cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Menlo, Kansas
Demografio
La procento di habitanti segun evo esis: 35.1% evante min kam 18 yari, 5.3% de 18 til 24 yari, 28.1% de 25 til 44 yari, 24.6% de 45 til 64 yari, e 7.0% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 29 yari. Por singla 100 mulieri esis 83.9 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 105.6 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en l'urbeto esis $16,250, e la mezvalora revenuo per familio esis $27,500. La mezvalora revenuo por la viri esis $26,071 kontre $21,250 por la mulieri. La revenuo per capita por l'urbeto esis $9,475. Vivis sub la povreso-lineo 17.6% de la habitantaro e 25.0% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 0.0% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 0.0% vivis sub la povreso-lineo.
La Paz
thumb|280px|left|Placo Pedro di Murillo, en La Paz. La Paz, oficale Nuestra Señora de la Paz esas chef-urbo di Bolivia. Ol esas la maxim importanta centro politikala, kulturala e financala, e la 3ma maxim populoza urbo di la lando, dop Santa Cruz de la Sierra ed El Alto. . Segun statistiki dil yaro 2012 ol havis 764,617 habitanti. Lua tota surfaco esas 475 km². Lua metropolala regiono havis 1,801,539 habitanti ye la sam yaro. Ol distas 68 km sud-este de la Lago Titicaca.
Walter H. Brattain
Walter Houser Brattain (1902 til 1987) esis Usana fizikisto qua ganis la Nobel-premio pri fiziko en 1956 kun William Bradford Shockley e John Bardeen pro la deskovro di transistoro.
La Paz
La Paz jacas an ravinego kreita dal rivero Choqueyapu, qua apartenas a la baseno di Amazon. Ol cirkondesas da Andiana monti, exemple l'extingita volkano Illimani. La mezavalora altitudo di La Paz esas 3650 metri.
L'urbo fondesis 1548 dal Hispana conquistadores. Unesme nomizita Pueblo Nuevo de Nuestra Señora de la Paz (Nova Urbo di Nia Damo di la Paco).
Geografio
thumb|280px|left|Centro di La Paz. La reliefo di La Paz esas montoza, jacanta an valo larja e profunda, kreita dal rivero Choqueyapu, qua trairas l'urbo denorde adsude. Lua mezavalora altitudo esas 3650 metri e lua maxim alta punto jacas 4150 metri super la marala nivelo. An la horizonto dil urbo on povas vidar monto Illimani, alta de 6462 metri, ed altra monti.
La pluvoza sezono iras de fino di novembro til la duimo di marto. La mezavalora yarala pluvo-quanto esas 602,5 mm, e la maxim pluvoza monato esas januaro, kun mezavalore 133,7 mm.
Kelka turismal atraktivi
Yen exempli pri l'atraktivi turismala dil urbo:
Internaciona fonetikal alfabeto
thumb|Internaciona fonetik alfabeto Internaciona fonetikal alfabeto (od IFA; Angle International Phonetic Alphabet, IPA; France L'alphabet phonétique international, API) esas fonetikal alfabeto kreita da Britaniana e Franca fonetikisti sub tutelo del Internaciona Fonetikal Asociuro, fondita en Paris dum la yaro 1886.
Ido
Ido havas 26 letri e 3 digrami, kun entote 24 diferanta foni.
Exemplo
Yen Patro nia en Ido ed IFA.
Millán Salcedo
Millán Salcedo Salcedo (n. 1955) esas Hispana humuristulo ed aktoro. Lu, kune Josema Yuste e Fernando Conde kreis la humorala grupo Martes y Trece.
Nuntempe, lu laboras kom teatrala aktoro, partopreninte en la verko "Salomé", "Los hijos del Capitán Grant" (ube lu koincidas kun sua ex-kompano Fernando Conde), ed anke en kelka vodevili.
Lu skriptis la humorala libro “Sufro Bucho” ed anke la verko "Cuando la aurora tiende su manto".
Pos la separo de Martes y Trece, lu skribis e direktis la televizion-komedio Kety no para brodkastita da Televisión española. Lu anke kreis programo brodkastita da Tele 5 e nomesata Un millán de cosas ube lu pleis plura diferanta roli.
Ye la printempo di 2008, en la Teatro Infanta Isabel de Madrid, reprezentis humorala e teatrala verko, kune la pianisto César Belda, nomesata "Yo me subí a un piano verde", direktita da Joan Gràcia e Paco Mir.
Fiona Ferro
Fiona Ferro (n. ye la 12ma di marto 1997) esas Franciana tenisistino.
Segun datumi di WTA por 6ma di marto 2023 Fiona Ferro es 436ma tenisistino dil mondo.
Joaquín Rodrigo
Joaquín Rodrigo naskis en 22 di novembro 1901 en Sagunto, qua jacas en la provinco di Valencia, Hispania. Il esis filiulo di komercisto e la maxim yuna de dek filii. Ilu blindeskis pro difterio evante quar yari. Ca desfortuneso duktis ilu a muziko.
En 1906 la familio translojis a Valencia-urbo, en qua yuna Joaquín atendis skolo por le blinda. Ibe ilu unesme lernis pri muziko e precipue muziko di Rigoletto da Giuseppe Verdi afektis profunde. Inter 1917 e 1922 ilu lernis kompozado che Francisco Antich en Valenciala konservatorio. Maxim frua kompozajo da Rodrigo esas de la yaro 1922 ma unesma verko, Juglares, esis recitata en 1924. Dum ca yari ilu konoceskis kun avantgardismo di kompozisti en Madrid. En 1925 Rodrigo ne sucesis ganar Nacionala Muziko-premio e il translojis a Paris por studiar che Dukas.
Joaquín Rodrigo mariajis kun Turkiana pianisto Victoria Kamhi en 1933. La verko Cántino de la esposa esas dedikata a lua spozino. La maxim famoza verko da Rodrigo, Concierto de Aranjuez, recitesis da gitaristo Sainz de la Maza pos la interna milito Hispaniala. Sequanta verki esis Concierto heroico por piano (1943), Concierto de estío por violino (1944), Ausencias de Dulcinea por baso, quar soprani ed orkestro (1948), Concerto in modo galante por violoncelo (1949).
Dum la regno da Francisco Franco, Joaquín Rodrigo esis konocata persono anke exter Hispania. Granda evento esis en San Francisco en 1958 la prima recito di Fantasía para un gentilhombre, qua esis dedikita a gitaristo Andrés Segovia, ilqua esis anke la soloisto en la prima recito. Dum la 1950-yari il kompozis anke baleto Pavana real e *zarzuelo El hijo fingido.
