cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
St. Francis, Kansas
Demografio
Esis 669 hemanari, di qui 25.3% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 54.7% esis mariajita e habitis kune; en 6.7% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 36.2% esis ne-familii. En 34.8% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 20.8% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.16 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.76 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 21.7% evante min kam 18 yari, 6.1% de 18 til 24 yari, 21.9% de 25 til 44 yari, 18.9% de 45 til 64 yari, e 31.4% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 45 yari. Por singla 100 mulieri esis 91.2 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 83.4 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $30,842, e la mezvalora revenuo per familio esis $36,250. La mezvalora revenuo por la viri esis $25,484 kontre $19,167 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $16,714. Vivis sub la povreso-lineo 11.8% de la habitantaro e 8.9% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 18.3% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 8.4% vivis sub la povreso-lineo.
Arkadelphia, Arkansas
Arkadelphia esas urbo en la komtio Clark, en Arkansas, Usa. Segun la demografiala kontado di 2010, ol havis 10,714 habitanti.
Geografio
right|Loko di Arkadelphia, Arkansas Arkadelphia jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 19.1 km² o 7.4 mi², di qui 19.0 km² o 7.3 mi² esas lando e 0.1 km² (0.04 mi², o 0.41% de la surfaco totala) kovresas per aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 10.912 homi, 3.865 hemanari e 2.187 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 574.0/km² (1,486.2/mi²). Esis 4.216 domi kun mezvalora denseso di 221.8/km² (574.2/mi²). Segun raso, esis 68.98% Blanki, 26.51% Negri o Afrik-Usani, 0.53% indijeni Amerikana, 1.29% Aziani, 0.05% Pacifik-insulani, 1.35% de altra rasi, e 1.28% de du o plura rasi, e 2.59% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 3.865 hemanari, di qui 27.0% havis pueri evante min kam 18 yari en la domo, 38.6% esis mariajita e habitis kune, en 15.3% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 43.4% esis ne-familii. En 31.7% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e, 13.7% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.26 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.87 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 18.1% evante min kam 18 yari, 32.9% de 18 til 24 yari, 20.4% de 25 til 44 yari, 14.5% de 45 til 64 yari, e 14.1% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 24 yari. Por singla 100 mulieri esis 85.6 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse, esis 82.4 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $25.671, e la mezvalora revenuo per familio esis $40.479. Viri havis mezvalora revenuo di $30.152 kontre $19.459 por mulieri. La revenuo per capita en la urbo esis $13.268. Cirkume 24.9% de la habitantaro e 17.8% de la familii vivis sub la povreso-lineo, inkluzite 25.8% ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, e 15.9% ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse.
28ma di junio
Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di yaro.
Isidore Dyen
Isidore Dyen(1913 til 2008) esis Usana linguisto, emerita profesoro di Malayana-Polineziana e Komparativa linguistiko che l'Universitato Yale. Il esis un ek la precipua eruditi pri Austroneziana linguistiko, e publikigis artikli pri la rekonstruktado dil prim-Austroneziana fonologio ed pri lua grupigo segun linguala familio, l'ultima per lexiko-statistiko.
Autoklavo
Autoklavo esas tanko klozata per kovrilo mantenata da la preso interna, uzata por steriligar la substanci enpozita.
Stuvo esas chambro, chambrego, en qua la temperaturo dil aero esas tre alta (multa-kaze : por desinfekto dil enklozaji).
Rock Valley, Iowa
Rock Valley esas urbo en la komtio Sioux, Iowa, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 2,702 habitanti.
Geografio
right|Loko di Rock Valley, Iowa Rock Valley jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 4.5 km², equivalanta a 1.7 mi², di qui 4.4 km² (1.7 mi²) esas lando e 0.1 km² (0.1 mi², o 2.87% de la surfaco totala) esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 2,702 homi, 1,124 hemanari, e 750 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 617.3/km² (1,599.9/mi²). Esis 1,202 domi kun mezvalora denseso di 274.6/km² (711.7/mi²). Segun raso, esis 98.48% Blanki, 0.11% Negri od Afrik-Usani, 0.07% indijeni Amerikana, 0.33% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.59% de altra rasi, e 0.41% de du o plura rasi, e 1.04% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 1,124 hemanari, di qui 29.4% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 59.8% esis mariajita e habitis kune; en 5.2% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 33.2% esis ne-familii. En 30.9% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 16.5% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.38 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.00 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 25.4% evante min kam 18 yari, 9.6% de 18 til 24 yari, 24.4% de 25 til 44 yari, 18.3% de 45 til 64 yari, e 22.3% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 38 yari. Por singla 100 mulieri esis 92.6 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 89.8 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $36,967, e la mezvalora revenuo per familio esis $45,074. La mezvalora revenuo por la viri esis $31,219 kontre $20,833 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $19,660. Vivis sub la povreso-lineo 4.1% de la habitantaro e 1.9% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 6.7% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 3.2% vivis sub la povreso-lineo.
Munt-automobilo
Munt-automobilo esas automobilo qua vendesas kom muntajo-pako e qua povas esar muntata (konstruktata) da la kompranto, o da persono komisita da lu.
Xavier Cugat
Xavier Cugat (n. Francesc d'Asís Xavier Cugat Mingall de Bru i Deulofeu ye la 1ma di januaro 1900 til la 27ma di oktobro 1990 ) esis Hispana-Kubana muzikisto (violinisto) di cha-cha-cha e mambo.
1280
La yaro 1280 (MCCLXXX per Romala algarismi) esis bisextila yaro komencinta ye lundio segun Juliala kalendario. Ol esis la 280ma yaro di la duesma yarmilo, la 80ma yaro di la 13ma yarcento, e la 1ma yaro di la yari 1280a.
Buffalo, Iowa
Buffalo esas urbeto en la komtio Scott, Iowa, Usa. Segun la demografiala kontado di 2010, ol havis 1,270 habitanti.
