cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ISBN
Pos la 1ma di januaro 2007 ISBN uzas 13 cifri - ante ca dato, uzesis 10 cifri. La formo por atribuar la numero varias, e dependas quante granda esas l'imprimo-industrio di singla lando.
ISBN kreesis en 1967, developita sur la 9-cifra Standard Book Number, kreita en 1966 che l'Unionita Rejio. Por identifikar revui e jurnali existas la Normala Numero Internaciona por Periodala Imprimuri (Angle International Standard Serial Number, ISSN).
1440
La yaro 1440 (MCDXL per Romala algarismi) esis bisextila yaro komencinta ye venerdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 440ma yaro di la duesma yarmilo, la 40ma yaro di la 15ma yarcento, e la 1ma yaro di la yari 1440a.
Pseudonimo
Pseudonimo esas fiktiva nomo prenita da kelko qua nedeziras uzar la civila ulo por certa agiveso, maxim ofte en literatura od artistika mezi.
Niki Lauda
Niki Lauda (n. Andreas Nikolaus Lauda en 1949 – 2019) esas Austriana entraprezisto, avionisto ed ex-automobilisto di Formulo 1. En Formulo 1 ilu vinkis championokonkursi en 1975, 1977 e 1984.
Layton, Florida
Layton esas urbo en la komtio Monroe, Florida, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 186 habitanti.
Geografio
right|Loko di Layton, Florida Layton jacas a.
Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbo havas entote 0.6 km², equivalanta a 0.2 mi², di qui 0.6 km² (0.2 mi²) esas lando e 0.1 km² (0.04 mi², o 12.50% de la surfaco totala) esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 186 homi, 84 hemanari, e 50 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 326.4/km² (860.0/mi²). Esis 165 domi kun mezvalora denseso di 289.6/km² (762.9/mi²). Segun raso, esis 98.92% Blanki, 0.54% Negri od Afrik-Usani, 0.00% indijeni Amerikana, 0.54% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.00% de altra rasi, e 0.00% de du o plura rasi, e 2.15% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Malachi Throne
Malachi Throne (1928 til 2013) esis Usana televizion-aktoro.
Layton, Florida
Demografio
Esis 84 hemanari, di qui 15.5% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 56.0% esis mariajita e habitis kune; en 1.2% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 39.3% esis ne-familii. En 22.6% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 4.8% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.21 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.61 personi.
Pulsaro
320px|thumb|Emiso di [[radiaco gamma da pulsaro Vela]] thumb|320px|left|Pulsaro che [[nebuloso Krabo. L'imajo kombinas fotografuri obtenita da teleskopo Chandra e da kosmala teleskopo Hubble.]] Pulsaro (PULSantA Radioemisanta-stelo), esas cielala radiaco-fonto qua emisas kurta, extreme reguloza pulsi de elektromagnetala radiaco.
Layton, Florida
Demografio
La procento di habitanti segun evo esis: 11.3% evante min kam 18 yari, 7.5% de 18 til 24 yari, 23.1% de 25 til 44 yari, 39.8% de 45 til 64 yari, e 18.3% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 51 yari. Por singla 100 mulieri esis 95.8 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 98.8 viri.
Pulsaro
La intervalo di pulsi de ula pulsaro esas de milisekundi a plura sekundi. Malgre ke la pulso-frequeso varias inter pulsari, singla pulsaro havas frequeso alte reguloza. Probable existas cirkume 10.000 pulsari che lakto-voyo.
Layton, Florida
Demografio
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $53,750, e la mezvalora revenuo per familio esis $73,750. La mezvalora revenuo por la viri esis $29,896 kontre $23,125 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $23,773. Vivis sub la povreso-lineo 15.4% de la habitantaro e 11.7% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 0.0% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 21.4% vivis sub la povreso-lineo.
Pulsaro
Historio
Pulsaro esis unesmafoye observata ye 28 di novembro 1967. En Cambridge, Anglia, Jocelyn Bell Burnell ed Antony Hewish notis ke pulsi, singla 1,33 sekundi, venis de sama loko en la cielo, e ke la pulsi adheris a stelo-tempo, do lo ne esis terala interfero. Plu tarde establesis ke pulsaro esas rotacanta neutrono-stelo o nano-stelo; ol emisas radiaco-fasko qua esas observata kande la fasko pasas tra Tero.
Ricino
Ricino esas genero de planti, ek la familio "euforbiacei", di qua un speco donas oleo purgiva.
Lucas Cruikshank
Lucas Alan Cruikshank (n. ye la 29ma di agosto 1993) esas Usana filmifisto e cinem-aktoro.
Kuźnica (Zelów)
Kuźnica esas vilajo en provinco Łódź, distrikto Bełchatów, komono Zelów, Polonia. La loko en 2006 havis cirkume 70 habitanti. Ol distas cirkume 40 kilometri sud-weste de Łódź e 150 kilometri sud-weste de Warszawa.
Kosmala radiaco
Kosmala radiaco esas elektroni e la nuklei di hidrogeno ed altra atomi qui bombardas la alta atmosfero di Tero, ye rapideso proxim la rapideso di lumo.
Ica primara kosmala radii interagas kun molekuli en la alta atmosfero, produktante sekundara radii, qui esas multe min energioza e duras dum tre kurta tempo; li es subatomala partikuli qui rapide chanjas aden altraspeca partikuli.
Ahmed Ben Bella
Ahmed Ben Bella (1918 til 2012) esis unesma prezidanto di Aljeria.
Ben Bella voluntis for servado en franc armeo. Esis promocita adjutanto e ganis multa medalii pro braveso. Ma revoltis kontre koloniala guvernerio inkluzite raptar banko.
Yari 1440a
La yari 1440a dil 15ma yarcento komencis ye la 1ma di januaro 1440 e finis ye la 31ma di decembro 1449. Dum la yari 1440a eventis, inter altri:
Nina Linta Lazarević
Nina Linta Lazarević (n. en 1976) esas Serbiana teatr- e cinem-aktorino.
Riglo
thumb|250px|Quale apertar riglo. Riglo esas mikra peco fera, fixigita sur pordo, sur fenestro, e qua, se pulsita aden seruro-boketo, impedas l'aperto.
Boeing 787
thumb|left|250px|Boeing 787-8 de All Nippon Airways. Boeing 787, o Dreamliner, (ante 7E7), esas komercal aviono por 200 til 350 veheri, qua flugis unesmafoye en 2005 e konkurencas kontre l'Airbus A350 XWB.
