cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rio Grande do Sul
Geografio
La triimo de lua teritorio apartenas a la baseno dil fluvio Plata. Fluvio Uruguay, weste del stato, esas la naturala frontiero kun Arjentinia. La fluvii en l'altra du triimi del teritorio apartenas a la baseni di la lagegi Lagoa dos Patos ed Lagoa Mirim, ed ad altra min granda kam la du. Ultre Uruguay, altr importanta fluvii esas Jacuí, Taquari, Caí, Gravataí, la lago Guaíba e la fluvio Sinos.
Ekonomio
thumb|320px|[[Mutono|Mutoni che naturala pastureyi de Campanha Gaúcha.]] thumb|320px|left|[[Automobilo produktita da General Motors che lua fabrikerio en Gravataí.]] La precipua agrokultivala produkturi del stato esas rizo (5,2 milion tuni) soyo (7 milion tuni), maizo (6 milion tuni), manioko (1.3 milion tuni), sukrokano, oranjo, alio e kelka plantacerii di frumento. L'edukado di bestiaro ank esas importanta: bovi furnisas ledro por shua fabrikerii an la regiono dil valo del fluvio Sinos, kontre ke mutoni furnisas lano e karno. Vit-beri (nome la varietati Chardonay, Cabernet Sauvignon e Merlot) anke kultivesas por produktar vino.
Rio Grande do Sul havas jaceyi di karbono e kalkopetro. L'extraktado di minerala aquo ank esas importanta: 92 milion litri produktesas omnayare.
L'industrio koncentresas en Porto Alegre e lua metropolala regiono (urbi Canoas, Novo Hamburgo, Gravataí, São Leopoldo e Viamão). Nutrivi e drinkaji (inkluzite vino produktita en la Serra Gaúcha), mashinifado (inkluzite automobili), mobli, shui e metalurgio esas la precipua industriala produkturi.
Turismo
thumb|right|280px|Plajo Guarita, en Torres. thumb|left|320px|Lago Negro ("Nigra Lago") en Gramado. An la litoro, jacas turistala urbi Torres, Capão da Canoa e Tramandaí, kun plaji qui recevas dum la somero turisti del stato ed anke de Santa Catarina e de vicina landi, Arjentinia, Uruguay e Paraguay.
Ham Lake, Minnesota
Demografio
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $67,750, e la mezvalora revenuo per familio esis $71,905. La mezvalora revenuo por la viri esis $44,462 kontre $31,239 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $24,329. Vivis sub la povreso-lineo 2.1% de la habitantaro e 1.2% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 1.3% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 3.0% vivis sub la povreso-lineo.
Gael García Bernal
Gael García Bernal (n. en 1978) esas Mexikiana cinem-aktoro.
Rio Grande do Sul
Turismo
La Nacionala Parko Aparados da Serra, ube jacas la ravinegi Itaimbezinho e Fortaleza, atraktas viziteri qui prizas ekoturismo.
Zdzisław Beksiński
thumb|250px|left|Pikturo sen titulo, 1958 Zdzisław Beksiński (24ma di februaro 1929 til la 21ma di februaro 2005) esis Polona piktisto, skultisto e fotografisto.
Rio Grande do Sul
Turismo
En la Serra Gaúcha (la maxim alta regiono dil stato, kun kolda vintri) jacas l'urbi fondita dal Italiani (Caxias do Sul, Garibaldi, Bento Gonçalves) e da Germani (Canela, Gramado, Nova Petrópolis). L'urbi havas bela naturala peizaji (exemple l'aquofalo Caracol, an l'urbo Canela) e historiala konstrukturi de jezuiti (la ruinuri di la Sep Populi de la Misioni) e de l'unesma enmigranti Italiana e Germana. Notinda en Gramado esas la festo Natal Luz, kun noktala paradi de meze decembro til meze januaro memoriganta Kristnasko. En Bento Gonçalves, Caxias do Sul e Garibaldi on povas vizitar la vitoberi e la fabrikerii di vino, e la Festo dil Vino di Caxias do Sul.
Dum vintri, multa turisti vizitas l'alta regioni del stato por vidar nivo dum kelka kolda dii.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2022, Rio Gande do Sul havis 10,880,506 habitanti. En 2010, 82,3% de la habitantaro deklaris esar blanki, 11,4% mestici, 5,9% negri e 0,4% Aziani od indijeni.
Ultre la Portugalana, minoritati parolas dialekti de origini Germana ed Italiana, e l'indijena lingui Kaingang e mbya-guarani.
Rachel Maddow
Rachel Anne Maddow (n. ye la 1ma di aprilo 1973) esas Usana televiziono-prizentisto e komentisto pri politiko.
Unadilla, Georgia
Unadilla esas urbo en la komtio Dooly, Georgia, Usa. Segun la demografiala kontado di 2010, ol havis 3,796 habitanti.
Geografio
right|Loko di Unadilla, Georgia Unadilla jacas a.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 2,772 homi, 655 hemanari, e 434 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 205.8/km² (532.9/mi²). Esis 739 domi kun mezvalora denseso di 54.9/km² (142.1/mi²). Segun raso, esis 34.52% Blanki, 62.12% Negri od Afrik-Usani, 0.22% indijeni Amerikana, 0.54% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 1.66% de altra rasi, e 0.94% de du o plura rasi, e 2.99% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 655 hemanari, di qui 32.5% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 33.0% esis mariajita e habitis kune; en 27.3% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 33.6% esis ne-familii. En 29.2% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 11.9% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.49 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.07 personi.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $22,250, e la mezvalora revenuo per familio esis $24,779. La mezvalora revenuo por la viri esis $24,076 kontre $17,614 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $8,897. Cirkume 30.4% de la habitantaro e 25.4% de la familii vivis sub la povreso-lineo, inkluzite 44.9% ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, e 30.4% ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse.
Entablamento
Entablamento esas horizontala detaloza sura klasika kolono e sub frontono, konsistanta di kornico, friso ed arkitravo.
Jean-François Millet
thumb|left|280px|"Rekolteri", 1857 Jean-François Millet (4ma di oktobro 1814 til la 20ma di januaro 1875) esis Franca piktisto. Il esis un ek la fonderi di tale nomizita "Skolo di Barbizon" pri piktado. Ilua precipua temi esis rurani e peizaji.
