cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pontiac, Illinois
Demografio
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $37,593, e la mezvalora revenuo per familio esis $43,231. La mezvalora revenuo por la viri esis $35,709 kontre $22,302 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $16,863. Vivis sub la povreso-lineo 11.7% de la habitantaro e 8.1% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 13.5% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 8.9% vivis sub la povreso-lineo.
Antoine Granomort
Antoine Granomort, evanta 40 yari dum 2006, esas franciana policisto ad regionala servado di transporto ube il exekutas precipue komiso-surveyado.
Yekaterina Albertovna Reingold
Yekaterina Albertovna Reingold (n. ye la 7ma di aprilo 2001) esas Rusiana tenisistino.
Segun datumi di WTA por 6ma di marto 2023 Yekaterina Reingold es 291ma tenisistino dil mondo.
Tula (homonimo)
Tula – nomo en Italia, Mexikia, Rusia e Usa
2001, spacal odiseo
2001, spacal odiseo (originala titulo 2001: A space odyssey) esas filmo di ciencala fiktivajo realigita da Stanley Kubrick en 1968, inspirita en multa noveli da Arthur C. Clarke (note "La Sentinelo" - 1951).
Tula (homonimo)
Rusia
Loki:
2001, spacal odiseo
Skisuro
L'auroro di homaro "Homo" esas nur animalo inter altri. La hungro tapas bando shirmita en kaverni. Sen defenso kontre la karnivori, to esas preske la fino di ta tribuo. Ula matino, ulo trovas erektita sur la sulo impozanta ed intriganta nigra monolito. Sub l'influo di ta objekto, la membri de la tribuo havas l'ideo pri utiligar osti kom armi, obteninta tale superesas certa di lua sam-specani. Ol uzas ulo per eliminar rivali qua inter-luktar por kontrolar punto di aqua, per desembarasas di enemiki e per tuar lua raptaji, acelerinta tale la proceso di evoluciono.
Antoine Granomort
Ye mayo di 2004 il dicas su viktimo di rapteso sequita di sequestro kun violento e kolektiva violaco e plendas. ransono di 15.000 euros esas asertita ad ulu. Quick il agnoskas mentiar per disimular eskroko facita relate lua bopatro.
Tula (homonimo)
Rusia
Riveri:
Rudolf Agricola
Rudolf Agricola (Baflo, 23 augustus 1443, — Heidelberg, 27 oktober 1485), esis Nederlandana talentoz erudito qua sejornis longa fristo en l'exterlando, ube il havis kontakto kun important Italiana humanisti. En sua patrio il propagis la humanistal ideali. Anke Erasmus influesis da Agricola. Agricola anke konsideresas kom la patro di la nordala humanismo.
Antoine Granomort
Ye 23 di novembro 2006, civile, ta negra policisto standas pro helpar uno suportero di klubo di Tel-Aviv vizitanto di PSG en situeso ube atakema e provoko per grupo proxim di Parc des Princes. Il pafas uniko. La kuglo trairas la pulmono di Mounir Douchaer, per atingar pose Julien Quemener precize en lua kardio.
La statala advokati komencas inquesto por «mortala vundi» e « violento kun armo» kun reteninta «la legitima defenso». Antoine Granomort esas judiciala askoltita kam «helpita testo».
2001, spacal odiseo
Skisuro
Quar milion yari pose, en 2001 du spaconavi voyajas. L'Usana ciencisto Dr Heywood Floyd igas ad Luno ube il esas charjita per rekomendar ye kolegi mantenar la sekreto pri fantastika deskovrajo. Il iras pos kontemplar la deskovrajo pri : nigra monolito (la mem?) enterigita volonte segun la specalisti quar milion yari ante. Kande jorneskas sur ulo il emisas potenta signalo radio qua parazitas l'askolti di spacianti til la doloro.
Stevie Ray Vaughan
Stephen "Stevie" Ray Vaughan (3ma di oktobro 1954 til la 27ma di agosto 1990) esis Usana blues-muzikisto.
Jacinto Benavente
Jacinto Benavente y Martinez (1866 til 1954) esis Hispana skriptisto qua recevis Nobel-premio pri literaturo en 1922.
Rovo
Rovo esas arbusto dornoza e reptera, apartenanta la familio "rozacei", qua kreskas en hegi, boski, e donas frukto (rovbero).
Princeton, Illinois
Princeton esas urbo en la komtio Bureau, Illinois, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 7,501 habitanti.
Geografio
Princeton jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 17.4 km², equivalanta a 6.7 mi², di qui 17.4 km² (6.7 mi²) esas lando e nulo esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 7,501 homi, 3,263 hemanari, e 1,987 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 430.3/km² (1,114.6/mi²). Esis 3,513 domi kun mezvalora denseso di 201.5/km² (522.0/mi²). Segun raso, esis 97.81% Blanki, 0.39% Negri od Afrik-Usani, 0.11% indijeni Amerikana, 0.63% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.43% de altra rasi, e 0.64% de du o plura rasi, e 1.24% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 3,263 hemanari, di qui 27.4% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 49.6% esis mariajita e habitis kune; en 8.6% muliero sen spozulo esis la domo-chefo e 39.1% esis ne-familii. En 35.0% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 17.3% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.22 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.85 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 22.3% evante min kam 18 yari, 6.9% de 18 til 24 yari, 25.9% de 25 til 44 yari, 23.6% de 45 til 64 yari, e 21.3% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 42 yari. Por singla 100 mulieri esis 85.2 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 81.0 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $39,622, e la mezvalora revenuo per familio esis $50,018. La mezvalora revenuo por la viri esis $38,908 kontre $20,784 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $20,632. Vivis sub la povreso-lineo 7.2% de la habitantaro e 5.6% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 9.8% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 5.6% vivis sub la povreso-lineo.
Meadow Vale, Kentucky
Meadow Vale esas urbeto en la komtio Jefferson, Kentucky, Usa. Segun la demografiala kontado di 2010, ol havis 736 habitanti.
