cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Savonburg, Kansas
Demografio
La procento di habitanti segun evo esis: 24.2% evante min kam 18 yari, 7.7% de 18 til 24 yari, 22.0% de 25 til 44 yari, 28.6% de 45 til 64 yari, e 17.6% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 40 yari. Por singla 100 mulieri esis 85.7 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 76.9 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en l'urbeto esis $8,750, e la mezvalora revenuo per familio esis $40,625. La mezvalora revenuo por la viri esis $19,375 kontre $21,875 por la mulieri. La revenuo per capita por l'urbeto esis $11,085. Vivis sub la povreso-lineo 40.7% de la habitantaro e 23.1% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 26.7% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 70.0% vivis sub la povreso-lineo.
33 aK
34 aK <--> 32 aK / 1ma yarcento aK
Ambulanco
Ambulanco esas vehilo qua uzesas kom establisuro provizora, destinat a furnisar sokurso e transporto de vunditi e maladi. Plu larje ambulanco esas vehilo qua: Kelka ambulanci exekutas omna tri taski, ma to ne esas necesa. La vorto ambulanco ne nur aplikesas ad automobili, ma anke avioni, helikopteri, bateli, chareti, motorcikli o mem bicikli.
Elbing, Kansas
Elbing esas urbeto en la komtio Butler, Kansas, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 218 habitanti.
Geografio
right|Loko di Elbing, Kansas Elbing jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbeto havas entote 0.4 km², equivalanta a 0.2 mi², di qui 0.4 km² (0.2 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 218 homi, 73 hemanari, e 62 familii qui rezidis en l'urbeto. La denseso di habitantaro esis 495.1/km² (1,275.0/mi²). Esis 77 domi kun mezvalora denseso di 174.9/km² (450.3/mi²). Segun raso, esis 94.95% Blanki, 2.75% Negri od Afrik-Usani, 0.00% indijeni Amerikana, 0.00% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.00% de altra rasi, e 2.29% de du o plura rasi, e 2.75% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 73 hemanari, di qui 43.8% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 79.5% esis mariajita e habitis kune; en 5.5% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 13.7% esis ne-familii. En 11.0% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 6.8% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.99 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.27 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 35.8% evante min kam 18 yari, 3.2% de 18 til 24 yari, 22.9% de 25 til 44 yari, 18.3% de 45 til 64 yari, e 19.7% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 38 yari. Por singla 100 mulieri esis 98.2 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 89.2 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en l'urbeto esis $45,417, e la mezvalora revenuo per familio esis $49,375. La mezvalora revenuo por la viri esis $40,750 kontre $16,250 por la mulieri. La revenuo per capita por l'urbeto esis $16,513. Vivis sub la povreso-lineo 0.8% de la habitantaro e 0.0% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 0.0% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 0.0% vivis sub la povreso-lineo.
Castro Alves
Antônio Frederico de Castro Alves  (1847 til 1871) esis Braziliana poeto, maxim konocata pro lua defenso di la republiko e dil aboliso di la sklaveso en lua poemi. Ilu judikesas kom un ek la maxim importanta Braziliana poeti de la 19ma yarcento.
Karolus la 6ma (SRI)
Karolus la 6ma (Wien, l'1ma di oktobro 1685 - Wien la 20ma di oktobro 1740) esis la maxim yuna filiulo di imperiestro Leopold la 1ma. En 1711 il sequis sua plu olda fratulo Jozef la 1ma kom imperiestro di la Santa Roman imperio (Karolus la 6ma), kom rejo di Bohemia (Karolus la 2ma), kom rejo di Hungaria e Kroatia (Karolus la 3ma) e arkiduko di Austria.
Andrzej Duda
Andrzej Sebastian Duda (n. 16 di mayo 1972 ) esas la prezidanto di Polonia depos 6 di agosto 2015.
Charles B. Huggins
Charles Brenton Huggins (1901 til 1997) esis Kanadan-Usana fiziologiisto qua recevis Nobel-premio pri Fiziologio o Medicino en 1966.
Kometo di Donati
La Kometo di Donati, la maxim brilanta kometo depos la Granda Kometo di 1811, esis fotografata ye 28 di septembro 1858 ye la observatorio di la kolegio di Harvard, Usa, da la direktisto di la kolegio, William C Bond; la expozo-tempo esis sis minuti, e la fotografuro montris la nukleo e kelka nebulozeso. Ol esis la unesma fotografuro di kometo. La deskovristo di la kometo, Giovanni Battista Donati, komencis laborar ye la Observatorio di Firenze en 1852, e divenis olua direktisto en 1864. Il deskovris sis nova kometi (inkluzanta la Kometo di Donati en 1858) inter 1854 e 1864. Il esis pioniro di spektroskopio di kometi, per qua on povis deskovrar olia kompozaji.
Baradulina (Orsha)
Baradulina esas vilajo en estala Bielorusia, provinco Viciebsk, distrikto Orsha, komono Krapiwna. La loko jacas 10 kilometri de Orsha, an sinistra rivo di rivero Krapivienka (sinistra enfluanto di Dnepr).
Amebo
Amebo esas protozoario mikroskopala, qua vivas en l'aquo sensala o saloza, ed havas pseudopedi por movar su.
Callender, Iowa
Callender esas urbo en la komtio Webster, Iowa, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 424 habitanti.
Geografio
right|Loko di Callender, Iowa Callender jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 1.3 km², equivalanta a 0.5 mi², di qui 1.3 km² (0.5 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Oxikoko
thumb|250px|Oxikoko. Oxikoko esas genero de erikacei - subarboreto reptera, di qua la frukti - beri globetatra - redatra, acido-saporoza, divenas kelke sukroza pos la komenco di la frosto-periodo, ed uzata por facar konfituri.
