cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Guatemala
Demografio
L'oficala linguo esas Hispana, ma 21 maya-lingui parolesas, ed anke la linguo garifuna, qua mixas indijena vorti (de la lingui parolata da aborijeni Karib e Arawak) kun Afrikana vorti.
Sauk Rapids, Minnesota
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 10,213 homi, 3,921 hemanari, e 2,599 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 862.9/km² (2,234.1/mi²). Esis 4,017 domi kun mezvalora denseso di 339.4/km² (878.7/mi²). Segun raso, esis 97.11% Blanki, 0.57% Negri od Afrik-Usani, 0.31% indijeni Amerikana, 0.78% Aziani, 0.04% Pacifik-insulani, 0.23% de altra rasi, e 0.96% de du o plura rasi, e 1.08% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Guatemala
Kulturo
thumb|180px|[[Miguel Ángel Asturias.]] Miguel Ángel Asturias, qua ganis Nobel-premio pri literaturo en 1967 esas la maxim konocata Guatemalana skriptisto. Rigoberta Menchú, indijenino de raso K'iche', esas altra Guatemalana Nobel-laureato: el ganis la Nobel-premio pri paco en 1992.
Sauk Rapids, Minnesota
Demografio
La procento di habitanti segun evo esis: 28.1% evante min kam 18 yari, 9.6% de 18 til 24 yari, 33.4% de 25 til 44 yari, 17.8% de 45 til 64 yari, e 11.2% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 32 yari. Por singla 100 mulieri esis 91.5 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse, esis 86.1 viri.
Guatemala
Kulturo
La muziko di Guatemala inkluzas diversa stili. Le Maya havis intensa muzikala praktikado, e Guatemala esis un ek la primara punti en Amerika ube Hispana muziko introduktesis, pos 1524. Marimba esas un ek la maxim tradicionala instrumenti de Guatemalana muziko. Nuntempa populara ritmi inkluzas Karibiana muziko, salsa, punta muziko (kun Garifuna origino), Latin pop, Mexikiana muziko e muziko di Mariachi.
Sauk Rapids, Minnesota
Demografio
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $45,857, e la mezvalora revenuo per familio esis $53,938. La mezvalora revenuo por la viri esis $36,074 kontre $24,657 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $19,510. Vivis sub la povreso-lineo 4.9% de la habitantaro e 2.8% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 4.5% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 10.2% vivis sub la povreso-lineo.
Guatemala
Kulturo
Futbalo esas la maxim populara sporto en la lando. Lua nacionala futbalo-esquado fondesis en 1919, e partoprenas en la championkonkursi de CONCACAF, vinkinta unesmafoye en 1967. Salona futbalo ank esas multe populara. Pri Olimpiala sporti, Erick Barrondo ganis l'unika medalio por la lando til nun: arjenta, pri atletala marcho, dum l'Olimpiala Ludi en London, 2012.
Juan Díaz de Solís
Juan Díaz de Solís (1470 til 1516) esis Hispana explorero e deskovristo. Il esis la navigisto en expedicioni vers Yukatan de 1506 til 1507, tra Braziliana litoro en 1508, ed anke deskovris la fluvio Plata.
Jean-Pierre Raffarin
Jean-Pierre Raffarin (n. 1948 en Poitiers) advokato e politikisto, esis chefministro di Francia de 2002 til 2005.
Kolumbia
Kolumbia esas nedependanta lando jacanta en Sud-Amerika. Lu havas kom vicini Venezuela nord-este ed este, Brazilia sud-weste, Peru ed Equador sude, e Panama nord-weste. Lu anke havas marala frontieri kun Kosta Rika, Nikaragua, Honduras, Jamaika, Haiti e Dominikana Republiko. Inkluzite l'Insulo Malpelo, Cayo Roncador e la Banco Serrana, la lando havas entote 1,141,748 km², esanta la 26ma maxim vasta lando del mondo e la 7ma maxim vasta de Latin-Amerika. Ol esas l'unika Sud-Amerikana lando qua havas litori en Atlantiko (Karibia, ube jacas l'insularo San Andres, Providencia e Santa Catalina), e Pacifiko. La lando havas richa biodiverseso.
Lua tota habitantaro esas 48,168,996 personi en 2018. Ol esas la 2ma maxim populoza lando ube la Hispana esas l'oficala linguo, dop Mexikia.
La nomo Kolumbia originis de Cristoforo Colombo, deskovrinto di Amerika.
Bazala fakti pri Kolumbia
Historio
thumb|280px|left|Petroglifo trovita en kaverno an la departmento [[Cundinamarca.]] On povas dividar la historio di Kolumbia en tri epoki ante l'arivo di Cristoforo Colombo: paleolitiko (15.000 aK til 7.000 aK, epoko di nomada chaseri), l'anciena Andiana epoko (de 7.000 aK til cirkume 2.000 aK, kande la populi komencis praktikar agrokultivo), e la "formaciva epoko", de cirkume 2.000 aK til l'arivo dil Europani, en qua aparis civilizuri qui havis domestika animali, kalendario, edc). Ante l'arivo dil unesma Europano, Alonso de Ojeda en 1499, la regiono habitesis dal indijeni Arawak e Karib en basa tereni, dal indijeni Muisca o Chibcha en l'alta regioni, e dal Tairona en kelka regioni.
En 1525 Hispani fondis l'unesma urbo di Sud-America: Santa María la Antigua del Darién, nun konocita kom Santa María. Pos militi kontre l'indijeni, dum la 16ma yarcento Hispani expansis la koloniigo, komencis adportar sklavi de Afrika, ed establisis Vicerejio Nova-Granada en 1717. Li suspensis la vicerejio pose ma riestablisis ol en 1739.
Ped-frapo
thumb|Ped-frapo esas, en violento, milital arti e sporti, la frapo kun la pedo, o la gambo. Kom atako uzesas en kombato korpo a korpo. La ped-frapi esas, generale, plu lenta kam la pugn-frapi malgre ke plu forta kam li.
Kolumbia
Historio
De 1796 til 1806 komencis konflikti pri la naturo di lokala guvernerio. Kande arivis l'unesma informi de Europa pri l'invado di Hispania da Napoléon Bonaparte en mayo 1810, lokala guverni komencis deklarar nedependo. L'unesma proklami eventis en Quito, Equador, en 1809. Vicerejio Nova-Granada deklaris sua nedependo ye la 20ma di julio 1810. En 1811, lora provinco Bogota transformis su en Libera e Nedependanta stato Cundinamarca.