Odio
Odio esas emoco, violenta opiniono pro repulseso-sentimento.
Lumyaro
Lumyaro, en astronomio, esas unajo di disto, definita kom la disto voyajata da lumo-fotono en vakuo dum un yaro.
Lumyaro esas equivalas 9461Tm (cirkume 6 milion milion milii).
Parseko esas 3,26 lumyaro.
Lisa Stansfield
Lisa Jane Stansfield (n. ye la 11ma di aprilo 1966) esas Angla kantistino di r&b e soul, ed aktorino.
Houghton, Iowa
Houghton esas urbo en la komtio Lee, Iowa, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 130 habitanti.
Geografio
right|Loko di Houghton, Iowa Houghton jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 0.8 km², equivalanta a 0.3 mi², di qui 0.8 km² (0.3 mi²) esas lando e nulo esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 130 homi, 54 hemanari, e 42 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 167.3/km² (431.1/mi²). Esis 61 domi kun mezvalora denseso di 78.5/km² (202.3/mi²). Segun raso, esis 100.00% Blanki, 0.00% Negri od Afrik-Usani, 0.00% indijeni Amerikana, 0.00% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.00% de altra rasi, e 0.00% de du o plura rasi, e 0.00% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 54 hemanari, di qui 33.3% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 70.4% esis mariajita e habitis kune; en 3.7% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 22.2% esis ne-familii. En 22.2% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 13.0% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.39 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.79 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 24.6% evante min kam 18 yari, 2.3% de 18 til 24 yari, 23.1% de 25 til 44 yari, 29.2% de 45 til 64 yari, e 20.8% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 44 yari. Por singla 100 mulieri esis 91.2 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 96.0 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $47,500, e la mezvalora revenuo per familio esis $54,375. La mezvalora revenuo por la viri esis $31,042 kontre $16,750 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $19,203. Vivis sub la povreso-lineo 3.1% de la habitantaro e 0.0% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 0.0% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 0.0%, vivis sub la povreso-lineo.
Papo Franciskus
Franciscus esas la 266ma papo di Katolik eklezio. Lua originala nomo esas Jorge Mario Bergoglio.
Arciomava (Liozna)
Arciomava esas vilajo en estala Bielorusia, provinco Viciebsk, distrikto Liozna, komono Dabramisli.
Distrikto Asipovichi
Distrikto Asipovichi esas un de distrikti di provinco Mahiliow en Bielorusia. Olua administrala centro esas Asipovichi.
Salvador
Salvador esas lando jacanta an Central Amerika. Ol havas kom vicini Honduras norde ed este, e Guatemala weste. Sude jacas l'oceano Pacifiko.
Bazala fakti pri Salvador
Historio
thumb|250px|left|Ceramiko Maya trovita en Joya de Cerén.
La maxim anciena restaji trovita pri homala habitado en Salvador evas de 8.000 til 1.500 yari aK. Le Maya habitis la regiono konocita kom Joya de Cerén de cirkume la yaro 400 til la 7ma yarcento.
Ye la 31ma di mayo 1522 Hispani komandita da Andrés Niño desembarkis en insulo quin li nomizis «Petronila» (nune (Meanguera). En 1524 Pedro de Alvarado komencis submisar l'indijeni en la regiono. Hispani fondis l'unesma urbo en la regiono en 1525. . L'unesma chef-urbo di la lando, nune konocata kom Ciudad Vieja, fondesis en 1528. Ca urbo havis 50 o 60 domi.
En 1811 ed en 1814 eventis revolti kontre Hispana dominaco. Salvador nedependanteskis de Hispania erste ye la 15ma di septembro 1821, e restis parto di la Federala Republiko di Central Amerika til 1839, kande la federuro dissolvesis ed ol nedependanteskis republiko.
De 1872 til 1898 Salvador probis riestablisar la Central Amerikana federuro, ma faliis. Kande eventis la stato-stroko di 1898 en Salvador, ca ideo desaparis.
L'exportacajo di kafeo adportis granda profiti a poka familii, qui kontrolis la politiko Salvadorana, sive la konservemi sive la liberali, dum la 19ma yarcento. En 1931 eventis stato-stroko, e la generalo Maximiliano Hernández Martínez, lor admirinto dil fashismo, kaptis la povo. Ilu represis violentoze l'indijena populi e la rurala rezisto. En 1932 eventis violentoza represo, konocita kom La Matanza, kontre rurala revolto komandita dal revolucionero Farabundo Martí kontre la guvernerio di Martínez. La represo produktis 30.000 viktimi, mortigita, enkarcerigita o exiliita.
De 1931 - kande la generalo Maximiliano Hernández Martínez asumis la povo pos stato-stroko - til 1979, Salvador administresis dal militisti. La militistala rejimo finis kande stato-stroko revokis la generalo Carlos Humberto Romero e instalis la Revolucionala Guvernala Uniono di Salvador en la povo. En 1980 fondesis la Fronto Farabundo Martí por Nacionala Liberigo, e komencis interna milito en la lando.
Ye la 26ma di marto 1982 eventis elekti por la Nacionala Kongreso. La deputati elektis civila prezidanto Álvaro Magaña, e la guvernerio di la Revolucionala Uniono finis. L'interna milito finis en 1992, e la Fronto Farabundo Martí divenis legala partiso.
Fine en 2009, unesmafoye ula membro de la Fronto Farabundo Martí por Nacionala Liberigo (FMLN), Carlos Mauricio Funes, elektesis prezidanto di Salvador. En 2014 ilu sucedesis per Salvador Sánchez Cerén, de la sama partiso.
Politiko
thumb|250px|Asamblea Legislativa ("Legifal Asemblajo"), la parlamento di Salvador. thumb|250px|left|Nacionala Palaco di Salvador. Salvador esas prezidantala republiko. La prezidanto esas la chefo di stato e la chefo di guvernerio. Lu elektesas dal populo por 5-yara periodo, e ne povas rielektesar por la sequanta periodo. La nuna prezidanto esas Salvador Sánchez Cerén, de la partiso FMLN, pos la 1ma di junio 2014.
La parlamento (Asamblea Legislativa) havas un chambro kun 84 membri, qui elektesas dal populo por 3 yari. La lando havas 6 politikala partisi, esante la precipua l'ARENA - Alianza Republicana Nacionalista e la FMLN - Frente Farabundo Martí para la Liberación Nacional.
