cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zambia
Historio
En junio 1990 komencis rebelesi kontre guvernerio di Kaunda. Multa manifesteri mortigesis kande la guvernerio probis kontrolar la protesti. En 1991 Kaunda aceptis riinstitucar plurpartisala demokratio. Frederick Chiluba elektesis prezidanto ed asumis povo ye la 2ma di novembro 1991. En 1996 ilu rielektesis e guvernis til 2001.
Dum la yari 2000a, l'ekonomio stabileskis, l'inflaciono atingis singla cifro en 2006 e 2007, internaciona komerco kreskis e la procento di interesti diminutis.
Politiko
thumb|280px|left|Edifico di la Nacional Asemblo thumb|280px|Edifico di la Supera Korto. Zambia divenis prezidantala republiko nemediate pos lua nedependantesko. La prezidanto di la republiko esas chefo di stato e chefo di guvernerio di la lando. Pos la 23ma di septembro 2011 esas Michael Sata. Pos 1991, la lando darfis existar multa partisi.
La parlamento havas unika chambro, la Nacional Asemblo (National Assembly) kun 158 membri qui elektesas dal populo por 5-yara periodo.
La Supera Korto esas la maxim alta korto ed apelo-korto de la lando. Infre ol, existas l'alta korto, la judicikorti e lokala korti. La nuna konstituco di Zambia adoptesis en 1996, ma la komitato Mungo'mba por konstitucala revizo preparis texto di nova konstituco en 2010.
Geografio
thumb|250px|Mapo di Zambia kun lua precipua urbi. thumb|250px|left|La rivero Luangwa, longa de 770 km, debushas an Zambezi. Zambia esas la 39ma maxim granda lando del mondo, dop Chili. Lua tereno esas precipue platajo kun kelka kolini e monti. La maxim alta monto di Zambia jacas en Mafinga Hills e havas 2.339 metri di altitudo.
Zambezi esas la precipua fluvio di la lando, e fluas de westo til sudo e pose til este. Ol havas importanta enfluanti en Zambia: la riveri Kafue (1.600 km), Luangwa (770 km) e Lungwebungu (645 km). L'aquofalo Viktoria che la fluvio Zambezi judikesas kom la maxim larja del mondo. An la frontiero kun Zimbabwe jacas lago Kariba, aquobarilo konstruktita de 1958 til 1963, qua furnisas elektro a la du landi. La riveri norde de la lando e la lago Tanganyika, naturala lago an la frontiero kun Tanzania e la Demokratial Republiko Kongo apartenas a la baseno dil fluvio Kongo.
La klimati di Zambia esas tropikala kun influi di altitudo, o subtropikala humida. Existas du sika sezoni: de mayo o junio til agosto la vetero esas sika e kolda, kontre ke de septembro til oktobro o novembro ol esas varma. La pluvoza sezono iras de novembro til aprilo.
Existas 14 ekosistemi en Zambia, esanta la savano la dominacanta, sive kun gramini, sive kun arbusti. Ma ank existas foresti, marshi ed inundebla regioni.
Ekonomio
La precipua ekonomiala produkturo di Zambia esas kupro, quankam la guvernerio persequas l'ekonomikala diverseso. Cirkume 68% ek omna habitantaro vivas sub la povreso-lineo.
Demografio
thumb|320px|La lingui di Zambia. left|thumb|280px|thumb|Moskeo e Hindua templo che provinco Lusaka. Segun statistiki de The World Factbook por 2018, Zambia havis 16,445,079 habitanti. La demografiala kresko ta yaro esis 2,91%. Existas multa rasala grupi, esante la precipua le Bemba (21%), le Tonga (13,6%), Chewe (7,4%), Nsenga (5,3%), Tumbuka (4,4%), Ngoni (4%), Lala (3,1%), Kaonde (2,9%), ed altri. En 2018, 43,5% de la habitantaro esis urbala, e la demografiala denseso esas plu alta proxim Lusaka od en la regiono konocata kom Copperbelt, norde de la lando. Chomeso en urbala regioni esas alta. La mezavalora vivo-expekto en 2018 esis 53 yari.
L'oficala linguo di la lando esas Angla, parolata da 1,7% kom matrala linguo. Altra lingui esas Bemba (33,4%), Nyanja (14,7%), Tonga (11,4%), Lozi (5,5%), Chewa (4,5%), Nsenga (2,9%), Tumbuka (2,5%) ed altri. On dicas ke Zambia havas plu kam 70 lingui, tamen multa povas judikesar kom dialekti.
La religio kun maxim granda nombro di adepti esas protestantismo, 75,3% de la habitantaro. Katoliki Romana esas 20,2%, altra religii (Budhismo, Islamo, Hindui, Baha'i) esas 2,7%, e 1,8% praktikas nula religio.
Kulturo
thumb|250px|Ceremonio Kuomboka. La kulturo di Zambia mixas bantua kun Europana influi, note en l'urbala regioni. En rurala regioni doplanda la tradicionala kulturo esas plu forta. Exemple en l'ocidentala provinco (Western Province) la populo Lozi celebras la ceremonio Kuomboka dum la fino di la pluvoza sezono, kande Zambezi inundas planaji. Li celebras la transporto dil rejulo Litunga de lua korto en Lealui a Limulunga, por eskapar l'inundado. Li transportas granda skulto reprezentanta l'elefanto dil rejulo en kargobatelo. Singla populo havas sua propra ceremonii, ceramiko, skulti en ivoro e ligno, tapeti, mestiero e muziko.
En l'urbala zoni, l'exterlandala muziko, exemple rumba e la muziki de la negri Usana e Jamaikana havas granda populareso. Multa artisti aparis pos la yari 1970a e kreis la nomizita Zamrock, qua mixas tradicionala muziko kun psikadelika*-rock e funk.
Zambia nedependanteskis en la dio di la klozo-ceremonio dil Olimpiala Ludi en Tokyo, 1964. Do, ol divenis l'unesma lando qua komencis ula ludi kom l'un lando e finis kom l'altru. De ta epoko til nun, la lando ganis du Olimpiala medalii: bronza pri boxo, ed arjenta pri atletismo.
thumb|250px|Admiranto di futbalo en Zambia. Futbalo esas la maxim populara sporto en Zambia. Anke rugbio, boxo e kriketo esas populara. En 1989 la basketbalo-esquado di Zambia qualifikis unesmafoye por la championkonkurso di FIBA en Afrika.
