cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jerome, Idaho
Demografio
Esis 2,776 hemanari, di qui 38.5% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 53.8% esis mariajita e habitis kune; en 11.2% muliero sen spozulo esis la domo-chefo e 29.4% esis ne-familii. En 24.6% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 11.7% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.77 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.32 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 31.6% evante min kam 18 yari, 9.9% de 18 til 24 yari, 27.9% de 25 til 44 yari, 17.3% de 45 til 64 yari, e 13.3% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 31 yari. Por singla 100 mulieri esis 99.0 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 95.7 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $30,074, e la mezvalora revenuo per familio esis $34,046. La mezvalora revenuo por la viri esis $26,000 kontre $19,162 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $13,023. Vivis sub la povreso-lineo 15.5% de la habitantaro e 12.9% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 21.8% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 12.3% vivis sub la povreso-lineo.
Komono Bełchatów
Komono Bełchatów esas un de 8 komoni di distrikto Bełchatów, provinco Łódź, Polonia, e olua chefloko esas Bełchatów (l'urbo ne adheras al komono, ma ispsa esas kom legitima urbala komono). Segun statistiki, ol havis 10,961 habitanti. Lua tota surfaco esas 200,99 km². Ol esas rurala.
Loki
La komono kontenas: Adamów, Anastazów, Apolinów, Augustynów, Bernardów, Biłgoraj, Borki, Borowa, Bugaj, Bukowa, Bukowa, Chrojszcza, Cieślowizna, Dąbrowa, Dobiecin, Dobiecin, Dobiecin-Kolonia, Dobrzelów, Domiechowice, Emilin, Góry Borowskie, Helenów, Huta, Janina, Janów, Józefów, Kalisko, Kałduny, Kanada, Karolew, Kąsie, Kielchinów, Korczew, Księży Młyn, Kurnos Drugi, Kurnos Pierwszy, Leonów, Ludwików, Ławy, Łęg, Łękawa, Marianka, Mazury, Mazury, Michałów, Mikorzyce, Mokracz, Morgi Rząsawskie, Morgi Zawadowskie, Myszaki, Niedyszyna, Niwy Postękalickie, Nowy Świat, Oleśnik, Parasolka, Podwody-Kolonia, Podwody, Poręby, Postękalice, Postękalice, Rząsawa, Słok, Słok-Młyn, Spólne, Studzianki, Wawrzkowizna, Wielopole, Wielopole, Wiktorów, Wizytka, Wola Grzymalina, Wola Kruszyńska, Wola Mikorska, Wólka Łękawska, Wólka Łękawska, Wygoda, Wygwizdów, Zalesna, Zawadów, Zawadów, Zawady, Zawały, Zdzieszulice Dolne, Zdzieszulice Górne, Zdzieszulice Górne, Zwierzchów.
Charlie Chaplin
Charlie Chaplin (naskita Charles Spencer Chaplin, Jr. (1889 til 1977) esis burleska Angliana aktoro di cinemo ed anke filmifisto.
Lua precipua rolo note en muta cinemo es vaganto, mizeroza e fripona, kontresocia ed obstinanta, revoltanta e sentimentala.
Vivo
En lua duesma filmo por Sennett, Chaplin aparis kom mendikanto, kun la male fitanta pantalono e mikra chapelo per qui ilu divenis famoza. En ca filmo, Kid Auto Races at Venice, la mendikanto esas spektanto qua obstruktas altra spektanti ye konkurso-evento.
Il balde komencis direktar la filmi en qui il aparis. Il livis la studieyo di Sennett pos un yaro; il povis postular alta pago pro sua populareso.
Ye 5 di februaro 1919, Chaplin, Douglas Fairbanks, Mary Pickford e D. W. Griffith fondis la filmo-kompanio "United Artists". La skopo esis ke aktori povus plu bone direktar sua interesi, vice dependar de komercala studieyi, qui regulizis salarii di aktori e facis kreiva decidi. Dum ke l'industrio pri filmi evolucionis en sequanta yari, "United Artists" adaptis su.
The Kid
Ye 21 di januaro 1921, ilua filmo The Kid unesmafoye videsis. Ol esis ilua unesma filmo di plena longeso (68 minuti). La filmo esis sucesoza, e nuntempe esas egardata kom un ek la maxim notinda de la ero di muta cinemo. The Kid kombinas dramato e komedio; Chaplin pleas vaganto, ja vidita en ilua antea filmi, qua adoptas yunulo, pleata da Jackie Coogan, lor evante sis yari. Coogan pose divenis notinda puero-aktoro en filmi.
Zdzieszulice Dolne
Zdzieszulice Dolne esas vilajo en provinco Łódź, distrikto Bełchatów, komono Bełchatów, Polonia. Segun statistiki dil yaro 2011, ol havis 256 habitanti (48,0% esis mulieri). Ol distas cirkume 40 kilometri sud-weste de Łódź e 150 kilometri sud-weste de Warszawa.
Palmyra, Missouri
Palmyra esas urbo e sideyo di la komtio Marion, Missouri, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 3,467 habitanti.
Geografio
right|Loko di Palmyra, Missouri Palmyra jacas a.
Demografio
Esis 1,372 hemanari, di qui 33.6% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 52.5% esis mariajita e habitis kune; en 11.4% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 32.7% esis ne-familii. En 30.0% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 16.1% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.38 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.94 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 24.8% evante min kam 18 yari, 8.9% de 18 til 24 yari, 25.6% de 25 til 44 yari, 20.7% de 45 til 64 yari, e 20.0% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 38 yari. Por singla 100 mulieri esis 88.2 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 84.3 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $31,284, e la mezvalora revenuo per familio esis $42,946. La mezvalora revenuo por la viri esis $30,829 kontre $19,631 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $15,625. Vivis sub la povreso-lineo 8.1% de la habitantaro e 5.5% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 7.3% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 10.5% vivis sub la povreso-lineo.
Irwin, Idaho
Irwin esas urbeto en la komtio Bonneville, Idaho, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 157 habitanti.