Geografio
Meadow Vale jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbeto havas entote 0.5 km², equivalanta a 0.2 mi², di qui 0.5 km² (0.2 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 765 homi, 284 hemanari, e 234 familii qui rezidis en l'urbeto. La denseso di habitantaro esis 1,476.8/km² (3,765 habitanti.1/mi²). Esis 285 domi kun mezvalora denseso di 550.2/km² (1,402.7/mi²). Segun raso, esis 93.33% Blanki, 4.05% Negri od Afrik-Usani, 0.00% indijeni Amerikana, 0.78% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 1.05% de altra rasi, e 0.78% de du o plura rasi, e 3.66% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 284 hemanari, di qui 33.8% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 74.3% esis mariajita e habitis kune; en 6.3% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 17.3% esis ne-familii. En 14.4% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 7.4% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.69 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.98 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 22.5% evante min kam 18 yari, 7.5% de 18 til 24 yari, 22.7% de 25 til 44 yari, 31.0% de 45 til 64 yari, e 16.3% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 44 yari. Por singla 100 mulieri esis 88.9 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 88.9 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en l'urbeto esis $65,938, e la mezvalora revenuo per familio esis $71,477. La mezvalora revenuo por la viri esis $46,071 kontre $30,357 por la mulieri. La revenuo per capita por l'urbeto esis $26,754. Cirkume 1.2% de la habitantaro e 0.4% de la familii vivis sub la povreso-lineo, inkluzite 0.0% ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, e 4.0% ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse.
Visegrád grupo
431px|right Visegrád grupo (chekiane: Visegrádská skupina; hungariane: Visegrádi Együttműködés; poloniane: Grupa Wyszehradzka e slovakiane: Vyšehradská skupina) esas federo de quar stati di mez-Europa: Chekia, Hungaria, Polonia e Slovakia.
Distrikto Kruhlaye
Distrikto Kruhlaye esas un de distrikti di provinco Mahiliow en Bielorusia. Olua administrala centro esas Kruhlaye.
Lenso
Lenso esas vitrobloko, taliita lensoforma, finanta sive per du surfaci sferala, sive per surfaco plana, qua produktas deviaco regulala di lumoradii.
Solna
Solna esas municipo en la komtio Stockholm, Suedia. Segun statistiki dil yaro 2019, ol havis 82,429 habitanti. Lua tota surfaco esas 19,3 km².
Hugo Almeida
Hugo Miguel Pereira de Almeida (n. ye la 23ma di mayo 1984) esas Portugalana futbalisto.
Van Wert, Iowa
Geografio
right|Loko di Van Wert, Iowa Van Wert jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 0.9 km², equivalanta a 0.3 mi², di qui 0.9 km² (0.3 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 231 homi, 103 hemanari, e 64 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 270.3/km² (697.6/mi²). Esis 120 domi kun mezvalora denseso di 140.4/km² (362.4/mi²). Segun raso, esis 99.13% Blanki, 0.00% Negri od Afrik-Usani, 0.00% indijeni Amerikana, 0.00% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.00% de altra rasi, e 0.87% de du o plura rasi, e 0.87% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
La procento di habitanti segun evo esis: 22.1% evante min kam 18 yari, 10.8% de 18 til 24 yari, 25.1% de 25 til 44 yari, 26.8% de 45 til 64 yari, e 15.2% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 41 yari. Por singla 100 mulieri esis 104.4 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 o pluse esis 93.5 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $34,375, e la mezvalora revenuo per familio esis $44,375. La mezvalora revenuo por la viri esis $26,000 kontre $18,194 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $16,564. Vivis sub la povreso-lineo 5.6% de la habitantaro e 4.2% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 0.0% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 17.2%, vivis sub la povreso-lineo.
Tai-boxo
thumb|280px|Kombato di boxo Siamana inter yuna personi en [[Bangkok.]] Tai-boxo o boxo Siamana (origine muay thai) esas kombat-sporto qua developesabas en Tailando. Lu esas notora anke kom "l'arto di omna la membri", pro ke la manui, la pedi, la kudi e la genui uzesas multe. Simila milital arti existas en Kambodja, Laos, Myanmar e Malaizia. En la konkurso, la alta ped-frapi en la kapo povas semblar a facar plu forta efekto. Malgre ico, la experti di ica sporto deklaras ke la basa ped-frapi, la kudi, e la genui esas plu frakasanta por la kombatanti.
Persono, qua partoprenas en la konkurso, ante la kombato facas la longa ceramonio e l'ago establisita da kustumo. Li existas por motivi religiala e li servas kom extenso di muskuli e kom preparo.
L'entreno por boxo Siamana esas notora por lua forteso e lua solideso. Lu ambicias a hardigar l'ok membri del korpo, por ke frapesar kun la tibio del boxisto di boxo Siamana ofte komparesas a frapesar kun bastono di basbalo. La boxisti di boxo Siamana ordinare frapas kun la tibio vice kun la pedo.
Boxo Siamana influabas multe super developar di kik-boxo qua pose kreabesas en Japonia, en Europa, ed en Nord-Amerika.
Preske omna movo en boxo Siamana uzas la tota korpo, tornanta la hanchi vers omna ped-frapo ed omna pugn-frapo. Kom rezultajo, l'ataki e la defenso en boxo Siamana esas plu lenta ma plu potenta exemple kam en boxo od en karate.
Kazaki (Viciebsk)
Kazaki esas vilajo en estala Bielorusia, provinco Viciebsk, distrikto Viciebsk, komono Liotci.
La loko jacas apud rivero Shevinka (dextra enfluanto di Daugava), 58 kilometri de frontiero Bielorusia – Rusia, 5 km nord-weste de administrala centro dil komono (Maliya Liotci) e 20 kilometri de Viciebsk. Lo situesas ank 3,5 km de ferovojala staciono Staroye Sialo.
Dum duesma mondomilito la loko okupesis da nazisti Germaniana de la julio 1941 til junio 1944.
Hike naskis Bielorusa veterinarala mediko e profesoro (1989) Hienadz Aliaxandravich Sakalow (n. 1931).
Galisia
Galisia esas autonoma regiono legale establisita en 1978, jacanta nord-weste de Hispania. Ol havas kom vicini l'autonoma regioni Asturia e Kastilia e Leono este, e Portugal sude. Lua chef-urbo esas Santiago de Compostela, qua havas specala statuto an la provinco Coruña.
La linguo propra di Galisia, la Galisiana, havas la sama origino kam la linguo Portugalana.
Bazala fakti pri Galisia.
Historio
Restaji arkeologiala montras ke la regiono habitesas del Infra Paleolitiko, cirkume 300.000 yari ante nun. De Ribadeo til La Guarda trovesis petra instrumenti de ta epoko.
Romani nomizis la regiono Gallaecia, nomo dil anciena tribuo Gallaeci qua habitis apud fluvio Durio.
En 1065 la Rejio di Galisia e Portugal formacesis. En 1139, Portugal separis su de Galisia.