718
La yaro 718 (DCCXVIII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye saturdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 718ma yaro dil unesma yarmilo, la 18ma yaro di la 8ma yarcento, e la 9ma yaro di la yari 710a. La nomo 718 uzesas por ca yaro de la Mezepoko, kande Anno Domini divenis la precipua formo uzata en Europa por nomar yari.
Cumberland, Kentucky
Cumberland esas urbo en la komtio Harlan, Kentucky, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 2,611 habitanti.
Geografio
right|Loko di Cumberland, Kentucky Cumberland jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 11.9 km², equivalanta a 4.6 mi², di qui 11.9 km² (4.6 mi²) esas lando e 0.22% esas aquo.
Demografio
Esis 1,076 hemanari, di qui 31.4% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 46.7% esis mariajita e habitis kune; en 16.8% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 32.8% esis ne-familii. En 31.0% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 14.1% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.35 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.95 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 25.5% evante min kam 18 yari, 9.2% de 18 til 24 yari, 25.5% de 25 til 44 yari, 22.1% de 45 til 64 yari, e 17.7% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 38 yari. Por singla 100 mulieri esis 87.7 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 82.6 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $15,929, e la mezvalora revenuo per familio esis $22,365. La mezvalora revenuo por la viri esis $34,327 kontre $13,750 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $9,835. Vivis sub la povreso-lineo 38.7% de la habitantaro e 31.5% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 56.3% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 19.5% vivis sub la povreso-lineo.
1746
La yaro 1746 (MDCCXLVI per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye saturdio segun Gregoriala kalendario, ed ordinara yaro komencinta ye merkurdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 746ma yaro di la duesma yarmilo, la 46ma yaro di la 18ma yarcento, e la 7ma yaro di la yari 1740a. Kande 1746 komencis, Gregoriala kalendario esis 11 dii avan Juliala kalendario, qua duris uzesar en kelka loki til 1923.
Naski
thumb|130px|[[Gustaf la 3ma di Suedia|Gustaf la 3ma]]
Jedi kontado-fenomeno
La Jedi kontado-fenomeno esis movemento ye 2001 por civitani en kelka Angla-uzata landi pri skribar sua religio kom Jedi o Jedi Knight (Jedi Kavalero), segun la kavaleri qui aparas en la filmi di Star Wars da George Lucas. Lia motivo esis ne-konocata, ma la prezidanto di la Star Wars Appreciation Society en Australia dicis ke "esis kelka qui serioze kredas su esar Jedi, ma la maxim multa skribis tale por mokar la guvernerio"..
La kampanio facesis ne-oficale per e-posti qui dicis ke se sat multa skribus ke sua religio esas "Jedi", la guvernerio mustus agnoskar li kom vera religio. La e-posti dicis anke ke on devez skibar sua religio kom "Jedi" "pro ke tu amas Star Wars" o "nur por iracigar personi".
En Australia plu kam 70,000 personi skribis en la kontado ke li esas Jedi. La Kontoro di Statistiki en Australia raportis pri la fenomeno: pos tre multa questioni pri la subjekto. La Kontoro dicis ke por ti qui skribis "Jedi" en la kontado, li chanjos ol a "ne-definata".
Plu kam 53,000 personi en Nova-Zelando e 20,000 en Kanada anke dicis ke li esas Jedi. Por la plu mikra Nova-Zelando, to divenas 1.3% de la tota populo.
En Anglia e Wals 390,000 personi (0.7%) skribis ke li esas Jedi, do plu multa kam Sikismo, Judaismo e Budismo; la quaresma granda reportata religio en la lando. Nombri por altra religii esis:
Extera ligili
(omno en la angla)
Distrikto Velikiye Luki
Distrikto Velikiye Luki esas un ek la distrikti di provinco Pskov en Rusia. Olua administrala centro esas Velikiye Luki, qua tamen ne apartenis ad subdividuro.
Komoni dil distrikto
Segun datumi de 2023 la distrikto subdividesas en 4 komoni rurala, qui administrala centri situesas en: Lichyovo, Pereslegino, Porechye e Shelkovo.
Eau Claire, Wisconsin
Eau Claire esas urbo en la komtii Eau Claire e Chippewa, en Wisconsin, Usa. Segun la demografiala kontado di 2020 ol havis 69,421 habitanti, kontre 65,883 habitanti en 2010. Lua tota surfaco esas 90,53 km², equivalanta a 34,95 mi², di qui 85,10 km² (32,86 mi²) esas lando e la cetera esas aquo.
Pureo
Pureo esas disho ek legumi reduktita a paplo.
Pipo
Pipo esas utensilo di fumanto formacita di tubo e di furnelo ube kombustas la tabako.
Bridget Fonda
Bridget Jane Fonda (n. ye la 27ma di januaro 1964) esas Usana cinem-aktorino.
Shaquille O'Neal
Shaquille Rashaun O'Neal (n. ye la 6ma di marto 1972) esas Usana ex-basketbalisto e kantistulo di rap.
Paplo
Paplo esas farino o fekulo quan onu lasas boliar en lakto, aquo, por facar de lu nutrivo destinata precipue a l'infanti.
Piquo (armo)
Videz anke Piquo Piquo esas shaft-armo, di qua shafto esas garnisita per ferajo plata e pintoza, plu kurta kam lanco.
1748
La yaro 1748 (MDCCXLVIII per Romala algarismi) esis bisextila yaro komencinta ye lundio segun Gregoriala kalendario e bisextila yaro komencinta ye venerdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 748ma yaro de la 2ma yarmilo, la 48ma yaro de la 18ma yarcento, e la 9ma yaro de la yari 1740a. Kande 1748 komencis, Gregoriala kalendario esis 11 dii avan Juliala kalendario.
Ghana
Ghana esas lando jacanta an westal Afrika. Ol havas kom vicini Burkina Faso norde, Togo este ed Ivora Rivo weste. Sude jacas oceano Atlantiko.
De pos la 15ma yarcento la regiono vizitesis multafoye da multa Europana exploreri, nome Portugalani, Nederlandani e Britaniani, por komercar oro, trovita en granda quanto en la regiono. Pro to, ol recevis lua antea nomo, Ora Rivo. Nun, Ghana judikesas kom un ek la maxim importanta demokratii de Afrika.
Bazala fakti pri Ghana.
