cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mumbai
Etimolohia
Ti Portuges nga eskolar a ni José Pedro Machado iti sinuratna a Dicionário Onomástico Etimológico da Língua Portuguesa (1981; "Portuges a Diksionario iti Onomastika ken Etimolohia"), ket kasla mangilikud ti "Bom Bahia" a hipotesis, a nagisingasing a ti kaada ti luek lket naiparparna laeng (a saan anakaibatayan iti toponimo) ken nagiturong daytoy kadagiti panakaallilaw, a ti panaginagan a (bahia; "bay") ket kammasapulan a paset iti Portuges a nagan.
Manticao
Dagiti baranggay
• Cabalantian
• Camanga
• Pagawan
• Poblacion
Magsaysay, Misamis Oriental
Dagiti baranggay
• Abunda
1949
Nobiembre
thumb|140px|[[Bonnie Raitt]]
Magsaysay, Misamis Oriental
Dagiti baranggay
• Mindulao
Guipos
Dagiti baranggay
• Dagohoy
• Datagan
Pagsasao nga Avok
Ti Avok ket ti maysa a pagsasao nga Oceaniko a naisasao iti Abagatan a Malakula, Vanuatu.
Enero
Ti Enero ket mangrugi iti isu met laeng nga aldaw ti lawas a kas ti Oktubre kadagiti kadawyan a tawen, ken mangrugi iti isu met laeng nga aldaw iti lawas a kas ti Abril ken Hulio kadagiti bisiesto a tawen. Iti kadawyan a tawen, ti Enero ket agpatingga iti isu met laeng nga aldaw ti lawas a kas ti Pebrero ken Oktubre iti kadawyan a tawen, ken agpatingga iti isu met laeng nga aldaw ti lawas a kas ti Hulio iti bisiesto a tawen. Kadagiti amin a tawen, ti Enero ket mangrugi ken agpatingga iti isu met laeng nga aldaw ti lawas a kas ti Mayo iti napalabas a tawen.
Pakasaritaan
Segun kenni Theodor Mommsen (Ti Pakasaritaan ti Roma, tomo 4, Ti Rebolusion, ISBN 1-4353-4597-5, panid 4), ti Enero 1 ket nagbalin nga isu ti umuna nga aldaw ti tawen idi 600 AUC iti Kalendario a Romano (153 SK), gapu kadagiti didigra iti Gubat ti Lusitana. Ti Lusitana a hepe a tinawtawagan ti Punicus ket rinautna ti teritorio ti Romano, inabakna dagiti dua a Romano nga emperador, ken pinatayna met dagiti tropada. Dagiti Romano ket nangibanagda a nangipatulod ti konsulado idiay Espania tapno maipardas ti panagkiddawda iti tulong, "pinagbalinda pay nga inserrek ti opisina dagiti baro a konsulado kadagiti dua a bulan sakbay ti nainkalintegan a panawen" (maika-15 ti Marso).
Josefina, Zamboanga del Sur
Dagiti baranggay
• Lower Bagong Tudela
• Nopulan
Pagsasao a Nisvai
Ti pagsasao a Nisvai ket ti maysa a pagsasao nga Oceaniko a naisasao idiay abagatan a daya a Malekula, Vanuatu, iti akindaya nga ungto ti isla, babaen dagiti agarup a 200 nga agsasao.
Sasao nga Angan
Ammo ti Menya para kadagiti termino ti pannakaikabagian a diadiko (dagiti termino a pannagibaga ti pannakaikabagian ti dua wenno ad-adu a tao iti tunggal maysa kaniada), nga adda iti basbassit ngem dagiti 10 a pagsasao ken saan nga adu unay iti Papua Baro a Guinea (ngem addada met iti pagsasao nga Oksapmin).
Dumingag
Dagiti baranggay
• Dapiwak
• La Fortuna
Kumalarang
Dagiti baranggay
• Boyugan East
• Pangi
Dumingag
Dagiti baranggay
• Tamurayan
San Agustin, Romblon
Dagiti baranggay
• Carmen
1947
Naipasngay
thumb|right|145px|[[David Bowie]] thumb|145px|[[Dan Quayle]] thumb|145px|[[Gloria Macapagal-Arroyo]] thumb|145px|[[Hillary Rodham Clinton]]
San Agustin, Romblon
Dagiti baranggay
• Sugod
Opol
Dagiti baranggay
• Baranggay Bonbon
Labangan
Dagiti baranggay
• Balimbingan (West Luya)
• Noboran
• Upper Campo Islam (Pob.)
Sasao nga Awin–Pa
Dua laeng dagiti pagsasao, ti Aekyowm (Awin) ken Pare (Pa), ken asidegda nga agkabagian, ken mabalinda pay a rimpuok ti dialekto. Dagiti pangsandi ket agparangda a kas dagiti sumaganad:
Abulug
Dagiti baranggay
• Calog Sur
• Santo Tomas
1946
Marso
thumb|140px|[[Liza Minnelli]]
Pebrero
Ti Pebrero ket mangrugi iti isu met laeng nga aldaw ti lawas a kas ti Marso ken Nobiembre kadagiti kadawyan a tawen, ken iti isu met laeng nga aldaw ti lawas a kas ti Agosto kadagiti bisiesto a tawen. Ti Pebrero ket agpatingga iti isu met laeng nga aldaw ti lawas a kas ti Oktubre iti tunggal maysa a tawen ken ti isu met laeng nga aldaw ti lawas a kas ti Enero kadagiti kadawyan a tawen. Kadagiti bisiesto a tawen, daytoy laeng ti bulan nga agpatingga iti isu met laeng a nga aldaw ti lawas a pagrugianna.
Pakasaritaan
Dagiti naipakasaritaan a nagan ti Pebrero ket mairaman dagiti termino ti Daan nga Ingles iti Solmonath (bulan ti pitak) ken Kale-monath (nainaganan para iti repolio) ken ti pay panangikeddeng babaen ni Karlomagno iti Hornung. Iti Pinlandes, ti bulan ket tinawtawagan iti helmikuu,a ti kayatna a sawen ket "bulan ti perlas"; no matunaw ti niebe kadagiti sanga ti kayo, daytoy ket mangporma kadagiti tedted, ken no mayelo manen dagitoy, dagitoy ket kasla met perlas iti yelo. Iti Polako ken Ukraniano, ti bulan ket tinawtawagan iti luty wenno лютий, a ti kayatna a sawen ket yelo wenno natangken a linnaaw a nagbalay. Iti Masedonio ti bulan ket sechko (сечко), a tikayatna a sawen ket bulan a panagtagbat iti tarikayo. Iti Tseko, daytoy ket tinawtawagan iti únor, a ti kayatna a sawen ket bulan iti panaglenned [iti yelo ti karayan]. Iti Kroata, tinawtawagan daytoy iti veljača, a saan met nga ammo iti kayatna a sawen ngem mabalin a nagtaud manipud iti balikas para iti "ad-adu," ti mabalin a panangireperensia kadagiti aldaw nga umad-adu iti kaatiddogna.