Ped-frapo
La ped-frapi esas parto fundamentala en multa milital arti, kom povas esar la kung-fu, karate, tai-jitsu, kik-boxo, Tai-boxo, Burma-boxo, tangsudo o taekwondo; dum ke altra arti ne uzas ped-frapi, kom esas la kazo del sportala judo o del boxo. Altra milital arti di konkurso povas uzar ped-frapi malgre ke limitizante li a ataki en la gambi e la parti basa del korpo del adverso.
Kolumbia
Historio
thumb|280px|Mapo di [[Granda Kolumbia.]] 280px|left|thumb|[[Francisco de Paula Santander]] Pos la decidigiva batalio di Boyacá komandita da Francisco de Paula Santander e José Antonio Anzoátegui ye la 7ma di agosto 1819, la nedependo agnoskesis e la vice-rejio divenis la Republiko di Kolumbia, konsistanta ek vasta teritorii qui nun apartenas a Kolumbia,Venezuela, Equador e Panama. Simón Bolívar, kune Francisco de Paula Santander, esis chefo di la nedependo-movado, e divenis l'unesma prezidanto di la lando.
Ped-frapo
Existas granda nombri di ped-frapi, e multa havas nomi karakteristika por singla un. Freque la sama movo havas diferanta nomi en diferanta milital arti, lu aparas partikulare kande on komparas arti oriental e ocidental.
Kolumbia
Historio
En 1830, Quito (nun Equador) e Venezuela nedependanteskis de Granda Kolumbia, pos politikala konflikti. En 1863, pos du-yara interna milito, la lando rinomizesis "Unionita Stati di Kolumbia", nomo qua duris til 1886, kande la lando asumis la nuna nomo, Kolumbia. Politikala rivalesi duris e kelkafoye efektigis sangoza konflikti, di qui la precipua esis la nomizita "milito di Mil dii", de 1899 til 1902.
Ye la 22ma di januaro 1903, Usana e Kolumbiana reprezenteri signatis pakto Hay-Herrán, pri la konstrukto di kanalo di Panama. Usana Senato aceptis e ratifikis la pakto, ma Kolumbiana Senato ne. Ye la 2ma di novembro sam yaro, Usana militonavi blokusis Kolumbian aceso a Panama. La sequanta dio, Panama nedependanteskis de Kolumbia, kun militala helpo de Usa. Usa pagis 25-milion-dolar indemno a Kolumbia en 1921, sep yari pos l'inauguro di la kanalo. Kompense, Kolumbia agnoskis la kontrato Thomson-Urrutia.
left|thumb|280px|Bogotazo, rebeleso en Bogota qua eventis en [[1948.]] thumb|280px|[[Gustavo Rojas Pinilla]] Dum la fino dil yari 1940a e la komenco dil yari 1950a eventis sangoza konflikto konocata kom La Violencia ("la violento"), pro tensi inter la du maxim importanta politikala partisi. La violencia komencis kande Jorge Eliécer Gaitán, kandidato de la Liberala partiso, asasinesis ye la 9ma di aprilo 1948, dum l'administrado di Mariano Ospina Pérez. Erste en 1957, dum l'administrado di Gustavo Rojas Pinilla, liberala e konservema partisi paktis pri cesar la violento.
Dum la fino dil yari 1970a trusti di drogo-vendisti komencis exekutar violentoza agadi, exemple mortigo di rivali. La violento kreskis dum la yari 1980a e 1990a. Nome du grupi - la "trusto di Medellín" komandita da Pablo Escobar, e la "trusto di Cali" - exercis politikala, ekonomiala e sociala influi en Kolumbia dum ta periodo. Kun la morto di Escobar ye la 2ma di decembro 1993 la trusto di Cali dominacis la vendo di drogi til la duimo dil yari 1990a, kande granda parto di lia chefi ja enkarcerigabis o mortigabis dal armeo.
Politiko
thumb|280px|Prezidantala domo en [[Bogota.]] thumb|left|280px|Capitolio Nacional, sideyo di la Kongreso di Kolumbia. Kolumbia esas republiko de lua nedependantesko til nun. Segun lua konstituco, la prezidanto esas ambe chefo di stato e chefo di guvernerio, ed elektesas dal populo por 4 yari. Lu anke duktas la extera relati di la lando. La konstituco di 1991 posibligas la prezidanto rielektesar unfoye por la sequanta periodo. La nuna prezidanto, en povo pos la 7ma di agosto 2018, esas Iván Duque Márquez.
La parlamento (Congreso) havas 2 chambri: la Chambro di Deputati (Cámara de Representantes) havas 166 membri, qui elektesas dal populo por 4 yari, kontre ke la Senato havas 102 membri qui elektesas anke por 4 yari. La senatani elektesas kun voti de omna regioni, dum ke la deputati elektesas por reprezentar lokala distrikti.
La maxim alta korto di la judiciala povo esas la Supra Korto, konsistanta ek 23 judiciisti, e dividita segun temo en 3 chambri: penala, civila ed agrala, e laborala.
Politikala subdividuri
Kolumbia havas 32 departmenti, 1 distrikto chef-urbo (Bogota), e 9 urbi-distrikti: Barranquilla, Cartagena, Santa Marta, Cúcuta, Popayán, Tunja, Turbo, Buenaventura e Tumaco.
Geografio
right|thumb|280px|Mapo di Kolumbia kun lua precipua urbi e stradi. thumb|left|280px|Monto Ritacuba Negro, en Kolumbian Andi. Kolumbia jacas norde de Sud-Amerika ed esas parto de Karibia. Esas l'unika stato di Sud-Amerika havanta litori en Atlantiko (Karibia) ed en Pacifiko.
Andi trairas la lando norde til sude, e subdividesas en tri montari. Weste esas la Cordillera Occidental proxim Pacifiko, ube jacas l'urbo Cali. Centre esas la Cordillera Central, inter la vali Cauca e Magdalena. Este esas la Cordillera Oriental qua extensas til la peninsulo Guajira ed inkluzas Bogota, Bucaramanga e Cúcuta. Lua maxim alta monto esas Nevado del Huila, kun 5,365 metri di altitudo. La duesma maxim alta monto esas la volkano Nevado del Ruiz, qua eruptis violentoze en 1985.
Este de Andi existas savano, qua okupas parto di la baseno dil fluvio Orinoco. Sude, jacas equatorala foresto. La basa tereni okupas cirkume 50% de la tota surfaco di la lando, tamen ol habitesas nur da 3% de la Kolumbiani.
Kolumbiana teritorio anke inkluzas multa insuli che Pacifiko e Karibia.
