cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pieter Philip van Bosse
Pieter Philip van Bosse, advokato e politikisto n. ye la 16ma di decembro 1809 til la 21ma di februaro 1879, esis chefministro di Nederlando de 1868 til 1871.
Volkswagen
Nun ol havas entote 45 fabrikerii en 20 landi: Germania, Arjentinia, Belgia, Brazilia, Popul-Republiko Chinia, Hispania, Slovakia, Usa, Francia, Hungaria, India, Italia, Israel, Malaizia, Mexikia, Polonia, Unionita Rejio, Chekia, Rusia e Sudafrika. La Grupo Volkswagen (Germane: Volskwagen AG) anke kontrolas la branchi Audi, Seat, Skoda, Bentley, Bugatti, Lamborghini, Scania, e MAN SE. Pos 2012 l'automobila kompanio Porsche e l'Italiana fabrikanto di motorcikli Ducatti ank apartenas a la grupo.
Historio
thumb|280px|Prototipo Tatra T77, 1933. thumb|left|280px|[[Ferdinand Porsche]] La nomo "Volks Wagen" originis dum la yari 1930ma en Naziista Germania kun la ideo pri konstruktar automobilo qua povus kompresar da granda nomo di personi. Kande Adolf Hitler asumis la povo en 1933, ilu decidis developar l'automobilala industrio Germana, por konkurencar kun Angla e Franca automobili. Segun la deziro di Hitler, ta automobilo mustis esar simpla e chipa, por ke ula laboristo povus komprar lo. Ferdinand Porsche (1875-1952) esis l'injenioro komisita por developar la projeto, quankam granda parto di la desegno inspiresis sur l'automobili de la kompanio Tatra, nome la modelo T77, kreita en Chekoslovakia da Hans Ledwinka.
thumb|280px|Kübelwagen. Hitler deziris ke la fabrikerio dil "automobilo dil populo" esus la ma maxim granda de Europa, e jacus proxim navigebla voyo. La fabrikerio mustus havar lua propra elektrerio, por furnisar elektro ambe a la fabrikerio ed a nova urbo. Hitler selektis la vilajo Fallersleben apud la kanalo Mittelland, qua apartenis dum la 14ma yarcento a la komtio Schloss Wolfsburg. Cirkume 336,000 personi pagis anticipe por l'automobilo, nomizita Germane Kdf-Wagen (Kdf esis abreviuro di Kraft durch Freude, "forco kun joyo") qua aparis unesmafoye en 1936. L'automobilo ja havis lua karakteriziva kurvi di lua korpo, e la 4-cilindra motoro koldigita per aero ed instalita dope dil vehilo.
1945: necerta futuro
thumb|280px|Volkswagen Type 1 o Käfer (Germane por "skarabeo") thumb|280px|left|La 4-cilindra motoro kun singla [[karburatoro e 1.200 cc di kapaceso, koldigita per aero, 1962.]] Pos finir la milito, komence la ideo dil Usani esis destruktar la fabrikerio, ma ol duris existar danko a Britaniana majoro Ivan Hirst. En aprilo 1945 la KdF-Stadt e lua fabrikerio, multe bombardita, kaptesis dal Usani e restis sub Britaniana administrado. L'unesma ideo esis uzar ol por facar manteni di granda militala vehili, e kom parto di la indemni pro la milito. Hirst kolorizis un automobilo verde e prizentis ol en Britaniana militala instaladi. Pro lore ne havar lejera transporto-vehili, Britanian armeo decidis komprar 20.000 vehili en septembro 1945. L'unesma vehili esis por l'okupeso-forci e por la Germana postala kompanio.
En 1946 la firmo produktis 1.000 automobili omnamonate, lor remarkinda quanteso, pro la fabrikerio ankore ne rikonstruktabis komplete: pluvi interruptis la produktado pro manko di glasi en la fenestri e pro trui en la teguli. La stalo uzita por facar automobili pagesis kun la produktado di automobili.
thumb|left|280px|Volkswagen Combi (anke Transporter e Bus en diferanta landi). thumb|280px|Karmann Ghia. La nomo dil automobilo e dil urbo chanjesis rispektive a Volkswagen e Wolfsburg. Dume, la produktado kreskabis. La fabrikerio ofrecesis a Britaniana, Usana e Franca kompanii, ma nulo montris intereso. La reprezentinti di Ford Motor Company dicis ke la modelo ne esis tam bona kam la Usana. En Francia Citroën komencis produktar la modelo 2CV, kontre ke Fiat komencis produktar la modelo 500 en Italia.
Pos 1948 la modelo divenis simbolo dil "ekonomiala miraklo Germana". Ol gradope recevis surnomi en diversa landi, ofte relatinta a cimi o skarabei - exemple Käfer en Germania, Beetle o Bug en Anglia ed Usa, Coccinelle (kocinelo) en Francia, Carocha en Portugal e Escarabajo en Hispania, ma anke recevis altra surnomi, exemple Fusca en Brazilia o Vocho en Mexikia. Nun ol nominezas Type 1, pro esir l'unesma modelo produktita da Volkswagen. Ank en 1948 aparis la modelo Combi o Type 2 qua uzesis kom furgono o por transportar 9 til 12 pasajeri. Ol uzis la sama 4-cilindra motoro koldigita per aero dil Type 1. En 1961 aparis la modelo Type 3 kun 4 pordi e 4-cilindra motoro kun 1.600 cc, anke koldigita per aero, ed en 1973 aparis la modelo Type 4 kun la sama motoro dil Type 3. De 1955 til 1974 anke fabrikesis en Germania la sportala modelo Karmann Ghia, kun 4-cilindra motori kun 1.200 cc, 1.500 cc e 1.600 cc.
thumb|320px|Volkswagen Passat, 1974. thumb|320px|left|Unesma generaciono dil Volkswagen Golf. En 1955 la fabrikerio produktis la milionesma exemplero dil Type 1. En 1972 la mondala produktado dil Käfer superiris la historiala produktado dil Ford Model T: plu kam 15 milion Käfer vendabis til lor. La modelo Type 1 fabrikesis en altra landi, exemple Brazilia (ube vendesis plu kam 3 milion exempleri) e Mexikia (ube duris produktesar til 2003). Entote la mondala produktado dil Type 1 superiris 21.5 milion exempleri.
Tamen, Volkswagen sentis ke balde bezonabus remplasar la motori koldigita per aero e, pos komprar la fabrikerio Auto Union dum la yari 1960ma, ol komencis lansar automobili kun frontala motori koldigita per aquo. Passat, l'unesma modelo kun ta motori, lansesis en 1973. La sequanta yaro lansesis altra sucesoza modelo, Golf.