1945
Hulio
thumb|140px|[[Helen Mirren]]
Nailian a Parke ti Turod Bangan
Ti Nailian a Parke ti Turod Bangan ket nasalakniban a lugar iti Filipinas a mabirukan idiay ili ti Bayombong, Nueva Vizcaya iti Tanap ti Cagayan. Ti parke ket sakupenna ti kalawa iti 13.90 hektaria. Daytoy ket nairangarang a nailian a parke idi 1995 babaen ti Republika Tignay Blng. 7954.
San Andres, Romblon
Dagiti baranggay
• Mabini
• Marigondon Norte
• Marigondon Sur
• Victoria
Odiongan
Dagiti baranggay
• Batiano
• Malilico
• Liwayway
Danaw Tanganyika
Ti Danaw Tanganyika ket maysa nga Aprikano a Nalatak a Danaw. Daytoy ket nakarkulo nga isu ti maikadua a kadakkelan a nasadiwa a danum a danaw iti lubong babaen ti tomo, ken ti maikadua akaadaleman, kalpasan ti Danaw Baikal idiay Siberia; isu pay daytoy ti kaatiddogan a nasadiwa a danum a danaw iti lubong. Ti danaw ket nabingbingay kadagiti uppat a pagilian – ti Burundi, Demokratiko a Republika ti Kongo (DRK), Tanzania ken Zambia, a ti DRK (40%) ken Tanzania (46%) ket kaaduan nga agtagtagikua iti danaw. Ti danum ket agayus idiay sistema ti Karayan Kongo ken agpatingga idiay Taaw Atlantiko.
Lapuyan
Dagiti baranggay
• Sayog
Filipinas
Ti Filipinas (Pilipinas ; Philippines), opisial a ti Republika ti Filipinas (Republika ng Pilipinas; Republic of the Philippines), ket ti naturay a pagilian nga isla idiay Abagatan a daya nga Asia a mabirukan idiay akinlaud a Taaw Pasipiko. Daytoy ket buklen dagiti agarup a 7,641 nga isla a naikategoria iti dakkel a sakup babaen dagiti tallo a nangruna a pannakabingbingay ti heograpia manipud iti amianan aginggana iti abagatan: ti Luzon, Visayas, ken Mindanao. Ti kapitolio a siudad ti Filipinas ket ti Manila ken ti kaaduan ti populasion a siudad ket ti Siudad ti Quezon, isuda a dua ket parte ti Metro Manila.
Ti isasangpet ni Ferdinand Magellan idiay Homonhon, Daya a Samar idi 1521 ket isu ti nangmarka ti rugi ti kolonisasion ti Espania. Idi 1543, ni Ruy López de Villalobos ti Espaniol nga eksplorador ket ninagananna ti purpuro iti Las Islas Filipinas a kas pammadayaw ken ni Felipe II ti Espania. Iti met isasangpet ni Miguel López de Legazpi manipud iti Siudad ti Mehiko, idi 1565, nabangon ti immuna a pagtaengan ti Espania iti purpuro. Ti Filipinas ket nagbalin a parte ti Imperio nga Espaniol para kadagiti ad-adu ngem 300 a tawen. Daytoy ket nagresultaan ti kaaduan a relihion iti Romano Katolisismo. Iti las-ud iti daytoy a panawen, ti Manila ket nagbalin nga akinlaud a sentro ti trans-Pasipiko a panagtagilako ken nangisilpo ti Asia iti Acapulco iti Kaamerikaan babaen ti panagusar kadagiti galeon ti Manila.
Politika
Nabutosan dagiti agdama a Senador bayat a dagiti representatibo ket nabutosanda manipud kadagiti lehislatibo a distrito ken babaen ti sektoral a pannakabagi. Ti bileg ti ukom ket nairebbeng iti Korte Suprema, a buklen ti Pangulo ti Hustisia a kas ti mangiturong nga opisial ken dagiti sangapulo ket uppat a katakunaynay a hustisia, amin isuda ket indutok babaen ti Presidente manipud kadagiti nominasion nga inted babaen ti Konseho ti Ukoman ken Bar.
Administratibo a pannakabingbingay
Ti Filipinas ket nabingbingay kadagiti tallo a grupo ti isla: ti Luzon, Visayas, ken Mindanao. Dagitoy ket nabingbingay kadagiti 18 a rehion, dagiti 81 a probinsia, dagiti 145 a siudad, dagiti 1,489 nga ili, ken dagiti 42,029 a baranggay. Iti pay maipatinayon, Seksion 2 ti Tignay ti Republika Blng. 5446 ket mangiyunay-unay a ti panangipalawag ti teritorio a baybay iti likmut ti purpuro ti Filipinas ket saan a mangapekto iti panagtunton iti akindaya a parte ti Sabah.
Brasil
Nabeddengan daytoy babaen ti Taaw Atlantiko iti daya, ti Brasil ket adda ti pantar iti 7491 km. Nabeddengan ti amianan babaen ti Venezuela, Guyana, Suriname ken ti Pranses a ballasiw a rehion iti Pranses a Guiana; iti amianan a laud babaen ti Colombia; iti laud babaen ti Bolivia ken Peru; iti abagatan a laud baben ti Ahentina ken Paraguay ken iti abagatan babaen ti Uruguay. Adda dagiti nadumaduma a purpuro manipud kadagiti paset ti teritorio ti Brasil, a kas ti Fernando de Noronha, Rocas Atoll, Purpuro ti Santo Pedro ken Santo Paulo, ken Trindade ken Martim Vaz. Pagbeddenganna amin dagiti sabsabali anga Abagatan nga Amerika malaksid ti Ecuador ken Chile.
Filipinas
Heograpia
thumb| Topograpia ti Filipinas Ti Filipinas ket maysa a purpuro a buklen dagiti agarup a 7,500 nga is-isla nga addaan iti dagup a kalawa iti daga, ken mairaman dagiti bagi ti danum, iti agarup a. Ti agatiddog iti nga aplayana ket mangaramid daytoy iti pagiliana nga addaan iti maika-5 a kaatiddogan nga aplaya iti lubong. Daytoy ket mabirukan iti pagbaetan ti 116° 40', ken 126° 34' E longitud ken 4° 40' ken21° 10' N latitud ken beddengan babaen ti Baybay Filipinas iti daya, ti Baybay Abagatan Tsina iti laud, ken ti Baybay Celebes iti abagatan. Ti isla ti Borneo ket mabiruk kadagiti bassit laeng a kilometro iti abagatan a laud ken ti Taiwan ket dagus a mabirukan iti amianan. Ti Maluku ken Sulawesi ket mabirukan dagitoy iti abagatan-abagatan a laud ken ti Palau ket mabirukan iti daya ti is-isla.