Rodrigo recevis rango di honorumala profesoro en Salamanca universitato en 1964 pro lua verki. Rodrigo divenis min produktiva dum sequanta yari, kande nova generaciono di Hispaniana kompozisti aparis. En 1966 ilu kompozis Concierto Madrigal por gitaro-duo. Tre importanta taski ilu recevis exter Hispania, exemple sinfoniala poemo Ala busca del más allá por Houston Symphony (1976) pro la celebro di 300-yara existo di Usa. En 1978 flutisto James Galway komendis verko Concierto pastoral por lua instrumento. Maxim lasta verko da Rodrigo esis Concierto para una fiesta en 1982. Segun gitaristo Pepe Romero, ica verko esas teknikale maxim desfacila plear.
Kompozisto Joaquín Rodrigo mortis ye 6 di julio 1999 evante 97 yari.
Vergas, Minnesota
Vergas esas urbeto en la komtio Otter Tail, Minnesota, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 311 habitanti.
Geografio
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbeto havas entote 3.9 km², equivalanta a 1.5 mi², di qui 3.8 km² (1.5 mi²) esas lando e 0.1 km² (0.04 mi², o 2.01% de la surfaco totala) esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 311 homi, 143 hemanari, e 78 familii qui rezidis en l'urbeto. La denseso di habitantaro esis 82.8/km² (213.9/mi²). Esis 165 domi kun mezvalora denseso di 43.9/km² (113.5/mi²). Segun raso, esis 97.75% Blanki, 0.32% Negri od Afrik-Usani, 0.32% indijeni Amerikana, 0.00% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.00% de altra rasi, e 1.61% de du o plura rasi, e 0.96% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 143 hemanari, di qui 25.9% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 46.2% esis mariajita e habitis kune; en 6.3% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 44.8% esis ne-familii. En 38.5% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 21.7% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.17 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.91 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 21.2% evante min kam 18 yari, 9.0% de 18 til 24 yari, 23.5% de 25 til 44 yari, 21.2% de 45 til 64 yari, e 25.1% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 43 yari. Por singla 100 mulieri esis 107.3 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse, esis 99.2 viri.
Insulo Wight
Insulo Wight esas komtio e la 2ma maxim vasta insulo di Anglia. Ol separesas de Britania dal stretajo Solent.
Bazala fakti pri l'Insulo di Wight.
Glosario di texado
Tarlatano esas muslino kun texuro poke densa, ordinare klar-kolora.
Murilo Endres
Murilo Endres (n. 3 di mayo 1981) esas Braziliana ex-volebalisto.
Lu Verne, Iowa
Lu Verne esas urbo en la komtio Humboldt, Iowa, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 299 habitanti.
Geografio
right|Loko di Lu Verne, Iowa Lu Verne jacas a.
Tarso
Tarso esas parto dopa di la ped-osto, qua konsistas ye sep osti.
Lu Verne, Iowa
Demografio
Esis 131 hemanari, di qui 28.2% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 50.4% esis mariajita e habitis kune; en 9.9% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 35.1% esis ne-familii. En 28.2% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 14.5% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.28 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.78 personi.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $30,625, e la mezvalora revenuo per familio esis $34,500. La mezvalora revenuo por la viri esis $21,429 kontre $20,000 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $16,281. Vivis sub la povreso-lineo13.8% de la habitantaro e 14.5% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 23.0% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 6.3% vivis sub la povreso-lineo.
Surinam
Surinam esas lando jacanta norde de Sud-Amerika. Lu havas kom vicini Franca Guyana este, Brazilia sude, e Guyana weste. Norde jacas Oceano Atlantiko. Ol esas la min granda nedependanta lando de Sud-Amerika.
Kulturale, ol judikesas kom parto de Karibia.
Bazala fakti pri Surinam
Historio
thumb|250px|left|Arawak-indijeni, 1880. Surinam ja habitesis cirkume 3.000 yari aK. L'unesma habitanti esis indijeni Arawak, nomadi qui transvivis de chasado e peskado proxim la litoro. Pose arivis la populo Karib, qua konquestis l'Arawaki. Le Karib establisis vilajeti apud la fluvio Marowijne (Maroni) ed en la savano doplande.
Dum la 16ma yarcento Franci, Hispani ed Angli vizitis la regiono di la nuna Surinam. Un yarcento pose, Nederlandani establisis plantacerii en la regiono. L'Angli probis krear kolonio e kultivar tabako en 1630, ma faliis, ed en 1666 Nederlandani riokupis la teritorio. Li introduktis Afrikana sklavi en la regiono, qui kultivis kafeo, kakao, sukrokano e kotono en plantacerii alonge la fluvii.
thumb|250px|left|Paramaribo c. 1899. Sklaveso abolisesis en 1863, ma sklavi ne divenis komplete libera til 1873, pos 10-yara transito-periodo. Kande li divenis komplete libera, la ex-sklavi abandonis rurala regioni e migris vers Paramaribo.
En 1954 Surinam recevis partal autonomeso de Nederlando. En 1973 lokala guvernerio komencis negocii pri nedependo, qua eventis nur ye la 25ma di novembro 1975. L'unesma prezidanto di la lando esis Johan Ferrier, kun Henck Arron kom chefministro.
Ye la 25ma di februaro 1980 eventis stato-stroko komandita da Dési Bouterse, qua revokis Ferrier e proklamis Surinam socialista republiko. Bouterse revokesis de povo ye la 15ma di agosto 1980 ma de la 5ma til la 7ma di decembro 1982 ilu rivenis a la povo, ed enkarcerigis e mortigis 15 ek lua opozinti.
En 1987 eventis nacional elekti. La Nacional Asemblitaro elektita ta yaro posibligis Bouterse restar chefo dil Armeo. En 1999, Nederlando judiciis Bouterse in absentia pro trafiko di narkotiki. Tamen ilu restis en Surinam e nulatempe enkarcerigesis. Fine ye la 19ma di julio 2010, Bouterse demokratiale elektesis prezidanto di la lando.
Politiko
La legifala povo konsistas ek la Nacional Asemblitaro, qua havas unika chambro kun 51 membri qui elektesas dal populo por 5-yara periodo. La nuna konstituco adoptesis la 30ma di septembro 1987.
Judiciala povo konsistas ek la Supra Korto o Judiciala Korto, qua surveyas lokala judiciisti. La membri de la Supra Korto elektesas dal prezidanto por dumviva tempo.