Callender, Iowa
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 424 homi, 168 hemanari, e 113 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 321.0/km² (830.8/mi²). Esis 179 domi kun mezvalora denseso di 135.5/km² (350.7/mi²). Segun raso, esis 98.35% Blanki, 0.24% Negri od Afrik-Usani, 0.71% indijeni Amerikana, 0.00% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.00% de altra rasi, e 0.71% de du o plura rasi, e 0.00% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 168 hemanari, di qui 36.3% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 56.5% esis mariajita e habitis kune; en 7.7% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 32.7% esis ne-familii. En 28.0% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 15.5% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.52 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.14 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 27.8% evante min kam 18 yari, 10.1% de 18 til 24 yari, 27.1% de 25 til 44 yari, 17.9% de 45 til 64 yari, e 17.0% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 36 yari. Por singla 100 mulieri esis 90.1 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 90.1 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $33,906, e la mezvalora revenuo per familio esis $42,917. La mezvalora revenuo por la viri esis $26,917 kontre $24,250 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $14,411. Vivis sub la povreso-lineo 11.0% de la habitantaro e 9.5% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 18.3% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 2.6%, vivis sub la povreso-lineo.
Kushiana lingui
thumb|Disvastigo di lingui en [[Afrika.]]
Aldealices
Aldealices esas vilajeto en la provinco Soria, regiono Kastilia e Leon, en Hispania.
Banero
Banero esas speco di rektangula insigno (ek stofo) fixigita per horizontala latero a stango di sama longeso, qua pendas per du kordi de stango per qua on portas l'insigno.
Dialekto
Dialekto esas varianto di linguo parolata da komuneso de homi, maxim ofte regionala ma povas esas anke pri sociala klazo.
901
La yaro 901 (CMI per Romala algarismi) esis la 901ma yaro dil unesma yarmilo, la 1ma yaro di la 10ma yarcento, e la 2ma yaro di la yari 900a.
Dialekto
Exemple, Chiniana linguo fakte konsistas ek plura distinta dialekti di parolata linguo, inkluzante Mandarin e Kantonana; ma omna parolata dialekti uzas la sama skrib-sistemo (ortografio), tale ke la diversa dialekti es skribe interkomprenebla.
Projeto Marshall
La projeto Marshall, anke konocata kom Europana Restauro-programo, qua pos la duesma Milito Mondala per prestar dolari da e donaci di Usa devis ristartar l'ekonomio di Europa. Samatempe la projeto Marshall stimulis l'Europan ekonomiala kunlaboro.
Kushiana lingui
La Kushiana lingui esas parolata en l'orienta korno di Afrika. Li esas brancho di l'Afro-Aziana linguaro. La maxim konocata linguo di ta familio esas la Somaliana linguo, qua esas l'oficala linguo di Somalia ed skribesas per latin alfabeto.
David Březina (hokeisto)
David Březina (n. ye la 19ma di februaro 1993) esas Chekiana hokeisto sur glacio.
Pachulio
Pachulio esas :
Argono
Argono esas gaso simpla, senkolora, sensapora, senodora, qua konsistas cirkume la centimo di nia atmosfero, pluse di nobela gaso. - kemiala simbolo Ar ed atomala nombro 18.
Mahalava
Mahalava esas vilajo en estala Bielorusia, provinco Viciebsk, distrikto Haradok, komono Miaja.
La loko jacas 2 km de dextra rivo di rivero Lovat (baseno di Neva), cirkum 12 km de frontiero Bielorusia – Rusia, 6 kilometri nord-weste de administrala centro dil komono (Miaja) e 35 kilometri de Haradok. Lo situesas ank cirkum 22 km de ferovojala staciono Hribachi.
Dum duesma mondomilito la loko okupesis da nazisti Germaniana de la julio 1941 til junio 1944.
Til 1960 lo apartenis ad exkomono Rudnia.
Japonia
Japonia esas lando ed arkipelago kun plu kam 6,000 insuli ed insuleti en estal Azia, che Pacifiko.
Historio
Dum la 16ma yarcento, Portugalana komercisti arivis en lando. En 1549 misionisto Santa Franciskus Xavier arivis en Japonia ed introduktis kristanismo en Kagoshima. En 1612 Tokugawa Ieyasu interdiktis kristanismo. En 1707 ,Monto Fujiyama eruptis. En 1854 Usana oficiro Matthew Perry koaktis Japonia signatar la kontrato di Kanagawa, qua posibligis komerco kun Ocidento.
Dum la Meiji-epoko (1868) Japonia rapide developis lua industrio. En 1904 komencis la milito Rusa-Japoniana, qua duris til 1905 kun Japoniana vinko, e l'okupo di Taiwan e Korea. L'ero Meiji finis en 1912 kun la morto dil imperiestro.
Japonia militis kontre Germania dum l'Unesma mondomilito, por expansar lua influo e teritoriala ganaji. En 1931 ol okupis Mandjuria. Kun l'internaciona kondamno a l'invado, Japonia abandonis Ligo di la nacioni du yari pose. En 1936 lando firmis antikomunista pakto kun Germania ed, ye la 7ma di decembro 1941 ol atakis Pearl Harbour, Usana bazo en Havayi. Kom rezulto, Usa eniris en Duesma mondomilito kontre Japonia, Italia e Germania. Pos subisar du ataki per atomobombi, Japonia kapitulacis senkondicione, ye la 15ma di agosto 1945. Granda parto de lua substrukturo destruktesis dum la milito.
En 1947 Japonia adopitis pacifista konstituco, kun emfazo en demokratiala liberesi. En 1956, la lando membreskis l'Unionita Nacioni.
Politiko
thumb|280px|left|Edifico dil parlamento ("Dieto") Japoniana. Segun la konstituco aprobita ye la 3ma di mayo 1947, Japonia esas parlamentala monarkio. Lua imperiestro havas poka povo, nur ceremoniala. Depos la 1ma di mayo 2019, lu esas Naruhito.
La parlamento havas du chambri. La basa chambro esas la Domo di Reprezentanti, qua havas 480 membri qui elektesas dal populo omna 4 yari o kande la chambro dissolvesas. La supera chambro esas la Konsilistaro (equivalanta a Senato), qua havas 242 membri qui elektesas dal populo por 6 yari.
Historiale, la legala sistemo di Japonia recevis influi de Chinia, nome dum l'ero Edo. Tamen, pos la 19ma yarcento ol recevis influi de Europana legala sistemi, nome Germana. Exemple, la fundamenti di la legaro adoptita en Japonia la yaro 1896 esis la Bürgerliches Gesetzbuch Germana. Ta legaro, kun modifikuri pos la duesma mondomilito, duras uzesar.