Jaroslav Seifert
Naipasngay idiay Žižkov, maysa a suburbio ti Prague nga idi ket paset iti Austria-Hungaria, dagiti immuna nga urnong dagiti dandaniw na ket naipablaak idi 1921. Isu ket kameng ti Partido Komunista, mannurat kadagiti komunista a warnakan ken pagiwarnak – Rovnost, Srsatec, ken Reflektor – ken empliado iti komunista a pagipablaakan.
Kadagiti tawtawen iti 1920 naipammategan isuna nga umuna a pannakabagi iti artistiko a banguarda ti Tsekoslobakia. Maysa isuna kadagiti nagipatakder ti warnakan a Devětsil. Idi Marso 1929, isuna ken innem pay kadagiti importante a mannurat a komunista ket pinanawan da ti Partido Komunista gapu ti panag-pirma da ti maysa a manipesto ti panagsuppiatda kenni Bolshevik, maysa idi a baro a daulo ti Partido Komunista iti Tsekoslobakia. Kalpasan daytoy, nagtrabaho met isunan a kas maysa nga agiwarwarnak iti demokrata-sosial ken kappon ti negosio a pagimalditan kadagiti tawtawen ti 1930 ken 1940.
Romblon, Romblon
Dagiti baranggay
Ti Romblon ket nabingbingay kadagiti 31 a barbaranggay.
• Bagacay
• Mapula
• Palje
• Baranggay I (Pob.)
• Sablayan
Salay
Ti Salay ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Misamis Oriental iti Filipinas.
Dagiti baranggay
• Dinagsaan
Estados Unidos iti Amerika
Etimolohia
Ti panangisao nga "Estados Unidos" ket kasisigud idi a natrato a kas ad-adu ngem maysa a kas ti, "dagiti Estados Unidos ket"—a nairaman iti Maikasangapulo ket tallo a Panagpasayaat ti Batay-linteg ti Estados Unidos, a napasingkedan idi 1865. Daytoy ket kadaywan a nagbalin a natrato a kas maymaysa laeng a ks ti, "ti Estados Unidos ket"—kalpasan ti gibus iti Sibil a Gubat. Ti maymaysa a porma ket pagalagadan tattan; ti ad-adu ngem maysa a porma ket naibati iti idioma a "dagitoy Estados Unidos".
Politiko a panakabingbingay
Dagiti estado ket buklen ti nawatiwat a masa ti daga ti Estados Unidos; dagiti sabali pay a dua a lugar a naipanunotan nga importante a paset iti daytoy a pagilian ket dagiti Distrito iti Columbia, ti pederal a distrito nga adda ditoy ti pakabirukan ti kapitolio ti Washington; ken ti Palmyra Atol, a daytoy ket awan dagiti agtaeng ngem nainkorporado a teritorio idiay taaw Pasipiko. Ti Estados Unidos ket agtagikua pay kadagiti nagruna a teritorio ti ballasiw-taaw: ti Puerto Rico ken ti Is-isla ti Birhen ti Estados Unidos idiay Karibe; ken Amerikano a Samoa, Guam, ken ti Akin-amianan nga Is-isla ti Mariana idiay Pasipiko. Dagiti naipasngay kadagiti nangruna a teritorio (malaksid ti Amerikano a Samoa) ket agtagikuada ti pannakaumili iti Estados Unidos. Dagiti umili ti Amerika nga agtaeng kadagitoy a teritorio ket adda dagiti karbengan ken responsibilidad a kapadpada dagiti umili nga agteng kadagiti estado; nupay kasta, isuda ket malaksid kadagiti pederal a panagbuis ti matgedan, saan a makabutos para iti presidente, ken adda laeng ti saan a makabutos a pannakabagi iti Kongreso ti Estados Unidos.
Molave, Zamboanga del Sur
Dagiti baranggay
• Dalaon
Villanueva, Misamis Oriental
Dagiti baranggay
• Dayawan
Molave, Zamboanga del Sur
Dagiti baranggay
• Simata
Marso
Ti Marso ket isu ti maika-3 a bulan ti tawen dagiti kalendario a Huliano ken Gregoriano. Daytoy ket maysa kadagiti pito a bulan nga addaan iti kaatidog iti 31 nga al-aldaw. Idiay Akin-amianan a Hemisperio, ti meteorolohikal a panangrugi iti primabera ket mapasamak iti umuna nga aldaw iti Marso. Ti ekuinokso ti Marso iti maika-20 wenno maika-21 ket mangmarka ti astronomikal a panangrugi iti primabera idiay Akin-amianan a Hemisperio ken ti panangrugi ti otonio idiay Akin-abagatan a Hemisperio, a ti Septiembre ket ti tiempo a kapada ti Marso iti Akin-amianan a Hemisperio.
Midsalip
Dagiti baranggay
• Duelic
1941
Mayo
thumb|140px|[[Bob Dylan]]
Talisayan
Dagiti baranggay
• Pook
Pagsasao a Chenapian
Ti pagsasao a Chenapian (Chenap) ket ti pagsasao a Papuano ti Probinsia ti Daya a Sepik, Papua Baro a Guinea.
Pisika
300px|thumb|Dagiti nadumaduma a kas pagarigan iti maipapan ti bagi a penomena
Abril
Nagan ken taudan
Ti aldaw ni San Jorge ket ti maikaduapulo ket tallo nga aldaw ti bulan; ken ti bisperas ni San Marcos, nga agraman iti pammatina a dagiti al-alia dagiti madusa a matay iti kaunegan iti tawen ket makitanto a lumabas iti simbaan ket mapasamak iti maika-duapulo ket uppat.
Iti Tsina ti simboliko a panagarado iti daga babaen ti emperador ken prinsesa iti dara ket mapasamak iti maikatlo a bulanda, ken kankanayon daytoy a maitunos iti Abril. Iti Pinlandes ti Abril ket huhtikuu, a ti kayatna a sawen ket bulan ti panagpukan ken panagpuor, idi mapasamak dagiti panagpukan ken panagpuor dagiti gymnospermae para kadagiti talon.
Ti Eslobeno, ti kaaduan a naikeddeng a tradisional a nagan ket ti mali traven, a ti kayatna a sawen ket ti bulan a panangrugi nga agtubo dagiti mula. Daytoy ket immuna a naisurat idi 1466 iti manuskrito ti Škofja Loka.
