cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kritiki kontre Esperanto
Homaranismo
Zamenhof kreis filozofiala ideologio (tale nomizita homaranismo), e multa membri dil Esperantala movado ne amis l'ideo pro ke l'internaciona movado devas esar neutrala, senreligiala.
Nenecesa akordo inter la genero e la numero
Parolanti di lingui sen gramatikala kaso od adjektivala akordo plendas pro ca aspekto di Esperanto. Anke multi kredas ke la klasikala Greka formi dil pluralo (-oj en la nomi, -aj en l'adjektivi) esas desbela.
Kontre-linguo
Segun M.A.K Halliday, kontre-linguo esas maniero di komunikar en linguo qua exkludas extera personi. Ica kritiko venas del artiklo da Baldur Ragnarsson nomizita Esperanto Kiel Anti-Lingvo (Esperanto Kom Kontre-Linguo).
Salva Kiir Mayardit
Salva Kiir Mayardit, militisto e politikisto n. ye la 13ma di septembro 1951, esas la nuna prezidanto di Sud-Sudan. Ante la nedependo, il esis prezidanto di la guvernerio di sudal Sudan, ed unesma viceprezidanto di Sudan, de 2005 til 2011.
Lazio
Lazio esas la duesma maxim populoza regiono di Italia, jacante an la centro di la lando. Ol esas nur min populoza kam Lombardia. La stateto Vatikano esas teritorial inkluzajo en Lazio.
Bazala fakti pri Lazio.
Javier Pérez de Cuéllar
Javier Felipe Ricardo Pérez de Cuéllar y de la Guerra, diplomacisto e politikisto n. ye la 19ma di januaro 1920 til la 4ma di marto 2020, esis chef-sekretario dil Unionita Nacioni de 1982 til 1991. Il ank esis chefministro di Peru de 2000 til 2001.
Javier Pérez de Cuéllar komencis laborar en la Ministerio pri Exteral Aferi di Peru en 1940, e divenis diplomacisto en 1944, komence en l'ambasadeyo di Peru che Francia.
Lazio
Historio
La regiono esis hemo por agrokultivala populi di lingui Indo-Europana pos la Bronz-epoko. Greki, Etruski, Faliski, Liguri, Feniciani ed altra populi vivis o komercis ibe. L'Etruska civilizuro developesis precipue an la norda rivo dil fluvio Tibre, uzis alfabeto derivita del anciena alfabeto Greka, e havis lua apogeo dum la 7ma yarcento aK.
Banharn Silpa-Archa
Banharn Silpa-Archa (1932 til 2016) politikisto, esis chefministro di Tailando de 1995 til 1996.
Karbono
Karbono esas solida kombustebla:
Māris Gailis
Māris Gailis (n. ye la 9ma di julio 1949) esis chefministro di Latvia, e guvernis la lando de la 15ma di septembro 1994 til la 21ma di decembro 1995.
Krishna
Shree Krishna esas un ek multa dei che Hinduisti.
Krsna en Sanskrito signifikas "de kolora obskura". Lu precipue havis obskura o profunda blua pelo. Ma pro la rasisma kauzo on montras lu kom havanta normala blua kolora, pro ke multa Indiani ne prizas obskureso.
Krishna esas la 10esma personiguro od inkarnaco de Sri Vishnu.
Rezervuyo Kaniv
thumb|left|280px|Hidroelektro Kaniv. Rezervuyo Kaniv esas artificala rezervuyo an fluvio Dnepr en Ukraina. Esis plenigita pos konstruo Hidroelektro Kaniv en yari 1974-1976. Ol jacas en republikurbo Kiyiv e provinco Cherkasi e provinco Kiyiv, e la damo cirkum 5 km de Buchak.
Vandalia, Missouri
Vandalia esas urbo en la komtio Audrain, Missouri, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 2,529 habitanti.
Vonore, Tennessee
Vonore esas urbeto en la komtio Monroe, Tennessee, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 1,162 habitanti.
Geografio
right|Loko di Vonore, Tennessee Vonore jacas a (35.599309, -84.222771).
Vandalia, Missouri
Geografio
Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbo havas entote 5.9 km², equivalanta a 2.3 mi², di qui nulo kovresas per aquo.
Sinapso
En nervaro, sinapso esas strukturo qua permisas neurono pasar elektrala o kemiala signalo ad altra celulo (nevrala od altre).
Vandalia, Missouri
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 2,529 homi, 1,176 hemanari, e 702 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 432.1/km² (1,117.8/mi²). Esis 1,343 domi kun mezvalora denseso di 229.4/km² (593.6/mi²). Segun raso, esis 86.91% Blanki, 10.76% Negri od Afrik-Usani, 0.00% indijeni Amerikana, 0.47% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.20% de altra rasi, e 1.66% de du o plura rasi, e 0.79% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 1,176 hemanari, di qui 25.6% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 44.3% esis mariajita e habitis kune; en 12.0% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 40.3% esis ne-familii. En 37.5% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 20.2% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.15 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.81 personi.
Ludwig Stumpfegger
Ludwig Stumpfegger (n. 11ma di julio 1910 til la 2ma di mayo 1945) esis Germaniana militisto (lietnanto-kolonelo) e mediko di SS. Il stacis en la kazemato di Adolf Hitler en Berlin dum lua lasta vivinta dii. Por ne esar kaptita da Sovietiani, Stumpfegger preferis suocidar.
Vandalia, Missouri
Demografio
La procento di habitanti segun evo esis: 23.7% evante min kam 18 yari, 7.0% de 18 til 24 yari, 24.1% de 25 til 44 yari, 23.2% de 45 til 64 yari, e 22.0% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 42 yari. Por singla 100 mulieri esis 86.1 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 84.6 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $25,213, e la mezvalora revenuo per familio esis $33,819. La mezvalora revenuo por la viri esis $26,356 kontre $16,114 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $14,859. Vivis sub la povreso-lineo 18.0% de la habitantaro e 14.6% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 33.7% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 6.7% vivis sub la povreso-lineo.
Vonore, Tennessee
Geografio
Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbo havas entote 30.7 km², equivalanta a 11.9 mi², di qui 22.5 km² (8.7 mi²) esas lando e 8.2 km² (3.2 mi², o 26.58% de la surfaco totala) esas aquo.
