cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mount Washington, Kentucky
Demografio
La procento di habitanti segun evo esis: 29.0% evante min kam 18 yari, 8.9% de 18 til 24 yari, 34.8% de 25 til 44 yari, 18.6% de 45 til 64 yari, e 8.7% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 32 yari. Por singla 100 mulieri esis 91.9 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 90.0 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $43,813, e la mezvalora revenuo per familio esis $46,507. La mezvalora revenuo por la viri esis $35,439 kontre $23,600 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $18,495. Cirkume 7.9% de la habitantaro e 5.9% de la familii vivis sub la povreso-lineo, inkluzite 11.8% ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, e 7.8% ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse.
Pike Road, Alabama
Pike Road esas urbo en la komtio Montgomery, Alabama, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 310 habitanti.
Geografio
right|Loko di Pike Road, Alabama Pike Road jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 9.6 km², equivalanta a 3.7 mi², di qui 9.6 km² (3.7 mi²) esas lando e nulo esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 310 homi, 110 hemanari, e 95 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 32.3/km² (83.7/mi²). Esis 114 domi kun mezvalora denseso di 11.9/km² (30.8/mi²). Segun raso, esis 59.03% Blanki, 40.32% Negri od Afrik-Usani, 0.00% indijeni Amerikana, 0.32% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.00% de altra rasi, e 0.32% de du o plura rasi, e 0.00% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 110 hemanari, di qui 37.3% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 68.2% esis mariajita e habitis kune; en 12.7% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 13.6% esis ne-familii. En 12.7% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 2.7% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.82 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.07 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 25.8% evante min kam 18 yari, 8.7% de 18 til 24 yari, 24.8% de 25 til 44 yari, 33.5% de 45 til 64 yari, e 7.1% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 40 yari. Por singla 100 mulieri esis 96.2 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse, esis 101.8 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $86,492, e la mezvalora revenuo per familio esis $105,116. La mezvalora revenuo por la viri esis $88,307 kontre $17,321 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $36,912. Vivis sub la povreso-lineo 19.8% de la habitantaro e 13.7% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 38.6% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 0.0% vivis sub la povreso-lineo.
Frank Lampard
Frank James Lampard (n. ye la 20ma di junio 1978) esas Angla jeristo di futbalo dil futbalo-klubo Derby County F.C., ed ex-futbalisto.
Francisco de Quevedo
Francisco de Quevedo (1580 til 1645) esis Hispanian skriptisto de Barok-epoko.
Yari 1930a
La yari 1930a dil 20ma yarcento esis yardeko qua komencis ye la 1ma di januaro 1930 e finis ye la 31ma di decembro 1939. Ca epoko influesis per l'ekonomiala krizego di 1929, qua komencis pos la krulo di la Borso di New York en 1929 e produktis traumatala efekti en omna landi. La povreso, la chomeso e la sociala tensi esis difuzita.
La kresko di sociala tensi stimulis la diskursi autoritatoza e la kresko di grupi di extrema-dextra, exemple la Nacional-Socialista partiso di Germania. Naziisti arivis a la povo en Germania en 1933, e rapide riarmizis la lando e komencis politiki di teritorial expanso e persequo a Judi.
Dum ca yardeko, ank eventis la milito di Chaco, inter Bolivia e Paraguay, l'invado Italiana en Etiopia, l'interna milito di Hispania e komencis la duesma milito Chiniana-Japoniana, qua finos erste en 1945, kande Japonian imperio vinkesos pos la duesma mondomilito.
Lone Elm, Kansas
Lone Elm esas urbeto en la komtio Anderson, Kansas, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 27 habitanti.
Geografio
right|Loko di Lone Elm, Kansas Lone Elm jacas a.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 27 homi, 12 hemanari, e 9 familii qui rezidis en l'urbeto. La denseso di habitantaro esis 148.9/km² (371.4/mi²). Esis 17 domi kun mezvalora denseso di 93.8/km² (233.8/mi²). Segun raso, esis 100.00% Blanki, 0.00% Negri od Afrik-Usani, 0.00% indijeni Amerikana, 0.00% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.00% de altra rasi, e 0.00% de du o plura rasi, e 3.70% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 12 hemanari, di qui 25.0% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 75.0% esis mariajita e habitis kune; en 0.0% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 25.0% esis ne-familii. En 25.0% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 16.7% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.25 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.67 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 18.5% evante min kam 18 yari, 0.0% de 18 til 24 yari, 14.8% de 25 til 44 yari, 33.3% de 45 til 64 yari, e 33.3% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 60 yari. Por singla 100 mulieri esis 107.7 viri. Por singla 100 mulieri18 yari o pluse esis 83.3 viri.
Citova (Liozna)
Citova esas vilajo en estala Bielorusia, provinco Viciebsk, distrikto Liozna, komono Vieliashkovichi.
Staciono Kkachisan
320px|thumb|Eniro e vicineso dil staciono Ggachisan Kkachisan o (까치산역) esas staciono en linei 2 e 5 dil urbala ferovoyo di Seoul, Sud-Korea.
Starbuck, Minnesota
Starbuck esas urbo en la komtio Pope, Minnesota, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 1,314 habitanti.
Geografio
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 4.1 km², equivalanta a 1.6 mi², di qui 4.1 km² (1.6 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 1,314 homi, 565 hemanari, e 328 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 321.1/km² (834.0/mi²). Esis 633 domi kun mezvalora denseso di 154.7/km² (401.8/mi²). Segun raso, esis 99.01% Blanki, 0.00% Negri od Afrik-Usani, 0.00% indijeni Amerikana, 0.00% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.23% de altra rasi, e 0.76% de du o plura rasi, e 0.46% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 565 hemanari, di qui 26.5% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 47.8% esis mariajita e habitis kune; en 7.6% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 41.9% esis ne-familii. En 38.8% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 25.8% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.16 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.84 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 22.0% evante min kam 18 yari, 4.9% de 18 til 24 yari, 23.1% de 25 til 44 yari, 19.2% de 45 til 64 yari, e 30.9% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 45 yari. Por singla 100 mulieri esis 82.0 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse, esis 76.7 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $28,235, e la mezvalora revenuo per familio esis $40,875. La mezvalora revenuo por la viri esis $30,865 kontre $21,184 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $15,030. Vivis sub la povreso-lineo 13.1% de la habitantaro e 7.9% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 11.5% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 23.6% vivis sub la povreso-lineo.