Historio
La litoro di la nuna Ghana habitesas de adminime la Bronz-epoko, to esas, 2.000 yari aK. La centro e la nordo di la lando habitesas de adminime 3.000 o 4.000 yari aK. L'anciena imperio Ghana o "rejio Ghana" existis de c. la yaro 300 til cirkume la yaro 1200 norde de la nuna Ghana, en teritorio nun apartenanta a Mauritania e Mali. Segun Berbera historiisto Al Yaqubi, l'imperio Ghana esis un ek la tri maxim bone organizita rejii de la regiono weste de Sudan, esinte l'altra du l'imperio Gao e l'imperio Kanem. La rejio Ghana krulis pro l'ataki de lua vicini, tamen lua famo duris. En 1957, kande la chefi de lora kolonio Ora Rivo serchis nomo por la lando nedependanta, li selektis "Ghana" homaje la rejio, malgre la disto inter la du teritorii.
thumb|left|250px|Mapo di la westala rivo di Afrika, kun la regiono Gui, okupita dal Ashanti. Portugalani arivis en la regiono en 1470. Li nomizis ol Ora Rivo pro trovir komerco di oro en la regiono. En Nederlandani arivis en 1598. Dum la 16ma e 17ma yarcenti, l'Ashanti, qui posible originis de regioni nun kovrata dal dezerto Sahara e de Sahel establisis su en la regiono e formacis l'imperio Ashanti. Li kaptis sklavi en la vicina regioni por vendar unesme a la Portugalani, e pose a Nederlandani e Britaniani. Britaniani okupis bastioni en la regiono depos 1821, ma konfrontis rezisto dal Ashanti til 1900.
Ghana nedependanteskis del Unionita Rejio ye la 6ma di marto 1957. Elizabeth la 2ma di Unionita Rejio esis l'unesma statestro pos la nedependantesko. Ye la 1ma di julio 1960 la lando divenis republiko, e Kwame Nkrumah, chefo di la liberigo-movado, asumis la prezidanteso. Nkrumah kreis la movado Pan-Afrikanismo e helpis fondar l'OUA. Desfortunoze, Kwame Nkrumah ne esis respektita kom chefo en sua propra lando, ed en februaro 1966, dum voyajo exterlanda, ilu revokesis per stato-stroko. Generalo Joseph Arthur Ankrah asumis la povo til 1969.
En 1981 Jerry John Rawlings asumis la povo, e guvernis kom diktatoro til 1993. En 1992, ilu permisis riorganizo di partisi, fondis la partiso National Democratic Congress e ganis prezidantal elekto ta yaro. Il asumis kom elektita prezidanto ye la 7ma di januaro 1993, e rielektesis en 1997. Ye la 7ma di januaro 2001 John Agyekum Kufuor sucedis ilu.
Politiko
thumb|left|320px|L'edifici dil parlamento (adsinistre), di la Supra korto (addextre), e de la prezidanteso (kastelo Osu, adinfre). thumb|250px|[[Nana Akufo-Addo, la nuna prezidanto di Ghana.]] Ghana esas prezidantala republiko e membro di Commonwealth. La chefo di stato e la chefo di guvernerio esas la prezidanto, qua elektesas dal populo por 4-yara periodo e povas rielektesar. Pos la morto di John Atta Mills ye la 24ma di julio 2012, lora viceprezidanto John Dramani Mahama asumis la povo. En decembro 2012 eventis elekti prezidantala, e Mahama vinkis. Il asumis kom elektita prezidanto ye la 7ma di januaro 2013 e duris en povo til la 7ma di januaro 2017, kande asumis povo l'elektita prezidanto Nana Akufo-Addo.
La nuna konstituco adoptesis ye la 28ma di aprilo 1992, pos referovoto aprobita da 92% ek la votinti. Ol establisas fundamentala politikala principi, la divido di povi e la povi dil guvernerio, e la fundamentala homala yuri e devi di la civitani.
La judiciala povo konsistas ek la Supra Korto, l'apelo-korto, la Supra Judiciokorto e dek regionala korti (1 po singla administrala regiono di la lando). En mikra regioni administrita da lokala klanestri ank existas tradicionala korti.
Geografio
thumb|right|280px|Regioni di Ghana. thumb|320px|left|[[Savano en Ghana.]] Jacanta proxim l'Equatoro ed apud la gulfo di Guinea sude, la dominacanta klimato di Ghana esas varma equatorala klimato. La nordo havas varma e sika tropikala klimato, e kovresas da savano. La pluvoza sezono norde de la lando eventas de marto til novembro, dum ke sude ol eventas de aprilo til la duimo di novembro. De decembro til marto, la vento harmattan suflas de Sahara vers la nordo di Ghana, e diminutas la humideso ibe dum ta epoko. La klimato di Accra esas tropikala di savano, kun mezavalora yarala pluvo-quanto di 730 mm e du pluvoza sezoni. La mezavalora temperaturo ibe varias de 25,9°C en agosto (maxim kolda monato) til 29,6ºC en marto (la maxim varma monato), kun mezavalora yarala temperaturo di 27,6°C.
thumb|320px|left|Panoramo pri la [[lago Volta.]] Plu kam la duimo di la lando havas altitudi infre 152 metri. Lua maxim alta monto havas nur 880 metri di altitudo.
La fluvio Volta rezultas de la kunfluo di tri fluvii - blanka Volta, nigra Volta e reda Volta - qui naskas en Burkina Faso e trairas la teritorio di Ghana. Ol debushas an l'Atlantiko, ed esas la precipua fluvio di la lando. La fluvio Oti formacas naturala frontiero inter Togo e Ghana. La fluvii Tano e Bia partale formacas naturala frontiero kun Ivora Rivo. La fluvio Pra, longa de 240 km, naskas en la platajo Kwasu e debushas an l'Atlantiko. L'artificala lago Volta, kreita per digizo di la fluvio Volta, esas la maxim granda lago di Ghana.
Ekonomio
Ghana esas relate richa koncerne naturala moyeni: minerali, naturala gaso e petrolo. L'aquobarilo Akosombo, konstruktita de 1961 til 1965 en la fluvio Volta, kreis la lago Volta e furnisas elektro a la lando.
Piramido (homonimo)
Piramido esas :
Ghana
Ekonomio
La lando komencis diversigar lua ekonomio ed exportacar elektronikal equipuri, produktita dal entraprezo Rig Corporation. Pro to lua ekonomio kreskis 8,7% en 2012.