Uralik-Altaika linguaro
eta|410x410ra Uralik-Altaika linguaro esas hipotezo ke Uralika, Yukagira e Altaika linguari esas parenta e superlinguaro ma nuntempe majoritato di linguisti kredas ke ol ne esas vera linguaro.
Uralika ed Altaika linguari havas multa simila gramatika elementi sed ne multa simila vorti. Tamen pronomi esas simila en la lingui.
Checotah, Oklahoma
Checotah esas urbo en la komtio McIntosh, Oklahoma, Usa.
Geografio
right|Loko di Checotah, Oklahoma Checotah jacas a.
Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbo havas entote 9.0 mi² (23.3 km²). 8.9 mi² (23.1 km²) esas lando e 0.1 mi² (0.2 km², o 0.67% de la surfaco totala) esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 3,481 homi, 1,389 hemanari, e 912 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 389.3/mi² (150.3/km²). Esis 1,576 domi kun mezvalora denseso di 176.3/mi² (68.1/km²). Segun raso, esis 67.91% Blanki, 6.92% Negri od Afrik-Usani, 15.91% indijeni Amerikana, 0.23% Aziani, 0.09% Pacifik-insulani, 0.40% de altra rasi, e 8.53% de du o plura rasi, e 1.29% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 1,389 hemanari, di qui 31.5% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 44.9% esis mariajita e habitis kune; en 17.7% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 34.3% esis ne-familii. En 31.5% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 18.4% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.39 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.98 personi.
Caterine Ibargüen
Caterine Ibargüen Mena (n. en 1984) esas Kolumbian atletino. El ganis arjenta medalio en triopla salto por mulieri en l'Olimpiala Ludi en London, 2012, ed ora medalio en la Tot-Amerikala Ludi en Toronto, 2015.
Checotah, Oklahoma
Demografio
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $22,029, e la mezvalora revenuo per familio esis $30,741. La mezvalora revenuo por la viri esis $26,094 kontre $17,298 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $15,921. Vivis sub la povreso-lineo 20.4% de la habitantaro e 16.1% de la familii. De la habitantaro qui vivis sub la povreso-lineo, 23.4% evis min kam 18 yari e 7.6% evis 65 yari o pluse.
Papo Sergius la 2ma
Sergius la 2ma (m. ye la 27ma di januaro 847) esis la 102ma papo dil katolik-eklezio.
Houston Lake, Missouri
Houston Lake esas urbo en la komtio Platte, Missouri, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 284 habitanti.
Geografio
right|Loko di Houston Lake, Missouri Houston Lake jacas a.
Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbo havas entote 0.4 km², equivalanta a 0.2 mi², di qui 0.4 km² (0.1 mi²) esas lando e 0.1 km² (0.04 mi², o 17.65% de la surfaco totala) esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 284 homi, 119 hemanari, e 69 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 783.2/km² (2,055.1/mi²). Esis 123 domi kun mezvalora denseso di 339.2/km² (890.1/mi²). Segun raso, esis 96.83% Blanki, 0.70% Negri od Afrik-Usani, 0.00% indijeni Amerikana, 0.35% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.00% de altra rasi, e 2.11% de du o plura rasi, e 3.52% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
La procento di habitanti segun evo esis: 18.7% evante min kam 18 yari, 4.2% de 18 til 24 yari, 28.9% de 25 til 44 yari, 35.9% de 45 til 64 yari, e 12.3% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 44 yari. Por singla 100 mulieri esis 98.6 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 104.4 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $53,750, e la mezvalora revenuo per familio esis $61,875. La mezvalora revenuo por la viri esis $48,750 kontre $24,063 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $24,471. Vivis sub la povreso-lineo 4.0% de la habitantaro e 1.5% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 12.5% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 0.0% vivis sub la povreso-lineo.
Dmitri Dmitriyevich Shostakovich
Dmitri Dmitriyevich Shostakovich (n. 25 di septembro 1906 til 9 di agosto 1975) esis Sovietiana kompozisto e muzikisto.
Simfonio no. 5
Ye 21 di novembro 1937 en Leningrad, ilua Simfonio no. 5 esis unesmafoye pleata, kun granda suceso. En la periodo ante ca simfonio, ilua kompozuri esis des-estimata da la stato pro olia komplexeso: il konkluzis ke, por evitar severa konsequantaji, il mustas kompozar en stilo di "socialista realismo". La Simfonio no. 5 esas egardata kom muziko qua semblante esas konforma ad oficala expekti, tamen ne kompromisas ilua reputeso kom sincera kompozisto.
Simfonio no. 7
Ye 5 di marto 1942 en la Rusa urbo Kuybyshev (nuntempa Samara) ilua simfonio no. 7 esis unesmafoye pleata. La unesma tri de la quar movimenti di la verko kompozesis en Leningrad, ed ol esis kompletigata en Kuibishev, adube Shostakovich e sua familio retretis en oktobro 1941. Ol esas la maxim longa de ilua simfonii, durante cirkume 75 minuti. Ol esis dedikata a la urbo Leningrad; la verko relatas la rezisto di ta urbo kontre Nazista Germania ye ta periodo. Ol balde divenis populara en ed exter Sovietia.
Kvena linguo
Kvena uzas la sono /ʃ/ multe quo esas rara en la Finlandana linguo, nam vorti ek Norvegiana linguo. Kvena anke uzas la sono /ð/, quo esas /d/ en la Finlandana linguo.
Açailândia
thumb|280px|left|Ponto di la ferovoyo Carajás en Açailândia. Açailândia esas urbo en Braziliana stato Maranhão. Segun statistiki dil yaro 2016, ol havis 110,543 habitanti. Lua tota surfaco esas 5806.3 km².
Leabua Jonathan
Joseph Leabua Jonathan, politikisto n. ye la 30ma di oktobro 1914 til la 5ma di aprilo 1987 esis la duesma chefministro di Lesoto, e guvernis de 1965 til 1986.
Willem la 2ma di Nederlando
Willem la 2ma (n. ye la 6ma di decembro 1792 til la 17ma di marto 1849) esis rejulo di Nederlando de la 7ma di oktobro 1840 til lua morto.
