cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stockbridge, Georgia
Demografio
La procento di habitanti segun evo esis: 28.3% evante min kam 18 yari, 8.8% de 18 til 24 yari, 38.1% de 25 til 44 yari, 18.1% de 45 til 64 yari, e 6.7% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 31 yari. Por singla 100 mulieri esis 91.4 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 85.2 viri.
Franca koloniigo di Ameriki
Franci, komandita da Nicolas Durand de Villegaignon, probis fondar kolonieto en nuna Rio de Janeiro, nomizita France Antarctique, en mikra insulo en la bayo di Guanabara nune nomizita Insulo di Villegaignon. Li ekpulsesis da Portugalana trupi komandita da Estácio de Sá, ye la 20ma di januaro 1567.
Titanic
Konstruktita en Belfast, Irlando per White Star Line ol lor esis granda e moderna vaporomashino navo kun multa divizi (ma ne klozita supere por protektar) por restar flotacanta.
Stockbridge, Georgia
Demografio
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $48,296, e la mezvalora revenuo per familio esis $51,341. La mezvalora revenuo por la viri esis $38,457 kontre $28,938 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $21,380. Vivis sub la povreso-lineo 6.8% de la habitantaro e 6.0% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 5.9% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 17.1% vivis sub la povreso-lineo.
Historio
Stockbridge divenis urbeto en 1895 ed urbo en 1920.
Titanic
La nav-korpo di la Titanic lansesis ye la 31ma di mayo 1911. La konstruktado di la navo komencis en marto 1909, e 2000 stala plaki, la plu multa havanta cirkume larjeso 1,8 m e longeso 9,1 m, divenis parti di la nav-korpo. Li juntesis kun plua kam 3 mil riveti. Cirkume 100.000 spektanti vidis la lansado. La navo esis equipata dum la sequanta monati, e maro-probi komencis ye la 2ma di aprilo 1912. L'unesma voyajo kun pasajanti, qua finus tragediale, komencis ye la 10ma di aprilo ta yaro.
Agrigento
Agrigento esas urbo en la regiono Sicilia, Italia. Segun statistiki de 2021, ol havis 55,636 habitanti. Lua tota surfaco esas 245,32 km².
Titanic
La navo jus eniris en kolda aquo di fluo di Labrador, do alta preso atmosferala qua trublis vidado. L'observisto, qua ne havas bilorno, vidis glaciomonto nur min 2 km avane. La navo chanjis direciono ma tro lente, e l'obstaklo lacerabis lua kareno sub la flotaco-nivelo.
La navo SS Californian esis proxim ma sua kruo ne komprenis la ditresala signali.
La navo havis 2,224 pasajeri e kruala membri, e 1,513 personi (25% ek la mulieri e preske nula pueri, kontre 80% de la viri) dronis su.
Salvo-navi konceptita per transferar ad altra granda navo ne esis autonoma.
Multa chanji en regulizi plubonigis pro ca tragedio.
Alta mareo
Ye la 4ma di januaro 1912, tri monati ante la naufrajo, la Luno esis a minima disto de la Tero, tale Suno, e to produktis alta marei. L'alta mareo liberigis multa glaciomonti.
West Linn, Oregon
West Linn esas urbo en la komtio Clackamas, Oregon, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 22,261 habitanti.
Historio
L'urbo nomesis pro la senatano Lewis Fields Linn, de Missouri. West Linn divenis urbo en 1913 ed unigesis kun l'urbeto Williamette en 1916.
Geografio
right|Loko di West Linn, Oregon West Linn jacas a.
Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbo havas entote 20.5 km², equivalanta a 7.9 mi², di qui 19.1 km² (7.4 mi²) esas lando e 1.3 km² (0.5 mi², o 6.57% de la surfaco totala) esas aquo.
Demografio
Esis 8,161 hemanari, di qui 41.5% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 65.5% esis mariajita e habitis kune; en 8.4% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 23.1% esis ne-familii. En 18.0% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 4.9% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.72 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.11 personi.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $72,010, e la mezvalora revenuo per familio esis $83,252. La mezvalora revenuo por la viri esis $61,458 kontre $38,733 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $34,671. Vivis sub la povreso-lineo 3.9% de la habitantaro e 2.9% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 3.6% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 4.2% vivis sub la povreso-lineo.
Pluvo-quanto
thumb|250px|Landi segun lia mezavalora pluvo-quanto yarala. thumb|250px|left|Forta [[pluvo en strado di Saigon, Vietnam.]] En meteorologio, pluvo-quanto esas la quanto de pluvo, pluveto, nivo o grelo - to esas, aquo en formo liquida o solida - qua, pos kondenso, falas de la nubi sur ula punto de la surfaco di la Tero dum ula periodo. To esas parto di la ciklo dil aquo, e posibligas l'existo di vivo sur la Tero.
L'aquo di la surfaco, pos vaporeskar, acensas en l'atmosfero e, pos atingar la saturopunto, formacas mikra guti en la nubi. La guti di aquo gradope interadheras e, pos atingar ula maso, li precipitas su pro la forco di gravito. Omnayare, la pluvo-quanto mezavalora en la tota planeto esas 505 mil km³, de qui 398 mil km³ falas sur l'oceani. To signifikas ke la mezavalora pluvo-quanto sur la planeto esas 990 mm, ma se on kalkulas nur la mezvalora pluvo-quanto sur la tereni, ol esas 715 mm omnayare.
Burgundiana linguo
Burgundiana esas extingita Estala Germana linguo parolata da Burgundiani en 4ma e 5ma yarcenti.
Burgundians
Votiana linguo
Votiana linguo (vad’d’a tšeeli) es mikra linguo kun nur 4 denaska parolanti en Rusia. Votiana anke havas 100 parolanti qui savas ica, ma oli ne esas denaska parolanti.
Votiana esas tre proxime a l’estonia linguo, ma Votiana havas influo ek Ingriana linguo ed ek Rusia linguo.
East Liverpool, Ohio
East Liverpool esas urbo en la komtio Columbiana, Ohio, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 13,089 habitanti.
Geografio
right|Loko di East Liverpool, Ohio
East Liverpool jacas a.
Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbo havas entote 11.7 km², equivalanta a 4.5 mi², di qui 11.3 km² (4.3 mi²) esas lando e 0.5 km² (0.2 mi², o 3.97% de la surfaco totala) esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 13,089 homi, 5,261 hemanari, e 3,424 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 1,161.8/km² (3,010.3/mi²). Esis 5,743 domi kun mezvalora denseso di 509.7/km² (1,320.8/mi²). Segun raso, esis 92.85% Blanki, 4.81% Negri od Afrik-Usani, 0.24% indijeni Amerikana, 0.08% Aziani, 0.05% Pacifik-insulani, 0.21% de altra rasi, e 1.76% de du o plura rasi, e 0.72% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 5,261 hemanari, di qui 32.9% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 43.5% esis mariajita e habitis kune; en 16.6% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 34.9% esis ne-familii. En 30.3% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 13.5% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.44 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.01 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 27.1% evante min kam 18 yari, 8.8% de 18 til 24 yari, 27.3% de 25 til 44 yari, 20.8% de 45 til 64 yari, e 16.0% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 36 yari. Por singla 100 mulieri esis 86.5 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 81.8 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $23,138, e la mezvalora revenuo per familio esis $27,500. La mezvalora revenuo por la viri esis $27,346 kontre $18,990 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $12,656. Vivis sub la povreso-lineo 25.2% de la habitantaro e 21.5% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 35.2% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 13.0% vivis sub la povreso-lineo.
Westfir, Oregon
Westfir esas urbeto en la komtio Lane, Oregon, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 276 habitanti.
Geografio
Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbeto havas entote 0.9 km², equivalanta a 0.3 mi², di qui 0.9 km² (0.3 mi²) esas lando e 2.86% esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 276 homi, 100 hemanari, e 74 familii qui rezidis en l'urbeto. La denseso di habitantaro esis 304.5/km² (789.9/mi²). Esis 106 domi kun mezvalora denseso di 116.9/km² (303.4/mi²). Segun raso, esis 99.28% Blanki, 0.00% Negri od Afrik-Usani, 0.72% indijeni Amerikana, 0.00% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.00% de altra rasi, e 0.00% de du o plura rasi, e 1.09% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 100 hemanari, di qui 37.0% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 66.0% esis mariajita e habitis kune; en 5.0% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 26.0% esis ne-familii. En 21.0% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 6.0% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.76 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.22 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 30.1% evante min kam 18 yari, 4.7% de 18 til 24 yari, 27.5% de 25 til 44 yari, 24.3% de 45 til 64 yari, e 13.4% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 38 yari. Por singla 100 mulieri esis 120.8 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 119.3 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en l'urbeto esis $32,031, e la mezvalora revenuo per familio esis $31,875. La mezvalora revenuo por la viri esis $27,500 kontre $24,375 por la mulieri. La revenuo per capita por l'urbeto esis $11,324. Vivis sub la povreso-lineo 12.2% de la habitantaro e 8.9% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 15.5% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 7.4% vivis sub la povreso-lineo.
Ratifiko
Ratifikar (yurocienco) Konfirmar per akto specala (akti emanita de privati o de autoritato ek judicio rango inferiora; od akti signatita plenipotenciere, ye la nomo di lando, ma qui, por divenar valida por exekuteso, esas aprobenda da parlamento)
Ratifiko esas oficala konfirmo de kontrato ye nomo di stato da nacionala legifanto od altra autoritata persono od organo. Pos ratifiko kontrato havas yurala valideso.
Hayti, Missouri
Hayti (pronuncata Hei-Tai) esas urbo en la komtio Pemiscot, Missouri, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 3,207 habitanti.
Geografio
right|Loko di Hayti, Missouri Hayti jacas a.
Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbo havas entote 5.7 km², equivalanta a 2.2 mi², di qui 5.7 km² (2.2 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 3,207 homi, 1,318 hemanari, e 809 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 560.3/km² (1,450.1/mi²). Esis 1,436 domi kun mezvalora denseso di 250.9/km² (649.3/mi²). Segun raso, esis 54.66% Blanki, 43.75% Negri od Afrik-Usani, 0.44% indijeni Amerikana, 0.19% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.12% de altra rasi, e 0.84% de du o plura rasi, e 1.31% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 1,318 hemanari, di qui 30.1% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 33.8% esis mariajita e habitis kune; en 23.9% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 38.6% esis ne-familii. En 36.1% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 19.2% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.33 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.06 personi.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $15,384, e la mezvalora revenuo per familio esis $23,720. La mezvalora revenuo por la viri esis $24,028 kontre $15,486 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $13,265. Vivis sub la povreso-lineo 38.3% de la habitantaro e 35.7% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 54.7% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 29.5% vivis sub la povreso-lineo.
Cetaceo
thumb|Cetacei Cetaceo es granda marala mamifero, fishatra (exemple baleno, kashaloto, e.c.).
Cezuro
Cezuro esas divido ritmala di verso, indikita da silabo qua finas vorto sur qua onu devas plufortigar la pronunco.
Hayti Heights, Missouri
Hayti Heights esas urbeto en la komtio Pemiscot, Missouri, Usa. Segun la demografiala kontado di 2010, ol havis 626 habitanti.
Geografio
right|Loko di Hayti Heights, Missouri Hayti Heights jacas a.
Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbeto havas entote 2.6 km², equivalanta a 1.0 mi², di qui 2.6 km² (1.0 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 771 homi, 254 hemanari, e 183 familii qui rezidis en l'urbeto. La denseso di habitantaro esis 300.7/km² (780.0/mi²). Esis 287 domi kun mezavalora denseso di 111.9/km² (290.4/mi²). Segun raso, esis 0.65% Blanki, 98.31% Negri od Afrik-Usani, 0.00% indijeni Amerikana, 0.39% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.00% de altra rasi, e 0.65% de du o plura rasi, e 0.00% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
La mezavalora revenuo per hemanaro en l'urbeto esis $12.011, e la mezavalora revenuo per familio esis $15.417. La mezavalora revenuo por la viri esis $23.750 kontre $16.786 por la mulieri. La revenuo per capita por l'urbeto esis $6.398. Vivis sub la povreso-lineo 57.7% de la habitantaro e 55.5% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 67.1% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 40.7% vivis sub la povreso-lineo.
Vandala linguo
Vandala esas Estala Germana linguo di la Vandali, qua nune esas senviva linguo. Ol parolesis til la 6ma yarcento.
John Berryman
John Allyn McAlpin Berryman (naskinta John Allyn Smith, Jr. ye la 25ma di oktobro 1914 en McAlester, Oklahoma til la 7ma di januaro 1972 en Minneapolis, Minnesota) esis Usana poeto konsiderata modelo dil konfesal skolo di Usana poezio.