Halo
Halo esas :
Koridoro esas paseyo alonge plura chambri di un etajo, di un apartmento, per qua onu povas forirar de oli (interna paseyo streta e longa servinta por cirkulo).
Pier Paolo Pasolini
Pier Paolo Pasolini (1922 til 1975) esis Italiana poeto, jurnalisto, intelektualo e filmifisto.
James Whyte Black
James Whyte Black (1924 til 2010) esis Britaniana mediko e farmacologiisto qua recevis la Nobel-premio pri fiziologio o medicino en 1988 por lia verki pri l'uzajo di propanolol.
Il verkis en l'universitato di Glasgow, studiis kom adrenalino afektis la korpi di personi kun angino.
Falkono
right|280px|thumb
Falkono (Falco) esas genero de 37 speci di jorna rapt-uceli qui ordinare esas tre rapida ed ajila. Falkoni lojas en omna kontinenti di la mondo ecepte Antarktika.
Falkoni esas mikra rapt-uceli havanta dina ali ed havas ecelanta vidopovo. Li apartenas al la subfamilio di Falconinae e la familio di Falconidae.
La maxim rapida ucelo en la nuna mondo esas la Falco peregrinus, falkono, qua povas flugar kun rapideso til 320 km/h.
La maxim frua fosili di falkoni esas 10 miliono de yari anciena, ma la genero forsan aparis poke frue.
Oak Hill, Florida
Geografio
Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbo havas entote 29.1 km², equivalanta a 11.2 mi², di qui 16.5 km² (6.4 mi²) esas lando e 12.6 km² (4.9 mi², o 43.38% de la surfaco totala) esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 1,378 homi, 549 hemanari, e 410 familii qui rezidis en l'urbeto. La denseso di habitantaro esis 83.4/km² (216.1/mi²). Esis 695 domi kun mezvalora denseso di 42.1/km² (109.0/mi²). Segun raso, esis 81.79% Blanki, 16.26% Negri od Afrik-Usani, 0.65% indijeni Amerikana, 0.22% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.51% de altra rasi, e 0.58% de du o plura rasi, e 0.65% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 549 hemanari, di qui 25.3% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 60.3% esis mariajita e habitis kune; en 8.9% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 25.3% esis ne-familii. En 20.6% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 10.2% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.51 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.84 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 22.1% evante min kam 18 yari, 6.9% de 18 til 24 yari, 24.6% de 25 til 44 yari, 25.4% de 45 til 64 yari, e 21.0% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 42 yari. Por singla 100 mulieri esis 106.9 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 104.0 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $32,130, e la mezvalora revenuo per familio esis $35,682. La mezvalora revenuo por la viri esis $24,643 kontre $22,917 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $16,158. Vivis sub la povreso-lineo 14.4% de la habitantaro e 7.8% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 25.0% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 6.8% vivis sub la povreso-lineo.
Lliga Regionalista
Lliga Regionalista esis Kataluniana konservema politikala partiso qua aparis per fuziono di Unió Regionalista e la Centre Nacional Català ye la 25ma di aprilo 1901. Danko a la vinko di la kandidaturi dil "quar prezidanti" (Sebastià Torres, Albert Rusiñol i Prats, Bartomeu Robert i Yarzábal e Lluís Domènech i Montaner) la partiso pluforteskis e la Lliga de Catalunya unionis ad ol. Olua unesma sekretario esis Ferran Agulló i Vidal.
1497
La yaro 1497 (MCDXCVII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye sundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 497ma yaro di la duesma yarmilo, la 97ma yaro di la 15ma yarcento, e la 8ma yaro di la yari 1490a.
Lucio Gutiérrez
Lucio Edwin Gutiérrez Borbúa, militisto n. ye la 23ma di marto 1957, esis prezidanto di Equador de 2003 til 2005.
Hamadriado
Hamadriado esas nimfo di boski, di qua fato esas ligita ad olca di arboro, e qua naskas e mortas kun ica.
Marc Chagall
thumb|280px|left|Placo dil merkato en Viciebsk Mark Zaharovich Shagalov, konocata kom Marc Chagall (7ma di julio 1887 til la 28ma di marto 1985) esis Rusa-Franca piktisto.
Haremo
Haremo esas :
Émile Levassor
Émile Constant Levassor (21ma di januaro 1843 en Marolles-en-Hurepoix, centrala Francia, til la 14 di aprilo 1897 en Paris) esis injenioro e automobilisto.
Pos studii ad École centrale il engajesis che Cockerill, en Belgia, e quick che « Perrin-Panhard ». Il asociis su a René Panhard por konstruktar veturi. Il spozigis la vidvo di Panhard.
Ilu kreis, perfektigis e ne hezitis probar modeli di automobili en kurado. Ilu esis l'unesma mondala vinkero dil automobilo-kurado Paris-Bordeaux-Paris en 1895, tamen il quick desqualifikesis, nam lua veturo ne havis 4 placi, qual establisis la regularo. Vundita lor acidento pro evitar hundo dum kurado Paris-Marseille-Paris en 1896, ilu restis fatigita e fragila. Ilu mortis sur sua desegno-tablo.
Staciono Sinjeong
320px|thumb|Platformo dil staciono Sinjeong Sinjeong (신정역) esas staciono che lineo 5 dil urbala ferovoyo di Seoul, Sud-Korea.
Knierim, Iowa
Knierim esas urbo en la komtio Calhoun, Iowa, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 70 habitanti.