Yari 200a aK
La yari 200a aK esis yardeko qua duris de 209 aK til 200 aK. Dum ca yardeko eventis, inter altri:
Georgi Yevgenyevich Lvov
Georgi Yevgenyevich Lvov, politikisto n. ye la 2ma di novembro 1861 til la 7ma di marto 1925, esis chefministro di Rusia de la 15ma di marto til la 20ma di julio 1917. Il esis l'unesma chefministro di Rusia pos l'abdiko dil caro Nikolai la 2ma di Rusia.
Ken Page
Kenneth "Ken" Page (n. ye la 20ma di januaro 1954) esas Usana komediisto e cinem-aktoro.
Connie Sawyer
Connie Sawyer (n. Rosie Cohen ye la 27ma di novembro 1912 til la 21ma di januaro 2018) esis Usana cinem-aktorino.
Nam quốc sơn hà
Nam quốc sơn hà (Monti e Riveri di Sudala Lando) esas famoza poemo Vietnamana de la 10ma yarcento. Surnomizita "Unesma deklaro pri nedependo di Vietnam", ol afirmas la suvereneso di guvernanti di Vietnam super lua landi. Lua exakta autoro esas ankore debatebla. Ta poemo lektesis laute unesmafoye en Vietnam en 981, lor la regno di Lê Đại Hành. La skopo di la lektado esis stimular la mentaleso di trupi, ante e dum batalio kontre l'unesma invado da Chiniana dinastio Song.
Skribita en formo di oraklo, la poemo esas un ek la maxim konocata literaturala verki Vietnamana. Ol divenis emblema himno en frua nedependo militi, recitita da Thường Kiệt sur Nhu Nguyet rivero defensajolineo por la sama moraleso suporto efekto dum la duesma Song invado en 1076. Dum recenta tempi, ta sama poemo esis ofte recitita por montrar kontre-Chiniana sentimenti en la Vietnamana civitani kande Chinia komencis explotar petrolo en marala regioni historiale apartenanta a Vietnam.
Araba maro
thumb|250px|L'Araba maro, e vicina landi. thumb|250px|left|Litoro di [[India che Araba maro.]] L'Araba Maro esas regiono norde del Indiana Oceano, inter l'Araba Peninsulo ed India. Ol konektesas al Gulfo di Oman.
India, Oman, Yemen, Pakistan, Somalia e la Maldivi havas marbordi qui tushas l'Araba maro.
Hancock, Minnesota
Hancock esas urbeto en la komtio Stevens, Minnesota, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 717 habitanti.
Geografio
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbeto havas entote 2.6 km², equivalanta a 1.0 mi², di qui 1.00% esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 717 homi, 294 hemanari, e 186 familii qui rezidis en l'urbeto. La denseso di habitantaro esis 279.6/km² (724.5/mi²). Esis 325 domi kun mezvalora denseso di 126.8/km² (328.4/mi²). Segun raso, esis 98.19% Blanki, 0.14% Negri od Afrik-Usani, 0.14% indijeni Amerikana, 0.28% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.00% de altra rasi, e 1.26% de du o plura rasi, e 0.28% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
La procento di habitanti segun evo esis: 24.7% evante min kam 18 yari, 8.8% de 18 til 24 yari, 24.3% de 25 til 44 yari, 23.2% de 45 til 64 yari, e 19.1% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 40 yari. Por singla 100 mulieri esis 106.0 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse, esis 102.2 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en l'urbeto esis $34,583, e la mezvalora revenuo per familio esis $40,938. La mezvalora revenuo por la viri esis $30,446 kontre $20,114 por la mulieri. La revenuo per capita por l'urbeto esis $17,012. Vivis sub la povreso-lineo 8.0% de la habitantaro e 2.7% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 0.0% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 7.5% vivis sub la povreso-lineo.
Tenzin Gyatso
eta|Tenzin Gyatso, la 14ma Dalai-lamao La 14ma Dalai Lamao (religiala nomo: Tenzin Gyatso, kurtigo di Jetsun Jamphel Ngawang Lobsang Yeshe Tenzin Gyatso, naskinta kom Lhamo Thondup, 6ma di julio 1935) esas la nuna Dalai Lama.
Dalai Lama esas importanta monaki di la Gelug-skolo, la maxim nova skolo di Tibetana Budismo di qua la chefo esas la Ganden Tripas. De la tempo di la 5ma Dalai Lama til 1959, la centrala guvernerio di Tibet, la Ganden Phodrang, investis la ofico di Dalai Lama per sekulara funcioni.
La 14ma Dalai Lama naskis en la vilajo Taktser, Amdo, Tibet (olim administrale en Qinghai-provinco, Republiko Chinia), e selektesis kom la tulku di la 13ma Dalai Lama en 1937 e formale agnoskesis kom la 14ma Dalai Lama che publika deklaro proxim la urbo Bumchen en 1939.
Lua entronigo-ceremonio kom la Dalai Lama eventis en Lhasa ye 22ma februaro 1940, e lu asumis plena sekulara (politikala) funcioni ye 17ma novembro 1950, evinte 15, pos l'invado di Tibet da la Popul-Republiko Chinia. La guvernerio di la Gelug-skolo administris areo cirkume korespondinta la autonoma regiono Tibet samtempe kam la naskanta PRC volis establisar centrala dominaco di ol.
Dum la Tibetana Sedicio di 1959, Tenzin Gyatso fugis ad India, ube il nun habitas kom refujinto. La 14ma Dalai Lama recevis la Nobel-Paco-Premio en 1989. Il voyajis cirkum la mondo e diskursis pri la bonstando di tibetani, ambiento, ekonomiko, yuri di mulieri, ne-violento, interreligia dialogo, fiziko, astronomio, Budismo e cienco, neurocienco, genitala saneso e sexualeso, ultre diversa temi Mahayana e Vajrayana.
Chichén Itzá
Lua ruini nun esas federala proprieto de la guvernerio di Mexikia, e vizitesas omnayare da cirkume 2,7 milion personi.