Bauxito
thumb|250px|Exemplero pri roko kun bauxito, de [[Arkansas, Usa.]] Bauxito esas la maxim abundanta erco di aluminio existanta en la Tero. Ol konsistas precipue ek hidroxido di aluminio (Al(OH)3), kun mikra quanti di dioxido di titanio (TiO2) od ilmenito (FeTiO3 o FeO.TiO2). Ol deskovresis en 1821 dal Franca geologo Pierre Berthier proxim vilajo Les Baux-de-Provence, en Provenco. Homajante la vilajo, en 1861 geologo Henri Sainte-Claire Deville nomizis la mineralo "bauxito".
Vonore, Tennessee
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 1,162 homi, 496 hemanari, e 333 familii en la urbeto. La denseso di habitantaro esis 51.6/km² (133.6/mi²). Esis 571 domi kun mezvalora denseso di 25.3/km² (65.6/mi²). Segun raso, esis 95.52% Blanki, 0.17% Negri od Afrik-Usani, 0.26% indijeni Amerikana, 0.09% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.69% de altra rasi, e 3.27% de du o plura rasi, e 2.58% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Bauxito
En 2009, Australia esis la maxim granda produktero mondala di bauxito. La produktado Australiana reprezentis 1/3 ek la mondala. Altra importanta produkteri esas Popul-Republiko Chinia, Brazilia, India e Guinea. Malgre la demando pri aluminio por la industrii kreskabas multe, la kresko di lua ricikligo permisabas diminutar l'uzo di energio por lua produktado e diminutar la bezoni pri troexplotar l'existanta jaceyi di bauxito.
Vonore, Tennessee
Demografio
La procento di habitanti segun evo esis: 23.4% evante min kam 18 yari, 7.8% de 18 til 24 yari, 30.6% de 25 til 44 yari, 23.1% de 45 til 64 yari, e 15.1% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 36 yari. Por singla 100 mulieri esis 96.6 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 91.8 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbeto esis $34,653, e la mezvalora revenuo per familio esis $41,125. La mezvalora revenuo por la viri esis $31,429 kontre $25,956 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbeto esis $19,613. Vivis sub la povreso-lineo10.5% de la habitantaro e 6.1% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 7.6% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 13.2% vivis sub la povreso-lineo.
Mikra Glaciepoko
La Mikra Glaciepoko eventis dum la periodo de ck. 1550 til 1850 qua karakterizesas da basa mez-nombra temperaturi e grand augmento de glacieri. La Mikra Glaciepoko eventis en Europa ed en Alaska. Ne esas certa kad anke la resto di la mondo experiencis Mikra Glaciepoko. Pri la kauzo nulo savesas. Dum ca glaciepoko en Nederlando piktesis la konocata vintro-peizaji.
Nowa Wieś (homonimo)
Nowa Wieś – rurala loki en Polonia
Koralio-rifo
Koralio-rifo esas ferme kunkreskinta konstrukturi, produktita de exterala kalka skeleti di koralio-kolonii en tropikal aqui. Koralio-rifi donas protektiva cirkumajo por granda varieso de mar-vivo. Atoli - ringoid insuli qui tote o preske tote cirkondas laguno - fakte esas koralio-rifi.
La maxim granda koralio-rifo di la mondo esas la Granda Koralio-barilo avan la nord-estala marbordo di Australia.
Fluvio Daugava
Daugava esas fluvio de Europa longa de 1020 km, qua naskas an la Monti Valdai, Rusia, en altitudo di 221 metri, proxim la nasko-punto dil Volga. Ol trairas 325 kilometri en Rusa teritorio, 335 kilometri en Bielorusia e 360 kilometri en Latvia debushas an la Gulfo di Rīga, Baltiko.
Walden, Tennessee
Walden esas urbeto en la komtio Hamilton, Tennessee, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 1,960 habitanti.
Geografio
right|Loko di Walden, Tennessee Walden jacas a (35.161154, -85.312116).
Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbo havas entote 9.4 km², equivalanta a 3.6 mi², di qui 9.4 km² (3.6 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 1,960 homi, 728 hemanari, e 583 familii en la urbeto. La denseso di habitantaro esis 208.5/km² (539.5/mi²). Esis 776 domi kun mezvalora denseso di 82.5/km² (213.6/mi²). Segun raso, esis 99.13% Blanki, 0.00% Negri od Afrik-Usani, 0.20% indijeni Amerikana, 0.36% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.15% de altra rasi, e 0.15% de du o plura rasi, e 0.77% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 728 hemanari, di qui 35.4% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 71.2% esis mariajita e habitis kune; en 7.0% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 19.8% esis ne-familii. En 17.6% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 6.7% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.69 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.06 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 28.0% evante min kam 18 yari, 5.3% de 18 til 24 yari, 25.7% de 25 til 44 yari, 28.9% de 45 til 64 yari, e 12.1% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 40 yari. Por singla 100 mulieri esis 98.0 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 94.6 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbeto esis $68,977, e la mezvalora revenuo per familio esis $75,919. La mezvalora revenuo por la viri esis $60,074 kontre $27,083 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbeto esis $37,287. Vivis sub la povreso-lineo 4.6% de la habitantaro e 4.9% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 4.5% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 3.8% vivis sub la povreso-lineo.
Distrikto Smaliavichi
Distrikto Smaliavichi esas un de distrikti di provinco Minsk en Bielorusia. Olua administrala centro esas Smaliavichi.
Bobby Rahal
Robert Woodward "Bobby" Rahal (n. ye la 10ma di januaro 1953) esas Usan ex-automobilisto.
Benito Mussolini
thumb|left|280px|Desinistre addextre, la korpi di Nicola Bombacci, Benito Mussolini, lua amorantino Clara Petacci, l'ex-ministro Alessandro Pavolini e fashista politikisto Achille Starace, pos fusilago che Placo Loreto en urbo Milano, 1945. Benito Amilcare Andrea Mussolini (1883 til 1945) esis diktatoro di Italia de 1922 til 1943 de rejimo fashistala.
Oliver Spasovski
Oliver Spasovski, advokato e politikisto n. ye la 21ma di oktobro 1976 esas chefministro di Norda Macedonia depos li 2ma di januaro 2020.
Benito Mussolini
De Emilia-Romagna il iris a Suisia ma ne povis laborar ibe. Il komencis jurnalo en Austriana urbo Trento.
Oliver Spasovski
Ilu studiis yuro-cienco en Skopje. Pos su studio Spasovski laboris kom advokato, konsiliisto e sekretario di la statala advokato en la urbo Kumanovo. Oliver Spasovski esas mariajata e havas du infanti.