Berryman skriptis pri tatempa tabui quale dezirego, mental maladeso, volupto e su-ocido. Berryman ipsa dicis, ke lua protagonisti ne esis il ipsa. Ma multa kritikisti dicis ke Berryman skriptis pri sua propria problemi eventanta ad altri.
En 1972 Berryman su-ocidis per salto de sur la ponto Washingon Avenue Bridge che Minneapolis.
José Evaristo de Uriburu
José Evaristo de Uriburu y Álvarez de Arenales, advokato e politikistulo n. 1831 til 1914, esis prezidanto di Arjentinia de 1895 til 1898.
Rivero Sava
Sava esas rivero de Europa longa de 992 km, qua naskas an Zelenci, Slovenia e debushas an Danubio.
Eaton, Ohio
Eaton esas urbo e sideyo di la komtio Preble, Ohio, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 8,133 habitanti.
Geografio
right|Loko di Eaton, Ohio Eaton jacas a.
Albert Zafy
Albert Zafy, docisto e politikisto n. ye la 1ma di junio 1927 til la 13ma di oktobro 2017 esis prezidanto di Madagaskar de 1993 til 1996.
Eaton, Ohio
Geografio
Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbo havas entote 14.7 km², equivalanta a 5.7 mi², di qui 14.7 km² (5.7 mi²) esas lando e 0.18% esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 8,133 homi, 3,274 hemanari, e 2,183 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 553.8/km² (1,434.2/mi²). Esis 3,467 domi kun mezvalora denseso di 236.1/km² (611.4/mi²). Segun raso, esis 98.02% Blanki, 0.39% Negri od Afrik-Usani, 0.09% indijeni Amerikana, 0.55% Aziani, 0.02% Pacifik-insulani, 0.07% de altra rasi, e 0.85% de du o plura rasi, e 0.57% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 3,274 hemanari, di qui 30.3% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 51.3% esis mariajita e habitis kune; en 11.2% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 33.3% esis ne-familii. En 29.1% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 14.0% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.37 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.89 personi.
Nord-Korea
Nord-Korea esas lando konsistanta ek la nordo di la dividita peninsulo Koreana. Lu havas kom vicini Popul-Republiko Chinia norde, Rusia nord-este, e Sud-Korea sude. Este jacas maro di Japonia e weste jacas la bayo di Korea.
Eaton, Ohio
Demografio
La procento di habitanti segun evo esis: 24.0% evante min kam 18 yari, 8.7% de 18 til 24 yari, 27.5% de 25 til 44 yari, 21.6% de 45 til 64 yari, e 18.1% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 38 yari. Por singla 100 mulieri esis 89.6 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 85.6 viri.
Nord-Korea
Bazala fakti pri Nord-Korea.
Eaton, Ohio
Demografio
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $37,231, e la mezvalora revenuo per familio esis $42,241. La mezvalora revenuo por la viri esis $32,404 kontre $24,006 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $16,771. Vivis sub la povreso-lineo 8.7% de la habitantaro e 5.8% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 10.0% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 9.5% vivis sub la povreso-lineo.
Nord-Korea
Historio
La rejio Silla desaparis e krulis en mikra stati dum la 9ma yarcento. En 918 aparis la dinastio Goryeo, qua guvernis tota Koreana peninsulo til 1392, kande esis sucedita da Joseon dinastio, suvereni di Korea til 1897.
Ye la 9ma di decembro 1941 dum la duesma mondomilito, la provizora guvernerio di Korea deklaris milito kontre Japonian okupeso. Dum ta epoko, multa ekonomiala rekursi di Korea uzesis da la Japoniani. Pos la milito Usa prenis kontrolo di la sudala parto e Sovietia di la nordala parto di la peninsulo. En 1948 amba Korea proklamis su nedependanta.
thumb|left|250px|Usan avioni bombardas [[ferovoyo en Nord-Korea, 1950.]] En 1950 komencis la milito en Koreana peninsulo. La sangoza milito duris til 1953, ma til nun la pacala pakto ne signatabis. Oficale la milito esas haltigita nur per armistico. Kim Il-sung divenis la chefo di Nord-Korea e gradope ilu kreis persono-kulto por su ipsa.
Kim Il-Sung mortis en 1994. Ilu sucedesis da lua filiulo, Kim Jong-il, qua guvernis til lua morto ye la 17ma di decembro 2011. Dum guvernerio di lasta, eventis famino en Nord-Korea qua duris de 1995 til 1998. On kalkulas ke 900,000 til 3,5 milion personi mortis pro famino dum ta periodo. Ye la 9ma di oktobro 2006 Nord-Korea probis sucese lua unesma atomobombo. Sismologiala instituti en Usa e Japonia detektis ter-tremo kun forteso 4,3 che la skalo di Richter, qua kolacionis la posibleso di ta testo. Nord-Korea probis altra atomobombo, lua lasta, ye la 25ma di mayo 2009.
Ye la 17ma di decembro 2011 Kim Jong-il mortis. Lua sucedanto esas lua filiulo, Kim Jong-un.
Politiko
thumb|left|250px|Mansudae-domo, sideyo di la Supra Asemblitaro dil Populo. L'ideologio dil stato nomesas Yuche-ideo. Ol "mixas" marxismo-leninismo e Konfuceismo. L'ideo emfazas l'autarka ekonomio di la stato, omnalaterala nedependo, forca chefeso e diciplino.
Nord-Korea administresas diktatorale. La chefo di stato esas Kim Jong-un, indikita da Kim Jong-il ante sua morto. Dum lua regno Nord-Korea izoleskis plu force. Lua konstituco aprobesis en 1972 emendesis en 1992 ed en 1998. Lua unesma artiklo deklaras ke Nord-Korea esas nedependanta socialista stato, qua reprezentas "l'interesi di tota Koreana populo".
La parlamento di Nord-Korea (Supra Asemblajo di la Populo) havas 687 membri, elektita por 5-yari. Ordinare, l'asemblajo riunigas dum poka dii, du foyi omnayare. L'asemblajo ordinare selektas, kompromisas sur o ratifikas politikala temi prizentita da tre oficala partisi: la Partiso di Laboristi di Korea (PLK, komunista), la Sociala Demokratiala Partiso di Korea, e la Chongu Partiso, malgre la precipua partiso esas la PLK.