Turka lingui
Turka lingui esas un grupo en Altaika linguaro. Parenteso-relati di Turka lingui ne esas unsenca. Hike prizentesas grupi di Turka lingui kun diferanta termini ek tri prizenturi linguistikale e geografiale. Sequez mayuskula, dika ed italika literi:
1. NORDA-WESTA / '''1. Westa' / 1. Kipchaka grupo''
2. NORDA-WESTA / '''2. Norda''' (3. Hakasa-Tuvana grupo:) (4. Yakuta grupo:)
3. SUDA-WESTA / '''3. Suda-westa, Oguza grupo' / 5. Oguza grupo, 5a. Seldjuka brancho''
4. SUDA-ESTA/ '''4. Esta, Uigura grupo' / 5. Oguza grupo, 5b. Chagatai brancho''
5. CHUVASHA / '''5. Bolgara' / 6. grupo di Chuvasha''
Videz Wikipedio en Azera, Kazaka, Kirgiza, Tatara, Turka, Turkmena, Uzbeka
Mormonismo
thumb|200px|[[Libro di Mormon]] Mormonismo esas la religio praktikata dal Mormoni, e ol esas la maxim importanta tradiciono de la Movado di Lasta-Dia Santi segun quanto di adepti.
Ca movado fondesis da Joseph Smith, Jr. en 1820, kom primitiva Kristanismo. Dum la yari 1830a e 1840a, Smith gradope distingis sua nova religio de tradicionala protestantismo. Tale nomizita Mormonismo reprezentas la nova, neprotestanta fido docita da Smith dum la yari 1840a.
Pos la morto di Smith, la maxim multa mormoni sequis Brigham Young vers la Rokoza Monti, e fondis tale nomizita Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi. Altra faki de mormonismo inkluzas tale nomizita "mormona fundamentalismo", qua mantenas poligameso, ed altra mikra nedependanta faki.
Lázaro Ramos
Luís Lázaro Sacramento Ramos (n. en 1978) esas Braziliana cinem- e televizion-aktoro
January Suchodolski
thumb|280px|left|[[Batalio di Berezina|"Retreto de Berezina"]] January Suchodolski (19ma di septembro 1797 til la 20ma di marto 1875) esis Polona militisto e piktisto, e membro di Imperial Akademio pri Arto di Sankt-Peterburg, Rusa imperio.
Ain
Ain esas Franca departmento en Arvernia-Rodano-Alpi.
Chelsea, Oklahoma
Geografio
right|Loko di Chelsea, Oklahoma Chelsea jacas a.
Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbo havas entote 4.4 km², equivalanta a 1.7 mi², di qui 4.4 km² (1.7 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 2,136 homi, 835 hemanari, e 539 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 488.0/km² (1,267.4/mi²). Esis 961 domi kun mezvalora denseso di 219.6/km² (570.2/mi²). Segun raso, esis 64.93% Blanki, 0.00% Negri od Afrik-Usani, 25.70% indijeni Amerikana, 0.33% Aziani, 0.09% Pacifik-insulani, 0.09% de altra rasi, e 8.85% de du o plura rasi, e 0.89% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 835 hemanari, di qui 35.2% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 45.4% esis mariajita e habitis kune; en 14.4% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 35.4% esis ne-familii. En 32.0% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 16.2% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.51 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.19 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 30.4% evante min kam 18 yari, 9.0% de 18 til 24 yari, 25.3% de 25 til 44 yari, 18.5% de 45 til 64 yari, e 16.8% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 33 yari. Por singla 100 mulieri esis 85.9 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 79.9 viri.
Tungusiana lingui
Tungusiana (anke Manchu-Tungusiana) lingui esas un grupo en Altaika linguaro.
Tungusiana lingui parolesas en Siberia de la fluvii Ob e Yenisei a Maro di Ohota e de Arktika oceano a Mongolia. La nombro de parolanti di ta lingui esas nur c. 65 000, e la Rusiana kaptas plusa uzo.
La Manchu parolesas en Norda-westa Chinia. Ol esas antiqua linguo kulturala en Est-Azia. La Manchu skribesas per kelke altrigita Mongola alfabeto. Nur un dialekto di la Manchu e Soloni e Mongola Daguri en Mandjuria uzas ol kom libro-linguo. Manchu-linguala tradukuri ek Chiniana klasika verki tre helpas, kande on solvas anciena Chiniana sintaxo, qua esas tre komplexa.
La folkloro esas tre richa ma nur dum Sovieta ero on komencis krear literaturo. L' alfabeto esas nuntempe Kirila alfabeto, ma antee probesis anke la Latina alfabeto.
Tungusiana lingui havas ica grupi:
Sudala grupo Nordala grupo
Horst Matthai Quelle
Horst Matthai Quelle (n. ye la 30ma di januaro 1912 til la 27ma di decembro 1999) esis Germana filozofo.
Hampton, Minnesota
Hampton esas urbeto en la komtio Dakota, Minnesota, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 434 habitanti.
Geografio
right|Loko di Hampton, Minnesota Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbeto havas entote 3.5 km², equivalanta a 1.3 mi², di qui 3.5 km² (1.3 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 434 homi, 156 hemanari, e 109 familii qui rezidis en l'urbeto. La denseso di habitantaro esis 125.1/km² (323.2/mi²). Esis 159 domi kun mezvalora denseso di 45.8/km² (118.4/mi²). Segun raso, esis 98.85% Blanki, 0.23% Negri od Afrik-Usani, 0.00% indijeni Amerikana, 0.00% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.23% de altra rasi, e 0.69% de du o plura rasi, e 0.92% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
La procento di habitanti segun evo esis: 33.6% evante min kam 18 yari, 6.9% de 18 til 24 yari, 35.9% de 25 til 44 yari, 13.8% de 45 til 64 yari, e 9.7% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 31 yari. Por singla 100 mulieri esis 99.1 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse, esis 104.3 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en l'urbeto esis $53,438, e la mezvalora revenuo per familio esis $56,528. La mezvalora revenuo por la viri esis $41,786 kontre $26,172 por la mulieri. La revenuo per capita por l'urbeto esis $17,121. Vivis sub la povreso-lineo 5.8% de la habitantaro e 3.2% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 5.7% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 17.6% vivis sub la povreso-lineo.
Gavin McInnes
Gavin Miles McInnes (n. ye la 17ma di julio 1970) esas Kanadana skriptisto e politikala komentisto de extrema dextra, konocata por promocar violento kontre politikal opozanti.