Klimato
thumb|280px|[[Reliefo di Kolumbia.]] thumb|280px|left|L'aquobarilo Betania, an la [[fluvio Magdalena.]] La klimato influesas dal altitudo. Infre 1.000 metri la klimato esas varma (tierra caliente) e la mezavalora temperaturi superiras 24°C. Cirkume 82.5% de la teritorio Kolumbiana jacas en ca zono. La maxim multa habitanti vivas en la zona templada (“temperema zono”), inter l'altitudi 1.001 e 2.000 metri adsur la maro. Ibe, la temperaturi varias de 17°C til 24°C.
La zono inter 2.001 metri e 3.000 metri di altitudo nominezas tierra fría (“kolda zono”), kun mezavalora temperaturi de 12°C til 17°C. Super la 4.000 metri di altitudo jacas la tierra helada (“glacia zono”) ube la temperaturi esas infre 0°C. Havanta 5,775 metri di altitudo, la monto Cristóbal Colón esas la maxim alta de la lando.
Ekonomio
thumb|280px|left|Kultivata agri proxim Ipiales. thumb|280px|El Cerrejón esas la maxim granda karbono-mineyo di [[Latin-Amerika.]]
Historiale, til la komenco di la 20ma yarcento granda parto de la habitantaro habitis l'agro, e l'agrokultivo esis la maxim importanta ekonomial agado di la lando. Lor komencis la migrado vers l'urbi. Kande la 20ma yarcento finis, l'agrokultivo employis nur 15,8% de la labor-povo e reprezentis nur 6,8% de la TNP. La precipua agrokultivala produkturi di Kolumbia esas kafeo, flori (nome rozi), banani, rizo, tabako, maizo, kakao, oleatra nuci, legumi, texala fibri, nerafinata sukro, forestala produkturi e kreveto.
En 2010 la totala nacionala produkturo di Kolumbia esis preske 500 miliardi dolari. Dum recenta yari, turismo kreskis, pos la guvernerio kontrolar krimino e militeti. Inter la precipua turistal atraktivi esas Cartagena de Indias, la litoro di Kolumbia, la karnavalo di Barranquilla e l'insuli an la du litori.
Demografio
thumb|280px|Demografiala evoluciono di Kolumbia, 1961 til 2005. Kolumbia, kun 44 milion habitanti, havas la 3ma maxim granda habitantaro de Latin-Amerika, dop Brazilia e Mexikia. Plu kam 99,2% de la habitantaro parolas Hispana. Tamen, 65 indijena lingui, du kreola lingui e la linguo romani anke parolesas. L'Angla havas oficala stando en l'insuli San Andrés, Providencia e Santa Catalina. Cirkume 850.000 personi parolas indijena lingui.
La maxim populoza urbo di la lando esas la chef-urbo Bogota, kun plu kam 7 milion habitanti. Altra importanta urbi esas Cali, Medellín, Barranquilla, Bucaramanga e Cartagena.
Preske 95% de la habitanti profesas kristanismo.
Kulturo
thumb|280px|Parado en la Karnavalo di [[Barranquilla.]]
Kolumbiana kulturo mixas indijena, Europala (nome Hispana, e poke Italiani), Afrikala e Karibiala influi. La precipua festi di Karnavalo di la lando eventas en Barranquilla e San Juan de Pasto (Carnaval de Blancos y Negros). UNESCO judikas la du karnavali kom Maestroverki di Mondala Kulturo. Altra importanta festo esas la Feria de Cali, qua eventas de la 25ma til la 30ma di septembro omnayare en l'urbo Cali. En Medellín eventas la Feria de las Flores ("Ferio di la Flori"), ed en l'urbo Mahates eventas la festo Palenque de San Basilio kun Afrikala influo. Ta festi havas dansi e paradi.
Le maxim konocata muzikala stili di la lando esas cumbia e vallenato, ma salsa, mambo, champeta (kun influi de soukous, compas, zouk e reggae) e porro anke esas importanta. En la moderna pop-muziko la maxim konocata kantisti esas Shakira e Juanes.
thumb|280px|[[Fernando Botero, piktisto e skultisto.]] left|thumb|280px|[[Gabriel García Márquez.]] Pri literaturo, la skriptisto maxim bone konocita esas Nobel-premiizito Gabriel García Márquez, qua mortis en 2014. Altra importanta skriptisti esas José María Vargas Vila, Fernando Vallejo, Laura Restrepo, Álvaro Mutis e James Cañón. En Kolumbia fondesis l'unesma akademio pri Hispana linguo de Latin-Amerika.
Hispani introduktis teatro en Kolumbia pos 1560. Nun, eventas l'Ibero-Amerikala Festivalo pri Teatro en Bogota, l'Internaciona Festivalo pri Teatro en Manizales e l'Internaciona Festivalo pri Teatro dil Karibia, en Santa María.
La maxim konocata piktisto e skultisto di Kolumbia esas Fernando Botero. Kelk altra importanta piktisti esas la impresionista piktisto Andrés de Santa María, la piktisto di peizaji Gonzalo Ariza, e la expresionista piktistino Débora Arango. Kelka skultisti qui divenis internacione konocita esis Enrique Grau, Francisco Antonio Cano, Julio Abril, Luis Alberto Acuña Tapias, Luis Caballero, Santiago Martínez Delgado, ed altra.
Sporto
thumb|280px|Nacionala futbalo-esquado di Kolumbia en 1990. Sinistre infre, [[Carlos Valderrama, lor la kapitano dil esquado.]] Futbalo esas la maxim populara sporto en Kolumbia. La lando ganis Copa América (Amerikala kupo di futbalo) en 2001. Basbalo* anke divenis populara, nome en Karibiana regiono.
Mariana Pajón ganis ora medalio pri ciklismo dum l'Olimpiala Ludi en London, 2012. Tamen, la sporto qua donis plura olimpiala medalii a Kolumbia esas boxo.
Provinco Kaluga
Provinco Kaluga esas un ek la subdividuri di Rusia. Ol subdividesas en 26 distrikti (2 urbala), ed olua chefurbo esas Kaluga.
Precipua loki
Yen loki di la provinco qui havas plu kam 20,000 habitanti:
Turmo
eta|Turmo ''videz anke turmo (homonimo)
Turmo esas konstrukturo cilindra o plur-edra, tre alta kompare a la dimensioni di lua bazo, sola, o salianta ek edifici vicina, e qua dominacas urbo, kastelo.
Mel Gibson
Mel Gibson (n. Mel Columcille Gerard Gibson ye la 3ma di januaro 1956) esas Usana cinem-aktoro, direktisto e produktisto di cinemo.
Alconchel
Alconchel esas municipo en la provinco Badajoz, Extremadura, Hispania. Segun statistiki de 2019, ol havis 1,680 habitanti. Lua tota surfaco esas 294,9 km².