Newport, Arkansas
Newport esas urbo en la komtio Jackson, Arkansas, Usa. Segun la demografiala kontado di 2010, ol havis 7,879 habitanti.
Ghana
Demografio
thumb|320px|Demografiala piramido di Ghana en 2016. thumb|left|320px|Festivalo Hogbetsotso, de la populo Anlo. Segun statistiki de The World Factbook por julio 2018, Ghana havis 28,102,471 habitanti. La maxim multa (47,5%) esas Akhan (qua inkluzas la populo ashanti). Altra grupi esis Mole-Dagbon (16,6)%, Ewe (13,9%), Ga-Dangme (7,4)%, Gurma (5,7)%, Guan (3,7%), Grusi (2,5%), Mande (1,1%), e 1.4% apartenis ad altra etnii en 2010. Existas mikra grupi di Chiniani, Malayani, Indiani, westal Aziani ed Europani. Anke existas granda grupo di nelegala enmigranti, precipue de Nigeria, Burkina Faso e Togo. La mezavalora yarala kresko di la habitantaro esis 2,16% en 2018. La demografio di Ghana subisas serioza efekti di la granda mortado pro AIDS-viruso. Cirkume 56,1% de la habitantaro vivis en urbi en 2018.
Newport, Arkansas
Geografio
right|Loko di Newport, Arkansas Newport jacas a.
Ghana
Demografio
L'oficala linguo di la lando esas l'Angla, docata en skoli. La lingui maxim parolata esas Ashanti (16%), Ewe (14%), Fante (11.6%), Boron o Brong (4,9%), Dagomba (4,4%), Dangme (4,2%), Dagarte o Dagaba (3,9%), Kokomba (3,5%), Akyem (3,2%), Ga (3,1%), ed altri (31,2%).
Newport, Arkansas
Geografio
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 34.4 km², equivalanta a 13.3 mi², di qui 33.7 km² (13.0 mi²) esas lando e 0.7 km² (0.3 mi², o 2.03% de la surfaco totala) esas aquo.
Ghana
Demografio
La religio kun maxim granda nombro di adepti esas kristanismo (71,2% de la habitantaro, di qui Pentekostalisti esis 28,3%, protestanti esis 18,4%, katoliki esis 13,1%, altri 11,4%). Mohamedani esis 17,6%, tradicionala religii praktikesis da 5,2% de la habitantaro, 0,8% havis altra religio e 5,2% havis nula religio.
Newport, Arkansas
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 7,811 homi, 2,690 hemanari, e 1,702 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 231.5/km² (599.2/mi²). Esis 3,118 domi kun mezvalora denseso di 92.4/km² (239.2/mi²). Segun raso, esis 66.57% Blanki, 31.76% Negri od Afrik-Usani, 0.27% indijeni Amerikana, 0.33% Aziani, 0.01% Pacifik-insulani, 0.28% de altra rasi, e 0.77% de du o plura rasi, e 1.13% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 2,690 hemanari, di qui 26.2% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 42.5% esis mariajita e habitis kune; en 17.5% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 36.7% esis ne-familii. En 33.2% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 17.9% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.29 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.90 personi.
Ghana
Kulturo
La maxim populara sporto di la lando esas futbalo, e Ghanana esquadi Asante Kotoko SC ed Accra Hearts of Oak SC judikesas rispektive kom la 5ma e la 9ma maxim bona futbalo-esquadi de Afrika.
Newport, Arkansas
Demografio
La procento di habitanti segun evo esis: 19.6% evante min kam 18 yari, 16.7% de 18 til 24 yari, 24.9% de 25 til 44 yari, 20.9% de 45 til 64 yari, e 17.9% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 37 yari. Por singla 100 mulieri esis 84.9 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse, esis 78.9 viri.
Harlow Shapley
Harlow Shapley (n. ye la 2ma di novembro 1885 til la 20ma di oktobro 1972) esis Usan astronomo qua sugestis ke cepheid-varianti esas ne eklipsanta binari (videz duopla stelo) ma pulsanta steli.
Il esis anke l'unesma qua deduktis la strukturo e grandeso di galaxio lakto-voyo, e la poziciono di suno en ol.
Ido-himno
Ido-himno esas la himno di l'Idistaro.
Ol kreesis da Sten Liljedahl kun la muziko di "La Espero".
Yen ni venas mikra Idistaro
Pipeto
thumb|250px|Pipeti di diferanta volumini thumb|left|280px|Ciencisto uzas pipeto kun multa pinti por transferar specimeni por inquesto Pipeto esas tubo ek vitro ordinare uzata en biologiala, kemiala o medicinal inquesti, konkavigita ye un ek lua extremaji, tenuigita til pintesko ye l'altra, quan onu povas stopar per un fingro, uzata por mezurar e transportar mikra volumini ek liquidi. Multa tipi di pipeti funcionas per kreo di partala vakuo super la chambreto qua kontenas liquido.
Cosmos, Minnesota
right|Cosmos Cosmos esas urbeto en la komtio Meeker, Minnesota, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 582 habitanti.
Geografio
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 3.0 km², equivalanta a 1.1 mi², di qui 2.9 km² (1.1 mi²) esas lando e 0.1 km² (0.04 mi², o 1.75% de la surfaco totala) esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 582 homi, 240 hemanari, e 154 familii qui rezidis en l'urbeto. La denseso di habitantaro esis 200.6/km² (519.3/mi²). Esis 261 domi kun mezvalora denseso di 90.0/km² (232.9/mi²). Segun raso, esis 98.28% Blanki, 0.00% Negri od Afrik-Usani, 0.00% indijeni Amerikana, 0.69% Aziani, 0.17% Pacifik-insulani, 0.34% de altra rasi, e 0.52% de du o plura rasi, e 0.34% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 240 hemanari, di qui 27.5% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 52.5% esis mariajita e habitis kune; en 8.3% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 35.8% esis ne-familii. En 28.8% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 11.3% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.26 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.73 personi.
La mezvalora revenuo per hemanaro en l'urbeto esis $30,278, e la mezvalora revenuo per familio esis $36,750. La mezvalora revenuo por la viri esis $31,364 kontre $23,125 por la mulieri. La revenuo per capita por l'urbeto esis $15,447. Vivis sub la povreso-lineo 10.0% de la habitantaro e 5.8% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 4.1% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 22.0% vivis sub la povreso-lineo.