Geografio
right|Loko di Knierim, Iowa Knierim jacas a.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 70 homi, 34 hemanari, e 19 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 26.8/km² (69.5/mi²). Esis 35 domi kun mezvalora denseso di 13.4/km² (34.8/mi²). Segun raso, esis 100.00% Blanki, 0.00% Negri od Afrik-Usani, 0.00% indijeni Amerikana, 0.00% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.00% de altra rasi, e 0.00% de du o plura rasi, e 0.00% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
La procento di habitanti segun evo esis: 20.0% evante min kam 18 yari, 5.7% de 18 til 24 yari, 30.0% de 25 til 44 yari, 18.6% de 45 til 64 yari, e 25.7% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 40 yari. Por singla 100 mulieri esis 100.0 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 107.4 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $26,667, e la mezvalora revenuo per familio esis $41,528. La mezvalora revenuo por la viri esis $19,500 kontre $28,333 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $20,280. Vivis sub la povreso-lineo 11.0% de la habitantaro e 0.0% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 0.0% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 0.0% vivis sub la povreso-lineo.
Alexandr Yevgenyevich Haritonov (hokeisto)
Alexandr Yevgenyevich Haritonov (n. ye la 30ma di marto 1976) esas Rusiana ex-hokeisto sur glacio.
Kariero
Haritonov esis konkurencanto en Mondala Championesi (2000, 2001, 2005, 2006, 2007) e Olimpiala Ludi (2006).
Sukcesi
En esquado di Rusia:
Klubala:
Personala:
Salarrué
Salarrué (naskinta Salvador Efraín Salazar Arrué ye la 22ma di oktobro 1899 til la 27ma di novembro 1975) esis Salvadorana poeto e skriptisto.
Cláudio Taffarel
Cláudio André Mergen Taffarel (n. ye la 8ma di mayo 1966) esas Braziliana futbalisto.
Harneso
Harneso esas equipokozi di selo-kavalo o jungo-kavalo.
401
La yaro 401 (CDI per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye mardio segun Juliala kalendario. Ol esis la 401ma yaro dil unesma yarmilo, la 1ma yaro di la 5ma yarcento, e la 2ma yaro di la yari 400a. La nomo 401 uzesas por ca yaro de la Mezepoko, kande Anno Domini divenis la precipua formo uzata en Europa por nomar yari.
Agostinho Neto
António Agostinho Neto Kilamba (1922 til 1979) mediko, skriptisto e politikistulo, esis l'unesma prezidanto di Angola, e guvernis de 1975 til 1979.
402
La yaro 402 (CDII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye merkurdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 402ma yaro dil unesma yarmilo, la 2ma yaro di la 5ma yarcento, e la 3ma yaro di la yari 400a. La nomo 402 uzesas por ca yaro de la Mezepoko, kande Anno Domini divenis la precipua formo uzata en Europa por nomar yari.
Muldraugh, Kentucky
Muldraugh esas urbeto en Kentucky, inter Louisville ed Elizabethtown. L'origino di la nomo esas nekonocata. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 1,298 habitanti. Ol jacas en la komtio Meade, Kentucky, Usa.
Geografio
right|Loko di Muldraugh, Kentucky Muldraugh jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 1.5 km², equivalanta a 0.6 mi², di qui Nulo kovresas per aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 1,298 homi, 519 hemanari, e 319 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 879.2/km² (2,264.6/mi²). Esis 635 domi kun mezvalora denseso di 430.1/km² (1,107.9/mi²). Segun raso, esis 82.36% Blanki, 9.94% Negri od Afrik-Usani, 1.39% indijeni Amerikana, 1.00% Aziani, 0.08% Pacifik-insulani, 2.16% de altra rasi, e 3.08% de du o plura rasi, e 7.01% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
La procento di habitanti segun evo esis: 28.2% evante min kam 18 yari, 13.6% de 18 til 24 yari, 34.7% de 25 til 44 yari, 16.4% de 45 til 64 yari, e 7.1% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 29 yari. Por singla 100 mulieri esis 104.4 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 107.6 viri.
Longford, Kansas
Longford esas urbeto en la komtio Clay, Kansas, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 94 habitanti.
Geografio
right|Loko di Longford, Kansas Longford jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbeto havas entote 0.4 km², equivalanta a 0.2 mi², di qui 0.4 km² (0.2 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 94 homi, 41 hemanari, e 25 familii qui rezidis en l'urbeto. La denseso di habitantaro esis 242.0/km² (619.8/mi²). Esis 54 domi kun mezvalora denseso di 139.0/km² (356.1/mi²). Segun raso, esis 96.81% Blanki, 2.13% Negri od Afrik-Usani, 0.00% indijeni Amerikana, 0.00% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.00% de altra rasi, e 1.06% de du o plura rasi, e 0.00% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 41 hemanari, di qui 26.8% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 58.5% esis mariajita e habitis kune; en 0.0% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 36.6% esis ne-familii. En 31.7% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 22.0% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.29 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.88 personi.
La mezvalora revenuo per hemanaro en l'urbeto esis $20,833, e la mezvalora revenuo per familio esis $24,375. La mezvalora revenuo por la viri esis $22,500 kontre $10,000 por la mulieri. La revenuo per capita por l'urbeto esis $12,072. Vivis sub la povreso-lineo 13.6% de la habitantaro e 11.1% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 0.0% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 33.3% vivis sub la povreso-lineo.
Mongolia
Mongolia (Mongole Монгол Улс, Monggol Ulus) esas lando senlitora en nordal Azia, inter Rusia norde e Popul-Republiko Chinia sude. Lua surfaco equivalas aproxime olta dil historiala teritorio "Extera Mongolia", qua existis dum la Dinastio Qing, en Chinia. La lando distas nur 37 km de la frontiero kun Kazakstan.
Bazala fakti pri Mongolia.
Yekaterina Alexandrovna Lagno
Yekaterina Alexandrovna Lagno (n. ye la 27ma di decembro 1989) esas Rusiana shakoludistino.
