cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Beijing
Ti Beijing, sigud idi a romanisado kas ti Peking, ket isu ti kapitolio iti Republika dagiti Tattao iti Tsina ken maysa kadagiti kaaduan ti populasion a siudad iti lubong, nga adda populasionna iti 19,612,368 manipud idi 2010. Ti metropolis, a mabirukan idiay akin-amianan a Tsina, ket tinurayan ti maysa a dagus a natenggel a munisipalidad babaen ti nailian a gobierno, nga adda dagiti 14 nga urbano ken suburbo a distrito kendua nga away a kondado. Ti munisipalidad ti Beijing ket napalikmutan babaen ti Probinsia ti Hebei a malaksid ti kaarruba a Munisipalidad ti Tianjin iti abagatan a daya.
Calasiao
Dagiti baranggay
• Poblacion West
Camiguin de Babuyanes
Dagiti panagbettak
Idi 1991, adda met dagiti reporta ti bulkaniko nga aktibidad ngem ti instrumental a panagsukisok ket saan a nangipakpakita ti karkarna nga aktibidad, a kas ti nakaro a pumaroliko nga aktibidad, marikrikna a gingined, panagpussuak kadagiti bakras ti bulkan, wenno angot ti asupre.
Tudela, Cebu
Dagiti baranggay
Ti Tudela ket nabingbingay a politikal kadagiti 11 a barbaranggay.
Himalaya
Heolohia
Idi las-ud ti kinaudi a panawen ti yelo, adda idi ti maysa a naikapet nga alog ti yelo dagiti glasier ti baetan ti Kangchenjunga iti daya ken Nanga Parbat iti laud. Iti laud, dagiti glasier ket timmiponda ti network iti alog ti yelo idiay Karakoram, ken iti amianan, timmiponda ti dati a Tibetano a kaunegan ti daga a yelo iti abagatan, ti ruar a panagayos dagiti glasier ket nagpatingga iti baba ti elebasion iti. Bayat a ti agdama a ginget dagiti glasier ti Himalaya ket umabot ti  iti kaatiddog, adda dagiti kangrunaan a ginget dagiti glasier idi ket  ti kaatiddogda idi las-ud ti panawen ti yelo. Ti glasier a linia ti niebe (ti altitud a lugar ti pakapenpenan ken ablasion ti glasier ket natimbeng) ket agaru idi a nga abab-baba ngen tatta nga aldaw. Isu nga, ti klima ket saanna a a nalamlamiis ngem tatta nga aldaw.
Rodrigo Duterte
Nasapa a biag
Immuna nga immalis dagiti Duterte idiay Mindanao idi 1948 ngem agsublisubli iti Visayas. Kanungpalandan a nagtaeng idiay Rehion ti Davao idi 1951. Ni Vicente a kas abogado ket pribado a nagsanay, bayat a ni Soledad nagisursuro kadagiti publiko nga eskuela akas mannuro. Nupay kast ni Mrs Duterte, ket nagretiro a kas mangimaton idi 1952 idi ti abogado nga asawana ket simrek idiay iti politika.
Probinsia ti Manus
Ti Probinsia ti Manus ket ti kabassitan a probinsia idiay Papua Baro a Guinea nga addaan iti kalawa ti daga iti 2,100 km², ngem addaan iti ad-adu ngem 220,000 km² iti danum. Ti kapitolio ti probnsia ket ti Lorengau ken ti dagup ti populasion ket 60,485 (senso idi 2011).
Cantilan
Dagiti baranggay
• Magasang
Mangifera orophila
Ti Mangifera orophila ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Anacardiaceae. Daytoy a kayo ket endemiko iti Malaysia Peninsular.
Banga, Abagatan a Cotabato
Dagiti baranggay
• Improgo Village (Pob.)
• Lampari
• Reyes (Pob.)
1773
Ti tawen idi 1773 ket kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes iti kalendario a Gregoriano ken kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes ti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a kalendario a Huliano.
Mandaon
Dagiti baranggay
• Alas
• Canomoy
• Polo Dacu
Mangifera odorata
Ti Kwini wenno Mangifera odorata ket ti sebbangan ti mangga a patneng iti tropikal nga Asia. Ti bunga ket nakusnaw a narangha iti maris ken natubbog ken nasam-it no maluom. Agpataud ti kayo iti nabanglo a natutot nga angot. Agsabong ti kayo iti amin a paset ti tawen ken nabanglo dagiti sabong. Makasabidong ti tutot ti saan a naluom a bunga ti kwinis. Nagtimbukel dagiti bunga, nangisit a berde aginggana iti berde no maluom.
San Francisco, Abagatan a Leyte
Dagiti baranggay
• Anislagon
1841
Hulio–Disiembre
thumb|110px|right|Ni [[Antonín Dvořák]]
Honshu
Heograpia
Ti Honshu ket naikapet kadagiti isla iti Hokkaido, Kyushu ken Shikoku babaen dagiti tunel wenno rangtay. Dagiti tallo a baro a rangtay a sistema ket naipatakder ti ballasiw kadagiti isla iti Kinauneg a Baybay a nagbaetan ti Honshu ken Shikoku (Rangtay Akashi Kaikyō ken ti Rangtay Ōnaruto; Rangtay Shin-Onomichi, Rangtay Innoshima, Rangtay Ikuchi, Rangtay Tatara, Rangtay Ōmishima, Rangtay Hakata-Ōshima, ken ti Rangtay Kurushima-Kaikyo; Rangtay Shimotsui-Seto, Rangtay Hitsuishijima, Rangtay Iwakurojima, Rangtay Yoshima, Rangtay Kita Bisan-Setoe, ken ti Rangtay Minami Bisan-Seto), ken ti Tunel Seikan ket mangikapet ti Honshu iti Hokkaido.
Dagiti patingga nga ungto
Ti akin-amaianan unay nga ungto idiay Honshu ket ti murdong iti Shimokita a Peninsula idiay Ōma, Aomori. Ti akin-abagatan unay a patingga ket naisanglad idiay Rawis a Kure idiay Kushimoto, Wakayama. Daytoy nga isla ket nabeddengan iti daya babaen ti Todogasaki idiay Miyako, Iwate ken iti laud babaen ti Bishanohana idiay Shimonoseki, Yamaguchi. Sumakop daytoy ti sumurok a walo a grado iti latitud ken 11 a grado iti longitud.
Pagsasao a Cheke Holo
Ti pagsasao a Cheke Holo (tinawtawagan pay iti Maringe wenno Marine, A’ara, Holo, Kubonitu) ket ti maysa a Pagsasao nga Oceaniko nga insasao idiay Is-isla Solomon. Dagiti agsasao ket agtatengda idiay Isla Santa Isabel.
San Juan, Abagatan a Leyte
Dagiti baranggay
• San Vicente
Thryptomene denticulata
Ti nalinteg a bassit a mula ket kadawyan nga agtubo iti katayag iti. Daytoy ket agsabong iti pagbaetan ti Mayo ken Nobiembre ken agpataud kadagiti purpura-derosas a sabong. Daytoy ket kadawyan nga agtubo iti kaakaba iti agarup a ken addaan kadagiti bassit-usit a bulong.
Ti mula ket makaandur iti kalgaw no napauten a naimula. Nasayaat daytoy nga agtubo iti napno nga init wenno nalinong bassit. Dagiti bulong ket mabalin a kanen dagiti alimbubudo ken ti mula ket agpaut iti biag iti lima aginggana iti sangapulo atawen.