Geografio
thumb|right|200px|Mapo di Nord-korea kun lua precipua urbi e stradi. thumb|left|320px|Monti Kumgang. Nord-Korea havas 1416 km di frontieri kun la Popul-Republiko Chinia norde, 19 km kun Rusia nord-este, e 238 km kun Sud-Korea sude, alonge ne-militarigata zono.
La maxim alta regioni di la lando jacas proxim la frontiero kun Popul-Republiko Chinia. Ibe jacas la maxim alta monto esas Baekdu, kun 2744 metri di altitudo.
La klimato di la lando esas dolca. La pluvo-quanto esas intensa dum la somero. La mezavalora temperaturi en Pyongyang varias de -3°C til -13°C en januaro (vintro), e de 20°C til 29°C en agosto (somero).
La maxim extensa fluvio di la lando esas Amok, longa de 790 km, di qui 678 km esas navigebla.
Ekonomio
La maxim importanta produkturi por exportacajo: minerali (magnezo, fero e karbo), metala produkturi, armi, militala garnituri, stofi, pesko-produkturi.
Demografio
Segun statistiki de The World Factbook por julio 2018, Nord-Korea havis 25,381,085 habitanti. La maxim multa (preske 100%) esas Koreani. Existas mikra minoritati Chiniana e Japoniana.
L'oficala linguo di la lando esas Koreana.
La religii kun maxim granda nombro di adepti esas Budismo e Konfuceismo. Existas kelka kristani ed adepti de la sinkretismala religio Chondogyo. Religial agado esas preske nula.
Kulturo
La kulturo tradicionala di Nord-Korea e Sud-Korea esas la sama, tamen nuntempa kulturo pos 1945 en la du landi esas diferanta. La guvernerio di Nord-Korea kontrolas lua literaturo ed arto.
En 2004, UNESKO deklaris "Kulturala Patrimonio di la homaro" la komplexo di tombi en Goguryeo.
Wilhelm Pieck
Friedrich Wilhelm Reinhold Pieck (ˈvɪlhɛlm ˈpiːk; 3 di januaro 1876 – 7 di septembro 1960) esis Germana politikisto e komunisto. En 1949 il divenis l'unesma prezidanto di Est-Germania, ofico abolisita pos lia morto. Lia sucedanto esis Walter Ulbricht, qua esis la chefo di la Staatsrat (konsilantaro dil stato).
Glyndon, Minnesota
Geografio
right|Loko di Glyndon, Minnesota Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbeto havas entote 3.9 km², equivalanta a 1.5 mi², di qui 3.9 km² (1.5 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 1,049 homi, 359 hemanari, e 283 familii qui rezidis en l'urbeto. La denseso di habitantaro esis 268.2/km² (693.5/mi²). Esis 403 domi kun mezvalora denseso di 103.0/km² (266.4/mi²). Segun raso, esis 95.71% Blanki, 0.10% Negri od Afrik-Usani, 0.29% indijeni Amerikana, 0.10% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 1.91% de altra rasi, e 1.91% de du o plura rasi, e 7.53% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 359 hemanari, di qui 44.6% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 65.2% esis mariajita e habitis kune; en 10.3% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 20.9% esis ne-familii. En 18.7% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 4.7% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.92 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.33 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 34.2% evante min kam 18 yari, 8.0% de 18 til 24 yari, 31.0% de 25 til 44 yari, 19.4% de 45 til 64 yari, e 7.4% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 30 yari. Por singla 100 mulieri esis 102.1 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse, esis 96.6 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en l'urbeto esis $44,028, e la mezvalora revenuo per familio esis $50,000. La mezvalora revenuo por la viri esis $35,259 kontre $22,303 por la mulieri. La revenuo per capita por l'urbeto esis $17,922. Vivis sub la povreso-lineo 9.7% de la habitantaro e 7.3% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 12.8% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 5.1% vivis sub la povreso-lineo.
Nebraska
Nebraska esas Usana stato. Lu havas kom vicini Suda-Dakota norde, Iowa este, Missouri sud-este, Kansas sude, Kolorado sud-weste, e Wyoming weste.
Bazala fakti pri Nebraska.
Historio
Nebraska kreesis tra Kansas-Nebraska Akto, ye la 30ma di mayo 1854. Lua unesma chef-urbo esis Omaha.
Nebraska divenis Usana stato ye la 1ma di marto 1867, 2 yari pos Usana interna milito.
Weston, Oregon
Ol nomesis en 1869 da T.T. Lieuallen segun sua hemo-urbeto, Weston, Missouri.
Geografio
right|Loko di Weston, Oregon Weston jacas a (45.814143, -118.424489).
Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbeto havas entote 1.4 km², equivalanta a 0.5 mi², di qui 1.4 km² (0.5 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Nebraska
Geografio
La precipua riveri dil stato esas Missouri, qua partale formacas naturala frontiero kun Sudal Dakota, Iowa e Missouri, e lua enfluanti Platte, Niobara e Republican.
Weston, Oregon
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 717 homi, 265 hemanari, e 191 familii qui rezidis en l'urbeto. La denseso di habitantaro esis 512.7/km² (1,318.7/mi²). Esis 280 domi kun mezvalora denseso di 200.2/km² (515.0/mi²). Segun raso, esis 83.40% Blanki, 0.00% Negri od Afrik-Usani, 3.35% indijeni Amerikana, 0.00% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 10.88% de altra rasi, e 2.37% de du o plura rasi, e 15.76% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 265 hemanari, di qui 32.8% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 54.3% esis mariajita e habitis kune; en 8.7% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 27.9% esis ne-familii. En 25.3% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 11.3% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.71 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.18 personi.
Nebraska
Ekonomio
Nebraska esas importanta agrokultivala stato.
Weston, Oregon
Demografio
La procento di habitanti segun evo esis: 28.2% evante min kam 18 yari, 6.8% de 18 til 24 yari, 27.1% de 25 til 44 yari, 25.0% de 45 til 64 yari, e 13.0% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 37 yari. Por singla 100 mulieri esis 97.5 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 97.3 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en l'urbeto esis $36,905, e la mezvalora revenuo per familio esis $39,063. La mezvalora revenuo por la viri esis $25,682 kontre $21,625 por la mulieri. La revenuo per capita por l'urbeto esis $13,089. Vivis sub la povreso-lineo 12.9% de la habitantaro e 10.0% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 14.2% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 14.3% vivis sub la povreso-lineo.