Pisika
Pakasaritaan
Ti masna a pilosopia ket adda dagiti nagtaudan idiay Gresia idi panawen ti Arkaiko a panawen, (650 BCE – 480 BCE), nga idi dagiti Pre-Sokratiko a pilosopo a kas ni Thales ket saan a namati kadagiti nalatak a masna, relihioso wenno mitolohiko a panangipalpalawag para iti masna a penomena ken nagiproklema a ti tungngal maysa a pasamak ket addaan iti masna gapuanan. Nagitukonda kadagiti kapanunotan a napasingkedan babaen ti panagrason ken panagpalpaliiw ken adu kadagiti bukodda a hipotesis ket napaneknekan a nagballaag kadagiti eksperimento, kas pagarigan ti atomismo.
Pilosopia
Iti adu a pamay-an, ti pisika ket naggapu manipud iti taga-ugma a Griego a Pilosopia. Manipud ti immuna a panagpadas ni Thales ti panagidasig kadagiti banag, aginggana ti panagikkat ni Democritus a dagiti banag ket nasken a maipabassit iti di-naidumaduma a kasasaad, ti Ptolemaiko nga astronomia iti maysa a kristalino a pirmamento, ken ti libro ni Aristoteles a Pisika (iti maysa a nasapa alibro iti pisika, a nagipadas ti panagusig ken panagilawlawag iti panaggunay manipud iti maysa a pilosopo a kapanunotan), dagiti nadumaduma a Griego a pilosopo ket nakaparangayda kadagiti bukodda a teoria iti katutubo. Ti pisika ket ammo idi a kas timasna a pilosopia aginggan idi maika-18 a siglo.
Kadakkel ken dagiti gandat
Ti pisika ket sakupenna ti ti nawatiwat nga intar ti penomena, manipud kadagiti elementario a partikula (a kas dagiti quarks, neutrinos ken elektrons) aginggana ti kadakkelan a nalatak a rimpuok dagiti ariwanas. Ti mairaman kadagitoy a penomena ket dagiti kangrunaan a banag a mangbukel kadagiti amin a parsua. Isu a ti pisika ket sagpaminsan a makunkuna a ti "kammasapulan a siensia". Ti pisika ket mangigandat a magipalpalawag kadagiti nadumaduma a penomena a rimsua iti katutubo iti termino ti nalaklaka a penomena. Isu a, ti pisika ket mangigandat a mangikapet kadagiti parsua a mapalpaliiw ti nagtagitaon kadagiti ramut a kaso, ken isilpoda amin dagitoy a kaso.
Oklahoma
Ti Oklahoma ket maysa nga estado a mabirukan idiay Abagatan a Katengngaan a rehion iti Estados Unidos.
Pagsasao a Wogamusin
Ti pagsasao a Wogamusin ket ti pagsasao a Papuano a mabirukan kadagiti uppat a purok ti Distrito ti Ambunti ti Probinsia ti Daya a Sepik, Papua Baro a Guinea. Daytoy ket insasao babaen dagiti agarup a 700 a tattao idi 1998.
GNU
Ti GNU ket maysa a rekursibo a pannakayababa ti termino a "GNU's Not UNIX." Ni Richard Stallman ti mabigbig a pannakaama daytoy.
Katulagan maipapan ti lisensia ti software
Ti katulagan maipapan ti lisensia ti software ket pangipalagip a katulagan a mangsagut iti lisensia ti software iti mangaramat nagbaetan ti mannurat daytoy a software ken ti mangaramat kadaytoy a software. Makabalin ti mangaramat ti ania man a maitunos iti linteg a nakabuklan wenno "kamaudianan a mangaramat", no pay kasta, sagpaminsan mapanaganan iti "EULA" (pangyababaan nga Inggles iti "End User License Agreement" Katulagan maipapan ti lisensia ti software maipapan ti kamaudianan a mangaramat, nabasa a kas "yula"). Tudtudingan ti katulagan dagiti patingga iti pammalubos a maited ti akinkukua ti software iti mangaramat.
No agbaet ti katulagan iti pagbaetan ti akinkukua ti software (mannurat wenno manlisensia) ken ti negosio wenno nakabuklan ti gobierno, rubeng a maibilang a kas ti mangipangpangruna a katulagan nga adu ti pagsasao (klawsula) nga bugbugtong iti lisensia ken iti kasisigud ti software a mailislisensia.
San Miguel, Zamboanga del Sur
Dagiti baranggay
• Calube
Biag
Taudan
Dagiti sibibiag nga organismo ket agsintesadoda kadagiti protina, ken dagitoy ket dagiti polimero dagiti amino asido nga agus-usar kadagiti panangiyammo a naikodigo babaen ti deoksiribonukleiko nga asido (DNA). Ti sintesis ti protina ket buklen dagiti intermediario a ribonucleiko asido (RNA) a polimero. Ti maysa a posibilidad no kasano a nangrugi ti biag ket ti pannakaiyuna dagiti gene, ken sinaruno dagiti protina; ti alternatibo ket maibaga nga immuna dagiti protina kalpasanna dagiti gene.
Ramon Magsaysay, Zamboanga del Sur
Dagiti baranggay
• Pasingkalan
Pagsasao nga Abagatan a laud a Tanna
Ti pagsasao nga Abagatan a laud a Tanna ket ti lugar ti dialekto a naisasao idiay akin-abagatan a laud nga aplaya ti Isla Tanna iti Vanuatu.
1905
Mayo–Hunio
thumb|right|140px|[[Henry Fonda]]
1904
Ti 1904 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Biernes iti kalendario a Gregoriano.
Henry Ford
Ni Ford ket kaaduan pay a naamammoan para iti kina pasismona idi las-ud ti immuna atawtawen ti Sangalubongan aGubat I, ngem ti pay panagipablaakna kadagiti antisemitiko a teksto a kas ti libro a Ti Internasional a Hudio.
Tarascon
Heograpia
Dagiti karso a mabirukan ti daytoy a teritorio ti komuna ket mairaman ti:
Sominot
Ti Sominot ket maysa a maka-5 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay
• Lantawan
• Libertad
• New Carmen
• San Miguel
Casiguran, Aurora
Ti Casiguran ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Aurora iti Filipinas.
Dagiti baranggay
• Baranggay 7 (Poblacion)
• Esperanza
Nailian a Parke ti Aurora Memorial
Ti Nailian a Parke ti Aurora Memorial ket nasalakniban a lugar iti Filipinas a mabirukan idiay kaunegan ti kabambantayan ti Sierra Madre a nagbaetan ti probinsia ti Nueva Ecija ken Aurora idiay Tengnga a Luzon. Ti parke ket sakupenna ti kalawa iti 5,676 nga ektaria ken sumakop kadagiti sumurok a 50 kilometro ti igid ti napintas buya a kalsada ti Bongabon-Baler. Daytoy ket nabangon idi 1937 babaen ti Proklamasion Blng. 220, ti parke ket naidaton idi iti Umuna a Balasang a ni Aurora Aragon Quezon. Daytoy idi ket addaan iti immuna a kalawa iti 2,356 nga ektaria. Babaen idi 1941, ti kadakkelna ket nagbalin a doble iti agdama a kalawana iti 5,676 nga ektaria. Ti kangatuan a paset ti parke ket naireporta iti 1,000 m, isu a ti kangrunaan a kita ti bakir iti uneg ti parke ket mabalin nga ababa a daga ti dipterocarpus, nga addaan laeng ti limitado a luglugar iti montane a bakir. Ti panagusar ti daga ti uneg ti parke ket mairaman ti permanente ket agbalbaliw nga agrikultura (kaingin) ken panagtarikayo.