Maharishi Vedic City, Iowa
Vedic City, o Maharishi Vedic City, esas urbo en la komtio Jefferson, Iowa, Usa. Ol havis nur 259 habitanti en 2010. Lua totala surfaco esas 3.36 km². Vedic City esas la maxim nova urbo en la stato di Iowa e la unesma urbo en la mondo facita segun Vedika arkitekturala desegno.
Historio
L'ideo pri krear Vedic City venis en 1991. Vedic City obtenis permiso de la stato ye la 21ma di julio 2001, e divenis lor la maxim nova urbo de la mondo. La Sanskrita esas la linguo ideala di la urbo, ma altra lingui uzesas.
Geografio
Vedic City jacas 3 km norde de Fairfield, Iowa. Fairfield esas la hemo di l'Universitato Maharishi pri Administrado.
Kokleo
Kokleo esas audala parto en interna orelo. Olua kern-kompozanto esas Organo di Corti, la sensala organo di audado, qua esas distributar alonge la partigo qua seperas fluid-chambri en la spulaja tubo di kokleo.
Oor
Pożdżenice
Pożdżenice esas vilajo en provinco Łódź, distrikto Bełchatów, komono Zelów, Polonia. Segun statistiki dil yaro 2011, ol havis 659 habitanti (50,1% esis mulieri). Ol distas cirkume 40 kilometri sud-weste de Łódź e 150 kilometri sud-weste de Warszawa.
Pedro Eugenio Aramburu
Pedro Eugenio Aramburu Cilveti, militisto n. ye la 21ma di mayo 1903 til 1ma di junio 1970, esis prezidanto di Arjentinia de 1955 til 1958.
1460
La yaro 1460 (MCDLX per Romala algarismi) esis bisextila yaro komencinta ye mardio segun Juliala kalendario. Ol esis la 460ma yaro di la duesma yarmilo, la 60ma yaro di la 15ma yarcento, e la 1ma yaro di la yari 1460a.
Georges Cuvier
Georges Chrétien Léopold Dagobert Cuvier (1769 til 1832) esis Franca zoologiisto.
Bayoneto
Bayonet esas armo formacita per kultelo- o dago e konceptita pro adaptar sur o supere la fusilo-boko o komparebla armo pri proxima kombato.
Ahmed Ouyahia
Ahmed Ouyahia (n. 2 di julio 1952) diplomacisto e politikistulo, esis chefministro di Aljeria tri foyi: 1995 til 1998, 2003 til 2006, e 2008 til 2012.
Bayoneto
La movo di fixigo pulsita-turnita di moderna bayonet donabas lia nomo ad multa tipi di kontaktili e konektili, do inkluzo to di elektala ampuli qua esas la normo en Unionita Rejio.
Lehigh, Kansas
Lehigh esas urbeto en la komtio Marion, Kansas, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 215 habitanti.
Historio di Azerbaijan
thumb|320px|Petroglifi* de 10.000 aK che Nacionala Parko Gobustan, Azerbaijan Azerbaijan esas un ek la maxim anciena stati de Europa, tamen ca nomo aparas erste depos Mez-epoko. Homi ja okupis Azerbaijan dum Petr-epoko. En kaverni de la regioni Tağılar, Damcılı, Zar e Yataq-yeri, ed en nekropoli en Leylatepe e Saraytepe trovesis restaji de kulturi del fino di Paleolitiko e komenco di Bronz-epoko.
Lehigh, Kansas
Geografio
right|Loko di Lehigh, Kansas Lehigh jacas a.
Historio di Azerbaijan
thumb|left|320px|Imperio Akemenid, cirkume 500aK Dum la 6ma yarcento aK, la regiono kaptesis da Persa imperiestro Cirus la Granda, qua fondis imperio Akemenid. Dum la 4ma yarcento aK, Alexandros la Magna okupis l'imperio Akemenid. Lua sucedinti kreis l'imperio Seleucid, ma en la nuna Azerbaijan kreesis nedependanta rejio qua divenis konocata dal Armeni kom Aghuank e dal Greki kom Albania o Aghbania, surnomizita "Kakukazian Albania" dal historiisti, por ne konfundar kun la nuna Albania. La nomo dil rejio en lua originala linguo esas nekonocata.
Lehigh, Kansas
Geografio
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbeto havas entote 0.8 km², equivalanta a 0.3 mi², di qui 0.8 km² (0.3 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 215 homi, 77 hemanari, e 62 familii qui rezidis en l'urbeto. La denseso di habitantaro esis 276.7/km² (714.3/mi²). Esis 83 domi kun mezvalora denseso di 106.8/km² (275.7/mi²). Segun raso, esis 93.95% Blanki, 0.00% Negri od Afrik-Usani, 4.65% indijeni Amerikana, 0.00% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.00% de altra rasi, e 1.40% de du o plura rasi, e 1.40% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Historio di Azerbaijan
thumb|320px|left|[[Imperio Seljuk cirkume 1090.]] Dum la 7ma yarcento Mohamedani vinkis imperii Sasanid e Bizancana, avancis vers Kaukazo e konquestis Kaukazian Albania en 667. Arabi de Basra e Kufa establisis su en la regiono. La regiono pose divenis parto dil kalifio Abbasid. Pos la dekado dil kalifio, altra dinastii guvernis la regiono. Dum la 12ma yarcento ol guvernesis da Turka dinastio Seljuk.
Lehigh, Kansas
Demografio
Esis 77 hemanari, di qui 37.7% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 75.3% esis mariajita e habitis kune; en 2.6% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 18.2% esis ne-familii. En 18.2% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 6.5% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.79 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.14 personi.
Historio di Azerbaijan
Rusa imperio komencis okupar Azerbaijan en 1722. Pos longa siejo, ye la 26ma di junio 1723 Baku kapitulacis. Rusi kompletigis l'okupo di la regiono en 1735 ed, en 1813, Azerbaijan restis komplete okupita, pos ke Rusa armeo invadis Tabriz. En 1870, petrolo deskovresis en la regiono.
Lehigh, Kansas
Demografio
La procento di habitanti segun evo esis: 31.6% evante min kam 18 yari, 4.2% de 18 til 24 yari, 27.0% de 25 til 44 yari, 20.0% de 45 til 64 yari, e 17.2% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 36 yari. Por singla 100 mulieriesis 97.2 viri. Por singla 100 mulieri18 yari o pluse esis 90.9 viri.