Geografio
right|Loko di Irwin, Idaho Irwin jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbeto havas entote 5.5 km², equivalanta a 2.1 mi², di qui 5.5 km² (2.1 mi²) esas lando e nulo esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 157 homi, 71 hemanari, e 47 familii qui rezidis en l'urbeto. La denseso di habitantaro esis 28.5/km² (73.8/mi²). Esis 125 domi kun mezvalora denseso di 22.7/km² (58.8/mi²). Segun raso, esis 98.09% Blanki, 0.00% Negri od Afrik-Usani, 0.00% indijeni Amerikana, 0.64% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 1.27% de altra rasi, e 0.00% de du o plura rasi, e 1.91% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 71 hemanari, di qui 22.5% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 60.6% esis mariajita e habitis kune; en 2.8% muliero sen spozulo esis la domo-chefo e 32.4% esis ne-familii. En 31.0% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 15.5% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.21 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.73 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 19.1% evante min kam 18 yari, 5.7% de 18 til 24 yari, 17.2% de 25 til 44 yari, 34.4% de 45 til 64 yari, e 23.6% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 48 yari. Por singla 100 mulieri esis 109.3 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 98.4 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en l'urbeto esis $31,250, e la mezvalora revenuo per familio esis $42,813. La mezvalora revenuo por la viri esis $28,333 kontre $27,250 por la mulieri. La revenuo per capita por l'urbeto esis $17,896. Vivis sub la povreso-lineo 9.7% de la habitantaro e 3.5% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 23.4% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 0.0% vivis sub la povreso-lineo.
Manuel Murillo Toro
Manuel Murillo Toro, skriptisto, docisto, jurnalisto e politikisto n. ye la 1ma di januaro 1816 til la 26ma di decembro 1880, esis prezidanto di Kolumbia dufoye: de la 8ma di aprilo 1864 til la 1ma di aprilo 1866, e de la 1ma di aprilo 1872 til la 1ma di aprilo 1874.
Nashua, Minnesota
Nashua esas urbeto en la komtio Wilkin, Minnesota, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 69 habitanti.
Geografio
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbeto havas entote 8.9 km², equivalanta a 3.5 mi², di qui 8.9 km² (3.5 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 69 homi, 27 hemanari, e 20 familii qui rezidis en l'urbeto. La denseso di habitantaro esis 7.7/km² (20.0/mi²). Esis 33 domi kun mezvalora denseso di 3.7/km² (9.6/mi²). Segun raso, esis 95.65% Blanki, 0.00% Negri od Afrik-Usani, 0.00% indijeni Amerikana, 0.00% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.00% de altra rasi, e 4.35% de du o plura rasi, e 5.80% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 27 hemanari, di qui 44.4% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 55.6% esis mariajita e habitis kune; en 18.5% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 25.9% esis ne-familii. En 18.5% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 11.1% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.56 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.00 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 34.8% evante min kam 18 yari, 7.2% de 18 til 24 yari, 29.0% de 25 til 44 yari, 18.8% de 45 til 64 yari, e 10.1% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 35 yari. Por singla 100 mulieri esis 81.6 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse, esis 95.7 viri.
Trindade e Martim Vaz
thumb|left|250px|Partal imajo pri l'insulo Trindade. thumb|250px|Loko di Trindade e Martim Vaz. Trindade e Martim Vaz esas arkipelago apartenanta a Brazilia, jacanta 1167 km este de lua litoro. Havanta entote 10,4 km², ol konsistas ek du precipua insuli, Trindade (9,2 km²) e Martim Vaz (0,3 km²), e mikra rokoza insuleti. La du precipua insuli distas per 48 km l'una de l'altra.
L'insuli ne havas nativa o permananta habitantaro. Braziliana mar-armeo mantenas en Trindade garnizono kun cirkume 36 maristi, qui remplasesas freque, e kelkafoye ciencisti vizitas l'arkipelago por studii. La maxim sekura formo por arivar en l'insuli esas tra helikoptero, nam existas submara roki qui povas produktar naufraji.
Insulo Martim Vaz deskovresis en 1501 dal navigisto João da Nova. Dum la sequanta yaro, Portugalana navigisto Estêvão da Gama vizitis la vicina insulo, e baptis ol Trindade.
Lineo Maginot
thumb|280px|Eniro di "konstrukturo Schoenenbourg", alonge Lineo Maginot en [[Alzacia.]] thumb|left|320px|La defensi di la Lineo Maginot esis febla norde de Francia. La lineo Maginot (France Ligne Maginot), nomizita homaje André Maginot, Ministro pri Milito di Francia esis serio di betona fortifikuri, obstakli ed armi konstruktita da Francia dum la yari 1930a kun skopo protektar la lando de invado da Germania, e koaktar li cirkular fortifikuri. La Lineo esis nepenetrebla por la maxim multa formi di atako. Pro to, Germani decidis invadar tale nomizita "basa landi" (Nederlando, Belgia e Luxemburgia) trairanta ol denorde.
La projeto pri la lineo esis expansar ol adweste, tamen pro demando di Belgia - qua timis esar sakrifikita kaze ke Germania decidis komencar milito - lua extenso diminutesis. Nun, parolar pri "lineo Maginot" uzesas kom metaforo por granda spensi qui kreas falsa sento pri sekureso.
Ana Mena
Ana Mena Rojas (n. ye la 25ma di februaro 1997) esas Hispana kantistino ed aktorino. El populareskis depos partoprenir televiziono-serio Marisol, la película, en 2011. Elua muzikala kariero komencis en 2016, kande el lansis la kansono No Soy Como Tú Crees.
The Flash (2014 televiziono-serio)
The Flash (Ido por La fulguro o La fulgurero) esas 2014 Usana superheroo televiziono-serio apogata sur la karaktero di The Flash da D.C. Comics (diversa autori). The Flash esas serio direvita de Arrow. La serio Legends of Tomorrow derivis ek amba The Flash ed Arrow.