En 1998 Volkswagen lansis New Beetle, automobilo konstruktita en la platformo dil Golf e desegno qua semblas Käfer.
21ma yarcento
thumb|280px|Volkswagen Tiguan. Pos ke Bernd Pischetsrieder divenis la prezidanto dil grupo Volkswagen en 2002 la kompanio komencis lansar nova modeli, exemple du luxoza modeli: la berlino Phaeton e la "tota tereno" Touareg. En 2005 e 2006, ol vendis plu kam 200.000 vehili en Usa. En 2006 ol lansis la modelo Tiguan. La 6ma generaciono dil modelo Golf aparis en 2008, por konkurencar kontre la modelo Insignia de Opel. Multa modeli originis de Golf: VW Jetta, VW Scirocco, SEAT León, SEAT Toledo, Škoda Octavia ed Audi A3.
Theo de Meester
Theodoor Herman "Theo" de Meester, politikisto n. ye la 16ma di decembro 1851 til la 27ma di decembro 1919, esis chefministro di Nederlando de 1905 til 1908.
Emma Stone
Emily Jean "Emma" Stone (n. ye la 6ma di novembro 1988) esas Usana televizion- e cinem-aktorino. Pro elua rolo kom aspirant aktorino en la cinematografuro La La Land, el ganis Oscar-premio pri maxim bon aktorino en 2016. En 2017, el esis la maxim bone pagita aktorino de la mondo.
446 aK
447 aK <--> 445 aK / 5ma yarcento aK
Gladstone, Missouri
Gladstone esas urbo en la komtio Clay, Missouri, Usa. Segun la demografiala kontado di 2010, ol havis 26,365 habitanti.
Ol fondesis en 1952. Ante 1952 ol nomesis Linden.
Geografio
right|Loko di Gladstone, Missouri Gladstone jacas a.
Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbo havas entote 20.7 km², equivalanta a 8.0 mi², di qui 20.7 km² (8.0 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 26,365 homi, 11,484 hemanari, e 7,384 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 1,272.4/km² (3,297.2/mi²). Esis 11,919 domi kun mezavalora denseso di 575.2/km² (1,490.6/mi²). Segun raso, esis 93.25% Blanki, 2.05% Negri od Afrik-Usani, 0.52% indijeni Amerikana, 1.26% Aziani, 0.14% Pacifik-insulani, 1.14% de altra rasi, e 1.65% de du o plura rasi, e 3.56% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 11,484 hemanari, di qui 25.7% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 51.0% esis mariajita e habitis kune; en 10.3% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 35.7% esis ne-familii. En 29.9% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 9.1% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezavalora grandeso per hemanaro esis 2.27 personi e la mezavalora grandeso per familio esis 2.82 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 21.0% evante min kam 18 yari, 8.6% de 18 til 24 yari, 28.2% de 25 til 44 yari, 26.4% de 45 til 64 yari, e 15.9% evante 65 yari o pluse. La mezavalora evo esis 40 yari. Por singla 100 mulieri esis 92.5 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 89.3 viri.
La mezavalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $46,333, e la mezavalora revenuo per familio esis $55,128. La mezavalora revenuo por la viri esis $40,114 kontre $27,429 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $25,105. Vivis sub la povreso-lineo 4.7% de la habitantaro e 3.1% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 5.6% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 4.1% vivis sub la povreso-lineo.
Naidangiyn Tüvshinbayar
Naidangiyn Tüvshinbayar (n. ye la 1ma di junio 1984) esas Mongoliana konkurencanto pri judoo en kategorio ad 100 kg, duopla olimpiala medaliisto: Běijīng (2008) – l'orea medalio, London (2012) – l'arjenta, e ganisto di bronzea medalio dum championeso dil mondo en Budapest (2017).
Distrikto Almazán
Almazán esas distrikto di la provinco Soria.
447 aK
448 aK <--> 446 aK / 5ma yarcento aK
Kobe
thumb|left|320px|Ponto dil stretajo Akashi (Akashi Kaikyō). Kobe esas urbo en la regiono Honshu, Japonia. Segun statistiki dil yaro 2021, ol havis 1,522,188 habitanti. Lua tota surfaco esas 557,02 km². Ol esas la 6ma maxim populoza urbo di Japonia.
449 aK
450 aK <--> 448 aK / 5ma yarcento aK
Unesma Balkanana milito
L'unesma Balkanana milito esis militala konfronto eventinta de 1912 til 1913 inter nacioni qui formacis tale nomizita "Balkanana Ligo" (Bulgaria, Grekia, Montenegro e Serbia) kontre Otoman imperio. La skopo di la ligo esis ekpulsar Otomani de Europa e partigar Balkanana teritorii. La milito finis kun la vinkeso dil imperio, militale inferiora a la Ligo. Tamen, la deskonsenti inter li efektigis nova militala konflikto, la duesma Balkanana milito. La milito komencis oficale ye la 8ma di oktobro 1912 e finis ye la 30ma di mayo 1913 per paco-kontrato signatita en London.
Serbia, suportita da Rusia, kreis serio di federi kun la cetera Balkanana nacioni en 1912, kun skopo kaptar teritorii del Otoman imperio jacanta an la peninsulo. Ol establisis militala federo kun Bulgaria ye la 13ma di marto. Bulgaria federis kun Grekia ye la 29ma di mayo, e Montenegro unionis su a la ligo inter septembro ed oktobro. La milito kontre Otoman imperio, lor okupita kun la milito Italiana-Turka, komencis ye la 8ma di oktobro, kun atako Montenegrana kontre Novi Pazar, sequita per atako da Bulgara trupi en Trakia. Ye la fino di la monato, Bulgari vinkabis Otomani en Lüleburgaz e siejabis Adrianopolis, samatempe kam avancis vers la chef-urbo dil imperio, Konstantinoplo. Li haltis ante la defenso-lineo di Çatalca, distanta 30 kilometri weste del urbo. Samatempe, Serbi eniris Macedonia e Kosovo, ed unionis su a Montenegran armei qui avancis deweste. La 2ma Armeo Otomana, vinkita, retretis vers Albania dum la komenco di novembro. Greki marchis adnorde ye la 8ma di novembro e kaptis Salonika. En min kam 2 monati, la Ligo vinkabis Otomani en tota Europa, e kaptis omna ek lua Balkanana teritorii. En decembro, signatesis armistico qua tempale finis la kombati.