Geografio
thumb|right|250px|Mapo di Japonia kun lua precipua urbi. thumb|left|320px|Autunala peizajo proxim monto Kōya. Japonia esas arkipelago kun 6,852 insuli ed insuleti, e l'extenso di lua teritorio superiras 3.000 kilometri, irante de la maro di Okhotsk til la maro di Estal Chinia. La maxim granda insuli di la lando esas Honshu, Hokkaido, Kyushu, Shikoku ed Okinawa. L'insuli Ryukyu, qui inkluzas Okinawa, formacas kateno sude de Kyushu. La tota surfaco di Japonia esas 377,925.24 km², e la lando havas la 6ma maxim longa marala rivo de la mondo: 29,751 kilometri.
Du triimi ek la surfaco di la lando konsistas ek montari, kun multa volkani. La maxim alta monto di la lando esas Fujiyama, dormanta volkano kun 3,776 metri di altitudo an lua somito. Entote, 73% ek la surfaco de la lando kovresas per monti, foresti o regioni neuzebla por agrokultivo. Konseque, l'arei habitebla havas alta denseso di habitantaro. Cirkume 0,5% de la sulo di la lando konquestesis de la maro. Multa projeti de la 20ma e 21ma yarcenti inkluzas la kreado di artifical insuli, exemple l'insulo ube jacas l'Internaciona Aeroportuo Kansai.
Che Hokkaido, norde de la lando, la klimato esas humida kontinentala kun longa vintri, e someri varianta de varma til milda. Centre de la lando (Honshu) la klimato esas temperema. Che la westa litoro (maro di Japonia), nord-westala venti adportas forta nivosturmi dum la vintro. Sude de la lando, la klimato esas subtropikala.
Ekonomio
De 1960 til 1980 Japoniana ekonomio kreskis mezavalore 10% omnayare, fakto nomizita "Japoniana miraklo". La kresko falis dum la yari 1990a, fakto nomizita "la perdita yardeko".
Demografio
thumb|320px|Demografiala piramido di Japonia en 2015. thumb|320px|left|Le [[populo Ainu|Ainu.]] Segun statistiki de The World Factbook por julio 2018, Japonia havis 126,168,156 habitanti. La maxim multa (98,1%) esas Japoniani. Chiniani esas 0,5%, Koreani esas 0,4%, altri (inkluzite Filipinani, Vietnamani e Braziliani) esas 1%. Cirkume 230 mil Braziliani ekmigris a Japonia, di qui parto retroiris. La minoritato Ainu habitas la nordo di Hokkaido e konsistas adminime ek cirkume 25.000 personi.
L'oficala linguo di la lando esas Japoniana. . Minoritati parolas Chiniana, Koreana, Vietnamana e Portugalana, nome inter familiani.
La religio kun maxim granda nombro di adepti esas Shintoismo (70,4%). Budisti esas 69,8%, kristani esas 1,5%, altri esas 6,9%. La maxim multa Japoniani esas ambe shintoani e budisti.
Amfiteatro
Amfiteatro esas :
Japonia
Demografio
La maxim populoza urbo di la lando esas Tokyo, kun 12,3 milion habitanti. En lua metropolala regiono habitas cirkume 30 milioni. Altra importanta urbi esas Osaka, Yokohama, Nagoya, Fukuoka, Sendai e Sapporo.
Kulturo
thumb|320px|Prizentado di kabuki en 1858. La nuntempa kulturo di Japonia mixas influi Aziana, Europana e Nord-Amerikana. La tradicionala arti Japoniana inkluzas ceramiko, texuro, lako-mestiero, espadi e pupei, teatro-spektakli bunraku, kabuki (tipo di danso-dramato), noh, dansi, rakugo (rakonto di historio da sigla artisto), ed altra kustumi, exemple teo-ceremonio, ikebana, lukti, kaligrafo, origami, onsen (balneyi), geisha e multa ludi. UNESKO klasifikis 22 loki en Japonia kom Mondala Heredo di la Homaro.
thumb|220px|left|[[Lafcadio Hearn]] La maxim anciena exempleri pri literaturo Japoniana esas la kroniki Kojiki e Nihon Shoki, e la poezial antologio Man'yōshū, omni del 8ma yarcento e skribita per Chiniana literi. Dum la komenco dil epoko Heian, developesis la skribo-sistemi konocata kom kana (katakana e hiragana). La "rakonto dil bambuo-taliisto" (Taketori Monogatari), skribita dum la 9ma o 10ma yarcento, esas la maxim anciena monogatari (fiktiva prozala naraco) konocata. Dum l'epoko Edo, chōnin (urbala habitanti) remplasis samuraya aristokrataro kom la precipua konsumeri di literaturo. Matsuo Basho rivivigis poeziala tradiciono dum la 17ma yarcento, kun lua haikai (poezio kun skopo satirala) e haiku (kurta poemi). Dum la fino dil 19ma yarcento e komenco dil 20ma yarcento aparis importanta skriptistuli, exemple Natsume Sōseki, Mori Ōgai, Shiga Naoya, Kōda Rohan e Greka-Japoniano Lafcadio Hearn, qua uzis la pseudonimo Koizumi Yakumo. Un ek la rara skriptistini de epoko esis Ichiyō Higuchi, qua skribis segun Japoniana stilo, vice l'Ocidentala stilo uzita dal skriptistuli.
La muziko di Japonia esas eklektika e diversa. Multa instrumenti, exemple koto, shamisen e biwa (kord-instrumenti) e la tamburo taiko uzesas en tradicionala muziko. Pos Meiji-epoko, westala klasika e militala muziki rapide divenis populara en Japonia. Isawa Shūji studiis klasika muziko Westala che l'universitato Bridgewater State e pose en Harvard e, pos retroirar a Japonia, ilu fondis skolo pri muziko en Tokyo (Tôkyô ongaku gakkô). Yen altra importanta klasika kompozisti Japoniana: Kōsaku Yamada, Yoshinao Nakada, e Toru Takemitsu. De la yari 1930a (ecepte dum la duesma mondomilito, kande ol judikesis kom "muziko dil enemiko"), jazo developis kom muzikala stilo en Japonia. Sadao Watanabe esas la maxim bone konocata jazo-muzikisto Japoniana. Kelka moderna jazo-grupi esas Ego-Wrappin' e Sakerock.
thumb|280px|Lukteri di sumo. Sumo esas la nacionala sporto di Japonia. Ol esas sorto di lukto en qua ula luktero (rikishi) probas ekpulsar l'altru de cirklatra areo (dohyō) o forsar lu tushar la sulo kun altra parto de la korpo ecepte la pedo. Altra lukto-sporti, exemple judoo* e kendo docesas obligende en skoli. Pri kolektiva sporti, basbalo esas la maxim populara. La profesionala ligo di basbalo Japoniana kreesis en 1936. Futbalo anke divenis populara nome pos 1992, kande kreesis la profesionala futbalo-ligo di Japonia. En 2002, la lando gastigis Mondala Kupo di Futbalo, kune Sud-Korea.