Marala komuniki
Marala komuniki per radio notende developis dum la 20ma yarcento.
Radio-komuniki inter navo e marbordo
Ye 23 di agosto 1899, mesajo esis unesmafoye transmisata per radio de navo a mar-bordo. La faro-navo San Francisco, situita cirkume 15 km de la urbo San Francisco, sendis mesajo a la urbo informante ke li vidis la armeo-navo Sherman, qua esis arivonta ye la urbo. La navo portis Usana soldati qui kombatabis en Filipini. Ca radio-sistemo esis specale aranjata por furnisar frua informeso pri la arivo di ca navo, quo ne altre esus posibla pro nebulo ye la litoro di San Francisco.
Yako
thumb|right
Yako esas bufalo kun kaval-kaudo, devenanta de Tibet.
Mondala Kupo di Futbalo
thumb|220px|Mondala Kupo di Futbalo 1978 thumb|220px|Afisho pri l'unesma mondala kupo di Futbalo, en [[1930 che Uruguay.]] La mondala Kupo di Futbalo, qua eventas singla 4 yari depos 1930 (ecepte en 1942 dum la Duesma mondomilito, ed en 1946), esas la maxim importanta internaciona konkurso pri futbalo por viri. Tale, depos 1930 la kupo eventis 20 foyi til 2014. FIFA aranjas la konkurso e selektas la lando (o landi) qua gastigos ol. Uruguay gastigis la championokonkurso di 1930, e divenis l'unesma mondala championo di futbalo.
Ok landi ganis la Kupo e divenis championi del mondo de 1930 til nun: Anglia, Arjentinia, Brazilia, Francia, Germania, Hispania, Italia ed Uruguay. Yen la listo di mondala championi di Futbalo.
Turmo (homonimo)
Turmo esas :
Zebro
right|200px| Zebro esas membro di kavalo-familio (Equidae) vivinta en centrala e suda Afrika.
Zebro esas aspekto-vicina ye asno, rikonocebla kun pilaro flava e strii bruna ke divenas horizontala vers dope.
Imposto pri la pordi e fenestri
Imposto pri la pordi e fenestri institucesis dal Direktorio, dum Franca revoluciono, ye la 24ma di novembro 1798 (4 frimaire an VII).
To esis la moderna versiono di antiqua imposto di Roma, ostiarium pri la pordi e koloni.
Kom konfliktas kun l'imposto pri konstrukturo e sub l'influo di higienisti ol supresesis en 1926.
Papo Lucius la 3ma
Lucius la 3ma (n. Ubaldo Allucingoli c. 1100 til 1185) esis la 171ma papo di katolik-eklezio.
Editerio Sudo
Editerio Sudo esas mikra hemala editerio quan Gonçalo Neves fondis en 2002 por publikigar la Ido-verki, quin il ipsa kompozis o tradukis, redaktis, kompostis, imprimis ed enmerkatigis. Tamen nur tri libri aparis kiel papera imprimuri. Omna cetera libri aparis nur kom pdf-edituri. En 2019 Editerio Sudo komencis publikigar verki anke da altra autori o tradukeri.
3ma di septembro
Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di yaro.
La 3ma di septembro esas la 246ma dio di la yaro (247ma en bisextila yari) segun Gregoriala kalendario. Restas 119 dii til la fino di la yaro.
Zibelino
right|250px
Zibelino esas mikra jurna mustelido note nigra vivanta en Siberia.
La vintro-furo di maskulo furnisas maxim bona krin-pinselo per pikto.
Klimato
thumb|220px|Klasifiko di klimati dil mondo. thumb|250px|left|Dezerto [[Atakama, exemplo pri regiono kun arida klimato.]] Klimato envolvas statistiki pri temperaturi, atmosferala preso, venti, pluvi ed altra meteorogiala elementi de ula specifika regiono kolektata dum longa periodi di tempo, ordinare plu kam 30 yari. On povas kontrastar la klimato kun vetero, qua esas la prezenta stando de la sama elementi dum kurta periodo, ordinare dum un o du semani.
La vorto "klimato" originis de Greka vorto klima, qua signifikas "tendenco". Ordinare, klimato esas definita kom la "mezavalora vetero" dum longa periodo di tempo. La nomizita "paleoklimatologio" studias la klimati de la tero dum pasinta epoki, uzanta evidentaji de glacio-strati, kresko-ringi en arbori, sedimenti, koralii e roki, por determinar quale esis la klimato di ula regiono dum pasinta epoki. Klimatala modeli esas matematikala modeli kreata por reprezentar pasinta, nuna o futura klimati.
La klimato en ula regiono afektesas da latitudo, altitudo, tereno, glaciala o nivala kovro, e/o per la proximeso o la disto de granda fluvii e riveri, lagi, mari od oceani. Klimati povas klasifikesar segun mezvalora o tipala serii di diferanta varianti; maxim ordinare uzata esas la temperaturo e la pluvo-quanto. L'ordinara metodo por klasifikar klimati kreesis da Rusa meteorologiisto Wladimir Köppen, ed uzesas pos 1948.
Latitudo
thumb|250px|right|[[Glacio-flotaco en l'Antarktik-oceano.]] La latitudo determinas l'incidala angulo di sun-radii en la surfaco di Tero e la difero di durado inter jorno e nokto. Plu granda esas l'incido di sun-radii, plusa kaloro recevas la tereno.
Varii en l'latitudo eventas pro l'inklineso de la rotac-axo di la Tero. L'incidala angulo di sun-radii dum la somero e dum la vintro ne esas la sama, e to esas l'origino di la diferi inter la sezoni. Kande l'inklino di sun-radii esas granda, li varmigas poke l'atmosfero. To esas l'origino di la kolda klimati an l'extrema nordo (Arktiko) e l'extrema sudo (Antarktika) del planeto.
Shenzhou 6
thumb|right|200px|Modelo di Shenzhou spaco-navo.
Shenzhou 6 (China: 神舟六号) esas la duesma voyajo homala di Chinia aden la spaco. Ol komencis la 12 di oktobro 2005. La navanaro esas ek du personi, Fei Junlong (費俊龍) e Nie Haisheng (聶海勝). La fino di la voyajo forsan esos la 17 di oktobro.
Hong Kong
Hong Kong (Chiniane: 香港), oficale la Specala Regiono Administrala Hong Kong esas autonoma regiono de la Popul-Republiko Chinia ed anciena kolonio dil Unionita Rejio. Jacanta an la delto dil Fluvio di Perli, ol konsistas ek peninsulo e kelka insuli, di qui l'insulo Hong Kong esas la maxim granda. Lua tota surfaco esas 1,106 km², ed ol havas 7,3 milion habitanti de diversa nacionanesi.