Pál Teleki
Pál Janos Ede, komto Teleki de Szék (1879 til 1941) esis chefministro di Hungaria du foyi. Il guvernis de 19 di julio 1920 til 13 di aprilo 1921.
Benito Mussolini
Il helpis la nacionalisti di Francisco Franco dum la Hispana interna milito e koloniigis Etiopia. Il iraceskis kontre Unionita Rejio e Francia, e do darfis federar kun Nacional-socialista Germania.
Benito Mussolini judikis favoroze pri Ido-linguo (Paolo Lusana en Popolo Biellese, 24 julio 1926)
Guntars Krasts
Guntars Krasts, politikisto n. ye la 16ma di oktobro 1957, esis chefministro di Latvia de 1997 til 1998.
Ritmala gimnastiko
L'unesma studii pri ritmala gimnastiko developesis dal filozofo Jean-Jacques Rousseau, ma erste dum la yari 1940ma komencis existar konkursi pri ol, komence en Sovietia. L'Internaciona Federuro pri Gimnastiko agnoskis ta sporto en 1961, komence sub la nomo moderna gimnastiko, e pose sub la nomo ritmala sportala gimnastiko. En 1980 ol divenis Olimpiala sporto, ed aparis unesmafoye dum l'Olimpiala Ludi en Moskva, 1980 kom demonstro-sporto. Erste em 1984 en Los Angeles eventis l'unesma individuala konkurso pri ritmala gimnastiko, e Kanadana atletino Lori Fung ganis l'unesma ora medalio. Dum l'Olimpiala Ludi en Atlanta eventis l'unesma konkurso pri ritmala gimnastiko por grupo. Hispana esquado, qua havis inter altri l'atletini Marta Baldó Marín e Nuria Cabanillas ganis la ora.
Édouard Philippe
Édouard Charles Philippe, advokato e politikisto n. ye la la 28ma di novembro 1970, esas Franca altranga statoficisto e politikisto. Il esis la chefministro di Francia de 2017 til 2020.
Marta Baldó Marín
Marta Baldó Marín (n. ye la 8ma di aprilo 1979) esas Hispana gimnastikistino. Ensemble kun Estíbaliz Martínez Yerro, Nuria Cabanillas, Estela Giménez Cid, Lorena Guréndez García e Tania Lamarca Celada, el ganis l'unesma Olimpiala ora medalio pri ritmala gimnastiko por grupi de la historio, dum l'Olimpiala Ludi en Atlanta, 1996.
Walnut Grove, Tennessee
Walnut Grove esas urbeto en la komtio Sumner, Tennessee, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 677 habitanti.
Geografio
Walnut Grove jacas a (36.481393, -86.612095).
Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbo havas entote 8.7 km², equivalanta a 3.3 mi², di qui 8.7 km² (3.3 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 677 homi, 241 hemanari, e 200 familii en la urbeto. La denseso di habitantaro esis 78.0/km² (202.2/mi²). Esis 249 domi kun mezvalora denseso di 28.7/km² (74.4/mi²). Segun raso, esis 96.16% Blanki, 1.33% Negri od Afrik-Usani, 0.89% indijeni Amerikana, 0.44% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.00% de altra rasi, e 1.18% de du o plura rasi, e 0.59% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 241 hemanari, di qui 33.6% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 75.1% esis mariajita e habitis kune; en 6.2% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 17.0% esis ne-familii. En 13.3% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 6.2% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.81 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.09 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 21.9% evante min kam 18 yari, 10.2% de 18 til 24 yari, 30.3% de 25 til 44 yari, 27.8% de 45 til 64 yari, e 9.9% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 38 yari. Por singla 100 mulieri esis 103.9 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 105.0 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbeto esis $48,906, e la mezvalora revenuo per familio esis $57,321. La mezvalora revenuo por la viri esis $37,339 kontre $15,625 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbeto esis $15,680. Vivis sub la povreso-lineo 9.8% de la habitantaro e 9.2% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 7.0% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 0.0% vivis sub la povreso-lineo.
József Antall
József Antall, docisto, historiisto e politikisto n. ye la 8ma di aprilo 1932 til la 12ma di decembro 1993, esis chefministro di Hungaria de 1990 til 1993.
Amuzo
Amuzo esas agado di libertempo. La "bezono di facar kelko por amuzo" esas esencala elemento di homala biologio e psikologio. Distraktiva agadi ofte facesas por feliceso o plezuro e esas konsiderata gayeso.
Rezervuyo Dnister
thumb|left|280px|Hidroelektro Dnister (parto 1). Rezervuyo Dnister esas artificala rezervuyo an fluvio Dnister en Ukraina. Esis plenigita pos konstruo Hidroelektro Dnister (tri parti) en yari 1981-1987. Ol jacas en provinci: Chernivci e Hmelnickiy e Vinnicya, e un ek tri dami esas che urbo Novodnistrovsk.
Viburnum, Missouri
Viburnum esas urbo en la komtio Iron, Missouri, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 825 habitanti.
Geografio
right|Loko di Viburnum, Missouri Viburnum jacas a.
Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbo havas entote 4.5 km², equivalanta a 1.7 mi², di qui 4.5 km² (1.7 mi²) esas lando e 0.58% esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 825 homi, 302 hemanari, e 224 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 185.2/km² (479.0/mi²). Esis 325 domi kun mezvalora denseso di 73.0/km² (188.7/mi²). Segun raso, esis 98.91% Blanki, 0.12% Negri od Afrik-Usani, 0.48% indijeni Amerikana, 0.00% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.00% de altra rasi, e 0.48% de du o plura rasi, e 0.36% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 302 hemanari, di qui 36.8% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 62.9% esis mariajita e habitis kune; en 9.3% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 25.5% esis ne-familii. En 22.2% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 8.3% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.60 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.03 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 28.7% evante min kam 18 yari, 6.7% de 18 til 24 yari, 25.2% de 25 til 44 yari, 21.9% de 45 til 64 yari, e 17.5% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 37 yari. Por singla 100 mulieri esis 89.2 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 82.6 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $34,107, e la mezvalora revenuo per familio esis $38,750. La mezvalora revenuo por la viri esis $40,909 kontre $18,250 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $15,085. Vivis sub la povreso-lineo 13.6% de la habitantaro e 11.3% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 13.4% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 21.4% vivis sub la povreso-lineo.