Realistala politiko
Realistala politiko o pragmatala politiko, esas la politiko di realismo, to quo vere esas posibla. Ideologio, politikala konsideri od etiko esez evitata. Pro to realistala politiko anke videsas kom makiavelismo.
La termino venas de la Germana Realpolitik ed uzesis unesmafoye da Ludwig von Rochau en sua libro Grundsätze der Realpolitik (1853).
Chalazo
Chalazo es:
Islamo
thumb|200px thumb|Mohamedani Islamo esas la duesma maxim granda religio en la mondo segun quanto di adheranti. La vorto "Islamo" (الإسلام al-islām) signifikas "obedio a Deo". Islamo komencesis da Muhamad (570 til 632) kelka yari ante ilua morto. La santa skribaji di Islamo nomesas Korano, qua signifikas la recitajo. Lua membri nomesas Mohamedano, Islamano o, min prizate, Mohamedisto. Islamani ofte desprizas ica lasta nomi.
Du precipua tendenci es Sunito e Shiito.
Sofia Raffaeli
Sofia Raffeli (n. ye la 10ma di januaro 2004) esas Italiana gimnastikistino en la ritmala gimnastiko. El komencis facar ritmala gimnastiko en la evo di quar yari.
Sofia Raffaeli ganis en la Mondala championeso 2022 en Sofiya kin oro-medalii e un bronzo-medalio.
Makiavelismo
Makiavelismo esas politikala teorio qua dicas ke omno permisesas por obtenar o mantenar potenteso, nedependante yuro o moralo. La nomo referas al Italiana politikisto e filozofo Niccolò Machiavelli, qua en sua skripturi, precipue la Princo, deskriptas tala politikago.
Marshall McLuhan
eta|373x373ra|Marshall McLuhan (1945)
Herbert Marshall McLuhan (21 julio 1911 - 31 decembro 1980) esis kanadana filozofo.
Lua laboro esas importantega en la studio di komunikilo-teorio.
McLuhan inventis l'expresuro "the medium is the message" (la komunikilo esas la mesajo) e la termino "globala vilajo", e predicis la interreto preske 30 yari ante ke ol inventesis.
Il esis importanta en diskurso pri komunikili dum la tarda 1960a yari, ma lua influo deskreskis dum la frua 1970a yari. Dum la yari pos lua morto, il duris esar kontroversala figuro en edukala medii. Lor l'adveno dil interneto, intereso rikreskis pri lua laboro e perspektivo.
Frua vivo
Ta komerco faliis kande la Unesma Mondo-Milito eruptis, e lua patro adheris la Kanadana Armeo. Pos yaro de servo, il aquiris influenzo e restis en Kanada, fore de la fronto-lineo. Pos lua desengajeso del armeo en 1915, la familio McLuhan translojis a Winnipeg, Manitoba, ube Marshall kreskis ed asistis skolo, Kelvin Technical School antee enrejistrar su che l'Universitato di Manitoba en 1928.
Che Manitoba, McLuhan exploris sua konfliktoza relato kun religio e studiis literaturo por "satisfacar la hungro di sua anmo a vereso e beleso,"; il pose referis a ta fazo kom agnostikismo. Pos studiar dum un yaro kom injenioro-studento, il chanjis grado-temi e ganis grado en 1933, plus Ora Medalio di Arti e Cienci. Il ganis maestro-grado 1934 pri Angla che l'Universitato di Manitoba en 1934. Il longe dezirabis studiar la Anglia ed il aceptesis che l'Universitato di Cambridge, ja faliinte sekurigar Rhodes-stpendio por Oxford.
GR-pedvoyo
eta|Signo di GR-voyo en Francia GR-pedvoyo o Grande Randonnée (franca), Grote Routepaden o Lange-afstand-wandelpaden (nederlandana), Grande Rota (portugalana) o Gran Recorrido (hispana) esas reto de longa-dista pedvoyi en Europa, grandaparte en Francia, Belgia, Nederlando e Hispania. eta|Duopla signo sur arboro La voyi en nur Francia havas tota longeso cirkume 60.000 kilometri. Voyi markizesas per distingiva signi qui konsistas ek blanka bendo super reda bendo. Ici aparas reguloze alonge la voyo, aparte en loki quala bifurki o krucovoyi.
La reto en Francia manteneas da la Fédération Française de la Randonnée Pédestre, ed en Hispania da la Federación Española de Deportes de Montaña y Escalada.
Multa GR-voyi esas parto di plu longa europana marcho-voyi qui transiras plura landi.
Voyosignizo
La voyi esas markizita ambasinse per blanka-reda signi, aplikita sur voyomoblo per rubando o farbo, e deskriptita en guidlibri. Esas rekomendinda uzar tala guidilo ultre marki alonge la voyo: la marki aplikesas ne plu freque kam necesa, ed anke povas desaparar.
La bazosigno indikas la voyo, e repetesas tempope (ol povas komprenesar kom "vu ankore adheras la voyo"). Direcionochanjo indikesas en Nederlando per flecheto; duopla signo (du reda-blanka signi super l'una l'altra) anuncas direcionochanjo. Kelka tempo pos la direcionochanjo la promenanto trovas bazosigno.
Nederlando
Che nederlandana longadista-pedvoyi e regionala voyi, la voyo semble chanjis dum tempo, exemple pro konstrukto di (rapida-)autovoyi, elimino di supervoyi o konstrukto di edifici. Pro to, che la retsituo di la Wandelplatform listi de chanji voyope esas trovebla.
Altra landi
La europana voyi utiligas la nacionala voyi. Li havas do ultre sua propra numerizo anke E-numero, ex. E11.
Exemplo di longadistas-pedvoyo en Usa esas la 3500-kilometra Appalachian Trail, quo iras de Georgia til Maine.
Rivero Moskva
Moskva esas rivero de Europa longa de 503 km, qua naskas proxim Smolensk, cirkume 140 km weste de Moskva, en altitudo di 311 metri, e debushas an la rivero Oka, su ipsa enfluanto di Volga, proxim urbo Kolomna. La rivero trairas urbo Moskva, e havas diversa meandri en lua parkurado.
Lucanus
Marcus Annaeus Lucanus (39 til 65) esis Romana skriptisto.