Mongolia
Historio
thumb|left|250px|Pikturi en kaverni. Homo erectus habitis Mongolia cirkume 850.000 yari ante nun. La moderna homi arivis en la regiono cirkume 40 mil yari ante num, dum la Supra Paleolitiko. La kaverno Khoit Tsenkher, en la provinco Khovd, montras mamuti, kameli ed altra animali. Pos la prehistorial epoko Mongola teritorio habitesis da nomada populi, qui delore formacis granda e povoza kunfederuri. La maxim anciena de ta populi, le Xiongnu, formacis kunfederuro sub l'imperiestro Modu Chanyu ye 209 aK. Balde li divenis granda minaco kontre la dinastio Qin, en Chinia.
Dum la fino dil 12ma yarcento, Temujin komencis unionar Mongola tribui. En 1206 Temujin recevis la krono dil unionita rejio kun la titulo Chingiz-kano. Dum la 13ma yarcento Mongolia esis la centro di Mongola imperio, la maxim vasta imperio di la historio: dum lua maxima ampleso, l'imperio kovris cirkume 33 milion km², e havis plu kam 100 milion habitanti.
Yekaterina Alexandrovna Lagno
El es arkichampionino de 2007.
Mongolia
Historio
thumb|left|250px|Mongola imperio dum la 13ma yarcento kompare a la nuna Mongolia. Pos la morto di Chingiz-kano, l'imperio dividesis en 4 rejii, qui preske divenis komplete nedependanta en 1259 pos la morto di Möngke Khan. La lasta imperio, l'imperio Yuan di Mongolia, kreesis da Kublai Khan en 1271 e falis en 1368.
Dum la 17ma yarcento Mandjuriani vinkis Mongoli. La Mandjuriana dominaco duris dum plu kam 200 yari.
Kande la dinastio Qing falis en Chinia en 1911, Mongolia deklaris su nedependanta. Tamen Chinia vinkesis erste en 1921, pos la helpo da Sovietia a Mongoli. En 1924 proklamesis la Popul-Republiko Mongolia, pos la morto di Bogd Khan, religiala chefo dil Mongoli. Dum la yari 1920a, preske 1/3 de Mongola maskula habitanti esis Buddhista monaki.
En 1928, Horloogiyn Choibalsan asumis la povo. Ilu komencis kolektivizo di vend-brutari, destruktis Buddhista monakeyi, e persekutis personi judikata kom "enemiki di la populo". En 1937 komencis politikala purgi simile a la Stalinana, qui produktis plu kam 30,000 morti. En 1931 l'invado di Mandjuria da Japoniani divenis minaco a Mongolia. Tamen, pos la batalio di Khalhin Gol en 1939, Sovietiani sucesis defensar Mongolia de Japonian invado.
En agosto 1945, Mongola trupi partoprenis en strategial atako kontre Japoniani en Mandjuria. Ye la 20ma di oktobro 1945 eventis plebicito en la Republiko Chinia pri la nedependo di Mongolia. L'ideo pri nedependo vinkis, e Chinia aceptis agnoskar ol. Pos la kreado di la Popul-Republiko Chinia la du landi agnoskis l'una l'altra, ye la 6ma di oktobro 1949.
Ye la 26ma di januaro 1952 Yumjaagiyn Cedenbal asumis la povo. Ilu kondamnis la personaleso-kulto a Choibalsan. Mongolia restis proxim politikale a Sovietia pos la rupteso China-Sovietiana dum la yari 1950a. En 1980, cirkume 55,000 Sovietiana soldati restis en Mongolia. Dum lua vizito a Moskva en 1984, Tsendenbal grave maladeskis, e la Mongola parlamento rapide remplasigis ilu per Jambin Batmönh.
Perestroika e glasnost komencita da Mihail Gorbachyov en Sovietia rapide afektis Mongolia. L'unesma protesti pri demokratio komencis ye la 10ma di decembro 1989, ed ye la 9ma di marto 1990 la komunista guvernerio renuncis. En julio di la sama yaro eventis elekti, e la partisi dil opozantaro obtenis majoritato en la parlamento. En 1992 la lando adoptis nova konstituco e supresis "Popul-Republiko" de lua nomo. En 1993, unesmafoye ne-komunista partisi vinkis en la elekti.
Politiko
thumb|left|280px|Guverneriala palaco en Ulaanbaatar. thumb|280px|Granda Statal Asemblitaro di Mongolia. Mongolia esas demokratiala parlamentala republiko. La prezidanto elektesas dal populo por 4-yara periodo, ma havas precipue simbolala povo. La Parlamento (Ulsyn Ich-Hural, Granda Statal Asemblitaro, o Granda Hural) havas 76 membri qui elektesas direte dal populo por 4-yara periodo. Li elektas la chefministro, qua esas la chefo di guvernerio.
La Partiso dil Populo - de 1921 til 1990 nomizita Revolucionala Partiso dil Populo - formacis la guvernerio de 1921 til 1996 (en sistemo kun unika partiso til 1990) e de 2000 til 2004. De 2004 til 2006 ol esis parto di koalisuro kun Demokrata Partiso e kun altra du partisi, e pos 2006 ol esis la maxim granda partiso en du altra koalisuri. Malgre ke en elekto eventinta ye la 28ma di julio 2012 nula partiso obtenis la majoritato, la Demokrati recevis plu multa voti kam altra partisi.
La judiciala povo di Mongolia havas tri instanci: l'unesma instanco konsistas ek lokala korti en omna provincala distrikti, ed en omna distrikti di Ulaanbaatar; la duesma instanco konsistas ek korti en la provinci ed en Ulaanbaatar; e fine la lasta instanco esas la Supra korto, kun sideyo en Ulaanbaatar. Por judiciar konstitucala temi existas separata Konstitucala korto.
La nuna konstituco adoptesis en 1992 e revizesis en 1999 ed en 2001. Ol grantas multa yuri, exemple religala libereso ed expreso-libereso.
Geografio
thumb|280px|Mongolia subdividita en provinci, kun lua precipua urbi e chosei. thumb|left|280px|Baktriana kameli en la [[dezerto Gobi.]] Mongolia esas la 19ma maxim vasta lando del mondo. Granda parto di lua teritorio kovresas da stepi o dal dezerto Gobi. Foresti kovras 11,2% de la teritorio.