Manuel de Ascásubi
Manuel de Ascázubi y Matheu, militisto, politikisto e farmisto n. ye la 30ma di decembro 1804 til la 26ma di decembro 1876, esis prezidanto di Equador de 1849 til 1850.
Hugo Egmont Hørring
Hugo Egmont Hørring, politikisto n. ye la 17ma di agosto 1842 til la 13ma di februaro 13 esis chefministro di Dania de 1897 til 1900.
Claes Oldenburg
thumb|320px|left|Fluganta kugloludili che [[Eindhoven, Nederlando.]] Claes Oldenburg (n. ye la 28ma di januaro 1929 til la 18ma di julio 2022) esis Usana skultisto naskinta en Suedia. La precipua temi di lua skulti esis giganta kopiuri di omnadia objekti.
Lofoten
thumb|320px|Insuli Lofoten en [[Norvegia.]] thumb|320px|left|Leknes. Lofoten esas arkipelago an la nordo di Norvegia. Malgre jacanta interne Cirklo Polal Arktika, la temperaturi dil insuli esas moderema kompare altra regioni sur sama latitudo, pro influi de Gulfo-fluo. Urbeto Leknes distas 169 kilometri norde del Cirklo Polal Arktika, e 2420 kilometri sude de Norda polo.
Frankfort, Illinois
Frankfort esas urbo en la komtii Will e Cook, en Illinois, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 10,391 habitanti.
Geografio
Frankfort jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'areo esis 28.3 km², equivalanta a 10.9 mi², di qui 28.3 km² (10.9 mi²) esas lando e nulo esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 10,391 homi, 3,418 hemanari, e 2,942 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 367.7/km² (952.7/mi²). Esis 3,580 domi kun mezvalora denseso di 126.7/km² (328.2/mi²). Segun raso, esis 93.86% Blanki, 2.48% Negri od Afrik-Usani, 0.17% indijeni Amerikana, 2.13% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.62% de altra rasi, e 0.74% de du o plura rasi, e 2.31% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Populo: 28.7% evante min kam 18 yari, 5.9% de 18 til 24 yari, 24.9% de 25 til 44 yari, 30.3% de 45 til 64 yari, e 10.2% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 40 yari. Por singla 100 mulieri esis 94.2 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 92.0 viri.
La mezvalora revenuo por hemanaro esis $83,055, e la mezvalora revenuo per familio esis $89,645. La mezvalora revenuo por la viri esis $66,147 kontre $36,179 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $33,968. Vivis sub la povreso-lineo 2.3% de la habitantaro e 1.9% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 1.6% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 3.3% vivis sub la povreso-lineo.
Nijmegen
Nijmegen esas urbo en Nederlando. Segun statistiki dil yaro 2019, ol havis 176,731 habitanti. Lua tota surfaco esas 57,63 km². Ol esas la maxim anciena urbo di Nederlando. En 2005, kompleteskis 2000 yari di lua existo.
Anatole France
Anatole France (n. Jacques Anatole François Thibault en 1844 til 1924) esis Franca skriptisto qua recevis la Nobel-premio pri literaturo en 1921.
Ilua patro esis libro-vendisto, qua partikulare vendis libri pri la Franca revoluciono. Notinda skriptisti vizitis la butiko. Pos ilua eduko, Anatole helpis sua patro en la butiko. En 1876 il divenis bibliotekisto di la Franca Senato. En la komenco di ilua kariero kom skribisto il esis jurnalisto. Il skribis plura romani, de qui Le Crime de Sylvestre Bonnard (1881) ganis premio de la Académie française. Anatole France esis notinda pro ilua ironio e skeptikeso.
Kobyłki (homonimo)
Kobyłki – rurala loki en Polonia
Francisco de Goya
thumb|Signaturo da Francisco de Goya. Francisco José de Goya y Lucientes (30 di marto 1746, Fuendetodos - 16 di aprilo 1828, Bordeaux) esis notora Hispaniana piktisto, grafikisto e grabisto en romantikala stilo.
Francisco naskis en Fuendetodos, mikra vilajo en Aragon, Hispania. Ilua patro esis orizisto. Pos kelka yari la familio translojis a la vicina urbo Zaragoza, ube Francisco divenis aprentiso di José Luzán, la precipua piktisto di Zaragoza. En 1774, rezidante en Madrid, Goya desegnis tapeti por la Rejala Tapeto-Fabrikerio, ed en 1789 il selektesis kom rejala piktisto, kurte pos la kronizo di rejulo Carlos 4ma. Dum posa yari ilua kariero esis sucesoza, ed il konocis aristokrati ed altra distingiti. En 1792 il divenis tote surda. En ilua lasta yari, forsan influita da la surdeso, e da la milito kontre Francia, il produktis plura pikturi qui esas notinde emocigiva e tenebrozahumora.
Freeport, Illinois
Freeport esas urbo en la komtio Stephenson, Illinois, Usa. Segun la demografiala kontado di 2010, ol havis 25,638 habitanti.
Historio
Olim lua nomo esis Winneshiek.
Geografio
Freeport jacas a. Segun l'Usana Kontado Ministerio, lua totala surfaco esis 31.9 km², equivalanta a 11.79 mi²), di qui 29.6 km² (11.4 mi²) esas lando e nur 0.09% esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 26.443 personi, 11.222 hemanari, e 6.845 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 894,8/km² (2316,9/mi²). Esis 12.471 domi kun mezvalora denseso di 422,0/km² (1092,7/mi²). Segun raso, esis 81,77% Blanki, 13,81% Negri o Afrik-Usani, 0,19% indijeni Amerikana, 0.97% Aziani, 0,04% Pacifik-insulani, 1,00% de altra rasi, 2,22% de du o plura rasi, e 2.12% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 11.222 hemanari, di qui 28.4% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 45.1% esis mariajita e habitis kune; en 12.6% muliero sen spozulo esis la domo-chefo e 39.0% esis ne-familii. En 33.7% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 15.1% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.29 e la mezvalora grandeso per familio esis 2.93 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 24.5% sub l'evo di 18, 8.5% de 18 til 24 yari, 27.8% de 25 til 44 yari, 21.2% de 45 til 64 yari, e 18.1% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 38 yari. Por singla 100 mulieri esis 87.1 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 83.8 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en l'urbo esis $ 35.399, e la mezvalora revenuo per familio esis $ 43.787. viri havas mezvalora revenuo di $ 35.870 kontre $ 25.095 por la mulieri. La revenuo per capita por l'urbo esis $ 18.680. Vivis sub la povreso-lineo 13.1% de la habitantaro e 9.9% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 18.6% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 9.5% vivis sub la povreso-lineo.