Paco-negocii komencis en London dum la duimo di decembro 1912. Tamen, la deziro di la nova guvernerio Turka pri mantenar Adrianopolis, impozita da Yuna Turki en januaro 1913, frustris li. Konseque, la kombati durigis en februaro. Bulgari probis sensucese ruptar la defensi di Konstantinoplo en marto. Altralatere, l'intenci Otomana pri sokursar Adrianopolis, lor siejita, faliis, e l'urbo kapitulacis ye la 28ma di marto. Paco-negocii itere durigis, e d ye la 10ma di junio signatesis pakto en London. Segun ca pakto, Otomani perdis tota Europana teritorii konquestita depos la 15ma yarcento, ecepte Konstantinoplo e lua vicinesi. Tamen, ye la fino di la monato, deskonsenti inter membri di Balkanana Ligo pri la divido di la konquesti efektigis la duesma Balkanana milito.
Theo Heemskerk
Theodorus "Theo" Heemskerk, advokato e politikisto n. ye la 20ma di julio 1852 til la 12ma di junio 1932, esis chefministro di Nederlando de 1908 TIL 1913.
450 aK
451 aK <--> 449 aK / 5ma yarcento aK
Jerzy Gralak
Jerzy Gralak (5ma di novembro 1935 - 8ma di januaro 2010) esis polona idisto. Ilu interesesis pri plura lingui auxiliara, inter li Ido. Gralak esis habitanto di Warszawa, la chefurbo di Polonia.
Il asistis la Ido-konfero 1998 en Bialobrzegi, Polonia. Il anke kompilis dicionarii Ido-Polona e Polona-Ido.
Sainjargalin Nyam-Ochir
Sainjargalin Nyam-Ochir (n. ye la 20ma di julio 1986) esas Mongoliana ex-konkurencanto pri judoo en kategorio ad 73 kg, olimpiala bronz-medaliisto dum Olimpiala Ludi en London (2012), championo di Mongolia en 2010, bronz-medaliisto di Aziana championeso en 2009.
Dorjpalamin Narmandah
Dorjpalamin Narmandah (n. ye la 18ma di decembro 1975) esas Mongoliana ex-konkurencanto pri judoo en kategorio ad 60 kg, olimpiala bronz-medaliisto dum Olimpiala Ludi en Atlanta (1996), multmedaliisto di Aziana championesi: l'ora en 1996 e bronza en 1993, 2000 e 2001.
José María Iglesias
José María Iglesias Inzáurraga, advokato e politikisto, n. ye la 5ma di januaro 1823 til la 17ma di decembro 1891 esis prezidanto di Mexikia de oktobro til novembro 1891.
451 aK
452 aK <--> 450 aK / 5ma yarcento aK
TivoliVredenburg
eta|TivoliVredenburg en 2014 TivoliVredenburg esas muzik-edifico an la Vredenburgkade en Utrecht, Nederlando, kreita per kunfuzo dil Muziekcentrum Vredenburg e Tivoli Oudegracht.
Ol esas konstruktita sur la situo dil olima Muziekcentrum Vredenburg, quo ecepte la Simfoni-halo demolisesis. Ol apertesis en 2014 e kontenas kin koncerto-hali e kafeerio, kun tota halkapaceso di 5500 personi.
Unesma projeti pri demoliso e rikonstrukto dil Muziekcentrum Vredenburg komencis fine dil 1980a yari. En la kadro di rinovigo dil stacion-areo on pripensis ampligo dil muzikocentro kun poppodium Tivoli e la SJU jazzpodium, qui amba subisis problemi logistikala ed edificala. En 2004 la municipo Utrecht prizentis la unesma konkreta projeti pri la nova edifico sub la labornomo Muziekpaleis, por kunfuzar la tri organizuri. En 2010 konstrukto komencis kadre dil projeto CU2030.
Butono
Butono es mikra peco cirkla, plata o konvexa, ek metalo, ivoro, perlomatro, ligno, ulakaze kovrita ye stofo, e qua, fixigite sur parto di vesto, ligas olca ad altra sur qua esas loklo kordona o truo.
TivoliVredenburg
La edifico kontenas, ultre la publike acesebla hali e placi, anke diversa utila spaci, inkluzanta 26 lojii, du artistofoyeri, diversa exerceyi ed ateliero. En la kelero dil edifico esas koqueyi e granda spaco por kargo e deskargo di kamioni. Entote sis kamioni povas kargesar e deskargesar samtempe. La kargospaco havas propra, mi-subtera enirovoyo qua venas de la Paardenveld, proxim la Bergstraat.
La edifico proprietesas da la municipo Utrecht e lokacesas da la Stichting TivoliVredenburg, quo responsas pri jerado. La Stichting konsistas formale ek direktisto e surveyo-komitato. Ultre organizo di propra eventi, la edifico lugesas da la Stichting ad altri, exemple por kongresi, prizenti e kunveni. La kafeerio Het Gegeven Paard jeresas da nedependanta organizuro. Tivoli de Helling pos la fuzo duras kom nedependanta estrado.
452 aK
453 aK <--> 451 aK / 5ma yar- aK
Krasnoye (homonimo)
Krasnoye – rurala loki en Rusia
Galbadrahin Otgonceceg
Galbadrahin Otgonceceg, kaz. Otgonceceg Galbadrah (n. ye la 25ma di januaro 1992) esas Mongoliana e (de 2015) Kazakstanana konkurencantino pri judoo en kategorio ad 48 kg, bronz-medaliistino di Olimpiala Ludi en Rio de Janeiro (2016), duopla ganistino dil bronzea medalii dum championesi dil mondo en Budapest (2017) e Baku (2018), championo di Azia en Tashkent (2016).
Jules Houillon
Jules Houillon (? - Charmois, 4ma di januaro 1952) esis franca idisto ed Ido-skriptero.
Kun altra franca idisti il riorganizis la Uniono Katolik Idista, vekigis la Grupo Sacerdotala, ed editis propraspense la 29 broshuri di la Biblioteko Katolik Idista, a qui adjuntesis 10 altra broshuri tip-imprimita e 37 poligrafita.
Ni debas a lua plumo 18 verki:
Lor la Ido-konfero 1926 en Praha, kanoniko Houillon predikis per Ido en la kirko dil Krucani, pri la interamo Kristana e l'efikiveso di nia helpo-linguo por unionar la tota homaro en universal interamo.
Shelly-Ann Fraser-Pryce
Shelly-Ann Fraser-Pryce (n. ye la 27ma di decembro 1986) esas Jamaikan atletino, qua konkursas por 60 metri, 100 metri e 200 metri. El ganis notoreso dum la fino dil yari 2000a e komenco dil yari 2010a pro elua rezulti dum Olimpiala Ludi ed en internaciona championkonkursi.
Montreux
Ol situesas an Lago Léman ye la bazo dil Alpi e havas habitantaro, en decembro 2015, di 26.433, e preske 90.000 en la cirkumajo dil urbo.