Cynthiana, Kentucky
Cynthiana esis la hemo di jazz tamburisto William McKinney.
Geografio
right|Loko di Cynthiana, Kentucky Cynthiana jacas a.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 6,258 homi, 2,692 hemanari, e 1,639 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 723.4/km² (1,873.6/mi²). Esis 2,909 domi kun mezvalora denseso di 336.3/km² (870.9/mi²). Segun raso, esis 92.43% Blanki, 5.29% Negri od Afrik-Usani, 0.16% indijeni Amerikana, 0.18% Aziani, 0.05% Pacifik-insulani, 0.81% de altra rasi, e 1.09% de du o plura rasi, e 1.41% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 22.7% evante min kam 18 yari, 9.0% de 18 til 24 yari, 26.3% de 25 til 44 yari, 21.9% de 45 til 64 yari, e 20.1% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 40 yari. Por singla 100 mulieri esis 80.9 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 77.3 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $28,519, e la mezvalora revenuo per familio esis $34,691. La mezvalora revenuo por la viri esis $27,704 kontre $20,659 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $15,227. Vivis sub la povreso-lineo16.1% de la habitantaro e 13.3% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 23.1% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 11.7% vivis sub la povreso-lineo.
719
La yaro 719 (DCCXIX per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye sundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 719ma yaro dil unesma yarmilo, la 19ma yaro di la 8ma yarcento, e la 10ma yaro di la yari 710a. La nomo 719 uzesas por ca yaro de la Mezepoko, kande Anno Domini divenis la precipua formo uzata en Europa por nomar yari.
Cottage Grove, Minnesota
Cottage Grove esas urbo en la komtio Washington, Minnesota, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 30,582 habitanti.
Geografio
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 98.2 km², equivalanta a 37.9 mi², di qui 88.0 km² (34.0 mi²) esas lando e 10.2 km² (3.9 mi², o 10.39% de la surfaco totala) esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 30,582 homi, 9,932 hemanari, e 8,462 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 347.5/km² (899.9/mi²). Esis 10,024 domi kun mezvalora denseso di 113.9/km² (295.0/mi²). Segun raso, esis 93.54% Blanki, 2.35% Negri od Afrik-Usani, 0.41% indijeni Amerikana, 1.43% Aziani, 0.06% Pacifik-insulani, 0.91% de altra rasi, e 1.30% de du o plura rasi, e 2.53% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 9,932 hemanari, di qui 49.8% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 72.9% esis mariajita e habitis kune; en 8.8% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 14.8% esis ne-familii. En 11.0% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 2.7% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 3.07 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.32 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 32.7% evante min kam 18 yari, 7.4% de 18 til 24 yari, 34.4% de 25 til 44 yari, 20.7% de 45 til 64 yari, e 4.9% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 32 yari. Por singla 100 mulieri esis 99.3 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 98.0 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $65,825, e la mezvalora revenuo per familio esis $68,935. La mezvalora revenuo por la viri esis $45,567 kontre $31,232 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $23,348. Vivis sub la povreso-lineo 2.2% de la habitantaro e 1.8% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 3.5% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 2.6% vivis sub la povreso-lineo.
Bulgariana Uniono pri Futbalo
Bulgarski futbolen sajuz (BFS) o Bulgariana Uniono pri Futbalo es landala asociuro pri futbalo en Bulgaria.
L'organizuro fondesis en 1923. Lo es membro di FIFA de 1924 e UEFA de 1954.
Prezidanto di BFS es Borislav Mihailov, e entrenero di virala esquado – Mladen Krstajić.
720
La yaro 720 (DCCXX per Romala algarismi) esis bisextila yaro komencinta ye lundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 720ma yaro del unesma yarmilo, la 20ma yaro de la 8ma yarcento, e la 1ma yaro de la yari 720a.
Moshe Sharett
Moshe Sharett, sindikatano e politikisto n. ye la 15ma di oktobro 1894 til la 7ma di julio 1965, esis chefministro di Israel de 1954 til 1955.
Sergei Alexandrovich Yesenin
Sergei Alexandrovich Yesenin (3ma di oktobro 1895 - 28ma di decembro 1925) esis Rusa-Sovietiana skriptisto.
Linco
Linco esas mez-staturo felino, kun kaudo kurta. qua vivas en monti di Europa ed Amerika. La vorto Linco originis de Greka "λύγξ", qua derivis de Indo-Europana radiko "leuk-", signifikante "lumo, brilo, lumego" referanta a la briloza oki di linci.
On existas 4 speci di linco:
Referi
thumb|left|150px|Loki ube vivas le 4 speci di Linco.
Ouagadougou
thumb|left|250px|Aerala imajo dil urbo. Ouagadougou esas chef-urbo di Burkina Faso e la centro administrala, kulturala, ekonomiala e komunikala di la lando. Segun statistiki dil yaro 2015 ol havis 2,200,000 habitanti. Lua tota surfaco esas 219,3 km². Ol ligesas per ferovoyo ad Abidjan, per choseo a Niamey e Ghana, e havas internaciona aeroportuo.
L'urbo esis sideyo dil dinastio Mossi de la 15ma yarcento til 1896, kande Francia establisis protektorato en la regiono.
Bakterio
Biologio > Prokarioto > Bakterio < Mikrobo < Bacilo < Viruso thumb|200px|Imajo di [[bacilo|bacili di Escherichia coli en elektronika mikroskopo.]] Bakterii esas precipua grupo di viva organismi, la prokarioti. Li esas mikroskopala e la plu multi unicelulala, kon a relatante simpla celula strukturo sen celula nukleo.
Bakterii esas la plu abundanta di tota organismi. Li esas omna-prezenta en tero, aquo, e tam simbioti di altra organismi. Multa morbifanti esas bakterii. La plu multi esas tre mikra, ordinara sole 0.5-5.0 mm en tayo, tamen un tipo povas atingar 0.3 mm en diametro (Thiomargarita). Li havas generale celuli parieti, kom planto e herboro parieti, ma kon tre diferanta kompozo (peptidoglycans). Multi diplasas su cirkum uzinta flageli, qui esas diferanta en strukturo di flageli di altra grupi.
Abstraktismo
L'abstraktismo havas multe submovadi quale suprematismo kreita da Kazimir Malevich.