Kobyłki (Bełchatów)
Kobyłki esas vilajo en provinco Łódź, distrikto Bełchatów, komono Drużbice, Polonia. Segun statistiki dil yaro 2011, ol havis 103 habitanti (48,5% esis mulieri). Ol distas cirkume 35 kilometri sud-weste de Łódź e 140 kilometri sud-weste de Warszawa.
Greka alfabeto
thumb|250px|left|Ellinikó Alfabeto ("Greka alfabeto") skribita per Greka alfabeto. La Greka alfabeto uzabas por skribar la Greka linguo de la 9ma o la 8ma yarcento aK til nun. Ol derivis del Feniciana alfabeto, ed esis l'unesma alfabetala skripto qua uzis diferanta literi por skribar vokali e konsonanti. Ol esas l'ancestro dil alfabeti Latina e Kirila.
En lua klasika e moderna formi, ol konsistas ek 24 literi, rangizita de Alfa til Omega.
Cimanes del Tejar
Cimanes del Tejar esas vilajo en la provinco León, regiono Kastilia e Leon, Hispania. Segun statistiki de 2019, ol havis 724 habitanti. Lua tota surfaco esas 73,94 km².
Pote Sarasin
Pote Sarasin, n. ye la 25ma di marto 1905 til la 28ma di septembro 2000, esis diplomacisto e politikisto Tailandana. Il esis ministro pri exteral aferi di Tailando de 1948 til 1949, e pose ambasadisto en Usa. Pos stato-stroko komandita dal marshalo Sarit Thanarat en 1957, il indikesis kom chefministro di la lando, e restis en la povo til decembro sam yaro, kande renuncis.
Helen-erala militonavi
Helen-erala militonavi
Quadriremo esas navo kun quar rangi de remeri, o kun quar remeri ye un remilo.
Bolshoy-teatro
La teatreyo Bolshoy en Moskva desegnesis dal arkitekto Joseph Bové, ed uzesas por spektakli di baleto ed opero.
Ye la 28ma di oktobro 2011, Bolshoy ri-apertis pos maxim rehabilito a carala dekoruro. Prime du mil palisegaro sinkita
De 30,366 m2 nuna plus duoplo sur du mil palisegaro sinkita, nova chambro aceptas 300 personi per koncerto di chambro-musiko.
La centrala platajo, un di maxim granda en la mondo - povas kontenar 400 pleanti - esas kompozita da du movanta ceneyi diferanta: uno per dansado, uno per opero. Dispozas di sep trapi kun du niveli kavigata en la suelo e povas chanjar di pozesi til esar erektita vertikale. Pri l'orkestro, esas plugrandigata e povas aceptar de nun 130 muzikisti. La nombro di plasi kompense esas revizita adinfre - 1,720 vice 2,100.
En la diferanta foyeri, la toni pastelo - hela rozea, pala verda - facas saliar la viva redajo di teatro. La oratri - 5 kili di oro esas bezonita - explozas kom koloro.
Historio di Kamerun
thumb|left|250px|Bamum-skribajo. thumb|280px|Bornu-imperio, c. 1750. Homi ja habitis la nuna Kamerun dum Neolitiko. La maxim longe vivanta populo en la regiono esas pigmei Baka Bantua populi enmigris vers la regiono cirkum 2.000 yari ante nun. Tale nomizita civilizuro Sao naskis apud Lago Chad cirkum la yaro 500 pos Kristo, ed originis l'imperio Kanem (700 til 1387) ed olua sucedanto, l'imperio Bornu, de 1380 til 1893.
L'unesma Europani qui arivis en la regiono esis Portugalani, en 1472. Li trovis granda quanto di kreveti en la fluvio Wouri, e nomizis ol Rio dos Camarões ("fluvio di kreveti"). Dum la sequanta yarcenti, Europani establisis komerco kun rivala populi. Dum la komenco di la 19ma yarcento, Modibo Adama komandis jihad kontre ne-Mohamedana habitanti qui vivis norde di la regiono, ed establisis Adamawa-emirio.
Kamerun divenis Germana kolonio ye la 14ma di julio 1884. Pos l'Unesma mondomilito lua teritorio dividesis inter Unionita Rejio e Francia en Franca Kamerun e Angla Kamerun, kontre ke Britaniani administris la vicina Nigeria.
Quankam la rejimo di Ahidjo esis autoritatoza ilu havis poka karismo kompare altra Afrikana chefi. Ilu adoptis liberala politiki en l'ekonomio. Komence la prioreso esis agrokultivo, ma en 1970 deskovresis jaceyi di petrolo, e la situaciono chanjis: revenui de komerco di petrolo uzesis por krear financala rezervo, pagar agrokultivisti e komendar developo-projeti. Sektori di komuniko, eduko, transporto ed elektrala substrukturo expansesis.
thumb|140px|[[Paul Biya]] Ye la 4ma di novembro 1982 Ahidjo renuncis pro saneso-motivi, e lua chefa ministro, Paul Biya, sucedis ilu. La sequanta yaro Ahidjo e Biya ruptis relati, e pos Biya akuzar ilu pri konspiro, Ahidjo exilesis su.
Ye la 15ma di agosto 1984 granda quanto di karbobioxo eskapis de lago Monoun e produktis adminime 37 morti per sufoko. Ye la 21ma di agosto 1986 simila erupto di gaso en lago Nyos mortigis 1.800 personi e 3.500 animali.
Quankam eventis demokratiala reformi dum la yari 1990a, Paul Biya e sua partiso CPDM duras koncentrar la povo. En mayo 2014, Biya e la prezidanto di Chad, Idriss Déby Itno, anuncis ke lia landi militus kune kontre rebeli de Boko Haram, pos ke la grupo kidnapabis 275 studentini che skolo Chibok, en Nigeria. En novembro 2016, komencis serio di protesti en du regioni Angle-parolanta, la Nord-westala regiono (Northwest Region) e la Sud-westala regiono (Sudwest Region).
Listo pri chefministri di Polonia
120px|right|thumb|Blazono di Polonia. La chefministro di Polonia reprezentas ed organizas la verko di la Konsilistaro di Ministri. Anke supervizionas la regionala guvernii segun la konstituco ed altra Poloniana legi, ed esas la chefo di tota oficisti di la lando.