Shelly-Ann Fraser-Pryce
Pri 100-metra kurado por mulieri el ganis du ora medalii dum l'Olimpiala Ludi: en Beijing, 2008, e London, 2012. Pri la sama modaleso el anke ganis arjenta dum l'Olimpiala Ludi en Tokyo, 2020, e bronza dum l'Olimpiala Ludi en Rio de Janeiro, 2016. El anke ganis du altra arjenta medalii dum l'Olimpiala Ludi en London, 2012: pri 200-metra kurado por mulieri en London, e pri 4x100-metra relaya kurado por mulieri. En Rio de Janeiro-2016 el anke ganis arjenta medalio pri 4x100-metra relaya kurado por mulieri.
Montreux
Historio
La maxim frua kolonio esis vilajo dum la Tarda Bronz-Epoko en Baugy. Montreux jacas an la nordesta rivo di Lago Léman ye forko en la Romana strado de Italia trans la Simplon-defileo, ube la stradi al anciena Romana chefurbo Aventicum e la strado aden Galia tra Besançon divergis. Pro to ol esus importanta kolonio en la Romana epoko. Romana villa de la 2ma-4ma yarcenti e tombeyo de la 6ma-7ma yarcenti deskovresis.
Shelly-Ann Fraser-Pryce
Shelly-Ann Fraser-Pryce anke ganis 9 ora medalii e 2 arjenta medalii dum la mondala championkonkursi pri atletismo, e plusa 4 altra medalii dum l'internaciona yarala konkurso pri atletismo nomizita "Diamond League".
Montreux
Geografio
eta|[[Léman|Lago Léman de Montreux]] Montreux havas areo, en 2009, di 33,4 km2. Ek ico, 8,47 km2 o 25,4% uzesas por agrokultivo, e 16,93 km2 o 50,7% esas foresti. Ek la cetera lando, 6,37 km2 o 19,1% esas konstruktita (edifici o stradi), 0,08 km2 o 0,2% esas sive riveri sive lagi, 1,59 km2 o 4,8% esas neproduktiva.
Ek la konstruktita areo, domi ed edifici esas 10,9%, transport-substrukturo esas 6,3%. Ek la foresto-lando, 47,0% del tota areo esas parforesta e 3,1% esas fruktarboreyi od arborareti. Ek la agrokultivo-lando, 0,4% uzesas por kultivo e 8,8% esas pastureyi, e 1,6% uzesas por fruktarboreyi o viteyi e 14,7% por alpi.
La municipo esis parto dil distrikto Vevey til olua dissolveso ye 31ma agosto 2006, lore Montreux divenis parto dil nova distrikto Riviera-Pays-d'Enhaut.
La municipo kovras areo de Lago Léman a la bazo dil suisa Alpi (Rochers-de-Naye). Ol inkluzas la olima municipi Montreux-Les Planches (til 1952 Les Planches) e Montreux-Le Châtelard (til 1952 Le Châtelard). Ol formacesis en 1962 per la uniono dil du ex-municipi.
Kulturo
Montreux esis refujeyo por Catherine Barkley e Lt. Frederic Henry en la romano da Ernest Hemingway, A Farewell to Arms.
Jane Seymour
thumb|upright|Jane Seymour Jane Seymour (n. cirkume 1508, m. 24 di oktobro 1537) esis la triesma spozino di Henry la 8ma di Anglia.
Montreux
Kulturo
Montreux esas la hosto di plura remarkinda festivali:
Jane Seymour
El esis filiino di Sinioro John Seymour, kortano di la rejulo; elua matro esis nepotino di rejo Edward 3ma di Anglia. El mariajesis a Henry en 1536, ed en 1537 li havis filiulo, la futura rejo Edward la 6ma di Anglia. Jane mortis min kam un monato pos la nasko.
Unike inter la spozini di Henry, el recevis rejala funero; ye ilua morto, il esis enterigata apud el en la Kapelo di Santo George ye la Kastelo di Windsor.
Glasgow, Missouri
Glasgow esas urbeto en la komtii Chariton e Howard, Missouri, Usa. Segun la demografiala kontado di 2010, ol havis 1,103 habitanti.
Gramatiko dil Angla linguo
La gramatiko dil Angla linguo esas l'ensemblo di normi qui strukturigas la lexiko dil Angla linguo, inkluzanta la strukturo di vorti, frazeti, propozicioni e frazi, til formacar kompleta texto.
Glasgow, Missouri
Geografio
right|Loko di Glasgow, Missouri Glasgow jacas a.
Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbeto havas entote 3.7 km², equivalanta a 1.4 mi², di qui 3.4 km² (1.3 mi²) esas lando e 0.2 km² (0.1 mi², o 6.34% de la surfaco totala) esas aquo.
Gramatiko dil Angla linguo
Existas variadi historiala, sociala, kulturala e regionala del Angla linguo. Kelka dialekti divergas del oficala gramatiko. Ica artiklo deskriptas ordinara moderna Angla, la formo di parolado e skriburo trovas en sorti di publika diskurso inkluzite brodkasto, eduko, amuzo, guvernerio, ed informo inkluzite amba formala e neformala parolado. Esas diferi en gramatiko inter la normala formi di Britaniana, Amerikala, ed Australiana l'Angla, malgre ke ici esas mikra dessimila la diferi en lexiko e pronunco.
Glasgow, Missouri
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 1,263 homi, 495 hemanari, e 317 familii qui rezidis en l'urbeto. La denseso di habitantaro esis 366.7/km² (946.1/mi²). Esis 562 domi kun mezavalora denseso di 163.1/km² (421.0/mi²). Segun raso, esis 89.87% Blanki, 8.47% Negri od Afrik-Usani, 0.16% indijeni Amerikana, 0.08% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.63% de altra rasi, e 0.79% de du o plura rasi, e 0.79% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 495 hemanari, di qui 33.5% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 50.1% esis mariajita e habitis kune; en 10.9% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 35.8% esis ne-familii. En 33.3% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 16.6% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezavalora grandeso per hemanaro esis 2.45 personi e la mezavalora grandeso per familio esis 3.14 personi.
Gramatiko dil Angla linguo
Questioni
Quale altra Ocidentala Europana lingui, l'Angla historiale lasis interogativa formi formacar per inversigo la loko di verbo e subjekto. Moderna l'Angla permisas ica nur en la kazo di mikra klaso di verbi ("specala verbi"), konsistas ek helpivo ultre formi dil kopulo be. Por formacar questiono en frazo qua ne havas helpivo o kopulo prezenta, bezonas insertar la helpiva verbo do (does, did) apud inverso dil vort-ordino, formacas questiono. Exemple: La supro koncernas yes-no questioni, ma inverso anke eventas en la sama maniero pos altra questioni, formizis kun interogativa vorti, exemple where, what, how, edc. Ecepto aplikas kande la interogativa vorto es la subjekto o parto dil subjekto, en ita kazo ibe es no inverso. Exemple: Notar ke inverso ne aplikar en nedireta questioni: I wonder where he is (ne *... where is he). Nedireta yes-no questioni povas expresar kun if o whether kom la interogativa vorto: Ask them whether/if they saw him.
