cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Crown Point, Indiana
Demografio
La mezvalora revenuo per hemanaro en l'urbo esis $52,889, e la mezvalora revenuo per familio esis $64,274. La mezvalora revenuo por la viri esis $50,090 kontre $26,669 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $24,568. Cirkume 3.7% de la habitantaro e 2.1% de la familii vivis sub la povreso-lineo, inkluzite 3.9% ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, e 3.2% ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse.
Sociolinguistiko
Sociolinguistiko esas la deskriptiva studio dil efekto di irga ed omna aspekti di ula socio - inkluzite kulturala normi, expekti, e kuntexto - en la formo per quo ula linguo esas uzata, e l'efekto di la socio en l'uzo di la linguo. Sociolinguistiko diferas de sociologio di linguo en qua la skopo di sociolinguistiko esas l'efekto di la socio sur la linguo, kontre ke la skopo di la sociologio di linguo esas l'efekto di la linguo sur la socio. En certena aspekti, sociolinguistiko semblas pragmatiko*. Ol esas historiale proxime parenta* a linguistikal antropologio, e distingo inter la du faki questionabas mem recente.
Venera 5
Venera 5 esis kosmosondilo di Sovietia qua exploris la planeto Venuso.
Koqu-vari e bak-vari
Koqu-vari e bak-vari
Venera 5
Identa sondilo Venera 6 arivis ye Venuso ye la sequanta dio, ed anke mezuris lua atmosfero.
Koqu-vari e bak-vari
Kaldrono esas poto, en qua onu koquas nutrivi e boliigas aquo.
Kasrolo esas implemento koqueyala ek metalo, vazo cilindra kun mancho e funda plata, en qua onu koquas nutrivi diversa.
Puebla de Alcocer
Puebla de Alcocer esas municipo en la provinco Badajoz, Extremadura, Hispania. Segun statistiki de 2019, ol havis 1,184 habitanti. Lua tota surfaco esas 296,7 km².
Orelo
thumb|250px|Anatomio di homala orelo.
Orelo esas organo di audado uzita da animalo por detektar sonora ondi. La termo povas referar ad kompleta sistemo responsiblo por kolekto e debuto traktinta di sono, o simple l'extera vizebla parto. Ne omna animali havas oreli en la sama parto di korpo.
Ne mamiferana audala organi
Araneo havas pili sur lia gambi qua uzesas da detektinta sono.
Reptiliana oreli havas nur uno osto - kolumela
Mamiferana orelo
mamiferi, havas du oreli, singla en amba kapo-lateri. Extera orelo esas funelo per kaptar e koncentrar sono onduli.
Certa mamiferi povas movar l'aurikulo por direktar lia funelo, kom ulo povas turnar l'okuli. La maxim multa homi perdis ta apteso. Ma homala funelo ampligas poka decibeli la frequenci cirkum 2.000 Hz e 3.000 Hz. Helixo esas rebordo di orelofunelo.
Meza orelo inkluzas orelo-tamburo ed oseti (tri tre mikra osti) ke servas kom martelo.
Interna orelo kontenas ne nur audado organo, kochleo, ma anke labirinto, equilibr-organo, responsanta di percepto kun angula pozeso di kapo e lia acelero.
Sandy Koufax
Sanford "Sandy" Koufax (naskis Sanford Braun en 1935) esas antea lansisto qua ludis omnatempe en Brooklyn e Los Angeles Dodgers de 1955 til 1966.
Lu esas maxim konocata por sis nekredebla sezoni de 1961 til 1966 antea la fino di lua kariero pro artrito. Ilu esis notora por lansi qui esis desfacila a frapar, ed anke lu esis l'unesma lansisto qua havis plu kam tri nul-frapi.
Gonçalo Neves
Gonçalo NEVES [pron. Gonsalu Nevesh], naskinta en 1964, olima experto pri komprado e qualesala kontrolo di nutrivi (inter 1989 e 2001), laboras de pos 2004 kom autonoma tradukisto e lexikografo. Lernis Esperanto en 1987. Inter 1987 e 1993 funcionis kom sekretario e bibliotekero di Portugalana Esperanto-Asociuro. En 1989 komencis skriptar en Esperanto. Membro dil Esperanto-Akademio inter 1995 e 1998. Plurfoye premiizita en la Internaciona Florala Ludi ed en la Konkursi pri Bel-Arti di UEA. Publikigis poemi, rakonti, esayi e recensuri en plura Esperanto-revui. Diskursis pri literaturala temi en Portugal, Hispania, Katalunia e Malta.
Lernis Ido en 1997 e quik komencis publikigar diversa artikli e tradukuri en la revui Progreso ed Ido-Saluto!. En 2002 fondis Editerio Sudo, mikra hemala editerio, por publikigar sua Ido-verki, quin il ipsa redaktas, kompostas, imprimas ed enmerkatigas od enretigas. Landala reprezentero di ULI en Portugal. Linguala Sekretario di ULI inter februaro ed agosto 2008. Ofta kunlaboranto en plura elektronikala forumi, precipue Ido-listo e Linguo-listo. Plurfoye interruptis sua Ido-agado tote o parte. Partoprenis la Internaciona Ido-Konfero en Berlin (2006) e la jubileala konfero en Paris (2007). Kreis la Ido-blogi La blua plumo en januaro 2015 e Linguala noti en agosto 2016 e Youtube-kanalo en 2020.
Lernis anke Volapük (en qua il skriptis kelka poemi) ed Interlingua (en qua il skriptis plura linguala artikli, poemi e rakonti).
Kastanyeto
Kastanyeto esas mikra peco ek busoligno od ek ivoro, kavigita skaliatre, juntita per kordeto an altra peco identa kontre qua onu igas lu frapar, por indikar forte la ritmo di dansario o kantario.
Staciono Jamwon
320px|thumb|Platformo dil staciono Jamwon Jamwon (잠원역) esas staciono che lineo 3 dil urbala ferovoyo di Seoul, Sud-Korea.
Kastono
Kastono esas :
Luisa Meyer auf der Heide
Luisa Meyer auf der Heide (n. ye la 31ma di januaro 2002) esas Germaniana tenisistino.
