cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fluvio Columbia
Dum la tarda 18ma yarcento, privata Usana navo esis la unesma ne-indijena navo qua eniris la fluvio; sequis ol Britaniana explorero, qua navigis preter la Oregon Coast Range aden la Willamette-Valo. Dum la sequinta yardeki, felo-komerco-kompanii uzis la Columbia kom klefa transporto-voyo. Surtera exploreri eniris la Willamette-Valo per la cenala ma danjeroza Columbia River Gorge, e pioniri komencis habitar la valo augmentanta-nombre. Vaporonavi alonge la fluvio ligis komunitati e faciligis komerco; l'arivo di fervoyi dum la tarda 19ma yarcento, ofte alonge la fluvio, kompletigis ta ligi.
Columbiana, Ohio
Columbiana esas urbo en la komtii Columbiana e Mahoning, en Ohio, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 5,635 habitanti.
Fluvio Columbia
La Columbia drenas areo de c. 670.000 km2. Olua dreno-baseno kovras preske tota Idaho, granda parti de British Columbia, Oregon, e Washington, tota Montana weste del Kontinentala Divido, e mikra parti de Wyoming, Utah, e Nevada; la tota areo esas simila kam ta di Francia. Cirkume 1200 km de la longeso dil fluvio e 85 po cento de olua dreno-baseno esas en Usa. La Columbia esas la dekeduesma maxim longa fluvio e havas la sisesma maxim granda dreno-baseno en Usa. En Kanada, ube la Columbia fluas trans 801 km e drenas 103.000 km2, la fluvio esas 23ma segun longeso, e la Kanadana parto de olua baseno esas 13ma segun grandeso inter Kanadana baseni. La Columbia havas komuna nomo kun proxima loki, quala British Columbia, ultre kun ter-amasi ed aquo-amasi.
Goiás
Goiás esas stato jacanta en la Centro-westala regiono di Brazilia. Ol havas kom vicini Tocantins norde, Bahia este, Minas Gerais esto e sude, Mato Grosso do Sul sud-weste, e Mato Grosso weste. La Federala Distrikto (Brasilia) jacas interne la stato, proxim lua frontiero kun Minas Gerais.
Bazala fakti pri Goiás.
Fluvio Columbia
Historio
Usana kapitano Robert Gray e Britaniana kapitano George Vancouver, qui exploris la Columbia en 1792, pruvis ke esas posibla transirar la Columbia Bar. Multa desfacilaji di ta prodajo restas hodie; mem per moderna injenioro-modifikuri ye la ekflueyo, la forta flui e movanta sablostrato danjerozigas paso inter la fluvio e la Pacifika Oceano. eta|La Columbia en [[Revelstoke, Kanada]] Uzo di vaporonavi alonge la fluvio, komencinta per la British Beaver en 1836 e pose Usana navi en 1850, kontributis a la rapida habitesko ed ekonomiala developo dil regiono. Vaporonavi operacis en plura distinta segmenti del fluvio: en olua basa parti, de la Pacifika Oceano a Cascades Rapids; de Cascades a Celilo Falls; de Celilo a la kunflueyo kun la Rivero Snake; en la Wenatchee Reach di estala Washington; sur la Lagi Arrow di British Columbia; ed en riveri quala la Willamette, la Snake e Lago Kootenay. La bateli, unesma fuelizita per brular ligno, transportis pasajeri e vari tra la regiono dum multa yari. Frua fervoyi konektis vaporonavo-linei interruptita da aquofali en la basa parti dil fluvio. Dum la 1880a yari, fervoyi mantenita da kompanii quala la Oregon Railroad and Navigation Company komencis kompletigar vaporonavo-operaci quala la precipua transporto-ligi alonge la fluvio.
Tam frue kam 1881, industrialisti propozis chanjar la naturala kanalo dil Columbia por plubonigar navigado. Chanji di la fluvio dum la yari inkluzas konstrukto di molii ye la ekflueyo, dragado, e konstrukto di kanali e navigo-sluzi. Hodie, oceano-navi povas voyajar versfonte tam fore kam Portland e Vancouver, e kargobateli povas arivar tam fore kam Lewiston, Idaho.
La movanta Columbia Bar igas paso inter la fluvio e la Pacifika Oceano desfacila e danjeroza, e plura rapidi alonge la fluvio impedas navigado. Pacific Graveyard, libro di 1964 da James A. Gibbs, deskriptas la multa naufraji proxim la ekflueyo di la Columbia. Molii, unesme konstruktita en 1886, extensas la fluvio aden l'oceano. Forta flui e la movanta sablostrato restas minaco a navi qui eniras la fluvio e necesigas kontinua manteno di la molii.
En 1891 la Columbia dragesis por plubonigar navigo. La kanalo inter la oceano e Portland e Vancouver profundigesis de 5,2 m a 7,6 m, ed a 12 m en 1976.
Cascade Locks and Canal unesme konstruktesis en 1896 cirkum Cascades Rapids, kapabligante bateli voyajar sekure tra la Columbia River Gorge. La Celilo-Kanalo, qua cirkumiras Celilo Falls, apertesis a fluvio-trafiko en 1915. En la meza 20ma yarcento, konstrukto di digi alonge la longeso dil fluvio submersis la rapidi sub serio de reservuyi. Granda sistemo de sluzi permisis a navi e kargobateli pasar facile de un rezervuyo a la nexta. Navigo-kanalo til Lewiston, Idaho, alonge la fluvio Columbia e la rivero Snake, kompletigesis en 1975. Inter la chefa vari esas frumento ed altra granaji, precipue por exportaco. En 2016, la Columbia esis triesma, dop la fluvii Mississippi e Paraná, inter la maxim granda exportaco-koridori por granaji dil mondo.
L'erupto di Monto St. Helens en 1890 produktis fangoflui, qui diminutis la profundeso dil Columbia per 7,6 m tra 6,4 km, disruptante l'ekonomio di Portland.
Goiás
Historio
thumb|280px|left|Administrala subdividuro di Brazilia dum la 17ma yarcento. La maxim anciena restaji homala trovita en Goiás evas de 11.000 yari ante nun. Granda parto dil arkeologiala loki jacas proxim urbi Serranópolis, Caiapônia ed en la baseno dil fluvio Paranã. Populi qui vivis en la regiono esis chaseri-kolekteri. Kande la klimato di la regiono modifikesis, la populi qui vivis en la regiono modifikis lia nutrivala kustumi e komencis nutrar su anke de moluski terala e frukti. Du mil yari ante nun, populi qui developis ceramik-arto okupis la teritorio, exemple le Tupi-Guarani.