Geografio
right|Loko di Buffalo, Iowa Buffalo jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbeto havas entote 15.7 km², equivalanta a 6.1 mi², di qui 15.6 km² (6.0 mi²) esas lando e 0.1 km² (0.04 mi², o 0.50% de la surfaco totala) esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 1,321 homi, 489 hemanari, e 356 familii qui rezidis en l'urbeto. La denseso di habitantaro esis 84.7/km² (219.5/mi²). Esis 516 domi kun mezvalora denseso di 33.1/km² (85.8/mi²). Segun raso, esis 95.91% Blanki, 1.29% Negri od Afrik-Usani, 0.53% indijeni Amerikana, 0.15% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.91% de altra rasi, e 1.21% de du o plura rasi, e 3.86% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 489 hemanari, di qui 33.7% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 60.5% esis mariajita e habitis kune; en 8.4% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 27.0% esis ne-familii. En 23.5% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 11.0% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.70 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.16.
La procento di habitanti segun evo esis: 27.3% evante min kam 18 yari, 8.0% de 18 til 24 yari, 29.5% de 25 til 44 yari, 22.6% de 45 til 64 yari, e 12.5% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 35 yari. Por singla 100 mulieri esis 103.9 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 96.7 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en l'urbeto esis $44,250, e la mezvalora revenuo per familio esis $49,808. La mezvalora revenuo por la viri esis $37,100 kontre $21,188 por la mulieri. La revenuo per capita por l'urbeto esis $21,957. Cirkume 5.9% de la habitantaro e 4.4% de la familii vivis sub la povreso-lineo, inkluzite 3.8% ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, e 8.6% ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse.
Autokrateso
Autokrateso esas
Backus, Minnesota
Backus esas urbo en la komtio Cass, Minnesota, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 311 habitanti.
Geografio
right|Loko di Backus, Minnesota Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 1.6 km², equivalanta a 0.6 mi², di qui 1.6 km² (0.6 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Verniero
thumb|280px|Kalibrokompaso kun verniero, por evaluar fracioni di skalo. Verniero esas linealo movebla, per qua onu evaluas la fracioni di la dividuri di skalo gradizita.
Backus, Minnesota
Demografio
Esis 123 hemanari, di qui 34.1% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 43.9% esis mariajita e habitis kune; en 17.1% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 32.5% esis ne-familii. En 29.3% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 14.6% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.53 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.12 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 30.2% evante min kam 18 yari, 9.0% de 18 til 24 yari, 25.7% de 25 til 44 yari, 15.8% de 45 til 64 yari, e 19.3% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 37 yari. Por singla 100 mulieri esis 106.0 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 99.1 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $26,875, e la mezvalora revenuo per familio esis $32,500. La mezvalora revenuo por la viri esis $26,563 kontre $13,438 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $12,077. Vivis sub la povreso-lineo 23.0% de la habitantaro e 16.3% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 36.4% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 14.3% vivis sub la povreso-lineo.
Shmani
Shmani esas vilajo en estala Bielorusia, provinco Viciebsk, distrikto Haradok, komono Miaja.
La loko jacas 1,5 km de nordala rivo di lago Siasita en baseno di rivero Lovat (baseno di Neva), cirkum 1 km de frontiero Bielorusia – Rusia, 11 kilometri nord-este de administrala centro dil komono (Miaja) e 46 kilometri de Haradok. Lo situesas ank cirkum 33 km de ferovojala staciono Bichiha.
Til 2004 lo apartenis ad exkomono Hazba, e en yari 2004-2018 – ad exkomono Rudnia.
Verniso
Verniso esas solvuro ek gumo-rezino en alkoholo, en petrol-esenco, qua formacas, per sikesko, strato glata e briloza, surface di l'objekti qua esas indutita ye lu.
1085
La yaro 1085 (MLXXXV per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye merkurdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 85ma yaro di la duesma yarmilo, la 85ma yaro di la 11ma yarcento, e la 6ma yaro di la yari 1080a.
Jabienciay
Jabienciay esas vilajo en estala Bielorusia, provinco Viciebsk, distrikto Viciebsk, komono Babinichi.
Macnava
Macnava esas vilajo en estala Bielorusia, provinco Viciebsk, distrikto Orsha, komono Zubrevichi.
Jabienciay
La loko jacas en baseno di fluvio Daugava, 21 kilometri de frontiero Bielorusia – Rusia, 9 kilometri nord-este de administrala centro dil komono (Babinichi) e 21 kilometri de Viciebsk.
Dum duesma mondomilito la loko okupesis da nazisti Germaniana de la julio 1941 til junio 1944.
Til 1960 la vilajo apartenis ad ex-komono Botanichi.
Imposto pri valoro adjuntita
Imposto pri Valoro Adjuntita (IVA) esas imposto juntit a la vendo-preco di produkturo en singl etapo di la produkto- o distributoprocedo. L'imposto esas pagata da la konsumanto.
IVA esas aplikit en 136 landi, inter qui la maxim mult Europana landi.
12 aK
13 aK <--> 11 aK / 1ma yarcento aK
Bagley, Minnesota
Bagley esas urbo en la komtio Clearwater, Minnesota, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 1,235 habitanti.
Geografio
right|Loko di Bagley, Minnesota Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 4.9 km², equivalanta a 1.9 mi², di qui 4.7 km² (1.8 mi²) esas lando e 0.2 km² (0.1 mi², o 3.17% de la surfaco totala) esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 1,235 homi, 553 hemanari, e 289 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 260.6/km² (674.1/mi²). Esis 603 domi kun mezvalora denseso di 127.2/km² (329.1/mi²). Segun raso, esis 87.85% Blanki, 0.73% Negri od Afrik-Usani, 8.99% indijeni Amerikana, 0.40% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.08% de altra rasi, e 1.94% de du o plura rasi, e 0.65% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 553 hemanari, di qui 24.1% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 39.1% esis mariajita e habitis kune; en 10.3% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 47.7% esis ne-familii. En 44.3% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 28.0% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.05 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 2.84 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 20.6% evante min kam 18 yari, 9.9% de 18 til 24 yari, 22.0% de 25 til 44 yari, 19.1% de 45 til 64 yari, e 28.4% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 43 yari. Por singla 100 mulieri esis 83.5 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 83.0 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $23,125, e la mezvalora revenuo per familio esis $34,408. La mezvalora revenuo por la viri esis $26,875 kontre $25,000 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $15,472. Vivis sub la povreso-lineo 20.7% de la habitantaro e 13.1% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 30.0% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 22.5% vivis sub la povreso-lineo.