Rezumo
Berry Allen evis nur 11 yari kande ilua matro ocidesis en bizara e teroriganta incidento e lua patro false kondamnesis por la ocido. Nu lua vivo chanjis por omnatempe da la tragedio, Barry acteptesis e edukesis da detektivo Joe West, la patro di la maxim bona amiko di Barry, Iris. Nu, Berry divenis brilanta, duktanta e kariganta *nerdal' exploristo di CSI, quan determinado esas deskovrar la vereso pri la stranja ocido di lua matro diktas lu sursequar omna urbala legendo neexplikanta e ciencal' aventuri ke kunvenas. La maxim recenta obsedo di Berry esas avan-grada partikulo-acelerilo, kreita da vizionema fizikisto Harrison Wells ed ilua esquado de S.T.A.R. Labs, qui asertas ke lua inventuro produktos avanci neimaginebla pri povo e medicino. Or, ulo eventas hororinde nejusta dum la publika revelo, e kande l'explozo devastanta efektigas mala sturmo, multa vivi perisas e Barry stagnesas da fulmino. Pos non monati en komato, Barry vekas deskovrar ke lua vivo chanjabis unfoypluse – l'acidento donacis a lu la povo di super rapideso, ke grantas lu la povo movar tra Central City kom nevidebla anjelo gardanta. Malgre komencale ecitita pri lua nova-trovita povi, Barry shokesas deskovrar ke lu ne esas la sola "*meta-homo" ke kreesis en la emerso di l'acelero-explozo – e ne omni uzas lia nova povi por boneso. En la monati depos l'acidento, l'urbo vidis akuta augmento pri homi mankanta, morti neexplekita ed altra stranja fenomeni. Nun Barry havas intenci rinovigita – uzanta lia donacajo di rapideso protektar l'inocenti, kande nultempe renuncus lua inquesto solvar l'ocido di lua matro e klarigar la nomo di lua patro. Por nun, nur kelka fidanta amiki e konsorti savar ke Barry literale la maxim rapida homi vivanta, ma ne duras longe ante la mondo lernas ke Barry Allen divenis... The Flash (La fulguro/La fulgurero).
António Lobo Antunes
António Lobo Antunes (n. ye la 1ma di septembro 1942) esas Portugalana skriptisto e psikiatriisto. En 2007, ilu recevis literaturala Premio Camões, la maxim prestijoza premio por skriptisti en Portugalana linguo.
FK Vilia Vilieyka
FK Vilia Vilieyka esas futbalala klubo Bielorusiana fondita ye 2021.
Sezono 2022 lo finis sur 12ma plaso en Druhaya liha (3ma-nivelala ligo en Bielorusia – divizio Provinco Minsk).
München
thumb|left|320px|München kun [[Alpi che horizonto.]] München esas chef-urbo di Germana stato Bavaria. Segun statistiki de 2022, ol havis 1,512,491 habitanti. Lua tota surfaco esas 310,43 km². Ol esas la 3ma maxim populoza urbo di Germania, dop Berlin e Hamburg. Lua metropolala regiono habitesas da 6 milion personi.
Ol distas 50 km norde del Alpi e 584,5 km sude de Berlin. München fondesis en 1158 e divenis urbo en 1175. Ol esas importanta centro ekonomiala, kulturala, e por cienco ed injeniorarto en Germania. La bazo di lua ekonomio esas moderna teknologio, automobilala industrio, servadi e tale nomizita "kreiva industrio" (arkitekturo, arto, reklamado, softwaro, edc.).
Du importanta universitati, l'universitato Ludwig Maximilian (Universitato di München) e l'Universitato Teknikala di München, esas notora centri pri inquesti ciencala.
Historio
left|thumb|320px|München en 1493. München mencionesis unesmafoye en dokumento de la yaro 1158. Ca yaro, Heinrich der Löwe, duko de Saxonia e Bavaria, konstruktis ponto super la rivero Isar, proxim loko ube existis monakeyo Benediktina. Lua nomo originas de Munichen, vorto del Anciena Germana linguo signifikanta "de la monaki".
En 1314, duko Louis la 4ma, naskinta en Bavaria, elektesis Germana rejulo, e kronizesis Santa Romana imperiestro en 1328. Ilu plufortigis München per kreo di monopolo ed imposto pri komerco di salo, qua donacesis al urbo. En 1327, eventis incendiego qua duris dum du dii, e destruktis cirkume la triimo del urbo. En 1349, nigra pesto efektigis granda morteso di lua habitantaro.
En 1506, München divenis chef-urbo di tota Bavaria. L'arti e la politiko en la urbo influesis da la korto. Dum la 16ma yarcento, ol divenis centro por la Renesanco, ed anke por la Kontre-Reformo religiala. Dum la Milito di triadek yari ol divenis rezideyo di Maximilian la 1ma, duko de Bavaria. De 1634 til 1635, granda epidemio di bubonala pesto mortigis la triimo de lua habitantaro. Sub la regenteso di Bavariana elekteri, München divenis importanta centro artala di Baroko. Tamen, ol subisis okupo dal Habsburgi dufoye, en 1704 ed en 1742.
thumb|left|320px|Ferovoyala staciono di München, 1854. En 1826, l'universitato Landshut transferesis al urbo. Multa ek la maxim bona edifici de la 19ma yarcento konstruktesis dum l'epoko de la tri Bavariana reji, nome Ludwig la 1ma di Bavaria, qua transformis ol en artala centro qua atraktis multa artisti. Anke kreesis multa bulvardi por plubeligar la urbo. L'unesma ferovoyala staciono kompleteskis en 1839, ed en 1849 la centrala staciono München Hauptbahnhof inauguresis. En 1868, fondesis l'Universitato Teknikala di München. Malgre lua progreso, l'urbo subisis du epidemii di kolero, de 1836 til 1837, e de 1853 til 1854, kande 3 mil personi mortis. Kande medicinodoktoro Max von Pettenkofer divenis chefo di lua Instituto pri Higieno en 1865, ilu konvinkis lora rejulo Ludwig la 2ma ke l'unika formo por preventar nova epidemio esus plubonigar la distributado di drinkebla aquo ed expansar la sistemo di kloaki. L'efiko di ca agadi divenis klara en 1892, kande Hamburg subisis altra epidemio, qua ne afektis München.