Distrikto Bejanici
Distrikto Bejanici esas un ek la distrikti di provinco Pskov en Rusia. Olua administrala centro esas Bejanici.
Urbi e kolonieti urbaltipa
En la distrikto situesas du kolonieti urbaltipa – administrala centro Bejanici e Krasni Luch.
Jens Ferdinand Willumsen
thumb|280px|left|Skulti da Jens F. Willumsen Jens Ferdinand Willumsen (n. ye la 7ma di septembro 1863 til la 4ma di aprilo 1958) esis Dana piktisto, skultisto, arkitekto e fotografisto. Ilu divenis asociita kun artala movadi simbolismo ed expresionismo.
Vayavodki
La loko jacas apud nordala rivo di lago Moshna en baseno di rivero Charnichanka (sinistra enfluanto di Luchosa en baseno di Daugava), 57 kilometri de frontiero Bielorusia – Rusia, 11 km sud-weste de administrala centro dil komono (Nowka) e 16 kilometri de Viciebsk.
Dum duesma mondomilito la loko okupesis da nazisti Germaniana de la julio 1941 til junio 1944.
Vanessa Paradis
Vanessa Chantal Paradis (n. 22 di decembro 1972) esas Franca kantistino ed ex-manekino.
Liahawka (Dubrowna)
Liahawka esas agrourbeto en estala Bielorusia, provinco Viciebsk, distrikto Dubrowna, komono Zarubi.
Hike naskis Bielorusa muzikisto Aliaxiey Mihailavich Hlimanovich e ekonomisto Siarhiey Anatolievich Aniuhowski (n. 1980).
Suprematismo
thumb|right|150px|Piktajo di Malevich en [[Amsterdama muzeo.]] Suprematismo esas, kreita da Kazimir Malevich, artala movado, parto di abstraktismo. La rusa piktisto kreis lo en 1915, e segun asumi la arto esus maxim simpla – nomita da il "piktala atomo".
Humboldt, Kansas
Humboldt esas urbo en la komtio Allen, Kansas, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 1,999 habitanti.
Geografio
right|Loko di Humboldt, Kansas Humboldt jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 3.7 km², equivalanta a 1.4 mi², di qui 3.7 km² (1.4 mi²) esas lando e 0.70% esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 1,999 homi, 825 hemanari, e 554 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 543.5/km² (1,403.3/mi²). Esis 925 domi kun mezvalora denseso di 251.5/km² (649.4/mi²). Segun raso, esis 93.00% Blanki, 1.75% Negri od Afrik-Usani, 0.45% indijeni Amerikana, 0.10% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 2.65% de altra rasi, e 2.05% de du o plura rasi, e 5.15% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
La procento di habitanti segun evo esis: 23.6% evante min kam 18 yari, 8.9% de 18 til 24 yari, 24.2% de 25 til 44 yari, 22.9% de 45 til 64 yari, e 20.4% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 40 yari. Por singla 100 mulieri esis 96.8 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 91.8 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $30,408, e la mezvalora revenuo per familio esis $39,750. La mezvalora revenuo por la viri esis $28,512 kontre $18,712 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $17,651. Vivis sub la povreso-lineo 12.7% de la habitantaro e 9.8% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 15.1% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 10.8% vivis sub la povreso-lineo.
Pri la urbo
Humboldt havas nur un semaforo, e tri aquo-turmi.
Marat Mubinovich Safin
Marat Mubinovich Safin (n. ye la 27 di januaro 1980) esas Rusa ex-tenisisto.
Segun datumi di ATP il esis nombro 1 dil mondo pri teniso ye la 20ma di novembro 2000.
Pirateso
thumb|right|200px|Flago di pirato Jack Rackham (konocita kom Calico Jack). Pirateso esas furto exekutita en maro od anke en lando, da un persono o grupo sen procuraco di ula suverena stato (lor korsaro).
L'unesma dokumenti qui mencionis ataki di pirati datizas de la 13ma yarcento aK. Grekiani mencionis ataki di pirati en Egeo. Dum la Mezepoko, Vikingi atakis la nuna Anglia ed Europana kontinento, til Italia sude Rusia este.
Pirati en Karibia
thumb|left|150px|Grupo di pirati komandita da Bartholomew Roberts. En Karibia, la periodo di klasika pirateso esis de aproxime 1560 til 1760, e sua periodo di maxim suceso esis de 1640 til 1680. Kelka famoza pirati de Karibia esis Edward Teach (konocita kom "Nigra Barbo"), Francis Drake, Henry Morgan, William Kidd, Bartholomew Roberts, ed altri. Kelka pirati uzis l' insulo Tortuga kom bazo por operaci.
Moderna pirateso
Moderna pirateso uzas bateleti por atakar granda navi en maro od anke en portui por furtar valoroza produkti. Ordinare, grupeti kun 4 til 10 personi atakas un batelo, ma grupi kun 70 personi en plua kam un bateleto povas atakar granda navi. La stretajo di Malaka e la litoro di Somalia moderne konocita regioni di ataki di pirati.
Johannes Kepler
Johannes Kepler (1571 til 1630), German astronomo qua avancis l' heliocentrala modelo di sunala sistemo per montrar ke la planeti sequas elipsala voyi.
Previdi pri la movo di planeti
Tra l'observo di la movi di planeti e pos facar kalkuli, ilu previdis ke Venuso pasus transverse la suno ye la 6ma di decembro 1631. To esis l'unesma prevido. Kepler mortis un yaro ante ca evento. Franca ciencisto Pierre Gassendi serchis la previdita paso, tamen ol ja finabis ante sunlevo en Paris. Gassendi ed altri sucesoze observis altra prevido di Kepler, ke Merkuro pasus transverse la suno ye la 7ma di novembro 1631.
Anna de Bretonia
thumb|right|Anna di Bretonia, piktita da Jean Bourdichon Anna (n. ye la 26ma di januaro 1477 en Nantes til la 9ma di januaro 1514) esis dukino di Bretonia.
Vicente Fox Quesada
Vicente Fox Quesada (n. ye 1942) administristo di entraprezi - ex-direktanto di Coca-Cola en Mexikia - esis prezidanto di Mexikia de 2000 til 2006.