Yen la listo pri chefministri di Polonia, de 1917 til nun.
Chefministri di la 3ma Republiko (de 1989 til nun)
Noto (1): Invitita dal prezidanto por formacar guvernerio, ma faliis e renuncis.
Historio di Gambia
Araba komercisti skribis l'unesma texti pri Gambia. Dum la 10ma yarcento islamana komercisti kreis komercala centri en la regiono. Li komercis oro, sklavi ed ivoro. Dum la 11ma o la 12ma yarcento la reji di Takrur, Ghana e Gao adoptis islamo kom religio. Dum la 14ma yarcento granda parto di nuna Gambia esis tributero del imperio Mali.
Portugalani arivis en la regiono en la duimo di la 15ma yarcento ed, en 1588 Antonio, Prioro di Crato vendis la yuro por komercar en la regiono di la fluvio Gambia a l'Angli. En 1618 Angla rejulo James la 1ma donis la yuro por komercar en le regioni di Gambia e Ghana ad un entraprezo Britaniana.
Dum la fino di la 17ma e tota 18ma yarcento Angli e Franci disputis politikala e komercala hegemonio en la regiono. Britanian imperio okupis la regiono kande un expediciono komandita da Augustus Keppel desembarkis en la regiono. Nuna chefurbo di Gambia, Banjul, fondesis en 1816 kun la nomo Bathurst. Un pakto kun Francia en 1889 establisis la nuna frontieri inter Gambia e Senegal.
Dum la Duesma mondomilito Gambiana trupi kombatis kontre Japoniani en la nuna Myanmar. Pos la milito, en 1962 eventis general elekti, ed Unionita Rejio grantis propra guvernerio a Gambia la sequanta yaro.
200px|left|thumb|Flago di Gambia. thumb|160px|Prezidanto [[Dawda Jawara]] Gambia divenis nedependanta de Unionita Rejio ye la 18ma di februaro 1965 kom monarkio. Ye la 24ma di aprilo 1970 ol divenis republiko. Lua unesma prezidanto esis Dawda Jawara. Ilu rielektesis 5 foyi. Ye la 29ma di julio 1981 paramilitisti probis donar stato-stroko dum l'absenteso pro lua voyajo a London. Jawara pregis helpo de Senegal, qua sendis entote 2700 soldati, qui vinkis la rebeli.
En 1994 la militisti revokis Dawda Jawara e proskriptis la politikal aktivesi de la opozantaro. Lietnanto Yahya Jammeh asumis povo e guvernis til la 21ma di januaro 2017, kande Adama Barrow, l'unesma prezidanto de la historio di Gambia demokratiale elektita, asumis la povo.
Nadia Boulanger
Juliette Nadia Boulanger (n. ye la 16ma di septembro 1887 til la 22ma di oktobro 1979) esis Franca muzikisto (pianisto), kompozisto e docisto pri muziko. El esis fratino di la kompozisto Lili Boulanger, qua mortis en 1918. Lia patro esis docisto ye la Konservatorio di Paris; Nadia studiis ibe ye frua evo. El esas maxim bone konocata kom docisto di multa famoza muzikisti, inkluzanta Aaron Copland, Elliott Carter, Dinu Lipatti, Igor Markevitch, Daniel Barenboim ed Ástor Piazzolla.
Vienna, Missouri
Vienna esas urbeto e sideyo di la komtio Maries, Missouri, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 628 habitanti.
Geografio
right|Loko di Vienna, Missouri Vienna jacas a.
Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbo havas entote 2.7 km², equivalanta a 1.1 mi², di qui 2.7 km² (1.1 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 628 homi, 257 hemanari, e 139 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 228.7/km² (594.0/mi²). Esis 297 domi kun mezvalora denseso di 108.2/km² (280.9/mi²). Segun raso, esis 98.73% Blanki, 0.00% Negri od Afrik-Usani, 0.48% indijeni Amerikana, 0.16% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.00% de altra rasi, e 0.64% de du o plura rasi, e 0.00% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 257 hemanari, di qui 24.1% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 38.5% esis mariajita e habitis kune; en 9.7% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 45.9% esis ne-familii. En 44.4% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 27.6% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.11 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.94 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 20.1% evante min kam 18 yari, 9.9% de 18 til 24 yari, 21.8% de 25 til 44 yari, 17.5% de 45 til 64 yari, e 30.7% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 43 yari. Por singla 100 mulieri esis 79.4 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 72.5 viri.
Cistierna
Cistierna esas vilajo en la provinco León, regiono Kastilia e Leon, Hispania. Segun statistiki de 2019, ol havis 3,135 habitanti. Lua tota surfaco esas 97,61 km².
Stevo Pendarovski
Stevo Pendarovski, politiko-ciencisto e politikisto n. ye la 3ma di aprilo 1963 esas prezidanto di Norda Macedonia depos li 12ma di mayo 2019. Stevo Pendarovski esas membro dil Socialdemokrata Uniono di Macedonia.
San Diego
thumb|left|280px|Normal Heights, vicineyo di San Diego San Diego, hispana por "Santa Didacus", esas urbego en Kalifornia, Usa. Ol esas sideyo dil komtio San Diego, jacanta an la marbordo dil Pacifika Oceano en Suda Kalifornia, cirkume 190 km sude de Los Angeles, ed adjacanta la frontiero kun Mexikia. Kun 1,386,932 habitanti segun la demografiala kontado di 2020, San Diego esas la okesma maxim granda urbo en Usa e duesma max granda en Kalifornia. Komtio San Diego esas la 5ma maxim populoza de Usa, kun cirkume 3,286,069 habitanti en 2021.
Stevo Pendarovski
Ilu studiis yuro-cienco e politiko en Skopje. Depos la yaro 2008 laboris kom profesoro por politiko che la Santa Kyril e Metodius universitato en Skopje.
Stevo Pendarovski esas mariajata kun Elizabeta Gjorgievska e la paro havas un filiulo.
San Diego
San Diego esas parto del metropolo San Diego-Tijuana, la duesma max granda transfrontiera aglomerajo inter Usa ed altra lando dop Detroit–Windsor, kun habitantaro 4.922.723. La urbo konocesas pro sua milda totyara klimato, naturala profunda portuo, longa plaji, longa asocio kun la Usana Mararmeo, e recenta emerso kom developo-centro di medicino e bioteknologio.