San Ricardo, Abagatan a Leyte
Dagiti baranggay
• San Antonio (Alangalang)
• San Ramon
• Saub
Carrascal
Dagiti baranggay
• Pantukan
• Saca (Pob.)
General Trias
Dagiti baranggay
• Alingaro
• San Juan I
Milagros, Masbate
Dagiti baranggay
Ti Milagros ket politikal a nabingbingay iti 27 a barbaranggay.
• Cayabon
Ovidio
Ni Publius Ovidius Naso (20 Marso 43 SK – AD 17/18), naamammoan pay a kas ni Ovid iti agsasao ti Ingles a lubong, ket maysa idi a a Romano a mannaniw a kasayaatan a naamammoan a kas ti nagsurat ti tallo a kangrunaan nga urnong ti daniw, ti Heroidas, Amores ken Ars Amatoria, ken ti Metamorposis, ti maysa a mitolohiko a heksametro a daniw. Isu ket nadayeg a naamammoan para iti Fasti, a maipanggep ti Romano a kalendario, ken ti Tristia ken ti Epistulae ex Ponto, ti dua nga urnong dagiti daniw a naisurat idi idu ket naipatalaw idiay Baybay aNangisit. Ni Ovidio ket isu pay ti nagsurat kadagiti nadumaduma a babbassit a pirgis, tiRemedia Amoris, ti Medicamina Faciei Femineae, ken ti atiddog a lunod a daniw nga Ibis. Isu ket nagsurat pay ti napukaw a trahedia, a Medea. Isu ket naipanpanunotan a kas ti apo ti naliday a kopla, ket tinawtawidan anairanggo a kumaduann ni Virgilio ken ni Horacio a kas maysa kadagiti tallo a kanoniko a mannaniw ti Latin a literatura. Ti eskolar a ni Quintiliano ket nangipanunot kaniana a kas ti kinaudi kadagiti kononikal nga elehista ti ayat iti Latin. Ti daniwna, nga adu a tinultulad idi las-ud ti Naladaw a Kina-ugma ken ti Tengnga a Panpanawen, nga kaaaduan a nakaimpluensia ti Europeaano nga arte ken literaturae ken agtultuloy a kas maysa kadagiti kangrunaan a nagtataudan ti klasiko a mitolohia.
Cortes, Surigao del Sur
Dagiti baranggay
• Burgos
Mangifera caesia
Ti Mangifera caesia ket ti sebbangan dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti kasoy iti Anacardiaceae. Dagiti kadawyan a nagan ket mairaman ti jack, puraw a mangga, binjai (Pagsasao a Malayo), wani (Pagsasao a Balines), yaa-lam (Pagsasao a Tailandes), bayuno/baluno/belunok (Pagsasao a Filipino) ken mangga wani (Pagsasao a Cebuano). Maitagikua daytoy iti isu met laeng a henero iti mangga ken adu a naimuyongan kadagiti lugar ti Indonesia, Malaysia, Singapur, Brunei, Papua Baro a Guinea ken ti Filipinas.
Deskripsion
Dagitoy ket maigawidan kadagiti tanap iti agarup a 400 m aginggana iti 800 m, ken makasapul iti tudo. Manmano a mabirukan daytoy iti bakir ken adu kadagiti kalugnakan a lugar. Agtubo aginggana iti iti katayag ken addaan iti napusek a balangat iti timbukel a sukog dagiti bulong. Purpura wenno derosas dagiti sabong, 0.7 cm iti kaatiddog nga agraman kadagiti lima a sepalo. Dakkel ti bunga, makan, immitlog a drupa iti a kaatiddog ken  iti kaakaba. Ti kudil ket naingpis ken kayumanggi nga addaan kadagiti nangisngisit a pattopattok, ken ti lasag ket duyaw-puraw, nalukneng, ken napigsa ti angotna nga addaan iti asido-nasam-it wenno naalsem a nanam. Ti binjai ket naipampamattian a nagtaud manipud iti isla ti Borneo, ngem kadawyan a naimulmula kadagiti sabali a lugar para iti makan a bungana. Ti kayo ket maysa kadagiti kaaduan ken napateg a sebbangan ti Mangifera iti akinlaud a Malaysia, nga adu a naimulmula idiay kadagiti muyongan. Adu pay a naimulmula daytoy idiay Bali, Sumatra, ken Borneo.
Shia nga Islam
Ti Shia nga Islam ket ti maikadua a kadakkelan a sanga ti Islam: manipud kadagiti naladaw a tawen ti 2000, dagiti Shia a Muslim ket nagkontribusionda iti 10–15% kadagiti amin a Muslim. Ti Imamiyyah a Shia ket ti kadakkelan a sangaa ti Shia nga Islam, ken dagiti karkulo idi 2012 ket mangibaga a 85% kadagiti Shia ket dagiti Imamiyyah.
Lake Sebu
Dagiti baranggay
• Halilan
• Ned
• Poblacion
• Talisay
Mobo
Dagiti baranggay
• Baang
• Nasunduan
Monreal, Masbate
Dagiti baranggay
• Macarthur
• Maglambong
• Poblacion
Legazpi, Albay
Dagiti baranggay
• Tula-tula
• Ilawod
• Ilawod East
Aloguinsan
Dagiti baranggay
• Kandingan
Legazpi, Albay
Dagiti baranggay
• Binanuahan East
The Da Vinci Code (panangilawlawag)
Ti The Da Vinci Code ket nobela babaen ni Dan Brown a naipablaak idi 2003.
Apalit
Dagiti baranggay
• Sampaloc
Legazpi, Albay
Dagiti baranggay
• Cagbacong
• Maslog
• Tamaoyan
• Cabugao
Norala
Ti Norala ket maysa a maka-3 a klase nga ili iti probinsia ti Abagatan a Cotabato iti Filipinas.
Saleng
Ti pino ti Filipinas (pino ti Benguet) ket sagpaminsan pay a tinawtawagan a kas ti Pinus insularis; nupay kasta, ti agdama a kapanunotan ket matrato daytoy a kapada ti P. kesiya. Ti siudad ti Baguio ket nabirngasan a kas "Ti siudad dagiti pino", gapu ti kaadu kadagitoy a kayo.
Norala
Dagiti baranggay
Ti Norala ket nabingbingay a politikal iti 14 a barbaranggay.
Pagsasao a Kele (Baro a Guinea)
Dagiti pangnagan
Katre: Petlé
Hinatuan
Dagiti baranggay
• Campa
• Tidman
• Zone II (Sto. Niño.Pob.)
• Zone III Maharlika (Pob.)
Shanghai
Mabirukan daytoy idiay Karayan Yangtze a Delta idiay dumaya a Tsína, ti Shanghai ket nakatugaw idiay wangawangan iti Karayan Yangtze iti tengnga ti paset iti pantar ti Tsína. Ti munisipalidad ket pagbeddenganna dagiti probinsia ti Jiangsu ken Zhejiang iti laud, ken nabeddengan ti day babaen ti Baybay Daya a Tsína.
Ginger Rogers
Ni Ginger Rogers (naiyanak a kas ni Virginia Katherine McMath; Hulio 16, 1911 – Abril 25, 1995) ket maysa idi nga Amerikana nga aktres, sumasala, ken kumakanta. Isu ket ammo para kadagiti panangiladawanna kadagiti pelikula ken dagiti pelikula ti musika ti RKO a kaduana ni Fred Astaire. Isu ket nagparang iti entablado, ken iti pay radio ken telebision iti kaaduan ti maika-20 a siglo.
Mangifera similis
Ti Mangifera similis ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Anacardiaceae. Daytoy ket endemiko iti Indonesia.