En 1871, tota Bavaria, inkluzite München, enkorpigesis a Germana imperio. Malgre ne pluse esar chef-urbo di nedependanta rejio, multa ambasadeyi duris existar en la urbo til l'unesma mondomilito. En 1878 princo Otto, fratulo di Ludwig, deklaresis fola ed enkarcerigesis en Fürstenried. Lua psikiatro, Bernhard von Gudden, fondis kliniko en la urbo qua divenis mondale famoza.
thumb|320px|left|Ferovoyala staciono di München, 1900 En 1901, München superiris 500 mil habitanti, diveninta la 3ma maxim populoza urbo di Germana imperio, dop Berlin e Hamburg. Dum l'unesma mondomilito en 1916, tri bombi jetesis sur München. Pos la milito, l'urbo divenis centro di politikal agiteso. En februaro 1919, proklamesis Sovieta Republiko Bavariana, qua supresesis violentoze ye la 3ma mayo sam yaro.
thumb|320px|Revolto dum la "stato-stroko di la bireyo". En 1923, sequanti di Adolf Hitler en München probis revokar Weimar-Republiko per tale nomizita "stato-stroko di la bireyo". La revolto faliis e Hitler arestesis, kun altra membri de la celulo dil partiso Naziista, qua esis poke konocita exter München. Tamen, pos ke Hitler divenis kancelero en 1933, Naziista partiso pluforteskis ibe. L'unesma koncentreyo Germana konstruktesis en Dachau, distanta 15 kilometri nord-weste del urbo.
Dum la duesma mondomilito, westala federiti bombardis l'urbo 71 foyi dum 5 yari, e 90% de lua historiala centro destruktesis. Pos ke Usa okupis la regiono en 1945, München rikonstruktesis komplete, e prezervesis la strukturo di stradi existanta ante la milito. En 1954, televiziono-kanalo Bayerischer Rundfunk facis lua unesma brodkasto. En 1957, la habitantaro dil urbo superiris 1 milion personi.
L'urbo gastigis l'Olimpiala Ludi di 1972, kande 11 Israelan atleti kidnapesis e pose mortigesis da Palestinana teroristi, en epizodo konocata kom "Masakro di München". Konseque de la masakro, Germania kreis policala grupo di elito nomizita Grenzschutzgruppe 9, abreviuro GSG 9, kapabla por konfrontar terorist ataki.
En 1974, du yari pos l'Olimpiala Ludi, l'urbo gastigis la finala partio di la Mondala Kupo di Futbalo. L'urbo itere gastigis partii di la Mondala Kupo di Futbalo 2006. En 2020 ol gastigus UEFA-Championkonkurso pri futbalo, qua ajornesis til 2021 pro l'epidemio di KOVID-19.
Geografio
thumb|320px|Satelital imajo pri München. thumb|320px|left|Rivero Isar en München. La reliefo di München esas plana, jacanta an la planaji de Supra Bavaria, cirkume 50 km norde de la norda bordo di Alpi, en altitudo di 520 metri.
La precipua riveri qui trairas München esas Isar e Würm. Isar naskas en Tirol, trairas München desude adnorde, e debushas an Danubio. Rivero Würm anke trairas München desude adnorde, ed apartenas a la baseno di Danubio. Ank existas artificala kanali, exemple kanalo Flosskanal, qua konstruktesis dum la 19ma yarcento por faciligar la navigado che rivero Isar.
La klimato dil urbo esas oceanala (Cfb segun la klimatala klasifikuro da Köppen-Geiger), kun kelka elementi de la klimato kontinentala humida (Dfb), nome varma someri e kolda vintri, ma sen nivo. La maxim kolda monato esas januaro, kun temperaturo mezavalora di 0,3°C. La maxim varma monato esas julio, kun mezavalora temperaturo di 19,4°C. La mezavalora yarala temperaturo esas 9,7°C.
Pro lua altitudo e la proximeso kun Alpi, pluvegi e nivosturmi eventas plu ofte en München kam en altra urbi Germana. La mezavalora yarala pluvo-quanto esas 944 mm. La maxim pluvoza monato esas julio (122 mm), kontre ke la maxim sika monato esas februaro (46 mm).
Transporto
thumb|320px|Aeroportuo internaciona di München. thumb|left|320px|Staciono Marienplatz dil [[metroo di München.]] L'aeroportuo internaciona Franz Josef Strauss esas la 2ma maxim granda di Germania, e la 7ma maxim granda di Europa dop London Heathrow, Paris Charles De Gaulle, Frankfurt, Amsterdam, Madrid ed Istanbul. Ol uzesas da cirkume 46 milion veheri omnayare, e distas cirkume 30 kilometri nord-este de la centro dil urbo. Ol remplasis la min granda aeroportuo München-Riem en 1992. L'aeroportuo ligesas a la centro dil urbo per suburbala treni.
Multa Autobahnnen (chosei por rapida vehili) konvergas a München e ligas ol a Stuttgart (weste), Nürnberg, Frankfurt e Berlin (norde), Deggendorf e Passau (este), Salzburg ed Innsbruck (sud-este), Garmisch Partenkirchen (sude) e Lindau (sud-weste).
München havas 103,1 kilometri di metroo (U-Bahn di München), kun 9 linei e 96 stacioni. L'unesma lineo inauguresis en 1971. Ol anke havas 434 km di suburbala treni (S-Bahn), kun 8 linei e 150 stacioni. La sistemo S-Bahn establisesis en 1972.
Multa habitanti di München uzas bicikli kom alternativo por transporto. Cirkume 80% ek lua habitanti havas bicikli, qui reprezentas 18% de urbala trafiko, la maxim alta procento di uzo di bicikli por urbala transporto en tota Germania; konseque, München surnomizesis Radlhauptstadt (urbo di la bicikli) en 2010.
Turismo
thumb|320px|Festo di Oktobro (Oktoberfest) en München. thumb|left|320px|Nationaltheater. München esas famoza pro la "Festivalo di Oktobro" (Oktoberfest), qua eventas omnayare en septembro. L'Oktoberfest esas un ek la maxim konocata atraktivi dil urbo. Dum du semani, milioni di turisti de altra loki di Germania e de altra landi vizitas lua tendi di biro e ferio-loki.
Altra famoza festivalo esas Starkbierfest, qua eventas dum 3 semani dum la Karesmo por celebrar la "forta biro" dil urbo. Ca festivalo kreesis en 1651 da monaki de la kirko di Santa Paulus (Germane: Paulinerkirche). La monaki drinkis ca "liquida pano" (Flüssiges Brot) por transvivar l'abstinenco di la Karesmo. Nun ol esas la 2ma maxim importanta festivalo dil urbo.