La maxim alta korto di Salvador esas la Supra Korto, qua havas 15 membri, di qui 1 elektesas prezidanto di la judiciala povo.
Geografio
thumb|220px|Mapo di Salvador. thumb|left|220px|Lago Coatepeque. Salvador jacas inter la latitudi 13º til 15º N e la longitudi 87º til 91º W. Ol esas la min granda lando di Central Amerika. Lua frontieri mezuras 545 km, di qui 203 km kun Guatemala e 342 km kun Honduras. Ol havas 307 km di litoro en Pacifiko.
Salvador havas plua kam 300 fluvii, di qui la maxim longa esas Lempa, la sola navigebla fluvio di la lando. Exitas multa lagi en krateri di extingita volkani, esante la maxim importanta la lagi Ilopango (70 km²) e Coatepeque (26 km²).
Lua klimato esas tropikala kun influo dil altitudo en kelka regioni. La pluvoza sezono eventas de mayo til oktobro. Sude de la lando, la pluvo-quanto povas superirar 2000 mm.
Ekonomio
Quankam la lando subisis diversa naturala dizastri dum lua historio, Salvador nun havas stabila ekonomio. Segun la Mondala Banko, ol havas la 3ma maxim granda ekonomio di Central Amerika.
Kafeo esas la precipua agrokultivala produkturo por exportaco. Turismo esas l'ekonomiala sektoro qua kreskis plu rapide dum recenta yari.
Cirkume 1/3 de la familii recevas pekunio sendita de exterlando. La valori sendita egaleskas la totalo di exportacaji, e kompensas la komercala deficito en US$ 4.12 miliardi. Ye la 1ma di januaro 2001 Salvador adoptis la dolaro di Usa kom monetaro alonge la Colón Salvadorana.
Demografio
thumb|320px|Demografio di Salvador, de 1960 til 2015. thumb|left|280px|Skolani de Salvador. Segun statistiki de The World Factbook por julio 2021, la lando havas 6,528,135 habitanti, di qui 86,3% esas mestici, 12,7% esas blanki, 0,2% esas aborijeni (nome Lenca, Kakawira, Nahua-Pipil), 0,1% esas negri, e 0,6% esas de altra etnii, segun la demografiala kontado di 2007. La habitantaro di Salvador kreskis de 1,9 milioni en 1940 til 4,7 milioni en 1984. Segun la demografiala kontado di 2007, la lando havis 5,744,113 habitanti. Tamen, ca cifro judikesas kom kontroversa, nam exemple en San-Salvador trovesis 316,090 habitanti, ma 287,615 individui povis votar ibe. To signifikis ke nur 10% de la habitantaro evis min kam 18 yari.
Segun l'artiklo 62ma de la konstituco di Salvador, l'oficala linguo di la lando esas Hispana o Kastiliana, e preske omna habitanti parolas ol. Kelka indijena grupi - min kam 1% de totala habitantaro - duras parolar lua tradicionala lingui, exemple le Pipil e le Maya.
Segun statistiko, 47% de la Salvadorani esas katoliki, 33% esas protestanti evangelikala,, e 17% deklaris su sen religio. e 3% dividesas en Testi di Jehova, Hare-Krishna, Mohamedani, Buddhisti, ed altri.
Kulturo
thumb|250px|Procesiono en [[Izalco.]] thumb|250px|left|Danso di la kolekteri di [[sukrokano, en San Esteban Catarina.]] Quale altra Central Amerikana landi, la kustumi di Salvador havas influi de Hispana e Central Amerikan indijeni, videbla en la muziki, la dansi ed en la produkturo artizanala. Existas importanta centri di produkturo artizanala en Nahuizalco, La Palma e Ilobasco. Inter l'objekti produktita esas ceramiki, ludili, korbegi, edc.
North Johns, Alabama
North Johns esas urbeto en la komtio Jefferson, Alabama, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 142 habitanti.
Salvador
Kulturo
Katolik-eklezio exercas granda influo en lokala kulturo. Procesioni dum la Santa Semano ed altra religiala festi eventas en multa loki di la lando. L'arkiepiskopo Óscar Romero judikesas kom lokala heroo, por rezistar kontre la violaci di homala yuri dum l'interna milito en Salvador. La lando havas poka Afrikana influo kom rezulto di lego kreita dal Hispani dum la 17ma yarcento e mantenita pos la nedependantesko til la yari 1980a, qua interdiktis l'eniro di Afrikani en la lando.
North Johns, Alabama
Geografio
North Johns jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbeto havas entote 0.5 km², equivalanta a 0.2 mi², di qui 0.5 km² (0.2 mi²) esas lando e nulo esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 142 homi, 51 hemanari, e 37 familii en la urbeto. La denseso di habitantaro esis 288.6/km² (732.3/mi²). Esis 56 domi kun mezvalora denseso di 113.8/km² (288.8/mi²). Segun raso, esis 40.14% Blanki, 59.15% Negri od Afrik-Usani, 0.70% indijeni Amerikana, 0.00% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.00% de altra rasi, e 0.00% de du o plura rasi, e 0.00% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 51 hemanari, di qui 29.4% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 47.1% esis mariajita e habitis kune; en 17.6% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 25.5% esis ne-familii. En 21.6% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 2.0% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.78 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.26 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 23.2% evante min kam 18 yari, 11.3% de 18 til 24 yari, 23.9% de 25 til 44 yari, 23.9% de 45 til 64 yari, e 17.6% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 38 yari. Por singla 100 mulieri esis 94.5 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse, esis 101.9 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbeto esis $23,750, e la mezvalora revenuo per familio esis $33,750. La mezvalora revenuo por la viri esis $35,375 kontre $7,083 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbeto esis $8,149. Vivis sub la povreso-lineo 31.2% de la habitantaro e 23.1% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 47.6% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 60.7% vivis sub la povreso-lineo.
Janów (Zelów)
Janów esas vilajo en provinco Łódź, distrikto Bełchatów, komono Zelów, Polonia. Segun statistiki dil yaro 2011, ol havis 85 habitanti (51,8% esis mulieri). Ol distas cirkume 40 kilometri sud-weste de Łódź e 150 kilometri sud-weste de Warszawa.
Kurda linguo
Kurda linguo esas Irana linguo parolata en la regiono nomizita Kurdistan.
Skribo
Depende dil lando, ol uzas diverz alfabeti: la Latina, la kirila, l'Araba.