Palanas
Dagiti baranggay
• Malibas
• Parina
Lanuza
Dagiti baranggay
Ti Lanuza ket nabingbingay a politikal kadagiti 13 a barbaranggay.
• Sibahay
Sogod, Abagatan a Leyte
Dagiti baranggay
• Salvacion
John McCain
Ni John Sidney McCain III (Agosto 29, 1936 – Agosto 25, 2018), ket Senador iti Arizona, Estados Unidos.
Sahara
Ti Sahara ket ti kadakkelan a desierto iti kontinente ti Aprika. Ti akin-abagatan a pagbeddengan ti Sahara ket namarkaan babaen ti banda ti namaga bassit a sabana a tinawtawagan ti Sahel; ti abagatan ti Sahel ket mabirukan ti Akin-abagatan a Sudan ken ti Labneng Karayan Kongo. Kaaduan ti Sahara ket buklen ti nabato a hamada; dagiti erg (dakkel a luglugar a naabbongan dagiti karuburuban ti darat) ket mangporma laeng iti bassit a parte.
Mangifera sumbawaensis
Ti Mangifera sumbawaensis ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Anacardiaceae. Daytoy ket endemiko iti Indonesia.
Pio V. Corpuz
Dagiti baranggay
• Lampuyang
• Poblacion
Lianga
Dagiti baranggay
• Ganayon
Joan Fontaine
Ni Joan de Beauvoir deHavilland (Oktubre 22, 1917 – Disiembre 15, 2013), ammo iti propesion a kas ni Joan Fontaine, ket maysa idi a Briton-Amerikana nga aktres. Inrugi ti pagsapulan ni Fontaine iti entablado idi 1935 ken nagpirma iti kontrato iti RKO Pictures iti isumet laeng a tawen.
Tomas Oppus
Dagiti baranggay
• Cambite
• Iniguihan
Pagsasao a Bosnio
Ti Alagaden a Bosnio ket agus-usar ti Latin nga alpabeto. Ti Bosnio ket naipangpangruna kadagiti karuay ti Serbo-Kroata para kadagiti bilang ti nabulbulod a balikas ti Arabiko, Otomano Turko ken Persiano, gapu ti pannakaiyasideg ti pagsasao kadagiti kultura babaen ti Islamiko. Ti pagsasao a Bosnio ket aglaon pay kadagiti bilang kadagiti Hermanismo a saan a mangmangeg iti Kroata wenno Serbio a naus-usaren manipud iti Imperio ti Austro-Hungaro.
Adda met dagiti mangitaktakder a lingguista ken dagiti sosio-politiko a mangtunton a ti Bosnio ket saan laeng nga alagaden a pagsasao dagiti Bosniako, ngem kadagiti amin a Bosnia ken Herzegovina, a mangal-ala iti naipakasaritaan nga ebidensia a ti rehional a termino ti Bosnio ken nasaksian.
Tattao a Luo
right|thumb|Ti mapa a pakabirukan dagiti dadduma a tattao a Luo Ti Luo (wenno Lwo) ket dagiti nadumaduma a mainaig iti etniko ken lingnguistiko dagiti Nilotiko nga etniko a grupo idiay Aprika nga agtataeng iti maysa a lugar a sumakop manipud idiay Abagatan a Sudan ken Etiopia, babaen ti akin-amianan nga Uganda ken akindaya a Demokratiko a Republika ti Kongo, aginggana iti akinlaud a Kenya, ken ti Rehion ti Mara ti Tanzania.
Instituto ti Filipinas iti Bulkanolohia ken Sismolohia
Pakasaritaan
Ti PHIVOLCS ket indauluan idi babaen ni Raymundo Punongbayan manipud idi 1982 aginggana idi 2003, ken daytoy ket agdama nga indauluan babaen ni Renato U. Solidum Jr. manipud idi 2003 aginggana iti agdama.
Placer, Masbate
Dagiti baranggay
• Nagarao
Mangifera transversalis
Ti Mangifera transversalis ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Anacardiaceae. Daytoy a kayo ket endemiko iti Is-isla Maluku iti Indonesia.
Polomolok
Dagiti baranggay
• Rubber
Lingig
Dagiti baranggay
• Handamayan
Polomolok
Dagiti baranggay
• Silway 7
Lingig
Dagiti baranggay
• Rajah Cabungso-an
Arayat, Pampanga
Dagiti baranggay
• Batasan
• La Paz (Turu)
• Lacmit
• Mangga-Cacutud
• Paralaya
• Plazang Luma
• Matamo (Santa Lucia)
San Fernando, Pampanga
Dagiti baranggay
Ti Siudad ti San Fernando ket nabingbingay a politikal iti 35 a barbaranggay.
Biolohia
Ti biolohia ket maysa a masna a siensia a maipapan iti panagadal iti biag ken dagiti sibibiag nga organismo, a mairaman dagiti patakderda, aramid, panagtubo, taudan, ebolusion, panakaiwarwaras, ken taksonomia. Ti biolohia ket nawatiwatat a suheto a naglaon kadagiti adu a subdibision, dagiti topiko, ken dagiti disiplina. Kadagiti kangrunaan a topiko ket dagiti lima a mangtipon a pamunganayan a mabalin a maibagbaga a dagiti kammasapulan nga annuroten iti moderno a biolohia:
San Fernando, Pampanga
Dagiti baranggay
• Maimpis
Pagsasao a Kazukuru
Kaaduan iti ammo a maipanggep iti Kazukuru ket inurnong idi babaen ni W.H.L. Waterhouse ken naipablaak ni S.H. Ray iti maysa nga artikulo idi 1931. Adda dagiti maipatinayon a datos ti Kazukuru ken ti laeng ammo a pakaammo iti Dororo ken Guliguli (dua a bassit a listaan ti balikas) ket inpablaak babaen ni Peter Lanyon-Orgill idi 1953. Iskeptiko ni Davis (2003) nga adda ti Guliguli, gapu ta ti balikas a guliguli ket ti maysa a saan a naalas a kaibuksilan iti kaarruba a pagsasao a Hoava, ken awan ti pammalagip kaadgiti agsasao iti Hoava iti kaarubada a pagsasao iti dayta a nagan. Mabalin a ti Guliguli ket maysa idi a dialekto ti Kazukuru, ti ampapaok a transkripsion ti nagan aKazukuru, wenno mabalin pay nga angaw.
Taylor Swift
Ni Swift ket addaan kadagiti walo a kanta a nakadanon iti Billboard Hot 100. Ni Swift ket addaan iti walo a kanta a nakadanon iti Billboard Hot 100. Daytoy ket “All Too Well (10 Minute Version)”, nga isu ti kangatuan a numero uno a kanta iti rekord. Nangabak iti 134 a premio.
San Fernando, Masbate
Dagiti baranggay
Ti San Fernando ket politikal a nabingbingay iti 26 a barbaranggay.
• Benitinan
• Buenavista
• Cañelas
• Daplian
• Magsasaka Poblacion (District 3)
• Progreso
Abalbalay
Ti abalbalay ket ti ania man a banag a mabalin a mausar para iti panagay-ayam. Dagiti abalbalay ket kadawyan nga ay-ayamen babaen dagiti ubbing ken dagiti taraken. Ti panagay-ayam kadagiti abalbalay ket makapalpaliwa a pamay-an a panangsanay kadagiti ubbing para iti biag iti kagimongan. Dagiti nadumaduma a materiales ket inus-usar iti panagarmid kadagiti abalbalay a makaliwliwa kadagiti ubbing ken manakman. Adu kadagiti banag ket nadaremdem tapno agserbi a kas dagiti abalbalay, ngem dagiti tagilako a mapataud para kadagiti dadduma panggep ket mabalin pay a mausar. Kas pagarigan, ti bassit nga ubing ket mabalin ti agpidut iti maysa a sangkabalayan a banag ken "patayabenna" iti angin ken aginkukuna a daytoy ket maysa nga eroplano. Ti sabali a panangikeddeng ket ti inter-aktibo a dihital a panagliwliwa. Adda dagiti abalbalay a naipangpangruna a napataud a kas dagiti ur-urnongen a banag ken maikeddenga maipabuya laeng.