Pos l'Unesma opiumo-milito (1839-1842) Hong Kong divenis Britaniana kolonio, kun la perpetua cedo dil insulo Hong Kong. Pose en 1860, Qing-dinastio cedis la peninsulo Kowloon, e fine en 1898 ol cedis lore nomizita "Nova Teritorii" per 99-yara lokaco-kontrato. Dum la komenco di la yari 1980a, komencis negocii inter Popul-Republiko Chinia ed Unionita Rejio pri Hong Kong, qua fine retrodonesis a Chinia en 1997. Nun, la regiono havas plu autonomio kam altra regioni di Popul-Republiko Chinia.
Arara
thumb|250px|left|Fluvio Mamanguape, proxim l'urbo. Arara esas urbo en Brazilia. Segun statistiki de 2014 ol havis 13,258 habitanti. Lua tota surfaco esas 99 km².
Hong Kong
La nomo dil teritorio devenas del Chiniana Xiāng gǎng (香港), signifikante 'favoroza aquo' o 'parfumoza portuo'. Ol havas ekonomio di libera merkato, kun forta sektoro di servadi. Lua borso esas un ek la maxim granda del mondo. Lua moderna internaciona aeroportuo inauguresis en junio 1998, e povas recevar plu kam 72 milion veheri omnayare. En 2018, inauguresis sistemo di ponti e tuneli longa de 55 kilometri, qua ligas l'aeroportuo di Hong Kong a Makau e, de ibe, a Zhuhai, en la kontinento.
Historio
250px|left|thumb|[[Neolitiko|Neolitika ceramikajo trovita en Hong Kong.]] La maxim anciena kolonieti homala en Hong Kong evas de neolitiko, cirkume 6 mil yari ante nun. L'unesma habitanti apartenis a la tribui Yue, e komencis la kultivo di rizo en la insulo. En 221 aK l'imperiestro Qin Shi Huang konquestis la teritorii del populo Yue, ed okupis Hong Kong en 214 aK. La dinastio Qin dividis l'imperio en provinci, exemple la provinco Nanhai, qua enkorpigis Hong Kong e Guandong.
La dinastio Song de la Sudo okupis kurtatempe la nuna Kowloon til 1279 kande Mongoli konquestis ol dum la batalio di Yamen, e fondis la dinastio Yuan. Kande la dinastio finis, Hong Kong kontrolesis da sep granda familii qui establisabis en la insulo ed esis proprieteri de la maxim multa tereni. L'arivo di personi de provinci vicina augmentis la habitantaro di Hong Kong dum la dinastio Ming.
L'unesma Europano qua vizitis la regiono esis Portugalano Jorge Álvares, en 1513. Portugalani establisis komercala kolonieto nomizita Tamão en la regiono, e komencis intensa komerco kun Chinia. Dum la 16ma yarcento, la dinastio Ming komencis politiko nomizita Haijin, qua restriktis marala komerco e la koloniigo di la litoro. Konseque, granda parto del habitantaro di Hong Kong abandonis l'insulo por rezidar en la kontinento.
En 1624, imperiestro Kangxi revokis la politiko Haijin, ed itere stranjeri povis komercar en Chiniana portui. En 1757 l'imperiestro Qing establisis reguli qui limitizis l'eniro di stranjera navi en la portuo di Kanton, ecepte por Rusa navi. Quankam existis granda intereso Europana pri Chiniana produkturi, nome teo, silko e porcelano, Chiniani havis poka interesi pri Europana produkturi. Do, stranjeri nur povis uzar precoza metali por pagar la produkturi Chiniana.
thumb|left|220px|L'[[unesma opiumo-milito.]] Por diminutar la desequilibro komercala, Britaniani komencis vendar granda quanto di opiumo produktita en India a Chiniani. Pro granda kresko di la drogodependado, Chiniana imperiestro decidis proskriptar la komerco di opiumo ed imperis la destrukto di opiumo-stoki. La responso Britaniana esis l'unesma opiumo-milito. La dinastio Qing kapitulacis e cedis l'insulo Hong Kong a Britaniani, tamen la du landi deskonkordis pri la termini dil paco-pakto. Erste en 1842 signatesis la kontrato di Nanking, per quo Chinia apertis quar altra portui por extera komerco: l'insulo Shamian en Guangzhou, Amoy (Xiamen), Foochowfoo (Fuzhou) e Shanghai, ed anke pagar en tri yari entote 21-milion-dolara indemno e liberigar omna militala kaptiti Britaniana. Chinia nominis ca kontrato e la sequanta "neegala-pakti".
Dum la revoluciono di Taiping, qua komencis en decembro 1850, multa Chiniana komercisti refujis su en Hong Kong. La sequanta tensi inter Chinia e Britania pri la komerco di opiumo efektigis la duesma opiumo-milito, e la dinastio Qing itere vinkesis, ed obligesis cedar Kowloon e tale-nomizita "Nova Teritorii" a Britania dum 99 yari. En 1911, Britaniani fondis l'Universitato di Hong Kong, ed en 1924 li inauguris l'aeroportuo Kai Tak.
Kande la duesma milito Chiniana-Japoniana komencis, Geoffry Northcote, lor la guberniestro di Hong Kong, deklaris l'urbo neutra zono, por asekurar lua stando kom libera portuo. La kolonial administrado preparis su por posibla atako en 1940, ed evakuis omna mulieri e pueri de la teritorio. Fakte, Japonian imperio atakis ed okupis la kolonio ye la 8ma di decembro 1941. Dum l'okupo, komerco en la kolonio, inkluzive di nutrivi, cesis, e multa habitanti fugis a Makau. Britaniani riokupis Hong Kong erste ye la 30ma di agosto 1945, pos la vinkeso di Japonia dum la duesma mondomilito.
Pos la milito, la habitantaro augmentis pro arivo di Chiniani qui fugis del interna milito Chiniana, e pos 1949, di Chiniani qui fugis de komunista rejimo. Dum ca epoko, augmentis l'okupo di tereni e vakua imobli. Ye la 23ma di decembro 1953, granda incendio destruktis diversa edifici, e la guvernerio kreis konstrukto-programo kun skopo krear publika rezideyi. Komence, cirkume 600 mil habitanti beneficesis. Dum recenta yari, plu kam 2,1 milion habitanti rezidas en plu kam 500 mil apartamenti.
thumb|280px|left|Lasta standardo uzita da Britaniana kolonio Hong Kong, de 1959 til 1997. Dum la yari 1950a, Hong Kong divenis la maxim industriizita ekonomio di tale nomizita "Aziana Tigri", pro l'embargo komercala impozita kontre Popul-Republiko Chinia konseque la milito di Korea. Kun la rapida kresko di lua habitantaro e l'augmento di industriizo - qua reprezentis preske 50% del exportaci di la kolonio dum la yari 1960a - e l'expanso di turismo, lokala guvernerio komencis serio di reformi por plubonigar la substrukturo e publika servadi.