Segun datumi di WTA por 6ma di marto 2023 Luisa Meyer es 382ma tenisistino dil mondo.
Henri Moissan
Ferdinant Frédéric Henri Moissan (28 di septembro 1852 til 20 di februaro 1907) esis Franca kemiisto qua recevis la Nobel-premio pri kemio en 1906.
366
La yaro 366 (CCCLXVI per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye sundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 366ma yaro dil unesma yarmilo, la 66ma yaro di la 4ma yarcento, e la 7ma yaro di la yari 360a. La nomo 366 uzesas por ca yaro de la Mezepoko, kande Anno Domini divenis la precipua formo uzata en Europa por nomar yari.
Russell, Kentucky
Russell esas urbo en la komtio Greenup, Kentucky, Usa. Ol jacas alonge la rivero Ohio. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 3,645 habitanti.
Geografio
right|Loko di Russell, Kentucky Russell jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 10.4 km², equivalanta a 4.0 mi², di qui 10.4 km² (4.0 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 3,645 homi, 1,428 hemanari, e 1,106 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 351.8/km² (910.5/mi²). Esis 1,584 domi kun mezvalora denseso di 152.9/km² (395.7/mi²). Segun raso, esis 96.49% Blanki, 0.71% Negri od Afrik-Usani, 0.03% indijeni Amerikana, 2.14% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.22% de altra rasi, e 0.41% de du o plura rasi, e 0.82% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 1,428 hemanari, di qui 30.0% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 67.6% esis mariajita e habitis kune; en 7.1% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 22.5% esis ne-familii. En 20.2% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 8.9% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.50 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.88 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 21.7% evante min kam 18 yari, 7.1% de 18 til 24 yari, 25.1% de 25 til 44 yari, 29.7% de 45 til 64 yari, e 16.4% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 43 yari. Por singla 100 mulieri esis 94.6 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 91.5 viri.
Maquoketa, Iowa
Maquoketa esas urbo en la komtio Jackson, Iowa, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 6,112 habitanti.
Geografio
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 9.0 km², equivalanta a 3.5 mi², di qui 8.9 km² (3.5 mi²) esas lando e 0.1 km² (0.04 mi², o 0.86% de la surfaco totala) esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 6,112 homi, 2,614 hemanari, e 1,599 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 684.0/km² (1,773.3/mi²). Esis 2,797 domi kun mezvalora denseso di 313.0/km² (811.5/mi²). Segun raso, esis 98.10% Blanki, 0.16% Negri od Afrik-Usani, 0.21% indijeni Amerikana, 0.11% Aziani, 0.34% Pacifik-insulani, 0.34% de altra rasi, e 0.72% de du o plura rasi, e 0.98% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 2,614 hemanari, di qui 29.1% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 46.4% esis mariajita e habitis kune; en 11.1% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 38.8% esis ne-familii. En 34.3% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 18.1% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.26 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.90 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 24.4% evante min kam 18 yari, 8.3% de 18 til 24 yari, 25.2% de 25 til 44 yari, 20.6% de 45 til 64 yari, e 21.4% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 40 yari. Por singla 100 mulieri esis 87.8 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 81.0 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en l'urbo esis $28,984, e la mezvalora revenuo per familio esis $36,705. La mezvalora revenuo por la viri esis $25,819 kontre $19,421 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $16,360. Vivis sub la povreso-lineo 12.3% de la habitantaro e 9.1% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 18.6% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 8.6% vivis sub la povreso-lineo.
Mars 1
thumb|Mars 1
Mars 1 esis un de plura sondili di la Mars-projeto di Soviet-Uniono, qui lansesis inter 1960 e 1973 por explorar la planeto Marso.
Mars 1 lansesis ye 1 di novembro 1962. La intenco esis fotografar la surfaco di la planeto Marso. Kurte pos ke ol esis pozata aden trajektorio por la planeto, on deskovris ke, pro malfunciono di valvo, plusa korektigi di la voyo ne esus posibla; la sondilo pasis Marso ye disto 197.000 km, ye 19 di junio 1963. Ol esis la unesma kosmosondilo qua preter-iris Marso. Kontakto kun la sondilo esis ja perdita ye 21 di marto 1963. Dum la periodo di kontakto, informeso transmisesis pri la magnetala feldo di Tero, ionizita gasi de la Suno e meteoro-kolizioni.
Brazzaville
250px|left|thumb|Edifici del Universitato Marien Ngouabi. Brazzaville esas la chef-urbo e maxim populizita urbo di la Republiko Kongo. Segun statistiki de 2014, ol havis 1,827,000 habitanti. Entote ol havas 263,9 km².
Ol fondesis cirkume 1880 dal Franca explorero Pierre Savorgnan de Brazza, segun qua ol nomizesis.
Morland, Kansas
Morland esas urbeto en la komtio Graham, Kansas, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 164 habitanti.
Geografio
right|Loko di Morland, Kansas Morland jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbeto havas entote 1.2 km², equivalanta a 0.5 mi², di qui 1.2 km² (0.5 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 164 homi, 70 hemanari, e 48 familii qui rezidis en l'urbeto. La denseso di habitantaro esis 134.7/km² (347.4/mi²). Esis 94 domi kun mezvalora denseso di 77.2/km² (199.1/mi²). Segun raso, esis 98.17% Blanki, 0.00% Negri od Afrik-Usani, 1.22% indijeni Amerikana, 0.61% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.00% de altra rasi, e 0.00% de du o plura rasi, e 0.00% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 70 hemanari, di qui 25.7% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 62.9% esis mariajita e habitis kune; en 5.7% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 31.4% esis ne-familii. En 27.1% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 15.7% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.34 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.81 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 24.4% evante min kam 18 yari, 3.0% de 18 til 24 yari, 28.7% de 25 til 44 yari, 26.2% de 45 til 64 yari, e 17.7% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 41 yari. Por singla 100 mulieri esis 97.6 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 100.0 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en l'urbeto esis $32,917, e la mezvalora revenuo per familio esis $41,250. La mezvalora revenuo por la viri esis $17,250 kontre $21,250 por la mulieri. La revenuo per capita por l'urbeto esis $17,060. Vivis sub la povreso-lineo 11.4% de la habitantaro e 10.2% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 19.4% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 0.0% vivis sub la povreso-lineo.