La nordo e la westo di la lando kovresas da montari. La maxim alta esas la montaro Altai, qua iras de nord-westo vers la sud-westo di la lando. L'erodata montaro Khangai ank extensas nord-weste til sud-weste, ed okupas la centro di la lando. Fine la montaro Khentii, qua iras de la frontiero kun Rusia vers la nordo di Ulaanbaatar. La maxim alta monto di la lando esas Khüiten, kun 4,374 metri di altitudo.
La klimato esas mez-temperatura, kun milda temperaturi dum somero e kolda vintri. La pluvo-quanto varias de 200 til 350 mm omnayare an la nordo, e de 100 til 200 mmm omnayare an la sudo.
La maxim importanta rivero di la lando esas Selenga o Selenge, qua debushas an lago Baikal. Altra importanta rivero esas Onon, qua debushas an la rivero Shiika, do apartenanta a la baseno dil fluvio Amur. Altra riveri apartenas a la baseno dil fluvio Yenisei, kontre ke altri debushas an interna lagi, sen ekiro al oceano.
Demografio
thumb|250px|left|[[Yurto en Ulaanbaatar.]] 250px|thumb|Evoluciono demografiala di Mongolia, 1960 til 2015. Segun statistiki dal US Census Bureau por la yaro 2015, Mongolia havis 3,000,251 habitanti. La maxim multa (95%%) esas etniala Mongoli (precipue Khalkha Mongoli, qui esas cirkume 86% de la habitantaro). La cetera 14% esas Oirati, Buriati, ed altra grupi. Turka populi (Kazaki e Tuvani) esas cirkume 4,5% de la habitantaro, e la cetera esas Rusi, Chiniani, Koreani ed Usani. Cirkume 30% de la habitantaro duras esar nomada, e lojas en tendi nomizita "yurti".
L'oficala linguo di la lando esas Mongola, parolata da 95% de la habitantaro. Anke kelka dialekti dil Oirati e Buriati parolesas. Weste di la lando, la Kazaka linguo e la Tuvana linguo parolesas.
Segun la demografiala kontado di 2010, la religio kun la maxim granda nombro de adepti esas Buddhismo, praktikata da 53% de la habitantaro evanta 15 yari o pluse. Cirkume 39% deklaris ne havar religio. Shamanismo duras influar Mongola kulturo ed esar praktikata. Cirkume 3% de la habitantaro esas Mohamedani e 2,2% esas kristani.
La maxim populoza urbo esas Ulaanbaatar, kun plu kam 1 milioni habitanti en 2008. Du altra importanta urbi esas Erdenet (plu kam 80,000 habitanti) e Darkham (cirkume 74,000 habitanti en 2008).
Kulturo
thumb|250px|Tradicionala muzikisto pleas morin khuur. thumb|250px|left|Naadam esas la precipua somerala festivalo. La maxim anciena verko en la Mongola linguo esas "La sekreta historio dil Mongoli", skribita por la rejala familio kelkatempe dum la 13ma yarcento, pos la morto di Chingiz-kano. Granda nombro di texti skribita pos la 17ma yarcento prezervesis. La maxim anciena dramato en la Mongola skribesis da Dulduityn Danzanravjaa, cirkume 1831.
La precipua nacionala festivalo esas Naadam, qua esas organizata de multa yarcenti, ed eventas dum tri dii dum la somero. Ol konsistas ek konkursi pri tri tradicionala Mongola sporti: arkpafado, kavalo-konkursi, e Mongola lukto. Nun ol eventas de la 11ma til la 13ma di julio, omnayare.
Ante la 20ma yarcento, l'arto havis precipue religiala funciono ed influesis dal religio. Tradicionala muziko influesas forte da la nomadeso, da la naturo e da la tradicionala religii e Buddhismo. Un ek la tradicionala instrumenti de Mongolia esas morin khuur. L'unesma rock-bando esis Soyol-Erdene, e fondesis dum la yari 1960a kun influo de The Beatles. Pos la yari 1990a altra jenri, exemple rap, techno e hip-hop, aparis.
Erste en 1930 l'unesma profesionala teatro fondesis en Ulaanbaatar. La cinemo aparis dum socialista epoko e komence uzesis por ideologiala propagando. L'unesma cinematografuri esis pri populala legendi e revolucionala heroi. Pos adopto di la demokratio, cinematografisti komencis serchar internaciona parteneri por krear granda produkturi, exemple Japoniana-Mongola filmo Genghis Khan. La filmo Ingen nulims ("Historio pri ploranta kamelo") da Byambasuren Davaa e Luigi Falorni nominesis por Oscar-premio pri maxim bona dokumentala filmo stranjera en 2005.
Tradicionala sporti en Mongolia esas arkpafado, kavalo-konkursi, e Mongola lukto. Altra sporti, exemple basketbalo, altra lukti (tae-kwon-do, judoo), halterlevo, futbalo ed altri, anke divenis populara dum recenta yari. Plu multa Mongola tablotenisisti nun konkursas internacione.
Pawłowa (homonimo)
Pawłowa – rurala loki en Polonia
Siacishcha
Siacishcha esas vilajo en estala Bielorusia, provinco Viciebsk, distrikto Liozna, komono Vieliashkovichi.
Til 2004 lo apartenis ad ex-komono Kavali.
Faerana linguo
Faerana esas germana linguo parolata en Faero.
Pawłowa (Łódź)
Pawłowa esas vilajo en provinco Łódź, distrikto Bełchatów, komono Zelów, Polonia. Segun statistiki dil yaro 2011, ol havis 132 habitanti (53,8% esis mulieri). Ol distas cirkume 40 kilometri sud-weste de Łódź e 150 kilometri sud-weste de Warszawa.
Staciono Omokgyo
320px|thumb|Eniro e vicineso dil staciono Omokgyo Omokgyo (오목교역) esas staciono che lineo 5 dil urbala ferovoyo di Seoul, Sud-Korea. En Omokgyo jacas l'enmigro-oficeyo, ube exterlandani devas irar por registrar su e obtenar yuro por laborar.