Santa Vincent e Grenadini
Santa Vincent e Grenadini (Angle, Saint Vincent and the Grenadines) esas arkipelago e stato en Karibia.
Bazala fakti pri Santa Vincent e Grenadini
Historio
Santa Vincent probable nomesis da Cristoforo Colombo qua supozeble deskovris ol ye la 22ma di januaro (Dio di Santa Vincentius) 1498 e nomizis ol pro la santo. L'indijeni Karib impedis Europana koloniigo til la 18ma yarcento. Dum ta tempo, negra sklavi, qui naufrajis an l'insulo o fugis de Barbados o de altra kolonii e serchis refujeyo en Santa Vincent, mixis su kun Indijeni Karib e formacis mestici konocita kom populo Garifuna, o "nigra Karibi".
Francia okupis la teritorio de 1719 til 1763 e komencis kultivar kafeo, indigiero, tabako e sukrokano en granda plantacerii, uzanta Afrikana sklavi kom laboro-povo. En 1763, Francia cedis la dominaco dil insulo ad Unionita Rejio. Tamen, Francia itere invadis l'insulo en 1779, pos desembarkar proxim Fort Duvernette. Unionita Rejio rikaptis la teritorio definitive erste en 1783, per la kontrato di Versailles.
De 1783 til 1796 eventis konflikti inter Britaniani e le Garifuna, komandita da Joseph Chatoyer. La revolto fine represesis en 1796, e Britaniani deportis preske 5.000 Garifuna a l'insulo Roatán, proxim Honduras.
thumb|left|200px|Kingston dum la yari 1890a. En 1834 sklaveso abolisesis en Santa Vincent. Dum la fino dil yari 1840a Portugalani de Madeira komencis enmigrar al insulo, e de 1861 til 1888 personi de Estal Indii komencis arivar. La laborala stando esis severa sive por ex-sklavi sive por l'enmigranti, pro la basa preci di sukro en extera merkati til la komenco dil 20ma yarcento.
L'universala votado adoptesis en la kolonio en 1951. La lando nedependanteskis de Unionita Rejio ye la 27ma di oktobro 1979. Robert Milton Cato esis l'unesma chefministro pos la nedependo.
Politiko
thumb|left|220px|Chefministro [[Ralph Gonsalves]] Santa Vincent e Grenadini esas konstitucala monarkio. Charles la 3ma di Unionita Rejio reprezentesas da Frederick Ballantyne, generala guberniestro. La chefo di guvernerio esas la chefministro, qua elektesas dal generala-guberniestro.
La legifala povo konsistas ek la Domo dil Asemblitaro, qua havas 21 membri, di qui 15 esas deputati qui elektesas dal populo por 5-yara periodo e 6 esas Senatani indikata dal generala guberniestro. Segun l'artiklo 28 de la konstituco, 4 ek la senatani mustas esar de la partiso qua guvernas la lando, kontre ke 2 mustas esar del opozanta partiso. La konstituco di Santa Vincent e Grenadini adoptesis en 1979, e havas entote 105 artikli.
Santa Vincent e Grenadini aceptas la Judiciala Korto di Estal Karibia kom lua maxim alta apelo-korto, sive por civila, sive por kriminala aferi. Un ek la judiciisti de la Judiciala Korto di Estal Karibia rezidas en Santa Vincent. La fundamenti de la legaro di Santa Vincent e Grenadini esas la komuna legaro di Anglia.
Segun l'artiklo 148 de la Kriminala kodexo di Santa Vincent, homeosexualeso esas nelegala en la lando. Irga persono flagrata en homeosexuala relati povas kondamnesar til 5-yara enkarcerigo.
Geografio
thumb|200px|Santa Vincent e Grenadini left|thumb|320px|[[Volkano ''La Soufrière.]] Santa Vincent e Grenadini jacas inter Santa Lucia norde, Barbados este, e Grenada sude. La lando konsistas ek 32 insuli, di qui 9 habitesas. La maxim granda e populizita insulo esas Santa Vincent, kun 344 km², qua esas montoza e havas volkanal origino. La cetera 45 km² konsistas ek du triimi del arkipelago Grenadini. La volkano La Soufrière ("sulfo-ekireyo") kun 1.234 metri di altitudo, esas maxim alta monto dil arkipelago e konstanta minaco. Ol eruptis violentoze en 1902 poka hori ante monto Pelée en Martinik, e produktis 1.680 morti. Lua lasta erupto eventis en 1979.
Pro la mikreso di la lando, ne existas importanta fluvii o lagi. Tamen, existas tri diferanta ekosistemi: humida foresti dil insuli ad-vente, sika foresti dil insuli ad-venti, e sika foresti dil insuli kunvente.
La klimato dil arkipelago esas tropikala. La pluvoza sezono eventas de mayo til novembro. Kelkafoye, forta uragani frapas l'insuli, exemple l'uragani Dean (2007), Omar (2008) e Tomas (2010).
Ekonomio
L'agrokultivo, note banano, e la turismo esas la precipua ekonomial agadi de la lando.
Demografio
left|280px|thumb|[[Kingstown, la maxim populoza urbo dil insuli.]] thumb|280px|Demografiala evoluciono di St. Vincent e Grenadini (1961 til 2005). Segun statistiki de The World Factbook por julio 2017, Santa Vincent e Grenadini havis 102,089 habitanti. La maxim multa (66%) esas negri. Mestici de blanki e negri esas 19%, Estal Indiani esas 6%, Europani esas 4%, indijeni esas 2%, e 3% apartenas ad altra etnii.
L'oficala linguo di la lando esas Angla. La Franca dialekto de Santa Vincent parolesas ordinare en familial aferi.
L'urbo maxim populoza esas la chef-urbo, Kingstown.