31 literi:
8 vokali:
e 23 konsonanti:
Parseko
Parseko (pc), en astronomio, esas la disto ye quo 1 astronomiala unajo subtenus angulo di 1 sekundo, o 3.08568025 × 10^16 metri.
Unesme definita kom la disto di stelo kun paralaxo 1" vidata de Tero e suno, la parseko enduktesis por remplasar la lumyaro.
USS Missouri (BB-63)
275px|right USS Missouri esis Usana batalio-navo, famoza kom la lasta batalio-navo konstruktita da Usa, e la sito en qua Japonia anuncis sua desvinko pos la duesma mondomilito. Ol esas navo de la klaso Iowa konstruktita en 1940. L'unesma voyajo esis en 1944. Sua nomo venis de Mary Margaret Truman, filiino di Harry S. Truman, qua esis senatano por Missouri. La navo esis deskomisita en 1992.
17ma di septembro
Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di yaro.
La 17ma di septembro esas la 260ma dio dil yaro (261ma en bisextila yari) segun Gregoriala kalendario. Restas 105 dii til la fino di la yaro.
Scott Travis
Scott Travis (n. ye la 6ma di septembro 1961) esas Usana muzikisto, maxim konocata kom membro di Angliana rock-bando Judas Priest.
Tours
thumb|left|280px|Ponto Wilson, en Tours. Tours esas urbo en Franca regiono Centro-Valo di Loire. Ol havis 137,087 habitanti en 2019. Lua tota surfaco esas 34,36 km².
Jacanta apud fluvio Loire inter Orléans e l'Oceano Atlantiko, ol fondesis da Romana imperiestro Augustus, qua nomizis ol Caesarodunum. Ol esis loko di tale nomizita batalio di Tours, eventinta en 732, kande Charles Martel vinkis Umayyadi veninta de Al-Andalus, e sucesis haltigar l'invado Mohamedana en Francia.
Noti
thumb|left|250px|Urbestr-domo en Tours.
Lumo
La termino 'lumo' anke deskriptas ondlongesi preter la videbla spektro: lumo di energio plu alta kam lumo nomesas ultreviolea lumo, energio min kam lumo nomesas infrereda.
La rapideso di lumo simbolizesas perce. La disto voyajata da lumo dim yaro nomesas lumyaro.
Astronomiala unajo
Astronomiala unajo (AU) esas mezur-unajo equivalanta a 149.6Gm - cirkume la mezavalora disto de la Tero a la suno - uzata por deskriptar disti en la sunala sistemo.
Blanka hoko
thumb|250px|Kovrilo dil unesma edituro di Blanka hoko (White Fang). Blanka hoko (Angle White Fang) esas novelo dal Usano Jack London skriptita en 1906.
Arvernia-Rodano-Alpi
Arvernia-Rodano Alpi (France: Auvergne-Rhône-Alpes, Arpitane: Ôvèrgne-Rôno-Ârpes, Okcitaniane: Auvèrnhe-Ròse-Alpes, Italiane: Alvernia-Rodano-Alpi) esas nova regiono jacanta an la sud-esto di Francia, kreita per la teritoriala reformo di 2015, kun efiko pos la 1ma di januaro 2016. La nova regiono rezultis del uniono dil anciena regioni Arvernia e Rodano-Alpi.
Kun 69,711 km² e 7,757,595 habitanti en 2013, ol esas la triesma maxim vasta regiono di Francia e la duesma maxim populizita, pos Francilia.
Bazala fakti pri Arvernia-Rodano Alpi.
Historio
thumb|280px|left|Eniro di la groto des Fées. La regiono ja habitesis de la prehistorio: restaji del Homo neanderthalensis trovesis en Doyet, Monétay-sur-Allier, Prémilhat, ed altra loki. Li habitis ibe dum l'infra-Paleolitiko, de 1 milion yari aK til c. 25 mil yari aK. Che la kaverno La Grotte des Fées trovesis restaji de 35.000 til 30.000 yari aK, qui permisis developar la hipotezo pri kunvivado inter le Neanderthal e le Homo sapiens.
L'unesma habitanti mencionata dal Romana historiisti esis la Galiani, populo Kelta. Kelti fondis l'urbo Lyon e mantenis komerco kun la nordo e la sudo di Europa. La nomo "Arvernia" originis del Arverni, Galiana tribuo komandita da Vercingetorix, qua rezistis feroce a la konquesto Romana. Iulius Caesar konquestis la regiono por Roma dum l'unesma yarcento aK.
Dum la 4ma yarcento la regiono konvertesis a Kristanismo da Santo Stramonius. Pos rapida okupo dal Vizigoti, la regiono konquestesis en 507 dal Franki. Dum la 7ma yarcento, la Franki e l'Aquitani disputis pri la kontrolo di Arvernia. Konquestita dal Karolingiani (la decendanti di Karolus la Granda) ol divenis parto di Aquitania dum kelka tempo. La patro di Géraud d'Aurillac recevis komtio direte de la rejulo, pose konocata kom komtio di Aurillac.
Bourges
thumb|left|250px|Katedralo di Santa Etienne. Bourges esas urbo en la regiono Centro-Valo di Loire, en Francia. Segun la demografiala kontado di 2019, ol havis 64,541 habitanti. Lua tota surfaco esas 68,74 km².
Maliya Trubani
La loko jacas cirkum 2 km norde de dextra rivo di fluvio Daugava, 55 kilometri de frontiero Bielorusia – Rusia, 3,5 km sud-este de administrala centro dil komono (Maliya Liotci) e 15 kilometri de Viciebsk. Lo situesas ank 3 km de ferovojala staciono Kniajica.
1441
La yaro 1441 (MCDXLI per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye sundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 441ma yaro di la duesma yarmilo, la 41ma yaro di la 15ma yarcento, e la 2ma yaro di la yari 1440a.
Maliya Trubani
Dum duesma mondomilito la loko okupesis da nazisti Germaniana de la julio 1941 til junio 1944.
Til 1958 la vilajo apartenis ad exkomono Staroye Sialo, e til 1960 – ad exkomono Bicialiova.
Distrikto Babruisk
Distrikto Babruisk esas un de distrikti di provinco Mahiliow en Bielorusia. Olua administrala centro esas Babruisk.
Carlos Valderrama
Carlos Alberto Valderrama Palacio (n. ye la 2ma di septembro 1961) esas Kolumbiana ex-futbalisto. Ilu ludis por Kolumbiana nacionala squado de 1985 til 1998.