Makau
Makau (Chiniane:澳門; 澳门), oficale Specala Regiono Administrala Makau esas autonoma regiono di Popul-Republiko Chinia ed anciena kolonio di Portugal. Jacanta an la delto dil Fluvio di Perli, ol konsistas sole ek la urbo Makau.
Makau administresis da Portugal de la duimo di la 16ma yarcento til la fino di 1999, ed esis la lasta Europana kolonio en Azia.
Historio
La historio di Makau komencis dum la Dinastio Qin (221 til 206 aK) kande la regiono pozesis sub l'autoritato di la komtio Panyu, situita en la nuna Guangdong. L'unesma Chiniani qui rezidis ibe fugabis del invado Mongola. Sub la dinastio Ming (1368 til 1644), peskeri migris vers Makau de Guangdong e Fujian.
L'urbeto restis mikra til l'arivo dil Portugalani dum la 16ma yarcento. En 1513, Jorge Álvares divenis l'unesma Portugalano qua arivis en Chinia. En 1535 Portugalani darfis komercar ibe. Li koloniigis la peninsulo depos 1557, e lokacis ol kambie pago di 18,6 kilogrami di arjento omnayare, til la yaro 1863. En 1576, lora papo Gregorius la 13ma kreis la diocezo di Makau.
320px|thumb|left|Ruini de la katedralo di Santa Petrus (de 1602), qua destruktesis pro fairo en 1835. Makau prosperis kom portuo, malgre serio di ataki da Nederlandani, qui probis konquestar ol dum la 17ma yarcento. Nederlandani atakis Makau ye la 24ma di junio 1622, ma ekpulsesis dal Portugalani e nulatempe pose li decidis itere atakar. La maxim multa defenseri esis Afrikana sklavi, kune kelka soldati e sacerdoti Portugalana.
thumb|320px|left|La katedralo ed altra edifici, c. 1930. thumb|320px|Makau en 1938. En 1928, pos la revoko di la Dinastio Qing, Chiniana partiso Kuomintang signatis nova pakto kun Portugalani, qua modifikis poke l'antea kontrato. Dum la Duesma mondomilito Makau ne invadesis dal Japoniani, diferanta del eventinta en teritorii Nederlandana e Portugalana an insulo Timor. Makau prosperis dum kurta periodo kom neutra portuo, e Japoniani respektis la neutreso Portugalana til certa punto: en agosto 1943, Japoniani siejis Britaniana navo Sian en la portuo di Makau e mortigis 20 Britaniana soldati. La sequanta monato li demandis permiso por sendar "konsileri" a Makau sub minaco di invadar la teritorio se Portugal ne permisis to.
Kande Usa deskovris ke la "neutra" Makau uzesus por transportar fuelo a Japonia, ol decidis bombardar la hangaro dil Centro di Aviacado por destruktar la fuelo ye la 16ma di januaro 1945. Makau anke subisis altra du aeral ataki, ye la 25ma di februaro ed ye la 11ma di junio 1945. Pos protesti de la guvernerio Portugalana, Usa decidis pagar US$20,255,592-dolara indemno pro l'ataki.
De la milito sur Pacifiko til la kreo di Popul-Republiko Chinia, Makau uzesis kom sekura portuo por refujinti qui fugis del interna milito Chiniana. Pos ke komunisti asumis la povo en 1949, li deklaris la pakto Chiniana-Portugalana "neegala traktato", tamen li permisis Makau mantenar lua "status quo" til instanto plue konvenanta por li.
thumb|320px|left|Makau en 1981. En 1966 eventis tumulti en Makau pro nekonenteso kun Portugalana guvernerio, influita da tale nomizita "Kulturala Revoluciono Chiniana". Dum la maxim serioza konflikto, 6 personi mortigesis e plu kam 200 plusa homi vundesis. Pos dianta revoluciono di 1974 en Portugal, la nova administro Portugalana decidis abandonar omna transmara posedaji. En 1976, Portugal definis Makau kom "Chiniana teritorio sub Portugalana administrado", e grantis ol administrala, financala ed ekonomiala autonomio. Tri yari pose, Portugal e Chinia paktis pri konsiderar Makau "Chiniana teritorio sub [tempala] administrado Portugalana". La du landi signatis komuna pakto ye la 13ma di aprilo 1987, segun quo Popul-Republiko Chinia aceptis prezervar l'autonomio e la sistemo ekonomiala kapitalista di Makau til la yaro 2049.
Chiniana guvernerio asumis l'administrado di Makau ye la 20ma di decembro 1999, e transformis ol en Specala Regiono Administrala (SAR) pos plu kam 400-yara kolonial administrado Portugalana. La nova administranto, Edmund Ho Hau-wah, anke decidis kombatar kriminal organizuri qui agis en la urbo. Chiniana trupi sendesis a la peninsulo ambe por asekurar la suvereneso e por kombatar kriminal organizuri.
Pos la transfero di suvereneso, l'ekonomio duris prosperar, e kreskis la koloko en nova hoteli e kazini pos la liberigo di pariajo. Tamen, anke kreskis l'inflaciono, la neegaleso inter le richa e le povra, e l'uzo di nelegala laboropovo.
Politiko
thumb|320px|Sideyo di la guvernerio di Makau. thumb|350px|left|Sideyo di la Legifal Asemblo di Makau, che quartero Sé. La pakto Chiniana-Portugalana di 1987 e pose la Fundamentala Lego (konstituco) aprobita dal Nacionala Kongreso di Chiniana Populo en 1993 establisas ke l'ekonomiala sistemo, la legaro, libereso e vivo-stilo di Makau ne modifikesos dum adminime 50 yari pos la transfero di la suvereneso, qua eventis en 1999. Ecepte pri l'aferi di extera defensi ed exterala relati, Makau mantenas lua propra exekutiva, legifala e judiciala povi, lua propra konstituco e monetaro (nomizita "pataca"), lua dogano e kontrolo di migrado. La principo adoptita nominesas "un lando, du sistemi".