En 1972 komencis la konstruktado di nova rezideyi en tale nomizita "Nova Teritorii", ed en 1976 dekreto kreis nova nacionala parki, qui nun kovras cirkume 40% ek la surfaco di la teritorio. Gradope dum la fino dil yardeko, kreskis la necerteso pri la stando di Nova Teritorii, ed en 1979 lora guberniestro Murray MacLehose prizentis la questiono a Deng Xiaoping. La negocii rezultis la signato di tale nomizita "Deklaro Chiniana-Britaniana" en 1984. Segun ol, Unionita Rejio transferus Hong Kong a Popul-Republiko Chinia en 1997, qua kreus Specala Administrala Regiono e mantenus politikala ed ekonomiala sistemo kapitalista bezonata por lua developo dum la sequanta 50 yari.
En 1997, nemediate pos la transfero di suvereneso, Hong Kong afektesis da diversa krizi. Por solvar li, la guvernerio uzis importanta rezervi pekuniala por mantenar la kurso di kambio di dolaro di Hong Kong ante la financala krizo. Tamen, la rekupero ekonomiala afektesis pro erupto di gripo H5N1, ed en 2003, l'epidemio di SARS efektigis la diminuto di Hongkongana ekonomio. Ank en 1997 establisesis lego pri rezideyo, qua permisis ke Chiniani kun familiani en Hong Kong, e Hongkongani kun familiani en Popul-Republiko Chinia havis yuro por selektar ube li rezidos.
La precipua politikala debati pos la transfero di suvereneso referas quale developar la demokratio en la regiono, e l'adhero a la principo "un lando, du sistemi". En 2003, lokala guvernerio probis, sensucese, aprobar lego pri nacionala sekureso, segun l'artiklo 23ma de la Fundamentala Lego. To stimulis mobilizo di civitani, qua eventas omnayare depos 2003 ye singla 1ma di julio. En 2014, pos ke centrala guvernerio decidis preselektar kandidati ad Exekutiva Chefeso di la teritorio, komencis serio di protesti qui divenis konocata kom "revoluciono di parapluvi. En 2016, pos ke kandidati elektita por Legifala Konsilistaro desqualifikesis, pos l'adopto di nacionala legaro Chiniana ad individui jacanta an ferovoyala staciono West Kowloon, e la propozo pri extradar supozita delikanti a Chinia, produktis sucii pri qual esa la reala autonomio di la regiono.
Politiko
thumb|280px|Sideyo di legifala povo di Hong Kong. thumb|left|280px|Sideyo di la guvernerio di Hong Kong. Ante ke Hong Kong transferesis del Unionita Rejio a Popul-Republiko Chinia ye la 1ma di julio 1997, amba landi signatabis komuna deklaro qua establisis la principo "un lando, du sistemi". Segun ca deklaro, socialista sistemo adoptita en Popul-Republiko Chinia ne aplikesus en Hong Kong, e kapitalista sistemo durus ibe dum 50 yari. Pos ca deklaro, establisesis tale nomizita "Fundamentala Lego", equivalanta a konstituco por la teritorio, transformita en Specala Regiono Administrala.
Segun la Fundamentala Lego, en Hong Kong existas la separo di povi, e tale nomizita "Chef-exekutivo", elektita da elektala kolegio konsistanta ek 1500 membri, esas la exekutiva povo. Lu mustas evar adminime 40 yari, esar Chiniana civitano e rezidar permanante en Hong Kong por ne min kam 20 yari. Segun la Fundamentala Lego, la chef-exekutivo havas diversa povi, ma ante ke lu adoptez importanta decidi, lu mustas konsultar tale nomizita "Exekutiva Konsilistaro", konsistanta ek 32 membri, di qui 16 oficala membri e 16 neoficala membri.
La judiciala povo konsistas ek la Lasta Apelo-Korto ed infra korti. La korti anke povas renversar legi qui konflikus kun la Fundamentala Lego. Judiciisti nominesas dal chef-exekutivo.
Geografio
thumb|250px|Mapo pri Hong Kong. left|thumb|320px|Monto Victoria Peak en Hong Kong. La reliefo di Hong Kong esas montoza, kun poka plana tereni. Pro to, la maxim multa tereni kovresas da verda arei, arbusti, herbi e kultivi. Existas plu kam 3.000 speci di planti en Hong Kong, di qui 300 esas nativa de la regiono. La maxima urbala developeso existas en la peninsulo Kowloon. La maxim alta monto, Tai Mo Shan, jacas 957 metri super la marala nivelo.
La klimato dil urbo esas humida subtropikala (Cwa segun la klimatala klasifikuro da Köppen). La mezavalora temperaturo en julio (somero) esas 28,8°C, dum ke la mezavalora temperaturo en januaro (vintro) esas 16,3°C.
La mezavalora yarala pluvo-quanto esas 2398,4 mm. La pluvoza sezono iras de la duesma duimo di aprilo til l'unesma duimo di oktobro, plu intense de mayo til septembro. La maxim pluvoza monato esas junio, kun mezavalore 456 mm. De novembro til januaro la mezavalora monatala pluvo-quanto esas infre 40 mm. Tifoni eventas precipue dum la somero, e kelkafoye efektigas inundadi e terglitadi.
Ekonomio
thumb|320px|[[Borso di Hong Kong.]] thumb|left|320px|Hong Kong vidita de la Monto Victoria (Victoria Peak).
La bazo dil ekonomio di Hong Kong esas lua moderna sektoro di servadi, qua nun reprezentas 92,7 po cent del totala nacionala produkturo. La regiono havas basa imposti, minimal interveno guvernala en la merkato, ed establisita merkato financala. Ol esas la 35ma maxim granda ekonomio de la mondo, e lua totala nacionala produkturo equivalas aproxime 373 miliard dolari Usana, segun statistiki del Internaciona Monetala Fonduro.