Maasin
Dagiti baranggay
• Bilibol
• Canturing
• Hantag
• Maria Clara
• Nati
• Tunga-tunga (Pob.)
• Combado
Pagsasao a Baluan-Pam
Ti pagsasao a Baluan-Pam ket ti maysa a pagsasao nga Oceaniko ti Probinsia ti Manus, Papua Baro a Guinea. Daytoy ket naisasao idiay Isla Baluan ken iti asideg nga Isla Pam. Dagiti bilang ti agsasao segun ti kaudian a karkulo a naibatay iti senso idi 2000 ket agarup a 2,000. Adda dagiti agsasao idiay Isla Baluan nga agy-ayat a mangibagbaga iti pagsasaoda iti patneng a nagan iti Paluai.
Thryptomene johnsonii
Ti nasamek a bassit a mula ket addaan kadagiti nainget a sanga ken kadawyan nga agtubo iti katayag iti. Daytoy ket agsabong iti pagbaetan ti Septiembre ken Oktubre ken agpataud kadagiti derosas a sabong.
Zimbabwe
Manipud idi maikasangapulo ket maysa a siglo, ti agdama nga aldaw a Zimbabwe ket lugar idin dagiti nadumaduma a naurnos nga estado ken pagpagarian ken dagiti pay nangruna a dalan para iti migrasion ken panagtagilako. Ti British South Africa Company ni Cecil Rhodes ket immuna a nangmarka ti agdama a teritorio kadagiti tawen ti 1890; daytoy ket nagbalin a bukod a nagturturay a kolonia ti Britaniko ti Akin-abagatan a Rhodesia idi 1923. Idi 1965, ti konserbatibo a puraw a minoridad a gobierno ket nagbukbukod a nangirangarang iti wayawaya a kas Rhodesia. Ti estado ket nagsagsagaba iti panagliklikud iti lubong ken ti 15 a tawen a gubat ti gerila kadagiti puersa ti nangisit a nasionalista; daytoy ket nagtungpalan iti tulag ti kappia ken nakapundaran ti unibersal a karbengan iti panagbubutos ken ti de jure a kinaturay a kas Zimbabwe idi Abril 1980. Timmipon ti Zimbabwe iti Mankomunidad ti Pagpagilian ken pinanawanna met daytoy idi Disiembre 2003. Daytoy ket kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, ti Komunidad ti Panagrang-ay ti Akin-abagatan nga Aprika (SADC), ti Kapppon ti Aprika (AU), ken ti Sapasap a Pagtagilakuan para iti Akindaya ken Akin-abagatan nga Aprika (COMESA). Daytoy ket ammo idi a kas ti "Gameng ti Aprika" gapu ti kinarang-ayna.
Pagsasao a Lenkau
Ti pagsasao a Lenkau ket ti maysa a pagsasao nga Oceaniko a naisasao iti bugbugtong a purok idiay Isla Rambutyo iti Probinsia ti Manus, Papua Baro a Guinea.
San Jacinto, Masbate
Dagiti baranggay
• Jagna-an
Departamento ti Cesar
Idi 1813, ni María de la Concepción Loperena ket nagirangarang ti panakawayawaya idiay Valledupar ken nangidaton ti 300 a kabkabalio kenni Simon Bolivar. Idi 1829 ti Valledupar ket nagbalin a maysa a kanton ti probinsia ti Santa Marta. Babaen ti linteg a 15 iti 1850, ti Valledupar ket naisina idi manipud iti Santa Marta ken nagbalin a probinsia ti Valledupar. Idi 1857 daytoy ket nagbalin a probinsia ti estado ti Magdalena ken babaen ti Linteg iti Disiembre 29, idi 1864 daytoy ket nagbalin a departamento ti Valledupar a tagikua ti estado ti Magdalena.Idi Disiembre 27, 1967 ti departamento ti Cesar ket opisial a napartuat.
Dagiti munisipalidad
Ti Departamento ti Cesar ket binukel babaen dagiti 25 a munisipalidad.
Olivia de Havilland
Ni Olivia Mary de Havilland (Hulio 1, 1916 – Hulio 26, 2020) ket Briton-Amerikana a dati nga aktres a ti pagsapulanna ket nagpaut manipud idi 1935 aginggana idi 1988. Isu ket nagparang kadagiti uppat a pulo a pelikula, ken isu ket maysa idi kadagiti mangiyuna nga artista iti nabalitokan a panawen ti Klasikal a Hollywood.Isu ket kaaduan nga ammo para kadagiti nasapa a panangiladawanna iti pelikula iti The Adventures of Robin Hood (1938) ken Gone with the Wind (1939), ken kalpasanna ti nangabakanna iti gungguna a panangiladawan iti To Each His Own (1946), The Snake Pit (1948), ken The Heiress (1949). Naiyanak idiay Tokyo iti Ingles a nagannak, ni deHavilland ken dagiti ub-ubing a kabsatna a babai, ni aktres Joan Fontaine, ket immalisda idiay California idi 1919.
Bacolor
Dagiti baranggay
• Magliman
• Mesalipit
Dagiti Monologo ti Uki
Pakabuklan ti drama
Occasionally new monologues are added to the repertoire.
Thryptomene mucronulata
Ti nalinteg a bassit a mula ket agtubo iti katayag iti. Daytoy ket agsabong iti pagbaetan ti Hulio ken Disiembre ken agpataud kadagiti derosas-puraw a sabong.
Baskin-Robbins
Ammo ti kompania para iti sasaona a "31 ramraman", ken addaan iti kapanunotan a ti maysa a kostumbre ket inaldaw nga addaan iti maysa a sabali a raman iti ania man a bulan. Nagtaud ti sasao manipud iti ahensia ti patalastas ti Carson-Roberts (a kanungpalan a nangbukel iti Ogilvy & Mather) idi 1953. Namatmati da Baskin ken Robbins a ti tattao ket mapakabaelanda koma a nawaya a mangraman aginggana intono mabirukanda ti kayatda a gatangen.
Thryptomene naviculata
Ti nagtimbukel a bassit a mula ket kadawyan nga agtubo iti katayag iti. Daytoy ket agsabong iti pagbaetan ti Mayo ken Septiembre ken agpataud kadagiti derosas-puraw a sabong.
Hainismo
Pakasaritaan
Ti pannakaipakita ti labus a pigura ti maysa a lalaki iti puesto a nakatakder nga agmetmeditasion ket adu a makita idiay Ginget ti Indus a Sibilisasion, a mangipakpakita ti pannakaikapetna iti Hainismo. Ni Ram Prasad Chanda, nga isu idi ti nangimaton ti panagkalkali iti Ginget ti Indus a Sibilisasion, ket nangibagbaga: "Saan laeng a dagiti nakatugaw a diosen kadagiti selio ti Indus ket adda isuda iti postura a yoga ken nakasaksi ti kaadda ti Yoga idiay Ginget ti Indus a Sibilisasion iti dayta nga adayo a panawen, dagiti agtaktakder a diosen kadagiti selio ket mangipakpakita pay ti Kayotsarga (tiagtaktakder a postura iti meditasion) a puesto. Ti postura a Kayotsarga ket naisalsalumina iti Hain. Daytoy ket maysa a postura a saan nga agtugtugaw ngem agtaktakder daytoy. Iti Adi Purana a Libro XV III, ti postura a Kayotsarga ket naipalpalawag iti pannakaikapet iti penitensia ni Rishabha."