Cherokee, Oklahoma
Cherokee esas urbo e sideyo di la komtio Alfalfa, Oklahoma, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 1,630 habitanti.
Geografio
right|Loko di Cherokee, Oklahoma Cherokee jacas a.
Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbo havas entote 3.8 km², equivalanta a 1.5 mi², di qui 3.8 km² (1.5 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 1,630 homi, 709 hemanari, e 450 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 431.1/km² (1,113.9/mi²). Esis 853 domi kun mezvalora denseso di 225.6/km² (582.9/mi²). Segun raso, esis 95.52% Blanki, 0.12% Negri od Afrik-Usani, 1.72% indijeni Amerikana, 0.00% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 1.47% de altra rasi, e 1.17% de du o plura rasi, e 3.74% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Anna Lesko
Anna Lesko (n. ye la 10ma di januaro 1979) esas Rumaniana kantistino di house, pop e dance muziko.
Cherokee, Oklahoma
Demografio
La procento di habitanti segun evo esis: 24.6% evante min kam 18 yari, 6.3% de 18 til 24 yari, 23.3% de 25 til 44 yari, 22.8% de 45 til 64 yari, e 23.1% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 42 yari. Por singla 100 mulieri esis 91.3 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 90.8 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $29,010, e la mezvalora revenuo per familio esis $34,934. La mezvalora revenuo por la viri esis $25,263 kontre $16,759 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $16,163. Vivis sub la povreso-lineo 13.7% de la habitantaro e 10.5% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 20.6% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 8.2% vivis sub la povreso-lineo.
Union City, Georgia
Geografio
right|Loko di Union City, Georgia Union City jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 22.4 km², equivalanta a 8.7 mi², di qui 22.2 km² (8.6 mi²) esas lando e 0.2 km² (0.1 mi², o 0.81% de la surfaco totala) esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 11,621 homi, 4,974 hemanari, e 2,750 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 522.3/km² (1,353.2/mi²). Esis 5,332 domi kun mezvalora denseso di 239.7/km² (620.9/mi²). Segun raso, esis 25.36% Blanki, 69.33% Negri od Afrik-Usani, 0.26% indijeni Amerikana, 1.26% Aziani, 0.03% Pacifik-insulani, 2.04% de altra rasi, e 1.72% de du o plura rasi, e 5.22% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 4,974 hemanari, di qui 30.7% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 26.4% esis mariajita e habitis kune; en 23.6% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 44.7% esis ne-familii. En 38.5% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 15.5% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.29 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.05 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 27.2% evante min kam 18 yari, 9.0% de 18 til 24 yari, 33.6% de 25 til 44 yari, 16.7% de 45 til 64 yari, e 13.5% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 32 yari. Por singla 100 mulieri esis 79.1 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 o pluse esis 71.3 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $35,322, e la mezvalora revenuo per familio esis $39,697. La mezvalora revenuo por la viri esis $30,421 kontre $28,111 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $17,208. Cirkume 12.1% de la habitantaro e 9.9% de la familii vivis sub la povreso-lineo, inkluzite 14.0% ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, e 14.3% ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse.
Tigris
Tigris esas la maxim estal ek la du maxim importanta fluvii de Irak. Ol esas longa de 1900 kilometri, e naskas an lago Hazar, en sudala Turkia, ye altitudo di 1150 metri. Ol debushas an Shatt al-Arab, fluvio longa de cirkume 200 kilometri, jacanta an la frontiero inter Irak ed Iran.
Tigris esis multe importanta por la civilizuri Mezopotamiana.
David Trimble
Il esis anke parlamentano por Upper Bann de 1990 til 2005 e nord-irlandana asemblano (MLA) por Upper Bann de 1998 til 2007. En 2006, il divenis dumviva pero en la Pero-Chambro ed un yaro pose livis la UUP por adherar la Konservema Partiso.
Il partoprenis la negocii qui duktis a la Good Friday Agreement (Akordo di Santa Venerdio) en 1998, e (kun John Hume) ganis la Nobel-Paco-Premio ta-yare pro sua esforci. Il pose elektesis al ofico First Minister (prima ministro regionala) di Nord-Irlando, ma lua periodo esis tumultoza e freque interruptita da deskonkordi pri la kloktabelo di senarmesko da la Provizora Irlandana Republikan Armeo (IRA).
Pos vinkesar en la nacionala elekto di 2005, Trimble demisionis kom duktero dil UUP kurte pose. En junio 2006, il aceptis dumviva pereso en la Pero-Chambro, asumante la nobeleso Barono Trimble, di Lisnagarvey en Komtio Antrim. Il ne ri-kanditatesis por la Asemblo, e vicee livis la UUP por adherar la Konservema Partiso.
Alcoa, Tennessee
Alcoa esas urbo en la komtio Blount, Tennessee, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 7,734 habitanti. L'unesma nomo di la urbo esis North Maryville ed ol fondesis en 1918.
Geografio
Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbo havas entote 38.3 km², equivalanta a 14.8 mi², di qui 35.7 km² (13.8 mi²) esas lando e 2.5 km² (1.0 mi², o 6.64% de la surfaco totala) esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 7,734 homi, 3,489 hemanari, e 2,159 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 216.5/km² (560.7/mi²). Esis 3,857 domi kun mezvalora denseso di 108.0/km² (279.6/mi²). Segun raso, esis 81.15% Blanki, 16.01% Negri od Afrik-Usani, 0.19% indijeni Amerikana, 0.34% Aziani, 0.01% Pacifik-insulani, 0.78% de altra rasi, e 1.53% de du o plura rasi, e 1.89% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 3,489 hemanari, di qui 24.4% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 44.6% esis mariajita e habitis kune; en 13.6% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 38.1% esis ne-familii. En 33.0% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 12.5% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.22 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.80 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 20.9% evante min kam 18 yari, 8.0% de 18 til 24 yari, 29.1% de 25 til 44 yari, 24.7% de 45 til 64 yari, e 17.2% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 40 yari. Por singla 100 mulieri esis 91.6 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o plus esis 87.4 viri.