Historio di Azerbaijan
Kum la falo di Rusa imperio dum l'Unesma mondomilito, Azerbaijan, ensemble kun Armenia e Gruzia, kreis la Republiko Federala Demokrata Transkaukazia, qua havis kurta existo, de februaro til mayo 1918. Ye la 28ma di mayo 1918 Azerbaijan separis su de la republiko e nedependanteskis, sub nomo Demokrata Republiko Azerbaijan. Du yari pose, ye la 28ma di aprilo 1920, Sovietani invadis ol. Komence, til 1936, Azerbaijan divenis parto de la Republiko Socialista Federala Transkaukazia. Pose ol divenis la Republiko Socialista Sovietiana Azerbaijan. De 1926 til 1939 la proporciono di Rusi en la habitantaro di Azerbaijan kreskis de 9,5% til 16.5%.
Lehigh, Kansas
Demografio
La mezvalora revenuo per hemanaro en l'urbeto esis $38,958, e la mezvalora revenuo per familio esis $41,875. La mezvalora revenuo por la viri esis $35,000 kontre $20,714 por la mulieri. La revenuo per capita por l'urbeto esis $14,554. Vivis sub la povreso-lineo 8.6% de la habitantaro e 6.8% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 19.0% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 0.0% vivis sub la povreso-lineo.
Historio di Azerbaijan
Dum la Duesma mondomilito Azerbaijan divenis importanta en Sovietian strategio por kombatar nacional-socialista Germania, por lua granda produktado di petrolo. Cirkume 800 mil Azerbaijanana soldati luktis kontre Germani, di qui cirkume 400 mil mortis. Mayoro-generalo Azi Aslanov, Azerbaijanano, divenis Sovietian heroo.
Dum la yari 1980a, Mihail Gorbachyov adoptis glasnost, e komencis civila agitesi ed etniala disputi en diversa Sovietiana regioni, inkluzite Nagorno-Karabakh, regiono Azerbaijanana populizita maxim multa dal Armeniani. L'agitesi kreskis kun l'indiferenteso de Moskva, e rapide kreskis anke la demando por nedependo.
thumb|280px|Standardo di Azerbaijan Dum la fino di 1990, la supra konsilistaro di Azerbaijan supresis "Socialista Sovietiana" de la nomo di la republiko, e, fine ye la 30ma di agosto 1991 Azerbaijan nedependanteskis de Sovietia. Ayaz Mutalibov esis l'unesma prezidanto di la lando.
L'unesma yari pos nedependo esis obskurigita da la milito di Nagorno-Karabakh kontre vicina Armenia. Kande la milito finis en mayo 1994, Azerbaijan perdis kontrolo di 16% de lua teritorio, inkluzite Nagorno-Karabakh. La milito produktis cirkume 30 mil morti e plu kam 1 milion plusa homi diplasita.
thumb|left|180px|Prezidanto [[Heydar Aliyev.]] Ye la 3ma di oktobro 1993 Heydar Aliyev, qua ja guvernis lando depos la 24ma di junio ta yaro, ganis prezidantal elekto. Dum ilua guvernerio, la milito kontre Armenia finis, ed ilu signatis kontrato pri l'exploto di petrolo de la jaceyi Azeri-Chirag-Guneshli. Il vinkis nova elekto en oktobro 1998. Dum lia duesma mandato la rezervi di naturala gaso de Shah Denis esis deskovrita. En 2003 un kontrato kun Turkia pri la konstrukturo di Baku-Tbilisi-Ceyhan fluido-konduktili esis signatita. La fluido-konduktilo por petrolo kompleteskis en 2005 e por naturala gaso kompleteskis en 2005.
Cassini-Huygens
thumb|Ceno di Titano, fotografita da Huygens dum decenso vers la surfaco Ye 15 di oktobro 1997, la kosmosondilo Cassini, kun kosmosondilo Huygens, esis lansata. La skopo di la misiono esis studiar la planeto Saturno ed olua sateliti. Energio esis provizata per generatoro utiliganta plutonio-238.
22ma di aprilo
Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di yaro.
Cassini-Huygens
Pos voyajo inkluzanta preterpasi di Tero, Venuso e Jupitero, oli esis pozata en orbito cirkum Saturno ye 1 di julio 2004. Huygens separis su de Cassini, e ye 14 di januaro 2005 ol atingis la surfaco di la satelito Titano. Imaji de la surfaco transmisesis per relayo de Cassini: la fotografuri montris plana tereno kun rondatra stoneti (forsan de aquo-glacio).
22ma di aprilo
La 22ma di aprilo esas la 112ma dio di la yaro (113ma en bisextila yari) segun Gregoriala kalendario. Restas 253 dii til la fino di la yaro.
Alexandria
Alexandria, Arabiana linguo: الإسكندرية (pron: al-ʼIskandariyah); ancien-Greka: Αλεξάνδρεια, (Alexándreia)) esas urbo fondita da Alexandros la Granda, en Egiptia, qua sub regno da Ptolemayana reji divenis centro di "Helenistala" arto e cienco. Ol havis granda legendala biblioteko qua destruktesis da flami.
Cassini-Huygens
Cassini duris en orbito cirkum Saturno; dum sequanta yari ol studiis olua ringi, e preterpasis sateliti Enceladus, Tethys, Hyperion, Dione, Rhea, Iapetus, e plurafoye Titano.
Shimon Peres
left|thumb|300x300px Shimon Peres (n. Szymon Persky ye la 2ma di agosto 1923 til la 28ma di septembro 2016 ) esis trifoye chefministro ed un foyo prezidanto di Israel, de 2007 til 2014. En 1994 ilu ganis la Nobel-premio pri paco.
Botkyrka
thumb|250px|left|Domego Hågelby, en Botkyrka. Botkyrka esas komono en la Komtio Stockholm, Suedia.
Roger Moore
Roger George Moore (n. ye la 14ma di oktobro 1927 til la 23ma di mayo 2017 ) esis Angla cinem-aktoro, famoza pro sua roli kom l'agento James Bond en la filmi pri spionajo 007, de 1973 til 1985. Ilu aparis unesmafoye en la filmo Vivez e lasez mortar (1973).
Martelo (osto)
La martelo esas mikra osto en la mez-orelo qua konektas la amboso ed esas atachata al surfaco de la timpano. Olua transmisas la fon-vibri de la timpano al amboso.
Kavaliero
Kavaliero esas armizita kavalkero qua dicernis su depos 1100 per propra konduto-kodexo e 'kavalierala' ideali. La nobeli transprenis oli, pro qua la kavaliereso sociale promocesis. Dum la tarda mezepoko la militerala funcioni di kavalieri desaparis: la kavaliereso divenis afero de sociala statuso e vivo-stilo.
Kandidati por kavaliereso nomesis - segun evo - skudiero o pajo.