Muhammad Ali Bogra
Muhammad Ali Bogra (n. ye la 19ma di oktobro 1909 til la 23ma di januaro 1963) esis Chefministro di Pakistan de 1953 til 1955.
EuroVelo
eta|426x426ra|Mapo dil EuroVelo-itinerarii ye 2020. EuroVelo esas reto ek 17 biciklal itinerarii o biciklovoyi longadista tra Europa. Lu suportesas dal Europana Biciklistala Federuro (ECF) ed inkluzas plu kam 91.500 kilometri. eta|Emblemo dil EuroVelo 15 en Francia.
Gramatiko dil Angla linguo
Questioni
Negativa questioni formacesas same; tamen se la verbo experiencas inverso havas konvulso kun not, do esas posibla inversigar la subjekto kun ica konvulso kom toto. Exemple:
Glasgow, Missouri
Demografio
La procento di habitanti segun evo esis: 27.2% evante min kam 18 yari, 7.8% de 18 til 24 yari, 25.7% de 25 til 44 yari, 20.0% de 45 til 64 yari, e 19.3% evante 65 yari o pluse. La mezavalora evo esis 38 yari. Por singla 100 mulieri esis 87.1 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 83.8 viri.
Chiba
thumb|left|320px|[[Monorelo di Chiba.]] Chiba esas urbo en la regiono Honshu, Japonia. Segun statistiki dil yaro 2021, ol havis 978,021 habitanti. Lua tota surfaco esas 271,77 km². Ol distas 25 kilometri este de Tokyo, ed esas un ek la maxim importanta portui di Japonia.
Arnold Schwarzenegger
Arnold Alois Schwarzenegger (n. ye la 30ma di julio 1947) esas Usana film-aktoro e politikisto naskinta en Austria. Ilu esis guberniestro di Kalifornia du foyi, de 2003 til 2011.
Batalio di Lepanto
Ye la 7ma di oktobro 1571 eventis granda navala batalio proxim Lepanto, apud gulfo di Patras en Grekia. Ol esis l'okaziono por la konfronto di navala trupi Otomana kontre trupi de la papo, Hispana imperio e Venezia, kun minora kontributi de Republiko Genova, de altra Italiana stati e de kavalieri de Malta, omni sub la nomo "Santa federo". Europana navaro, komandita da Juan de Austria, naturala filio di Karolus la 5ma di Germania e la 1ma di Hispania. Ali Pasha, kun la helpo de la korsari Scirrocco ed Euldj Ali (qua komandis la sinistra flanko), komandis l'Otomani.
Developado
Ta batalio judikesas en la historio di la militi kom punto decidiganta pri navala strategio, nam unesmafoye la galerii vidis se opozita (en granda skalo) per navi plu manovrebla ed armizita per kanoni. Ta teknika kombino, strategio qua konsistis en cirkondar la Turki en la gulfo di Lepanto, taktiko konsistita facenda asaltar galerii per abordo di Hispaniana infantrio, kun rapidesa deserti en la turka naviro kontributas grande pri la reputo di ta afronte.
Dum la batalio-marcho, la navo di Otomana komando esis invadita e l'admiralo deskapita. Kande sua kapo esis placita ye mast-extremajo di precipua hispana navo to kontributis da destruktar la morala turko. La batalio terminabis proxim 16 h.
Louis Beel
Louis Joseph Maria Beel, oficisto e politikisto n. ye la 12ma di aprilo 1902 til la 11ma di februaro 1977, esis chefministro di Nederlando du foyi: de 1946 til 1948, e de.
Batalio di Lepanto
Bilanco
To esis la maxim granda navala batalio depos la batalio Actium en 31 aK, e la batalio di Aboukir en 1798 dum la Napoleonala militi. To esas anke per ke la Historio havas loko en altra parti di mondo.
La vinko di la kristana navaro kum dominacanta Hispaniana konfirmis Hispana hegemonio sur Mediteraneo, nome weste. L'Otomani rikonstrutis rapide sua navaro, e poke pose kaptis Chipro e la fuorti cirkum Tunis, ma ne aventuris su en la westa parto di Mediteraneo.
Tamen, la precipua rolo di Mediteraneo desaparis pos lente kum la developo di oceanala floto qua komencis kelka yardeki plu ante.
Mem se di antea batalii plu limita havas ja indikita, mem se la kristana navuro komportis precipua nombro di galerii (ma la turka navuro ne havas galiono) mem se uzajo di kanono havas min decidiganta ke la legenda pretendas li, on konsideras Lepanto kom la fine di galerio-navuri pri profito di navo uzinta vento armita di canoni.
Anekdoto
Un ek la maxim konocita partopreninti esis la Hispana verkisto Miguel de Cervantes, qua vundesis ibe e perdis l'uzajo di lua sinistra manuo.
Brookville, Ohio
Brookville esas urbo en la komtio Montgomery, Ohio, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 5,289 habitanti.
Geografio
right|Loko di Brookville, Ohio
Demografio
Esis 2,204 hemanari, di qui 29.4% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 52.9% esis mariajita e habitis kune; en 10.1% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 33.6% esis ne-familii. En 30.4% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 15.6% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.32 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.87 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 23.3% evante min kam 18 yari, 7.1% de 18 til 24 yari, 27.1% de 25 til 44 yari, 21.9% de 45 til 64 yari, e 20.5% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 40 yari. Por singla 100 mulieri esis 87.4 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 80.6 viri.
La mezvalora revenuo por hemanaro esis $39,583, e la mezvalora revenuo per familio esis $48,068. La mezvalora revenuo por la viri esis $35,938 kontre $24,688 por la mulieri. La revenuo per capita esis $20,124. Vivis sub la povreso-lineo 5.3% de la habitantaro e 3.3% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 7.6% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 6.6% vivis sub la povreso-lineo.
Brooklyn, Ohio
Brooklyn esas urbo en la komtio Cuyahoga, Ohio, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 11,586 habitanti.
Jean Reno
Jean Reno (naskis Juan Moreno y Jederique Jiménez en Kazablanka, Maroko, ye la 30ma di julio 1948) esas Franca cinem-aktoro.