Komanditero
Komanditero komanditas (subtenas) entraprezajo o la persono qua entraprezas per pekunio, sen intervenar pri quale uzesas ica pekunio. Komanditero esas persono od organizuro, ma maxim ofte firmo qua komanditas evento (ex-e.: festo o konkurso), individuo, grupo de personi (ex-e.: uniono o sport-klubo) od edifico (ex-e.: teatr-edifico) per donar pekunio od altra moyeni, en kambio por reklamo.
La reklamo obtenesas per mencionar la nomo di la komanditero sur la vesti od equipajo di la sporteri, o per ligar la nomo di la komanditero a la klubo ta di la klubo od evento.
Fera kurteno
thumb|320px|Politikala dividuro di [[Europa dum Kolda milito: socialista landi (rede) e kapitalista landi (blue).]] Fera kurteno esas frazo kreita da Winston Churchill en 1946 (komenco di tale nomizita "kolda milito") por nomizar la dividuro dil mondo en du politikala bloki di landi: kapitalista e socialista-komunista. Dum ca periodo, Estal Europa kontrolesis o jacis sub ideologiala influo de Sovietia, kontre ke Westal Europa kontrolesis o jacis sub ideologiala influo de Usa.
La frazo "Fera kurteno" uzesis unesmafoye da Churchill ye la 5ma di marto 1946 dum parolado en Usa:
La du bloki divergis en multa aspekti:
Anthony Cumia
Anthony Cumia (n. ye la 26ma di aprilo 1961) esas Usana radio-komediisto.
Giorgio Moroder
Giovanni Giorgio Moroder (n. ye la 26ma di aprilo 1940) esas Italiana kompozisto, kantisto, muzikala produktisto e disk-jokeo. Ilu novigis la muziko disko per l'uzo di klavara sintetizili dum la yari 1970ma.
Metz
Metz esas urbo en Francia. Segun statistiki dil yaro 2017, ol havis 116,429 habitanti. Lua tota surfaco esas 41,94 km².
Yohan Blake
Yohan Blake (n. 1989) esas Jamaikan atleto. Il ganis du arjenta medalii dum l'Olimpiala Ludi en London, 2012: por 100-metra kurado, e por 200-metra kurado. Ilu anke ganis du ora medalii pri 4x100-metra kurado: en London 2012, ed en Rio de Janeiro, 2016.
Chickasha, Oklahoma
Chickasha esas urbo e sideyo di la komtio Grady, Oklahoma, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 15,850 habitanti.
Geografio
Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbo havas entote 46.9 km², equivalanta a 18.1 mi², di qui 46.8 km² (18.1 mi²) esas lando e 0.1 km² (0.1 mi², o 0.28% de la surfaco totala) esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 15,850 homi, 6,434 hemanari, e 4,111 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 338.9/km² (877.5/mi²). Esis 7,424 domi kun mezvalora denseso di 158.7/km² (411.0/mi²). Segun raso, esis 81.20% Blanki, 8.45% Negri od Afrik-Usani, 4.73% indijeni Amerikana, 0.73% Aziani, 0.01% Pacifik-insulani, 1.52% de altra rasi, e 3.37% de du o plura rasi, e 3.76% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 6,434 hemanari, di qui 29.6% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 46.6% esis mariajita e habitis kune; en 13.5% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 36.1% esis ne-familii. En 31.8% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 15.3% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.34 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.94 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 24.3% evante min kam 18 yari, 11.8% de 18 til 24 yari, 26.4% de 25 til 44 yari, 20.2% de 45 til 64 yari, e 17.2% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 36 yari. Por singla 100 mulieri esis 86.0 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 81.9 viri.
Alexandria, Tennessee
Alexandria esas urbeto en la komtio DeKalb, Tennessee, Usa. Segun la demografiala kontado di 2010, ol havis 966 habitanti.
Geografio
right|Loko di Alexandria, Tennessee Alexandria jacas a (36.077214, -86.033446).
Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbo havas entote 2.3 km², equivalanta a 0.9 mi², di qui 2.3 km² (0.9 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 814 homi, 349 hemanari, e 226 familii en l'urbeto. La denseso di habitantaro esis 349.2/km² (901.3/mi²). Esis 383 domi kun mezvalora denseso di 164.3/km² (424.1/mi²). Segun raso, esis 90.17% Blanki, 7.74% Negri od Afrik-Usani, 0.25% indijeni Amerikana, 0.12% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.49% de altra rasi, e 1.23% de du o plura rasi, e 0.25% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 349 hemanari, di qui 26.6% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 47.0% esis mariajita e habitis kune; en 13.8% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 35.2% esis ne-familii. En 33.0% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 18.9% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.33 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.97 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 24.9% evante min kam 18 yari, 9.1% de 18 til 24 yari, 25.8% de 25 til 44 yari, 22.0% de 45 til 64 yari, e 18.2% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 37 yari. Por singla 100 mulieri esis 81.3 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 76.6 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en l'urbeto esis $29,219, e la mezvalora revenuo per familio esis $38,250. La mezvalora revenuo por la viri esis $27,083 kontre $21,429 por la mulieri. La revenuo per capita por l'urbeto esis $13,344. Cirkume 19.9% de la habitantaro e 16.3% de la familii vivis sub la povreso-lineo, inkluzite 26.5% ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, e 17.8% ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse.
George Orwell
George Orwell (civila Eric Arthur Blair, 25ma di junio 1903 en Motihari, Bihar, India til la 21ma di januaro 1950 en London, Anglia, pro tuberkloso) esis skriptisto.
Il esis filiulo de oficisto qua laboros en Indiana departmento pri opiumo-komerco. En 1904, il iris ad Unionita Rejio kun lua matro Ida, e du frati.
Stretajo di Hormuz
thumb|280px|Stretajo di Hormuz e politikala frontieri en la regiono. thumb|left|320px|Litoro di Musandam La stretajo di Hormuz (Perse تنگه هرمز Tangeh-ye Hormoz) esas stretajo qua ligas la gulfo di Oman a la Persiana Gulfo, inter Iran e l'Unionita Araba Emirii. Ol esas longa de 167 kilometri e larja de nur 39 kilometri an lua maxim streta punto. Ol nomizesis segun Iranana insulo Hormuz.