Kulturo
Pri muziko, la ritmi maxim populara en l'insuli esas calypso, soca, "chutney-muziko", "steelpan" e reggae. La kantisto di soca Kevin Lyttle esas la maxim konocata artisto de la lando.
Pri literaturo, on povas mencionar la skriptistuli Edgar Adams e Shake Keane (ca lasta anke kompozisto e muzikisto), e la skriptistini Peggy Carr e Phyllis Joyce McClean Punnett, ca lasta l'autorino dil nacionala himno di la lando, Saint Vincent, Land so beautiful.
Kriketo, rugbio* e futbalo esas la maxim populara sporti en la lando. Santa Vincent e Grenadini konstante partoprenas en la championkonkurso Karibiana pri basketbalo, sive kun maskula, sive kun homina esquadi.
Eatonton, Georgia
Eatonton esas urbo en la komtio Putnam, Georgia, Usa. Segun la demografiala kontado di 2010, ol havis 6,480 habitanti.
Geografio
right|Loko di Eatonton, Georgia Eatonton jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 53.6 km², equivalanta a 20.7 mi², di qui 53.3 km² (20.6 mi²) esas lando e 0.3 km² (0.1 mi², o 0.63% de la surfaco totala) esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 6,764 homi, 2,442 hemanari, e 1,706 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 127.0/km² (329.1/mi²). Esis 2,668 domi kun mezvalora denseso di 50.1/km² (129.8/mi²). Segun raso, esis 37.49% Blanki, 59.33% Negri od Afrik-Usani, 0.10% indijeni Amerikana, 0.41% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 1.35% de altra rasi, e 1.32% de du o plura rasi, e 2.38% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 2,442 hemanari, di qui 34.9% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 40.4% esis mariajita e habitis kune; en 24.0% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 30.1% esis ne-familii. En 26.2% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 10.0% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.66 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.20 personi.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $25,391, e la mezvalora revenuo per familio esis $31,571. La mezvalora revenuo por la viri esis $26,703 kontre $20,013 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $12,993. Cirkume 25.1% de la habitantaro e 20.4% de la familii vivis sub la povreso-lineo, inkluzite 32.5% ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, e 16.4% ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse.
Autolizo
Autolizo esas digesto spontana di tisui vejetala od animala.
Rockwell, Iowa
Rockwell esas urbo en la komtio Cerro Gordo, Iowa, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 989 habitanti.
Geografio
right|Loko di Rockwell, Iowa Rockwell jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 7.7 km², equivalanta a 3.0 mi², di qui 7.7 km² (3.0 mi²) esas lando e nulo esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 989 homi, 371 hemanari, e 268 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 128.6/km² (333.2/mi²). Esis 390 domi kun mezvalora denseso di 50.7/km² (131.4/mi²). Segun raso, esis 97.88% Blanki, 0.10% Negri od Afrik-Usani, 0.10% indijeni Amerikana, 0.20% Aziani, 0.00% Pacifik-insulani, 0.30% de altra rasi, e 1.42% de du o plura rasi, e 1.62% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
Esis 371 hemanari, di qui 36.4% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 63.3% esis mariajita e habitis kune; en 6.5% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 27.5% esis ne-familii. En 25.1% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 15.9% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.54 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.06 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 26.7% evante min kam 18 yari, 6.6% de 18 til 24 yari, 22.0% de 25 til 44 yari, 22.9% de 45 til 64 yari, e 21.8% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 41 yari. Por singla 100 mulieri esis 93.9 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 88.8 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $39,219, e la mezvalora revenuo per familio esis $47,167. La mezvalora revenuo por la viri esis $31,522 kontre $21,406 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $16,491. Vivis sub la povreso-lineo 6.8% de la habitantaro e 4.2% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 7.7% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 15.5% vivis sub la povreso-lineo.
914
La yaro 914 (CMXIV per Romala algarismi) esis la 914ma yaro dil unesma yarmilo, la 14ma yaro di la 10ma yarcento, e la 5ma yaro di la yari 910a.
Sune Bergström
Sune Karl Bergström (1916 til 2004) esis Suediana biokemiisto qua recevis la Nobel-premio pri fiziologio o medicino en 1982.
Otto Jespersen
Otto Jespersen (1860 til 1943) esis Dana linguisto, specalisto pri la gramatiko dil Angla linguo. Il naskis en Jutlando e frequentis l'Universitato di København, ganis diplomi en la Angla, Franca e Latina lingui. Il anke studiis linguistiko che l'Universitato di Oxford.
Jespersen esis profesoro pri la Angla che l'Universitato di København de 1893 til 1925. Kun Paul Passy, il fondis l'Internaciona Fonetik-Asociuro. Il forte sustenis la ideo pri auxiliara internaciona linguo. Il esis membro di la Delegitaro qua kreis l'artificala linguo Ido e pose developis Novial, quan il judikis kom plubonigita linguo.
Il esas famoza pro kelka verki. Lua Modern English Grammar esas konsakrata precipue a morfologio e sintaxo. Lua Growth and Structure of the English Language es kompleta vidpunto pri la Angla da homo kun altra matrala linguo, ed ankore nun imprimesas, plu kam 60 yari pos lua morto e preske 100 yari pos l'original publikigo.
Jespersen propagis fonosemantiko e skribis: kad esas vere plu multa logiko ye l'opozita extremo qua negas irgasorta son-simbolismo (ecepte la mikra klaso de evidenta ekoismi ed 'onomatopei') e vidas en nia vorti nur kolekturo de acidental e senraciona asociuri di sono e signifiko? … "Esas nenegebla ke esas vorti quin ni sentas instintale kom adequata por expresar l'idei quin li reprezentas."
Søren Kierkegaard
Søren Aabye Kierkegaard (1813 til 1855) esis Dana filozofo konsiderita la patro di Existencialismo.
Il skribis pri ironio.
Lilio
thumb|Lilio floro Lilio esas planto herbacea, bulboza kun stipo rekta, e di qua la varietato maxim konocata havas floro pureblanka e kloshoforma.
Ashdown, Arkansas
Ashdown esas urbo en la komtio Little River, Arkansas, Usa. Segun la demografiala kontado di 2010, ol havis 4,723 habitanti.