Anna de Bretonia
Elua funero en 1514 duris dum 14 dii. To esis inspirajo por futura rejala funeri di Francia.
thumb|left|La tombo di Louis la 12ma ed Anna di Bretonia, en la baziliko St Denis, Francia
Lingua Franca Nova
Introdukto
Lingua Franca Nova (“elefen”) esas tre simpla, regulara e facile lernebla konstruktita linguo por internaciona komunikado. Segun lua parolanti, ol havas diversa qualesi:
L'alfabeto
Lingua Franca Nova uzas amba Latina e la Kirilia alfabeto, kun 22 literi:
Substantivi
La substantivo esas kustume introduktata kun determinanti, e lo povas esar sequata da adjektivi e preposicionala frazi por krear substantiva frazo.
Pluralo
Onu adjuntas -s a la substantivo por plurigar ol. Se la singulara vorto finigas per konsonanto, onu adjuntas -es vicee. La plurala chanjo ne chanjas la acento dil vorto.
Adjektivo ke deskriptas substantivo ne chanjas kande la substantivo esas pluralo. Ma kande onu uzas adjektivo kom substantivo, onu povas plurigar ol.
Ula nomi ke esas plurala en ula lingui esas singulara en Lingua Franca Nova:
Adjektivi
Adjektivo esas parolo qua modifikas la signifiko dil substantivo. Tipala adjektivi prezentas la qualesi, de to, quo ilia substantivi indikas.
En Elefen, adjektivi ne chanjesas por montrar nombri e sexuo.
Vortordo
La maxim multa adjektivi sequas la substantivo, qua ili modifikas. Ma bon ("bona") e mal ("mala"), stacas kustume avan la substantivo, ecepte se ili mem esas modifikita:
Kelkafoye, onu pozas adjektivo avan la substantivo: por stilo en poezio o rakonti, o kande onu havas du simila adjektivi:
La plu komuna adjektivi por avansusbtantiva uzado esas la maxim simpla e maxim kurta, kom exemple bela, fea, nova, vea, grande, e peti.
Literaturo
L'unesma originala novelo publikigita en Lingua Franca Nova esas La xerca per Pahoa, skribita da Vicente Costalago en 2020. La duesma originala novelo publikigita en Lingua Franca Nova esas La marcia nonconoseda, anke da Vicente Costalago, publikigita en 2022.
Exemplo
Patro nia en Ido e Lingua Franca Nova:
Espad-fisho
right|250px| Espad-fisho, Xiphias gladius, esas granda migranta karnivora fisho karakterizita da longa plata beko, por triimo di korpo, kontraste kun ronda di marlino.
Espad-fisho havas alonge ronda korpo, ed adulto ne havas dento e skalio. Ol povas atingar longa 4,3 m e pezo 540 kg.
Ocilla, Georgia
Geografio
right|Loko di Ocilla, Georgia Ocilla jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 6.7 km², equivalanta a 2.6 mi², di qui 6.7 km² (2.6 mi²) esas lando e 0.39% esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 3,270 homi, 1,099 hemanari, e 762 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 487.5/km² (1,264.3/mi²). Esis 1,283 domi kun mezvalora denseso di 191.3/km² (496.0/mi²). Segun raso, esis 38.87% Blanki, 59.39% Negri od Afrik-Usani, 0.09% indijeni Amerikana, 0.34% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.86% de altra rasi, e 0.46% de du o plura rasi, e 1.77% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 1,099 hemanari, di qui 36.9% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 38.3% esis mariajita e habitis kune; en 27.2% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 30.6% esis ne-familii. En 28.1% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 14.6% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.64 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.22 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 35.0% evante min kam 18 yari, 9.4% de 18 til 24 yari, 22.3% de 25 til 44 yari, 17.5% de 45 til 64 yari, e 15.8% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 31 yari. Por singla 100 mulieri esis 92.5 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 73.1 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $22,332, e la mezvalora revenuo per familio esis $27,411. La mezvalora revenuo por la viri esis $26,711 kontre $18,594 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $10,573. Vivis sub la povreso-lineo33.1% de la habitantaro e 27.4% de la familii vivis sub la povreso-lineo, inkluzite 47.2% ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, e 26.3% ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse.
Blaverismo
150px|right|thumb|Demonstrado en Valencia "kontre l'intruzo di Katalunia e pro la defenso dil linguo". Sendube, la linguala deklivo dil movado esas lua maxim importanta traito. Blaverismo (Valenciane: blaverisme) esas la termino per qua ordinare konocesas la jus naskita politikala movado kom reakto kontre la katalanista fluo dil Valenciana nacionalismo en Valencia (Hispania).
La simboli
On povas definar Blaverismo kom la negado pri l'existo di kulturala e simbolala elementi partigata inter Katalunia e Valencia.
La flago
La Valenciana flago kun la blua strio kronizita apud la masto, kreesis dum la duesma duimo di 14ma yarcento, pro rejala privilejo, la propra od oficala simbolo dil urbo Valencia.
En la Statuto pri Autonomeso di 1982 la trikolora kronizita flago esos elektita oficala Standardo di l'Autonoma Regiono Valencia.
La linguo
La blaveri ne aceptas l'unueso dil Kataluniana linguo propozita da Joan Fuster e li ne aceptas la Normi di Castellón di 1932 por elektar la Normi di la Rejala Akademio pri Valenciana Kulturo di 1978.
Ta movado komencis per la verko da Miquel Adlert En defensa de la llengua valenciana: perqué i cóm s’ha d’escriure la que es parola (1977) e lua protagonisto esas Adlert ipsa, e la poeto Xavier Casp, qui evolucionis dum la yari 1970a, komence ek senco unitarista.
Blaverismo obtenis importanta sucesi dum l'unesma yari di lua existo, kande ol nomesis "Milito di la linguo".
Piramido (geometrio)
Videz anke Piramido (homonimo)
Piramido esas poliedro di quo la bazo esas poligono e la lateri esas trianguli qui havas komuna vertico.
Piramido di quo la bazo esas triangulo es tetraedrono; di quo la bazo es reguloza poligono es reguloza; di quo la bazo es quadrato esas quadrata.
Polifuelala veturo
275px|thumb|Tipika modeli di Braziliana veturi di flexebla fuelo, qua funcionas kun a mixuro di [[gazolino e bioteanolo.]] Polifuelala veturo esas fabrikata kun interna kombusto motoro konvencionala di quar tempi qua havas la kapableso di uzar du fueli mixata kune. La tipo di flexibla veturo maxim komuna disponibla en la mondala merkato esas ta dotata di motoro qua aceptas sive gazolino, sive bioetanolo mixata en ula proporciono, qua brulas ambi en la brulokamero samtempe, por to l'injektajo di fuelo esas ajustita automatike da elektrika sensori ke detektas la proporciono en la mixturo di la du fueli.