Geografio
thumb|250px|Topografiala mapo di Surinam. thumb|left|280px|Peizajo apud la fluvio Maroni. Surinam havas landala frontieri longa de 597 km kun Brazilia, de 510 km kun Franca Guyana, e de 600 km kun Guyana. Ol jacas inter la latitudi 1° e 6°N, e la longitudi 54° e 58°W. La du precipua montari de la lando esas la monti Bakhuys e la monti Van Asch Van Wijck. La maxim alta punto dil teritorio esas Julianatop (c. 1.286 metri di altitudo) proxim la centro di la lando.
Surinam havas tropikala klimato, e lua temperaturi ne varias multe dum la yaro. Cirkume 80% del teritorio kovresas da equatorala foresto, nome en la sudo, kun dispersita regioni kovrata per savano, note proxim la frontiero kun Brazilia. En 2000, la Natura Rezerveyo di Centrala Surinam (Nederlandane Centraal Suriname Natuurreservaat) deklaresis Mondala Patrimonio di la Homaro da UNESKO, pro lua richa biodiverseso.
Granda parto di lua habitantaro vivas proxim la litoro, qua havas 386 km de extenso. La precipua fluvii di Surinam esas Courantyne o Corantijn (longa de 724 km, an la frontiero kun Guyana), Maroni o Marowijne (longa de 520 km, an la frontiero kun Franca Guyana), e Suriname (longa de 480 km, ube jacas la granda artificala lago Professor Doctor Ingenieur W. J. van Blommestein Meer, proxim l'urbo Brokopondo).
Demografio
thumb|320px|Indiani en Surinam, fino dil 19ma yarcento. thumb|left|320px|Decendanti de Afrikani, 1919. Segun demografiala kontado en 2012 Surinam havis 541,638 habitanti, di qui 27.4% esas Indiana-Surinamani, 21.7% esas Marroni (decendanti di sklavi kun kelka mixado kun indijeni), 15.7% esas mestici de Afrikani ed Europani ("Kreoli"), 13.7% esas Javana-Surinamani, 13.4% esas mestici di plura rasi, e 8.2% apartenas ad altra grupi. Chiniani e lua decendanti esis 40.000 en 2011. Cirkume 90% de la habitantaro vivas en Paramaribo od en la litoro. En 2005 328.300 Surinamani vivis en Nederlando, qui reprezentis 2% de la habitantaro di Nederlando.
La precipua religio dil habitantaro esas kristanismo (48.4% en 2012), sive katoliki, sive protestanti. Multa Marroni praktikas Winti, Afrikan-Amerikana religio. Hindui esas 22.3% de la habitantaro. Mohamedani esas 19.3% de la habitantaro.
Lingui
Nederlandana linguo esas l'unika linguo oficala, e la linguo dil eduko, guvernero, administrado e jurnalaro. Plu kam 60% de la habitantaro parolas Nederlandana kom matrala linguo, e preske tot altra habitanti parolas Nederlandana kom duesma linguo. Ol esas l'unika lando en Sud-Amerika qua parolas la Nederlandana, ed esas membro de l'Uniono por la Nederlandana linguo (Nederlandse Taalunie) depos 2005. Sranantongo, lokala kreola linguo, parolesas da Kreoli ed usesas kom lingua franca per mult altra grupi, kune la Nederlandana.
Kulturo
thumb|200px|[[Johannes Nicolaas Helstone]] Surinamana kulturo mixas influi Aziana, Europana ed Afrikana, ed anke indijena. Exemple lua koquarto, qua mixas influi Est-Aziana, Afrikana, Javanana, Chiniana, Nederlandana, Juda, Portugalana ed indijena, en dishi quale roti (plata plano de origino Indiana), nasi goreng (fritita rizo de origino Indoneziana kun onyono, alio, hano, pipro...), bami, ed altri, e nutrivi quale rizo, fazeolo, manioko e berenjeno.
Kaseko esas muzikala jenro de Surinam e Franca Guyana kun komplexa ritmo, ed influi Afrikana, Europana ed indijena. Dum la duesma mondomilito, jazo e calypso divenis populara ritmi, dum ke l'influo de rock esis precipue l'uzo di elektrik instrumenti. La folklorala muziko Indiana, pleita per l'instrumenti dhantal, dholak e perkut-instrumenti arivis kun l'Indiana enmigranti. Inter la kompozisti Surinamana esas Johannes Nicolaas Helstone e Eddy Snijders, e la muzikisto Clarence Breeveld. Pri literaturo, la maxim konocata nomo esas Lou Lichtveld, qua skribis sub la pseudonimo Albert Helman ed anke esis muzikala kompozisto.
Un ek la maxim populara sporti en Surinam esas futbalo. Multa futbalisti naskinta en Surinam o decendanta de Surinamani ludas o ludis por Nederlando, exemple Gerald Vanenburg, Ruud Gullit, Frank Rijkaard, Edgar Davids, Clarence Seedorf, ed altri. En 1999, Humphrey Mijnals, qua ludis ambe por Nederlando e por Surinam, elektesis la Futbalisto Surinamana dil Yarcento.
La maxim famoza kuristo di la lando esis Letitia Vriesde, qua ganis arjenta medalio dum la Mondala Championkonkurso pri Atletismo en 1995. El anke ganis medalii pri atletismo dum Tot-Amerika Ludi.
Sterleto
Sterleto esas speco di sturgo, quan onu renkontras en la parto orientala di Europa ed en Azia, e qua aspektas kom la formo yuna di la sturgo. De olu onu obtenas kaviaro.
Henry la 5ma di Anglia
Henry la 5ma esis rejo di Anglia de 1413 til lua morto en 1422. De 1399 il esis duko di Aquitania.
thumb|left|Mariajo di Henry la 5ma e Catherine de Valois; pikturo de la 15ma yarcento Il mariajesis, ye la 2ma di junio 1420 en la katedralo di Troyes, Francia, a Catherine de Valois. El esis filiino di Charles la 6ma di Francia. Lia unika filiulo divenis Henry la 6ma di Anglia.
Ca mariajeso esis parto di ilua projeto divenar rejulo di Francia; il agnoskesis kom heredinto di Franca trono da multi. Pos resto en Anglia, il rivenis a Francia en junio 1421 por plusa militala kampanio. Ilua armeo siejis e kaptis Meaux en mayo 1422. Il maladeskis dum la longa siejo, e mortis, probable pro disenterio, en agosto. Ilua filiulo, lor evante non monati, esis lua sucedinto rejulo Henry la 6ma.