Arjen Robben
Arjen Robben (n. ye la 23ma di januaro 1984) esas Nederlandana futbalisto.
Oakman, Alabama
Oakman esas urbeto en la komtio Walker, Alabama, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 944 habitanti.
Geografio
right|Loko di Oakman, Alabama Oakman jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbeto havas entote 8.1 km², equivalanta a 3.1 mi², di qui 8.1 km² (3.1 mi²) esas lando e nulo esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 944 homi, 386 hemanari, e 265 familii en la urbeto. La denseso di habitantaro esis 117.2/km² (303.1/mi²). Esis 449 domi kun mezvalora denseso di 55.7/km² (144.1/mi²). Segun raso, esis 79.66% Blanki, 19.60% Negri od Afrik-Usani, 0.00% indijeni Amerikana, 0.00% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.00% de altra rasi, e 0.74% de du o plura rasi, e 0.74% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 386 hemanari, di qui 34.2% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 46.9% esis mariajita e habitis kune; en 16.1% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 31.3% esis ne-familii. En 28.0% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 15.3% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.45 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.02 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 28.9% evante min kam 18 yari, 6.9% de 18 til 24 yari, 27.3% de 25 til 44 yari, 23.6% de 45 til 64 yari, e 13.2% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 36 yari. Por singla 100 mulieri esis 93.0 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse, esis 87.4 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbeto esis $22,014, e la mezvalora revenuo per familio esis $31,964. La mezvalora revenuo por la viri esis $25,221 kontre $17,321 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbeto esis $11,936. Vivis sub la povreso-lineo 20.2% de la habitantaro e 17.4% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 22.6% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 26.1% vivis sub la povreso-lineo.
Italiana linguo
Historio
La nuna Italiana linguo originis en la regionio Toskania. Ol esas la dialekto Toskana, qua divenis oficala linguo di regiono plu vasta kam olua komencala regiono. Ca dialekto Toskana, parolata en Firenze, Pisa e Siena, divenis importanta nek por politikala, ekonomiala o militala motivi, vice pro kulturala prestijo. Ol esis la linguo uzata da Dante Alighieri por skribar La Divina Commedia, ed anke da Francesco Petrarca e Giovanni Boccaccio, la tri judikata kom la maxim importanta skriptisti ante Italiana Renesanco.
En la transito de la 19ma til la 20ma yarcento, l'acelero di la ritmo di industrialigo, la maxim indico di asistenco al primaria skoli, l'ekmigrado a l'urbi e l'expando di voyi, la fervoyi e la komunikaji, kontribuis al familiarigo kun nacionala linguo. Tamen, dum la komenco dil 20ma yarcento, l'uzo di normala Italiana esis tre limitita en multa regioni. Studio di 1910 montris ke la mezo di maestri devis donacar imperi en dialekto nam l'alumni ne komprenis l'Italiana.
En 2011 por l'unesma foyo Italiana esis la linguo de la majoritato di Italiani, kom familiala linguo e dum la komenco di 2012, l'Accademia della Cruscia dicas ke 53% de l'Italiani uzas l'Italiana kom unesma linguo.
Fonologio
La vokali dil Italiana linguo esas a, e, ɛ, i, o, ɔ ed u.
Guvernisto di Kanada
Guvernisto di Kanada-konfedero esas delegato di monarko, nun Elizabeth 2ma pro kin yari.
La yara salario esas supere 110.000 dolari ne impozebla po totala kusto di kabineto supere dudek miliono.
Omna provinci, mem l'insulo di princo Eduard, havas sama delegati, nominita lietnant-guvernisto.
Yari 1460a
La yari 1460a dil dil 15ma yarcento komencis ye la 1ma di januaro 1460 e finis ye la 31ma di decembro 1469. Dum la yari 1460a eventis, inter altri:
Vitro
thumb|200px|[[Lustro konstruktita de vitro.]] thumb|200px|left|[[Botelo de vitro.]] Vitro esas uniforma amorfa solida materio, kustuma produktita kande konvenita viskoza fuzita materio frigidas tre rapideso supra lua transito temperaturo, do sen sat tempo per regulara kristala treliso formar. Simpla exemplo esas kande tablo-sukro esas fondita e quick frigidita da jetar la liquida sukro adsur kolda surfaco. La rezulta solido esas amorfa, ne kristala kun la sukro esas origine, qua povas vidar en lua konkoida rupturo.
Rovro
Rovro esas querko blanka, min granda kam la querko ordinara.
Fuzelo
Fuzelo esas parto di surfaco sferala, inter du duima granda cirkli - di surfaco cilindrala o konala, inter du plani facita segun l'axo.
Universitato di Torino
thumb|150px|Palaco de l'universitato di Torino. Universitato di Torino esas anciena universitato quo fondesis en 1404 en Italia. Ol kompozesas per 12 fakultati:
Michel Martelly
Michel Joseph Martelly (n. 12 di februaro 1961) muzikisto e kompozisto, anke konocita da lia artala nomo "Sweet Micky" esas nuna prezidanto di Haiti. Il asumis povo ye 14 di mayo 2011.
Hungaria
Hungaria esas lando jacanta en central Europa, an la nomizita “Karpatiana baseno”. Lua totala areo amontas a 93,030 km², ed ol havas kom vicini Slovakia norde, Ukraina nordeste, Rumania este, Serbia e Kroatia sude, e Slovenia ed Austria weste.
Bazala fakti pri Hungaria.
Historio
Existas poka informi pri la habitanti di Hungaria ante l'arivo dil Kelti, cirkume 450 yari aK. La populo Hungara, le Magyar (en Ido: Madyari) komencis separar su del altra Fino-Ugriana populi cirkume 800 yari aK, ma nur arivis a la regiono dum la 5ma yarcento. Kelti arivis a la regiono pos cirkume 450 aK, e Romani okupis ol de cirkume 9 yari aK til 430, e kreis ibe la provinco Pannonia. Dum la 5ma yarcento la Huni invadis la regiono ed establisis forta imperio.
thumb|left|320px|Inkursi dil Hungari en Europa dum la 10ma yarcento. Dum la 9ma yarcento, precize en la yaro 895, Árpád fondis Hungaria. Lua posnepotulo István kronizesis kom rejo en la yaro 1000, uzante krono sendita de Roma dal papo Silvester la 2ma. István divenis l'unesma rejulo di Hungaria.