San Diego nomizesas "la naskeyo di Kalifornia". Historiale hemo dil populo Kumeyaay, ol esis la unesma situo vizitita da europani an la nuna westa marbordo di Usa. Lor desembarko en la bayo San Diego en 1542, Juan Rodríguez Cabrillo pretendis la areo por Hispania, formacinta la bazo por koloniigo di Alta Kalifornia 200 yari pose. La Presidio e Mission San Diego de Alcalá, fondita en 1769, esis l'unesma europana kolonio en nuna Kalifornia. En 1821, San Diego divenis parto del nove sendependa Mexikia, qua divenis la Unesma Mexikiana Republiko du yari pose. En 1850, Kalifornia divenis parto de Usa pos la Mexikiana–Usana Milito e la admiso di Kalifornia al Uniono.
La urbo esas la sideyo di komtio San Diego ed esas l'ekonomiala centro dil regiono. La chefa ekonomiala motori di San Diego esas militala e defensala aktivesi, turismo, internaciona komerco, e fabriko. La prezenteso dil Universitato di Kalifornia, San Diego (UCSD), kun la UCSD Medical Center, helpas igar la areo centro di resercho en bioteknologio.
Historio
thumb|left|280px|Objekti de le Kumeyaay. La originala habitanti dil regiono nun konocesas kom la populi San Dieguito e La Jolla. La areo di San Diego habitesis da le Kumeyaay.
La unesma europano qua vizitis la regiono esis la portugalana explorero Juan Rodríguez Cabrillo qua segliris sub la flago di Kastilia. Naviginta sua flagonavo San Salvador de Navidad, Nova Hispania, Cabrillo pretendis la bayo por la Hispana Imperio en 1542, e nomizis la situo "San Miguel". En novembro 1602, Sebastián Vizcaíno sendesis por facar mapo di la litoro di Kalifornia. Arivanta sur sua flagonavo San Diego, Vizcaíno surveyis la portuo e nuna Mission Bay e Point Loma, e nomizis l'areo pro la katolika Santa Didacus, hispano plu ofte konocata kom San Diego de Alcalá. Ye la 12ma di novembro 1602, l'unesma kristana religiala oficio en Alta Kalifornia oficiesis da Antonio de la Ascensión, membro dil expediciono di Vizcaíno, por celebrar la festo-dio di San Diego.
thumb|280px|left|Misiono San Diego de Alcalá En mayo 1769, Gaspar de Portolà establisis la fuorto Presidio di San Diego, sur kolino proxim la rivero San Diego. Ol esis la unesma kolonio da europani en la nuna Kalifornia. En julio samayare, Mission San Diego de Alcalá fondesis da Franciskana monaki sub Junípero Serra. En 1797, la misiono havis la maxim granda indijena populo en Alta Kalifornia, with over 1400 neofiti lojinta en e cirkum la misiono ipsa. Mission San Diego esis la suda ankro en Kalifornia dil historiala mision-treko El Camino Real.
En 1821, Mexikia nedependanteskis de Hispania, e San Diego divenis parto del Mexikiana teritorio Alta Kalifornia. En 1822, Mexikia probis extensar sua autoritato super la litorala teritorio Alta Kalifornia. La fuorto sur Presidio Hill gradope abandonesis, e la urbo San Diego kreskis sur la plana tero sub Presidio Hill. La Mission sekularigesis dal mexikiana guvernerio en 1833, e la Mission-tereni vendesis a richa Californio-koloniani. La 432 rezidanti dil urbo peticionis la guvernisto formacar pueblo, e Juan María Osuna elektesis la unesma alkaldo, vinkinta Pío Pico en la voto. Tamen, San Diego perdis habitanti tra la 1830a yari ed en 1838 la urbo perdis sua pueblo-rango pro ke ol mingrandeskis ad evaluita 100 a 150 rezidanti.
En 1846, Usa militis kontre Mexikia e sendis navala e terala expediciono por konquestar Alta Kalifornia. Unesme li facile kaptis la granda portui inkluzanta San Diego, ma le Californio en suda Alta Kalifornia kontre-atakis. Pos la sucesoza revolto en Los Angeles, la usana garnizono en San Diego forpulsesis sen pafo en frua oktobro 1846. Mexikiana partisani tenis San Diego dum tri semani til oktobro 24ma 1846, kande la usani rikaptis ol. Dum la nexta plura monati la usani blokusesis en la pueblo. Skarmuchi eventis omnadie e tiralieri pafis aden la urbo omnanokte. Le Californio fordrove bovi de la pueblo, esperinta hungrigar la usani e lia Californio-suporteri til cedo.
Ye decembro 1ma la usana garnizono saveskis ke la dragoni di Generalo Stephen W. Kearney esis ye Warner's Ranch. Komodoro Robert F. Stockton sendis kavalrio de kinadek sub Kapitano Archibald Gillespie por marchar adnorde e renkontrar lu. Lia kunkomandatari de 150 homi, retroveninta a San Diego, trovis cirkume 93 Californio sub Andrés Pico. En la Batalio di San Pasqual, luktita en la valo San Pasqual, en la nuna San Diego, Usani subisis sua maxim mala perdi dil kampanio. Pose, kolono duktita da Lietnanto Gray arivis de San Diego, salvinta la batita e blokusita soldati di Kearny.
Stockton e Kearny lore riganis Los Angeles e koaktis la kapitulaco di Alta Kalifornia per la "Pakto di Cahuenga" ye la 13ma di januaro 1847. Rezulte la Mexikiana-Usana Milito di 1846-48, la teritorio Alta Kalifornia, inkluzanta San Diego, cedesis ad Usa da Mexikia, sub la Pakto di Guadalupe Hidalgo en 1848. Mexikiana negocieri di ta pakto probis retenar San Diego kom parto di Mexikia, ma Usani insistis ke San Diego esis "por omna komercala skopo di preske egala importo por ni kam San Francisco," e Mexikiana-Usana frontiero fine establisesis tre milii sude del maxim suda punto di San Diego-Bayo, tale ke ol inkluzis la tota bayo en Usa.