Kande Brazilia deskovresis dal Portugalani, la regiono di nuna Goiás habitesis dal populi Avá-kanoeiro, Tupi-Guarani e Tapuya. L'unesma Europani, aventureri qui venis de la kapitanio Sao Paulo, arivis en la regiono dum la 17ma yarcento. Lia skopo esis kaptar indijeni por sklavigar, ed uzar li en agrokultivo e minado. Oro trovesis en la regiono unesmafoye da Francisco Bueno e sua filiulo Bartolomeu Bueno de Silva en 1682. Dum ca expediciono Francisco Bueno iris til la rivo dil fluvio Araguaia e, kelka yari pose, Bueno da Silva iris til la rivo dil rivero Vermelho, ube il trovis plusa oro.
Til la komenco di la 18ma yarcento, Goiás administresis da la kapitanio Sao Paulo, lor la maxim vasta de Brazilia, irinta sude til la nuna stato Santa Catarina, e norde til la nuna stato Rondônia. En 1744, Goiás separesis de Sao Paulo por formacar nova kapitanio. Pos 1780, la quanto di oro extraktita diminutis multe, e Portugalana administrado probis stimular agrokultivo. Tamen, ca ideo faliis, pro la manko di konsumera merkado suficante granda.
thumb|250px|left|Provinco Goiás, en 1875. Kande Brazilia nedependanteskis en 1822, Goiás divenis provinco dil imperio. Tamen, to poke modifikis lua situaciono ekonomiala, nam ol duris esar povra. Multa politikala partisi aparis en la provinco, esinta la maxim importanta la Liberala Partiso en 1878, e la Konservema Partiso en 1882. La reprezenteri de ca partisi divenis politikale importanta, ed esis l'origino di la futura oligarkii qui kontrolis lokala politiko dum multa yari.
thumb|320px|Urbo [[Goiás, Goiás|Goiás en 1903.]] En 1891, pos la proklamo di la republiko, Goiás divenis stato. Ye la sam yaro, instalesis l'unesma lined di telegrafo di la regiono. Pose, ja dum la komenco dil 20ma yarcento inauguresis l'unesma ferovoyala lineo, qua posibligis exportacar rizo produktita en la stato. Tamen, pro manko di kolokado, la ferovoyo ne atingis lora chef-urbo, Goiás. L'eduko di bovi, praktikita en la sudo dil stato, divenis la maxim prosperoza ekonomiala sektoro.
Pos ke Getúlio Vargas divenis prezidanto di Brazilia en 1930 la politiko dil stato modifikesis. Getúlio nominis Pedro Ludovico Teixeira kom intervenisto, e balde kreesis projeto por kolokar e developar sektori di transporto, eduko, saneso ed exportaco en la municipi dil stato, inkluzinte la projeto no nova chef-urbo. Ye la 24ma di oktobro 1933, Goiânia komencis konstruktesar, ed ye la 7ma di novembro 1935 la transfero di la chef-urbo ad ol komencis. Fine, ye la 23ma di marto 1937 la transfero di la chef-urbo finis, ed urbo Goiás cesis esar chef-urbo per dekreto. En 1942, kin yari pos la transfero, Goiânia ja havis 15 mil habitanti.
Geografio
La klimato esas tropikala e la precipua vejetantaro esas savano kun arbori, konocata en Brazilia kom cerrado.
La maxim alta monto dil stato esas Monto Pouso Alto, kun 1676 metri di altitudo.
Ekonomio
thumb|320px|[[Goiânia esas la maxim granda urbo e precipua centro di eduko dil stato.]] Servadi esas la precipua kompozanto di lua TNP, 43,9%, sucedata da industrio, kun 35,4%. Agrokultivo reprezentis 20,7% di TNP en 2004. L'ekonomio dil stato dependas di komerco, industrio (extrakto di minerali, nutrivi, mobli, metalifo, lignifo), edukado di bovaro, ed agrokultivo (soyo, rizo, kotono, sukrokano).
Abdul Fatah Khalil Al-Sisi
Abdul Fatah Khalil Al-Sisi (n. ye la 19ma di novembro 1954) esas la nuna prezidanto di Egiptia. Ilu asumis povo en novembro 2014.
Goiás
Ekonomio
titanio 1,624 t; nikelo 52,302 t; mangano 23,242 t; kobalto 484 t; fero 199 t; mineralo di niobio 54,953 t; oro 4,512.9 kg; arjento.
Columbiana, Ohio
Geografio
right|Loko di Columbiana, Ohio Columbiana jacas a.
Goiás
Ekonomio
Alimenti, metalifo, extraktado di minerali
Columbiana, Ohio
Geografio
Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbo havas entote 16.0 km², equivalanta a 6.2 mi², di qui 15.7 km² (6.1 mi²) esas lando e 0.3 km² (0.1 mi², o 2.10% de la surfaco totala) esas aquo.
Goiás
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2022, Goiás havis 7,055,228 habitanti. La habitantaro dil stato koncentresas en la sud-esto, en la metropolala regiono di Goiânia (inkluzite Aparecida de Goiânia), en urbi Catalão, Rio Verde, Jataí e Caldas Novas, proxim la frontiero kun stato Minas Gerais, e proxim Brasilia (urbi Formosa, Planaltina de Goiás, Novo Gama e Luziânia).
Columbiana, Ohio
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 5,635 homi, 2,534 hemanari, e 1,576 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 359.0/km² (930.4/mi²). Esis 2,707 domi kun mezvalora denseso di 172.5/km² (446.9/mi²). Segun raso, esis 98.86% Blanki, 0.11% Negri od Afrik-Usani, 0.07% indijeni Amerikana, 0.18% Aziani, 0.02% Pacifik-insulani, 0.07% de altra rasi, e 0.69% de du o plura rasi, e 0.32% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 2,534 hemanari, di qui 22.2% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 51.8% esis mariajita e habitis kune; en 7.5% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 37.8% esis ne-familii. En 34.9% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 17.7% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.15 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.76 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 19.0% evante min kam 18 yari, 6.8% de 18 til 24 yari, 23.5% de 25 til 44 yari, 25.3% de 45 til 64 yari, e 25.3% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 46 yari. Por singla 100 mulieri esis 87.3 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 82.1 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $34,560, e la mezvalora revenuo per familio esis $42,363. La mezvalora revenuo por la viri esis $33,693 kontre $21,648 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $19,727. Vivis sub la povreso-lineo 6.5% de la habitantaro e 4.9% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 7.8% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 6.1% vivis sub la povreso-lineo.
Romansh-linguo
Romancha linguo (Romanche: rumantsch) esas generika nomo di Reto-Latinida lingui parolata en Suisia, ube rikonocesas kom nacionala linguo.