Francesc Macià i Llussà
Francesc Macià i Llussà (1859 til 1933) esis militisto, politikisto e prezidanto di la Generalitat de Catalunya (autonoma guverno di Katalunia), konocita popule kom L'Avi.
Rivero Harajanskaya
Harajanskaya esas Bielorusiana rivero en provinco Viciebsk (distrikti Haradok e Viciebsk), en baseno di fluvio Daugava. La fonto dil rivero esas lago Ucianskaye, e enfluas a lago Kniajno 1 km de agrourbeto Zaronava (22 kilometri nord-weste di Viciebsk).
Su-levo ye 2 di mayo
Su-levo ye 2ma di mayo, eventinta en 1808, esas la nomo pro qua konocesas la fakti eventinta en Madrid (Hispania) dum ta dio, spricita per la populara tolle pro la situeso di politikala necerteso produktita pos Sedicio di Aranjuez. Represita la protesto per la trupi di Napoléon qui esis en l'urbo, ol extensis a tota lando ondo di publik apeli ad armizita revolto qui divenis Milito pri la nedependo di Hispania.
Steen, Minnesota
Steen esas urbeto en la komtio Rock, Minnesota, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 182 habitanti.
Geografio
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbeto havas entote 1.1 km², equivalanta a 0.4 mi², di qui 1.1 km² (0.4 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 182 homi, 69 hemanari, e 46 familii qui rezidis en l'urbeto. La denseso di habitantaro esis 167.3/km² (429.5/mi²). Esis 72 domi kun mezvalora denseso di 66.2/km² (169.9/mi²). Segun raso, esis 96.70% Blanki, 0.55% Negri od Afrik-Usani, 0.55% indijeni Amerikana, 0.55% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 1.65% de altra rasi, e 0.00% de du o plura rasi, e 1.65% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
La procento di habitanti segun evo esis: 32.4% evante min kam 18 yari, 8.8% de 18 til 24 yari, 26.4% de 25 til 44 yari, 14.8% de 45 til 64 yari, e 17.6% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 30 yari. Por singla 100 mulieri esis 89.6 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse, esis 95.2 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en l'urbeto esis $36,875, e la mezvalora revenuo per familio esis $43,125. La mezvalora revenuo por la viri esis $31,750 kontre $21,250 por la mulieri. La revenuo per capita por l'urbeto esis $15,531. Vivis sub la povreso-lineo 2.4% de la habitantaro e 0.0% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 0.0% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 0.0% vivis sub la povreso-lineo.
403
La yaro 403 (CDIII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye jovdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 403ma yaro dil unesma yarmilo, la 3ma yaro di la 5ma yarcento, e la 4ma yaro di la yari 400a. La nomo 403 uzesas por ca yaro de la Mezepoko, kande Anno Domini divenis la precipua formo uzata en Europa por nomar yari.
Distrikto Mazir
Distrikto Mazir esas un de distrikti di provinco Homiel en Bielorusia. Olua administrala centro esas Mazir.
Komoni dil distrikto
Segun datumi de 2022 la distrikto es dividita ad 10 komoni, qui administrala centri situesas en: Asaviec, Barbarow, Kamienka, Kozienki, Krinichni, Mahnavichi, Rudnia, Prudok, Skrihalaw e Slabada.
Alexander Fleming
En 1945 ilu kumpremiizesis per la Nobel-premio pri fiziologio o medicino kune Howard Walter Florey ed Ernst Boris Chain.
1499
La yaro 1499 (MCDXCIX per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye mardio segun Juliala kalendario. Ol esis la 499ma yaro di la duesma yarmilo, la 99ma yaro di la 15ma yarcento, e la 10ma yaro di la yari 1490a.
Waverly, Iowa
Waverly esas urbo en la komtio Bremer, Iowa, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 8,968 habitanti. Waverly esis la hemo di la kolegio Wartburg.
Geografio
right|Loko di Waverly, Iowa Waverly jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 29.7 km², equivalanta a 11.5 mi², di qui 28.9 km² (11.2 mi²) esas lando e 0.8 km² (0.3 mi², o 2.7% de la surfaco totala) esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 8,968 homi, 3,238 hemanari, e 2,143 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 310.3/km² (803.4/mi²). Esis 3,394 domi kun mezvalora denseso di 117.4/km² (304.0/mi²). Segun raso, esis 97.11% Blanki, 1.05% Negri od Afrik-Usani, 0.11% indijeni Amerikana, 0.87% Aziani, 0.01% Pacifik-insulani, 0.12% de altra rasi, e 0.72% de du o plura rasi, e 0.61% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 3,238 hemanari, di qui 30.6% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 57.1% esis mariajita e habitis kune; en 6.8% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 33.8% esis ne-familii. En 28.4% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 13.7% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.36 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.90 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 21.5% evante min kam 18 yari, 20.4% de 18 til 24 yari, 21.5% de 25 til 44 yari, 20.3% de 45 til 64 yari, e 16.3% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 34 yari. Por singla 100 mulieri esis 88.2 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 o pluse esis 82.4 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $39,587, e la mezvalora revenuo per familio esis $52,656. La mezvalora revenuo por la viri esis $36,369 kontre $22,031 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $18,285. Vivis sub la povreso-lineo 6.3% de la habitantaro e 2.1% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 2.0% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 5.8% vivis sub la povreso-lineo.
Faero
Faero esas arkipelago an la Nordal Atlantiko ed anke autonoma lando qua apartenas a la Rejio di Dania, ma ne esas parto del Europana Uniono. L'arkipelago konsistas ek 18 insuli, di qui 17 habitesas.
Bazala fakti pri Faero.
Historio
L' insuli divenis autonoma regiono ye 1948.
Politiko
L'arkipelago havas sua propra parlamento, kun 32 membri e 2 deputati en la parlamento di Dania.
Geografio
L' arkipelago konsistas ek 18 insuli.
Oakland, Florida
Oakland esas urbeto en la komtio Orange, Florida, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 936 habitanti.
Geografio
right|Loko di Oakland, Florida Oakland jacas a.
Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbo havas entote 4.2 km², equivalanta a 1.6 mi², di qui 4.2 km² (1.6 mi²) esas lando e nulo esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 936 homi, 341 hemanari, e 257 familii qui rezidis en l'urbeto. La denseso di habitantaro esis 221.7/km² (574.2/mi²). Esis 379 domi kun mezvalora denseso di 89.8/km² (232.5/mi²). Segun raso, esis 64.74% Blanki, 31.30% Negri od Afrik-Usani, 0.11% indijeni Amerikana, 1.07% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.64% de altra rasi, e 2.14% de du o plura rasi, e 3.53% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 341 hemanari, di qui 34.0% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 54.5% esis mariajita e habitis kune; en 15.2% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 24.6% esis ne-familii. En 18.8% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 5.6% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.74 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.12 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 28.1% evante min kam 18 yari, 5.4% de 18 til 24 yari, 28.4% de 25 til 44 yari, 27.4% de 45 til 64 yari, e 10.7% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 39 yari. Por singla 100 mulieri esis 92.6 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 87.5 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $52,159, e la mezvalora revenuo per familio esis $56,250. La mezvalora revenuo por la viri esis $40,000 kontre $36,161 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $22,857. Vivis sub la povreso-lineo 5.9% de la habitantaro e 5.2% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 6.6% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 8.9% vivis sub la povreso-lineo.
Pine Apple, Alabama
Geografio
right|Loko di Pine Apple, Alabama Pine Apple jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbeto havas entote 8.0 km², equivalanta a 3.1 mi², di qui 8.0 km² (3.1 mi²) esas lando e nulo esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 145 homi, 65 hemanari, e 44 familii en la urbeto. La denseso di habitantaro esis 18.1/km² (46.8/mi²). Esis 101 domi kun mezvalora denseso di 12.6/km² (32.6/mi²). Segun raso, esis 62.76% Blanki, 36.55% Negri od Afrik-Usani,and 0.69% de du o plura rasi.
Esis 65 hemanari, di qui 20.0% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 55.4% esis mariajita e habitis kune; en 10.8% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 32.3% esis ne-familii. En 32.3% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 18.5% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.23 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.82 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 22.8% evante min kam 18 yari, 4.1% de 18 til 24 yari, 22.8% de 25 til 44 yari, 22.8% de 45 til 64 yari, e 27.6% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 45 yari. Por singla 100 mulieri esis 81.3 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse, esis 80.6 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbeto esis $35,625, e la mezvalora revenuo per familio esis $44,583. La mezvalora revenuo por la viri esis $29,583 kontre $30,833 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbeto esis $16,876. Vivis sub la povreso-lineo 15.8% de la habitantaro e 7.7% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 35.9% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 14.3% vivis sub la povreso-lineo.
Historio di Israel
thumb|280px|La regiono di [[Proxim Oriento.]] De 2.6 milion yari ante nun til cirkume 900 mil yari ante nun eventis adminime 4 epizodi di disperso di hominidi tra la regiono ube nun jacas Israel. Ta grupi originis de Afrika. Che montaro Carmel, proxim el-Tabun, multa homala restaji trovesis, inkluzite skeleto di Homo neanderthalensis.
1913
La yaro 1913 (MCMXIII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye merkurdio segun Gregoriala kalendario, ed ordinara yaro komencinta ye mardio segun Juliala kalendario. Ol esis la 913ma yaro di la duesma yarmilo, la 13ma yaro di la 20ma yarcento, e la 4ma yaro di la yari 1910a. Kande 1913 komencis, Gregoriala kalendario esis 13 dii avan Juliala kalendario, qua duris uzesar en kelka loki til 1923.
Historio di Israel
280px|left|thumb|Rejii Israel e Judah. Dum la 2ma yarmilo aK, Kanaan, regiono nun dividita inter Israel, Libano, Palestinana teritorii, la westo di Jordania e la sudo di Siria, jacis sub Egiptiana dominaco. En antiqua epoko, Judi okupis regioni apud fluvio Nilo en Afrika, e apud fluvii Tigris ed Eufrati en Babilonia. Depos, li okupis la regiono di la nuna Israel. De 586 aK til 538 aK la regiono jacis sub Babiloniana dominaco.
1913
Naski
thumb|130px|[[Richard Nixon]] thumb|130px|[[Ċensu Tabone]] thumb|130px|[[Gerald Ford]] thumb|130px|[[Menachem Begin]] thumb|130px|[[Claude Simon]]
Historio di Israel
En 70, Romani destruktis la templo di Ierusalem, sakra loko por Judi. Pose komencis tale nomizita diasporo di Judi tra la mondo. En 131 imperiestro Hadrianus rinomizis Ierusalem "Aelia Capitolina" e konstruktis templo memoriganta Romana deo Jupitero en la loko di anciena juda templo. Gradope kristanismo kreskis en la regiono.
1913
Morti
thumb|130px|[[Segismundo Moret y Prendergast|Segismundo Moret]] thumb|130px|[[Manoel Ferraz de Campos Salles|Campos Salles]]
Historio di Israel
thumb|250px|Siejo di Ierusalem, dum l'[[unesma krucomilito.]] En 1099 l'unesma krucomilito konquestis Ierusalem ed establisis katolika rejio konocata kom Rejio di Ierusalem. Dum la konquesto, ambe Judi e Mohamedani sendistinge mortigesis o vendesis kom sklavi. Kristani fine vinkesis en 1187 dal sultano Salah ad-Din, de la dinastio Ayyubid. La verki da Moshe ben Maimon ("Maimonides"), mediko di Salah ad-Din, havis enorma influo en Juda kulturo.
De 1260 til 1291 la regiono divenis la frontiero inter Mamluk-kalifio, de Egiptia, e Mongola invadanti (kelkafoye federita kun la kristani). Sultano Qutuz, de Egiptia, fine vinkis Mongoli en Ain-Jalut-batalio, e lia sucedanto, Baibars, fine vinkis en 1291, kande krucomiliti finis.