Volebalo ank esas populara sporto en Japonia. Dum l'Olimpiala Ludi di 1964, femina esquado Japoniana ganis ora medalio pri volebalo, uzanta ludo-tekniki surprizanta por l'epoko.
Japonia gastigis Somerala Olimpiala Ludi di 1964 e di 2020, ca lasta en 2021 pro l'epidemio di COVID-19. Ol anke gastigis Vintrala Olimpiala Ludi en 1972 (en Sapporo) e 1998 (en Nagano).
34 aK
La yaro 34 aK equivalas yaro 720 Ab urbe condita, to esas, 720 yari pos la fondo di Roma. La nomo "34 aK" uzesas depos Mezepoko, kande adoptesis Anno Domini por enumerar la yari sequanta a la yaro del nasko di Iesu Kristo, nomizita yaro 1.
35 aK
36 aK <--> 34 aK / 1ma yarcento aK
Klishava
Klishava esas vilajo en estala Bielorusia, provinco Viciebsk, distrikto Viciebsk, komono Babinichi.
La loko jacas en baseno di fluvio Daugava, 26 kilometri de frontiero Bielorusia – Rusia, 8 kilometri nord-este de administrala centro dil komono (Babinichi) e 19 kilometri de Viciebsk.
Ametisto
thumb|right|Ametisto
Klishava
Til 1960 la vilajo apartenis ad ex-komono Botanichi.
Berberiana lingui
right|500px|Berberiana lingua arei.
La Berberiana lingui esas grupo di lingui qua apartenas al Afro-Aziana linguaro.
La berberiana linguo esas konsiderata kom un linguo, qua anke recevas la nomo tamaziγ o tamaziγt (tamazigto). On dividas ol en multa diferanta lingui, di qua divido ne esas unesma de literaturala ed filologiala vid-punti. La nombro di parolanti esas cirkum 11,000,000.
900
La yaro 900 (CM per Romala algarismi) esis bisextila yaro komencinta ye mardio segun Juliala kalendario. Ol esis la 900ma yaro del 1ma yarmilo, la 100ma yaro de la 9ma yarcento, e la 1ma yaro de la yari 900a.
Raymond, Mississippi
Raymond esas urbo en la komtio Hinds, Mississippi, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 1,664 habitanti.
Geografio
Raymond jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 7.7 km², equivalanta a 3.0 mi², di qui 7.7 km² (3.0 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Riad
250px|thumb|left|Noktal imajo pri Riad. Riad esas la chef-urbo di Saudi-Arabia. Segun statistiki de 2016, ol havis 8,002,100 habitanti. Entote ol havas 1554 km².
Raymond, Mississippi
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 1,664 homi, 469 hemanari, e 317 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 217.1/km² (562.1/mi²). Esis 498 domi kun mezvalora denseso di 65.0/km² (168.2/mi²). Segun raso, esis 57.93% Blanki, 41.17% Negri od Afrik-Usani, 0.06% indijeni Amerikana, 0.42% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.00% de altra rasi, e 0.42% de du o plura rasi, e 0.96% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 469 hemanari, di qui 28.6% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 43.1% esis mariajita e habitis kune; en 20.7% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 32.4% esis ne-familii. En 29.6% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 11.7% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.32 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.89 personi.
Riad
Ol divenis la centro dil konquesto di Arabia dal sheiko Ibn Saud inter 1902 e 1924, e divenis chef-urbo dil itere proklamita Saudi-Arabia en 1932.
Raymond, Mississippi
Demografio
La procento di habitanti segun evo esis: 15.4% evante min kam 18 yari, 40.3% de 18 til 24 yari, 17.2% de 25 til 44 yari, 15.4% de 45 til 64 yari, e 11.7% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 22 yari. Por singla 100 mulieri esis 119.8 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse, esis 123.5 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $36,667, e la mezvalora revenuo per familio esis $42,639. La mezvalora revenuo por la viri esis $31,106 kontre $21,953 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $12,615. Vivis sub la povreso-lineo 21.6% de la habitantaro e 17.8% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 39.4% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 9.6% vivis sub la povreso-lineo.
Gonzalo Sánchez de Lozada
Gozalo Sánchez de Lozada Bustamante (n. ye la 1ma di julio 1930) entraprezisto, filozofo e politikisto, esis prezidanto di Bolivia du foyi: de 1993 til 1997 e de 2002 til 2003, kande il renuncis.
Nervala injeniorarto
Nervala injeniorarto (anke konocata kom nervalinjeniorarto*) esas fako en biomedicinala injeniorarto qua uzas injeniorarto tekniki per komprenar, reparar, remplasar, augmentar, o studiar la propraji di nervala sistemi. Nervala injeniori povas konektar vivanta nervala tisuo e nevivanta konstrukti.
Adrian Pilgrim
Adrian Pilgrim (1948-2013) esis Idisto.
Romana republiko
La Romana Republiko duris de 509 aK til 27aK.
Adrian Pilgrim
Il abonis diversa Ido-revui, de La Kordiego Geyal til Progreso.
Romana republiko
Ye la 28ma di septembro 48 aK, Gnaeus Pompeius Magnus, politikala chefo di la Romana Republiko, asasinesis. Il esis membro del Unesma Triumvireso; la altri esis Marcus Licinius Crassus e Gaius Iulius Caesar. Ca triumviraro, fondita en 60 aK, esis ne-oficala ma ol esis influiva. Ol fortigesis per la mariajeso di Pompeius, qua esis richega, kun Iulia, filiino di Caesar, qua esis populara. Tamen la triumviraro ne duris: Iulia mortis dum parturo, e Crassus vinkesis ed ocidesis ye la batalio di Carrhae, kontre la Partian Imperio. Interna milito developis, inter Caesar e Pompeius. Pompeius fugis ad Egiptia, ube ilu asasinesis.