Batesville, Indiana
Batesville esas urbo en la komtii Franklin e Ripley, Indiana, Usa. Segun la demografiala kontado di 2020 ol havis 7,202 habitanti, kontre 6,033 habitanti en 2000. Lua tota surfaco esas 15,98 km², equivalanta a 6,17 mi², di qui 15,81 km² (6,1 mi²) esas lando e la cetera esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 6,033 homi, 2,240 hemanari, e 1581 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 400.2/km² (1036,2/mi²). Esis 2335 domi kun mezvalora denseso di 154.9/km² (401.0/mi²). Segun raso, esis 97.17% Blanki, 0.02% Negri od Afrik-Usani, 0.13% indijeni Amerikana, 1.13% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.91% de altra rasi, e 0.65% de du o plura rasi, e 1.23% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Maguilla
Maguilla esas municipo situita en la provinco Badajoz, Extremadura, Hispania. Segun statistiki de 2019, ol havis 974 habitanti. Lua tota surfaco esas 98 km².
Batesville, Indiana
Demografio
Esis 2,240 hemanari, di qui 37.7% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 60.1% esis mariajita e habitis kune; en 8.2% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 29.4% esis ne-familii. En 25.9% de omna hemanari habitis nur 1 persono, e 11.0% habitesis da singla persono qua evis 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso po hemanaro esis 2.62 personi e la mezvalora grandeso po familio esis 3.19.
La procento di habitanti segun evo esis: 28.5% evante min kam 18 yari, 6.4% de 18 til 24 yari, 30.4% de 25 til 44 yari, 20.9% de 45 til 64 yari, e 13.8% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 36 yari. Po singla 100 mulieri esis 91.6 viri. Po singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 88.5 viri.
La mezvalora revenuo po hemanaro en la urbo esis US$ 50,115, e la mezvalora revenuo po familio esis US$ 58,590. La mezvalora revenuo por la viri esis US$ 38,862, kontre US$ 29,127 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis US$ 21,892. Vivis sub la povreso-lineo 3,5% de la habitantaro e 2,4% de la familii, inkluzite 1,1% ek omna habitanti evante min kam 18 yari, e 6,9%, ek la habitanti qui evis 65 yari o pluse.
Yamoussoukro
Jacanta centre de la lando, ol distas 240 km norde de Abidjan, olima chef-urbo. Ol esas sideyo dil Politeknikala Instituto Félix Houphouët-Boigny, qua fondesis en 1996, e nun havas 3000 studenti.
Stero
Stero esas mezur-unajo pri la lignajo karpentala, kalorizala = un metro3
Wilhelm Conrad Röntgen
Wilhelm Conrad Röntgen (27ma di marto 1845 til la 10ma di februaro 1923) esis Germana fizikisto qua deskovris la radiaco X e recevis l'unesma Nobel-premio pri fiziko de la historio, en 1901.
Beirut
thumb|280px|left|Promeneyo Avenuo di Paris, en Beirut. Beirut (Araba بيروت (transliterizita Bayrūt); anciena Hebrea: בְּאֵרוֹת (Be'erot); Hebrea: ביירות (Beirut); Latina: Berytus; Franca Beyrouth) esas chef-urbo ed la precipua portuo di Libano. Ne existas demografiala kontado recenta, ma on kalkulas ke ol havis 1,250,000 habitanti en 2007. Lua metropolala regiono posible havas cirkume 2 milion habitanti.
L'urbo ja mencionesis dal Egipti dum la 15ma yarcento aK. Beirut habitesas kontinue de ta epoko til nun. La fluvieto Beirut, longa de 29 km, fluas este til weste e pose debushas an Mediteraneo, norde del urbo.
Beirut esas la sideyo di Libanana guvernerio, e koncentras multa banki. Ante l'interna milito Libano konocesis kom "la Suisia del Proxim Oriento".
Historio
thumb|left|280px|Mapo di [[Fenicia.]] Lia anciena nomo esis Be'erot, pluralo di beer, Hebrea vorto signifikante 'puteo' o 'fonto'. Lua loko habitesis de la prehistorio.
Situo di anciena Feniciana habiteyo, depos la regiono apartenis ad Egiptia, Asiria, Babilonia e persian imperio. Alexandros la Magna konquestis ol, e pos lia morto la regiono apartenis ad Egiptia til la yaro 200 aK, kande Antiochus la 3ma la Magna konquestis ol por l'imperio Seleucid.
Romani konquestis la regiono en la yaro 64 aK, ed en 14 aK ol divenis Romana kolonio (Colonia Iulia Augusta Felix Berytus). Un ter-tremo e pos un ondego destruktis ol en la yaro 551 pos Kristo. En 635 Arabi okupis ol. En 975 Bizancani konquestis ol. De 1110 til 1291 l'urbo apartenis a la Rejio Jerusalem, kreita dum Krucomiliti. En 1291, ol rikonquestesis dal emiro Sandjar al-Shudja. En 1516 l'urbo dominacesis dal Otoman imperio. En 1888, ol divenis chef-urbo di un Wilayah (gubernio) establisita en Siria.
thumb|left|280px|Beirut en [[1910.]] En 1894 Franci establisis nova portuo en la regiono e komencis konstruktar ferovoyo. En 1907 la precipua extera komerco dil urbo facesis kun Marseille. En 1911 Encyclopaedia Britannica kalkulis ke 36,000 mohamedani, 77,000 kristani, 2500 Judi, 400 Druzi e 4100 stranjeri vivis en Beirut.
En 1919 pos la vinkeso dil Otoman imperio dum l'unesma mondomilito Beirut divenis parto di Franca administro por Siria e Libano, qua recevis nedependo erste en 1943. Til 1975 l'urbo restis importanta kulturala, turistala e financala centro di Proxim Oriento.
En 1975 komencis Libanana interna milito qua duris til 1990. Dum granda parto di la milito, l'urbo dividesis en l'esto kristana e la westo Mohamedana. Lua centro, ante dinamika komercala regiono, divenis "tero di nulu", konocata kom "verda zono". En 1982 komencis la Libanana milito di 1982 kun la partopreno di Israelana e Siriana armei, qua duris til 1985. L'urbo subisis granda destruktadi dum ta periodo.