Brooklyn, Ohio
Historio
La urbo fondesis ye la 1ma di junio 1818. L'urbestro John M. Coyne laboris dum 52 yari, de 1948 til 1999, la maxim longa periodo di irga urbestro en la lando.
Geografio
right|Loko di Brooklyn, Ohio Brooklyn jacas a.
Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbo havas entote 11.1 km², equivalanta a 4.3 mi², di qui 11.1 km² (4.3 mi²) esas lando e 0.1 km² (0.04 mi², o 0.47% de la surfaco totala) esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 11,586 homi, 5,348 hemanari, e 3,171 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 1,045.2/km² (2,704.4/mi²). Esis 5,521 domi kun mezvalora denseso di 498.1/km² (1,288.7/mi²). Segun raso, esis 92.66% Blanki, 1.69% Negri od Afrik-Usani, 0.10% indijeni Amerikana, 2.28% Aziani, 0.01% Pacifik-insulani, 1.63% de altra rasi, e 1.62% de du o plura rasi, e 3.88% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 5,348 hemanari, di qui 22.1% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 44.3% esis mariajita e habitis kune; en 11.1% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 40.7% esis ne-familii. En 36.5% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 15.4% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.16 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.84 personi.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $36,046, e la mezvalora revenuo per familio esis $46,696. La mezvalora revenuo por la viri esis $35,593 kontre $29,433 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $21,127. Vivis sub la povreso-lineo 6.6% de la habitantaro e 5.2% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 6.8% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 6.8% vivis sub la povreso-lineo.
Choidorin Övgönhüü
Choidorin Övgönhüü (n. ye la 10ma di oktobro 1942 til 2ma di aprilo 2019) esas Mongoliana ex-konkurencanto pri judoo en kategorio mez-pezoza, olimpiisto de Olimpiala Ludi en München (1972) – en unesma fazo il ne devis kombatar (libera bilieto), ed en la duesma perdis kontre Slavko Obadov.
Grenado
thumb|200px|Soldato prenanta grenado che dextra manuo, pronta por jetar ol. Grenado esas exploziv-armo ordinare jetata manuale kontre emi, ma anke povas jetesar uzanta fusilo o grenado-lansilo. Moderna grenado ordinare konsistas ek recipiento kontenanta exploziva materio, pluse detonilo, interna frapilo por deskuplar la detonilo, e sekuresopinglo qua forigesas poke ante jetesar.
La formo di grenadi esas ofte sferatra, ovatra o cilindratra, ed esas sat granda por ke homala manui povas prenar li.
Jeffrey Connor Hall
Jeffrey Connor Hall esas Usana genetikisto e kronobiologiisto. En 2017, ilu kunpremiizesis per la Nobel-premio pri fiziologio o medicino, kun Michael Warren Young e Michael Rosbash.
ISO 639
ISO 639 esas listo di modeli dal Internacionala Organizuro por Normizado ke esas koncernita pri reprezento di nomi por lingui e linguari.
Lethbridge
thumb|280px|left|Centrala quartero di Lethbridge vidita de la 4ma Avenuo, Sudo. Lethbridge esas urbo en la provinco Alberta, en Kanada. Segun statistiki dil yaro 2019, ol havis 101,482 habitanti. Lua tota surfaco esas 122,09 km².
Marien Ngouabi
Marien Ngouabi, militisto e politikisto n. ye la 31ma di decembro 1938 til la 18ma di marto 1977, esis prezidanto di Popul-Republiko Kongo de 1969 til lua morto.
Musako
Tradicionala (Greka) disho havanta strati de berenjeno, ter-pomo, sauco de hachita karno, beshamel-sauco.
Willem Schermerhorn
Willem Schermerhorn, profesoro e politikisto n. ye la 17ma di decembro 1894 til la 10ma di marto 1977, esis chefministro di Nederlando de 1945 til 1946.
Hideki Tojo
Hideki Tojo, militisto e politikisto n. ye la 30ma di decembro 1884 til la 23ma di decembro 1948 esis chefministro di Japonia de 1941 til 1944.
Philipp Veit
thumb|250px|left|Paradiso, Canto III: [[Dante Alighieri|Dante e Beatrice parolas kun Piccarda e Konstanza de Italia]] Philipp Veit (n. ye la 13ma di februaro 1793 til la 18ma di decembro 1877) esis Germana piktisto, qua apartenis a movado konocata kom "Nazareni". Ilu piktis precipue religiala temi en freski.
Roger Scruton
Roger Scruton (n. ye la 27ma di februaro 1944) esas Britaniana filozofo pri estetiko e politiko.
Hernando Siles Reyes
Hernando Siles Reyes, politikisto n. ye la 5ma di agosto 1882 til la 23ma di novembro 1942, esis prezidanto di Bolivia de 1926 til 1930.
Il esis patro di la prezidanti Hernán Siles Zuazo e Luis Adolfo Siles Salinas.
Brunswick, Ohio
Brunswick esas urbo en la komtio Medina, Ohio, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 33,388 habitanti.
Geografio
right|Loko di Brunswick, Ohio Brunswick jacas a.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 33,388 homi, 11,883 hemanari, e 9,280 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 1,028.0/km² (2,662.3/mi²). Esis 12,251 domi kun mezvalora denseso di 377.2/km² (976.9/mi²). Segun raso, esis 97.09% Blanki, 0.74% Negri od Afrik-Usani, 0.13% indijeni Amerikana, 0.86% Aziani, 0.02% Pacifik-insulani, 0.38% de altra rasi, e 0.78% de du o plura rasi, e 1.36% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 11,883 hemanari, di qui 39.3% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 65.3% esis mariajita e habitis kune; en 9.3% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 21.9% esis ne-familii. En 17.7% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 5.2% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.79 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.18 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 27.7% evante min kam 18 yari, 8.1% de 18 til 24 yari, 32.7% de 25 til 44 yari, 23.2% de 45 til 64 yari, e 8.2% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 35 yari. Por singla 100 mulieri esis 96.5 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 94.4 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $56,288, e la mezvalora revenuo per familio esis $62,080. La mezvalora revenuo por la viri esis $42,675 kontre $27,882 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $21,937. Vivis sub la povreso-lineo 4.6% de la habitantaro e 3.2% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 5.7% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 5.0% vivis sub la povreso-lineo.
Listo pri chefa ministri di Chad
thumb|200px|Blazono di Chad. En Chad la chefa ministro ne esis la chefo di guvernerio, ma nur la chefo dil ministraro. La nedependo di la lando eventis ye la 11ma di agosto 1960, ma l'ofico di chefa ministro kreesis erste ye la 29ma di agosto 1978. Yen la lista pri chefa ministri di Chad til nun.