Norwood, Georgia
Norwood esas urbeto en la komtio Warren, Georgia, Usa. Segun la demografiala kontado di 2010, ol havis 239 habitanti.
Kolda milito
Tale dicita Kolda Milito signifikis la tensi inter la westala bloko e socialista landi duktata da Sovietia. On komencis uzar la vorto cirkume 1947 pos la duesma mondomilito, kande la relati inter l'antea federiti divenabis tense. Komunismo expansis su en estal Europa helpita da Soviet-Uniono. Westala federiti, Usa, Unionita Rejio, Francia, pozis su defensar demokratio.
L'unesma deskonkordo inter westala federiti e Sovietia eventis en julio 1945 en Potsdam, kande la vinkinti kunvenis por decidar pri la futuro di Europa.
Germania ed Austria dividesis en okupo-zoni qui administresis dal federiti (Usa, Unionita Rejio, Francia e Sovietia). Tamen, la rekupero ekonomiala di la zoni kontrolita da Usa, Unionita Rejio e Francia esis plu rapida kam l'estal Europa, e la deziro dil estal Europani pri migrar od obtenar la sama developo kam l'ocidentala landi efektigis l'augmento di tensi, qui duktis a konflikto ideologiala, kreinta tale nomizita "fera kurteno" inter la du sistemi.
La komunisti konquestis la povo sen extera helpo en Albania ed Yugoslavia. Altraloke en estal Europa esis cirkume milion Sovietiana soldati, e Sovietia profitis la situaciono. Ol aranjis la komunisti a povo en 1946 en Bulgaria e Rumania, en 1947 en Polonia e Hungaria. En Chekoslovakia la komunisti kaptis povo en februaro 1948.
La westa stati fondis en aprilo 1949 Nord-Atlantikal Uniono, (ONAT) (Angle: The North Atlantic Treaty Organization). En 1949 en septembro fondesis West-Germania (BRD, Germane: Bundesrepublik Deutschland) e en oktobro Est-Germania (DDR, Germane: Deutsche Demokratische Republik). En mayo 1955 l' esta bloko fondis la militala organizuro pakto di Warszawa.
Usa donis a westal ekonomii t.d. projeto Marshall, per quo stati qui restis destruktita en 1945 rezurektis balde pos la milito. En estal Europa la rezurekto esis plu tarda.
Dum la yari esis granda tensi inter la du bloki. Armizo-konkurso esis un rezulto de to. La milito di Korea, la konstrukto de la Muro di Berlin (1961) e la Kuba-krizo esis altra direta rezulto di la Kolda Milito.
Kolda Milito duris til 1989, kun la prezidanteso di Mihail Gorbachev en la Soviet-Uniono en 1985, e la desmunto di la Pakto di Warszawa, la komunista rejimi di estal Europa krulis, e ta landi komencis transformar lia ekonomii.
Norwood, Georgia
Geografio
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbeto havas entote 2.1 km², equivalanta a 0.8 mi², di qui 2.1 km² (0.8 mi²) esas lando e nulo esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 299 homi, 126 hemanari, e 82 familii qui rezidis en l'urbeto. La denseso di habitantaro esis 140.8/km² (362.6/mi²). Esis 140 domi kun mezvalora denseso di 65.9/km² (169.8/mi²). Segun raso, esis 37.46% Blanki, 62.54% Negri od Afrik-Usani, 0.00% indijeni Amerikana, 0.00% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.00% de altra rasi, e 0.00% de du o plura rasi, e 0.67% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 126 hemanari, di qui 26.2% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 40.5% esis mariajita e habitis kune; en 19.8% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 34.9% esis ne-familii. En 31.0% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 19.0% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.37 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.99 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 21.1% evante min kam 18 yari, 10.0% de 18 til 24 yari, 24.7% de 25 til 44 yari, 22.4% de 45 til 64 yari, e 21.7% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 42 yari. Por singla 100 mulieri esis 82.3 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 80.2 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en l'urbeto esis $25,000, e la mezvalora revenuo per familio esis $25,909. La mezvalora revenuo por la viri esis $18,542 kontre $15,750 por la mulieri. La revenuo per capita por l'urbeto esis $11,597. Cirkume 20.8% de la habitantaro e 22.6% de la familii vivis sub la povreso-lineo, inkluzite 18.0% ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, e 27.0% ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse.
Piretro
Piretro esas chrysanthemum cinerariaefolium planto ek la familio "kompozaji", di qua la kapituli, sikigite, divenas pulvero kontre-insekta.
Leonidas la 1ma
Leonidas la 1ma (/liːˈɒnɨdəs/ lee-on-i-dəs o /liːˈɒn.ɨ.dæs/; Dorika e Moderna Grekiana: Λεωνίδας [leɔːnídas], Leōnidas; Ioniana Greka: Λεωνίδης, Leōnidēs; "filiulo di leono"; mortinta ye 480 aK), anke konocata kom Leonidas la Brava esis heroala rejo Greka di Sparta, la 17ma de la dinastio Agiad, e la triesma filiulo di Anaxandridas 2ma di Sparta, qua kredesis decendar de Herakles, posedanta multa forteso e braveso di ca lasta. Leonidas esis remarkinda por sua chefeso che batalio di Termopili.
Chirina (Dubrowna)
Chirina esas agrourbeto en estala Bielorusia, provinco Viciebsk, distrikto Dubrowna, komono Zarubi.
722
La yaro 722 (DCCXXII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye jovdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 722ma yaro del unesma yarmilo, la 22ma yaro de la 8ma yarcento, e la 3ma yaro de la yari 720a.
Chirina (Dubrowna)
La loko jacas 21 kilometri de Dubrowna e 128 kilometri de Viciebsk.
Hike naskis Bielorusa fizikisto Uladzimir Andreyevich Yakavienka (n. 1938).
Hunnewell, Kansas
Hunnewell esas urbeto en la komtio Sumner, Kansas, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 83 habitanti.
Geografio
right|Loko di Hunnewell, Kansas Hunnewell jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbeto havas entote 1.2 km², equivalanta a 0.5 mi², di qui 1.2 km² (0.5 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.