Pos 1990 eventis granda rikonstruktado, e l'urbo rekuperis lua stando kom turistala, kulturala ed intelektala centro de Proxim Oriento. De la 12ma di julio til la 14ma di agosto 2006 l'urbo subisis bombardi dum la Libanana milito di 2006, anke konocata kom "milito Israel-Hezbollah".
Geografio
thumb|left|280px|La 12 distrikti di Beirut. thumb|280px|Sideyo di Libanana guvernerio, en Beirut. Beirut jacas an peninsulo qua extensas su weste en Mediteraneo, cirkume 94 km norde de la frontiero Israel-Libano. Lua teritorio havas triangulatra formo.
Kazimierz Pochwalski
thumb|250px|left|[[Franz Josef la 1ma di Austria-Hungaria|Franz Josef la 1ma, 1910.]] Kazimierz Pochwalski (n. ye la 25ma di decembro 1855 til la 7ma di novembro 1940) esis Polona piktisto. Ilu piktis precipue portreti, ma anke piktis religiala temi, peizaji e senviva ceni.
Beirut
Geografio
L'urbo dividesas en 12 distrikti. Du kampeyi por Palestinana refujanti jacas en la suburbi sude de Beirut: Bourj el-Barajneh e Shatila.
Lua klimato esas Mediteranea (Csa, segun la klimatala klasifikuro da Köppen-Geiger), kun varma e sika dii dum somero. Autuni e printempi ank esas esas varma. La mezavalora yarala pluvo-quanto esas 730 mm, e la pluvoza sezono iras de mez-oktobro (autuno) til marto.
Dum vintro la mezvalora temperaturo esas 11°C e la pluvi esas plu intensa. Nivo esas rara, ecepte en la montoza suburbi, pro lua granda altitudi.
Transporto
thumb|320px|Aeroportuo Internaciona Rafik Hariri. thumb|left|280px|Aeral imajo pri Beirut e lua portuo. L'aeroportuo Rafik Hariri distas 9 kilometri sude del centro di Beirut, e ligas Libano ad internaciona destini. Segun statistiki de 2019, 8,689,603 veheri uzis ol.
La portuo dil urbo esas un ek la maxim importanta komercala portui de Mediteraneo. On povas voyajar a Chipro per paromi.
Publika transporto en Beirut administresas dal publika kompanio Office des Chemins de Fer et des Transports en Commun - OCFTC. En 1907 inauguresis l'unesma lineo di tramveturo del urbo, ma en 1964 ca servado extingesis. Nun, multa linei di autobusi ligas Beirut ad altra urbi de Libano e de Siria. On povas irar a Damaskus per choseo, tra la valo di Bekaa. L'autobusi qui ligas Beirut a la nordo di Libano e Siria departas de la termino Charles Helou. Existas linei di mikr-autobusi qui ligas diversa vilajeti Libanana a Beirut.
Segun statistiki de 2004, 68% ek la diplasi en Beirut facesis per propra automobilo. Pro ke la transporto-sistemo a vicina urbi ne esas bona, ofte la veheri preferas uzar taxii o lia propra vehili vice autobusi.
Bas van de Goor
Bas van de Goor (n. 4 di septembro 1971) esas Nederlandana na ex-Volebalisto.
Beirut
Kelka turistala loki
Ante l'explozo en lua portuo, Beirut recevis cirkume 2 milion viziteri omnayare. Importanta hotelo-kompanii internaciona havis hoteli en la urbo, exemple IHG (InterContinental Hotels Group), Marriot, Hilton ed AccorHotels. Inter la loki multe vizitata da turisti, esas la promeneyo, en qua lua habitanti e turisti povas promenar, kurar o biciklagar alonge Mediteraneo, e lua historiala centro. Ca lasta reformesis pos l'interna milito di Libano, e mixas historiala e moderna arkitekturo, e havas multa loki por kompri, restorerii ed amuzeyi. Existas plu kam 100 kafeerii e plu kam 350 butiki en ca zono.
Alice Ramé
Alice Ramé (n. ye la 9ma di novembro 1997) esas Franciana tenisistino.
Segun datumi di WTA por 6ma di marto 2023 Alice Ramé es 441ma tenisistino dil mondo.
Ter-mantelo
Ter-mantelo esas la parto di la tero inter la ter-kerno e la ter-krusto, desfortunoze kelke stranja nomo por ulo qua esas la chefa maso di la tero, nome 83% di la volumo, en ne esas la maxim extera strato, quale on expektas de 'mantelo'. La ter-mantelo esas ck. 3400 kilometri dika.
Luxemburg, Iowa
Luxemburg esas urbo en la komtio Dubuque, Iowa, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 246 habitanti.
Geografio
right|Loko di Luxemburg, Iowa Luxemburg jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 1.2 km², equivalanta a 0.5 mi², di qui 1.2 km² (0.5 mi²) esas lando e nulo esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 246 homi, 92 hemanari, e 72 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 206.5/km² (540.2/mi²). Esis 94 domi kun mezvalora denseso di 78.9/km² (206.4/mi²). Segun raso, esis 100.00% Blanki, 0.00% Negri od Afrik-Usani, 0.00% indijeni Amerikana, 0.00% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.00% de altra rasi, e 0.00% de du o plura rasi, e 0.00% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 92 hemanari, di qui 31.5% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 70.7% esis mariajita e habitis kune; en 4.3% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 21.7% esis ne-familii. En 20.7% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 12.0% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.67 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.10 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 27.6% evante min kam 18 yari, 6.1% de 18 til 24 yari, 27.2% de 25 til 44 yari, 18.7% de 45 til 64 yari, e 20.3% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 39 yari. Por singla 100 mulieri esis 100.0 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 100.0 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $35,833, e la mezvalora revenuo per familio esis $46,667. La mezvalora revenuo por la viri esis $26,042 kontre $19,643 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $15,314. Vivis sub la povreso-lineo 0.0% de la habitantaro e 0.0% de familii esis sub la povreso-lineo.
Tasko
Tasko esas :
326
La yaro 326 (CCCXXVI per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye saturdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 326ma yaro dil unesma yarmilo, la 26ma yaro di la 4ma yarcento, e la 7ma yaro di la yari 320a. La nomo 326 uzesas por ca yaro de la Mezepoko, kande Anno Domini divenis la precipua formo uzata en Europa por nomar yari.
Taso
Taso esas mikra vazo kun anso ek porcelano, metalo, vitro, quan onu uzas por drinkar (kafeo, teo, chokolado, e.c.)