Skaniana dialekto
Skaniana dialekto (o skånska en Suediana) esas Sud-Suediana dialektaro parolesas en Skania (o Skåne en Suediana).
Modibo Keita (n. 1942)
Modibo Keita, politikisto n. ye la 31ma di julio 1942 til la 2ma di januaro 2021 esis chefministro di Mali dum tri monati en 2002, e pose de 2015 til 2017.
Byambin Tüvshinbat
Byambin Tüvshinbat (n. ye la 27ma di marto 1987) esas Mongoliana boxisto en kategorio ad 64 kg, partopreninto dil Olimpiala Ludi en London (2012).
Linda Blair
Linda Denise Blair (n. ye la 22ma di januaro 1959) esas Usana cinem-aktoro ed aktivisto. El fameskis e ganis premio Ora Globo por elua rolo kom Regan MacNeil en hororo-filmo "L'Exorcisero" (The Exorcist), lansita en 1973.
El esas eminenta aktivisto pri animal-yuri.
Susanne Blakeslee
Susanne Ann Blakeslee (n. ye la 27ma di januaro 1956 ) esas Usana voc-aktorino e teatr-aktorino. El kreis voci por diversa personegi, exemple: Cruella de Vil, che cinematografuro 101 Dalmata Hundi, Wanda, Anti Wanda e sioro Turner, che televizional animo-serio The Fairly OddParents, edc.
Fluvio Biobío
thumb|right|Biobío fluvio Biobío esas rivero en Chili qua transiras l'urbo Concepción. Ol esas longa di 380 km.
Paulus de Tarsus
250px|right|San Paulus di Tarsus
Paulus di Tarsus o San Paulus (Tarsus 5-10 til 64-67 en Roma) esis filozofo e Kristana teologo, apostolo de Iesu di Nazaret.
Mihai la 1ma di Rumania
Mihai la 1ma, n. ye la 25ma di oktobro 1921 til la 5ma di decembro 2017 esis la lasta rejo di Rumania, e regnis de 1927 til 1930, ed itere de 1940 til 1947, kande ilu koaktesis abdikar.
Abdelmadjid Tebboune
Abdelmadjid Tebboune, politikisto n. ye la 17ma di novembro 1945, esas la nuna prezidanto di Aljeria. Il ank esis chefministro di la lando, de la 25ma di mayo til la 15ma di agosto 2017.
Fronto di Sandinisti por Nacionala Liberigo
197px|right|thumb|Augusto César Sandino. La Fronto di Sandinisti por Nacionala Liberigo (FSNL) o simple Sandinisti, esis sinistra-nacionalistala movemento gerilera qua prenis povo en 1979 en Nikaragua. La Sandinisti nomizis su segun Augusto César Sandino, revolucionero qua luktis dum la yari 1920-20 kontre l'okupo di Nikaragua da Usa.
Depos 2006 la Sandinisti itere guvernas.
Maxim Harecki
Maxim Harecki (n. ye la 18ma di februaro 1893 til la 10ma di februaro 1938) esis Bielorusa skriptisto, jurnalisto, politikal aktivero, folkloristo e docisto. Il anke uzis pseudonimi Maksim Biełarus, M.B. Biełarus, M.H., A. Mścisłaŭski, Dzied Kuźma, Maciej Myška, e Mizeryjus Monus. En 1922 ilu arestesis da Polona polico e sendesis a Lukiškės-karcero, en Vilnius. Pos protesti de Bielorusa minoritato, ilu liberigesis e sendesis ad estala Bielorusia, lor parto di Soviet-Uniono. Ibe ilu laboris kom docisto en kelka universitati, ma ibe ilu subisis difamo, ed en julio 1930 ilu arestesis akuzita pri esar separemisto del grupo "uniono por la liberigo di Bielorusia". En aprilo o mayo 1931 ilu sendesis a karcero en Vyatka (nun Kirov, Rusia) dum 5 yari. Dum l'epoko en karcero ilu skribis multe. Ye la 4ma di novembro 1937 ilu itere enkarcerigesis e pose fusilagesis dum tale nomizita granda purigo en Soviet-Uniono. Ilu rehabilitesis erste en 1957.
Nun, ilua libri judikesas kom klasiki de Bielorusa literaturo e tradukesis ad Ukrainana, Rusa, Polona e Germana lingui.
Werner Tübke
Werner Tübke (n. ye la 30ma di julio 1929 til la 27ma di mayo 2004) esis Germana piktisto. Il esis un ek la precipua piktisti de Est-Germania. Ilua stilo diferas de tale nomizita "Realismo socialista", esanta klasifikebla kom "magiala realismo", kun influi de surealismo.
Pete Seeger
Pete Seeger, n. Peter Seeger ye la 3ma di mayo 1919 til la 27ma di januaro 2014 esis Usana muzikisto, kantisto e kompozisto.
Stockholm-sindromo
La stockholm-sindromo esas la psikologiala fenomeno qua kelkafoye eventas dum hom-gajigo. La fenomeno esas ke la gajo-homo developas simpatio por la hom-gajiganto.
La nomo venas de la Norrmalmstorg-atako di la Kreditbanken an la Norrmalmstorg en Stockholm e la konsequanta hom-gajigo de la 23ma til la 28ma di agosto 1973. La hom-gajigiti (gajo-homi) defensis lia hom-gajiginti, mem sis dii pos la hom-gajigo. Dum inquesti da la polico li parolis favoroze pri la hom-gajiginti. La kriminologo e psikiatro Nils Bejerot, qua helpis la polico, donis la nomo a ca fenomeno.
Tocantins (stato)
Tocantins esas un ek la 27 stati di Brazilia. Segun la demografiala kontado di 2022, ol havis 1,511,459 habitanti. Lua tota surfaco esas 277,720.52 km². Lu havas kom vicini Goiás sude, Mato Grosso weste e sud-este, Pará weste e nord-weste, Maranhão norde, nord-este ed este, Piauí este, e Bahia este e sud-este.
Ol esas un ek la maxim nova Braziliana stati, e kreesis en 1988. Lua chef-urbo, Palmas, fondesis en 1989.
Bazala fakti pri Tocantins.
Historio
Ante l'arivo di koloniigisti, la regiono habitesis dal indijeni kayapó e dal altra rasi. Jezuiti exploris la regiono cirkume 1625, serchante indijeni por konvertar a kristanismo. Dum la yari 1730ma e 1740ma trovesis oro en la regiono, lor parto de la kapitanio di Goiás.