Adrian Pilgrim
En 1965 il kreis propra projet-linguo, Euronord, di qua la fonto-lingui esis la nord-Europana lingui: la Suediana, Norvegiana, Daniana, l'Angla, Nederlandana e Germana.
Ilua vera pasiono esis la Kelta lingui, precipue la Manxana, pri qua il skriptis diversa libri. Il esis favoroza a la riintrodukto di la Manxana, qua esis extingita linguo. Nun 2% de la habitantaro parolas Man-insulana.
Adrian Pilgrim mortis en hospitalo ye la 21ma di marto 2013.
Augsburg
thumb|250px|left|Antiqua domo en Augsburg. Augsburg esas urbo en Germana stato Bavaria. Segun statistiki de 2015, ol havis 286,374 habitanti. Lua totala surfaco esas 146,78 km².
thumb|250px|left|Katedrali di St. Ulrich e St. Afra.
Banko
Banko esas firmo qua komercas pri pekunio, indosas e transmisas kreditakti ye pago-dato konvencionita, pagaceptita, diskontas olci, plufaciligas (per trati) kambio di moneto inter landi, recevas pekunio-depozaji, e.c.
Juan Orlando Hernández
Juan Orlando Hernández Alvarado, advokato e politikisto naskinta ye la 28ma di oktobro 1968, esis prezidanto di Honduras de 2014 til 2022.
1291
La yaro 1291 (MCCXCI per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye lundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 291ma yaro di la duesma yarmilo, la 91ma yaro di la 13ma yarcento, e la 2ma yaro di la yari 1290a.
Padelo
Padelo esas poka profunda kasrolo di qua on servas su per fritar.
1683
La yaro 1683 (MDCLXXXIII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye venerdio segun Gregoriala kalendario, ed ordinara yaro komencinta ye lundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 683ma yaro di la duesma yarmilo, la 83ma yaro di la 17ma yarcento, e la 4ma yaro di la yari 1680a. Kande 1683 komencis, Gregoriala kalendario esis 10 dii avan Juliala kalendario, qua duris uzesar en kelka loki til 1923.
Naski
130px|thumb|[[René Antoine Ferchault de Réaumur]]
924
La yaro 924 (CMXXIV per Romala algarismi) esis bisextila yaro komencinta ye jovdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 924ma yaro del unesma yarmilo, la 24ma yaro de la 10ma yarcento, e la 5ma yaro de la yari 920a.
Minamata
Minamata esas urbo en Japonia, en la regiono Kumamoto, sude de Kyushu. Segun statistiki dil yaro 2017 ol havis 25,310 habitanti. Lua tota surfaco esas 162,88 km².
L'urbo fondesis en 1949. Ol divenis mondale konocata pro la nomizita Minamata morbo.
Battle Lake, Minnesota
Battle Lake esas urbeto en la komtio Otter Tail, Minnesota, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 686 habitanti.
Geografio
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbeto havas entote 3.1 km², equivalanta a 1.2 mi², di qui 3.1 km² (1.2 mi²) esas lando e 0.83% esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 686 homi, 327 hemanari, e 192 familii qui rezidis en l'urbeto. La denseso di habitantaro esis 220.7/km² (571.3/mi²). Esis 407 domi kun mezvalora denseso di 131.0/km² (338.9/mi²). Segun raso, esis 98.54% Blanki, 0.29% Negri od Afrik-Usani, 0.15% indijeni Amerikana, 0.44% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.00% de altra rasi, e 0.58% de du o plura rasi, e 1.46% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 327 hemanari, di qui 23.2% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 49.8% esis mariajita e habitis kune; en 6.7% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 41.0% esis ne-familii. En 39.1% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 26.3% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.10 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.79 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 21.7% evante min kam 18 yari, 4.4% de 18 til 24 yari, 20.8% de 25 til 44 yari, 21.0% de 45 til 64 yari, e 32.1% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 48 yari. Por singla 100 mulieri esis 86.9 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 78.4 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en l'urbeto esis $25,000, e la mezvalora revenuo per familio esis $36,250. La mezvalora revenuo por la viri esis $27,333 kontre $20,313 por la mulieri. La revenuo per capita por l'urbeto esis $17,269. Vivis sub la povreso-lineo 13.3% de la habitantaro e 8.6% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 15.2% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 14.0% vivis sub la povreso-lineo.
37 aK
38 aK <--> 36 aK / 1ma yarcento aK
Limonado
Limonado esas drinkajo boko-refreshigiva, qua konsistas ye suko de citrono o de limono, en aquo.
Pikto
right|200px Pikturo e desegnuro esas artala verki bidimensionala.
Farbi esas materii aplikita super altra materii, sive pro estetikala motivi, sive por protektar ulo. Ol prizentas su generala en liquida formo, ed aplikesas en fina induturi per pinselo, rolero o per projekto. Ol povas anke esar en pastoza formo ed aplikesar per kultelo (truleto) e mem per manuo. Industriale on uzas anke pulvero-pikti, aplikita per elektrostatika projekto pose bakita.
Farbi komportas ordinare tri kompozanti:
Ultre koloromaterii e liginti, existas multa produkturi en la farbi qui plubonigas l'elastikeso o la rezisto di la pikturo. On povas trovar anke di sikativi (produkturi boniginta la sikala). On povas agnoskar di artistika kuranta segun selekto di dissolvivi e sikativi (obskurega norde Europa, klarega en Italia).
Pulvero farbi ne havas dissolvivi. La liginta esas ofte produkturo qua transformas su en polimero, la pikto formacas lore strato di protektiva plastiko.
On nomesas ofte « sen dissolvivo » l'akrila o vinilika farbi ube la dissolvivi esas aquo. Tamen, la farbi qui ne kontenas hidrokarbura dissolvivi (ex: white spirit) povas kontenar adjuntaji, exemple la glikol-eteri povinta li anke domajar cirkonde.
Arcos de Jalón
Arcos de Jalón esas urbeto en la provinco Soria, regiono Kastilia e Leon, Hispania.