La chefo di lua exekutiva povo selektesas dal centrala guvernerio, pos rekomendo dil elektala komitato, qua konsistas ek 400 lokala reprezentanti di aferala, komunitatala e politikala sektori. Ilua ofico-tempo duras dum admaxime 5 yari.
La Legifal Asemblo havas 33 membri, singla ek li elektita por 4-yara mandato, di qui 14 elektesas direte dal populo, 12 elektesas nedirete, e 7 indikesas dal Chef-Exekutivo. Dum la legifal elekti di 2017 partoprenis 12 politikala partisi, qui povas grupigesar en du faki: favorebla al establisado, e favorebla a demokratio. Makau reprezentesas en la Kongreso Nacionala dil Populo Chiniana da 12 deputati qui elektesas da elekterala kolegio, e la Konsilistaro di Stato di Popul-Republiko Chinia nominas 29 Makauana reprezenteri por la Konsultiva Konfero Politikala di Chiniana Populo.
La nacionala legaro Chiniana ne aplikesas en Makau, qua traktesas kom separita judiciala resortiso. La bazo di lua legaro esas civila legaro Portugalana, duranta la tradiciono establisita dum kolonial administrado. Tamen, la povo pri interpretar ed emendar legi la Fundamentala Lego apogesas en la civila legaro socialista. Makau havas nedependanta politiki pri enmigro e taxado. Lokala Kontoro pri Identifiko emisas pasporti qui esas diferanta de olta di Popul-Republiko Chinia e di Hong Kong, ed existas frontierala kontrolo inter Makau e Popul-Republiko Chinia. Omni qui trairas la terala frontiero o voyajas de Hong Kong a Makau od inverse mustas pasar frontierala kontrolo. Civitani kun rezido en kontinentala Chinia ne povas havar anke permananta rezido en Makau.
Geografio
thumb|280px|Aeral imajo pri la [[peninsulo di Makau.]] thumb|left|320px|Historiala quartero di Makau. La reliefo di Makau esas ordinare plana, kun multa arei konkestita de la maro, e kelka kolini en la peninsulo di Makau e l'insuli Taipa e Coloane. La maxim alta punto, nomizita Coloane Alto, jacas 172 metri super la marala nivelo.
La klimato dil urbo esas subtropikala humida (Cwa segun la klimatala klasifikuro da Köppen). La mezavalora temperaturo en januaro (vintro) esas 15,1°C, kontre ke la mezavalora temperaturo en julio (somero) esas 28,6°C.
La mezavalora yarala pluvo-quanto esas 2058,1 mm. La pluvoza sezono iras de aprilo til septembro. La maxim pluvoza monato esas junio, kun mezavalore 363,8 mm. La mezavalora pluvo-quanto di la monati decembro e januaro esas infre 31 mm.
Ekonomio
L'ekonomio di Makau esas kapitalista, e lua precipua fonto di revenui esas turismo e la pariado en kazini. Lua "industrio" di pariado esas la maxim granda de la mondo (US$ 24 miliardi omnayare), esanta 7-ople plu granda kam olta di Las Vegas. Cirkume 79,6 po cento del imposti kolektata dal guvernerio venas de la kazini. La maxim multa viziteri di la kazini esas Chiniani de la kontinento.
Malgre havar alta TNP po persono, la neegaleso sociala esas granda.
Kulturo
thumb|left|250px|Strado-plako skribita en la Portugalana. thumb|320px|Restaji de la Katedralo di Santa Paulus. La kulturo di Makau mixas Portugalana e Chiniana influi. L'influo Portugalana esas notora en l'arkitekturo, kontre ke l'influo Chiniana esas notora en la religiozeso tradicionala, per aspekti qui desaparabas en kontinentala Chinia.
La komunitato Makauana (Macaenses), strictu sensu, esas mestici di Aziani, nome Chiniani, kun Portugalani. Li parolas lokala kreola linguo, patuá, kun bazo Portugalana ed influi de la lingui Kantonana, Malaya, ed altri. Li esas precipue katoliki, ma nun li konfrontas krizo pri identeso, nam sive Portugal, sive Popul-Republiko Chinia, nulatempe facis irga demografiala kontado por identifikar individui segun sua propra etniala percepto, e pro ke existas intermariaji inter Chiniani e Makauani. On kalkulas ke Makauani esas cirkume 10.000 personi, de la 500 mil habitanti di Makau.
thumb|320px|Pastéis de nata thumb|left|320px|Templo di la deino A-Ma. La koquarto Makauana mixas precipue influi Kantonana e Portugalana, ma anke Indiana e Malaya, pos yarcenti di koloniigo e kontakto inter ca kulturi. Lokala ingredienti multe uzata esas marala nutrivi, kurkumo, kokoso-lakto e fazeoli adzuki. Existas lokala adaptado di diversa dishi Portugalana, exemple caldo verde ("verda buliono"), minchee e cozido à portuguesa (legumi e karno stufita), e la kuko pastel de nata (mikra tarto ek ovo).
Eduard Buchner
Eduard Buchner (1860 til 1917) esis Germana kemiisto qua recevis la Nobel-premio pri kemio en 1907.
Makau
Kulturo
La festo di la Nov-yaro Chiniana esas la maxim importanta festivalo tradicionala di Makau, ed eventas omnayare dum la fino di januaro o komenco di februaro. La templo di la deino A-Ma, konstruktita en 1488, esas un ek la maxim anciena di Makau. On kredas ke la nomo "Makau" devenas de la nomo di la deino. En la templo Pou Tai Un eventas la festo Tou Tei, qua celebras la deo di la Tero. La procesiono qua rimemorigas la Sufrado di Iesu Kristo esas importanta katolika festo, ed eventas omnayare en februaro. Cirkume 6 po cent del habitantaro di Makau esas katoliki, tamen, la quanto di protestanti augmentis dum recenta yari. Buddhismo e Chiniana religii praktikesas da 80% de la habitantaro, segun statistiki de 2012.