Czesław Miłosz
Ni Czesław Miłosz (30 Hunio 1911 – 14 Agosto 2004) ket maysa idi a Polako a mannaniw, mannurat ti prosa ket nagipatpatarus iti nagtaudan a Lithuaniano. T Maikadua a sangalubongan a Gubat a panawen a panagsarsaruno a Ti Lubong ket maysa nga urnong dagiti 20 nga "ampapaok" a dandaniw. Timmalaw isuna a napan iti Laud idi 1951, ken ti saan a piksion a librona a Ti Natiliw a Panunot (1953) ket maysa a klasiko iti kontra-Stalinismo. Manipud idi 1961 aginggana idi 1998 isu ket maysa a propesor iti pagsasao nga Eslabo ken Literatura iti Unibersidad iti California, Berkeley. Ni Miłosz ket nagbalin nga umili iti Amerika ken nagunggunaan iti Premio Nobel iti Literatura idi 1980.
Kamerun
Etimolohia
Iti ksaisigud, ti Kamerun ket maysa idi nga eksonimo nga inted babaen dagiti Portuges iti Karayan Wouri, a tinawtawaganda iti Rio dos Camarões—"karayan dagiti pasayan" wenno "karayan pasayan", a mangibagbaga ti kaadu dagiti al-alia a pasayan ti Kamerun. Ita nga aldaw ti nagna ti pagilian iti Portuges ket agbatbati a kas Camarões.
Tabina
Dagiti baranggay
Ti Tabina ket nabingbingay a politikal iti 15 a barbaranggay.
San Fernando, Romblon
Dagiti baranggay
• Mabini
San Pablo, Zamboanga del Sur
Dagiti baranggay
• Buton
• Culasian
• Senior
Tabina
Dagiti baranggay
• Tultolan
San Fernando, Romblon
Dagiti baranggay
• Taclobo
Dilasag
Dagiti baranggay
• Ura
San Pablo, Zamboanga del Sur
Dagiti baranggay
• Ticala Island
1932
Ti 1932 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Biernes iti kalendario a Gregoriano.
1931
Pebrero
thumb|140px|[[James Dean]]
Otoineppu, Hokkaido
Dagiti kalsada
Agtaray ti Nailian a Rota ti Hapon(JNR) 40 iti igid ti Karayan Teshio babaen ti uneg ti Otoineppu, ken isilpona ti Asahikawa iti tengnga ti Hokkaido aginggana iti Wakkanai iti akin-amianan nga ungto ti prepektur. Mangrugi ti JNR 275 manipud iti JNR 40 iti tengnga ti purok ti Otoineppu ken sumakop aginggana iti Hamatonbetsu iti aplaya ti Baybay ti Okhotsk.
Kappon ti Europa
thumb|center|Komision ti Europa
Pagsasao a Butmas
Ti pagsasao a Butmas, ammo pay a kas Butmas-Tur wenno Farafi, ket ti pagsasao ti interior ti Isla Santo iti Vanuatu.
Hadji Muhtamad
Dagiti baranggay
• Palahangan
Pyongyang
Ti Pyongyang ket ti sentro ti politika, industria ken pagluganan iti Amianan a Korea. Daytoy ket ayan dagiti nangruna a patakder ti Amianan a Korea, ken ti pay Partido dagiti Agob-obra iti Korea.
Tambulig
Dagiti baranggay
• Calolot
• Gabunon
• Pelocoban
• Riverside (Pob.)
• San Vicente
Tabuan-Lasa
Dagiti baranggay
• Saluping
Kalawa ti rabaw
Forformula
For a two dimensional object the area and surface area are the same:
Ungkaya Pukan
Ti Ungkaya Pukan ket maysa a maika-6 a klase nga ili iti probinsia ti Basilan iti Filipinas.
Trets
Ti Trets ket maysa a komuna ti Bouches-du-Rhône a departamento idiay akin-abagatan a Pransia.
Tigbao
Dagiti baranggay
• Diana Countryside
Kanton ti Friburgo
Ti Kanton ti Friburgo (État de Fribourg wenno Staat Freiburg) ket maysa a kanton idiay Suisa. Daytoy ket mabirukan idiay laud ti pagilian. Ti kapitolio ti kanton ket ti Friburgo.
Tigbao
Dagiti baranggay
• Lacupayan
Tukuran
Dagiti baranggay
• San Antonio
• Santo Niño (Pob.)
Tigbao
Dagiti baranggay
• Nilo
• Tigbao
1936
Enero
thumb|120px| [[Rudyard Kipling]]
Pebrero
thumb|120px| [[Charles Curtis]]
Sasao a Ndu
Ti sasao a Nduket dagiti kaaduan nga ammo a pamilia ti sasao a Sepik iti akin-amianan a Papua Baro a Guinea. Ti Ndu ket isu tibalikas para iti 'lalaki' kadagiti pagsasao a mangbukel iti daytoy a grupo. Immuna a nailasin dagiti pagsasao a kas kabagian a pamilia babaen ni Kirschbaum idi 1922.
Ti Abelam ket ti kaaduan a naisasao, nga addaan dagiti agarup a 45,000 nga agsasao, ngem ti Iatmül ket ad-adu nga ammo iti akin-ruar a lubong. Adda dagiti walo aginggana iti duapulo ket dua a sasao a Ndu, depende no kasano nga idasig dagiti dialekto. Ibilang ti Ethnologue 16 kaniada a kas dagiti sumaganad,
Ariwanas
Ti ariwanas ket agloan kadagiti nadumaduma a bilang dagiti bituen a sistema, dagiti bituen a rimpuok ken ti kita dagiti interestelar nga ulep. Iti nagbaetan dagitoy a banbanag ket ti maysa a naingpis nga interestelar a pamay-an iti alingasaw, tapok, ken dagiti kosmiko nga anaraar. Ti nangisit a banag ket agparang ti pannakaibilang para iti agarup a 90% iti masa kadagiti kaaduan nga ariwanas. Dagiti napalpaliiw a datos ket agipaltiing a dagiti nawatiwat unay a nangisit nga abot ket baka rumsuada iti tengnga kadagiti adu, wenno baka amin, nga ariwanas. Naipanunotan dagitoy a nagnangruna a mangiturturong iti aktibo a galaktiko a tengnga a mabirukan iti bugas kadagiti ariwanas. Ti Nagririmpuok a Bitbituen nga ariwanas ket agparang a mangisanglad iti maysa a kastoy a banag.