Geografio
thumb|320px|Aeral imajo pri San Diego. thumb|left|320px|Naturala rezervuyo Torrey Pines. La urbo jacas sur cirkume 200 profunda ravinegi e kolini qui separas le mesa, kreanta parceli de naturala libera spaco tra la urbo e kolinoza geografio. Tradicionale, San Diegani konstruktis sua hemi e komerci sur le mesa, lasinta la urbana ravini relative sovaja. Tale, la ravini kreas en parti del urbo segmentala sento, kreanta lakuni inter altre proxima vicineyi e kontributanta a basa-densesa, automobilo-centra ambiento. La rivero San Diego iras tra la mezo di San Diego de esto a westo, kreanta rivero-valo qua dividas la urbo aden nordala e sudala segmenti. La rivero olim fluis aden San Diego-Bayo, ed olua fresha aquor esis la foko dil frua hispana exploreri. Miguel Costanso, kartografo, skribis en 1769, "Kande questionita ube esis la puteo, la indijeni indikis bosko videbla de konsiderinda disto nordeste, tale komprenigante ke rivero o creek trafluis ol, e ke li duktus nia viri ad ol se li sequus." Ta rivero esis la rivero San Diego. Plura rezervuyi e Mission Trails Regional Park anke jacas inter e separas developita arei dil urbo.
Notinda pinti en l'urbo inkluzas Monto Cowles, la max alta point en l'urbo ye 485 m; Black-Monto ye 475 m; e Monto Soledad ye 251 m. La Cuyamaca-Monti e Laguna-Monti esas este del urbo, e preter la monti esas dezert-arei. La Cleveland National Forest esas mi-horo de centrala San Diego. Multa farmeyi trovesas en la vali nordeste e sudeste del urbo.
La urbo San Diego agnoskas 52 individua arei kom Community Planning Areas. En ula Planning Area povas esar be plura distinta vicineyi. Entote la urbo kontenas plu kam 100 vicineyi.
Centrala San Diego situesas an San Diego-Bayo. Balboa Park inkluzas plura mesa e ravinegi nordeste, cirkondata da anciena, densa urbana komunesi inkluzanta Hillcrest e North Park. Este e sudeste esas City Heights, la College Area, e Southeast San Diego. Norde jacas Mission Valley ed Interstate 8. La komunesi norde del valo e "freeway", e sude de Marine Corps Air Station Miramar, inkluzas Clairemont, Kearny Mesa, Tierrasanta, e Navajo. Norde de Miramar esas la preurbi Mira Mesa, Scripps Ranch, Rancho Peñasquitos, e Rancho Bernardo. La fora nordesta parto dil urbo inkluzas Lake Hodges e San Pasqual-Valo. Carmel Valley e Del Mar Heights okupas la nordwesta angulo dil urbo. Sude esas Torrey Pines State Reserve e la komerco-centro la Golden Triangle. Fore sude esas la plajo e litorala komunesi La Jolla, Pacific Beach, Mission Beach, ed Ocean Beach. Point Loma okupas la peninsulo trans San Diego-Bayo. La komunesi di South San Diego, quala San Ysidro ed Otay Mesa, situesas apud la frontiero Mexikia-Usa, e separesas del cetera urbo da National City e Chula Vista.
Kulturo
thumb|250px|Muzeo dil Homo (Museum of Man) Multa populara muzei, exemple la San Diego Museum of Art, la San Diego Natural History Museum, la San Diego Museum of Man, la Museum of Photographic Arts, e la San Diego Air & Space Museum situesas en Balboa Park, anke la loko di la San Diego Zoo. La Museum of Contemporary Art San Diego (MCASD) situesas en La Jolla e havas brancho en Santa Fe Depot en la urbo-centro. La centrala brancho konsistas ek du edifici en du opozita stradi. La centrala Columbia district esas hemo di historiala navo-expozaji qui apartenas la San Diego Maritime Museum, la Star of India, ultre la San Diego Aircraft Carrier Museum kun la navo la USS Midway.
Fulton, Illinois
Geografio
right Fulton jacas a.
San Diego
Kulturo
La San Diego Symphony at Symphony Towers pleas reguloze e direktesas da Jahja Ling. La San Diego Opera at Civic Center Plaza, direktata da Ian Campbell, rangizesis da Opera America inter la maxim bona 10 opero-kompanii en Usa. Old Globe Theatre at Balboa Park produktas c. 15 teatraji e musikali yarale. La Jolla Playhouse che UCSD direktesas da Christopher Ashley. La Old Globe Theatre e La Jolla Playhouse produktis teatraji e muzikali qui ganis Tony-Premii o nominesis en Broadway. La Joan B. Kroc Theatre che Kroc Center's Performing Arts Center esas 600-sidila moderna teatro ube eventas plei di musiko, danso, e teatro. La San Diego Repertory Theatre che Lyceum Theatres en Horton Plaza produktas diversa teatraji e muzikali. Centi de filmi e dozeno TV-programi cinematografesis en San Diego, tradiciono depos 1898. left|thumb|Plajo en San Diego Editata en l'urbo esas diala jurnalo, U-T San Diego ed olua enreta portalo samnoma, ed alternativa novaji-semanali, la San Diego CityBeat e San Diego Reader. Times of San Diego esas gratuita enreta jurnalo pri novaji en la metropolala areo. Voice of San Diego esas sen-profita enreta jurnalo pri guvernerio, politiko, eduko, vicineyi, ed arti. La San Diego Daily Transcript esas pri-komerca diala jurnalo.
L'unesma televizion-kanalo di San Diego esis KFMB, qua komencis brodkastar ye mayo 16ma 1949. Nam la Federal Communications Commission (FCC) licencis sep televizion-kanali en Los Angeles, du VHF-kanali esis havebla por San Diego pro olua relativa proximeso a la Los Angeles. En 1952, tamen, la FCC komencis licencar UHF-kanali, posibliginta urbi quala San Diego aquirar plu multa kanali. Kanali en Mexikia anke servas la San Diego-merkato. Televizion-kanali hodie inkluzas XHTJB 3 (Once TV), XETV 6 (Canal 5), KFMB 8 (CBS, with CW on DT2), KGTV 10 (ABC), XEWT 12 (Televisa Regional), KPBS 15 (PBS), KBNT-CD 17 (Univision), XHTIT-TDT 21 (Azteca 7), XHJK-TDT 27 (Azteca 13), XHAS 33 (Telemundo), K35DG-D 35 (UCSD-TV), KDTF-LD 51 (Telefutura), KNSD 39 (NBC), KZSD-LP 41 (Azteca America), KSEX-CD 42 (Infomercials), XHBJ-TDT 45 (Gala TV), XHDTV 49 (MNTV), KUSI 51 (Independent), XHUAA-TDT 57 (Canal de las Estrellas), e KSWB-TV 69 (Fox).