La literaturo di Makauani decendanti de Portugalani aparis dum la 19ma yarcento. Dum la 20ma yarcento kelka skriptisti qui naskis o rezidis en Makau ganis notoreso: Leanel Alves, José dos Santos Ferreira, Henrique de Senna Fernandes, e Camilo Pessanha. Pri muziko, omnayare dum autuno eventas Internaciona Festivalo pri Muziko, kun prizentado di muzikisti di jazo, klasika muziko, elektronala muziko, folk-pop Chiniana, rock e Fado. Altra populara ritmi esas samba, bossa nova e kizomba.
23ma di marto
Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di yaro.
Makau
Sporto
thumb|320px|Grand Prix di Makau Malgre lua mikra surfaco, en Makau existas multa sporteyi por diversa sporti. La teritorio gastigis l'Est-Aziana Ludi di 2005, la Ludi di Landi Portugalane-parolanta di 2006, e l'Interna Ludi (Indoor Games) Aziana di 2007.
23ma di marto
La 23ma di marto esas la 82ma dio di la yaro (83ma en bisextila yari) segun Gregoriala kalendario. Restas 283 dii til la fino di la yaro.
Makau
Sporto
Omnayare, eventas automobilala e motociklala konkurso nomizita Granda Premio di Makau (Grand Prix). Ol esas la sola strada cirkuito qua gastigas samatempe konkursi pri Formulo 3, pri touring-automobili (ordinara automobili multe modifikita) e motorcikla konkurso en la sama evento.
Makau havas sua propra Olimpiala komitato, tamen ol ne konkursas che Olimpiala Ludi, nam l'Internaciona Olimpiala Komitato establisis depos 2006 ke nova Olimpiala komintati povus partoprenar la Ludi nur se li reprezentos suverena stati (Hong Kong kreabis lua Olimpiala komitato ante la modifiko di ca normo). En diversa sporta konkursi, exemple Est-Aziana Ludi di 2005, Makau prizentas su separita de Popul-Republiko Chinia.
Théophile Gautier
Théophile Gautier (n. ye la 30ma di agosto 1811 til 23ma di oktobro 1872) esis Franca skriptisto, poeto, dramatifisto, jurnalisto e literaturala kritikisto.
Malgre ke ilu defensis Romantikismo, esas desfacila klasifikar ilua literaturo, nam ol havas elementi de simbolismo, Parnasismo, Dekado e Modernismo. Ilua libri multe prizesis da diferanta skriptisti, exemple Honoré de Balzac, Gustave Flaubert, Ezra Pound ed Oscar Wilde.
Kastoreo
Kastoreo esas substanco sekrecata da glandi qui esas sub la kaudo di kastoro, e quan onu uzas kom kontrespasmo.
Medicino
Medicino esas cienco, arto e tekniko, kun skopo di studio la homala korpo e lua funcionado, e quale konservar e risanigar ol.
Ora bastono (KHL)
Ora bastono (ruse Золотая клюшка / Zolotaya klyushka) – omnayara premio en Rusiana konkurenco di hokeo sur glacio di KHL (antee Superliga). La premio esis fondita en 1993: unesme da gazeto "Hokkei" (1993-2000), pos da firmo Evrazen (2000-2002) e da firmo CROCen (2002-2003).
La trofeo recevas maxim valoroza ludisto (MVP) en bazala sezono. Nominis per votado entreneri di ligoklubi por tri ludisti (3 punti, 2 e 1).
Medicino
Historio
La historio di la medicino esas longa, e konseque partale obskura. Sempre esis homi, qui mustis pro ula kauzi specaleskir a flego di maladi e lia dolori. La fondinto mitologiala dil ocidentala medicino esis la deo Asklepios, qua segun la mito esis la filiulo di Apollon. Racionale a la maladesi en praktiko relatanta medicino fondis en l'Ocidento Hippokrates Kosana, qua vivis en 4ma e 5ma yarcenti aK. La savo dil antiquala medicinon kolektis kom doktrino Klaudios Galenos en la finoparto di 2ma yarcento. Lua autoritato duktis l’ocidentala medicino mem til la komenco dil 18ma yarcento. La pensado di Galenos establisis su a doktrino pri quar humori postulita, qui esis flava bilo, nigra bilo, sango e muko. La mediki esforcis retrodonar la balanco di ca materii per herbi e dieto. Dum Renesanco la medicani pokope komencis studiar la korpo homala per autopsii. La developo en savo pri anatomio apertis la voyo a plu exakta savo pri homala korpo. L'invento di mikroskopo dum 17ma yarcento posibligis la trovo di la celuli e la sangocirkulo. Dum la 18ma yarcento la doktrini di kirurgio e medicino komencis unionar su, kande la praktiko di kirurgio venis del amputisti militala a la mediki. Tatempe on inventis anke l'unesma vacino, kande on komencis vacinizar kontre variolo per extrakturo qua kontenis lua viruso.
Medicinobranchi
Medicino trovesas en la junteyo di cienco e tekniko. Quale explikas historiisto di medicino Jean Starobinski, « Medicino esas nuna ta aplikita cienco per qua ni agas, direte o nedirete, pri la procedi qua eventas en homala korpo. Esas savajo transformita en povo. Teorala medicino (biofiziko, biokemio, fiziologio, mikrobiologio, farmacologio …) establisas la basi experimentala e racionala di tekniko di qua l'apliko esas konfidita a " praktikisto ".
Lorenzo Da Ponte
Lorenzo Da Ponte (1749 til 1838) esis Italian skriptisto di libreti por operi.
Ilu skribis la libreti por tri operi da Wolfgang Amadeus Mozart: Don Giovanni, Le Nozze di Figaro e Cosi Fan Tutte; e por plura operi da Antonio Salieri ed altra kompozisti. Plu tarde en la vivo ilu voyajis ad Usa por eskapar de krediteri. Ibe il havis variata kariero komercala e literaturala. Ilu divenis oficala civitano di Usa en 1828.