Nanjing
Nanjing (pinyine Nánjīng) esas chefurbo di provinco Jiangsu en Popul-Republiko Chinia. Segun statistiki dil yaro 2017, ol havis 8,335,000 habitanti. Lua tota surfaco esas 6587 km². Jacanta an la valo dil fluvio Yangce, ol esis chef-urbo por multa Chiniana dinastii, rejii e republikala rejimi, de la 3ma yarcento til 1949.
Romansh-linguo
Historio
Ye 1527, Juan Travers, statohomo ed armeano, skribis sorto di heroala kantajo (La chanzun da la guerra dal chasté da Müsch). Du altra fondanti di la skibala linguo esis reformanto Philippe Saluz e Giachem Bifrun.
Nanjing
Geografio
thumb|left|280px|Monto Zijin Shan. Jacanta an la delto dil fluvio Yangce, la reliefo di Nanjing esas plana, nome an lua urbala zono. Kovranta entote 6600 km², existas kelka kolini e monti en lua teritorio Lua mezavalora altitudo esas 20 metri e lua maxim alta punto esas Zijin Shan ("purpurea monto"), havanta altitudo di 448,2 metri super la marala nivelo.
Romansh-linguo
Historio
Se la protestanti uzas ofte por polemikala skopi a Romancha linguo, Katolika abadeyo di Disentis esas la centro dum 17ma yarcento di nova literaturo.
Dum moderna periodo, on trovas nacionani poeti kom Peider Lansel, Gion Fontana o Maurus Carnot, tale ke eruditi kom Panto od Andréa Schorta, autori di dicionario toponimiko* Grizona. La precipua artizano di Romancho moderna esas certa linguisto zurichano Heinrich Schmid, qua kreis en 1982, segun la demando di Ligo Romancha (Lia Rumantscha), organizuro di defenso e promoco di kulturo Romancha, la formo skribita di rumantsch grischun, uniganta la kin precipua dialekti Romancha, e de nun uzita por la lernolibri ed administrala dokumenti.
Nanjing
Geografio
La klimato dil urbo esas subtropikala humida, kun influo de musono (Cfa segun la klimatala klasifikuro da Köppen). La mezavalora temperaturo en januaro (vintro) esas 2,7°C, kontre ke la mezavalora temperaturo en julio (somero) esas 28,1°C.
Sky Valley, Georgia
Sky Valley esas urbeto en la komtio Rabun, Georgia, Usa. Segun la demografiala kontado di 2010, ol havis 272 habitanti.
Nanjing
Geografio
La pluvoza sezono iras de marto til septembro. La mezavalora yarala pluvo-quanto esas 1090,7 mm, e la maxim pluvoza monato esas julio, kun mezavalore 216,3 mm.
Sky Valley, Georgia
Geografio
right|Loko di Sky Valley, Georgia Sky Valley jacas a.
Waldport, Oregon
Waldport esas urbo en la komtio Lincoln, Oregon, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 2,050 habitanti.
Sky Valley, Georgia
Geografio
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbeto havas entote 7.8 km², equivalanta a 3.0 mi², di qui 7.8 km² (3.0 mi²) esas lando e nulo esas aquo.
Waldport, Oregon
Geografio
right|Loko di Waldport, Oregon Waldport jacas a.
Sky Valley, Georgia
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 221 homi, 112 hemanari, e 81 familii qui rezidis en l'urbeto. La denseso di habitantaro esis 28.2/km² (72.9/mi²). Esis 675 domi kun mezvalora denseso di 86.0/km² (222.6/mi²). Segun raso, esis 95.48% Blanki, 4.07% Negri od Afrik-Usani, 0.00% indijeni Amerikana, 0.00% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.00% de altra rasi, e 0.45% de du o plura rasi, e 0.00% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Waldport, Oregon
Geografio
Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbo havas entote 6.7 km², equivalanta a 2.6 mi², di qui 5.5 km² (2.1 mi²) esas lando e 1.2 km² (0.4 mi², o 17.31% de la surfaco totala) esas aquo.
Sky Valley, Georgia
Demografio
Esis 112 hemanari, di qui 11.6% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 67.9% esis mariajita e habitis kune; en 4.5% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 26.8% esis ne-familii. En 25.0% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 16.1% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 1.97 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.30 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 9.5% evante min kam 18 yari, 2.3% de 18 til 24 yari, 8.1% de 25 til 44 yari, 34.4% de 45 til 64 yari, e 45.7% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 64 yari. Por singla 100 mulieri esis 87.3 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 88.7 viri.
Waldport, Oregon
Demografio
Esis 909 hemanari, di qui 23.8% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 44.2% esis mariajita e habitis kune; en 12.2% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 40.5% esis ne-familii. En 34.0% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 17.2% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.24 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.81 personi.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $33,301, e la mezvalora revenuo per familio esis $38,571. La mezvalora revenuo por la viri esis $29,904 kontre $22,071 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $15,939. Vivis sub la povreso-lineo 17.3% de la habitantaro e 9.4% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 24.9% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 9.6% vivis sub la povreso-lineo.
Batmönhiyn Erhembayar
Batmönhiyn Erhembayar (n. ye la 28ma di julio 1991) esas Mongoliana futbalisto (defensisto).
Jair Bolsonaro
Jair Messias Bolsonaro (n. ye la 21ma di marto 1955), ex-militisto e politikistulo esas la nuna prezidanto di Brazilia. Ilu asumis povo ye la 1ma di januaro 2019.
Biologio
Biologio esas cienco generala pri vivo, lua kondicioni e lua formi diversa (organizo di enti vivanta, ambienti ube li vivas, funcioni di vivo, e.c.) planti ed animali, inkluzante homi.
Esence existas du faki di la biologio, la studio di animali (zoologio) e la studio di planti (botaniko). Singla fako subdividesas en plura tradicionala faki qui koncernas la strukturo (anatomio, citologio), la developo e la funcioni (fiziologio, embriologio), heredala genetiko (evoluciono), klasfiko (taxonomio) ed interrelati di organismi l'unu kun l'altru, e kun l'ambiento (ekologio).
Ca faki anke subdividesas en plura specaligata faki, exemple mikologio, entomologio e herpetologio.
Tamen, la tradicionala divido inter zoologio e botaniko ne plus esas valida, nam kelka biocienci qui ruptis l'antea "frontieri" inter la du, exemple mikrobiologio, bakteriologio, virologio, oceanografio e marala biologio, evolucionis. Altra cienci "ruptis" la limito inter biologio e tale nomizita "fizikala cienci" - kemio, fiziko e geologio -, exemple biokemio, biofiziko e paleontologio. Simile esas ti qui relatas homala konduto, ex. psikologio e sociologio.
Biologiala klasifikado
Biologiisti:
Senso
Senso esas la fiziologiala percepto-metodo. La sensi e lua opero, klaso, e teorio kline juntesas da domeno-varieso, ma precipua neurocienco, konocala psikologio e percepto-filozofio.