Karen Blixen
Baronino Karen Christence Blixen-Finecke, anke konocata sub pseudonimi Tania Blixen, Isak Dinesen, Osceola e Pierre Andrézel, naskinta ye la 17ma di aprilo 1885 til la 7ma di septembro 1962, esis Dana skriptisto.
Kangchenjunga
Kangchenjunga esas la 3ma maxim alta monto del mondo, kun 8586 metri di altitudo. Ol jacas en Himalaya, inter Nepal e India (Sikkim).
Ghetto di Yanavichi
Naziisti okupis Yanavichi de la 12ma di julio 1941 til 10ma di oktobro 1943, e quik komencis mortigir Judala viruli evinta 15-50 yari. Pose Germani mortigis adolecinti e olda personi. Ye la 2ma di agosto 1941 150 Judi kolektesis e duktesis vers vilajo Valki, ube ili mortigesis. Kelka dii pose same eventis kun sekvanta 70 viruli.
De la 25ma di agosto 1941 Naziisti enternis repozinta cirkume 2000 Judi de Yanavichi e altra loki proxima en la ghetto, quo existis til 10ma di septembro 1941.
La karcerani mustis koakte laborir omnadie e ofte grupi de ili ne rivenis mortigita maxim-multa-kaze proxim vilajo Ahrutki.
Ye la 10ma di septembro 1941, Judi del ghetto transportesis 7 kilometri de Yanavichi vers vilajo (ja ne existanta) Zaiceva (hodie apud ex-loko jacas samanoma arkeologiala monumento deskovrita ja pos duesma mondomilito) proxim vilajo Liopina. Unesma viktimi esis grupo cirkume 20 puerini, qui ante mortigo violacesis. Sume Naziisti transportis adhike cirkume 1600 Judi (en 16 kamioni e 4 grupi) – preske nur mulieri, yunaro e pueri. L'infanti mustis saltir de automobili ad profunda truo e enterigesis kom ankore viva.
Foso di Mariani
La Foso di Mariani esas la maxim profunda punto en la ter-krusto (-11.034 kilometri) este de Filipini, ube l'ocean-krusto, qua portas la Grand Oceano, subiras l'adjacanta kontinentala krusto, qua portas Eurazia.
Alexander Pope
Alexander Pope (1688 til 1744) esis Angla poeto, maxim konocita pro sua satirala versi. Il judikesas kom la duesma maxim importanta poeto en Angla linguo, dop William Shakespeare.
Stetoskopo
Stetoskopo esas sorto di tubo akustikala, quan on uzas por auskolti medikala.
Springfield, Florida
Springfield esas urbo en la komtio Bay, Florida, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 8,810 habitanti.
Taverno
Taverno esas :
Springfield, Florida
Geografio
Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbo havas entote 10.7 km², equivalanta a 4.1 mi², di qui 10.3 km² (4.0 mi²) esas lando e 0.4 km² (0.2 mi², o 3.88% de la surfaco totala) esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 8,810 homi, 3,427 hemanari, e 2,350 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 859.0/km² (2,223.6/mi²). Esis 3,946 domi kun mezvalora denseso di 384.7/km² (996.0/mi²). Segun raso, esis 67.43% Blanki, 23.34% Negri od Afrik-Usani, 0.85% indijeni Amerikana, 4.26% Aziani, 0.12% Pacifik-insulani, 0.96% de altra rasi, e 3.03% de du o plura rasi, e 2.55% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 3,427 hemanari, di qui 33.6% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 45.1% esis mariajita e habitis kune; en 18.1% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 31.4% esis ne-familii. En 25.9% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 8.1% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.56 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.05 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 28.4% evante min kam 18 yari, 10.0% de 18 til 24 yari, 29.0% de 25 til 44 yari, 21.2% de 45 til 64 yari, e 11.4% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 33 yari. Por singla 100 mulieri esis 91.6 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 88.1 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $27,844, e la mezvalora revenuo per familio esis $34,665. La mezvalora revenuo por la viri esis $25,417 kontre $19,916 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $12,689. Vivis sub la povreso-lineo21.5% de la habitantaro e 15.3% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 29.7% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 15.1% vivis sub la povreso-lineo.
Enrico Fermi
Enrico Fermi (1901 til 1954) esis Italiana fizikisto qua recevis la Nobel-premio pri fiziko en 1938.
1939
La yaro 1939 (MCMXXXIX per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye sundio segun Gregoriala kalendario. Ol esis la 939ma yaro di la duesma yarmilo, la 39ma yaro di la 20ma yarcento, e la 10ma yaro di la yari 1930a.
Naski
thumb|130px|[[Sal Mineo]] thumb|130px|[[Neil Sedaka]] thumb|130px|[[Lee Majors]] thumb|130px| [[Charles Joseph Clark ]] 130px|thumb|[[Romano Prodi]] thumb|130px|[[Jean-Marie Lehn]] thumb|130px|[[John O'Keefe]]
Morti
thumb|130px| [[William Butler Yeats ]] thumb|130px|[[Jens Bratlie]]
Kato
thumb|right thumb| Kato (Felis catus) esas mamifero domestika, de la genero "karnavidi", digitigrada, karnivora, kun ungli retrotirebla.
Un ek la precipua dorloti, pezanta de cirkume 2,5 til 7 kilogrami, lua intestino esas plu longa, lua staturo esas plu mikra, ed ol nutras su plu plu diverse kam la sovaja kati.
Audado
Lia audado esas tre sencebla en alta frequenci. Funelo esas orientebla nedependante kun 27 muskuli por lokizar la preciza fonto e disto di bruisi.
Vidado
Kom lia precipua senco, lia vido esas tre efektiva dum mi-lumo e ad mova objekto, ma ne por koloro.
Flarado
Lia flarado havas quar foye plu multa termini kam ta de homo.
Gustado
Ta senco esas min developita kam homo, note ne sukra, ma lokala organo sur lango-finito, la organo di Jacobsen, posibligas gustar-flarar uli sen pozar ol en la boko di la kato.
Chasado
Kato amas ludar kun objekti, qui memorigas lia kaptajo, note la muso.
Magnus Uggla
Magnus Uggla (kompleta nomo: Per Allan Magnus Claesson Uggla, n. ye la 18ma di junio 1954) esas Suediana kompozisto e muzikisto.
Vermillion, Minnesota
Vermillion esas urbeto en la komtio Dakota, Minnesota, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 437 habitanti.