Moroni
Moroni esas chef-urbo e maxim populoza urbo di Komori, havanta 111,326 habitanti en 2016. Ol ank esas chef-urbo di la mi-autonoma insulo Ngazidja o Granda Komoro, la maxim granda dil arkipelago.
L'urbo fondesis da Araba kolonigiisti, posible dum la 10ma yarcento, ed esis chef-urbo di sultanio qua mantenis komercala relati kun Zanzibar.
Geografio
thumb|320px|left|Plajo Itsandra. La reliefo di Moroni esas kolinoza, kun poka arei plana. La mezavalora altitudo esas 29 metri sur la marala nivelo. L'urbo distas 10 kilometri de la kratero dil volkano Karthala, qua esas alta de 2,361 metri ed esas aktiva. En 2005, eventis erupto, e multa habitanti diplasesis. La marobordo dil urbo esas rokoza kun origino volkanala, havanta poka plaji.
La klimato di Moroni esas tropikala pluvoza (Af segun la klimatala klasifikuro da Köppen). L'atmosferala humideso varias de 69% til 79% dum tota yaro, e la temperaturi esas relate nevarianta, de 32°C til 34°C le maxima, e de 14°C til 20°C le minima.
La pluvo-quanto esas bone distributata dum la tota yaro. La mezavalora pluvo-quanto dil urbo esas 2700 milimetri. La maxim pluvoza epoko iras de decembro til julio, ma mem en oktobro, la monato min pluvoza, la pluvo-quanto ne esas infre 90 mm. Pro la lokizo dil arkipelago, cikloni esas frequa.
Staciono Gyodae
320px|thumb|Eniro e vicineso dil staciono Gyodae Gyodae (교대역), od staciono Nacional-universitato pri Eduko, esas staciono che linei 2 e 3 dil urbala ferovoyo di Seoul, Sud-Korea.
Assassin's Creed
Assassin's Creed (traduko a: La kredo di Asasinisti) esas 2007 kombato ed aventuro videoludo developis da Ubisoft Montreal e publikigis da Ubisoft. La videoludo liberigis en 28 di novembro, 2007, an PlayStation 3, Xbox 360, Microsoft Windows e Mac OS.
Tazio Carlevaro
Tazio Carlevaro, naskinta ye la 27 di julio 1945 en Bellinzona, esas Suisa mediko, psikiatriisto e psikoterapiisto.
Ilu esis tre aktiva Esperantisto ed esas kunautoro di Esperanto en perspektivo, qua aparis en 1974. Dum la yari 1970ma, ilu lansis poetala kolektajo La Patrolo. Dum la yari 1980ma ilu kunlaboris kun l' Akademio Internacia de la Sciencoj di San-Marino. Inter 1980 e 1985 lu esis prezidanto di la kooperativo "LF-koop", qua editas la revuo Literatura Forio ("Literaturala Ferio").
Morrill, Kansas
Morrill esas urbeto en la komtio Brown, Kansas, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 277 habitanti.
Geografio
right|Loko di Morrill, Kansas Morrill jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbeto havas entote 0.5 km², equivalanta a 0.2 mi², di qui 0.5 km² (0.2 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 277 homi, 101 hemanari, e 75 familii qui rezidis en l'urbeto. La denseso di habitantaro esis 509.3/km² (1,340.2/mi²). Esis 113 domi kun mezvalora denseso di 207.8/km² (546.7/mi²). Segun raso, esis 96.03% Blanki, 1.44% Negri od Afrik-Usani, 0.00% indijeni Amerikana, 0.00% Aziani, 0.36% Pacifik-insulani, 0.00% de altra rasi, e 2.17% de du o plura rasi, e 0.36% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 101 hemanari, di qui 35.6% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 64.4% esis mariajita e habitis kune; en 6.9% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 24.8% esis ne-familii. En 22.8% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 6.9% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.74 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.24 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 30.3% evante min kam 18 yari, 7.6% de 18 til 24 yari, 28.9% de 25 til 44 yari, 22.7% de 45 til 64 yari, e 10.5% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 36 yari. Por singla 100 mulieri esis 95.1 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 107.5 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en l'urbeto esis $30,357, e la mezvalora revenuo per familio esis $32,813. La mezvalora revenuo por la viri esis $30,250 kontre $17,500 por la mulieri. La revenuo per capita por l'urbeto esis $11,924. Vivis sub la povreso-lineo 34.0% de la habitantaro e 24.7% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 56.8% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 0.0% vivis sub la povreso-lineo.
Listo pri prezidanti di Chili
right|200px Yen la listo pri prezidanti ed altra chefi di stato di Chili pos la nedependo en 1817.
Marathon, Iowa
Marathon esas urbo en la komtio Buena Vista, Iowa, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 302 habitanti.
Tarrant, Alabama
Tarrant esas urbo en la komtio Jefferson, Alabama, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 7,022 habitanti.
Marathon, Iowa
Geografio
right|Loko di Marathon, Iowa Marathon jacas a.
Tarrant, Alabama
Geografio
right|Loko di Tarrant, Alabama Tarrant jacas a.
Marathon, Iowa
Geografio
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 1.9 km², equivalanta a 0.7 mi², di qui 1.9 km² (0.7 mi²) esas lando e nulo esas aquo.
Tarrant, Alabama
Geografio
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 16.5 km², equivalanta a 6.4 mi², di qui 16.5 km² (6.4 mi²) esas lando e 0.1 km² (0.04 mi², o 0.63% de la surfaco totala) esas aquo.
Marathon, Iowa
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 302 homi, 138 hemanari, e 77 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 159.7/km² (412.7/mi²). Esis 162 domi kun mezvalora denseso di 85.7/km² (221.4/mi²). Segun raso, esis 98.01% Blanki, 0.00% Negri od Afrik-Usani, 0.33% indijeni Amerikana, 0.00% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 1.66% de altra rasi, e 0.00% de du o plura rasi, e 2.65% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Listo pri prezidanti di Chili
De 1817 til 1826 la titulo di la chefi di stato esis Dirigente Supremo (supra guvernanto). Depos 1826, Chili adoptis la titulo prezidanto.