Kun la nedependo di Brazilia la regiono divenis parto di la provinco, pose stato, Goiás. Pro lua granda disto de regioni plu richa e pro la manko di teknologio por kultivar lua sulo, l'anciena "nordo di Goiás" (nune stato Tocantins) sempre esis plu povra kam la sudo. To stimulis idei pri dividar la stato, unesmafoye kun Joaquim Teotônio Segurado, qua proklamis autonoma guvernerio por la regiono en 1821. Pos ta epoko, nur en 1956 la judiciisto Feliciano Machado Braga lansis la ideo pri kreo dil stato Tocantins.
Tocantins divenis Braziliana stato pos la 5ma di oktobro 1988, kande la nuna Braziliana konstituco promulgesis. Ye la 1ma di januaro 1989 José Wilson Siqueira Campos divenis lua unesma guberniestro.
Geografio
thumb|280px|left|Peizajo en la parko statala Jalapão, situita 250 km norde de Palmas. La tota surfaco di Tocantins esas poke min granda kam olta di Equador, e poke plu granda kam olta di Burkina Faso e Nova-Zelando.
La stato havas 2 klimati: norde del paralelo 6° Sudo, la klimato esas equatorala kun intensa pluvi e sen sika sezono. Sude del paralelo 6° Sudo la klimato esas tropikala kun sika sezono de mayo til septembro.
La vejetantaro konsistas ek Equatorala foresto norde del paralelo 6° S, ed en savano (nomizita cerrado en Brazilia) sude del paralelo 6° S.
Sude dil stato jacas insulo Bananal, kun cirkume 19,000 km² di tota surfaco, che rivero Araguaia. Bananal esas la maxim granda fluviala insulo de la mondo. Parto de lua surfaco - 5,577 km² - protektesas per nacionala parko, e parto protektesas en indijena rezerveyi. Ne existas ponti por ligar l'insulo kun la du rivi di Araguaia, ed on povas arivar ibe nur per batelo.
Ekonomio
thumb|280px|Edifici en Palmas, chef-urbo di Tocantins. thumb|left|280px|Choseo BR-153 (anke konocata kom Belém-Brasília) esas la maxim importanta de la stato. Segun statistiki del yaro 2018, cirkume 74,7% del interna produkturo dil stato originis de servadi, 12,3% originis del industrio e 13,1% de agrokultivo. Pri komerco servadi, la maxim importanta agadi esas publika servadi (publik administrado, polico, publika skoli e hospitali, edc), la komerco di vehili e kompozanti, e manteno di vehili, komerco ed enrejistro di negocii imoblala, inquesti e ciencal agadi, bankal agadi, edc. La precipua komercala e servadala centri esas Palmas ed altra urbi situita alonge choseo BR-153, qua trairas la stato norde til sude, e choseo BR-226, qua ligas la stato kun Rio Grande do Norte.
L'agrokultivo - nome soyo - ed edukado di bestii, esas importanta por l'exportaci dil stato. Soyo reprezentis preske 69% ek l'exportaci dil stato en 2012.
Lua precipua industrio esas la transformo di agrokultivala produkturi. La fabrikerii jacas precipue en la maxim granda urbi, exemple Palmas, Araguaína, Gurupi, Porto Nacional e Paraíso do Tocantins.
Turismo en la stato gradope kreskas, nome en la regiono Jalapão, pro lua diferanta peizaji.
Erdenocogtin Cogtjargal
Erdenocogtin Cogtjargal, konocata kom Erdene Chuluun (n. ye la 5ma di oktobro 1971) esas Mongoliana ex-boxisto en kategorio ad 48 kg, partopreninto dil Olimpiala Ludi en Barcelona (1992).
En 1997 il divenis profesionala boxisto, e sua kariero finis en 2003 kun rekordo 6-4-1.
Piauí
Bazala fakti pri Piauí.
Historio
Che Nacionala Parko Serra da Capivara trovesis restaji qui montras homala habitado en Piauí cirkume 40.000 yari ante nun. La maxim anciena ceramikajo di Amerika, evanta 10.000 yari, trovesis ibe.
Gheorghe Gheorghiu-Dej
Gheorghe Gheorghiu-Dej, politikisto n. ye la 8ma di novembro 1901 til la 19ma di marto 1965, esis chefministro di Rumania de 1952 til 1955.
Piauí
Historio
thumb|left|200px|Domingos Jorge Velho. L'unesma koloniigisti, exemple Domingos Jorge Velho, naskinta en la kapitanio Sao Paulo, arivis en la regiono dum la 17ma yarcento. Li adportis l'unesma bovi por la regiono. Altra explorero esis Domingos Afonso Mafrense, de Portugal, qua fondis la nuna urbo Oeiras, centre del stato, en 1695.
En 1811 la teritorio divenis separita de Maranhão. Kande Braziliana divenis nedependanta en 1822, Piauí duris divenar Portugalana kolonio. Portugal sendis militisto João José da Cunha Fidié por mantenar la kolonio, ma ye la 19ma di oktobro 1822 la Chambro Provincala di Parnaíba deklaris nedependo de Portugal. Trupi komandita da Fidié vinkis la batalio di Jenipapo, tamen li subisis granda perdaji. Fidié kaptesis en Caxias pos kombato, e la regiono divenis provinco dil imperio Braziliana. Poka yari pose, kombati kontre la Kunfederuro dil Equatoro (en 1824) e kontre la revolto Balaiada (1838 til 1841) eventis en lua teritorio.
Ye la 16ma di agosto 1852 la chef-urbo di Piauí transferesis de Oeiras a Teresina, lor urbo recente fondita e projetita por esar chef-urbo di la provinco. La nomo "Teresina" homajas Teresa Cristina de Bourbon e Du Sicilii, lora spozino dil imperiestro Pedro la 2ma di Brazilia. Teresina fakte komencis kreskar rapide pos ke komencis l'extraktado di vaxo de la palmieri carnaúba ed oleo de la palmieri babasu. L'extraktado di carnauba e babasu anke stimulis l'ekonomiala kresko di la provinco.