Daiane dos Santos
Daiane Garcia dos Santos (n. ye la 10ma di februaro 1983) esas Braziliana gimnastikino, pos ganar ora-medalio en la Mondala Championokonkurso di Gimnastiko en Anaheim, Usa, en 2003. El anke ganis du arjenta medalii (en Winnipeg en 1999, ed en Rio de Janeiro en 2007 dum la Tot-Amerika Ludi) e tri bronza medalii (di qui du en Winnipeg, 1999, ed un en Santo Domingo en 2003).
Danica Patrick
Danica Sue Patrick (n. ye la 25ma di marto 1982) esas Usan automobilistino.
1442
La yaro 1442 (MCDXLII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye lundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 442ma yaro di la duesma yarmilo, la 42ma yaro di la 15ma yarcento, e la 3ma yaro di la yari 1440a.
Leesburg, Florida
Leesburg esas urbo en la komtio Lake, Florida, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 15,956 habitanti.
Geografio
right|Loko di Leesburg, Florida Leesburg jacas a.
George Sand
Amandine Aurore Lucile Dupin, pose Baronino Dudevant (1804 til 1876) esis skriptisto e frue feministo (ante l'imaginajo di vorto) qua skribis sub la pseudonimo di George Sand.
Leesburg, Florida
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 15,956 homi, 6,775 hemanari, e 4,078 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 330.0/km² (854.8/mi²). Esis 7,742 domi kun mezvalora denseso di 160.1/km² (414.8/mi²). Segun raso, esis 66.60% Blanki, 29.12% Negri od Afrik-Usani, 0.27% indijeni Amerikana, 1.33% Aziani, 0.01% Pacifik-insulani, 1.26% de altra rasi, e 1.41% de du o plura rasi, e 4.12% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
George Sand
Sand pasis la yuneso precipue da gepatrino en familio domeno en Nohant do ruraro tono di verki. En 1822, el spozis barono Casimir Dudevant, e li havis du filii, Maurice (n. 1823) e Solange (n. 1828). En 1835, preninta la pueri kun li, el livis lua spozo.
Leesburg, Florida
Demografio
Esis 6,775 hemanari, di qui 24.5% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 39.6% esis mariajita e habitis kune; en 16.8% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 39.8% esis ne-familii. En 33.9% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 18.1% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.26 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.86 personi.
George Sand
En 1831 aparis lua unesma romano «Rose et Blanche», qua el skribis kun Jules Sandeau, lua amorinto, de qua inspiresis da pseudonimo.
Leesburg, Florida
Demografio
La procento di habitanti segun evo esis: 23.5% sub l'evo di 18, 7.8% de 18 til 24 yari, 22.7% de 25 til 44 yari, 19.7% de 45 til 64 yari, e 26.2% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 42 yari. Por singla 100 mulieri esis 83.8 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 78.2 viri.
George Sand
Kun Frédéric Chopin, malado, l'amorala relato esis tam materna kam literala e sexuala pasiono.
Leesburg, Florida
Demografio
La mezvalora revenuo per hemanaro en l'urbo esis $25,988, e la mezvalora revenuo per familio esis $33,250. La mezvalora revenuo por la viri esis $25,840 kontre $20,888 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $15,762. Vivis sub la povreso-lineo 19.8% de la habitantaro e 16.2% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 35.3% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 11.9% vivis sub la povreso-lineo.
Chartres
thumb|left|250px|Katedralo di Nia Damo, en Chartres. Chartres esas urbo en Franca regiono Centro-Valo dil Loire. Segun statistiki dil yaro 2015 ol havis 38,875 habitanti. Lua tota surfaco esas 16,85 km².
Dum la Palmosundio l'urbo recevas multa pilgrimanti.
Lawrence, Kansas
Lawrence esas la sideyo dil komtio Douglas en Kansas, Usa. Segun statistiki de 2010, ol havis 87,643 habitanti. Lua totala surfaco esas 88,7 km². Lawrence esas urbo en la komtio Douglas, Kansas, Usa. Segun la demografiala kontado di 2010, ol havis 87,643 habitanti. Lawrence esas la hemo dil universitato di Kansas e dil universitato Haskell Indian Nations.
Historio
Lawrence jacas alonge la rivero Kansas, weste de Kansas City. L'urbo fondesis en 1854. L'universitato di Kansas fondesis en 1866.
Geografio
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 74.3 km², equivalanta a 28.7 mi², di qui 72.8 km² (28.1 mi²) esas lando e 1.5 km² (0.6 mi², o 2.06% de la surfaco totala) esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 80,098 homi, 31,388 hemanari, e 15,725 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 1,100.2/km² (2,849.4/mi²). Esis 32,761 domi kun mezvalora denseso di 450.0/km² (1,165.4/mi²). Segun raso, esis 83.80% Blanki, 5.09% Negri od Afrik-Usani, 2.93% indijeni Amerikana, 3.78% Aziani, 0.07% Pacifik-insulani, 1.36% de altra rasi, e 2.97% de du o plura rasi, e 3.65% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 31,388 hemanari, di qui 25.1% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 38.0% esis mariajita e habitis kune; en 8.7% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 49.9% esis ne-familii. En 30.6% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 5.6% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.30 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.93 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 18.6% evante min kam 18 yari, 30.7% de 18 til 24 yari, 28.5% de 25 til 44 yari, 15.1% de 45 til 64 yari, e 7.2% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 25 yari. Por singla 100 mulieriesis 98.8 viri. Por singla 100 mulieri18 yari o pluse esis 98.2 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $34.669, e la mezvalora revenuo per familio esis $51.545. La mezvalora revenuo por la viri esis $33.481 kontre $27.436 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $19.378. Cirkume 18.9% de la habitantaro e 7.3% de la familii vivis sub la povreso-lineo. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 10.6% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 7.7% vivis sub la povreso-lineo.
Italia
Italia esas lando jacanta an sudal Europa. Ol havas kom vicini Francia nord-weste, Suisia ed Austria norde, e Slovenia nord-este. Este, jacas Adriatiko. Sude e weste jacas Mediteraneo. Vatikano-urbo e San Marino esas nedependanta stati ed enklavi che Italiana peninsulo.
Italia konsistas ek Italiana peninsulo, ensemble kun insuli Sicilia e Sardinia (la maxim granda insuli che Mediteraneo) e plura altra mikra insuli. L'exklavo Campione d'Italia, cirkondata da Suisa teritorio, ank apartenas ad Italia.