Tarrant, Alabama
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 7,022 homi, 2,896 hemanari, e 1,922 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 426.3/km² (1,104.7/mi²). Esis 3,277 domi kun mezvalora denseso di 198.9/km² (515.5/mi²). Segun raso, esis 79.14% Blanki, 18.73% Negri od Afrik-Usani, 0.37% indijeni Amerikana, 0.14% Aziani, 0.01% Pacifik-insulani, 0.84% de altra rasi, e 0.77% de du o plura rasi, e 1.71% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Listo pri prezidanti di Chili
Nova Patrio (Patria Nueva) (1817-1829)
De 1817 til 1829 la chefi di stato ne elektesis dal populo.
Tarrant, Alabama
Demografio
Esis 2,896 hemanari, di qui 28.3% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 45.5% esis mariajita e habitis kune; en 17.0% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 33.6% esis ne-familii. En 29.7% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 15.2% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.42 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.01 personi.
Listo pri prezidanti di Chili
Republiko (depos 1829)
En 1829 eventis l'unesma elekto en Chili. José Tomás Ovalle esis l'unesma elektita prezidanto.
Tarrant, Alabama
Demografio
La procento di habitanti segun evo esis: 24.3% evante min kam 18 yari, 8.3% de 18 til 24 yari, 28.1% de 25 til 44 yari, 21.9% de 45 til 64 yari, e 17.3% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 38 yari. Por singla 100 mulieri esis 88.5 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse, esis 85.6 viri.
Marathon, Iowa
Demografio
Esis 138 hemanari, di qui 18.8% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 47.1% esis mariajita e habitis kune; en 7.2% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 44.2% esis ne-familii. En 38.4% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 18.1% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.19 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.96 personi.
Tarrant, Alabama
Demografio
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $29,380, e la mezvalora revenuo per familio esis $32,392. La mezvalora revenuo por la viri esis $30,015 kontre $22,215 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $14,149. Vivis sub la povreso-lineo 16.2% de la habitantaro e 14.9% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 22.8% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 11.1% vivis sub la povreso-lineo.
Marathon, Iowa
Demografio
La procento di habitanti segun evo esis: 24.5% evante min kam 18 yari, 3.3% de 18 til 24 yari, 24.2% de 25 til 44 yari, 23.5% de 45 til 64 yari, e 24.5% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 44 yari. Por singla 100 mulieri esis 100.0 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 94.9 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $20,982, e la mezvalora revenuo per familio esis $26,042. La mezvalora revenuo por la viri esis $23,750 kontre $17,000 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $12,751. Vivis sub la povreso-lineo 22.5% de la habitantaro e 19.0% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 34.4% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 17.2% vivis sub la povreso-lineo.
Smaliani
Smaliani esas agrourbeto en provinco Viciebsk, distrikto Orsha, estala Bielorusia. Lo es administrala centro di komono Smaliani. La loko jacas 10 kilometri de Orsha, an la rivero Dziarnowka (enfluanto di Adrow en baseno di Dnepr).
Ibe situesas ruini di kastelo Bieli Koviel de 17ma yarcento.
Wanda, Minnesota
Wanda esas urbeto en la komtio Redwood, Minnesota, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 103 habitanti.
Geografio
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbeto havas entote 0.6 km², equivalanta a 0.2 mi², di qui 0.6 km² (0.2 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 103 homi, 45 hemanari, e 27 familii qui rezidis en l'urbeto. La denseso di habitantaro esis 159.1/km² (410.6/mi²). Esis 47 domi kun mezvalora denseso di 72.6/km² (187.4/mi²). Segun raso, esis 100.00% Blanki, 0.00% Negri od Afrik-Usani, 0.00% indijeni Amerikana, 0.00% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.00% de altra rasi, e 0.00% de du o plura rasi, e 0.00% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 45 hemanari, di qui 24.4% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 48.9% esis mariajita e habitis kune; en 11.1% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 37.8% esis ne-familii. En 37.8% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 20.0% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.29 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.04 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 23.3% evante min kam 18 yari, 7.8% de 18 til 24 yari, 19.4% de 25 til 44 yari, 26.2% de 45 til 64 yari, e 23.3% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 44 yari. Por singla 100 mulieri esis 114.6 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse, esis 102.6 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en l'urbeto esis $36,250, e la mezvalora revenuo per familio esis $41,250. La mezvalora revenuo por la viri esis $29,444 kontre $11,667 por la mulieri. La revenuo per capita por l'urbeto esis $16,213. Vivis sub la povreso-lineo 3.6% de la habitantaro e 0.0% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 0.0% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 8.0% vivis sub la povreso-lineo.
Delphi, Indiana
Delphi esas urbo en la komtio Carroll, Indiana, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 3,015 habitanti.
Geografio
Delphi jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 6.6 km², equivalanta a 2.6 mi², di qui 6.6 km² (2.6 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 3,015 homi, 1,161 hemanari, e 748 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 454.7/km² (1,179.3/mi²). Esis 1,241 domi kun mezvalora denseso di 187.2/km² (485.4/mi²). Segun raso, esis 92.57% Blanki, 0.13% Negri od Afrik-Usani, 0.20% indijeni Amerikana, 0.27% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 5.87% de altra rasi, e 0.96% de du o plura rasi, e 12.17% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 1,161 hemanari, di qui 31.1% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 52.0% esis mariajita e habitis kune; en 7.6% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 35.5% esis ne-familii. En 31.3% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 17.1% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.50 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.13 personi.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $34,388, e la mezvalora revenuo per familio esis $45,878. La mezvalora revenuo por la viri esis $31,360 kontre $18,575 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $16,703. Vivis sub la povreso-lineo 13.4% de la habitantaro e 7.4% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 21.9% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 6.0%, vivis sub la povreso-lineo.