Senso-defino
To esas ne firma konkordo inter neurologisti pri exacte quanta sensi existe, per ke diferanta senso-defini. Quankam skola puero esas enkore indikita ke esas kin sensi (vidar, audar, tushar, sentar, gustar; klaso unesma propozita da Aristoteles), on konsideras ke existas adminime non sensi en homaro, e min du pluse observita en altra organismi.
Larje aceptebla senso-defino povas esar "sistemo qua konsistas di sensala celulo tipo (o grupo di celulo tipi) ke respondas partikulara sorto di fizikala energio, e ke korespondas ad definita regiono (o grupo di regioni) en la cerebro ube la signali esas recevita ed analisita. Ube disputi esas pri l'exacta klaso en la variala celulo tipi e lua mapinta ad regioni en cerebro.
Rejio Asturia
190px|thumbnail|right|Maxim granda extenso dil Rejio Asturia. Asturia (Latine: Regnum Asturorum) esis l'unesma Kristana politikala ento stabilisita en Iberia pos la falo dil Vizigota rejio di Toledo pose la desaparo dil rejulo Rodrigo en la batalio di Guadalete e Mohamedana invado di Iberia. En lua unesma yardeki, la teritoriala extenso dil Rejio Asturia limitesis al teritorii di Kantabriana kornico e lu apuda komarki. Postee, l'Asturiana reji komencis granda expanso, ed dum la komenco dil 10ma yarcento ol atingis la fluvio Durio.
João Goulart
Til 1963, Goulart nur esis chefo di stato: de la 7ma di septembro 1961 til 1963, Brazilia adoptis parlamentarismo. De 1963 til 1964 ilu esis chef-stato ed anke chefo di guvernerio, sub prezidantala-rejimo. En 1 di aprilo 1964, ilu esis impedita di guvernar, pro 1964 stato-stroko da Brazilian armeo.
Ilu mortis en la Provinco di Corrientes, Arjentinia, en 1976, dum lia exilo.
Campo Grande
thumb|left|280px|Urbo Campo Grande. Campo Grande esas chef-urbo e maxim populoza urbo di Braziliana stato Mato Grosso do Sul. Segun la demografiala kontado di 2022, ol havis 897,938 habitanti. Lua tota surfaco esas 8,096.05 km². Ol jacas aproxime an la centro geografiala dil stato, e distas 1134 kilometri de Brasília.
Campo Grande fondesis ye la 21ma di junio 1872 e divenis urbo ye la 16ma di julio 1918. nun ol esas importanta centro por komerco e servado en Centro-Westala regiono di Brazilia. Ol anke gastigas 3 publika universitati dil stato: la Federal Instituto di Mato Grosso do Sul - IFMS, la Federal Universitato di Mato Grosso do Sul - UFMS, e l'Universitato dil Stato Mato Grosso do Sul - UEMS.
Referi
thumb|left|280px|Praça da República ("Placo di la Republiko") en Campo Grande.
Pakto di Nystad
thumb|320px|Efekti di la pakto: *flave, Suedia ante la milito; *verde, Rusia; *La regioni ganita da Rusia indikesas per verda linei. Tale nomizita pakto di Nystad (Ruse Ништадтский мир; Finlandane Uudenkaupungin rauha; Suede Freden i Nystad; Estoniane Uusikaupunki rahu) esis la lasta pakto de la Granda Nordala Milito eventinta de 1700 til 1721. Ol signatesis inter Cario Rusia e Sueda imperio ye la 10ma di septembro (Juliale 30ma di agosto) 1721 en la Sueda urbo Nystad. Tra ca pakto, Fredrik la 1ma di Suedia agnoskis la transfero di Estonia, Livonia, Ingria e sud-estala Finlando a Rusia, kambie pago di du milion arjenta thaler, samatempe kam Rusia retrodonis la cetera Finlando a Suedia.
La pakto grandis yuri di Germana nobeleso en Estonia e Livonia pri lia financala sistemo, pri doganala yuri, lia propra guvernado, lia religio Luterana, e la Germana linguo. Ca yuri konfirmesis dal cari Pyotr la 1ma ed Alexandr la 2ma di Rusia.
Donorovin Lümbengarav
Donorovin Lümbengarav (n. ye la 27ma di januaro 1977) esas Mongoliana futbalisto (defensisto).
Esquadala
Il ludis por nacionala esquado di Mongolia en yari 2000-2014 ganante 8 goli en 36 konkursi.
Goiânia
thumb|320px|left|250px|Olimpiala stadio Pedro Ludovico Teixeira. Goiânia esas chef-urbo di Braziliana stato Goiás. Segun statistiki de 2020, ol havis 1,536,097 habitanti. Lua tota surfaco esas 739 km². Lua metropolala regiono, kreita oficale en 1999 e konsistanta ek 20 municipi, havis 2,613,491 habitanti en 2019.
Goiânia esas la 2ma maxim populoza urbo di centro-westala regiono, dop Brasília. Tamen, Ol esas importanta centro ekonomiala di la regiono, nome por industrio, komerco di agrokultivala produkturi, modo e medicinala servadi. Malgre populoza, l'urbo havas multa verda arei, ed on dicas ke ol havas la maxim granda quanto di verda arei po habitanto inter la chef-urbi di Braziliana stati.
Existas tri publika universitati en la urbo: Federala Universitato di Goiás (UFG), Federala Instituto di Goiás (IFG) e l'Universitato dil Stato Goiás (Universidade Estadual de Goiás - UEG).
Historio
L'ideo pri konstrukto di nova chef-urbo por la stato Goiás existis de multa tempo. L'ideo esis lokizar ol segun l'ekonomiala interesti dil stato. Exemple, l'unesma chef-urbo di Goiás, Vila Boa (la nuna urbo Goiás) selektesis kande la bazo ekonomiala esis l'exploto di oro. Pose, kande l'extraktado di oro dekadis ed agrokultivo divenis la precipua ekonomial agado, l'anciena chef-urbo semblis lokizita multe distanta.
Politikisti duris mantenar l'ideo pri projeto di nova chef-urbo. En 1891, la konstituco dil stato mencionis ca ideo. Tamen, erste dum la yari 1930a, lora guberniestro Pedro Ludovico Teixeira decidis komencar lua konstrukto. Goiânia projetesis dal arkitekto Atílio Correia Lima, fondesis ye la 24ma di oktobro 1933, e divenis chef-urbo di Goiás en 1937.
thumb|280px|left|Avenuo Anhanguera, yaro 1960. Goiânia projetesis por havar 50 mil habitanti. La bazo di lua projeto esis radiusatra avenui qui konvergas a centrala placo, nomizita Praça Cívica, kun stradi formacanta samacentra cirkli cirkum ca placo. En la centro dil urbo jacas la palaco di la guberniestro e l'urbestro-domo. La nomo dil urbo, Goiânia, selektesis per populala konkurso. En 1942 ol oficale inauguresis, kun la partopreno di Getúlio Vargas, lora prezidanto di Brazilia, di ministri, e di altra guberniestri di stato.