Thryptomene micrantha
Ti Thryptomene micrantha, kadawyan nga ammo iti Ingles a kas ribbed thryptomene, ket ti sebbangan ti bassit a mula iti pamilia ti Myrtaceae. Ti sebbangan ket endemiko iti abagatan-akindaya nga Australia. Daytoy ket agtubo iti pagbaetan ti iti katayag ken agpataud kadagiti puraw a sabong iti pagbaetan ti naladaw a panaglalam-ek ken nasapa a kalgaw.
Afrikaans
Ti pagsasao nga Afrikaans ket maysa a Lumaud ang Alemania a Pagsasao, patneng a pagsasao iti Abagatan nga Áprika ken Namibia.
Surallah
Dagiti baranggay
• Dajay
• Little Baguio
San Agustin, Surigao del Sur
Dagiti baranggay
Ti San Agustin ket nabingbingay a politikal kadagiti 13 a barbaranggay.
Surallah
Dagiti baranggay
• Tubiala
• Upper Sepaka
San Agustin, Surigao del Sur
Dagiti baranggay
• Oteiza
• Pongtod
San Miguel, Surigao del Sur
Dagiti baranggay
Ti San Miguel ket nabingbingay a politikal kadagiti 18 a barbaranggay.
• Libas Gua
Piramida
Ti daremdem ti piramida, a ti kaaduan a kadegsenna ket as-asideg iti rabaw ti daga, ken ti piramidion iti ngato ket kayatna a sawen a ti basbassit a materiales iti ngato ti piramida ket agpababanto nga agiduron manipud ti ngato. Daytoy a pannakaiwarwaras ti kadagsen ket nangpalubos kadagiti nasapa a sibilisasion ti agpartuat kadagiti natalinaay nga estruktura ti monumento.
Oras a panagin-inut ti lawag
upright=1.67|thumb|alt=Mapa ti lubong. Europa, Rusia, ken ti kaaduan ti Amianan nga Amerika, dagiti paset ti akin-abagatan nga Abagatan nga Amerika ken akin-abagatn nga Australia, ken dagitipay dadduma a lugar nga agus-usar ti oras a panagin-inut ti lawag. Kaaduan ti ekuatorial nga Aprika ken dagiti pay dadduma a lugar iti asideg ti ekuador ken saanda a nagus-usar ti oras a panagin-inut ti lawag. Ti nabati a masa ti daga ket namarkaan a dati nga agus-usar ti oras a panagin-inut ti lawag.| Urayno daytoy ket saan nga inus-usar ti kaaduan a pagpagilian iti lubong, ti oras a panagin-inut ti lawag ket kadawyan iti [[ Akinlaud a lubong. {{legend|#1a80e6|Naus-usar ti oras a panagin-inut ti lawag.}} {{legend|#ef690a|Saanen a naus-usar ti oras a panagin-inut ti lawag.}} {{legend|#c00000|Saan a pay a naus-usar ti oras a panagin-inut ti lawag.}}]]
T oras a panagin-inut ti lawag (iti Ingles ket Daylight saving time wenno naipangyababaan iti DST) ket isu ti panagsanay iti panangiyuna kadagiti pagorasan iti las-ud dagiti nalawag a bulan tapno ti rabii ket addaan ti ad-adu a lawag ken addaan ti basbassit kadagiti bigat. Kadawyan a dagiti pagurasan ket mabaliwan a maipayuna iti maysa nga oras iti asideg ti primabera ken maisublinto met laeng iti otonio.
Listaan dagiti mabalin nga aktibo a bulkan ti Filipinas
Daytoy ket listaan dagiti mabalin nga aktibo  a bulkan ti Filipinas babaen ti rehion a kas naidasig babaen ti Instituto ti Filipinas iti Bulkanolohia ken Sismolohia. Dagiti aktibo a bulkan ket nailista idiay listaan dagiti aktibo a bulkan ti Filipinas. Dagiti di aktibo a bulkan ket nailista idiay listaan dagiti di aktibo a bulkan ti Filipinas.
Thryptomene nealensis
Ti Thryptomene nealensis ket ti sebbangan ti bassit a mula iti pamilia ti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.
Pagsasao a Lao
Ti Lao wenno Laotiano (ພາສາລາວ, BGN/PCGN: phasa lao, ) ket ti aweng a pagsasao ti pamilia ti pagsasao ti Tai–Kadai. Daytoy ti opisial a pagsasao ti Laos, ken naisasao pay idiay amianan a daya iti Tailandia, nga idiay ket kadawyan a naibagbaga a kas ti pagsasao nga Isan. Gapu ta daytoy ket isu ti nangruna a pagsasao ti tattao a Lao, ti Lao ket nangruna pay a maikadua a pagsasao para kadagiti nadumaduma a grupo ti etniko idiay ken idiay Isan.
Surigao
Dagiti baranggay
Ti Siudad ti Surigao ket nabingbingay a politikal kadagiti 54 a barbaranggay. 33 ti adda iti kadaklan a daga ken 21 ti is-isla a baranggay. Ti kadakkelan a siudad ket nabingbingay iti 5 nga urbano a baranggay: Taft, Washington, San Juan, Canlanipa ken Luna.
• Alegria
• Serna (Bad-asay)
• Bonifacio
• Cantiasay
• Day-asan
• Mabini
• Washington (Pob.)
Urano
Pannakaduktal
Isu ket nangirehistro ti wanakanna "Idiay pagkapat nga asideg ti ζ Tauri … a ti [a] Nebulusa a bituen wennobandus ngata". Idi Marso 17, nga isu ket nagisurat ti, "Nagbirukak para iti Bandus wenno Nebulusa ket nabirukak a daytoy ket maysa a Bandus, gapu ta daytoy ket nagbalbaliw ti lugarna". Idi inpresentana ti dinuktalanna idiay Naarian a Kagimongan, isu ket nagtultuloy a nangikeddeng nga isu ket nakabiruk ti maysa a bandus bayat a pudno a nangipadpada daytoy ti maysa a planeta:
Pagliklikmutan ken pagtayyekan
thumb|Ti Urano ket maminsan nga aglikmut iti Init iti tunggal maysa nga 84 a tawtawen ti Daga. Ti natimbengan a kaadayuna manipud iti Init ket agarup a 3 a [[1,000,000,000 (bilang)|bilion km (agarup a 20 AU)]]thumb|Ti 1998 di agpayso a maris nga-[[infrared a ladawan ti Urano a mangipakpakita dagiti banda ti ulep, dagiti singsing, ken bulbulan a nagun-od babaen ti NICMOS kamera ti Hubble a teleskopio ti Limbang. ]] Ti Urano ket maminsan nga aglikmut iti Init iti tunggal maysa nga 84 a tawtawen ti Daga. Ti natimbengan a kaadayuna manipud iti Init ket agarup a 3 a bilion km (agarup a 20 AU). Ti karaniag ti lawag ti init idiay Urano ket agarup a 1/400 iti Daga. Dagiti pagliklikmutanna nga elemento ket immuna a nakarkulo idi 1783 babaen ni Pierre-Simon Laplace. Iti panakasakbayan ti panawen, dagiti madi a naggiddiatan ket nangrugi a naiparparang ti nagbaetan ti naipadto ken dagiti naipalpaliiw a pagliklikmutan, ken idi 1841, ni John Couch Adams ket immuna a nangisingasing a dagiti pagiddiatan ket mabalin a gapu ti grabitasional a panagginnuyod dagiti saan a makitkita a planeta. Idi 1845, ni Urbain Le Verrier ket nangrugrugi kadagiti nawaya a panagsuksukisokna kadagiti pagliklikmutan ti Urano. Idi Septiembre 23, 1846, ni Johann Gottfried Galle ket nakaduktal ti baro a planeta, ket ninaganan daytoy ti Neptuno, iti gangani nga asideg ti naipadto a puesto babaen ni Le Verrier.