Malgre l'importo por turismo, la habitantaro ne prizas ke la nomo "München" asociesez nur kun biro-festivali. Fakte, Bavariana reji transformis la urbo en centro por arti e kulturo. La teatro Nationaltheater, projetesis da Karl von Fischer en 1810, ed inauguresis unesmafoye en 1818, tamen ol destruktesis da fairo en 1823. La duesma teatro inauguresis en 1825, ma destruktesis da bombardo en 1943. La triesma e nuna teatro konstruktesis en 1963, segun l'originala projeto Neoklasikala da Karl von Fischer.
thumb|320px|Deutsches Museum e ponto Bosch thumb|left|320px|"Kavalo di Troya" avan muzeo Staatliche Antikensammlungen Deutsches Museum ("Germana muzeo") esas la maxim granda muzeo pri teknologio e cienco de la mondo, kun cirkume 28 mil objekti de 50 faki ciencala e teknologiala. Fondita en 1903, nun ol recevas cirkume 1,5 milion viziteri omnayare. Ank existas altra necentraligita muzei qui gastigas importanta kolekturi pri paleontologio, mineralogio, zoologio ed antropologio - la maxim multa ek li esas publika kolekturi del universitato Ludwig-Maximilians-Universität.
L'urbo havas importanta galerii pri arto, la maxim multa ek li jacanta an la quartero Kunstareal ("arto-quartero"), exemple Alte Pinakothek, Neue Pinakothek e Pinakothek der Moderne. La galerio Alte Pinakothek esas un ek la maxim anciena muzei pri arto de la mondo, e gastigas multa pikturi de klasika artisti. L'edifico di Neue Pinakothek rikonstruktesis en 1981, e nun gastigas un ek la maxim importanta kolekturi de la mondo pri arto de la 19ma yarcento. Fine, Pinakothek der Moderne, anke konocata kom Dritte ("la triesma") gastigas diversa exempleri pro modern e nuntempal arto, inkluzite verki da Georges Braque, Henri Matisse, László Moholy-Nagy, Otto Dix, Max Ernst, Giorgio de Chirico e Salvador Dalí.
La muzei Glyptothek e Staatliche Antikensammlung gastigas diversa objekti de Anciena Grekia ed Anciena Roma, exemple la skulto Medusa Rondanini, aquirita dal rejulo Ludwig la 1ma di Bavaria.
La muzeo Munich Stadtmuseum fondesis en 1888 da Ernst von Destouches. Ol gastigas objekti asociita kun la historio dil urbo, inkluzite plu kam 500 mil fotografuri, e 2000 muzikal instrumenti de Afrika, Amerika, Azia ed Europa.
thumb|320px|Katedralo di Nia Damo (Frauenkirche), en München. thumb|left|320px|Theatinerkirche La Katedralo di Nia Damo (Dom zu Unserer Lieben Frau, konocata kurte kom Frauenkirche) esas l'arkiepiskopeyo di München e Freising. Ol konsekracesis en 1494, e lua turmi povas videsar de multa loki dil urbo. Ol konstruktesis segun stilo Gotika, ecepte lua kupoli, qui konstruktesis segun stilo de Renesanco. Olua maxim famoza episkopo esis papo Benedictus la 16ma. Segun lego aprobita en 2004, nula edifico di München povas esar plu alta kam la turmi di la katedralo.
Vicine la katedralo, jacas la kirko di Santa Mikail (Michaelskirche) konstruktita segun stilo de la Renesanco. Ol konsekracesis ye la 6ma di julio 1597, ed esis spiritala centro di tale nomizita "Kontrereformo". Rejulo Ludwig la 2ma di Bavaria ed altra nobeli esis sepultita ibe.
La kirko di Santa Gaetano e Santa Adelaide, konocata kom Theatinerkirche konstruktesis de 1663 til 1690 dal princo-elektero Ferdinand Maria de Bavaria e lua spozino pos la nasko di lia filiulo, princo Maximilian la 2ma Emanuel. Ol konstruktesis segun stilo Baroko Italiana. Imperiestro Karl la 7ma de Santa Romana imperio sepultesis ibe.
Sporto
thumb|320px|Stadio Allianz Arena En la urbo eventis la Somerala Olimpiala Ludi en 1972. La maxim populara sporto-klubo esas la FC Bayern München, qua esas la maxim sucesoza futbalo-klubo di Germania.
La moderna stadio Allianz Arena inauguresis ye la 30ma di mayo 2005, e havas kapaceso por 75,024 spektanti. Ol esas la 2ma maxim granda futbalo-stadio di Germania, dop Westfalenstadion en Dortmund. Lua extera koloro povas modifikesar, segunvole.
Triesma batalio di Ypres
La batalio di Passchendaele, anke konocata kom la Triesma batalio di Ypres esis la precipua batalio del unesma mondomilito inter Unionita Rejio e lua federiti (Nova-Zelando, Kanada, Australia e Sudafrika) Francia e Belgia kontre la Germana imperio en Zonnebeke, Flandria, Belgia.
La kolino Messines
thumb|280px|left|Germana soldati mortinta pos explozo che kolino Messines. La kolino Messines, apud sudal Ypres, jacis dop la Germana linei pos l'unesma batalio di Ypres, lasinta Ypres kom saliajo. Britaniana marshalo Douglas Haig, lore komandinto di la federita trupi, decidis uzar ta saliajo kom avanposteno por atakar Flandria, apertar la fronto e kaptar la Germana bazi por submara navi an la litoro. Sucesoza agado povus anke kurtigar la federita linei e forsar la retreto di kelka Germana trupi.
La prepari por l'operaco en Flandria komencis en 1915, per la duopligo dil ferovoyala lineo Hazebrouck–Ypres e la konstrukto di la lineo Bergues-Proven, finita en 1917. Britanian injeniori anke decidis exkavar 21 granda tuneli sub la kolino Messines, de 1915 til la printempo di 1917, ube li instalis 450 tuni di povoza explozivo Ammonal. La tuneli explozesis dum la komenco di la batalio di Messines, de la 4ma til la 7ma di junio 1917. Germani savis ke Britaniani perforabis tuneli ed adoptis kelka kontremezuri. Tamen, li ne povis kalkular la grado dil esforco Britaniana. Du ek la tuneli faliis explozar, ma l'altra 19 sucesis. Dum ica komencal atako, Britaniani havis min perdaji kam li expektabis. Kande l'infantrio Britaniana komencis avancar, Germana mitraliosi e kanoni este de la kresto komencis pafar kontre li.