Geografio
right|Loko di Vermillion, Minnesota Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbeto havas entote 2.6 km², equivalanta a 1.0 mi², di qui 2.6 km² (1.0 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 437 homi, 160 hemanari, e 118 familii qui rezidis en l'urbeto. La denseso di habitantaro esis 168.7/km² (438.6/mi²). Esis 161 domi kun mezvalora denseso di 62.2/km² (161.6/mi²). Segun raso, esis 97.03% Blanki, 0.46% Negri od Afrik-Usani, 0.00% indijeni Amerikana, 0.00% Aziani, 0.23% Pacifik-insulani, 1.37% de altra rasi, e 0.92% de du o plura rasi, e 2.06% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 160 hemanari, di qui 38.8% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 68.1% esis mariajita e habitis kune; en 4.4% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 26.3% esis ne-familii. En 20.6% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 9.4% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.73 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.19 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 25.4% evante min kam 18 yari, 9.6% de 18 til 24 yari, 31.6% de 25 til 44 yari, 21.3% de 45 til 64 yari, e 12.1% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 36 yari. Por singla 100 mulieri esis 104.2 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse, esis 98.8 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en l'urbeto esis $61,667, e la mezvalora revenuo per familio esis $68,036. La mezvalora revenuo por la viri esis $40,521 kontre $30,417 por la mulieri. La revenuo per capita por l'urbeto esis $22,552. Vivis sub la povreso-lineo 0.9% de la habitantaro e 0.0% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 0.0% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 6.9% vivis sub la povreso-lineo.
Richard la 2ma di Anglia
Richard la 2ma esis rejo di Anglia de 1367 til 1399. Ilu divenis rejo evante dek yari. Kom puero il regnis kun la helpo di povoza nobeli, precipue di sua onklo John de Gent. Kom adulto Richard deziris regnar sole, e ca nobeli divenis povoza opozanti.
Henry Bolingbroke duko di Hereford, filiulo di John de Gent, esabis exilata dum plura yari da Richard; il retrovenis en julio 1399 (kelka monati pos la morto di John de Gent) kun armeo e kaptis Richard ye la 19ma di agosto 1399. Richard perdis la krono ye la 29ma di septembro, e Henry Bolingbroke divenis la nova rejulo Henry la 4ma di Anglia. Richard, pos la abdiko, enkarcerigesis en la Kastelo di Pontefract ube il mortis, forsan esis ocidata (per privaco de aquo e nutrivo), en februaro 1400.
Teatro
Teatro esas :
Malcocinado
Malcocinado esas municipo en la provinco Badajoz, Extremadura, Hispania. Segun statistiki de 2019, ol havis 365 habitanti. Lua tota surfaco esas 26,2 km².
Yanavichi
Yanavichi esas kolonieto urbaltipa en estala Bielorusia, provinco Viciebsk, distrikto Viciebsk. Lo es administrala centro di samanoma komono.
Stifto
Stifto esas kelo qua asemblas la peci ye qui konsistas charniro, buklo, e.c.
Yanavichi
La loko jacas apud Vimnianka (sinistra enfluanto di Kasplya en baseno di Daugava), 43 kilometri de Viciebsk.
De la 25ma di agosto 1941 til 10ma di septembro 1941 hike situis kreita da nazisti Germaniana samanoma getto.
Cantar de Mio Cid
Cantar de mio Cid o Kanto de Mea Cid esas epika kanto anonima qua rakontas heroaji inspirita libere en l'ultima yari dil vivo di Kastiliana kavaliero Rodrigo Díaz de Vivar. Ol skribesis cirkume la yaro 1200. Ol esis l'unesma poemo de Hispana literaturo e l'uniko trovita preske kompleta. Lua studio da Ramón Menéndez Pidal dum la fino di la 19ma yarcento helpis developar la moderna filologio en Hispania.
Mariani
Mariani (olime anke: Ladrón-insuli) esas insularo oceanala, parto di la regiono Mikronezia. Mariani trovesas en la Grand Oceano norde de Karolini e sude de la Japoniana Bonin- e Volkan-insuli. La central e nordala parto di Mariani esas Nordala Mariani, la maxim sudala parto esas Guam. Amba parti esas teritorio di Usa.
Meriden, Kansas
Meriden esas urbeto en la komtio Jefferson, Kansas, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 706 habitanti.
Wyatt Earp
Wyatt Berry Stapp Earp (n. ye la 19ma di marto 1848 til la 13ma di januaro 1929) esis Usana komisario (sheriff) en Pima Komtio, Arizona. Ilu divenis notora por la pafado en l'edifico O.K. Corral en Arizona ye la 26ma di oktobro 1881, ube ilu mortigis 3 kriministi.
Meriden, Kansas
Geografio
right|Loko di Meriden, Kansas Meriden jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbeto havas entote 0.9 km², equivalanta a 0.4 mi², di qui 0.9 km² (0.4 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 706 homi, 260 hemanari, e 198 familii qui rezidis en l'urbeto. La denseso di habitantaro esis 757.2/km² (1,986.0/mi²). Esis 279 domi kun mezvalora denseso di 299.2/km² (784.8/mi²). Segun raso, esis 97.17% Blanki, 0.00% Negri od Afrik-Usani, 0.99% indijeni Amerikana, 0.00% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.14% de altra rasi, e 1.70% de du o plura rasi, e 0.99% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 260 hemanari, di qui 45.4% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 54.6% esis mariajita e habitis kune; en 16.9% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 23.5% esis ne-familii. En 20.4% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 6.9% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.72 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.14 personi.
Szadek (domaro, Zduńska Wola)
Szadek esas domaro en provinco Łódź, distrikto Zduńska Wola, komono Szadek, Polonia. Ol distas cirkume 35 kilometri sud-weste de Łódź e 150 kilometri sud-weste de Warszawa.
Meriden, Kansas
Demografio
La procento di habitanti segun evo esis: 32.4% evante min kam 18 yari, 7.8% de 18 til 24 yari, 33.7% de 25 til 44 yari, 16.9% de 45 til 64 yari, e 9.2% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 31 yari. Por singla 100 mulieri esis 101.7 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 94.7 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en l'urbeto esis $40,221, e la mezvalora revenuo per familio esis $45,278. La mezvalora revenuo por la viri esis $35,515 kontre $25,769 por la mulieri. La revenuo per capita por l'urbeto esis $16,008. Vivis sub la povreso-lineo 5.9% de la habitantaro e 4.5% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 7.5% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 1.8% vivis sub la povreso-lineo.