Etimolohia
Iti astronomiko a literatura, ti naipadakkel a balikas ti 'Ariwanas' ket maus-usar a mangitudo ti bukodtayo nga ariwanas, ti Nagririmpuok a Bitbituen, tapno mailasin manipud kadagiti bilion a sabsabali nga ariwanas. Ti Ingles a termino a Milky Way ket masurot manipud iti sarita babaen ni Chaucer: ""See yonder, lo, the Galaxyë Which men clepeth the Milky Wey, For hit is whyt.""
Nagririmpuok a Bitbituen
Ti pudno a paneknek ti Nagririmpuok a Bitbituen a buklen dagiti adu a bitbituen ket manipud idi 1610 idi ni Galileo Galilei ket nagusar ti maysa a teleskopio tapno maadalna ti Nagririmpuok a Bitbituen ken naduktalanna a daytoy ket buklen dagiti adu unay a bilbilang dagiti nakusnaw a bitbituen. Idi 1750 ni Thomas Wright, iti bukodna a Maysa a kasisigud wenno baro a hipotesis iti Law-ang, ket nagsirmata a (napudno) ti ariwanas ket mabalin a agliklikmut a bagi dagiti nawatiwat a bilbilang dagiti bituen a tinengtengngel babaen ti grabitasional a puersa, a kaparis ti sistema a solar iti dakdakkel a gantingan. Ti nagbanagan dagiti disko dagiti bitbituen ket makita a kas banda iti langit manipud iti perspektibo iti uneg ti disko. Iti maysa a tratado idi 1755, ni Immanuel Kant inpasayaatna ti kapanunotan ni Wright a maipanggep ti patakder iti Naririmpuok a Bitbituen.
Pannakailasin manipud kadagiti sabali a nebulosa
thumb|right|Pannakailadawan iti [[Alikuno nga Ariwanas|Messier 51 baen ni Apo Rosse idi 1845, nga ammo kalpasan daytoy iti Alikuno nga Ariwanas]]
Moderno a panagsukisok
thumb|[[Killo a panagtayyek ti Ariwanas|Killo a panagtayyek iti kadaywan nga agkusikos nga ariwanas: naipadto (A) ken napalpaliiw (B). Ti kaadayo ket manipud iti galaktiko a bugas.]] thumb|Ti maikadua a kaadaywan nga ariwanas: [[UDFy-38135539]]
1938
Marso
thumb|140px|[[Erineo S. Maliksi]]
Tarja Halonen
Ni Tarja Kaarina Halonen ket taga-Pinlandia a politiko ken isu idi ti maika-11 a Presidente ti Pinlandia, ken nagserbi manipud idi 2000 aginggana idi 2012. Isu idi ti immuna a babai a daulo ti estado idiay Pinlandia ken bayat nga adda iti opisina, idi 2003 ken 2010-11, ti Pinlandia ket addaan pay iti babbai a kangrunaan a ministro (Anneli Jäätteenmäki ken Mari Kiviniemi). Ni Halonen ket nagtengngel kadagiti dua a pannakaidutok a kas ministro ken nagserbi a kas kameng ti parlamento manipud idi 1979 aginggana idi 2000 aginggana iti pannakabutosna a kas presidente.
Dipaculao
Dagiti baranggay
• Sapangkawayan
Vincenzo A. Sagun
Dagiti baranggay
• Kapatagan
Ferdinand Marcos
Ni Ferdinand Edralin Marcos (Septiembre 11, 1917–Septiembre 28, 1989), maysa nga Ilokano, ti maikasangapulo a presidente ti Filipinas a nagserbi manipud idi 1965 agingga iti 1986. Nagbalin a diktador idi mangrugi iti maikadua a panagakemna iti kinapresidente tapno maiturayanna ti pagilian, babaen ti panangipaulogna iti Linteg Militar idi 1972 ken panangipasdekna iti "Baro a Kagimongan" (New Society; Bagong Lipunan). Ngem napatakkias ni Marcos iti puesto idi 1986 babaen ti Rebolusion iti Edsa kalpasan a nagrebelde ti dua nga Ilokano a nangangato nga opisial ti turay, ti Ministro ti Salaknib a ni Juan Ponce Enrile ken Heneral Fidel V. Ramos, ket kimmapponda kenni Corazon Cojuangco Aquino (balo ni dati a Senador Benigno S. Aquino a napapatay idi 1983), a nagbalin a presidente kalpasanna.
Kalpasan a saan nga innaganan ti Partido Liberal ni Marcos a kas opisial a kandidatoda para iti presidente, immakar isuna iti Partido Nacionalista, a nangpili kenkuana a kandidatoda a kadua ni Fernando Lopez a para iti bise presidente. Inabakda ti situtugaw idi a pangulo ken kandidato manen a ni Diosdado Macapagal kasta met ti para bise presidente a ni Genaro Magsaysay, iti eleksion idi 1965.
1929
Ti 1929 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Martes iti kalendario a Gregoriano.
Sasao a Walio–Papi
Ti sasao a Walio–Papi wenno Leonhard Schultze ket dagiti naisingasing a bassit a pamilia ti sasao a Papuano iti singasing ni Donald Laycock a Sepik–Ramu. Buklen dagitoy dagiti dua a sanga, uppat a sasao a Walio ken dua a sasao a Papi. Inbati ni Malcolm Ross isuda iti bukodna a pamilia a Sepik, ngem saanda nga agkuyog. Kitaen ti Sasao a Sepik para kadagiti salaysay.
1927
Ti 1927 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Sabado iti kalendario a Gregoriano.
Chile
Ti Chile, opisial a ti Republika ti Chile, ket ti pagilian iti Abagatan nga Amerika a mangsakop iti ababa ken atiddog, akikid a pirgis ti daga a nagbaetan ti Andes iti daya ken ti Taaw Pasipiko iti laud. Daytoy ket beddenganna ti Peru iti amianan, ti Bolivia iti amianan a daya, ti Arhentina iti daya, ken ti Pasahe Drake iti adayo nga abagatan. Ti teritorio ti Chile ket mairaman dagiti isla ti Pasipiko ti Juan Fernández, Salas y Gómez, Desventuradas, ken Rapa Nui idiay Oceania. Tuntonen pay ti Chile iti agarup a iti Antartika, urayno amin a panagtunton ket nasuspende babaen ti Tulag ti Antartiko.