Richland, Mississippi
Richland esas urbo en la komtio Rankin, Mississippi, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 6,027 habitanti.
Geografio
Richland jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 31.7 km², equivalanta a 12.2 mi², di qui 31.7 km² (12.2 mi²) esas lando e 0.1 km² (0.04 mi², o 0.16% de la surfaco totala) esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 6,027 homi, 2,303 hemanari, e 1,688 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 190.3/km² (492.7/mi²). Esis 2,540 domi kun mezvalora denseso di 80.2/km² (207.6/mi²). Segun raso, esis 91.97% Blanki, 5.28% Negri od Afrik-Usani, 0.08% indijeni Amerikana, 1.51% Aziani, 0.02% Pacifik-insulani, 0.20% de altra rasi, e 0.95% de du o plura rasi, e 0.88% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 2,303 hemanari, di qui 37.5% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 54.8% esis mariajita e habitis kune; en 13.4% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 26.7% esis ne-familii. En 21.8% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 6.8% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.62 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.05 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 27.3% evante min kam 18 yari, 9.8% de 18 til 24 yari, 33.6% de 25 til 44 yari, 20.1% de 45 til 64 yari, e 9.3% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 32 yari. Por singla 100 mulieri esis 98.2 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse, esis 94.0 viri.
Lingoto
Lingoto esas pecego di neformizita fuzita metalo, precipue oro.
Padloko
thumb|250px|Padloko. Padloko esas seruro movebla, quan onu akrochas per okulskrubi a pordo, a kestato juvelala, por klozar olu.
Rowan, Iowa
Geografio
right|Loko di Rowan, Iowa Rowan jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 1.5 km², equivalanta a 0.6 mi², di qui 1.5 km² (0.6 mi²) esas lando e nulo esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 218 homi, 93 hemanari, e 55 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 150.3/km² (387.4/mi²). Esis 103 domi kun mezvalora denseso di 71.0/km² (183.1/mi²). Segun raso, esis 92.20% Blanki, 0.00% Negri od Afrik-Usani, 3.21% indijeni Amerikana, 0.00% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 3.67% de altra rasi, e 0.92% de du o plura rasi, e 6.88% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 93 hemanari, di qui 28.0% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 49.5% esis mariajita e habitis kune; en 7.5% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 39.8% esis ne-familii. En 37.6% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 28.0% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.34 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.14 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 28.9% evante min kam 18 yari, 4.1% de 18 til 24 yari, 24.8% de 25 til 44 yari, 17.0% de 45 til 64 yari, e 25.2% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 39 yari. Por singla 100 mulieri esis 91.2 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 78.2 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $25,000, e la mezvalora revenuo per familio esis $34,531. La mezvalora revenuo por la viri esis $26,500 kontre $18,750 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $13,077. Vivis sub la povreso-lineo 6.3% de la habitantaro e 5.1% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 0.0% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 12.3% vivis sub la povreso-lineo.
Brili (Orsha)
Brili esas vilajo en estala Bielorusia, provinco Viciebsk, distrikto Orsha, komono Krapiwna. La loko jacas 6 kilometri de Orsha.
925
La yaro 925 (CMXXV per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye saturdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 925ma yaro del unesma yarmilo, la 25ma yaro de la 10ma yarcento, e la 6ma yaro de la yari 920a.
Arko dil Triumfo
Ye la 15ma di agosto 1806, konstruktado komencis di la Arko di Triumfo. Tala edifici esis originale konstruktita dum la epoko di la Romana Imperio. Ca arko konstruktesis pro komiso en 1806 da Napoléon Bonaparte, kande il esis sucesoza imperiestro. Ol esis inaugurata pos la periodo di Napoléon, en 1836. Olua alteso esas 50 metri; ol esis la maxim alta triumfala arko en la mondo til la kompletigo di arko en Mexikia en 1938.
Scammon, Kansas
Scammon esas urbeto en la komtio Cherokee, Kansas, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 496 habitanti.
Geografio
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbeto havas entote 1.7 km², equivalanta a 0.6 mi², di qui 1.6 km² (0.6 mi²) esas lando e 1.54% esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 496 homi, 192 hemanari, e 139 familii qui rezidis en l'urbeto. La denseso di habitantaro esis 304.0/km² (782.4/mi²). Esis 222 domi kun mezvalora denseso di 136.1/km² (350.2/mi²). Segun raso, esis 93.75% Blanki, 0.60% Negri od Afrik-Usani, 2.42% indijeni Amerikana, 0.60% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.00% de altra rasi, e 2.62% de du o plura rasi, e 0.60% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 192 hemanari, di qui 36.5% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 55.2% esis mariajita e habitis kune; en 15.1% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 27.6% esis ne-familii. En 26.6% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 12.0% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.58 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.12 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 29.0% evante min kam 18 yari, 8.7% de 18 til 24 yari, 29.4% de 25 til 44 yari, 19.4% de 45 til 64 yari, e 13.5% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 34 yari. Por singla 100 mulieri esis 98.4 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 85.3 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en l'urbeto esis $35,268, e la mezvalora revenuo per familio esis $37,708. La mezvalora revenuo por la viri esis $29,219 kontre $21,477 por la mulieri. La revenuo per capita por l'urbeto esis $15,926. Vivis sub la povreso-lineo 12.8% de la habitantaro e 11.3% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 27.8% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 4.1% vivis sub la povreso-lineo.
Amido
Amido esas nomo generala di la kompozaji qui derivas de amoniako o de amino primara o sekundara per la substituco di la radiki acida ad hidro.
Martina Navratilova
Pos 1975 el reprezentis Usa.
Segun datumi di WTA por 10ma di julio 1978 Martina Navratilova esis 1ma tenisistulo dil mondo, e segun datumi de la 10ma di septembro 1984 – 1ma tenisistino dil mondo pri ludo duopla.
Segun statistiki Navratilova kom solistino esis 332 semani numero un di WTA – 2ma pozeso en historio (por marto 2023). En duopla ludo el esis maxim bona tenisistino 237 semani – absoluta 1ma pozeso en historio.
El divenis profesionala tenisistulo en 1974, e finis sua kariero en 2006.
Pagodo
Pagodo esas templo konsakrita a la kulto di idoli, en Azia.