327
La yaro 327 (CCCXXVII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye sundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 327ma yaro dil unesma yarmilo, la 27ma yaro di la 4ma yarcento, e la 8ma yaro di la yari 320a. La nomo 327 uzesas por ca yaro de la Mezepoko, kande Anno Domini divenis la precipua formo uzata en Europa por nomar yari.
Asturiana linguo
L'Asturiana esas Latinida linguo parolata en Asturia. Ol esas la nomo di Astur-Leonana linguaro en Asturia ed anke kontenas Leonana linguo, parolata en Leon e Zamora, e Mirandana linguo, parolata en Miranda do Douro, Portugal. Lua gramatiko, vortaro ed ortografio regulesas dal Akademio pri l'Asturiana linguo e, quankam ol ne esas oficala, lego regulas lua uzo en Asturia.
Nomo
En Asturia, l'Asturiana linguo (asturianu) e la nomo bable mustas interpretesar quale termini referanta la sama linguo, ma kun "distinta nuanci". Llingua asturiana od Asturianu, esas la linguo parolata en Asturia, kontre ke bable ne referas ad omna extenso di la linguo, ma nur a lokala varianto. Ta nomo unesmafoye uzesis en Carreño. En 1794, Carlos González de Posada skribis en ilua Memories Hestóriques del Principáu d'Asturies l'unesma konstato di ta normo (bable) por referar ad ol.
Tale esas, exemple, en l'unesma tomo dil Linguistikal Atlaso di Ibera Peninsulo de 1962, ube rekolias dati ek orala inquesti facita ante la Hispana interna milito, ed ube al questiono di qua esis la nomo qua recevis lua linguo, la majoritato dil inquestanti rispondis "asturiano" od "Asturianu".
Nun, la lego pri promoco ed uzo di Asturiana linguo (Ley de Promoción y Uso del Asturiano), rekolias la dua termini, quankam ek l'Administrado, la termino judikata kom korekta esas "Asturiano" e tale esas referata en omna institucuri di Asturia.
Ol anke nomizesas en ciencala studii kom asturleonana o leonana, nome pos publikigo di El Dialecto Leonés (Leonana Dialekto) en 1906 da Menéndez Pidal, en qua judikesis omna linguistikala domeno kom propra ento. Ica terminologio uzesis anke da lua dicipuli. La kauzo di ca termino esas la fakto ke la domeno korespondis grandaparte, unesme kun rejio Asturia, e pose kun Rejio León. Tamen, on povas dicar ke l'uzo di la termino "Asturleonana linguo" mustas referar a tota domeno (lua nuna e lua historiala extenso) e la termino "Asturiana" esas por la linguo dil princio Asturia.
Parolanti
Segun la studio "Los Asturianos y la Lengua Asturiana. Estudio Sociolingüístico para el Principado de Asturias" (Oviedo, 1994), dal profesoro Francisco Llera Ramos, del Universitato di Baskia en Asturia, esus 100,000 nativa parolanti, plu 450,000 qui uzas la linguo kom duesma linguo. En ica studio, kontis 50,000} parolanti di Central-Asturiana, 30,000 di l'Ocidentala e 20,000 di l'orientala.
Unesma habitanti di Asturia e León
L'unesma habitanti di Asturia e León ja habitis la regiono ante l'arivo di Indo-Europana populi, e quale l'Indo-Europani, li lasis lua traco en la linguo. Tale, on trovas en l'Asturiana vorti pra-Indo-Europana kom vega, cotoya, artu, cuetu o cachiparru qui multa-kaze arivis direte o tra la Latina.
Spanish Fort, Alabama
Spanish Fort esas urbo en la komtio Baldwin, Alabama, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 5,423 habitanti.
Asturiana linguo
Romani
Romani arivis a Asturia dum l'1ma yarcento aK, plu tarda en altra loki de la peninsulo, ube li arivabis dum la 3ma yarcento aK. Tale komencas tardala romanigo en qua l'Asturi prenis la linguo e la kulturo dil konquestisti. La Latina divenis la propra linguo dil Asturiani e Leonani gradope pose mariaji e administrativa vantaji kom Romana civitaneso.
Spanish Fort, Alabama
Geografio
right|Loko di Spanish Fort, Alabama Spanish Fort jacas a.
Asturiana linguo
Romani
La procedo di romanigo eventis anke en altra loki, quo explikas ke la linguo uzita en ta epoko, la Vulraga Latina esez la linguo di qua divenis la Latinida lingui, kom la Galisiana, la Portugalana, la Kataluniana, la Hispaniana o l'Aragonana pluse altri.
Spanish Fort, Alabama
Geografio
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 28.8 km², equivalanta a 11.1 mi², di qui 16.6 km² (6.4 mi²) esas lando e 12.2 km² (4.7 mi², o 42.23% de la surfaco totala) esas aquo.
Asturiana linguo
Mezepoko
Ol esas dum Mezepoko ube on povas trovar la nasko di l'Asturiana kom linguo, malgre lua evoluo depos lore facez ke gramatikala strukturi, fonetiko ed ortografio chanjabez multo. La transformado dil Latino a l'Asturiano produktis gradope. Ol esas neposible donacar exakta dato en qua la Latina divenis Asturiana. Quankam, malgre ke l'uzado di oral Asturiano esez difuzita en l'alta Mezepoko ed esez preske unanima, la Latina sequos esanta linguo di kulturo, di legala dokumenti dum multa tempo. Unu dil dokumenti ke plu bone reflektas l'evoluo depos la Latina esas la Cayuela de Carrio, dil 13ma yarcento, trovita en Villayón e qua kolektas sorco kontro *nuberi en populara linguo bone diferencata di Klasika Latino. Ol esas la nasko dil Regno di Asturia ke pose esus la Regno di León unu dil precipua kauzi qua explikas ke en ica teritorio formesez diferanta linguo de la Latino di l'anciena Conventum Asturum. Ica Regno ne okupis nun Asturiana landi, ma anke di León, Galicia e parti di Portugal e Kastilia. Ultre isto, konquestis landi sude la rivo Duero, til Extremadura ed ocidental Andalucía. Pro ico, ankore preservesas kelka traiti di ica linguo en ta loki.
Spanish Fort, Alabama
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 5,423 homi, 2,035 hemanari, e 1,518 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 326.1/km² (844.2/mi²). Esis 2,164 domi kun mezvalora denseso di 130.1/km² (336.9/mi²). Segun raso, esis 93.64% Blanki, 4.37% Negri od Afrik-Usani, 0.37% indijeni Amerikana, 0.74% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.26% de altra rasi, e 0.63% de du o plura rasi, e 0.94% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.