Decatur, Indiana
Geografio
Decatur jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 12.8 km², equivalanta a 4.9 mi², di qui 12.7 km² (4.9 mi²) esas lando e 0.20% esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 9,528 homi, 3,960 hemanari, e 2,570 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 747.7/km² (1,935.4/mi²). Esis 4,190 domi kun mezvalora denseso di 328.8/km² (851.1/mi²). Segun raso, esis 94.64% Blanki, 0.24% Negri od Afrik-Usani, 0.35% indijeni Amerikana, 0.36% Aziani, 0.06% Pacifik-insulani, 3.58% de altra rasi, e 0.78% de du o plura rasi, e 7.69% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 3,960 hemanari, di qui 32.4% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 48.5% esis mariajita e habitis kune; en 12.2% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 35.1% esis ne-familii. En 31.4% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 13.7% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.39 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.00 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 26.4% evante min kam 18 yari, 9.8% de 18 til 24 yari, 28.7% de 25 til 44 yari, 20.5% de 45 til 64 yari, e 14.6% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 35 yari. Por singla 100 mulieri esis 94.9 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 90.5 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $37,234, e la mezvalora revenuo per familio esis $44,722. La mezvalora revenuo por la viri esis $31,819 kontre $24,310 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $18,186. Vivis sub la povreso-lineo 7.7% de la habitantaro e 5.6% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 9.7% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 11.3%, vivis sub la povreso-lineo.
Altra
Decatur esis la hemo dil unesma monumento en la mondo sole por paco. On trovas en Adams Komtio Korto-domo.
Extera ligili
Decatur Daily Democrat
Vikingo
thumb|200px|Vikingonavo, nune en Suediana muzeo. Vikingo esis habitanto di anciena Skandinavia, do Vikingi esis ancestri di Suedi, Dani e Norvegiani, pose Islando. En ocidentala landi on parolas pri Normandia e nuntempe en Rusia ed antee en Bizanco pri Varyagi. Antee en Rusia Vikingi esis Rusi (‘remeri’), ma senco di vorto Ruso alternis samatempe kande l'efekto di Vikingi finis en Rusia. La vorto Vikingo venas de anciena vorto Skandinaviana vik qua signifikas ‘bayo’ o `fyordo´.
Vikingi facis voyaji en mikra navi (nominita knörr kun pruo dragona, en Sueda drake) ad Europa inter 789ma e 1066ma yaro. Voyaji finis kande Vikingi koncesionis a Kristanismo e koncentrita povo di rejo. Produkti por komerco esis furi, qui chanjesis a glaso-vari e stofi, anke a moneti. Primara motivo por voyaji esis komerco, ma komerco povis rapteskar. Kelkafoye facesis unsenca rapto-voyaji. Profesionala milito-Vikingo nomizesis berserko. On rakontas ke li mastikis toxika fungi pro freneziesko hipnotala por batalio. Ma reale Vikingo ne havis korni sur lua helmo.
Mitologio e religio di Vikingi esis tre multa-laterala. Konocata esas i.a. Odin, deo di milito, Tor, deo di tondro, e Frey, deo di fertileso, e Valhalo - halo di selektiti - adube celibini di Odin guidis militanti mortigita en batalio.
En la fino di la 10ma yarcento Vikingi dominacis Norda Maro, Esta maro (Baltika maro) e la nordala parto di Atlantiko. Pos fino di efekto di Birka Germana Hanso-uniono komencis okupar komerco sur Baltiko.
thumb|200px|Voyaji di Vikingi sur l'[[Atlantiko.]] Vikingi facis lua voyaji per seglizita bateli quin on povis anke remar. Averajala Vikingo-batelo esis longa de c. 30 m, ed aden lu fitis 32 remanti. Bateli esis de querko. Oli esis neprofunda e stabila, ed on povis rivovehar facile per oli. Sur spacala maro Vikingi uzis propra moyeni di orientizo e disto-mezuro. Trans senriverala parto di voyo li transportis bateli tirante.
Norvegi voyajis
Suedi facis voyaji (segun Vikingi Austway, Austvej) trans Baltiko (Esta maro)
Vikingi efektis direte o nedirete a formaco di multa imperii (quale Anglia, Irlando, Rusia). Vikingi fondis kolonii ma li intermariajis en multa loki kun lokala habitanti. Vikingi koloniigis anke Faero, Shetlando, Orkadi, Hebridi, Islando e la sudo di Grenlando. Nune decendanti de Vikingi vivas nur en Faero ed Islando. Leifr Eiríksson (filio di Eirík la Reda) vizitis en 1000 anke Amerika, quon li nomizis Vinland (nuna Newfoundland). Antee la rivon vidis Bjarni Herjolfsson ma il ne povis explorar la lando. Probabla traiti di Vikingi trovesis ank en Mexikia.
Voyaji efektis arto e kulturo di Vikingi. Kristanismo translacis a nordo, e naskis runal alfabeto qua havis Latina ed anciena Gota literi. Orale mediacinta rakonti skribesis kom sagi. Sagi ne esas legendi pro ke li rakontas pri reala homi.
Avarua
Avarua esas la chef-urbo dil Insuli Cook. Segun statistiki dil yaro 2006, ol havis 5,445 habitanti.
Waltham, Minnesota
Waltham esas urbeto en la komtio Mower, Minnesota, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 196 habitanti.
Geografio
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbeto havas entote 1.2 km², equivalanta a 0.5 mi², di qui 1.2 km² (0.5 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 196 homi, 68 hemanari, e 52 familii qui rezidis en l'urbeto. La denseso di habitantaro esis 164.5/km² (425.0/mi²). Esis 72 domi kun mezvalora denseso di 60.4/km² (156.1/mi²). Segun raso, esis 96.43% Blanki, 0.00% Negri od Afrik-Usani, 0.00% indijeni Amerikana, 0.00% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 3.57% de altra rasi, e 0.00% de du o plura rasi, e 6.63% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 68 hemanari, di qui 39.7% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 61.8% esis mariajita e habitis kune; en 8.8% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 23.5% esis ne-familii. En 20.6% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 8.8% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.88 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.31 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 32.1% evante min kam 18 yari, 9.7% de 18 til 24 yari, 27.6% de 25 til 44 yari, 16.3% de 45 til 64 yari, e 14.3% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 35 yari. Por singla 100 mulieri esis 98.0 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse, esis 98.5 viri.