Havanta cirkume 60,8 milioni habitanti, la lando havas la 5ma maxim granda habitantaro de Europa.
Tim Maia
Tim Maia pseudonimo di Sebastião Rodrigues Maia, n. ye la 28ma di septembro 1942 til la 15ma di marto 1998, esis Braziliana kompozisto e kantisto di soul e funk.
Italia
Bazala fakti pri Italia
Historio
thumb|250px|left|[[Magna Graecia e lua dialekti.]]
Homi ja habitis teritorio di nuna Italia dum Paleolitiko, cirkume 200,000 yari ante nun. L'Italiana tribui, exemple l'Umbri, Latini, Volsci, Samniti, Kelti e Liguri havis Indo-Europana origino. De la 17ma yarcento aK til la 11ma yarcento aK, Greki mantenis kontakti kun Italia, e dum la 8ma e 7ma yarcenti aK Greka kolonii establisesis en litoro, origino di nomizita Magna Graecia.
L'Etruski, populo qua vivis en la nuna Toskania, an la westo di Umbria ed en la valo dil fluvio Po, kreis civilizuro qua duris de la 8ma til 3ma yarcento aK, ed esis komplete asimilita en l'1ma yarcento aK, dum Romana Republiko. Roma fondesis ye 753 aK proxim Etruria, rejolando di Etruski, ed existas evidentaji ke li dominacis Roma til 396 aK, kande Romani espoliis Veii, etruska urbo 16 km norda-norda-weste de Roma. En 509 aK rejulo Lucius Tarquinius Superbus esis renversita de povo e Roma divenis republiko komandita da du konsuli. La republiko duris til 27 aK.
Dum granda parto di la historio pos finar la Romana imperio, Italia restis dividita en multa rejii. En 1859 komencis procedo di riunigo en unika stato. Giuseppe Garibaldi komandis grupo di soldati, qui divenis konocita kom i Mille (la mili) e kombatis kontre la Rejio di la du Sicilii. Li vinkis la milito en 1860, e to posibligis l'unigo kun la Rejio Sardinia. Li anke helpis liberigar Lombardia de Austrian imperio. Fine, Italia divenis unionita stato ye la 17ma di marto 1861. Victorio Emmanuele la 2ma esis l'unesma rejo di moderna Italia.
Dum l'unesma mondomilito Italia kombatis kontre Austria-Hungaria e Germana imperio ma recevis poka kompenso por kombatar ensemble kun la federiti. En 1922, Benito Mussolini divenis chefministro di Italia ed instalis fashista rejimo. En 1929, ilu signatis kontrato per qua Italia agnoskis la nedependo di Vatikano.
Pos plebicito, Italia divenis republiko ye la 2ma di junio 1946. En ta plebicito, mulieri votis unesma-foye. Umberto la 2ma koaktesis abdikar, ed exilis su. Pos pacala pakto en 1947 kun Yugoslavia, italia perdis parto di lua estala frontieri, e la Libera teritorio di Trieste dividesis inter Yugoslavia ed Italia.
En l'unesma elekto pos plebicito, Demokrata Kristani vinkis komunisti kun larja majoritato, ed Alcide De Gasperi divenis chefministro. En 1949, Italia membreskis NATO. Projeto Marshall helpis la lando rekuperar lua ekonomio, e kreskar til komenco dil yari 1960a. En 1957 Italia divenis un ek la fondinta membri dil Europana Ekonomiala Komunitato.
De fino dil yari 1960a til komenco dil yari 1980a eventis multa ekonomiala, politikala e kriminala nestabilesi en lando. En 1973 la lando subisis l'efekti di la krizo dil petrolo. En 1978 Aldo Moro, chefo di Demokrata kristani, asasinesis da la "Reda brigadi", radikala politikala grupo di sinistra. Dum la yari 1980a, unesma-foye pos la Duesma mondomilito, la lando havis du chefministri qui ne esis demokrata kristani: Giovanni Spadolini (liberalo) e Bettino Craxi (socialisto). Dum l'administrado di Craxi, l'ekonomio rekuperesis, e Italia divenis la 5ma maxim granda industrial ekonomio del mondo. Tamen, guvernal expensi kreskis, ed intrna debo superiris 100% de la TNP.
Dum la yari 1990a e 2000a koalizuri di centro-dextra (komandita da Silvio Berlusconi) e centra-sinistra alternis en la guvernerio di la lando, qua eniris en periodo di ekonomiala stagnado.
Politiko
Segun la nuna konstituco, adoptita ye la 1ma di januaro 1948, Italia esas parlamentala republiko. La prezidanto elektesas dal parlamento por 7-yara mandato. La chefo di guvernerio esas la chefministro.
La parlamento havas 2 chambri: la Chambro di Deputati kun 630 membri, e la Senato kun 315 membri.
Partikulara karakterizivo di Italiana parlamento esas la reprezenturo donita ad Italiani qui vivas exterlande (cirkume 3.6 milion personi): li povas elektar 12 deputati e 6 senatani. Altra karakterizivo esas l'existo di kelka dumviva senatani, qui elektesis dal prezidanto di la republiko "por importanta patriotala meriti pri sociala, ciencala, artala o literatural agadi. L'ex-prezidanti di la republiko divenas dumviva senatani ex-officio.
Geografio
thumb|250px|Topografiala mapo di Italia. thumb|left|320px|[[Monto Blanka vidita de la valo Ferret, regiono Valo d'Aosta.]] Italia havas entote 301,230 km², di qui 294,020 esas tero e 7,210 esas aquo. Lua teritorio jacas an la sudo dil Europana kontinento. Inkluzite sua insuli, la lando havas entote 7,600 km di litoro. Ol havas 488 km di frontieri kun Francia, 740 km kun Suisia, 430 km kun Austria e 232 km kun Slovenia norde. San-Marino (39 km di frontieri) e Vatikano (3,2 km) esas enklavi.
Cirkume 40% di Italiana teritorio kovresas da monti, kun Alpi norde, ed Apenini, qua trairas la lando aproxime de nordo til sudo. Lua maxim alta punto esas Monto Blanka, kun 4,810 metri di altitudo. Lua maxim longa fluvio esas Po, longa de 652 km, de Alpi til Adriatiko.
Italia jacas ube Euraziana plako renkontras Afrikana plako, e ta produktas intensa sismala e volkanal aktivesi. Lando havas 14 volkani, di qui 3 aktiva: Etna, Stromboli e Vesuvio. Dum la historio lando subisis kelka forta ter-tremi, exemple ye la 28ma di decembro 1908 en Messina e Reggio Calabria, ube 120,000 personi mortis.