Geografio
right|Loko di Ashdown, Arkansas Ashdown jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbo havas entote 18.5 km², equivalanta a 7.2 mi², di qui 18.4 km² (7.1 mi²) esas lando e 0.1 km² (0.04 mi², equivalanta a 0.56% de la surfaco totala) esas aquo.
Demografio
Segun la demografiala kontado di 2000, esis 4.781 homi, 1.880 hemanari, e 1.287 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 259.6/km² (672.3/mi²). Existis 2.103 domi kun mezvalora denseso di 114.2/km² (295.7/mi²). Segun raso, esis 62.85% Blanki, 34.09% Negri od Afrik-Usani, 1.05% indijeni Amerikani, 0.23% Aziani, 0.02% Pacifiki Insulani, 0.48% de altra rasi, e 1.28% de du o plura rasi, e 0.96% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.
La procento di habitanti segun evo esis: 26.4% evante min kam 18 yari, 9.7% de 18 til 24 yari, 25.5% de 25 til 44 yari, 21.8% de 45 til 64 yari, e 16.6% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 36 yari. Por singla 100 mulieri esis 86.1 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse, esis 78.4 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en la urbo esis $26.754, e la mezvalora revenuo per familio esis $34.850. La mezvalora revenuo por la viri esis $33.668 kontre $18.073 por la mulieri. La revenuo per capita por la urbo esis $15.293. Cirkume 18.9% de la habitantaro e 15.5% de la familii vivis sub la povreso-lineo, inkluzite 21.6% ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, e 25.1% ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse.
Samurayo
thumb|samurayo Samurayo (Japoniane: 侍) esis, en olima Japonia, membro dil militero-klaso.
Parti del armaro di samurayi:
San-Marino (urbo)
thumb|250px|left|Strado en San-Marino. San-Marino esas la chef-urbo di San-Marino. Segun statistiki dil yaro 2013, ol havis 4,128 habitanti. Entote ol havas 7,09 km².
Tradicionale fondita dum la 4ma yarcento da Santo Marinus de Dalmatia, petro-sekisto, e nomizita homaje ilu.
Samurayo
Kelka fazi en la historio di la samurayi
Kamakura-ero 1185-1336
Muromachi-ero 1336-1573 e Azuchi-Momoyama-ero 1573-1600
Josef Beránek (hokeisto, 1969)
Josef Beránek (n. ye la 25ma di oktobro 1969) esas Chekoslovakiana e Chekiana ex-hokeisto sur glacio.
Theodor Tobler
Theodor Tobler (n. ye la 24ma di januaro 1876 til la 4ma di mayo 1941, esis Suisa entraprezisto, maxim konocata kom la kreinto, ensemble kun Emil Baumann, di la famoza entraprezo Toblerone, fabrikanto di chokoladi.
En 1899, ilua patro, Johann Jakob Tobler, fondis entraprezo Fabrique de Chocolat Berne, Tobler & Cie por produktar chokoladi. En 1900, Johann Jakob transferis la kompanio ad ilua filiulo.
Nokto-gardeno ed altra rakonti
Nokto-gardeno ed altra rakonti esas libro da Brian E. Drake, publikigita da The Oxford Rationalist.
Ol kontenas plura rakonti, serioza, drola, misteria, komedia, e.c.
Batalio di Xinkou
La Batalio di Xinkou esis batalio en qua la Nacionala Revolucionala armeo di la Republiko Chinia luktis kontre l'armeo di Japonian imperio dum la duesma milito Chiniana-Japoniana.
Dum ca batalio, unesmafoye trupi de Kuomintang e trupi organizita dal Komunista Chiniani luktis ensemble kontre Japoniani. Ca batalio eventis samatempe kam la batalio di Taiyuan, kom parto dil invado Japoniana en Shanxi.
Pos kaptar Gouxian e Yuanping, Japoniani lansis granda atako kontre Xinkou ye la 13ma di oktobro. Ye la 16ma di oktobro, Chiniana trupi lansis kontreatako, qua rezultis la morto dil generalo Hao Mengling, komandero del 9ma Armeo. Tamen, Chiniana rezisto duris, e samatempe Komunisti sucesis vinkar Japoniani, che batalio di Pingxingguan. Ye la 26ma di oktobro, Japoniani sucesis ruptar defenso-lineo Chiniana en Niangziguan, pro to Chiniani gradope retretis vers Taiyuan.
La batalio montris la febleso di Chiniana trupi, qui havis poka armi, e multafoye nur havis "kokteli Molotov" por konfrontar enemika tanki. Kun la vinkeso Chiniana en Taiyuan, ca konfronto posibligis Japoniani asekurar lua kontrolo dil nordo di Chinia, ube la rezisto di gerileri duris dum la sequanta yari.
Ekonomio di Kosta Rika
thumb|280px|left|[[Kafeo de Kosta Rika.]] L'ekonomio di Kosta Rika deskreskis 1,3% en 2009, ma pos 2010 ol mantenis forta e stabila ekonomiala dum kelka yari, e kreskis plu kam 4% omnayare, exemple en 2016, kande ol kreskis 4,3%. La lando sucesabis kontrolar desforestizo, e la povreso diminutabis, til ke lua ekonomio subisis l'efekti dil epidemio di KOVID-19.
Exterlanda kolokanti atraktesis pro la politikala stabileso, pro la bona eduko de lua habitantaro, e pro la facilesi de la zoni di libera komerco. Pos la signato di la Konkordo pri Libera Komerco di Central Amerika e Dominikana Republiko (abreviuro Angle: CAFTA-DR) en 2009, kreskis la kolokado en importanta sektori del ekonomio, inkluzite asekuro e telekomuniko. La bazo dil ekonomio esas komerco kun altra landi.
1282
La yaro 1282 (MCCLXXXII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye jovdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 282ma yaro di la duesma yarmilo, la 82ma yaro di la 13ma yarcento, e la 3ma yaro di la yari 1280a.