Uson
Ti Uson ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Masbate iti Filipinas.
Dagiti baranggay
• Candelaria
• Simawa
Makan
thumb|Makmakan manipud kadagii mula a taudan
Iti pakasaritaan, ti tao ket gumun-od ti makan babaen kadagiti dua a pamay-an: ti panaganup ken panagburas, ken agrikultura. Ita nga aldaw, kaaduan ti enerhia ti makan nga ib-ibusen babaen ti populasion ti lubong ket ipaay babaen ti industria ti makan.
Saan a selular a biag
Pakasaritaan
Ti maipapan ti birus a bukod a panagaramid ket adda dagiti pagbanagan para iti panagadal ti taudan ti biag, a mangipabulod ti kinaagpayso iti hipotesis a ti biag ket nangrugi a kas ti bukod a panagaramid dagiti organiko a molekula.
Kontrobersia
300px|left|thumb|Naugis-ugis a modelo ti [[mosaiko a birus ti tabako: 1- nukleiko asido (RNA); 2- capsomere; 3- capsid]] Ti immuna nga interesado kadagiti birus ket nangrugi manipud iti panakainaogda kadagiti sakit—ti balikas a "birus" ket addan kadagiti ramut iti Latin a panagibaga para iti "sabidong." Ti pannakaiyulogda kadagiti inerto a kimiko ket immay kalpasan idi 1935, idi ni Wendell M. Stanley ken dagiti kakuyogna, nga itan ket ti Unibersidad ti Rockefeller idiay Siudad ti New York, iti immuna a kristalisado a birus—ti mosaiko a birus ti tabako. Nakitada daytoy a binukel iti maysa a pakahe dagitinarikut a biokimiko ngem awan dagiti kammasapulan a sistema para kadagiti metaboliko nga annong, ti biokimiko a tignay iti biag. Ni Stanley ket nakibinningay ti Premio Nobel ti 1946 iti kimika-a saan nga iti pisiolohia wenno medisina-para iti daytoy nga obra.
Candaba
Dagiti baranggay
• Vizal Santo Cristo
Papa Pablo IV
Ni Papa Pablo IV, C.R. (28 Hunio 1476 – 18 Agosto 1559), naipasngay a kas ni Giovanni Pietro Carafa, ket isu ti Papa manipud idi 23 Mayo 1555 aginggana idi pimmusay.
T'boli, Abagatan a Cotabato
Dagiti baranggay
• Kematu
Tago
Dagiti baranggay
• Alba
• Caras-an
T'boli, Abagatan a Cotabato
Dagiti baranggay
• Sinolon
Tago
Dagiti baranggay
• Sumo-sumo
• Unaban
• Unidos
Tinapay
Ti tinapay ket mabalin a maipakan kadagiti nadumaduma a porma iti aniaman a pannangan iti aldaw, mabalin a makan a kas kankanen, ken mabalin pay a mausar a kas limug kadagiti sabali a panangisagana ti luto. A kas maysa a nangruna a makan iti sangalubongan, ti tinapay ket nagbalinen a naisangayan iti labes ti nutrision, a rimmang-ay kadagiti banag kadagiti rito ti relihion, sekular a maipapan ti kultura a biag, lken pagsasao.
Papa Pio IV
Ni Papa Pio IV (31 Marso 1499 – 9 Disiembre 1565), naipasngay a kas ni Giovanni Angelo Medici, ket isu ti Papa manipud idi 1559 aginggana idi 1565. Isu ket naindayegan para iti panangipangulona iti panagpatingga ti Konseho ti Trent.
Thryptomene podantha
Mabirukan ti bassit a mula kadagiti rehion ti Mid West ken Gascoyne iti Akinlaud nga Australia iti pagbaetan ti Geraldton ken Shark Bay.
Siudad ti Zamboanga
Dagiti baranggay
• Bolong
• Cabatangan
• Dulian (Upper Pasonanca)
• Licomo
• Maasin
• Mercedes
• Pangapuyan
• Tigtabon
• Tugbungan
• Tumalutab
• Tumitus
Floridablanca, Pampanga
Dagiti baranggay
• Calantas
• Dampe
• Maligaya
• Santa Monica
Bislig
Dagiti baranggay
• Cumawas
• Labisma
• Pamanlinan
• San Fernando
• San Roque (Cadanglasan)
Barbodes disa
Ti Barbodes disa ket ti sebbangan ti ikan a cyprinid nga endemiko iti Danaw Lanao iti Mindanao, Filipinas. Daytoy a sebbangan ket mabalin a makaabot iti kaatiddog iti TL.
Bantay Everest
Pannakaduktal
Uray kasta, isi 1847, dagiti Britaniko ket nagtultuloyda iti Nalatak a Trigonometriko a panagsukisok ken nangrugrugi kadagiti naisalaysayan a panagpalpaliiw kadagiti pantok ti Himalaya manipud kadagiti estasion a pagpaliiwan aginggan iti kaadayo iti. Ti klima ket nangrestrikto ti obra kadagiti naudi a tallo a bulan iti tawen. Idi Nobiembre 1847, ni Andrew Waugh, ti Britaniko a Agrimensura Heneral ti India ket nagaramid kadagiti nadumaduma a panagpaliiw manipud ti estasion ti Sawajpore a mabirukan idiay akindaya a patingga ti Himalaya. Ti Kangchenjunga ket isu idi ti naikeddeng a kangatuan a pantok iti lubong, ken iti kaada iti interesado nakitana ti panatok iti labesna, iti agarup a kaadayo iti. Ni John Armstrong, maysa kadagiti opisial ni Waugh, ket nakitana met ti pantok manipud tilokasion iti ad-adayo a laud ken tinawaganna it pantok "b". Ni Waugh intono kua ket sinuratna dagiti panagpalpaliiw ket nangiturong a ti pantok "b" ket nangatngato ngem ti Kangchenjunga, ngem gapu ti kaadayo ti distansia dagiti panagpalpaliiw, dagiti as-asideg a panagpalpaliiw ket nasken tapno mapasaingkedan. Tisimmaruno a tawen, nangipatulod ni Waugh ti agsukisok nga opisial nga agsubli idiay Terai tapno agaramid kadagiti as-asideg a panagpalpaliiw iti pantok "b", ngem dagiti ulep ket nangipasardeng met dagiti panagipadasda.
Pagsasao a Tenis
Ti pagsasao a Tenis, wenno Tench, ket ti gangani awanen a pagsasao ti Isla Tench iti Is-isla San Matias iti Purpuro Bismarck.
Mais
Ti mais ket isu ti kaaduan a naimulmula nga apit ti bukbukel iti Kamerikaan, nga adda dagiti 332 a riwriw a metriko tonelada a tinawen a tinaltalon idiay Estados Unidos. Agarup a 40% iti apit — 130 riwriw a tonelada — ket inus-usar para iti mais nga etanol. Ti Transhenetiko a mais (henetiko a nabaliwan a mais) ket nakabuklan ti 85% kadagiti mais a naimulmula idiay Estados Unidos idi 2009.