Klimato
Klimato varias de nordo til sudo di la lando, kun influi di l'oceano e di l'altitudo. Ol varias de subtropikala en kelka regioni til humida kontinentala od oceanala en altra. En Toskania, Liguria e granda parto di sudo di la lando la klimato esas mediteranea, kun sika someri e pluvoza vintri.
Demografio
Segun statistiki de The World Factbook por julio 2021, Italia havis 62,390,364 habitanti. La maxim multa (92%) esis etniale Italiani. L'altra 8% esis Rumaniani (1.8%), Arabi ed Maghrebani (1,1%), Albaniani (0,8%), Chiniani (0,3%), Ukrainani (0,3%).
La maxim parolata linguo ed oficala en tota lando esas Italiana. La Germana ank esas oficala e parolesas en kelka regioni de Trentino-Supr-Adijo/Suda Tirol. La Franca parolesas en kelka regioni dil Valo d'Aosta. Sloveniana, Albaniana e kelk altra lingui parolesas da minoritati.
La religio kun la maxim granda nombro di adepti esas katolikismo: 83,3% de la habitantaro, segun statistiki de 2010. Sen religio esis 12,4%, Mohamedani esis 3,7%, altri 0,6%, e mikra grupi di protestanti e Testi di Jehova.
Segun statistiki de Fondazione Censis la 10 precipua metropolala regioni di Italia esas:
Pikto, skulto ed arkitekturo
thumb|250px|Leonardo da Vinci, un ek la maxim importanta artisti de la historio Italiana. thumb|left|220px|[[Michelangelo]] L'Antiqua Roma esis centro por arto ed arkitekturo, e to duris dum la Mezepoko e gotika epoko. Italiana Renesanco produktis la maxim important artisti de la historio Italiana, exemple Fra Angelico, Andrea Mantegna, Sandro Botticelli, Paolo Uccello e l'arkitekto Leon Battista Alberti. Leonardo da Vinci, qua vivis en ta periodo, esis piktisto, skultisto, arkitekto e ciencisto. Omni recevis influi de Giotto di Bondone artisto de la fino di la 13ma yarcento. Exempli pri importanta skultisti en ta periodo esis Donatello, Antonio del Pollaiolo ed Andrea del Verrocchio. La precipua artisti de la fino di Renesanco esis Raffaello Sanzio e Michelangelo.
Dum la 16ma yarcento en Venezia la precipua piktisti esis Giorgione, Tiziano Vecelli, Tintoretto e lia dicipulo Andrea Schiavone.
thumb|left|200px|[[Caravaggio]] thumb|220px|[[Gian Lorenzo Bernini]] Dum Baroko la precipua piktisti esis Annibale Carracci e Caravaggio, e la precipua arkitekto esis Gian Lorenzo Bernini. Dum la komenco di la 18ma yarcento aparis en Venezia Giovanni Battista Tiepolo, l'arkitekturala piktisti Francesco Guardi, Canaletto, Giovanni Battista Piazzetta e Bernardo Bellotto, e la skultisto Giovanni Battista Piranesi, omni di stilo rokoko.
Dum la fino di la 19ma yarcento e komenco di la 20ma yarcento aparis modernista piktisti, exemple Giorgio de Chirico e Giorgio Morandi, piktisto e skultisto Amedeo Modigliani, e piktisto e skriptisto Filippo Tommaso Marinetti, kreinto di futurismo. Umberto Boccioni esis la maxim notora futurista skultisto.
Literaturo
Importanta filozofi inkluzas Giordano Bruno, Marsilio Ficino, Niccolò Machiavelli, e Giambattista Vico. Importanta skriptisti del epoko di Romantikismo (19ma yarcento) esis Silvio Pellico, Lodovico di Breme ed Alessandro Manzoni, e poeto Giacomo Leopardi. En fino di ta yarcento, Gabriele D'Annunzio.
Dum la 20ma yarcento kelka Italiana skriptisti recevis Nobel-premio en literaturo: poeto Giosuè Carducci (1906), skriptisto Grazia Deledda en 1926, la skriptisto por teatro Luigi Pirandello en 1936, poeti Salvatore Quasimodo en 1959 ed Eugenio Montale en 1975, e skriptisto di satiri Dario Fo en 1997.
Muziko
Italia esis naskoloko di opero, probable dum la 17ma yarcento che urbi Mantova e Venezia. Dum historio, notora Italiana kompozisti esis Giacomo Puccini, Gaetano Donizetti, Giuseppe Verdi, Gioachino Rossini ed Alessandro Scarlatti. Klasika interpretisti di opero, exemple Enrico Caruso, Alessandro Bonci, e plu recente Luciano Pavarotti divenis mondale konocata.
Dum la 20ma yarcento jazo eniris en Italiana kulturo e livis influi, malgre fashista represo kontre extera kultural influi. Nune, importanta centri por jazo muziko esas Milano, Roma e Sicilia. Italia anke esis berso por la stilo Eurodance, qua originis de disco e de elektronikala muziko. La kompozisto e muzikala produktisto Giorgio Moroder helpis developar moderna "danso-muziko" en Italia.
Kelka notora Italian artisti pri pop-muziko e rock esas Laura Pausini, Gianna Nannini, Eros Ramazzotti ed Eiffel 65. Anke, min konocita, esas rock-bandi Rhapsody of Fire e Vanilla Sky.
Cinemo
thumb|170px|[[Michelangelo Antonioni.]] Cinemo en Italia komencis poka yari pos lua invento da fratuli Lumière en Francia. L'unesma filmo facita en Italia montris papo Leo la 13ma benediktanta la kamero. Filmo-industrio naskis inter 1903 e 1908 kun tri kompanii: Società Italiana Cines, Ambrosio Film e Itala Film. Altra entraprezi aparis en Napoli e Milando. Dum fashismo, Benito Mussolini uzis cinemo kun politikala intenci, e kreis Cinecittà proxim Roma por developar filmi di propagado.
Importanta filmifisti en la historio di Italiana cinemo esis Vittorio De Sica, Federico Fellini, Sergio Leone, Pier Paolo Pasolini, Luchino Visconti, Michelangelo Antonioni e Dario Argento. Precoza exempli di Italiana filmi esas La Dolce Vitta, " La Bono, la Bruto e la Ledo e Ladri di Bicicleti ("Furtanti di bicikli").