En 1950, Goiânia ja havis 50,000 habitanti. En 1980, ol atingis 800 mil habitanti.
Goiânia divenis mondale famoza en 1987 pro acidento kun radioaktiva materio. L'acidento eventis pro ke du viri qui kolektis ricikebla eskombri apertis kapsulo di anciena emisilo di x-radiaco konteninta blua kristalo di Cesio 137, substanco multe radioaktiva, sen savar pri lua danjero. Li anke montris la kristalo ad altra personi. En poka dii, cirkume 9 personi mortis pro la radiaco. La radiaco esis tam intensa ke la kadavri mustis sepultesar en sarko kovrita interne per plombo. Lor, l'Internaciona Atomala Energio-Agenterio - IAEA agnoskis ke lokala guvernerio agis rapide por preventar plusa problemi por la cetera habitanti dil urbo.
Geografio
thumb|left|320px|[[Zoo* di Goiânia.]] Ecepte poka e basa kolini en kelk arei, la reliefo di Goiânia esas preske komplete plana, e lua teritorio trairesas da diversa rivereti. La mezavalora altitudo dil urbo esas 749 metri super la marala nivelo.
La klimato di Goiânia esas tropikala, (Aw segun la klimatala klasifikuro da Köppen) kun du sezoni, la sika e la pluvoza. La mezavalora temperaturo varias poko dum la yaro: 20,9°C en junio e julio (vintro), kontre 24,6°C en oktobro (printempo). La minima temperaturo enrejistrita dum la historio dil urbo esis 0,5 °C ye la 18ma di julio 2000. Tamen, temperaturi infre 5°C esas multe rara. La maxim alta temperaturo ulafoye enrejistrita en la historio dil urbo esis 41,2°C, ye la 7ma di oktobro 2020.
Junio til agosto esas la maxim sika epoko dil urbo, kande la pluvo-quanto monatala esas infre 15 milimetri. Dum la sika sezono, qua koincidas kun vintro en sudala misfero, ofte l'aerala humideso falas infre 20%. Multa habitanti subisas respirala problemi dum ca epoko, qui augmentas pro la fuligino di incendii en sika vejetantaro dil stato.
La pluvoza sezono iras de oktobro til la duimo di aprilo. La mezavalora yarala pluvo-quanto esas 1571,4 mm, e la maxim pluvoza monato esas decembro, kun mezavalore 267,9 mm. L'asfaltizo di avenui e stradi, e l'urbanigo di basa arei proxim riveri e rivereti, exemple rivereto Anicuns e rivero Meia Ponte, plumaleskas l'efekti di pluvegi ed efektigas inundadi en multa regioni dil urbo.
Philip Noel-Baker
Philip John Noel-Baker, barono Noel-Baker (n. ye la 1ma di novembro 1889 til la 8ma di oktobro 1982) esis Britanian atleto, politikisto, akademikisto e diplomacisto. Kom atleto, ilu ganis l'arjenta medalio pri 1500-metra kurado dum l'Olimpiala Ludi en Antwerpen, 1920.
Kom politikisto e diplomacisto, ilu esis advokato pri desarmizado nukleara pos la duesma mondomilito. Pro to, ilu recevis la Nobel-premio pri paco en 1959.
Thomas Dewing
thumb|left|280px|Somero, 1890. Parto ek la kolekturo dil muzeo pri Usan arto dil Smithsonian Institution. Thomas Wilmer Dewing (n. ye la 4ma di mayo 1851 til la 5ma di novembro 1938) esis Usana piktisto. Il ank esis docisto pri piktado, e spozulo dil anke piktistino Maria Oakey Dewing.
David Gilmour Blythe
thumb|280px|left|Karcero Libby, 1863 David Gilmour Blythe (n. ye la 9ma di mayo 1815 til la 15ma di mayo 1865) esis Usana piktisto autodidakta, maxim konocata pro ilua satirala pikturi. Blythe ank esis piktisto di peizaji e poeto.
Probo di Papanikolaou
La probo inventesis en la yari 1920 da Georgios Nikolaou Papanikolaou ed Aurel Babes e nomesis segun Papanikolaou. Simpligita versiono di la probo introduktesis da Anna Marion Hilliard en 1957.
Mato Grosso do Sul
Mato Grosso do Sul esas Braziliana stato, jacanta an la Centr-Westala Regiono. Ol havas kom vicini Mato Grosso norde, Goiás en nord-este, Minas Gerais e São Paulo este, e Paraná sud-weste. Sude e sud-weste jacas Paraguay, e weste jacas Bolivia.
Bazala fakti pri Mato Grosso do Sul.
Historio
L'unesma habitanti dil stato esis indijeni. En 1524 Portugalana Aleixo Garcia, qua verkis por Hispana imperio trairis la regiono til la fluvio Paraguay, proxim la nuna Corumbá. En 1537 e 1538 Juan Ayolas e Domingo Martínez de Irala anke atingis Corumbá. En 1579 Hispaniani fondis l'urbeto Xerez, destruktita dal indijeni de raso Guaykuru.
thumb|left|280px|Subdividuri di Brazilia en [[1709.]] Jezuiti de Hispaniana instalis misioni en la regiono, ma dum la yari 1630a e 1640a, li atakesis dal exploreri Portugalana e Braziliana konocata kom bandeirantes, kun skopo di kaptar indijeni por sklavigar. En 1648 Antônio Raposo Tavares komandis la final atako. Plu kam un yarcento pose la kapitanio Mato Grosso - formacita per la teritorii di nuna Mato Grosso do Sul, Mato Grosso e Rondônia - separesis de la kapitanio Sao Paulo. La Kontrato di Madrid, e pose la kontrato di San Ildefonso (1778) determinis Portugalana domeno super la regiono. Ye la 28ma di februaro 1821 la kapitanio di Mato Grosso divenis provinco.
Dum la Milito di Paraguay, la sudo di la provinco Mato Grosso, nun Mato Grosso do Sul, subisis atako de Paraguayani, ed eventis feroca batalii en Coxim e Laguna (nune l'urbo Bela Vista). Kande la milito finis, ye la 1ma di marto 1870, multa urbeti restis destruktita e poke habitata. Gradope komencis la riokupeso di la regiono, kun l'expanso dil edukado di bovaro e la kultivo di mateo.