Mongoli invadis ed okupis Hungaria de 1241 til 1242. En 1533, rejio Hungaria formacesis, sub Habsburga dominaco. En 1541, la centro e la sudo dil rejio okupesis dal Otoman imperio. Dum la fino dil 17ma yarcento, Hungari komencis ekpulsar l'Otomani, helpinta dal Austriani. Buda rikonquestesis en 1686. En 1718 l'Otomani ekpulsesis komplete.
La rejio Hungara havis poka influo che la korto en Wien. Habsburga monarki kontrolis direte Hungara financi, milital ed exteral aferi, ed imperiala trupi kontrolis lua frontieri. La Habsburgi ne okupis la kontoro di palateno por impedar ke la tituliero divenez tro povoza.
Dum la komenco dil 18ma yarcento preske 90% de la labor-povo laboris en agrokultivo. L'interkambio di produkturi remplasis pekunio en povra rurala zoni. La serfa habitantaro kreskis e lua vivo-qualeso diminutis. Multa serfi diplasis su al urbi por serchar laboro.
thumb|left|280px|[[Joseph la 2ma, Santa Romana imperiestro|Joseph la 2ma e lua fratulo Leopold la 2ma]] Dum la regno di Joseph la 2ma Hungaria vivis sub racional-absolutismo: Joseph permisis religiala libereso por protestanti. Lua fratulo e sucedinto, Leopold la 2ma, duris ta politiko, ma Franz la 1ma (1792 til 1835) havis nenormala antipatio por chanji. Il akuzis la filozofo Ignác Martinovics pri trahizo e kondamnis ilu a mortopuniso.
Kande Napoléon la 1ma komencis expansar sua imperio tra Europa, lua armeo demandis granda quanti di produkturi de Hungaria, do kreskis la ekonomial agado ibe. Ma pos ke la Napoleonala imperio finis, la regiono itere divenis povra.
L'Austriana absolutismo komencis krular kande Rejio Sardinia e Francia vinkis Austriani che la batalio di Solferino. La vinkeso konvinkis Franz Josef ke lua opozanti esas tre povoza. En 1866 Austria vinkesis en altra milito, lor kontre Prusia. En 1867, Franz Josef aceptis pakto qua kreis la duala monarkio di Austria ed Hungaria, konocata kom Austria-Hungaria.
Austria-Hungaria duris til 1918, kande ol dividesis en Austria e Hungaria, pos olua vinkeso dum l'Unesma mondomilito. Chekoslovakia okupis la teritorii norde de la lando, dum ke Rumania okupis Transilvania ed altra teritorii este de la lando, e Serbia okupis teritorii sude. En 1919 komunisti komandita da Béla Kun instalis sovietala republiko en la lando, qua duris dum poka monati. Ye la 4ma di junio 1920 Hungaria perdis 71% de sua originala teritorio, inkluzite sua unika marala portuo, Fiume (nun Rijeka, en Kroatia) per la kontrato di Trianon.
Kun la falio di nacional-socialista Germania, Sovietiana trupi gradope okupis Hungaria, e la lando divenis komunista marioneto di Sovietia.
Pos la falio dil Murego di Berlin Hungaria abandonis la titulo "socialista republiko", ed en marto 1990 eventis lua unesma libera elekti. La centro-dextrana partiso "Hungara Demokrata Forumo" - MDF - ganis l'elekti ed instigis gradoza transiro a kapitalismo. Árpád Göncz divenis l'unesma prezidanto pos la fino dil komunista rejimo.
Politiko
thumb|320px|Parlamento di Hungaria. thumb|left|320px|Palaco Sándor, oficala rezideyo e laboreyo di la prezidanto. Hungaria esas parlamentala republiko. La chefo di stato esas la prezidanto, nun Katalin Novák. Lu elektesas dal Nacional Asemblitaro por 5 yari ed anke esas la chefo dil Armeala Forci. La prezidanto anke povas vetar parti ek ula lego, o sendar ol a la Konstitucala Korto. La chefo di guvernerio esas la chefministro ed indikesas dal prezidanto, ma ordinare lu esas la chefo dil partiso kun maxim granda nombro de reprezenteri en la parlamento.
La singlachambra parlamento (Országgyűlés) havas entote 199 membri, qui elektesas dal populo por 4 yari. La nuna konstituco aprobesis ye la 18ma di aprilo 2011, ed efikeskis pos la 1ma di januaro 2012.
La Konstitucala Korto povas deklarar ke ula lego esas nekonstitucala. Ol konsistas ek 15 membri e kreesis en 2010. Lua membri elektesas por 12-yara periodo. La Supra Korto di Hungaria esas la maxim alta korto di la lando por altra temi, ecepte konstitucala questioni.
Politikala subdividuro
thumb|280px|left|Mapo pri la komtii di Hungaria. Hungaria konsistas ek 19 "komtii" (megye, pluralo megyék) plus la chefurbo Budapest. La "komtii" subdividesas en 174 distrikti (járás), e la distrikti subdividesas en urbi e vilaji, de qui 25 esas urbi "kun politikala stando equivalanta a komtio". Singla komtio esas administrala unajo ed enfokigas strategiala projeti por sua regionala developo. Altralatere, singla urbo ed urbeto administras sua propra sistemo di publika servadi.
Per la lego 1999/XCII, kreesis sep statistikala regioni. Li esas: Centrala Hungaria, Centrala Transdanubia, Granda Nordala Planajo, Nordal Hungaria, Sudala Transdanubia, Granda Sudala Planajo e Westala Transdanubia. Ta subdividuro probable remplasos la komtiala subdividuro.
Geografio
Du triimi de Hungaria esas basa e plana regiono (Alföld), ube altitudi esas infre 200 metri super marala nivelo. Norde, existas montoza regiono. Danubio dividas Hungaria en du parti: Dunántúl weste, ed Alföld este.
Alföld (“Basa lando”) konsistas ek vasta regiono qua iras de Danubio til l'estala frontiero. En ca areo existas la stepo nomizita Hungare puszta, e la regiono Hortobágy, pastori e granda bovo-trupi. La peizajo esas plana, kun kultivata tereni, kelka querko-foresti e humida valeti. La nacionala parki Hortobágy e Kiskunság jacas en Alföld. En Hortobágy existas stepo puszta e marshi habitata da multa uceli. En Kiskunság trovesas sabloza duni e saloza lagi. La maxim populoza urbi en ta regiono esas Nyíregyház, Debrecen, Kecskemét e Szeged.
thumb|350px|Monto [[Kékes.]] 350px|thumb|left|[[Lago Balaton, la maxim vasta en central Europa.]] La montoza norda regiono konsistas ek l'anciena volkanal areo Börzsöny, Cserhát, Mátra e Zemplén e la partale montoza regioni Bükk ed Aggtelek. La maxim alta punto di Hungaria, Kékes, jacas en Mátra. An la sudala bordo dil areo jacas la famoza vinala regiono di Tokaj. En la nacionala parko di Bükk stacas grandioza querko- e fago-foresti an la montaro. En la nacionala parko di Aggtelek on povas vizitar groti kun stalaktiti e stalagmiti. La maxim granda urbi del nordo esas Miskolc ed Eger.