1292
La yaro 1292 (MCCXCII per Romala algarismi) esis bisextila yaro komencinta ye mardio segun Juliala kalendario. Ol esis la 292ma yaro di la duesma yarmilo, la 92ma yaro di la 13ma yarcento, e la 3ma yaro di la yari 1290a.
Listo di filmi en publika domeno en Usa
Plu multa filmi es sub autoroyuro, tamen esas ank tituli qui es en publika domeno. La listo adinfre ne esas kompleta:
Irito
thumb|right|250px| Irito esas inflamuro di organo, pelo, tendino.
Dakar
Dakar esas la chef-urbo e la maxim populoza urbo di Senegal. Segun statistiki de 2013, ol havis 1,146,053 habitanti. Lua totala surfaco esas 83 km².
L'urbo establisesis en 1857 sur volkanala roki. Lua nomo probable devenas de vorto en la linguo Wolof signifikante 'senaqua'. En 1902 ol divenis chef-urbo di Franca Westal Afrika.
Skulto
Skulturo esas artala verko tridimensionala.
Periodi e stili en skultado
Baratrio
Baratrio esas fraudo da kapitano o navestro kontre armatori od asekuristi.
Arenillas
Arenillas esas vilajeto en la provinco Soria, regiono Kastilia e Leon, Hispania.
Eliziono
Eliziono esas supreso en skribo od en pronunco finala vokalo ante altra vokalo.
Rowley, Iowa
Rowley esas urbo en la komtio Buchanan, Iowa, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 290 habitanti.
Geografio
right|Loko di Rowley, Iowa Rowley jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 0.9 km², equivalanta a 0.4 mi², di qui 0.9 km² (0.4 mi²) esas lando e nulo esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 290 homi, 111 hemanari, e 85 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 311.0/km² (806.3/mi²). Esis 114 domi kun mezvalora denseso di 122.3/km² (317.0/mi²). Segun raso, esis 99.31% Blanki (288 personi) e 0.69% Aziani (nur du personi). Ne existis indijeni, mestici o Latin-Amerikani en la urbo.
Esis 111 hemanari, di qui 36.0% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 71.2% esis mariajita e habitis kune; en 4.5% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 23.4% esis ne-familii. En 21.6% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 12.6% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.61 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.06 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 26.6% evante min kam 18 yari, 7.2% de 18 til 24 yari, 28.3% de 25 til 44 yari, 22.1% de 45 til 64 yari, e 15.9% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 40 yari. Por singla 100 mulieri esis 87.1 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 91.9 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $36,563, e la mezvalora revenuo per familio esis $41,875. La mezvalora revenuo por la viri esis $35,625 kontre $24,375 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $17,315. Vivis sub la povreso-lineo 7.1% de la habitantaro e 6.0% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 12.0% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 10.0% vivis sub la povreso-lineo.
Aikido
thumb|320px|Demonstro di tekniko nikkyo omote Aikido esas milital-arto orientizata vers defenso, kun profunda bazo filozofiala, en qua la defensanto redirektas la movi ed energio di ula atako kontre la propra atakero. Ol praktikesas da homuli e mulieri senegarde staturo, pezo o stando. Ol judikesas kom un ek la maxim desfacila milital arti por dominacar, e bezonas yari di praktiko ante ke ulu povas defensar su ipsa, nam lua tekniki ne multe semblas altra milital arti.
Tradicional aikido forjetas irga tipo di konkursar. Afirmas la developo dil mento, la korpo e la spirito til atingar la kompleta harmonio. Le lecioni konsistas en observar la demonstrado di tekniki qua exekutas instruktanto e pose on devas praktikar, kun un o diversa parteneri, intencanta repetar le movi, amelioranta en ica modo la tekniko ed atinganta majora komprenuro dil aikido. La moveso, la poziciono, la precizo e la koordino esas elementi importanta por executar la tekniki e la studenti lernas aperceptas di maniero nerigida ed adaptiva.
Jan Buchtele
Jan Buchtele (n. ye la 21ma di julio 1990) esas Chekiana hokeisto sur glacio.
39 aK
40 aK <--> 38 aK / 1ma yarcento aK
Manoel Ferraz de Campos Salles
Manuel Ferraz de Campos Sales (anciena formo Manoel Ferraz de Campos Salles) advokato n. ye la 15ma di februaro 1841 til la 28ma di junio 1913, esis la 3ma prezidanto di Brazilia, ed unesma civila prezidanto. Ilu guvernis de 1898 til 1902. De 1894 til 1898 il esis guberniestro dil stato Sao Paulo.
Campos Salles studiis yurocienco en Sao Paulo e diplomizesis en 1863. Ilu helpis fondar la Republikana Partiso di Sao Paulo (PRP) en 1873. Pos ke la republiko proklamesis en 1889, ilu divenis Ministro pri Judicial Aferi. Dum lua ministreso, Brazilia sancionis lego qua kreis civila mariajo.
926
La yaro 926 (CMXXVI per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye sundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 926ma yaro del unesma yarmilo, la 26ma yaro de la 10ma yarcento, e la 7ma yaro de la yari 920a.
Chadana lingui
Chadana lingui esas subfamilio del Afro-Aziana linguaro, konsitanta ek 135 lingui parolata en Afrika, nome en Nigeria, Nijer, Chad, Centrafrika e Kamerun. La linguo maxim parolata de ta grupo esas Hausa, kun 5 milioni parolanti. Ol uzesas kom lingua franca en granda parto di Ocidental Afrika. Altra Chadana lingui esas min parolata, de 500 mil til kelka mili personi.
Samoa
Samoa esas arkipelago en Oceania, an la sudo dil Oceano Pacifiko. L'insuli nomizesis pro le Moa, extingita membri dil strucho-familio. La nomo forsan devenis de Maori di Nova-Zelando, o del insulani.
Bazala fakti pri Samoa:
3ma di julio
Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di yaro.
Samoa
Historio
Samoani originis de populi Austroneziani qui expansis su de Sud-Est Azia inter 2500 e 1500 yari aK. Studii pri Lapita populo, qua habitis en la regiono indikas que li voyajis inter Samoa, Fidji e Tonga.
3ma di julio
La 3ma di julio esas la 184ma dio di la yaro (185ma en bisextila yari) segun Gregoriala kalendario. Restas 181 dii til la fino di la yaro.