Ekonomio di Kosta Rika
thumb|280px|left|Plajala hotelo Barceló Tambor. Kosta Rika dependas multe del exportaco di agrokultivala ed industriala produkturi. La lando produktas ed exportacas precipue kafeo, banano, sukro, ananaso, vesti, stofi, ed elektronikal e medikal equipuri. Lua precipua ekonomiala partenero esas Usa. Lua naturala peizaji e biodiverseso atraktas turisti ed anke extera koloko por la turistala sektoro.
Dum recenta yari l'exportaco divenis diversigita pro la kresko di sektori di alta teknologio. Tamen kelka problemi persistas, exemple l'alta nivelo di burokratismo, desfacilesi por efikigar kontrati, febla protekto por kolokadi e, plu recente, la kresko di fiskala deficito, la kreskanta debo publika, e la basa nivelo di revenuo dil habitantaro. Dum 20 yari, la procento di habitanti sub la povreso-lineo kreskis de 20% til 25%. Diferanta de altra Central-Amerikana landi, Kosta Rika ne dependas multe de la pekunio sendita da lua civitani qui vivas exterlande, qua reprezentas nur 0,7% de la TNP. Vicee, ol dependas de la direta kolokado dal exterlandani (qua reprezentas 4% de la TNP).
Thomas Gamkrelidze
Tamaz (Thomas) Valerjanovicx dze Gamkrelidze (Gruziane: თამაზ გამყრელიძე; Ruse: Тама́з Валериа́нович Гамкрели́дзе) (n. 23ma di oktobro 1929 til la 10ma di februaro 2021 ) esis remarkinda Gruziana linguisto, orientalisto, publika meceno, akademiano (depos 1974) e prezidanto dil Akademio pri Cienci di Gruzia pos februaro 2005. Anke esas Doktoro pri Cienci (1963) e Profesoro (1964).
14 aK
15 aK <--> 13 aK / 1ma yarcento aK
Ortoptero
Ortoptero esas insekto qua havas quar ali, di qui la du infra esas faldita longeso-sinse.
Veroniko
Veroniko esas nomo di plura planti ek la grupo "personei", di qui l'extremaji konsumesas infuzure.
13 aK
14 aK <--> 12 aK / 1ma yarcento aK
Maurice Chevalier
Maurice Chevalier (1888 til 1972) esis Franca kantisto e cinem-aktoro. Ilu komencis laborar evante 13 yari, en 1901. Ilu iris a Hollywood laborar kom aktoro dum la yari 1930a.
Edmond, Kansas
Edmond esas urbeto en la komtio Norton, Kansas, Usa. Segun la demografiala kontado di 2000, ol havis 47 habitanti.
Geografio
right|Loko di Edmond, Kansas Edmond jacas a.
Segun l'Usana Kontado Ministerio, l'urbeto havas entote 0.4 km², equivalanta a 0.2 mi², di qui 0.4 km² (0.2 mi²) esas lando e nulo kovresas per aquo.
Demografio
Esis 19 hemanari, di qui 36.8% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 52.6% esis mariajita e habitis kune; en 10.5% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 31.6% esis ne-familii. En 26.3% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 10.5% habitesis da ulu evante 65 yari o pluse qua vivis sole. La mezvalora grandeso per hemanaro esis 2.47 personi e la mezvalora grandeso per familio esis 3.08 personi.
La procento di habitanti segun evo esis: 34.0% evante min kam 18 yari, 0.0% de 18 til 24 yari, 31.9% de 25 til 44 yari, 21.3% de 45 til 64 yari, e 12.8% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 40 yari. Por singla 100 mulieri esis 113.6 viri. Por singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 82.4 viri.
La mezvalora revenuo per hemanaro en l'urbeto esis $11,875, e la mezvalora revenuo per familio esis $28,750. La mezvalora revenuo por la viri esis $25,000 kontre $12,500 por la mulieri. La revenuo per capita por l'urbeto esis $7,395. Vivis sub la povreso-lineo 25.6% de la habitantaro e 20.0% de la familii. Ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, 17.6% ed ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse, 0.0% vivis sub la povreso-lineo.
Limako
Limako esas molusko gasteropoda, reptera, di qua korpo esas oblonga, senkonka, kovrata da humoro viskoza. limax
Miezienava
Miezienava esas vilajo en estala Bielorusia, provinco Viciebsk, distrikto Orsha, komono Zubrevichi.
Verso
Verso esas kombinajo di vorti mezurita e ritmoza segun certa fixa e determinita reguli.
Idala revui
Yen trovesas listo di revui publikigita en Ido:
15 aK
16 aK <--> 14 aK / 1ma yarcento aK
Petr Beránek (hokeisto)
Petr Beránek (n. ye la 8ma di julio 1993) esas Chekiana hokeisto sur glacio.
Hazba
Hazba esas vilajo en estala Bielorusia, provinco Viciebsk, distrikto Haradok, komono Miaja.
La loko jacas 3 km de nordala rivo di lago Siasita en baseno di rivero Lovat (baseno di Neva), cirkum 3 km de frontiero Bielorusia – Rusia, 10 kilometri nord-este de administrala centro dil komono (Miaja) e 44 kilometri de Haradok. Lo situesas ank cirkum 31 km de ferovojala staciono Bichiha.
Til 2004 lo esis administrala centro di samanoma exkomono, e en yari 2004-2018 Hazba apartenis ad exkomono Rudnia.
Autoritato
Autoritato esas yuro, povo, darfo pri koaktar ad obedio.
Slovakia
Slovakia (slovak. Slovensko), longe Slovaka Republiko (slovak. Slovenská republika), esas lando senlitora en central Europa, habitata da plua kam kin milion homi en areo di cirkume 49 000 km². Slovakia havas frontieri kun Chekia ed Austria weste, Polonia norde, Ukraina este e Hungaria sude. Lua chef-urbo e maxim granda urbo esas Bratislava. Slovakia esas membro dil Uniono Europana, NATO, Organizuro por Kunlaboro ed Ekonomiala Developo (OKED), Mondal organizuro pri komerco ed altra internaciona organizuri.