L'atako sucesis removar Germani de la suda flanko di la kolino Ypres, qua okupabis dal 4ma Armeo Germana de l'Unesma Batalio di Ypres, en 1914.
La kombati por Ypres
thumb|left|250px|Germana defenso-sistemo en [[Flandria ye la duimo di 1917.]] Ye la 30ma di aprilo Haig selektis la generalo Hubert Gough por komandar l'atako, ed ye la 10ma di junio ilu kaptis la saliajo de Ypres norde de la kresto di Messines. Haig projetis l'atako segun la projeto GHQ 1917 e l'instrukturi quin ilu recevis de Haig. Segun la projeti facita ye la 16ma di junio, ilu decidis atakar la nomizita Wilhelm Stellung (la triesma defenso-lineo Germana) anke dum l'unesma dio dil atako.
L'atako Britaniana komencis ye 3:50 kloki la 31ma di julio. La 2ma Armeokorpo iris de la platajo Ghelveult atakar adsude, e konfrontis la precipua defenso artilriala dal Germani. Proxim la di-mezo Germani sucesis koaktar Britaniana retreto pos domajar 70% ek lua brigadi.
L'Unesma Armeo Britaniana atakis alonge la rivero Souchez, irinte vers Lens e Lille. Lua skopo esis eliminar Germana saliajo inter Avion e Lens, e kaptar la kolini 65 e 70. La batalio por la nomizita "kolino 70", jacante 48 km sude de Ypres, eventis de la 15ma til la 25ma di agosto. La Kanadana Armeokorpi luktis kontre 5 divizioni de la 6ma Armeo Germana. Pos sangoza kombati, tri ek la divizoni Kanadana domajis multe la fatigita trupi Germana e kaptis la kolino.
thumb|250px|Mediko atendas vundita soldato en kaptita municiono-amaseyo Germana. La nomizita "batalio di Langemarck" esis la 2ma atako Franca-Britaniana dum la 3ma batalio di Ypres. Franci havis granda suceso che la norda flanko, de Bixschoote til Drie Grachte, dum ke Britaniani okupis multa tereni de Langemark til la Franca lineo. Germana infantrio probis avancar, ma subisis multa perdaji sub l'artilrio Britaniana. Tamen, l'atako Britaniana haltis e la moralo dil Britaniana soldati diminutis.
Che l'alta tereni, Germani duris impozar severa domaji a la Federiti preter Langemarck, ma ye la 19ma di agosto, pos du sika dii, la 18ma Armeokorpo duktis nova operaco infantriala, tankala, avionala ed artilriala kontre la Germani alonge la choseo inter St Julien e Poelcappelle. Ye la 22ma di agosto plusa tereni kaptesis, tamen la desavantajo taktikala kompare la Germani duris. La 2ma Armeokorpo atakis che la platajo Gheluvelt kun skopo kaptar Nonne Bosschen, Glencorse Wood ed Inverness Copse, ma la perdaji esis granda por amba flanki.
Ataki de septembro til novembro
Che la batalio di Poelcappelle, qua komencis ye la 9ma di oktobro, la 2ma Diviziono Australiana ne povis avancar, ma mantenis lua pozicioni til la 27ma di oktobro.
La final atako komencis ye 6:00 kloki la 6ma di novembro dal Armeokorpo Kanadana, komandita dal generalo Arthur Currie, kun skopo kaptar la vilaji Passchendaele (nune Passendale) e Mosselmarkt, e la vicina kolini. L'Unesma e la Duesma divizioni Kanadana avancis super fangoza tereno suportita per intensa artilriala bombardo, e kaptis la du vilaji en du hori, perdinte 2.238 soldati. Fine ye la 10ma di novembro, omna alta tereni vicina de Ypres kaptesis, malgre l'intensa pafado Germana. La batalio di Passchendaele, anke konocita kom 3ma batalio di Ypres, finis.
Rezulto
La batalio di Passchendaele fine diminutis la preso kontre Franca armeo, e la saliajo di Ypres diminutesis per 8 km. Tamen la perdaji (mortinti, vunditi, desaparinti) esis 8.500 Franci, 4.000 Kanadani e 250.000 Britaniani (di qui cirkume 40.000 desaparis, la maxim multa dronita che la fango), e 260.000 Germani.
Astro di Vivo
thumb|Astro di Vivo Astro di Vivo esas blua, sis pintita stelo, konturizata per blanka bordo qua traktas vergo di Asclepius en la centro, origine desegnita e uzita en USA dal National Highway Traffic Safety Administration. Tradicionale en USA l'emblemo uzesas kom marko di atesto o certigo por ambulanci, ambulancisti ed altra EMS personaro. Internacione, ol indikas personaro e grupi qui facas urjanta medicinala servadi.
Juliaetta, Idaho
Juliaetta esas urbeto en la komtio Latah, Idaho, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 609 habitanti.
Geografio
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbeto havas entote 1.8 km², equivalanta a 0.7 mi², di qui 1.8 km² (0.7 mi²) esas lando e nulo esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 609 homi, 255 hemanari, e 175 familii qui rezidis en l'urbeto. La denseso di habitantaro esis 331.2/km² (856.1/mi²). Esis 275 domi kun mezvalora denseso di 149.5/km² (386.6/mi²). Segun raso, esis 96.72% Blanki, 0.00% Negri od Afrik-Usani, 2.13% indijeni Amerikana, 0.16% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.00% de altra rasi, e 0.99% de du o plura rasi, e 0.82% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 255 hemanari, di qui 25.5% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 56.5% esis mariajita e habitis kune; en 9.8% muliero sen spozulo esis la domo-chefo e 31.0% esis ne-familii. En 27.5% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 14.5% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.39 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.89 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 24.1% evante min kam 18 yari, 7.7% de 18 til 24 yari, 22.8% de 25 til 44 yari, 28.1% de 45 til 64 yari, e 17.2% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 41 yari. Por singla 100 mulieri esis 106.4 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 101.7 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en l'urbeto esis $33,295, e la mezvalora revenuo per familio esis $39,250. La mezvalora revenuo por la viri esis $31,875 kontre $18,594 por la mulieri. La revenuo per capita por l'urbeto esis $14,606. Vivis sub la povreso-lineo 12.3% de la habitantaro e 4.2% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 16.7% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 5.7% vivis sub la povreso-lineo.