Dum la sequanta yaro, Miranda Soares revokesis dal prezidanto João Baptista Figueiredo, qua probis faciligar la vinko dil partiso PDS (Partido Democrático Social) dum l'elekti por guberniestri di la stati dum la sequanta yaro. Tamen, Wilson Barbosa Martins, lor del partiso PMDB qua opozis la militistala rejimo, vinkis l'elekto.
Geografio
thumb|280px|left|Pantanal, inundebla regiono an la westo dil stato. thumb|280px|Mapo di Mato Grosso do Sul ([[Campo Grande montresas rede).]] Kun 357,124.9 km², qua reprezentas 22.2% de tota surfaco di la Centro-westala regiono e 4.2% de la tota surfaco di Brazilia, Mato Grosso do Sul esas poke min granda kam Germania.
La tereni dil stato ordinare esas plana, kun altitudi inter 200 e 600 metri. Ne existas alta monti en la stato.
Lua fluvii apartenas a la hidrografiala baseni di Paraná, este del stato, e Paraguay, weste. Du montareti, Bodoquena e Maracaju, dividas la du fluviala baseni. La precipua enfluanti di Paraná esas la riveri Sucuriú, Verde, Pardo ed Ivinhema, kontre ke la precipua enfluanti di Paraguay esas la riveri Taquari, Aquidauana e Miranda.
L'ekosistemo inundebla di Pantanal kovras la westo dil stato, ma granda parto di lua teritorio kovresas per cerrado, la savano Braziliana. Existas mikra regioni kovrata per la tropikala foresto Mata Atlântica, e per naturala pastureyi di Pampa.
La klimato di Mato Grosso do Sul havas du sezoni: sika dum vintro e pluvoza dum somero. Januaro esas la maxim varma monato, e la mezvalora temperaturo en ta monato atingas 34°C. An l'extrema sudo dil stato la klimato esas subtropikala. Dum la vintro povas eventar frosti, qui domajas plantacerii.
Demografio
thumb|200px|Indijenino kun elektala dokumento. thumb|left|320px|Monumento homajanta indijeni Guaikuru. Segun la demografiala kontado di 2022, ol havis 2,756,700 habitanti. De 1940 til 2008 lua habitantaro multiplikesis per 10, kontre ke Braziliana habitantaro multiplikesis per 4 dum la sama periodo. La kresko dil habitantaro esas precipue pro l'arivo di migranti de altra regioni. Segun statistiki de 2005, 30,2% de la habitantaro del stato ne naskis ibe.
Segun la demografiala kontado di 2010, 47,29% de la habitantaro esis blanki, 43,59% esis mestici, 4,90% esis negri, 2,99% esis indijeni, e 1,22% esis "flavi", to esas, decendanti de estal-Aziani. L'arivo di migranti de Minas Gerais, Rio Grande do Sul, Paraná e Sao Paulo e di enmigranti Germana, Hispana, Italiana, Japoniana, Paraguayana, Portugalana, Siriana e Libanana esis importanta por populizar Mato Grosso do Sul, qua anke havas la 2ma maxim granda habitantaro indijena de Brazilia. La precipua aborijena etnii dil stato esas Atikum, Guarani (Kaiowaa e Nhandewa), Guato, Kadiweu, Kamba, Kinikinawa, Ofaie, Terena, e Xiquitano.
Segun statistiki pri eduko, la procento di iliterateso inter individui evanta 10 yari o pluse diminutis de 23,37% en 1980 til 9,5% en 2004.
Ekonomio
La granda biodiverseso dil stato stimulas ekologiala turismo en la regiono Pantanal ed en l'urbi Bonito, Jardim e Bodoquena.
Transporto
280px|thumb|L'[[aeroportuo internaciona di Campo Grande.]] thumb|280px|left|Choseo BR-267 inter [[Bataguassu e Campo Grande.]] La precipua chosei del stato esas la federala choseo BR-163, qua ligas la stato a Paraná e Santa Catarina sude, ed a Mato Grosso e Pará norde, la choseo BR-267, qua ligas Porto Murtinho a la stati Sao Paulo e Minas Gerais, tra Presidente Prudente, Ribeirão Preto, Poços de Caldas e Juiz de Fora, la choseo BR-060, qua ligas Bela Vista a Brasília, tra Goiânia, e la choseo BR-262, qua ligas Corumbá a Vitória. Segun statistiki de 2015, la stato havis entote 62.590,7 kilometri di chosei, di qui nur 7.962,7 km esas asfaltata.
La ferovoyo Novoeste S.A., antee nomizita Noroeste do Brasil, ligas Corumbá e Ponta Porã a Campo Grande e, de ibe, a Bauru, en la stato Sao Paulo. La ferovoyo Ferronorte ligas l'urbi Alto Taquari, en Mato Grosso, a Rubineia, en Sao Paulo, tra la nordo di Mato Grosso do Sul. La du ferovoyi uzesas nur por transporto di vari, nome soyo.
La fluviala navigado tra la fluvio Paraná uzesas por transportar soyo ed alkoholo, kontre ke la fluviala navigado tra la fluvio Paraguay uzesas por transportar ligno, sukro, minerali di fero e mangano, cemento, produkturi de petrolo e bovaro. La stato anke havas 7 aeroportui, di qui 3 internaciona, en Campo Grande, Corumbá e Ponta Porã.
Livoniana linguo
Livoniana linguo es mortinta linguo, la lasta parolanto di Livoniana mortis en l'yaro 2013.
Nun Livoniana ne havas denaska parolanti, ma kelka homi lernis ol, ed 200 homi povas parolar Livoniana linguo. La linguo parolesis en Livonia qua esas hodie parto di Latvia. La Livoniani habitas en la Latviana regiono Kurlando en la Golfo di Riga an la Baltiko.
La Livoniana linguo esas tre proxime a la Estoniana linguo e la Finlandana linguo. La Livoniana linguo apartenas al familio di Uralika linguaro.
eta|250x250ra|mapo di Livoniana linguo Livoniana linguo havas multa vorti ek Latviana linguo ed kelka ed Germaniana linguo.
Talibano
thumb|280px|Mapo di Afganistan montras, blanke, l'arei kontrolata da Talibano, [[Al-Kaida e federiti, de 2015 til nun.]] Talibano (Pashte طالبان, taliban, signifikante "studianti") qui referas su propre kom "Islamana Emirio di Afganistan" esas movado di Sunni-Mohamedani e militala organizuro di Afganistan qua nun mantenas revolto (jihad) kontre lokala guvernerio.
De 1996 til 2001, Talibano dominacis preske 3/4 ek la teritorio di Afganistan, ed igis obediar strikta interpreto de sharia (Islamala legaro). Talibano aparis en 1994 kom un ek la maxim importanta grupi dum l'interna milito di Afganistan.