Dunántúl ("trans Danubio") konsistas ek la tota regiono de Danubio til la westala frontiero. En Dunántúl existas la maxim granda lago di Hungaria, Balaton. Dunántúl esas kolinoza, ed en lua nordo ank existas monti. Apud la westala frontiero, proxim Sopron e Szombathely, jacas la plana regiono Kisalföld (“Mikra Alföld”), qua iras til la bazo di Alpi, en Austria. La maxim populoza urbi de la regiono esas Sopron, Szombathely, Győr e Pécs.
Centre de la lando jacas la chef-urbo Budapest.
thumb|320px|[[Rivero Tisza proxim Szeged.]]
Ekonomio
thumb|320px|[[Budapest esas importanta financala centro di central ed estal Europa.]] thumb|320px|left|Exportaci di Hungaria, 2012.
Ante la duesma mondomilito l'ekonomio di Hungaria fondesis sur agrikultivo. Pos la milito, la komunista rejimo industriizis ed autarkigis la lando. Depos 1968 l'ekonomio di Hungaria esis la maxim liberala del Estala Bloko. L'exterlanda komerco e la kreo di mikra firmi permisesis limitizite. Kande la komerco kun l'altra komunista landi diminutis, la konkurencala kapableso diminutis, la produktado krulis e chomeso kreskis dum la yari inter 1989 e 1994.
L'ekonomio esis forta kande Hungaria membreskis en l'Europana Uniono, ma ye la fino di 2008 l'internaciona krizo ekonomiala frapis la lando tre forte. En novembro 2008 la lando recevis 25 miliard Usana dolari del IMF, del EU e de la Mondala Banko por stabiligar sua ekonomio. En 2010 la totala nacionala produkturo (TNP) di Hungaria esis 187,6 miliardi Usana dolari (qua lore esis cirkume la duimo de Belgia, e preske tam granda kam lora TNP de Finlando. La privata sektoro nun reprezentas plu kam 80% de la TNP. La maxim importanta naturala resursi esas bauxito, terokarbono e la fruktifanta sulo. En 2010 l'agrokultivo employis 4,7% de la laborantaro e produktis 3,3% de la TNP. Lua produkturi esas frumento, maizo, sunoflorala semini, terpomo, betravi e bovala produkturi. Mashini e garnituri reprezentas plu kam 60% del exportaci. Altra exportaci esas agrokultivala produkturi ed anke elektro e fueli.
Demografio
Segun statistiki de The World Factbook por 2022, Hungaria havis 9,699,577 habitanti. La maxim multa (85,6%) esas Hungari. Existas minoritati di cigani (3,2%), Germani (1,9%), altri (2,6%), e 14,1% ne deklaris sua etnii, segun la demografiala kontado di 2011. Kelka habitanti deklaris apartenar a plu kam 1 etniala grupo, pro to la sumo di la procenti superiris 100%.
Plu kam 1/4 de la habitantaro rezidas en la metropolala regiono di Budapest, e 69% de la habitantaro esas urbala (entote 6,903,858 personi).
Galbano
Galbano esas gum-rezino balzamoza, venanta de arboro di Siria.
Hungaria
Demografio
Pos la yari 1970a, la quanto di naski en Hungaria komencis diminutar, e nun la "fertileso-procento", to esas, la quanto di filii po muliero, esas 1,48, multe min granda kam la quanto di filii bezonata por equilibrigar e remplasar la mortostatistiko, to esas 2,1 filii po muliero. Plu kam 5 milion individui etniale Hungara rezidas exter Hungara frontieri, sive en regioni qui olim apartenis ad Austria-Hungaria ma ne a Hungaria pos 1918, sive pro ekmigro por diversa motivi. Existas plu kam 1,2 milion etniale Hungari en Rumania, cirkume 1,5 milion en Usa (enmigranti e decendanti), e minoritati en mult altra landi.
L'oficala linguo di la lando esas Hungara, un ek la 24 oficala idiomi del Europana Uniono, parolata da 99,6% de la habitantaro (native da 98,9%). Existas kelka minoritatala lingui, exemple Armeniana, Bulgara, Kroata, Germana, edc. La stranjera lingui maxim parolata esas l'Angla, parolata da 16% de la habitantaro, e la Germana, da 11,2% de la habitantaro.
Religio
Historiale, Hungaria sempre havis granda komunitato di judi. On kalkulas ke ante la duesma mondomilito, cirkume 800 mil judi habitis la lando, ma on kalkulas ke plu kam 554 mil mortigesis de 1941 til 1945, la maxim multa de la 15ma di mayo til la 9ma di julio 1944, kande 434 mil juda Hungari deportesis en 147 treni. Nun, cirkume 120 mil judi habitas Hungaria.
Eduko
L'eduko en Hungaria esas precipue publika, ed administrata dal Ministerio pri Eduko. Pre-skolala eduko esas obligata por omna infanti evanta de 3 til 6 yari. Skolala eduko ank esas obligata por pueri ed adolecanti til 16 yar-evo. Primara eduko ordinare duras dum 8 yari.
La maxim multa universitati esas publika institucuri, e la studenti ordinare ne pagas por studiar.
Kulturo
thumb|320px|Palaco Eszterháza, surnomizita "Hungara Versailles". thumb|320px|left|Goulash. Hungaria havas richa folkloro, qua inkluzas brodo, dekorata ceramikaji, e skulturi. Yen kelka exempli pri lua arkitekturo: la maxim granda sinagogo di Europa (la Granda Sinagogo, en Dohány); un ek la maxim granda Europana baziliki (la baziliko di Esztergom); la duesma maxim granda abadeyo en la mondo (l'abadeyo Pannonhalma); la maxim granda nekropolo exter Italia (la nekropolo di Pécs). La palaco di Eszterháza, konstruktita dum la 18ma yarcento, esas la maxim granda edifico segun rokoko-stilo en Hungaria.
Koquarto esas importanta elemento de la kulturo Hungara. Lua disho maxim konocata mondale esas goulash, karno-raguto preparata kun spici e papriko, kumino, salo ed aquo. Potato uzesas multe che la koquarto Hungara.