Kopalo
Kopalo esas rezino flavatra, solida, nesolvebla en alkoholo, quan onu extraktas per incizo ek arbori rezinifera di India e di Brazilia, ed ek qua onu facas vernisi tre prizata.
Paris, Missouri
Paris esas urbo e sideyo di la komtio Monroe, Missouri, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 1,529 habitanti.
Geografio
right|Loko di Paris, Missouri Paris jacas a.
Segun l'Usana Kontado-ministerio, l'urbo havas entote 3.2 km², equivalanta a 1.2 mi², di qui 3.2 km² (1.2 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 1,529 homi, 603 hemanari, e 364 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 476.1/km² (1,228.5/mi²). Esis 682 domi kun mezvalora denseso di 212.4/km² (548.0/mi²). Segun raso, esis 92.15% Blanki, 6.21% Negri od Afrik-Usani, 0.92% indijeni Amerikana, 0.07% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.00% de altra rasi, e 0.65% de du o plura rasi, e 0.46% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 603 hemanari, di qui 27.0% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 48.4% esis mariajita e habitis kune; en 9.1% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 39.6% esis ne-familii. En 36.3% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 22.6% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.32 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.03 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 22.8% evante min kam 18 yari, 7.3% de 18 til 24 yari, 21.4% de 25 til 44 yari, 20.0% de 45 til 64 yari, e 28.5% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 44 yari. Por singla 100 mulieri esis 84.7 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 77.7 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $29,556, e la mezvalora revenuo per familio esis $36,917. La mezvalora revenuo por la viri esis $27,813 kontre $18,580 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $14,980. Vivis sub la povreso-lineo 10.4% de la habitantaro e 5.8% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 10.1% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 10.8% vivis sub la povreso-lineo.
Okoppe, Hokkaido
thumb|280px|left|Exter aspekto dil ferovoyala staciono di Okoppe. Okoppe (興部町, おこっぺちょう) esas urbeto en Hokkaido, Japonia. Segun statistiki dil yaro 2022, ol havis 3,627 habitanti. Lua tota surfaco esas 362,41 km².
Nashwauk, Minnesota
Geografio
right|Loko di Nashwauk, Minnesota Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbeto havas entote 15.4 km², equivalanta a 5.9 mi², di qui 14.6 km² (5.6 mi²) esas lando e 0.8 km² (0.3 mi², o 5.21% de la surfaco totala) esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 935 homi, 434 hemanari, e 266 familii qui rezidis en l'urbeto. La denseso di habitantaro esis 64.0/km² (165.8/mi²). Esis 467 domi kun mezvalora denseso di 32.0/km² (82.8/mi²). Segun raso, esis 98.82% Blanki, 0.00% Negri od Afrik-Usani, 0.53% indijeni Amerikana, 0.11% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.00% de altra rasi, e 0.53% de du o plura rasi, e 0.21% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 434 hemanari, di qui 23.3% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 48.8% esis mariajita e habitis kune; en 9.9% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 38.7% esis ne-familii. En 35.5% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 21.2% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.15 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.74 personi.
Sergio Agüero
Sergio Leonel Agüero (n. ye la 2ma di junio 1988) esas Arjentiniana futbalisto qua ludas por la futbalo-klubo FC Barcelona e por la nacionala esquado Arjentiniana.
Ginger Rogers
Ginger Rogers (naskinta Virginia Katherine McMath ye la 16ma di julio 1911 til la 25ma di aprilo 1995) esis Usana cinem-aktorino e dansistino. El recevis la Oscar-premio pro la filmo Kitty Foyle en 1940.
Nashwauk, Minnesota
Demografio
La mezvalora revenuo per hemanaro en l'urbeto esis $26,146, e la mezvalora revenuo per familio esis $31,938. La mezvalora revenuo por la viri esis $31,136 kontre $20,000 por la mulieri. La revenuo per capita por l'urbeto esis $15,954. Vivis sub la povreso-lineo 14.6% de la habitantaro e 11.5% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 19.9% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 11.0% vivis sub la povreso-lineo.
Cove, Oregon
Cove esas urbo en la komtio Union, Oregon, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 594 habitanti.
Geografio
right|Loko di Cove, OregonCove jacas a.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 594 homi, 231 hemanari, e 176 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 283.1/km² (732.9/mi²). Esis 247 domi kun mezvalora denseso di 117.7/km² (304.8/mi²). Segun raso, esis 95.45% Blanki, 0.17% Negri od Afrik-Usani, 1.35% indijeni Amerikana, 0.17% Aziani, 0.34% Pacifik-insulani, 1.85% de altra rasi, e 0.67% de du o plura rasi, e 2.19% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 231 hemanari, di qui 31.2% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 65.8% esis mariajita e habitis kune; en 8.7% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 23.4% esis ne-familii. En 21.2% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 12.1% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.57 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.94 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 26.1% evante min kam 18 yari, 6.1% de 18 til 24 yari, 23.1% de 25 til 44 yari, 27.6% de 45 til 64 yari, e 17.2% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 42 yari. Por singla 100 mulieri esis 89.2 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 88.4 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $38,542, e la mezvalora revenuo per familio esis $42,344. La mezvalora revenuo por la viri esis $31,793 kontre $24,063 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $15,872. Vivis sub la povreso-lineo 12.9% de la habitantaro e 11.1% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 16.3% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 8.0% vivis sub la povreso-lineo.
Oumu, Hokkaido
Oumu (雄武町, おうむちょう) esas urbeto en la provinco Hokkaido, Japonia. Segun statistiki dil yaro 2016, ol havis 4,596 habitanti. Lua tota surfaco esas 637.03 km².
Ol jacas an la nordo dil insulo Hokkaido, an la litoro dil maro di Okhotsk. Lua maxim alta punto esas la monto Piasiri (987 m).