Pos 1889 kun la republiko, Piauí divenis stato. Dum la 20ma yarcento, 1200 soldati de la militala kompanio komandita da Luís Carlos Prestes, Juarez Távora e Miguel Costa, konocita kom "coluna Prestes", trairis la stato apologiante idei pri reformi en la politiko Braziliana. Kun la revoluciono di 1930 en Brazilia, João de Deus Pires Leal, lore guberniestro dil stato, revokesis ed arestesis. Pose la stato havis tri guberniestri ante ke la politikala situeso kalmigesis en 1935.
Geografio
thumb|280px|left|[[Fluvio Parnaíba proxim Teresina.]] thumb|280px|Panoramo di la Serra da Capivara. Piauí havas mikra (60 km) litoro, kande komparata kun altra stati. Ol havis la min granda litoro di Brazilia. Lua reliefo konsistas ek basa tereni di origino aluvionala e plana regioni proxim la litoro, ed ek planaji kun altitudi super 300 metri, kun plu alta monti (cirkume 900 metri di altitudo) an la sudo dil stato. Inter la monti di greso de la regiono Serra da Capivara, nun protektita en la samnoma nacionala parko (Parque Nacional da Serra da Capivara) trovesis restaji de homi qui vivabis ibe cirkume 20 mil yari ante Kristo, esante la maxim anciena indijena kulturo de Amerika.
La precipua fluvii e riveri dil stato esas Gurgueia, Fidalgo, Uruçuí Preto e Parnaíba. Che la fluvio Parnaíba, longa de 1.485 km, jacas l'aquobarilo Boa Esperança, qua uzesas por produktar elektro por la stati Piauí e Maranhão.
Johnny Depp
John Christopher "Johnny" Depp II (n. ye la 9ma di junio 1963) esas Usana cinem-aktoro.
Estala Germana
Estala Germana esas linguaro di Germana lingui. Ol kontenas, inter altri, Gotiana, Burgundiana e Vandala. Omna lingui di ca linguaro esas extingata.
Piauí
Geografio
La klimato dil stato esas tropikalo, e la maxim alta mezavalora temperaturi di Brazilia enrejistresis en Piauí.
Ekonomio
La precipua ekonomial agadi dil stato esas komerco, industrio (note kemiala, texala e nutrivala), agrokultivo (soyo, kotono, rizo, sukrokano, manioko) ed en bovala edukado. La produktado di mielo ed anakardo ank esas importanta.
Che urbo Capitão Gervásio Oliveira trovesis granda jaceyo di nikelo. Anke trovesis jaceyi di naturala gaso en 34 municipi.
Mulatu Teshome
Mulatu Teshome Wirtu, politikisto n. 1957, esis prezidanto di Etiopia de 2013 til 2018.
Namhain Cend-Ayuush
Namhain Cend-Ayuush (n. ye la 26ma di februaro 1945) esas Mongoliana ex-boxisto en kategorio ad 71 kg, partopreninto dil Olimpiala Ludi en München (1972).
Pico da Neblina
Pico da Neblina esas monto jacanta an la frontiero inter Brazilia e Venezuela. Ol distas cirkume 700 metri de la monto Phelps, o monto 31 de Março. La vorto neblina signifikas nebulo, pro ol cirkondesas da nubi dum preske omna dii del yaro.
Afrika
200px|right|Afrika. Afrika esas la duesma maxim granda kontinento de la Tero. Kun cirkume 30.2 milion km², ol kovras 6% de la surfaco dil planeto, e havis 1,001 milion habitanti en 2005. Afrika esas cirkondata norde per Mediteraneo, nord-este per la kanalo di Suez e la Reda maro, sud-este per Indiana oceano e weste per l'Oceano Atlantiko. Afrika, partikulare central estal Afrika, esas larje egardis inter la ciencala komunitato qua olu esas l'origino dil homi.
Ceyen-Oidovin Cerennyam
Ceyen-Oidovin Cerennyam (n. ye la 27ma di novembro 1968) esas Mongoliana ex-boxisto en kategorio ad 51 kg, partopreninto dil Olimpiala Ludi en Seoul (1988).
Germán Riesco
Germán Riesco Errázuriz, advokato e politikisto n. ye la 28ma di mayo 1854 til la 8ma di decembro 1916, esis la prezidanto di Chili de 1901 til 1906.
Afrika
Dependanta teritorii en Afrika
Ceuta e Melilla | Kanarii | Madeira | insulo Mayotte | Réunion | Santa Helena, insulo Acenso e Tristao da Cunha
Altra loki Kabo di Bon Espero | Sahara | St Helena (insulo) | Magrebo | Zanzibar
Historiala loki
Abisinia | Berberia | Dahome | Franca Westala Afrika | Zaire
Riveri e fluvii
thumb|Fluviala baseni en Afrika. La tri maxim granda fluvii en Afrika esas Nilo (6,853 km di extenso), Kongo (4,700 km) e Nijer (4,180 km). Altra importanta fluvii esas Zambezi (2,574 km), Orange (2,200 km), Limpopo (1,750 km), e Volta (qua formacesas per l'uniono di Nigra Volta (1,352 km) kun Blanka Volta (885 km)).
Monti
Kilimandjaro | Ras Dashan
Ekosistemi
Equatorala e tropikala foresti | savano | dezerto | delto di Okavango
Listo pri prezidanti di Equador
thumb|220px|Standardo dil prezidanto di Equador. La prezidanto esas la chefo di stato e chefo di guvernerio di Equador. Segun la konstituco, lu elektesas por 4-yara periodo, e povas rielektesar du foyi.
Yen la listo pri prezidanti e chefi di stato pos la nedependo en 1830.
Elyria, Ohio
left|thumb|320px|Fonteno e memorialo pri [[Usana interna milito.]] Elyria esas urbo e sideyo di la komtio Lorain, en Ohio, Usa. Segun la demografiala kontado di 2020, ol havis 52,656 habitanti, kontre 55,953 habitanti segun la demografiala kontado di 2000. Lua tota surfaco esas 53,89 km².
Demografio
thumb|left|250px|Anciena korteyo di Elyria. Segun la demografiala kontado di 2000, esis 55,953 homi, 22,409 hemanari, e 14,834 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 1,086.2/km² (2,813.7/mi²). Esis 23,841 domi kun mezvalora denseso di 462.8/km² (1,198.9/mi²). Segun raso, esis 81.35% Blanki, 14.17% Negri od Afrik-Usani, 0.27% indijeni Amerikana, 0.61% Aziani, 0.02% Pacifik-insulani, 0.95% de altra rasi, e 2.64% de du o plura rasi, e 2.78% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.