Slavi venis al teritorio di nuna Slovakia inter la 5ma e la 6ma yarcenti dum migrado di populi. Diversa parti di Slovakia apartenis al unesma unajo politikal di Slavi dum la historio: l'imperio Samo, Granda Moravia, Rejio Hungaria, Habsburga monarkio, Austria-Hungaria e Chekoslovakia. Slovakia nedependanteskis ye la 1ma di januaro 1993 per la pacoza dividesko di Chekoslovakia en tale nomizita "Divorco di Veluro". Ol esis la lasta lando Europana qua ganis sua autonomeso dum la 20ma yarcento.
Slovakiana ekonomio esas un ek la maxim rapide kreskanta del Europana Uniono e del Organizuro por Kunlaboro ed Ekonomiala Developo. Ol membreskis l'Uniono Europana en la yaro 2004 e l' Eurozono ye la 1ma di januaro 2009.
Historio
thumb|left|320px|Romana enskriburo proxim Trenčín (178-179). Pos 500 aK, la teritorio di nuna Slovakia populizesis da Kelti, qui konstruktis povoza fortifikita kolonieti, konocata en Latina kom oppida, en la loki di nuna Bratislava e Havránok. Arjenta moneti kun la nomi di Kelta reji, konocata kom biatek, reprezentas l'unesma uzo konocata di skribo en Slovakia. Depos la yaro 2, l'expanso di Romana imperio establisis e mantenis serio di avanposteni cirkum e norde dil Danubio; la maxim granda ek li nomesis Carnuntum e Brigetio. Proxim la lineo maxim nordal dil Romana doplando existis vitral kampeyo di Laugaricio (nuna Trenčín), ube en la batalio decidigiva, Romana legiono kombatis e vinkis Germana tribuo Quadi en la yaro 179 dum tale nomizita "militi Markomana". La barbara Rejio Vannius, fondita dal Sueva tribui Germana Quadi e Markomani, same quale kelka mikra tribui Germana e Kelta, inkluzite l'Osi e la Kotini, existis en west- e central Slovakia depos la yaro 8-6 aK til la yaro 179.
Slava tribui populizis la teritorio di Slovakia dum 6ma yarcento. West-Slovakia esis centro dil Imperio Samo dum la 7ma yarcento. Slava stato, konocata kom princio Nitra, kreesis en la 8ma yarcento ed olua regninto Pribina lasis konsakrar l' unesma kirko Kristana konocata en Slovakia en la yaro 828. Kun la vicina Moravia, la princio formacis la nukleo dil imperio Granda Moravia depos la yaro 833. La kulmino di ca Slava imperio eventis pos l'arivo di Santa Kirilos e Metodius en la yaro 863, dum la regno di princo Rastislav e l'expanso teritorial sub rejo Svatopluk la 1ma.
Rejio Hungaria
L'invado di Europa da Mongoli dum la yaro 1241 e la sequanta famino efektigis diminutado di habitantaro. Dum Mezepoko, Slovaka urbi kreskis rapide, nombroza petroza kasteli konstruktesis, e l'arto developesis. En 1465 rejo Matthias Korvinus fondis l'unesma universitato en Pressburg, ma ol klozesis en 1490 pos ilua morto.
Pos ke Otomani komencis lia expanso a Hungaria ed okupis Budim dum frua 16ma yarcento, la centro dil Rejio Hungaria (lor nomizita Rejala Hungaria) transferesis a Pressburg (nun Bratislava), qua divenis chef-urbo di Rejala Hungaria en la yaro 1536. Ma la militi Otomana ed ofta revolti kontre Hasbsburg-a monarkio anke divenis kauzo di multa destruktado, nome en rurala regioni. Pos ke Turki retretis de Hungaria en la tarda 17ma yarcento, l'importanto di Slovakia interne dil rejio diminutis, quankam Pressburg duris esar chef-urbo di Hungaria til la yaro 1848, kande la chef-urbo transferesis a Budapest.
Dum la revoluciono di 1848 til 1849, Slovaki suportis Austrian imperiestro, ambiciante separar su de la parto Hungariana di Austriana monarkio, sensucese. Dum la periodo di Austria-Hungaria, Slovaki subisis severa opreso e similigo-procedo, stimulita dal guvernerio Hungara.
Chekoslovakia til la duesma mondomilito
En 1918, Slovakia e la regioni Bohemia, Moravia, Silezia e Rutenia unionesis por formacar Chekoslovakia. La frontieri di la nova stato konfirmesis dal traktati di Saint-Germain-en-Laye e Trianon. En 1919, dum la kaoso pos la krulo di Austria-Hungaria, Slovakia atakesis dal provizora Sovieta Republiko Hungaria ed un triimo di Slovakia provizore divenis tale nomizita "Republiko Sovietiana Slovaka".
Dum la periodo intermiliti, Chekoslovakia esis demokrata e prosperoza stato. Lua habitantaro konsistis ek Cheki (51%), Slovaki (16%), Germani (22%), Hungari (5%) e Karpato-Ruteni (4%). La minoritati Germana e Hungara plendis subisar diskriminaco, samatempe kam Naziista Germania e Hungaria demandis revizo di la frontieri. L'Interkonsento di München, signatita en septembro 1938, posibligis l'enkorpigo di Sudetenlando, regiono di majoritato Germana, a Naziista Germania.
Sub preso da Naziista-Germania, la Republiko Slovaka, duktita dal klerikala fashisto Jozef Tiso, deklaris sua nedependo de Chekoslovakia en 1939. Sequante, Germana trupi invadis ed okupis tota Chekia. La guvernerio di Slovakia influesis forte da Germania, e gradope divenis rejimo marioneta.
Samatempe, l'exilita guvernerio Chekoslovakiana probis revokar l'interkonsento di München e l'invado di Chekoslovakia. Kelka guvernerii agnoskis l'exilita guvernerio kom legitima reprezentero di Chekoslovakia. Kom parto dil holokausto, cirkume 75 mil Judi, de lora 80 mil qui rezidis en Slovakia sendesis a Germana koncentreyi. En 1944, kande divenis klara ke Reda Armeo ekpulsus Naziisti de estal Europa, komencis sangoza revolto kontre Naziisti, konocata kom "Nacionala Revolto Slovaka". Sangoza militeto komencis, e Germani e lia kunlaborinti destruktis 93 urbeti e masakris mili di civili. Erste en aprilo 1945 Sovietiani e Rumani sucesis liberigar Slovakia de Naziisti.