John Steinbeck
Ni John Ernst Steinbeck, Jr. (Pebrero 27, 1902 – Disiembre 20, 1968) ket maysa idi nga Amerikano a mannurat. Isu ket kaaduan a naamammuan para iti nobel a nangabak ti Premio Pulitzer Prize iti Ti Pungtot dagiti Ubas (1939), Daya ti Eden (1952) ken ti nobela tiDagiti Bao ken Lallaki (1937). Isu ket nagsurat kadagiti duapulo ket pito a libro,mairaman dagiti sangapulo ket innem a nobela, innem a saan apiksion a liblibro, ken lima nga urnong dagiti ababa a sarita, ni Steinbeck ket nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 1962.
Compostela, Davao de Oro
Dagiti baranggay
• Bagongon
• Mapaca
• Maparat
Quezon, Quezon
Dagiti baranggay
• Argosino
Hypocalymma angustifolium
Panangimuyong
Ti panagtubo ti sebbangan ket namaga ken delikado ken ti maysa a maisarang a mula ket mabalin a matumba a pasikig, mabalin a madadael ken agraman kadagiti awan bulong nga ungkay. Nupay kasta, iti linong, no nasayaat a masibogan ken ti tinawen a panagarbas para iti nasamek a panagtubo, pagresultaan daytoy iti nalanglangto a napapaut iti biag ti maywanan. No lima ti tawenna daytoyen, daytoy ket mabalin a maysa a nasamek a bassit a mula iti 1 m iti katayag nga addaan iti nalap-it, naingpis nga aglaylay-ut a sangsanga.
Sasao a Tama
Ti sasao a Tama ket ti bassit a pamilia dagiti asideg nga agkakabagian a pagsasao iti akin-amianan a Papua Baro a Guinea, Kadawyanda a maidasig kadagiti sasao a Sepik.
Quezon, Quezon
Dagiti baranggay
• Villa Francia
Pagsasao nga Espaniol
Ti Espaniol,  Kastila wenno Kastiliano (español wenno castellano) ( wenno ) ket maysa a pagsasao nga Iberiko a Romanse, ken ti maikapat a kasaknapan a maar-aramat a pagsasao iti sangalubongan (maika-2 wenno maika-3, segun pay iti dadduma a taudan). Us-usaren a kas umuna a pagsasao ti agarup 500 riwriw a tattao, wenno ti aganay a 600 riwriw no mairaman dagiti saan a patneng nga agar-agaramat.
Anini-y
Ti Anini-y ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Antique iti Filipinas.
Dagiti baranggay
• Mabuyong
Kopiko
Iti Kopiko ket di barnd ken condimento nga orihinal producto iti Indonesia ken Filipinas.
Danaw Victoria
Heolohia
Ti kaababaw ti Danaw Victoria, dagiti napatinggaan a panagayus ti uneg ti karayan, ken ti nalawa a rabawna no maipada ti tomona ket makaaramid daytoy a madanar kadagiti pagbanagan dagiti panagbalbaliw ti klima.
Polillo, Quezon
Dagiti baranggay
• Pamatdan
Taaw Atlantiko
Ti Taaw Atlantiko ket ti maikadua a kadakkelan a taaw iti lubong, kalpasan ti Taaw Pasipiko. Daytoy ket addaan iti dagup a kalawa iti agarup a, daytoy ket sakupenna ti agarup a 20 porsiento iti rabaw ti Daga ken agarup a 29 porsiento ti kalawa ti rabaw ti danum. Ti umuna a paset ti naganna ket mangibaga kenni Atlas iti Griego a mitolohia, ken mangaramid ti Atlantiko ti "Baybay ni Atlas".
Venelles
Klima
Ti tabla dita baba ket mangipakpakita kadagiti temperatura ken panagtudtudo para iti paset ti panawen ti 1971-2000 :
Barbaza
Dagiti baranggay
• Lisub
• Marigne
• Narirong
• San Antonio
• Soligao
• Tig-Alaran
Maria Aurora, Aurora
Dagiti baranggay
• Bangco
1778
Ti tawen ti 1778 ket kadawyan idi a tawen a nangrugi iti Huebes iti kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes iti nabunbuntog iti 11- nga aldaw a kalendario a Huliano.
Mabini, Davao de Oro
Dagiti baranggay
• Tagnanan (Mampising)
• Cabuyuan
• Libodon
Pagsasao nga Indones
Heograpiko a pannakaiwarwaras
Idi 2010, ti Indones ket addaan kadagiti 42.8 a riwriw a patneng nga agsasao, ken 154.9 a riwriw a nangisasao a kas maikadua a pagsasao, a nagisasao daytoy a maikuyog dagiti lokal a nakaiyanakada a dila, ka mangited daytoy iti dagup a bilang dagiti agsasao idiay Indonesia iti 197.7 a riwriw. Daytoy ket kadawyan a kas umuna a pagsasao kadagiti urbano a lugar, ken kas maikadua a pagsasao babaen dagiti agtataeng kadagiti adu pay nga away a parte ti Indonesia.
Dagiti nagibasaran
Malaiische Sprache
Aklan
Dagiti ili
• Balete
• Batan
• Libacao
• Madalag
• New Washington
Bugasong
Dagiti baranggay
• Camangahan
• Tica
Pagsasao a Kawi
Ti Kawi (manipud iti Sanskrito: kavi, "mannaniw") ket ti pagsasao a literario ken prosa kadagiti isla ti Java, Bali, ken Lombok, a naibatay iti Daan a Habanes, ti pagsasao nga addaan iti adu a bokabulario dagiti binulod a balikas iti Sanskrito. Ti Kawi ket ti tinaudan a pagsasao ti moderno a Habanes. Ti nagan a "kawi" ket naala manipud iti ramut a balikas ti ku, nga iti kayat a sawen iti Sanskrito ket “mannaniw”, ken, kadagiti naala a porma, ti “nasirib, naadalan a tao”.
Pagsasao a Kwanga
Ti pagsasao a Kwanga (Gawanga) ket ti pagsasao a Sepik a naisasao idiay Papua Baro a Guinea.
1922
Enero
thumb|140px|[[Betty White]]
Asia
No makita ti kadakkelna ken dibersidad, ti konsepto iti Asia – ti nagan napetsaan manipud idi klasikal a kinaugma – ket mabalin a napudpudno a maibatay iti heograpia ti tao ngem ti pisikal a heograpia. Ti Asia ket nalatak nga agdumaduma iti ballasiw ken iti uneg dagiti rehionna no maibatay kadagiti etniko a grupo, dagiti kultura, dagiti enbironmento, dagiti ekonomia, dagiti historikal a pakaikabagian ken dagiti sistema ti gobierno.