En Hungaria existas la maxim granda sinagogo de Europa, konstruktita en 1859 che strado Dohány, en Budapest. Altra importanta exempleri pri Hungara arkitekturo esas la balneyo di termal aqui Széchenyi, ank en Budapest, la baziliko di Esztergom konstruktita en 1856, e la nekropolo kristana di Pécs.
thumb|250px|[[Sándor Márai]] thumb|320px|left|[[Béla Bartók]] Dum anciena epoki, la linguo Hungara skribesis per runal alfabeto. Tamen, ol ne uzesis por la literaturo. La lando adoptis latinal alfabeto kande Kristanismo adoptesis.
Hungaria anke havas importanta muzikala tradiciono, sive pri folklorala muziko, sive pri klasika muziko. La maxim konocata exempli pri klasika kompozisti Hungara esas Ferenc (Franz) Liszt e Béla Bartók. Yen kelk altra importanta muzikisti klasika: pianisti Ernő Dohnányi, Ervin Nyiregyházi, Andor Földes, Tamás Vásáry, György Sándor, Géza Anda, Annie Fischer, György Cziffra, Edward Kilényi, Bálint Vázsonyi, András Schiff, Zoltán Kocsis, Dezső Ránki e Jenő Jandó, e violinisti Joseph Joachim, Leopold Auer, Jenő Hubay, Jelly d'Arányi, Joseph Szigeti, Sándor Végh, Emil Telmányi, Ede Zathurecky, Dénes Zsigmondy, Franz von Vécsey, Zoltán Székely, Tibor Varga, e plu recente Antal Szalai, Vilmos Szabadi, Kristóf Baráti, ed altri.
Dum komunista epoko, malgre censuro, Hungara muziko komencis influesar da jazo e pose da rock. Nun, Hungara rock-bandi Illés, Métro, Omega e Béatrice duras esar multe populara. Punk-rock, indie-rock e metal (black metal, death metal e trash) ank havas populareso meze yunaro. Ante 1989, punk-grupi ofte kritikis komunista rejimo e, pos 1989, la kritiki di lia muziki chanjesis a korupto ed Usan influo kulturala. Dum recenta yari, ank elektronikala muziko e hip hop gradope komencis populareskar.
Pri sporti Hungaria havas ecelanta partopreni dum l'Olimpiala Ludi: la lando rangizas duesme segun la quanto de ora medalii po habitanto. La lando gastigis multa internaciona sporta konkursi, exemple la Championkonkurso Amatora pri Boxo di 1997, la Mondala Konkurso pri Skerm-arto dil yaro 2000, ed altri. La lando havas tradiciono pri shakoludo, e la Mondala Federuro pri Shakoludo agnoskas 54 "granda-maestri" Hungara.
La maxim populara sporto en Hungaria esas futbalo, e lua nacionala futbalo-esquado ganis tri ora Olimpiala medalii. Dum la Mondala Kupi di Futbalo di 1938 e 1954, Hungaria finis duesmaplase. Ferenc Puskás esas la maxim bone konocata Hungara futbalisto.
Banko Grameen
thumb|250px|Sideyo dil Banko Grameen en [[Dhaka, Bangladesh.]] Banko Grameen esas komunala banko kreita da Bangladeshana ekonomikisto Muhammad Yunus en 1983, por helpar povri de lia lando a havar aceso a mikrokredito. La nomo Grameen originis de Sanskrita vorto gram, qua signifikas "vilajo".
Distrikto Krichaw
Distrikto Krichaw esas un de distrikti di provinco Mahiliow en Bielorusia. Olua administrala centro esas Krichaw.
Banko Grameen
En 2006 Yunus e la banko kunpremiizesis per la Nobel-premio pri paco.
Sean Thomas O'Kelly
Seán Thomas O'Kelly (Gaelane, Seán Tomás Ó Ceallaigh, n. 1882 til 1966) esis prezidanto di Republiko Irlando de 1945 til 1959.
Varina, Iowa
Varina esas urbo en la komtio Pocahontas, Iowa, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 90 habitanti.
Geografio
right|Loko di Varina, Iowa Varina jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 0.6 km², equivalanta a 0.2 mi², di qui 0.6 km² (0.2 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 90 homi, 36 hemanari, e 25 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 139.0/km² (364.9/mi²). Esis 44 domi kun mezvalora denseso di 68.0/km² (178.4/mi²). Segun raso, esis 100.00% Blanki, 0.00% Negri od Afrik-Usani, 0.00% indijeni Amerikana, 0.00% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.00% de altra rasi, e 0.00% de du o plura rasi, e 0.00% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 36 hemanari, di qui 27.8% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 52.8% esis mariajita e habitis kune; en 11.1% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 27.8% esis ne-familii. En 22.2% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 11.1% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.50 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.85 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 23.3% evante min kam 18 yari, 5.6% de 18 til 24 yari, 27.8% de 25 til 44 yari, 20.0% de 45 til 64 yari, e 23.3% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 40 yari. Por singla 100 mulieri esis 114.3 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 o pluse esis 122.6 viri.
24ma di septembro
Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di yaro.
La 24ma di septembro esas la 267ma dio di la yaro (268ma en bisextila yari) segun Gregoriala kalendario. Restas 98 dii til la fino di la yaro.
Galeo
Galeo esas tabuleto rektangula e rebordoza, sur qua kompostisto pozas lineedi asemblita en kompostilo.
Rozario
Rozario esas granda chapleto, ek dek e quin deki de grani, sur singla de qui onu recitas (che la katoliki) un "Ave" - singla de qui preiresas de grano plu grosa sur qua onu recitas un "Pater".
Danderyd
Danderyd esas urbo en la komtio Stockholm, Suedia. Segun statistiki dil yaro 2019, ol havis 32,857 habitanti. Lua tota surfaco esas 32,67 km².
Shoreview, Minnesota
Geografio
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 33.0 km², equivalanta a 12.7 mi², di qui 29.0 km² (11.2 mi²) esas lando e 4.0 km² (1.5 mi², o 12.17% de la surfaco totala) esas aquo. La mezavalora altitudo dil urbo esas 300 metri super la marala nivelo.
Demografio
La procento di habitanti segun evo esis: 26.2% evante min kam 18 yari, 6.9% de 18 til 24 yari, 28.6% de 25 til 44 yari, 28.6% de 45 til 64 yari, e 9.7% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 39 yari. Por singla 100 mulieri esis 94.0 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse, esis 90.3 viri.