La regiono havas la 10ma maxim granda internaciona komerco - inkluzite importaci ed exportaci - de la mondo. La valoro di la vari komercata ibe superiras lua totala interna produkturo. Cirkume 40% de la produkturi vendita da la regiono venas de kontinentala Chinia. Ol esas la 7ma maxim granda portuo por buxegi de la mondo. Turismo ank esas importanta por lua ekonomio: ol reprezentas cirkume 5% de la TNP. Ol esas la 14ma maxim populara destino por internaciona turisti.
Transporto
thumb|320px|Treno di granda rapideso che staciono West Kowloon thumb|320px|left|Internaciona Aeroportuo di Hong Kong Existis plu kam 860 mil automobili en Hong Kong, qui parkuras adminime 2100 kilometri di stradi e chosei, tote pavizita. En Hong Kong existas kelk ek la maxim importanta choseala substrukturi de la mondo, exemple la ponto Hong-Kong-Zuhai-Makau, longa de 55 kilometri sur fluvio di Perli, qua inauguresis en 2018. Altralatere, ne existas substrukturi tam moderna por bicikli, e fakte en multa loki l'uzo di bicikli esas limitizita. Omnayare eventas plu kam 23 mil trafik-acidenti en la teritorio. En Hong Kong on vehas adsinistre, pro influo Britaniana.
Norda-Ndebele-linguo
Norda-Ndebele od anke Zimbabwana-Ndebele-linguo o isiNdebele esas Afrikana linguo qua apartenas a Nguni-grupo de Bantua lingui.
Hong Kong
Transporto
La portuo di Hong Kong esas un ek la maxim granda por enmagazinigado di vari e transporto per buxegi. Ol esas un ek la maxim granda portui de Azia, dop la portui di Shanghai, Singapur, Shenzhen, Ningbo-Zhoushan, Guangzhou e Busan. En 2019 ol recevis 161,252 navi.
L'internaciona aeroportuo di Hong Kong inauguresis en 1998 sur tereni konquestita de la maro, remplasante l'olima aeroportuo Kai Tak. Ol povas recevar plu kam 72 milion veheri omnayare, e nun ol esas la 8ma maxim uzata aeroportuo de la mondo. Che ca aeroportuo existas transporto-sistemo nomizita people mover, konsistanta ek mikra treni senduktera qui uzesas por transportar veheri de un termino ad altru.
Existas 4 linei di treni interurbala, departanta del staciono Hung Hom, en Kowloon, vers Beijing, Shanghai e Guangzhou, inkluzite lineo di treno di granda rapideso Guangzhou–Shenzhen–Hong Kong Express, en qua treni povas atingar 350 kilometri po horo. Fine, kelka linei di autobusi ligas Hong Kong a diversa loki de kontinentala Chinia.
Publika transporto
thumb|320px|Submara [[tunelo sub la portuo di Kowloon.]] thumb|left|320px|[[Tramveturo di Hong Kong.]] Cirkume 90% de la voyaji en Hong Kong facesas per publika transporto omnadie, la maxim ganda procento di uzo di publika transporto en la mondo. L'unesma sistemo di publika transporto dil teritorio esis funikularo nomizita Peak Tram, qua uzesas til num. La sistemo di tramveturo havas 1 lineo kun 120 stacioni, kovranta granda parto dil insulo Hong Kong.
Lua sistemo di urbala ferovoyo e suburbala treni havas entote 10 linei dense uzata, e 12 linei di lejera treni, kovranta entote 174,7 kilometri. Cirkume 41% de la publika transporto di Hong Kong facesas per treni o metroi. Ank existas plu kam 700 linei di autousi en la regiono, e plu kam 18 mil taxii. Ank existas mikra autobusi en regioni qui ordinara autobusi ne servas efikive.
Paromi ank uzesas kom transporto-moyeno inter insuli, inkluzite insulo Hong Kong, e la kontinento. En septembro 2003 existis 27 regulala linei di paromi inter l'insuli e la portuo Victoria, e tri warfi de ube departis paromi liganta Hong Kong a Makau, a kontinentala Chinia ed al internaciona aeroportuo di Hong Kong - ca lasta nomizita "Skypier".
Referi
thumb|320px|Noktal imajo pri Hong Kong.
Kastelo
Kastelo esas :
Moulton, Alabama
Moulton esas urbo en la komtio Lawrence, Alabama, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 3,260 habitanti.
Kaszewice-Kolonia
Kaszewice-Kolonia esas vilajo en provinco Łódź, distrikto Bełchatów, komono Kluki, Polonia. Ol distas cirkume 50 kilometri sud-weste de Łódź e 160 kilometri sud-weste de Warszawa.
Moulton, Alabama
Geografio
right|Loko di Moulton, Alabama Moulton jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 15.3 km², equivalanta a 5.9 mi², di qui 15.3 km² (5.9 mi²) esas lando e nulo esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 3,260 homi, 1,384 hemanari, e 863 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 213.3/km² (552.1/mi²). Esis 1,486 domi kun mezvalora denseso di 97.2/km² (251.7/mi²). Segun raso, esis 79.82% Blanki, 15.00% Negri od Afrik-Usani, 2.76% indijeni Amerikana, 0.34% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.09% de altra rasi, e 1.99% de du o plura rasi, e 0.83% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 1,384 hemanari, di qui 24.7% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 46.0% esis mariajita e habitis kune; en 13.4% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 37.6% esis ne-familii. En 36.1% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 18.1% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.19 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.84 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 20.7% evante min kam 18 yari, 7.6% de 18 til 24 yari, 26.7% de 25 til 44 yari, 23.1% de 45 til 64 yari, e 21.8% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 41 yari. Por singla 100 mulieri esis 81.7 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse, esis 77.2 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $26,591, e la mezvalora revenuo per familio esis $35,195. La mezvalora revenuo por la viri esis $30,964 kontre $27,339 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $15,638. Vivis sub la povreso-lineo 17.6% de la habitantaro e 12.6% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 18.8% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 31.4% vivis sub la povreso-lineo.
Neoga, Illinois
Neoga esas urbo en la komtio Cumberland, Illinois, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 1,854 habitanti.
Geografio
Neoga jacas a.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 1,854 homi, 661 hemanari, e 475 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 530.2/km² (1,372.9/mi²). Esis 720 domi kun mezvalora denseso di 205.9/km² (533.2/mi²). Segun raso, esis 97.63% Blanki, 0.27% Negri od Afrik-Usani, 0.32% indijeni Amerikana, 0.32% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.92% de altra rasi, e 0.54% de du o plura rasi, e 1.40% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 661 hemanari, di qui 41.6% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 57.3% esis mariajita e habitis kune; en 10.7% muliero sen spozulo esis la domo-chefo e 28.1% esis ne-familii. En 21.8% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 11.3% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.71 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.19 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 30.0% evante min kam 18 yari, 9.5% de 18 til 24 yari, 28.9% de 25 til 44 yari, 18.8% de 45 til 64 yari, e 12.8% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 32 yari. Por singla 100 mulieri esis 89.4 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 86.5 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $34,500, e la mezvalora revenuo per familio esis $40,750. La mezvalora revenuo por la viri esis $29,405 kontre $20,607 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $15,173. Vivis sub la povreso-lineo 11.8% de la habitantaro e 8.9% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 15.5% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 6.6% vivis sub la povreso-lineo.