Samoa
Historio
Kontakti kun Europani komencis dum la komenco di 18ma yarcento. En 1722, Nederlandana Jakob Roggeveen esis l'unesma Europano qua vidis l'insuli. Pose, Franca explorero Louis Antoine de Bougainville arivis en la regiono.
thumb|280px|left|Samoana yunini preparas tradicionala ceremonio 'ava. Erste pos la yari 1830a komencis la viziti di Angla misioneri e komercisti. Dum ta epoko, Samoani divenis konocita kom sovaja e militema, e facis violentoz ataki kontre Franciani, Britaniani, Germaniani ed Usani. Segun Barbara A. West, Samoani kapo-tranchis lia enemiki por donar lua kapi a lua chefi, kom pruvo di braveso. Germaniani komencis komercar kun habitanti di Upolu, dum ke Usani komencis komercar kun habitanti di Tutuila e Manu'a, ke pose formacis Usana Samoa.
Amianto
thumb|200px|Mineralo di amianto. Amianto esas fibri de metamorfa roko, varietato blanka di asbesto. Por rezistar la fairo e la kaloro, lua fibri uzesas por fabrikar texuri nekombustiva, ed anke kompozanti por automobili, quale embragili e freni.
Samoa
Historio
Cirkume la yaro 1918 la habitantaro di Samoa esis cirkume 38.000 Samoani e 1.500 Europani. Dum la fino di la yari 1920a komencis movado kontre Europana koloniigo. Ye la 28ma di decembro 1929 alta chefo Tupua Tamasese Lealofi komandis ne-violentoza demonstro kontre Nova-Zelandana administro, ma polico pafis kontre la demonstro e mortis Tamasese e 10 alta personi. En 2002 lor Nova-Zelandana chefministro Helen Clark apologiis pri l'incidento.
Samoa nedependanteskis de Nova-Zelando ye la 1ma di januaro 1962, kun la nomo Westala Samoa. En julio 1997 la lando chanjis lua nomo a Samoa, malgre la protesto di Usa, qua kontrolas Samoa Usana. Nune, malgre ke Samoa e Samoa Usana partigas la sama linguo e raso, la kulturo di la du evolucionis separata: Samoani Usani adoptas Usana futbalo e basbalo kom populala sporti ed influesas da Usana kulturo, kontre ke westala Samoani adoptas kriketo e rugby kom sporti, ed influesas da Nova-Zelandana kulturo.
38 aK
39 aK <--> 37 aK / 1ma yarcento aK
Samoa
Politiko
thumb|left|200px|Guvernala edifici en [[Apia.]] Segun la konstituco adoptita en 1960, 2 lokala chefi recevis la titulo di chefi di stato (en Samoana, "O le Ao o le Malo"). Ye la 21ma di julio 2017, Va'aletoa Sualauvi II asumis la guvernerio por 5-yara periodo.
La legifala povo konsistas ek unika chambro, Fono, kun 49 membri qui elektesas por 5 yari. La chefa ministro elektesas da majoritato en Fono.
Komplexa sistemi
Komplexa sistemi prizentas problemi ambe en matematikala modelo e filozofiala fundamenti. La studio pri komplexa sistemi asertas nova aprocho a cienco qua inquestis inter parti krear kolektiva komporti di sistemo e quale la sistemo interagas e formacas relati kun lua cirkumajo.
Samoa
Politiko
La judiciala povo apogas su en l'Angla sistemo.
Geografio
thumb|320px|Mapo di Samoa kun lua precipua urbi e stradi. thumb|left|280px|Peizajo de la sud-esto dil insulo Upolu. L'arkipelago konsistas ek du precipua insuli, Upolu e Savai'i, qui reprezentas plu kam 99% de la surfaco di la lando, ed ok mikra insuli. Upolu koncentras tri quarimi de la habitantaro. Savai'i esas la maxim granda insulo di la lando. Samoa havas entote 2,944 km² di surfaco e 403 km di litoro. La precipua fluvio di la lando esas Vaisigano, che l'insulo Upolu. Entote la lando havas cirkume 15 perena fluveti.
Tota l'insuli originis de volkanal aktiveso, ma nur Savai'i nur havas aktiva volkani. La maxim alta punto di la lando esas monto Mauga Silisili, kun 1,857 metri di altitudo.
Lua klimato esas equatorala, kun mezavalora yarala temperaturo di 26,5ºC. La pluvoza sezono iras de novembro til aprilo. Cikloni povas eventar rare.
Ekonomio
Industrio reprezentas plua kam 58% de la TNP di la lando, dum ke servadi reprezentas plua kam 30%. Turismo nun reprezentas cirkume 25% de la TNP.
Demografio
thumb|280px|Demografiala piramido di Samoa, 2020. thumb|left|280px|Samoana familio. Segun la demografiala kontado di 2016, Samoa havis 195,843 habitanti. La maxim multa (96%) esas Samoani, 2% mestici de Nova-Zelandani e Samoani, e 1,9% apartenas ad altra etnii. Segun statistiki por la yaro 2021, 29,31% de la habitantaro evis min kam 15 yari, 19,61% evis de 15 til 24 yari, 37,4% evis de 25 til 54 yari, 7,5% evis de 55 til 64 yari, e 6,18% evis 65 yari o pluse.
L'oficala linguo di la lando esas Samoana ed Angla. Existas plua parolanti di Samoani kam parolanti dil Angla: cirkume 91,1% ek la habitantaro parolas la Samoana, 6,75% parolas ambe Samoana ed Angla, 0,5% parolas nur l'Angla, 0,2% parolas altra lingui, e ne eistas statistiki pri 1,6% ek la habitantaro.
La maxim multa Samoani - 54,9% - esas protestanti, di qui 31,8% apartenas a la Kongregacional Eklezio Kristana di Samoa, Metodisti esas 12,4%, membri del Asemblo di Deo esas 6,8%, Adventisti de la 7ma Dio esas 4,4%, ed altra protestanti esas 2,3%. Altra religiala grupi esas Katoliki 18,8%, membri del Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi esas 16,9%, membri del Worship Central esas 2,8%, altra kristani esas 3,6%, altre (inkluzite Bahaa Kredo e Mohamedani) esas 2,9%, e 0,2% praktikas nula religio, segun statistiki por la yaro 2016.