Buxo
thumb|200px|
Buxo esas kolektuyo di qua la formo e la dimensioni esas variiva, ek ligno, kartono, metalo, e.c., generale portebla, qua havas portilo, e destinita a kunportar, transportar, od kontenar objekti prezerve.
Bryan, Ohio
Bryan esas urbo e sideyo di la komtio Williams, Ohio, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 8,333 habitanti.
Historio
Bryan fondesis en 1840 e divenis vilajo en 1841. En 1941 ol divenis urbo.
Geografio
right|Loko di Bryan, Ohio Bryan jacas a.
Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbo havas entote 11.8 km², equivalanta a 4.6 mi², di qui 11.8 km² (4.6 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 8,333 homi, 3,528 hemanari, e 2,155 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 704.0/km² (1,821.7/mi²). Esis 3,733 domi kun mezvalora denseso di 315.4/km² (816.1/mi²). Segun raso, esis 96.23% Blanki, 0.31% Negri od Afrik-Usani, 0.23% indijeni Amerikana, 0.71% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 1.40% de altra rasi, e 1.12% de du o plura rasi, e 3.73% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 3,528 hemanari, di qui 29.7% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 45.7% esis mariajita e habitis kune; en 11.4% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 38.9% esis ne-familii. En 32.9% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 13.7% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.31 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.94 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 24.8% evante min kam 18 yari, 8.4% de 18 til 24 yari, 28.7% de 25 til 44 yari, 22.0% de 45 til 64 yari, e 16.1% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 37 yari. Por singla 100 mulieri esis 90.6 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 84.2 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $36,978, e la mezvalora revenuo per familio esis $45,965. La mezvalora revenuo por la viri esis $34,641 kontre $22,434 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $19,459. Vivis sub la povreso-lineo 6.0% de la habitantaro e 3.9% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 5.1% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 5.9% vivis sub la povreso-lineo.
Kaliningrad
Kaliningrad (til 1255 – Twangste; de 1255 til 1946 – Königsberg) esas urbo en westala Rusia (lua exklavo) e portuo sur Baltika Maro. Ol esas chefurbo di provinco Kaliningrad e samtempe un ek la lua distrikti. Segun statistiki dil yaro 2022, ol havis 498,260 habitanti. Ol distas cirkume 1080 kilometri sud-weste de Moskva.
Historio
Königsberg (Reja monto en Germana linguo) fondesis ye 1255 da Teutonika kavalieri dum sua konquesto di estal Prusia.
Königsberg esas alonge navigebla rivero Pregel. Til 1901, kande konstruktesis kanalo, marala navi kun plua kam 2-metra tuni mustis descharjar.
Marleen Veldhuis
Marleen Veldhuis (n. Magdalena Johanna Maria Veldhuis en 1979) esas Nederlandana natistino, qua ganis ora medalio en l'Olimpiala Ludi en Beijing, 2008, arjenta medalio en London, e bronza medalio en Athina.
Alegorio
Alegorio esas konkreta reprezenturo da deskriptiva elementi di abstrakta ideo.
Minas Gerais
Minas Gerais (IPA: [ˈminɐs ʒeˈɾajs]) esas un ek la 26 stati di Brazilia. Jacanta an la sud-estala regiono di la lando, ol havas kom vicini Bahia norde, Espírito Santo este, Rio de Janeiro sud-este, Sao Paulo sude e sud-weste, Mato Grosso do Sul, Goiás e Brasilia weste.
Bazala fakti pri Minas Gerais.
Historio
thumb|250px|left|Kranio di Luzia. La regiono ube nun jacas Minas Gerais ja habitesis da aborijena populi cirkume 11.400 til 12.000 yari ante nun. Dum la yari 1970a, arkeologiisti trovis trovis kranio di muliero - surnomizita Luzia - datizita de ta epoko.
L'exploro di la regiono dal Portugalani komencis dum la 16ma yarcento. L'unesma veini di oro trovesis en 1693, an montoza regiono nomizita Sabarabuçu, proxim riveri Carmo e Tripuí. Pose trovesis gemi e diamanti. En 1696, fondesis vilajo Nossa Senhora do Ribeirão do Carmo qua divenis, en 1711, la nuna urbo Mariana.
Por transportar ta richaji, Portugalani konstruktis en 1697 tale nomizita "rejala choseo" (Portugalane: "estrada real"), liganta portui di Parati e pose di Rio de Janeiro a la regioni di la jaceyi, en Vila Rica (nun Ouro Preto), Serro ed, en lua maxim nordala punto, Diamantina.
thumb|left|320px|Extraktado di [[oro proxim Vila Rica, dum la 18ma yarcento.]] Dum l'unesma duimo dil 18ma yarcento, Minas Gerais divenis la maxim importanta ekonomiala regiono di Brazilia. En 1720, ol separesis administrale de lora kapitanio Sao Paulo, nun stato. Afrikana sklavi adportesis por laborar en la mineyi.
thumb|320px|left|Urbo [[Pará de Minas, distanta 90 km de Belo Horizonte, en 1926.]] Kafeo esis la precipua produkturo dil stato til 1929. L'edukado di bovaro ank esis importanta por lua richeso. São Paulo e Minas Gerais dominacis la politiko di Brazilia dum l'unesma tri yardeki dil 20ma yarcento: la prezidanti di la republiko ordinare originis o mustis havar politikala susteno da ta du stati por vinkar en l'elekti. Ante l'elekti, un ek la du stati indikis lua kandidato por la prezidanteso, kontre ke en la sequanta elekto l'altra stato indikis la kandidato. To konocesis en la Portugalana kom Política do café com leite, (literala tradukuro: "politiko dil kafeo kun lakto"), pro la precipua richaji di la du stati.
Ta "politikala federo" ruptesis kande São Paulo decidis suportar la kandidateso di Washington Luís, lua ex-guberniestro, sen suporto de la guberniestro di Minas Gerais, qua decidis sustenar Getúlio Vargas. Malgre ke Washington Luís vinkis en l'elekto, ilu pose revokesis per stato-stroko.
Politikisti de Minas Gerais duris influar la politiko Braziliana dum la tota 20ma yarcento. Exemple Juscelino Kubitschek, qua guvernis Brazilia de 1956 til 1961, e Tancredo Neves, qua esis chefministro di Brazilia de 1961 til 1962 e pose helpis la transiro di Brazilia de la militara rejimo vers la ridemokratigo dum la yari 1980a, naskis ibe e guvernis la stato.