Chomeso
thumb|250px|Chomeso en tota mondo . En gradi di reda, landi kum plu kam 50% di chomeso de lua labor-povo. thumb|left|250px|Chomanti serchas supi en Paris, 1932. Chomeso esas social ed ekonomiala stando en qua parto ek la labor-povo ne havas laboro, o serchas laboro dum kelka tempo ma ne trovas labori quin li povas facar. Segun l'internaciona organizuro pri laboro (France OIT, Angle ILO) ula persono judikesas kom sen laboro kande lu serchas ula verko sensucese dum plu kam 4 sequanta semani.
Chomeso signifikas manko di suficanta labori che laboro-merkato por posibligar ke laboristi - segun lia studio-grado - recevar salarii por transvivar, nutrar su e sustenar adequate li e lia familii. Ta fakto ordinare demonstras la mala funcionado dil ekonomio en ula lando, regiono o - se eventas, quale en 1929 o 2009, generala ekonomiala krizo - en tota o granda parto de la mondo.
Segun klasika e neoklasika ekonomikisti e l'Austriana Skolo pri Ekonomiko, l'ekonomio di merkato havas fidinda mekanismi por solvar la problemi di chomeso. Kontree, segun John Maynard Keynes, chomeso eventas ciklale en l'ekonomii. Keynes konsilis guverni intervenar che ekonomio, por diminutar chomeso ed altra mala efekti dum l'ekonomiala krizi.
Ransono
Ransono esas preco postulata po la livro di milito-kaptito, di karcerano.
8ma di januaro
Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di yaro.
Lionel Jospin
Lionel Robert Jospin (n. 1937 en Meudon) publik oficiro e politikisto, esis chefministro di Francia de 1997 til 2002.
8ma di januaro
La 8ma di januaro esas l'okesma dio di la yaro segun Gregoriala kalendario. Restas 357 dii til la fino di la yaro (358 en bisextila yari).
Savage, Minnesota
Savage esas urbo en la komtio Scott, Minnesota, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 21,115 habitanti.
Geografio
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 42.8 km², equivalanta a 16.5 mi², di qui 41.2 km² (15.9 mi²) esas lando e 1.6 km² (0.6 mi², o 3.69% de la surfaco totala) esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 21,115 homi, 6,807 hemanari, e 5,717 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 512.4/km² (1,326.9/mi²). Esis 6,994 domi kun mezvalora denseso di 169.7/km² (439.5/mi²). Segun raso, esis 90.65% Blanki, 1.59% Negri od Afrik-Usani, 0.25% indijeni Amerikana, 5.39% Aziani, 0.02% Pacifik-insulani, 0.66% de altra rasi, e 1.45% de du o plura rasi, e 1.63% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 6,807 hemanari, di qui 56.4% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 74.0% esis mariajita e habitis kune; en 6.6% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 16.0% esis ne-familii. En 11.1% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 1.7% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 3.10 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.38 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 35.6% evante min kam 18 yari, 4.5% de 18 til 24 yari, 43.5% de 25 til 44 yari, 13.7% de 45 til 64 yari, e 2.6% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 31 yari. Por singla 100 mulieri esis 103.6 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse, esis 101.2 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $75,097, e la mezvalora revenuo per familio esis $79,244. La mezvalora revenuo por la viri esis $50,884 kontre $35,824 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $26,858. Vivis sub la povreso-lineo 2.3% de la habitantaro e 1.9% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 2.4% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 3.0% vivis sub la povreso-lineo.
Aglo di Bonelli
L'Aglo di Bonelli (Aquila fasciata) esas speco di aglo qua habitas de sudal Europa weste til Indonezia este, e til la dezertoSahara sude. Ol deskovresis da Italiana zoologiisto Franco Andrea Bonelli en 1815 e nomizita en lua homajo.
Harcourt, Iowa
Harcourt esas urbo en la komtio Webster, Iowa, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 340 habitanti.
Geografio
right|Loko di Harcourt, Iowa Harcourt jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 1.5 km², equivalanta a 0.6 mi², di qui 1.5 km² (0.6 mi²) esas lando e nulo esas aquo.
Demografio
Esis 137 hemanari, di qui 29.9% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 59.1% esis mariajita e habitis kune; en 3.6% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 36.5% esis ne-familii. En 35.0% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 18.2% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.48 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.24 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 26.2% evante min kam 18 yari, 9.7% de 18 til 24 yari, 26.8% de 25 til 44 yari, 19.1% de 45 til 64 yari, e 18.2% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 38 yari. Por singla 100 mulieri esis 98.8 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 90.2 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $37,212, e la mezvalora revenuo per familio esis $42,500. La mezvalora revenuo por la viri esis $25,625 kontre $18,854 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $22,461. Vivis sub la povreso-lineo 3.3% de la habitantaro e 0.0% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 0.0% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 4.5%, vivis sub la povreso-lineo.
Sutherland, Iowa
Geografio
right|Loko di Sutherland, Iowa Sutherland jacas a.
Papo Sergius la 1ma
Sergius la 1ma (n. 650 til 701) esis la 84ma papo dil katolik-eklezio.
Sutherland, Iowa
Demografio
La procento di habitanti segun evo esis: 20.2% evante min kam 18 yari, 5.7% de 18 til 24 yari, 20.5% de 25 til 44 yari, 22.5% de 45 til 64 yari, e 31.1% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 47 yari. Por singla 100 mulieri esis 87.5 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 o pluse esis 82.5 viri.
Victoria Principal
Victoria Principal (n. Concettina Ree Principale ye la 3ma di januaro 1950) esas Usana cinem- e televizion-aktorino konocita pro elua verko en televizion-dramo Dallas.
Turmo (shakoludo)
''videz anke turmo (homonimo)
Turmo esas piono turmo-forma, en l'angulo di la shakoplako.
Editerio Krayono
Editerio Krayono esis sendependa e privata editerio olqua publikigis dokumenti en la linguo Ido de 2003 til 2008.
Ol kreesis da Fernando Tejón Rubial.
Charles Babbage
Charles Babbage (1787 til 1828) esis inventinto di kalkulilo.