Sindh
Sindh esas un ek la quar provinci d Pakistan. Jacanta en la sudala parto de la lando, ol habitesas dal populo Sindh. Ol esas la 3ma maxim vasta provinco di la lando e la 2ma maxim populoza, dop Punjab.
João Bernardo Vieira
João Bernardo "Nino" Vieira, politikisto n. ye la 27ma di aprilo 1939 til la 2ma di marto 2009 esis prezidanto di Guinea-Bisau tri foyi: de 1980 til 1984, de 1984 til 1999, e de 2005 til esar asasinita. Il ank esis chefministro di la lando, de 1978 til 1980.
Sindh
Historio
La maxim anciena vilaji di Sindh evas de 7000 yari aK. Dum bronz-epoko, lokala kulturo qua originis tale nomizita "civilizuro dil valo di Indus" prosperis ibe dum 1500 yari, tamen ol desaparis abrupte cirkume 1700 aK.
Dum l'epoko di Darius la 1ma la regiono konquestesis dal Persiani, ma pose Alexandros la Granda konquestis ol.
Vinicius de Moraes
Marcus Vinícius de Moraes (n. ye la 19ma di oktobro 1913 til la 9ma di julio 1980) esis Braziliana poeto, dramatifisto, kompozisto, kantisto, jurnalisto e diplomacisto. Surnomizita Portugalane O Poetinha ("la poeteto") ilu kompozis multa kansoni de bossa nova ensemble kun Tom Jobim, exemple la notora Garota de Ipanema ("Yunino de Ipanema"), e Toquinho, exemple Onde Anda Você ("ube esas vu").
Nowy Świat (Bełchatów)
Nowy Świat esas vilajo (cirkume 100 habitanti) en provinco Łódź, distrikto Bełchatów, komono Bełchatów, Polonia. Ol distas cirkume 40 kilometri sud-weste de Łódź e 150 kilometri sud-weste de Warszawa.
Cottage Grove, Oregon
Cottage Grove esas urbo en la komtio Lane, Oregon, Usa. La nomo venas de la unesma postestro, G. C. Pierce, en 1861. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 8,445 habitanti.
Geografio
right|Loko di Cottage Grove, Oregon Cottage Grove jacas a.
Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbo havas entote 8.6 km², equivalanta a 3.3 mi², di qui 8.5 km² (3.3 mi²) esas lando e 0.1 km² (0.04 mi², o 0.6% de la surfaco totala) esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 8,445 homi, 3,264 hemanari, e 2,183 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 988.1/km² (2,561.6/mi²). Esis 3,430 domi kun mezvalora denseso di 401.3/km² (1,040.4/mi²). Segun raso, esis 92.84% Blanki, 0.15% Negri od Afrik-Usani, 1.21% indijeni Amerikana, 0.92% Aziani, 0.09% Pacifik-insulani, 1.55% de altra rasi, e 3.23% de du o plura rasi, e 4.94% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 3,264 hemanari, di qui 33.0% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 49.4% esis mariajita e habitis kune; en 13.2% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 33.1% esis ne-familii. En 28.1% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 14.3% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.54 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.05 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 27.4% evante min kam 18 yari, 8.5% de 18 til 24 yari, 26.4% de 25 til 44 yari, 21.7% de 45 til 64 yari, e 16.0% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 37 yari. Por singla 100 mulieri esis 92.1 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 86.5 viri.
Millington, Tennessee
Millington esas urbo en la komtio Shelby, Tennessee, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 10,433 habitanti.
Geografio
right|Loko di Millington, Tennessee Millington jacas a (35.336566, -89.902132).
Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbo havas entote 40.4 km², equivalanta a 15.6 mi², di qui 40.3 km² (15.6 mi²) esas lando e 0.1 km² (0.04 mi², o 0.13% de la surfaco totala) esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 10,433 homi, 3,633 hemanari, e 2,699 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 258.7/km² (670.2/mi²). Esis 4,019 domi kun mezvalora denseso di 99.7/km² (258.2/mi²). Segun raso, esis 70.77% Blanki, 22.09% Negri od Afrik-Usani, 0.72% indijeni Amerikana, 2.51% Aziani, 0.15% Pacifik-insulani, 1.41% de altra rasi, e 2.35% de du o plura rasi, e 4.66% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
La procento di habitanti segun evo esis: 29.4% evante min kam 18 yari, 9.1% de 18 til 24 yari, 33.8% de 25 til 44 yari, 18.4% de 45 til 64 yari, e 9.4% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 32 yari. Por singla 100 mulieri esis 99.6 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 98.8 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $39,120, e la mezvalora revenuo per familio esis $44,495. La mezvalora revenuo por la viri esis $33,533 kontre $23,012 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $17,348. Vivis sub la povreso-lineo 9.7% de la habitantaro e 6.2% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 12.8% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 8.9% vivis sub la povreso-lineo.
Desmond Dekker
Desmond Dekker (naskis Desmond Adolphus Dacres en 1941 til 2006) esis Jamaikana kantisto di ska e reggae.
La reda viteyo
eta|340x340px|La reda viteyo La reda viteyo (De Rode wijngaard, fr. La vigne rouge) esas pikturo da la nederlandana piktisto Vincent van Gogh, per oleo sur telo, kun dimensioni 75 x 93 centimetri.
Ol piktesis en novembro 1888 en Arles, Francia. Ol esas la unika pikturo da Van Gogh qua vendesis dum lua vivo.
La verko nun esas trovebla che la Pushkin-muzeo en Moskva.
Kuntexto
La aspekto dil vitbero-rekolto dum la autuno di 1888 en Arles, signifikis por Van Gogh, kom nederlandano, konfronto kun rituo por lu tote nova, nomizita "vendange" da la franci. De lua letri tamen semblas ke il ja formacabis plura klara imaji, qui expresesas per ula idiliatra, idealigita vidaji di la ceno. La reda viteyo esis tipala exemplo di to.
Van Gogh tamen tre impresesis da la ceno. Dum facar la pikturo, kande Paul Gauguin lojis che lu, il skribis a sua fratulo Theo:  "Ho bela suno dil alta somero.  Ol batas sur mea kapo e me ne dubitas ke ol kelke foligas me". Kurte pose il amputis sua orelo.