Linguaro
thumb|600px|La precipua linguala familii del mondo. La lingui di la mondo grupifesas segun parenteso a linguari o familii linguala. Linguari havas faki, faki havas grupi e grupi havas subgrupi di lingui. Linguo havas dialekti e subdialekti. Individuo havas idiolekto e multa stili.
George Orwell
Aldous Huxley docis Franca linguo ad ilu, che l'edukerio Eton. Huxley ed Orwell divenis amiki di multa intelektozi.
Stretajo di Hormuz
Cirkume 1/3 ek tota naturala gaso e 25% ek tota petrolo konsumata en la mondo trairas la stretajo. Pro to, ol esas un ek la maxim importanta strategiala punti por internaciona komerco de la mondo.
En mapo pri Otoman imperio publikigita en 1606 da Jodocus Hondius, la stretajo nomizesis Basora fretum (stretajo di Basra).
George Orwell
De 1922 til 1927 il esas serjento di britanian armeo en Burma do skribas libro ye 1934. Il vivas multa yari kun poka pekunio, ofte sen domo, en Paris e London.
En 1933 il uzis pseudonimo Orwell. En 1936 il spozigas Eileen O'Shaughnessy ed en 1944 adoptis filio, Richard Horatio Blair. Ilu restis lore che lua onklino Ellen Kate Limouzin, spozo di Eugène Lanti, un ek labora esperanto-fondanto. La sturmoza karaktero e poka fanatika di Lanti pri ta helpa linguo inspirar precipue la reflekti developita en Novparolo di 1984.
Linguaro
Parenteso di lingui deskovresas per la helpo di tre bazala vorti, exemple, per la nomi di korpoparti ed organi homala, di (mikra) numeri, di parenteso familiala, di objekti en la naturo. Ofte linguisti povas detektar vorti pruntita ek anciena propra vorti. Tre distanta parentesi onu ne povas deskovrar quankam ula lingui havus samatipa vorti e linguala traiti. Maxim longe onu povas retroirar en la tempo 6000 til 7000 yari, per la helpo di linguala materio. La rezultaji di linguala studio montresas kom rikonstrukti, qui esas - sen ula justa texti - sempre hipotezala.
Segun l'ideo pri parenteso, omna lingui evolucionis de ula bazo-linguo o komenco-formo. Evolucioninta lingui esas linguidi di bazo-linguo. Ofte parenteso di lingui montresas kom arboro kun faki e faketi, ma nuntempe ofte pledesas anke bushi di lingui. Exemple, Latina esas bazo-linguo di sua linguidi, Hispana, Franca, Italiana e.c., e linguo di antiqua Vikingi vivas en sua linguidi, Dana, Sueda, Norvegiana e.c.
Lingui grupigesas segun linguala traiti. Ula du lingui ek diferanta linguari povas havar tre samatipa traiti e formacar propra grupo tipologiala.
Nijer-Kongo-linguaro
Konsistas ek plu kam 1000 lingui. Ica linguaro judikesas kom ankore hipotezala.
Videz Wikipedio en la Swahili, Xosa, Zulu
Eufrati
Eufrati es la maxim westa ek la du precipua riveri de Irak. Ol originas en esta Turkia e trafluas Siria. La rivero esis tre importanta por la civilizuri Mezopotamiana.
Linguaro
Afro-Aziana linguaro
Ol konsistas ek 280 lingui.
Videz Wikipedio en Araba, Hebrea, Maltana
Aminata Savadogo
Aminata Savadogo (n. ye la 9ma di januaro 1993) esas Latviana kantistino e kompozistino. El reprezentis Latvia che Euroviziono-Konkurso di Kansono dil yaro 2015.
Linguaro
Central-Amerikana lingui
Videz Wikipedio en Nahuatl.
Sud-Amerikana lingui
Videz Wikipedio en Aymara, Guarani, Quechua.
Kaukaziana lingui
Kaukaziana linguaro konsistas ek 40 lingui, qui parolesas en mikra areo che Kaukazia.
Videz Wikipedio en Gruziana.
Dravidana lingui
Dravidana lingui esas exemple Telugu, Tamil, Kanada, Malayalam.
Videz Wikipedio en Malayalam, Tamili.
Izolita (senparenta) lingui
Senparenta lingui en Eurazia esas:
Videz Wikipedio en Baska.
Chino-Tibetana linguaro
Chino-Tibetana lingui forsan formacas linguaro di 250 lingui. Altralatere onu dicas ke Chiniana e Tibetian-Burmana esus diferanta linguari.
Videz Wikipedio en Burmana, Chiniana, Tibetana.
Tai lingui
Videz Wikipedio en Lao, Tai.
Mon-kmer lingui
La lingui Mon-kmer esas, exemple, Kmer e Vietnamana.
Videz Wikipedio en Khmer, Vietnamana
Austroneziana linguaro
Austroneziana (Malaya-Polineziana) linguaro konsistas ek 1000 lingui.
Australiana lingui
Australiana lingui parolesas en Australia. Pama-Nyungan linguaro esas linguaro di aboriginal Australiani. Esas 250 lingui, exemple Warlpiri ed Aranda.
Izolita (senparenta) lingui
Senparenta lingui en Estal-Azia esas:
Koreana e Japoniana havas kelka komuna traiti kun Altaika lingui.
Videz Wikipedio en Japoniana, Koreana.
Aung San Suu Kyi
eta|Aung San Suu Kyi en 2013 Aung San Suu Kyi (19 junio 1945) esas burmana politikisto, diplomacisto ed autoro elqua esas la unesma e nuna prima ministro di Myanmar e duktero di la Nacionala Ligo por Demokratio.
El esas anke la unesma muliero qua servis kom Ministro di Exterlandala Aferi di Myanmar, la Ministro dil Kontoro dil Prezidanto, la Ministro di Elektrala Povo ed Energio, e Ministro di Eduko en la guvernerio di prezidanto Htin Kyaw, e de 2012 til 2016 esis parlamentano por Kawhmu Township.
La maxim yuna filiino di Aung San, Patro di la Naciono di moderna Myanmar, e Khin Kyi, Aung San Suu Kyi naskis en Rangoon, Britana Burma. Pos gradizo del Universitato di Delhi en 1964 e la Universitato di Oxford en 1968, el laboris che la Unionita Nacioni dum tri yari. El mariajesis kun Michael Aris en 1972, e genitis du filii.