Komunista epoko
Pos la duesma mondomilito, Chekoslovakia riunigesis, e Jozef Tiso enkarcerigesis, judiciesis e mortigesis per jibeto en 1947. Plu kam 76 mil Hungari e 32 mil Germani koaktesis forirar de Slovakia, en serio di transferi di populi komencinta dal federiti pos la Konfero di Potsdam e konfirmita per Dekreti dal prezidanto Beneš. Ca ekpulso duras esar fonto di tensi inter Slovakia e Hungaria.
Pos stato-stroko en 1948, Chekoslovakia venis sub l' influo di Sovietia e dil Pakto di Warszawa. En 1968, la lando okupesis da trupi dil Pakto di Warszawa, qua finis periodo di libereso sub duktado di Alexander Dubček. En 1969, Chekoslovakia divenis federuro, konsistanta ek la Republiko Socialista Cheka e la Republiko Socialista Slovaka.
Establiso di Slovakia
Komunista rejimo finis en 1989 en Chekoslovakia, dum la pacoza Revoluciono di Veluro. Slovakia duktata dal chef-ministro Vladimír Mečiar, deklaris su kom stato suverena en julio di 1992, signifikinte ke lokala legaro esis "plu efikiva kam" federala legi. Dum l'autuno 1992, Mečiar e Cheka chef-ministrulo Václav Klaus negociis detali pri dissolvo di la federuro. En novembro, federala parlamento votis l'oficala dissolvo di Chekoslovakia ye la 31ma di decembro 1992. Slovakia e Chekia divenis stati sendependanta ye la 1ma di januaro 1993. Ca evento kelkafoye nomesas Divorco di Veluro. Slovakia restis proxim asociito di Chekia ed altra landi dil Grupo di Visegrád. Slovakia divenis membro di NATO ye la 29ma di marto 2004 e dil Uniono Europana ye la 1ma di mayo 2004.
Politiko
left|thumb|320px|Palaco prezidantal Slovaka en Bratislava thumb|320px|Episkopala palaco, sideyo dil guvernerio Slovaka. Slovakia esas parlamentala demokrata republiko kun plurapartisala sistemo. La chefo di stato esas la prezidanto, qua elektesas direte dal populo por 5-yara periodo. La chefo di guvernerio esas la chefministro, qua havas plua povo kam la prezidanto, ed ordinare esas la chefo dil partiso qua havas la majoritato. Ofte lu bezonas formacar majoritata koalisuro en la parlamento. La chefministro komisesas dal prezidanto.
La legifala povo konsistas ek la Nacional Asemblo di Slovaka Republiko, qua havas unika chambro kun 150 deputati, qui elektesas por periodo di quar yari segun proporcionala reprezento.
Slovakia esas membro dil Europana Uniono e NATO depos la yaro 2004. Kom membro dil Unionita Nacioni depos la yaro 1993, Slovakia elektesis ye la 10ma di oktobro 2005 por periodo di du yari (2006-2007) en la Sekureso-Konsilistaro dil Unionita Nacioni. Slovakia ank esas membro dil Organizuro por Kunlaboro ed Ekonomiala Developo, Mondala organizuro pri komerco e Organizuro por la Sekureso e la Kunlaborado en Europa ed altra internaciona organizuri.
Segun Montala indexo pri Libereso di Jurnalaro, kreita da Raportisti sen Frontieri (2007), Slovakia esas la 3ma maxim libera lando ek 169 landi, same kam Estonia. Segun l'Indexo pri Percepto dil Korupto, en 2007 Slovakia okupis la 49ma poziciono inter 180 landi.
Regioni e distrikti
right|350px Slovakia administrale dividesas en ok regioni nomizata segun olia chef-urbo. La regioni juas kelka autonomeso depos la yaro 2002.
La regioni subdividesas en multa distrikti. Slovakia nun havas 79 distrikti, singla ek li subdividita en municipi.
Westala regioni de la lando esas plu richa kam l'estala, sive pri ekonomiala produktado, sive pri chomeso, ma la difero ne esas plu granda kam en la maxim multa altra landi del Europana Uniono.
Geografio
250px|thumb|Mapo [[topografio|topografiala di Slovakia.]] thumb|L'aristo chefa dil Kriváň ([[Mikra Fatra).]] Slovakiana peizajo esas montoza. Karpati extensas su tra majoritato dil nordal duimo dil lando. Inter ca montari esas l' alta somiti dil Tatra. En la nordo, proxim la frontiero Poloniana, esas l' Alta Tatra, qua esas populara ski-glital frequenteyo. En l' Alta Tatra esas multa cenal lagi e vali, la somito maxim alta di Slovakia, la Gerlachovský štít (2 655 m), e la Kriváň, monto tre simbola por la lando.
La precipua fluvio Slovaka esas Danubio ed olua riveri enfluanta, Váh e Hron.
La klimato Slovaka esas inter la zoni di klimato oceanala e kontinentala, kun relative varma someri e vintri kolda, nuboza e humida. La teritorio di Slovakia povas dividesar ye tri speci di zoni klimatala e lo unesma povas dividesar ye du sub-zoni.
En la zoni kun influo oceanala, la mezavalora yarala temperaturo esas cirkume 9°C til 10°C. La mezavalora temperaturo dil monato maxim varma esas cirkume 20°C e la mezavalora temperaturo dil maxim kolda monato esas -3°C. Ca tipo di klimato existas en la plani di Záhorie e Danubiana, ed esas la tipala klimato di Bratislava.
En la zoni kun influi kontinentala, la mezavalora yarala temperaturo esas cirkum 8-9°C. la mezavalora temperaturo dil monato maxim varma esas cirkum 19°C e la mezavalora temperaturo dil monato maxim kolda esas min kam -3°C. Ca speco di klimato esas en Baseno di Košice e Baslando di Est-Slovakia. Co esas la tipala klimato dil urbo di Košice.