Conneaut, Ohio
right|Loko di Conneaut, Ohio Conneaut (pronuncata KAW-ni-ut) esas urbo en la komtio Ashtabula, Ohio, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 12,485 habitanti.
Talibano
Pos la retret di la USA en la yaro 2021 la Talibani konquestis rapide itere Afganistan e retrovenis a la politikala povo en Afganistan. Ye la 15ma di agosto 2021 li konquestis la chef-urbo Kabul.
Conneaut, Ohio
Geografio
Conneaut jacas a.
Garfield, Minnesota
Geografio
right|Loko di Garfield, Minnesota Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbeto havas entote 2.0 km², equivalanta a 0.8 mi², di qui 2.0 km² (0.8 mi²) esas lando e 1.28% esas aquo.
Conneaut, Ohio
Geografio
Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbo havas entote 68.5 km², equivalanta a 26.4 mi², di qui 68.3 km² (26.4 mi²) esas lando e 0.2 km² (0.1 mi², o 0.23% de la surfaco totala) esas aquo.
Garfield, Minnesota
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 281 homi, 111 hemanari, e 71 familii qui rezidis en l'urbeto. La denseso di habitantaro esis 140.9/km² (364.6/mi²). Esis 121 domi kun mezvalora denseso di 60.7/km² (157.0/mi²). Segun raso, esis 97.86% Blanki, 0.00% Negri od Afrik-Usani, 0.71% indijeni Amerikana, 0.36% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.00% de altra rasi, e 1.07% de du o plura rasi, e 0.00% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Conneaut, Ohio
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 12,485 homi, 5,038 hemanari, e 3,410 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 182.8/km² (473.4/mi²). Esis 5,710 domi kun mezvalora denseso di 83.6/km² (216.5/mi²). Segun raso, esis 96.33% Blanki, 1.12% Negri od Afrik-Usani, 0.18% indijeni Amerikana, 0.47% Aziani, 0.05% Pacifik-insulani, 0.23% de altra rasi, e 1.61% de du o plura rasi, e 1.06% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Garfield, Minnesota
Demografio
Esis 111 hemanari, di qui 36.9% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 51.4% esis mariajita e habitis kune; en 8.1% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 36.0% esis ne-familii. En 32.4% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 9.9% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.53 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.24 personi.
Conneaut, Ohio
Demografio
Esis 5,038 hemanari, di qui 30.4% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 52.3% esis mariajita e habitis kune; en 11.4% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 32.3% esis ne-familii. En 27.9% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 13.5% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.45 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.98 personi.
Garfield, Minnesota
Demografio
La procento di habitanti segun evo esis: 29.5% evante min kam 18 yari, 11.4% de 18 til 24 yari, 29.5% de 25 til 44 yari, 19.6% de 45 til 64 yari, e 10.0% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 31 yari. Por singla 100 mulieri esis 84.9 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse, esis 90.4 viri.
Conneaut, Ohio
Demografio
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $31,717, e la mezvalora revenuo per familio esis $37,955. La mezvalora revenuo por la viri esis $31,964 kontre $21,198 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $14,703. Vivis sub la povreso-lineo 13.0% de la habitantaro e 10.7% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 20.3% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 9.1% vivis sub la povreso-lineo.
Garfield, Minnesota
Demografio
La mezvalora revenuo per hemanaro en l'urbeto esis $30,000, e la mezvalora revenuo per familio esis $35,714. La mezvalora revenuo por la viri esis $27,500 kontre $20,833 por la mulieri. La revenuo per capita por l'urbeto esis $12,847. Vivis sub la povreso-lineo 15.6% de la habitantaro e 13.5% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 14.9% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 25.0% vivis sub la povreso-lineo.
Velura Revoluciono
thumb|320px|Demonstri en [[Praha ye la 25ma di novembro 1989]] Tale nomizita Velura Revoluciono (Cheke sametová revoluce, Slovakiane nežná revolúcia)  esis pacoza movado eventinta de la 17ma di novembro til la 29ma di decembro 1989, per quo Komunista Partiso di Chekoslovakia perdis monopolo pri politikala povo, mantenita dum 45 yari en la lando. Kom rezulto, adoptesis parlamentala rejimo segun modifiki facita en lora konstituco, e samatempe komencis ekonomiala transito a kapitalismo.
Ca frazo kreesis da Cheka disidento Rita Klímová, un ek la viceparolanti de la movado, por referar la neexisto di violento dum la protesti di 1989, qui rezultis ca chanjo di povo.
Spania
thumb|300px|right|La [[Bizancana Imperio dum lua apogeo kun Justinianus 1ma. La konquesti da Justinianus aparas en oranjea, inkluzite Spania en la westala extremo.]]
Spania esis provinco di Bizancana Imperio inter la 6ma e 7ma yarcenti. La provinco, la maxim westala dil Imperio dum lua historio, formacesis pro militala kampanii di Justinianus 1ma la Granda pro lua eforci por restaurar la Westala Romana Imperio. Lua teritorio inkluzis la sud-esto di Iberia prenita al Visigota Rejio, qua formacis parto di Vandala Rejio. L'urbo di Septem (nune Ceuta, quankam anke esis parto dil Visigota Rejio, inkluzesis en la provinco di Mauretania Secunda.
Maryna Bekh-Romanchuk
Maryna Bekh-Romanchuk (n. ye la 18ma di julio 1995) esas atleto di Ukraina.
DNA-exploro
Per DNA-exploro la DNA-profili esas interkomparata.
To povas servar la:
Printempo di Praha
thumb|320px|Dum l'invado, Chekoslovakiani portas lia nacionala standardo proxim brulita tanko Sovietiana. Tale nomizita Printempo di Praha (Cheke Pražské jaro; Slovakiane Pražská jar) esis epoko di politikala liberigo e protesti che Chekoslovakia, qua divenabis socialista lando pos la duesma mondomilito. Ol komencis ye la 5ma di januaro 1968, kande reformista politikisto Alexander Dubček elektesis chef-sekretario dil Partiso Komunista di Chekoslovakia (KSČ), e duris til la 21ma di agosto 1968, kande Soviet-Uniono ed altra membri di Warszawa-pakto invadis la lando por represar la reformi.
L'intenci di la reformi da Dubček dum la Printempo di Praha esis donar plusa yuri a la civitani di Chekoslovakia, augmentar la demokratio e la liberigo ekonomiala. La reformi donis liberigo a jurnalaro, e liberigi al individui por parolar e por translojar su. Pos diskutar la divido di la lando en federuro di tri republiki —Bohemia, Moravia-Silezia e Slovakia—, Dubček supervidis la divido di la lando en du republiki: Republiko Socialista Cheka e Republiko Socialista Slovaka. Ca duopla federuro esis l'unika chanjo qua transvivis la posa invado.