Soya
Ti soya wenno bukel ti soya (Glycine max) ket sebbangan ti legume a patneng iti Daya nga Asia, daytoy ket kaaduan a nataltalon para iti makan a bukelna nga adu pay ti pakausaranna. Ti mula ket naiklase a kas asete ti bukel babaen ti Gunglo ti Taraon ken Agrikultura ti Nagkaykaysa a Pagpagilian.
Guagua
Dagiti baranggay
• Magsaysay
• Plaza Burgos (Poblacion)
• San Juan Bautista
Thryptomene salina
Dagiti nagibasaran
[[Kategoria:Endemiko a flora ti Akinlaud nga Australia]
Tandag
Dagiti baranggay
Ti Siudad ti Tandag ket nabingbingay a politikal kadagiti 21 a barbaranggay.
• Maitum
• San Jose
Heograpia
Ti heograpia ti panagadal iti Daga ken dagiti gupitna ken ti pannakaiwaras ti biag iti daga a pakairamanan ti biag ti tao ken dagiti efekto ti ar-aramid ti tao. Nagtaud ti balikas a heografia manipud kadagiti Griego a balikas a Ge (??) wenno Gaea (?a?a), a kayatna a sawen "Daga", ken graphein (??afe??) a kayatna a sawen "agdeskribir" wenno "agsurat".
Barbodes lanaoensis
Ti Barbodes lanaoensis, lokal nga ammo a kas kandar, ket ti sebbangan ti ikan a cyprinid nga endemiko iti Danaw Lanao iti Mindanao, Filipinas. Dagiti lalaki iti daytoy a sebbangan ket mabalin a makaabot iti kaatiddog iti SL bayat a dagiti babai ket mabalinda a makaabot iti.
Thryptomene saxicola
Ti Thryptomene saxicola, kadawyan nga ammo iti Ingles iti rock thryptomene, ket ti sebbangan ti bassit a mula iti pamilia ti Myrtaceae. Daytoy ket agtubo iti pagbaetan ti 0.3 ken 1.5 a metro iti katayag ken agpataud kadagiti puraw wenno derosas a sabong iti pagbaetan ti Pebrero ken Nobiembre iti patneng a sakup ti sebbangan. Ti sebbangan ket endemiko iti Akinlaud nga Australia.
Barbodes lindog
Ti Barbodes lindog, lokal nga ammo a kas lindog, ket ti sebbangan ti ikan a cyprinid nga endemiko iti Danaw Lanao iti Mindanao, Filipinas nga agkaykayat iti ababaw, wnaruotan a dandanum kadagiti luek. Daytoy a sebbangan ket mabalin a makaabot iti kaatiddog iti TL. Daytoy ket komersial a nangruna kadagiti lokal a tattao a kas masida nga ikan.
Siudad ti Sorsogon
Ti Siudad ti Sorsogon ket maysa a maika-3 a klase a siudad ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Sorsogon iti Filipinas. Nabukel idi 2000 babaen ti panagtipon ti dua nga ili, ti ili ti Bacon ken ti ili ti Sorsogon.
Dagiti baranggay
Dagiti 36 a barbaranggay iti sigud nga ili ti Sorsogon: • Abuyog
• Guinlajon
• Macabog
• Pangpang
• Poblacion
• San Juan
• Santo Domingo
• Santo Niño
Pagsasao a Vaghua
Ti pagsasao a Vaghua (Vagua), wenno Tavula, ket ti maysa nga indihenio a pagsasao ti Probinsia ti Choiseul, Is-isla Solomon.
Politika
Etimolohia
Ti balikas a politika ket nagtaud iti Griego a balikas a Πολιτικά (politika), a naimodelo ti "dagiti pannakibiang iti siudad" ni Aristotle, ti nagan ti librona iti panagturay ken dagiti gobierno, a naipatarus iti Ingles idi maika-15 a siglo a kas naisurat ti Latin a "Polettiques". Daytoy ket nagbalin a "politika" iti Tengnga nga Ingles s. 1520. Ti sao a politik ket immuna a napasingkedan iti Ingles idi 1430 ken naggapu daytoy manipud ti Tengnga a Pranses a  politique, a nagtaud iti Latin a politicus, nga isu daytoy a pannakaisurat ti Latin iti Griego a  πολιτικός (politikos), a kayatna a sawen ket "iti, para iti, wenno maipanggep kadagiti umili", "sibil", "sibiko", "tagikua ti estado", a manipud iti πολίτης (polites), "umili" ken dayta ket manipud ti that πόλις (polis), "siudad".
Papa Pablo
Ti Papa Pablo ket mabalin a mangitudo ti:
Anne Bancroft
Ni Anna Maria Louisa Italiano (Septiembre 17, 1931 – Hunio 6, 2005), ammo iti propesion a kas ni Anne Bancroft, ket maysa idi nga Amerikana nga aktres a mainaig iti eskuela ti panagarte a metodiko a nagadal babaen ni Lee Strasberg. Narespeto isuna gapu ti kalaingna a panagarte ken kinabersatilidad, nabigbigan idi ni Bancroft para iti obrana iti pelikula, teatro ken telebision. Isu ket nangabak iti maysa a Gunguna ti Akademia, tallo a Gunguna ti BAFTA, dua a Gunguna ti Nabalitokan a Globo, dua a Gunguna ti Tony ken dua a Gunguna ti Emmy, ken dagiti nadumaduma a gunguna ken nominasin.
Thryptomene spicata
Ti Thryptomene spicata ket ti sebbangan ti bassit a mula iti pamilia ti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.
Tampakan
Dagiti baranggay
• Poblacion
• Maltana
• Palo
• Tablu
Papa Julio
Ti Papa Julio ket mabalin a mangitudo ti:
Papa Bonifacio
Adda idin dagiti siam a Papa nga agnagan ti Bonifacio.
Casiguran, Sorsogon
Dagiti baranggay
• Central (Poblacion)
• Lungib
Pagsasao a Xhosa
Ti pagsasao a Xhosa ( Xhosa: isiXhosa ) ket maysa kadagiti opisial a pagsasao ti Abagatan nga Aprika. Ti Xhosa ket insasao babaen dagiti agarup a 7.6 a riwriw a tattao, wenno agarup a 18% ti populasion ti Abagatan nga Aprika. Kasla met dagiti sasao a Bantu, ti Xhosa ket pagsasao nga aweng; a daytoy ket, ti isu met laeng a panagsasaruno dagiti konsonante ken dagiti bokal ket mabalin nga addaan kadagiti sabali a kaibuksilan no maisao nga agpangato wenno agpababa wenno agpababa wenno agpangato a nga aweng. Maysa kadagiti naisangayan a langa ti pagsasao ket ti prominensia dagiti klik a konsonante; ti balikas a "Xhosa" ket mangrugi iti klick.
Casiguran, Sorsogon
Dagiti baranggay
• Rizal
• San Antonio (Boho)
Patricia Neal
Ni Patricia Neal (Enero 20, 1926 – Agosto 8, 2010) ket maysa idi nga Amerikana nga aktres iti entablado ken pelikula. Isu ket kaaduan nga ammo para kadagiti papelna iti pelikula a kas ni Helen Benson ti balo a babai ti Gubat ti Sangalubongan II iti The Day the Earth Stood Still (1951), kas ni Emily Eustace Failenson iti Breakfast at Tiffany's (1961), ken kas ni Alma Brown iti Hud (1963), ken nangabakanna daytoy iti Kalaingan nga Aktres. Inladawanna ni Olivia Walton iti pelikula ti telebision idi 1971 iti The Homecoming: A Christmas Story, ti papel nga inladawan iti kadawyan a serye babaen ni Michael Learned.