Aung San Suu Kyi salieskis dum la Sedicii di 1988, e divenis Generala Sekretario di la nova Nacionala Ligo por Demokratio (NLD). En la elekto di 1990, NLD ganis 81% del sideyi en la parlamento, ma la rezulti anulesis, nam la armeo refuzis cedar povo, di quo la rezulto esis internaciona klamo. El ja, tamen, ditenesabis sub dom-aresteso ante la elekto. El restis sub dom-aresteso dum preske 15 ek la 21 yari de 1989 til 2010, diveninte un ek la maxim konocata politikala karcerani dil mondo.
Elua partiso boikotis la elekto di 2010, to quo duktis a decidiva vinko por la armeo-apogita Partiso dil Uniono, Solidareso e Developo. Aung San Suu Kyi divenis parlamentano ed elua partiso ganis 43 ek la 45 havebla sideyi en la elekto di 2012. En la elekto di 205, elua partiso vinkegis, preninte 86% del sideyi en la Asemblo dil Uniono - multe plu kam la 67 procento- supermajoritato bezonita por certigar, ke lia preferata kandidati elektesis prezidanto e duesma vice-prezidanto.
Malgre ke el ne darfis divenar prezidanto pro klauzo en la konstituco - elua spozulo e filii esas stranjera - el asumis la nova rolo Stato-Konsilisto, rolo simila kam prima ministro.
La honori recevita da Aung San Suu Kyi inkluzas la Nobel-Paco-Premio, quan el ganis en 1991.
Nomo
eta|Aung San Suu Kyi bonvenigas [[Barack Obama en 2012]] Aung San Suu Kyi, quale altra burmana nomi, inkluzas nula familio-nomo, ma esas tote personal nomo, eluakaze derivita de tri parenti: "Aung San" de elua patro, "Suu" de elua patrala avino, e "Kyi" de elua matro Khin Kyi.
La burmani referas el kom Daw Aung San Suu Kyi. Daw, literale "onklino", ne esas parto di elua nomo, ma burmese honoro-nomo por olda o veneracata muliero, simila kam "Madame". Burmani kelkafoye referas el kom Daw Suu od Amay Suu ("Matro Suu").
Personala vivo
Aung San Suu Kyi naskis ye 19ma junio 1945 en Rangoon (nun Yangon), britana Burma. Segun Peter Popham, el naskis en mikra vilajo exter Rangoon Hmway Saung. Elua patro, Aung San, fondis la moderna burmana armeo e negociis la nedependo di Burma de la Britana Imperio en 1947; il asasinesis da sua rivali en la sam yaro. El kreskis kun sua matro, Khin Kyi, e du fratuli, Aung San Lin ed Aung San Oo, en Rangoon. Aung San Lin mortis evinte ok, pro dronesar en ornamentala lago en la tereno dil domo. Elua plu-olda fratulo ekmigris a San Diego, Kalifornia, diveninte usano. Pos la morto di Aung San Lin, la familio translojis a domo apud Lago Inya ube Aung San Suu Kyi renkontris homi di diversa fundi, politikal opinioni e religii. El edukesis che Methodist English High School (nun Basic Education High School No. 1 Dagon) dum granda parto di sua puereso en Burma, ube on remarkis elua talento pri lernar lingui. El parolas quar lingui: burmana, angla, franca e japoniana. El esas Teravada-Budisto.
Suu Kyi studiis che Convent of Jesus and Mary-Skolo en Nov-Delhi, e gradizis de Lady Shri Ram-Kolegio en Nov-Delhi kun politiko-grado en 1964. Suu Kyi duris sua eduko che St Hugh's College, Oxford, Anglia, obteninte grado di filozofio, politiko ed ekonomiko en 1967, e recevis grado en politiko en 1968. Pos gradizo, el habitis New York-urbo kun familio-amiko Ma Than E, olim populara burmana kantisto. El laboris che la UN dum tri yari, precipue pri budjetal aferi, e skribis diaie a sua futura spozulo, Dr. Michael Aris.
Yen 1ma januaro 1972, Aung San Suu Kyi ed Aris, experto pri tibetana kulturo ilqua habitis Butan, mariajesis. Sequanta-yare el genitis lia unesma filiulo, Alexander Aris, en London; lia duesma filiulo, Kim, naskis en 1977. Inter 1985 e 1987, Suu Kyi laboris vers M.Phil-grado pri burmana literaturo kom resercho-studento che SOAS, la Skolo di Oriental ed Afrikan Studii, en London.
En 1988, Suu Kyi retroiris a Burma, unesme por sorgar sua malada matro e pose por duktar la por-demokratia movado. Aris diagnozesis ye kancero en 1997. Malgre apeli da famoza figuri ed organizuri, inkluzanta Usa, Sekretario-Generala dil UN Kofi Annan e Papo Ioannes Paulus II, la burmana guvernerio refuzis grantar ad Aris visto.
Aris mortis ye sua 53ma naskodio ye 27ma marto 1999. Depos 1989, kande Suu Kyi dom-arestesis, il vidabis el nur kinfoye, la lasta esis kristnasko 1995. El separesis de sua filii, qui habitas Britania, ma de 2011, li vizitis el en Myanmar.
Iva Zanicchi
Iva Zanicchi (naskis en est-Ligonchio ye 18 di januaro 1940) esas italiana kantisto.
Algood, Tennessee
Algood esas urbo en la komtio Putnam, Tennessee, Usa. Segun la demografiala kontado di 2010, ol havis 3,495 habitanti.
Geografio
right|Loko di Algood, Tennessee Algood jacas a (36.197365, -85.448358).
Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbo havas entote 9.9 km², equivalanta a 3.8 mi², di qui 9.9 km² (3.8 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 2,942 homi, 1,181 hemanari, e 792 familii en l'urbeto. La denseso di habitantaro esis 295.8/km² (766.9/mi²). Esis 1,263 domi kun mezvalora denseso di 127.0/km² (329.2/mi²). Segun raso, esis 93.13% Blanki, 4.93% Negri od Afrik-Usani, 0.07% indijeni Amerikana, 0.41% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.24% de altra rasi, e 1.22% de du o plura rasi, e 1.09% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.