La reformi, nome la descentraligo dil administrado, ne aceptesis multe da Sovietiani, quin, pos nesucesar en la negocii, sendis 500 mil soldati e tanki de Warszawa-pakto por okupar la lando. Usana jurnalo The New York Times parolis pri 650,000 soldati kun la maxim moderna armi lor existanta en Sovietian arsenalo. Depos komencar la represo, multa Chekoslovakiani fugis. La rezisto dissemesis a tota lando. Militisti Sovietiana kalkulabis ke li povis dominacar la lando en quar dii, tamen la rezisto duris dum 8 monati, til ke ol trompesis per diplomacala strategii Sovietiana.
Christian Fittipaldi
Christian Fittipaldi (n. ye la 18ma di januaro 1971) esas Brazilian ex-automobilisto.
Hispania Romana
thumb|250px|Administrala subdivido di Hispania en la yaro 17 ak. La frazo Hispania Romana nominas la teritorii di Iberia qui okupabis dum Romana dominaco, ed anke l'epoko di la historio di Hispania inter la yari 218 aK (dato dil Romana desembarko en Ampurias) e la komenco dil 5ma yarcento (kande la Vizigoti invadis Iberia e remplasis l'autoritato Romana). Dum ca periodo di sep yarcenti, ambe la politikal organizado e la habitantaro di Hispania modifikesis, e la kulturo e kustumi Romana divenis dominacanta.
Fakte, pos la periodo di konquesti, Hispania devenis importanta parto de Romana imperio, furnisanta granda quanto di prima materii e laboro-povo, esanta dum yarcenti un ek la maxim stabila provinci di Roma, e bersilo di kelka guberniestri dil imperio. Quale en altra parti di la Romana imperio, la socio dividesis inter libera homi e sklavi. La libera homi povis votar ed esar proprieteri di tereni. Altralatere, sklavi havis nula yuro ed esis proprieti de libera homi.
La procedo di similigo dil vivomaniero di di la kulturo Romana dal submisita populi konocesas kom "Romanigo".
La konquesto Romana
La konquesto Romana en Iberia komencis kun strategiala invado di la regiono por ruptar la provizuro-linei dil Kartagana generalo Anibal, dum la 3ma yarcento aK. Tamen, tardeskis preske du yarcenti por ke Romani povus konquestar preske tota peninsulo, precipue pro la rezisti di populi qui habitis regioni doplanda: Kelt-Iberi, Luzitani, Asturi, edc.. La populi qui vivis ibe ante l'arivo di la Romani desaparis preske komplete pos kruelega militi.
Romani modifikis l'ekonomio, la substrukturo, la legaro e l'arto di Iberia. Anke la lingui parolata en la peninsulo - Hispana, Portugalana, Kataluniana, Asturiana, Galisiana - originis de la Latina linguo parolita dal Romani. Romani okupis e ribaptis kelka urbi qui existis ante lia arivo, exemple Olissipo (nune Lisboa), e fondis importanta urbi, exemple Portus e Cale (nune Porto e Vila Nova de Gaia en Portugal), Iulia Traducta (nune Algeciras en Hispania).
Bokala muko
Bokala muko esas parto di la boko ed esas strato de epitelio.
Celuli di bokala muko esas uzata por judicial exploro, por qua la celuli valoras kom fonto di DNA-exploro. To sama anke eventas por probo di patreso.
James Avery
James LaRue Avery (27ma di novembro 1945 til la 31ma di decembro 2013) esis Usana televizion-aktoro.
Ladina linguo
Ladina linguo (Ladine: ladin) esas Reto-Latinida linguo parolata en la regioni di Trentino-Supr Adijo/Suda Tirol e Veneto, en Italia. Ol oficala rikonocesas kam linguo di ca regiono.
Kupo di Polonia (mulierala futbalo)
thumb|right|280px|[[Weronika Zawistowska – vinkistino dil Kupo de sezono 2017/2018 (kom ludistino di Górnik Łęczna).]] Kupo di Polonia pri mulierala futbalo organizesas da Poloniana Asociuro pri Futbalo, e apartenas en lo esquadi klubala profesionala e amatorala.
La Kupo kreesis en la 1984.
Fluvio Limpopo
Limpopo esas fluvio di Afrika longa de 1750 km, qua naskas an la frontiero inter Botswana e Sudafrika, ye 872 metri di altitudo, e debushas an Indiana oceano.
Arrested Development
Arrested Development esas komedio pri olima richa, des-funcianta familio. Ol prizentesas quale dokumentario, kun naraco, fotografuri, e historiala ceni. Quankam la loko en la la karakteri aparas esas Newport Beach e Balboa Island, en Kalifornia, ol precipue facesis proxime a Culver City e Marina Del Rey.
Ol kreesis da Mitchell Hurwitz (The Ellen Show, The John Larroquette Show, e The Golden Girls).
Depos aparir ye la 2ma di novembro 2003, ol ganis sis premii-Emmy, un ''Golden Globe, e grupo de prizanti aproxime 4 milion. Malgre to, ol ne esas tante populara komparante ad altra programi, e recente la nombro di episodi mineskis de 22 til 18, e recente nur 13 en la triesma yaro.
Federiti de la duesma mondomilito
thumb|La "Tri Granda": [[Iosif Vissarionovich Stalin|Stalin, Roosevelt e Churchill renkontras en la konfero di Tehran, de la 28ma di novembro til la 1ma di decembro 1943, por diskutar pri la milito en Europa.]] La federiti de la duesma mondomilito esis la nacioni qui militis kontre l'Axo Roma-Berlin-Tokio. Ta landi koalisis kun skopo reaktar kontre l'ataki de Nacional-Socialista Germania, Italia, Japonia e de altra landi qui koalisis kun la tri.
Kande duesma mondomilito komencis ye la 1ma di septembro 1939 l'anti-Germana koaliso formacesis da Polonia, Unionita Rejio e Francia, e balde pos altra membri de Commonwealth (Australia, Kanada, Nova-Zelando, Newfoundland e Sudafrika) unionis ad ol. Sovietia eniris la koaliso pos la 22ma di junio 1941, kande nacional-socialista Germania lansis Operaco Barbarossa e komencis invadar Sovietiana teritorio. Usa unionis a la federiti pos l'atako kontre Pearl Harbor ye la 7ma di decembro 1941.
Theodore Robinson
thumb|left|280px|La Débâcle, 1892. Theodore Robinson (n. ye la 3ma di junio 1852 til la 2ma di aprilo 1896) esis Usana piktisto. Ilu developis piktala tekniki de impresionismo ed esis proxim amiko di Claude Monet.