Barcelona, Sorsogon
Dagiti baranggay
• San Ramon
Macabebe
Dagiti baranggay
• Caduang Tete
Danaw Lanao
Biodibersidad
Dagiti nota:
Barbodes pachycheilus
Ti Barbodes pachycheilus ket ti sebbangan ti cyprinid nga ikan nga endemiko iti Danaw Lanao iti Mindanao, Filipinas. Makaabot daytoy a sebbangan ti kaatiddog iti TL.
Macabebe
Dagiti baranggay
• San Esteban
• San Jose
• Santa Rita (Poblacion)
Catanduanes
Dagiti ili
• Baras
Bulusan
Dagiti baranggay
• Looban (Poblacion)
Departamento ti Cundinamarca
Heograpia
Ti kapitolio ti Cundinamarca ket ti Bogotá. Daytoy ket naisangsangayan a kaso kadagiti departamento ti Colombia, gapu ta ti Bogotá ket saan a legado a paset ti Cundinamarca, nupay kasta daytoy laeng ti departamento a ti kapitoliona ket innaganan babaen ti Batay-linteg (no ti kapitolio ket maiyalis, nasken ti reporma ti batay-linteg tapno maaramid, imbes a ti maysa a bilin nga iparuar ti Asemblia ti Cundinamarca). Kadagiti senso, ti populasion para iti Bogotá ken Cundinamarca nailaslasin a nabilbilang; no saan, ti populasion ti Cundinamarca ket agdagup iti 9.5 a riwriw.
Thryptomene velutina
Mabirukan ti bassit a mula iti rehion ti Mid West iti Akinlaud nga Australia iti pagbaetan ti Geraldton ken ti Chapman Valley.
Dumaguete
Dagiti baranggay
• Batinguel
Thryptomene strongylophylla
Ti Thryptomene strongylophylla ket ti sebbangan ti bassit a mula iti pamilia ti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.
Dumaguete
Dagiti baranggay
• Baranggay 2
Mabalacat
Dagiti baranggay
• Santa Maria
Sikhismo
Kaaduan kadagiti Sikhket agtataengda idiay Punjab, India, ngem adda met dagiti adu a Sikh a diaspora. Aginggana idi ti Pannakabingbingay ti India it ipannakabingbingay iti Punjab ken ti simmaruno a nawaya a Pakistan ken kalpasanna ti India, dagiti riniwriw a Sikh ket nagtataengda idi iti tattan ket Pakistani Punjab.
Mabalacat
Dagiti baranggay
225px|thumbnail|left|Kalsada idiay a Mabalacat.
Gubat ti Bietnam
Ti Gubat ti Bietnam ket maysa idi a Nalamiis a Gubat a panawen a suppiat ti militar a rimsua idiay Bietnam, Laos, ken Cambodia manipud idi 1 Nobiembre 1955 aginggana ti Panakatnag iti Saigon odi 30 Abril 1975. Daytoy a gubat ket sinarunona ti Umuna nga Indotsina a Gubat ken naglabana a nagbaetan ti Amianan a Bietnam, ketn sinopurtaran babaen dagiti komunista a kumaduaanna, ken ti gobierno ti Abagatan a Bietnam, a sinopurtaran babaen ti Estados Unidos ken dagiti sabsabali a kontra-komunista a pagpagilian. Ti Viet Cong (makunkuna pay a ti Sangauanag ti Nailaina Panagwayawaya, wenno NLF), ti maysa a nalagan a naarmasan nga Abagtana Bietnam a tinengtengngel ti komunista a sapasap a sanguanan, ket kaaduan a nakilablaban ti maysa a gerilia agubat a sumuppiat kadagiti konta-komunista a pursa iti dayta a rehion. Ti Buyot dagiti Tattao ti Bietnam (Buyot ti Amianan a Bietnam) ken nakisinnupiat kadagiti kaaduan a kadawyan a gubat, nga adda dagiti panawen nagitalek kadagiti dadakkel a unit iti gubatan. Ti E.U. ken dagiti puersa ti Abagatan a Bietnam ket nagitaltalekda kadagiti Supremasia ti angin ken ti agparmek a kabilegan tapno agaramid kadagiti agbiruk ken dadaelen nga operasion, a mairaman dagiti puersa ti daga, artileria, ken dagiti panagpunta manipud iti tangatang.
Lubao
Dagiti baranggay
• De La Paz
Prepektura ti Aichi
Dagiti ili ken dagiti purok
Dagitoy dagiti ili ken dagiti purok iti tunggal maysa a distrito:
Naga, Camarines Sur
Ti Siudad ti Naga ket maysa a maika-2 a klase a siudad iti probinsia ti Camarines Sur iti Filipinas.
Bulan, Sorsogon
Dagiti baranggay
• Zone III Poblacion (Brgy. 3- Kanipaan)
Lubao
Dagiti baranggay
• San Matias
Naga, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• San Isidro
Lubao
Dagiti baranggay
• San Miguel
Bulan, Sorsogon
Dagiti baranggay
• Cadandanan
• Cocok-Cabitan
• Fabrica
Lubao
Dagiti baranggay
• San Roque Dau
Bulan, Sorsogon
Dagiti baranggay
• Managanaga
• Palale
Nakaro a naisagmak
Gapu ta saan a mangikeddeng ti Nalabbasit a Listaan ti IUCN a naungawen ti maysa a sebbangan aginggana intono naaramiddan dagiti ekstensibo, naipuntaan a panagsukisok, dagiti mabalin a naungawen a sebbangan ket nalistada pay laeng a kas nakaro a naisagmak. Mangtaripato ti IUCN iti maysa a listaan kadagiti sebbangan a "mabalin a naungaw" CR(PE) ken ti "mabalin a naungaw iti kaatapan" CR(PEW), a naimodelo kadagiti kategoria nga inus-usar babaen ti BirdLife International a mangikategoria kadagitoy a taksa.
Panangipalawag ti Internasional a Kappon para iti Konserbasion ti Katutubo
Tapno maipalawag a kas nakaro a naisagmak iti Nalabbasit a Listaan, naken a maitunos ti maysa a sebbangan iti ania man kadagiti sumaganad a kriteria (A–E) (ti "3G/10Y" ket mangibaga kadagiti tallo a henerasion wenno sangapulo a tawen—no ania man ti napapaut—iti sumurok a kaaduan ti 100 a tawen; ti "MI" ket mangibaga kadagiti Mature Individuals (Nataengan nga Indibidual))):
Castilla, Sorsogon
Dagiti baranggay
• Bagong Sirang
• Canjela
• La Union
• Oras
Magalang
Dagiti baranggay
• San Agustin
• San Nicolas 2nd
• Santa Maria
• Ayala
Sauli Niinistö
Isu ket maysa nga abogado babaen ti panagadal, ni Niinistö ket Ministro ti Pinansia manipud idi 1996 aginggana idi 2003 ken ti Partido ti Nailian a Kumaduaan kandidato ti 2006 a panagbubutos ti presidente. Isu ket nagserbi a kas ti Tagabitla iti Parlamento ti Pinlandia manipud idi 2007 aginggana idi 2011 ken isun ti Honorario a Presidente ti Partido dagiti tattao ti Europa (EPP) manipud idi 2002.
Masantol
Dagiti baranggay
• San Pedro
• Santo Niño