Sub la kalifio Mamluk, la regiono esis parto de la provinco Bilad a-Sham (nune Siria). La provinco konquestesis dal sultano Selim 1ma de Otoman imperio en 1516-17. Juda habitanti koncentresis en l'urbi Ierusalem, Hebron, Safed e Tiberias.
En 1799 Napoléon la 1ma konquestis la regiono por kurta periodo, ed stimulis Judi krear stato. La proklamo faliis pro la vinkeso di Napoléon en Akko. En 1831 Muhammad Ali Pasha di Egiptia konquestis Otomana Siria e decidis rivivigar multa anciena regioni de Mamluk-kalifio. Lia politiki produktis l'Araba revolto di 1834. Paralele, dum la 19ma yarcento gradope kreskis la revendiki di judi en Europa pri egaleso ante la lego. Tamen, en Estala Europa, la persekuto di judi e legala restrikti augmentis, inkluzite difuzita pogromi.
En 1870 un skolo pri agrokultivala tekniki, Mikveh Israel, fondesis en Jaffa. En 1878 juda enmigranti de Rusian imperio establisis la kolonio Petah Tikva, ed en 1882 li kreis movado por helpar enmigranti krear nova kolonii. De ta yaro til 1903]] cirkum 35,000 judi ekmigris vers nuna Israel. En 1896 Theodor Herzl publikigis Der Judenstaat (La Juda Stato) e defensis l'ideo pri kreado di juda stato en respondo ad Europan antisemidismo. Lia movado divenis konocata kom Cionismo. Tamen, cionismo konsideresis suspektinda por l'Otomani.
De 1904 til 1914 40,000 judi establisesis en Siria, "la duesma Aliyah (enmigro)". L'unesma kibbutz (komunitato) fondesis en 1909, da non Rusa socialisti.
Dum l'unesma mondomilito multa judi luktis alonge Germana trupi kontre Rusa imperio, pro Rusi konsideresar enemiki de judi. Unionita Rejio serchis suporto de judi dum la milito por diversa razoni, inkluzite por dezirar la suporto de Usana judi por Britaniana milital esforco. En 1917, tra la Deklaro di Balfour, Unionita Rejio suportis fondo di "nacionala hemo" por Judi en Palestina. Pos finar la milito, kun la vinkeso di Otoman imperio, l'administro di Palestina donesis a Britaniani, ed l'enmigro di Judi forteskis.
La Deklaro di Balfour alarmis Arabi qui vivis en la regiono e, por preventar konflikti, Unionita Rejio e Francia signatis deklaro pri "la defenso di populi qui subisis l'opreseso di Turki, e la kreado di nacionala guverni (en Siria, Irak e Palestina) kun autoritati qui reprezentis l'originala habitanti de ta regioni". De 1919 til 1923 e de 1924 til 1929 eventis rispektive la triesma e la quaresma ondo di enmigro di judi vers Israel. De 1916 til 1929 eventis diversa ataki di Arabi kontre judi e kontre kristani en la regiono, note la masakri di Safed en 1920, e di Hebron en 1929. Pro Britaniani ne defensar li kontre l'Arabi, e por responsar a l'ataki, naskis en 1920 la paramilitaral organizuro Haganah.
right|100px|thumb|Mapo da Unionita Nacioni por partigo di Palestina ([[1947).]] En 1948, fondesis la nuna stato Israel. Balde komencis milto kun vicina Araba-landi - Jordania, Egiptia, Siria - qui ne aceptis la termini di la nedependo. Israel repulsis ataki ed okupis plusa teritorii kam olta di la divido-modelo da UN. En 1956 eventis la milito di Suez, kontre Egiptia. Usa e Soviet-Uniono koaktis Israel retretar de Sinai. Israelana trupi retretis, ma duris okupar Gaza, ube vivis multa Palestinani.
En 1964 fondesis l'Organizuro por Liberigo di Palestina, OLP, kun skopo obtenar nedependanta stato por Palestinani. En 1967 eventis tale nomizita Sis-dia milito. Israel okupis dum Est-Ierusalem e vasta arei de Araba landi. Membri de OLP fugis til Jordania. Lua membri komencis kaptar aeroplani ed igar teror-ataki.
En 1973, eventis tale nomizita milito dil Yom Kippur. Israel atakesis per fuzei lansita de teritorii di vicina Araba landi dum la dio di la festo "Yom Kippur", o "dio dil pardono". Israel repulsis l'ataki, ma balde divenis klara ke ol bezonis negociar pri paco por preventar nova serioza militi. Pos multa negocii, en 1979 Israel ed Egiptia paktis pri paco kun helpo da Jimmy Carter en Camp David. Israel retrodonis Sinai ad Egiptia.
En 1982, Israelana trupi komandita da Rafael Eitan siejis Beirut e koaktis OLP e lua chefo Yasser Arafat fugar a Tunizia. En oktobro 2005, Israel respondis ad atako da Palestinani en Chipro bombardanta la sideyo di PLO en Tunis. En 1987, pro la kresko di koloniigo Israelana che okupita teritorii, komencis revolto Palestinana konocata kom unesma Intifada, qua duris til la signato di pakti en Oslo en 1993, malgre l'esforci Israelana por supresar ol. En 1988, PLO agnoskis l'existo di Israel ed oficale repulsis terorismo.
Springfield, Illinois
Springfield esas la chef-urbo dil Usana stato Illinois e la sideyo dil komtio Sangamon. Segun la demografiala kontado di 2010, ol havis 116,250 habitanti.
Springfield fondesis en 1819, ed en 1840 ol divenis chef-urbo dil stato. Lua maxim famoza rezidero esis Usana prezidanto Abraham Lincoln, qua komencis lua kariero politikala en Springfield. Lua biblioteko, lua domo e lua tombo en la Tombeyo Oak Ridge esas nune turistal atraktivi. NAACP anke fondesis en Springfield, la yaro 1909.
Geografio
Segun l'Usana Kontado Ministerio, Springfield havas entote 156,2 km², equivalanta a 60,3 mi²), di qui 139,9 km² (54,0 mi²) esas lando e 16,3 km² (6,3 mi², equivalanta a 10,46% de la surfaco totala) esas aquo.