Dum la yari 1970a, Italiana kompanio FIAT instalis fabrikerio en la urbo Betim por produktar automobili en Brazilia. To stimulis l'instalo di altra kompanii en la stato, por fabrikar kompozanti por automobili. En 2015 eventis granda ekologiala dizastro en la stato, kande granda barilo por kontenar fango kun rezidui di minerali ruptis en Mariana, Minas Gerais, Brazilia. Ultre l'ekologiala dizastro eventis la morti di personi: til la 16ma di novembro 17 korpi trovesis en la fango. Mili de fishi mortis dum la sequanta dii en fluvio Doce, un ek la precipua fluvii dil stato. Ye la 25ma di januaro 2019, altra fango-barilo kun minerala eskombri ruptis, an l'urbo Brumadinho, este dil stato, e produktis plu kam 250 morti.
Geografio
thumb|left|320px|Subdividuro di Minas Gerais en municipi. thumb|320px|Montoza regiono proxim Alto Caparaó, an la regiono Zona da Mata. Minas Gerais esas stato senlitora kun tota surfaco di 586,522 km², aproxime simila ad olta di Francia, en la Europa. Ol esas la 4ma maxim vasta stato di Brazilia, dop Amazonas, Pará e Mato Grosso.
Fluvio São Francisco, longa de 3,150 km, esas la maxim longa fluvio tote en Braziliana teritorio. Ol naskas en la montoza regiono Serra do Cipó e trairas Minas Gerais de sudo vers nordo. Monto Pico da Bandeira, jacanta an la frontiero kun stato Espírito Santo, esas la maxim alta dil stato, havanta 2,891.89 metri di altitudo. Du altra importanta fluvii dil stato esas Doce e Jequitinhonha, qui debushas an la litoro di Espírito Santo. Rivero Grande separas Minas Gerais de São Paulo, kontre ke rivero Paranaíba separas Minas Gerais de Goiás e de Mato Grosso do Sul. Ambi kunfluas por formacar fluvio Paraná.
La tri precipua biomi dil stato esas "cerrado" (savano) weste e centre, "caatinga" (vejetantaro di mi-arida regioni) norde, e "mata atlântica" (humida tropikala foresto) este ed en parto dil sudo, en la regiono konocata kom Zona da Mata. La maxim multa regioni antee kovrita da "mata atlântica" e "cerrado" subisis multa modifikuri pro l'adopto di diversa kultivi (soyo, kafeo, frukti) e pro l'urbanigo.
Ekonomio
thumb|left|320px|Treno qua transportas [[fero|fer-erco de Minas Gerais til portuo Tubarão, che Espírito Santo.]] thumb|320px|Plantacerii di [[kafeo en São João do Manhuaçu.]] thumb|320px|Granda mineyo proxim urbo Confins. Minas Gerais esas granda produktero di lakto e bovo-karno, kafeo, soyo, sukrokano ed altra agrokultivala produkturi, ed anke minerali (precipue fero). Soyo ed edukado di bovaro esas koncentrata en la westo dil stato, en la regiono konocata kom Triângulo Mineiro.
Mineral explotado, nome fer-erco, duras esar importanta por l'ekonomio dil stato, malgre ke or-extraktado nun ne esas tam importanta kam dum kolonial epoko. Parto ek la produktado di fer-erco transportesas per la ferovoyo Vitória-Minas til portuo Tubarão, che stato Espírito Santo, kontre ke l'altra parto uzesas por produktar stalo en urbi Ipatinga e João Monlevade, an la regiono konocata kom Vale do Aço ("valo dil stalo").
La maxim importanta industriala produkturi dil stato esas stalo, elektronikal equipuri, nutrivi, drinkaji e stofi. En Minas Gerais jacas Braziliana filialo di Fiat, Italiana fabrikanto di automobili. Altra importanta agado esas la produktado di komputerala programi, nome en urbo Santa Rita do Sapucaí, sude dil stato.
Pokero
Pokero esas kolektiva nomo por grupo de kart-ludi ludat en kazini, heme o ye interreto.
Minas Gerais
Ekonomio
Belo Horizonte esas la precipua financala centro dil stato. Altra urbi importanta por lua regionala komerco e servadi esas Uberaba ed Uberlândia en Triângulo Mineiro (weste dil stato), Juiz de Fora e Governador Valadares este, Pouso Alegre e Varginha sude, e Montes Claros norde.
Pokero
Existas plura variaji de pokero, ma oli havas similaji. Exemple, esas plura rondi di (pekunio)-inserto e se adminime du luderi ne cesis pos ta rondi di inserto, eventas montro. Dum to la maxim bona poker-manuo ganas, quankam existas variaji dum qui la maxim mala 'manuo' ganas. Se un ludero restas pro ke omna altra luderi cesis, lu ganas l'insertita pekunio e lu ne bezonas montrar sua karti. Kande ankore ne esas insertesas, ludero povas kontrolar e tale donar la turno sua adverso. L'altra posibleso esas ipse insertar (pariar). Se ya insertesis, on povas selektar pagar l'insertajo, augmentar (l'insertajo) o cesar. Ja facit inserti esas parto di la (pekunio)-stokeyo e ne povas esar retrodonata.
Minas Gerais
Turismo
Turismo esas altra importanta ekonomial agado en Minas Gerais. L'ekosistemi e peizaji, la historiala urbi, la fonti di minerala aqui e balneyi, e la gastronomio tradicionala dil stato esas importanta atraktivi por viziteri de altra regioni di Brazilia e mem stranjeri.
Troposfero
eta|300x300ra|Silueto di [[Space Shuttle Endeavour sur la atmosfero. L'oranjea rango es la troposfero, la blanka rango es la stratosfero, e la blua rango es la mesosfero. (La naveto esas aktuale en orbito an altitudo di plu kam 320 km, fore super omna tri rangi.)]] La troposfero esas la maxim basa rango dil atmosfero di Tero, e anke es ube preske omna standi di vetero eventar. Olu kontenas proximige 75% dil maso dil atmosfero e 99% dil totala maso di aquovaporo e aerosoli.
Minas Gerais
Turismo
La maxim konocata turistala loki dil stato por la tradicionala vakanco-turismo esas:
Troposfero
Preso
La preso dil atmosfero es maxima an nivelo di maro e diminutas kun altitudo. Ica es nam la atmosfero esas tre preske en equilibro de hidrostatiko por ke la preso es egala al pezo di aero super ula punto. La chanjo en preso kun altitudo povas akomodar al denseso kun la hidrostatikala equaciono ube:
Minas Gerais
Turismo
Belo Horizonte, jacanta inter Brasília, Sao Paulo e Rio de Janeiro, e havanta moderna substrukturo urbala e hotelala, atraktabas tale nomizita "aferala e konvencionala turismo". Multa entraprezala ed aferala renkontri e ferii eventabas en la urbo de kelka yari til nun.