Cienco
thumb|200px|[[Galileo Galilei, judikata un ek la patri di moderna cienco.]] thumb|left|200px|[[Enrico Fermi]] Dum yarcenti, importanta ciencisti naskis e vivis en Italia. Ultre l'arti, Leonardo da Vinci anke kontributis kun studii pri biologio, optiko e teknologio. Il konceptis unesma-foye l'ideo di helikoptero e di militala tanki.
Galileo Galilei esis fizikisto, matematikisto ed astronomo qua provis ke Tero ne esis centro di universo e developis teleskopo. Fizikisto Enrico Fermi konstruktis l'unesma nukleala reaktoro.
Yen altra importanta Italiani en la historio di la cienci: fizikisto Alessandro Volta, qua inventis elektrala baterio; matematikisti Joseph Louis Lagrange, Fibonacci e Gerolamo Cardano; la biologiisto Lazzaro Spallanzani; l'astronomo Giovanni Domenico Cassini, qua facis importanta deskovri pri sunala sistemo; mediko Marcello Malpighi, qua studiis anatomio kun mikroskopo; mediko e fiziologiisto Camillo Golgi, qua recevis Nobel-premio pri fiziologio o medicino en 1906; Guglielmo Marconi, qua recevis Nobel-premio pri fiziko por l'invento di radio; farmakologiisto Daniel Bovet, Nobel-premiizito en 1957; kemiisto Giulio Natta, qua developis polimeri e recevis la Nobel-premio pri kemio en 1963; la Nobel-laureato pri fiziko Carlo Rubbia; nevrologiistino Rita Levi-Montalcini, qua recevis la Nobel-premio pri fiziologio o medicino en 1986; e Franco Modigliani, qua recevis la Nobel-premio pri ekonomiko en 1985.
Madisonville, Kentucky
Madisonville esas urbo en la komtio Hopkins, Kentucky, Usa. Segun la demografiala kontado di 2010, ol havis 19,591 habitanti. Nomizita homaje al prezidanto James Madison.
Geografio
right|Loko di Madisonville, Kentucky Madisonville jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 48.0 km², equivalanta a 18.5 mi², di qui 46.1 km² (17.8 mi²) esas lando e 1.9 km² (0.7 mi², o 3.94% de la surfaco totala) esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 19,307 homi, 8,077 hemanari, e 5,330 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 418.8/km² (1,085.0/mi²). Esis 8,889 domi kun mezvalora denseso di 192.8/km² (499.5/mi²). Segun raso, esis 86.21% Blanki, 11.24% Negri od Afrik-Usani, 0.18% indijeni Amerikana, 0.51% Aziani, 0.03% Pacifik-insulani, 0.63% de altra rasi, e 1.20% de du o plura rasi, e 1.34% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 8,077 hemanari, di qui 30.0% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 48.8% esis mariajita e habitis kune; en 14.2% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 34.0% esis ne-familii. En 30.4% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 13.3% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.31 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.87 personi.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $31.097, e la mezvalora revenuo per familio esis $38.688. La mezvalora revenuo por la viri esis $32.064 kontre $20.940 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $19.381. Vivis sub la povreso-lineo 16,4% de la habitantaro e 13,0% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 27,5% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 7,8% vivis sub la povreso-lineo.
Ekonomio di Kazakstan
250px|left|thumb|[[Astana, chef-urbo di Kazakstan.]] Kazakstan, la 2ma maxim vasta ex-republiko Sovietiana, posedas vasta jaceyi di petrolo, naturala gaso e minerali (exemple uranio, kupro e zinko). La lando kreskis forte de 2000 til 2007 pro l'energiala sektoro. Ol dependas de Rusia por exportacar lua petrolo ad Europa.
L'ekonomio di la lando afektesis multe da pandemio di KOVID-19.
Lighthouse Point, Florida
Lighthouse Point esas urbo en la komtio Broward, Florida, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 10,767 habitanti.
Geografio
right|Loko di Lighthouse Point, Florida Lighthouse Point jacas a.
Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbo havas entote 6.2 km², equivalanta a 2.4 mi², di qui 5.9 km² (2.3 mi²) esas lando e 0.3 km² (0.1 mi², o 4.58% de la surfaco totala) esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 10,767 homi, 5,165 hemanari, e 3,078 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 1,815.4/km² (4,695.0/mi²). Esis 5,871 domi kun mezvalora denseso di 989.9/km² (2,560.1/mi²). Segun raso, esis 97.05% Blanki, 0.43% Negri od Afrik-Usani, 0.15% indijeni Amerikana, 0.79% Aziani, 0.01% Pacifik-insulani, 0.42% de altra rasi, e 1.16% de du o plura rasi, e 4.18% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
La procento di habitanti segun evo esis: 16.2% evante min kam 18 yari, 3.4% de 18 til 24 yari, 27.1% de 25 til 44 yari, 30.1% de 45 til 64 yari, e 23.2% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 47 yari. Por singla 100 mulieri esis 91.8 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 89.4 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en l'urbo esis $53,038, e la mezvalora revenuo per familio esis $72,418. La mezvalora revenuo por la viri esis $51,897 kontre $32,929 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $40,839. Vivis sub la povreso-lineo 5.0% de la habitantaro e 2.6% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 3.8% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 6.5% vivis sub la povreso-lineo.
Listo pri prezidanti di Chad
thumb|220px|Blazono di Chad. Yen la listo pri prezidanti di la Republiko Chad pos la nedependo de Francia, ye la 11ma di agosto 1960.
Antoine-Henri Jomini
Antoine Henri de Jomini (n. ye la 6ma di marto 1779 en Payerne, Vaud, Suisia, til la 24ma di marto 1869) esis Suisa militisto e teoriisto pri militi.
En 1798 ilu divenis sekretario di Suisa milita-ministro, por divenas lia adyunto ye 1800, anke mayoro. Ma il demisionas quik de 1801.
En 1803 il renkontris Ney, la futura marshalo, qua venabis rekrutar regimenti en Suisia. Ta lasto prenis ilu kom adjutinto e, dum la paco di Amiens, helpis ilu publikigar l'unesma tomo dil traktato pri militala kampanio di Friedrich la 2ma di Prusia.
Koloro
thumb| thumb|
Forfeto
Forfeto esas kontrato per qua on engajas su exekutar ula laboro po totala sumo fixigita antee.
Koloro
Koloro esas impreso quan facas lumo sur retino diverse reflektita ek korpi.