Agdama a panangipalawag
Manipud idi panawen ni Herodotus ti minoridad kadagiti heograpo ket nanglikud iti sistema ti tallo a kontinente (Europa, Aprika, Asia) kadagiti batayan nga awan wenno awan ti adu a pisikal a panagsisina kaniada. Kas pagarigan, ni Apo Barry Cunliffe, ti emeritus a propesor ti Europeano nga arkeolohia idiay Oxford, ket nangibagbaga a ti Europa ket heograpiko ken kultura laeng a "ti akinlaud a nayon ti kontinente ti Asia". Iti heograpia, ti Asia ket isu ti nangruna nga akindaya a konstituente ti kontinente ti Eurasia a ti Europa ti akin-amianan a laud a peninsula ti masa ti daga – wenno ti Apro-Eurasia; iti heolohia, ti Asia, Europa ken ti Aprika ket mangbukel ti agmaymaysa nga agtultuloy a masa ti daga (malaksid ti Kanal Suez) ken makibinningay ti sapasap a samang ti kontinente. Gangani amin ti Europa ken ti kaaduan a paset ti Asia ket mabirukan iti Eurasiano a Plata, a naisilpo iti abagatan babaen ti Arabiano ken Indiano a Plata ken kakuyogna ti akinadaya unay a paset ti Siberia (daya ti Kabambantayan Chersky) iti Plata ti Amianan nga Amerika.
Pakasaritaan
Ti Nangisit a Patay, ti maysa kadagiti kakaruan a pandemia iti pakasaritaan ti tao, ket naipagpagarup a nagtaud kadagiti namaga a tanap ti sentral nga Asia, nga idiay ket napan idiay igid ti Kalsada Seda.
Pagadian
Dagiti baranggay
• Dao
• Ditoray
• Kagawasan
• Lapidian
Malakula
Lokasion
Daytoy ket naisina kadagiti isla ti Espiritu Santo ken Malo babaen ti Lingsat Bougainville. Ti Lakatoro, ti kapitolio ti Probinsia ti Malampa, ket mabirukan iti akin-amianan a daya nga aplaya ken ti kadakkelan a pagtaengan iti isla. Iti akin-amianan a daya a bangir ti isla ket ti grupo ti isla a tinawtawagan ti Is-isla Bassit, mairaman dagitoy ti (manipud iti amianan nga agpaabagatan) Vao, Atchin, Wala (isla), Rano (isla), Norsup, Uripiv ken Uri (isla). Iti akin-abagatan a laud nga aplaya ket ti Isla Tomman, iti abagatan ket ti Isla Akhamb ken mabirukan iti akin-abagatan a daya a punto ti Is-isla Maskelynes, a mairaman ti Isla Sakao ken Uliveo.
Pagadian
Dagiti baranggay
• Lumad
• Napolan
• San Jose (urban)
• Santa Maria (urban)
• Tulangan
Laak
Dagiti baranggay
• Il Papa
• Langtud
Delaware
Ti Estado iti Delaware ket maysa nga estado iti Estados Unidos a mabirukan idiay Atlantiko nga Aplaya idiay Tengnga nga Atlantiko a rehion iti Estados Unidos. Nabeddengan iti abagatan ken amianan iti Maryland, ken Pennsylvania iti amianan.
Laak
Dagiti baranggay
• Santo Niño
Caluya
Dagiti baranggay
• Bacong
1918
Ti 1918 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Martes iti kalendario a Gregoriano.
Naipasngay
thumb|140px|[[William Holden]]
Umuna a Sangalubongan a Gubat
Ti Umuna a Sangalubongan a Gubat (WWI) ket maysa idi a sangalubongan a gubat a naipatengnga idiay Europa a nangrugi idi 28 HUlio 1914 ken nagpaut aginggana idi 11 Nobiembre 1918. Daytoy ket kaaduan a naamammon a kas ti Sangalubongan a Gubat wenno ti Nalatak a Gubat manipud idi nangrugi aginggana ti rugi ti Maikadua a Sanglubongan a Gubat idi 1939, ken ti Umuna a Sangalubungan a Gubat wenno Sangalubongan a Gubat I manipud idin. Daytoy ket nangiraman kadagiti amin a nalatak a bileg, a naaramid kadagiti dua nga nagsuppiat a kumaduaan : dagiti Kumaduaan (a naibatay ti Tinallo a Naimbag a nakem ti Nagkaykaysa a Pagarian, Pransia ken Rusia) ken dagiti tengnga a bileg (kasisigud a naipatengnga ti lawlaw ti Tinallo a Kumaduaan ti Alemania, Austria-Hungaria ken Italia; ngem, idi ti Austria–Hungaria ket nangala ti panakagura a sumuppiat ti daytoy a tulag, ti Italia ket saan a simrek ti daytoy a gubat). Dagitoy a kimmaduaan ket naurnosda manen (ti Italia ket nakilaban para kadagiti Aliado), ken daytoy ket dimmakkel idi adu pay a pagilian ti simrek ti daytoy a gubat. Iti kumaudianan adda ti sumurok a 70 riwriw a milisia, a mairaman dagiti 60 riwriw nga Europeano, ti naipagaraw iti maysa kadagiti kadakkelan a gubat iti pakasaritaan. Adda ti sumurok a 9 riwriw a nakigubgubat idi ti natnatay a kaaduan daytoy ket gapu ti panakasayaat dagiti armas, gapu kadagiti baro a teknolohia, nga awan ti naipada a panagrang-ay ti panagsalaknib wenno mobilidad. Daytoy ket isu ti maikanem a kaaduan dagiti natay a suppiat iti pakasaritaan ti lubong, a naikasiddongan ti dalan para kadagiti nadumaduma a panagbalbaliw ti politika a kasla dagiti rebolusion kadagiti adu a nairaman a pagilian.
Nagnagan
Idiay Kanada, ti Magasina ti Maclean idi Oktubre 1914 ket kinunana, "Adda dagiti gubat a bukodda a managanan. Daytoy ket ti Nalatak a Gubat." Idi las-ud ti entergubat a paset ti panawen, ti gubat ket kaaduan a tinawtawagan a kas ti Sangalubongan a Gubat ken ti Nalatak a Gubat, kadagiti agsasao ti Inggles a pagilian.
Kampania ti Serbia
Ti Austria ket nagraut ken kinalabanna ti buyot ti Serbia idiay Gubat ti Cer ken ti Gubat ti Kolubara idi rugi ti Agosto 12. Kalpasan dagiti dua a lawas, dagiti panagraut ti Austria ket naipasanod nga adu dagiti napukpukaw, daytoy ti nangmarka kadagiti adu nga immuna a panagballigi iti gubat dagiti Kumadduaan ken nangpukaw ti namnama ti napardas a panagballigi ti Austro-Hungaro. A kas nagbanagan daytoy, ti Austria ket napilitan a nangibati ti dakkel a puersa iti sanguanan ti Serbia, isu daytoy ti nangpakapsot kadagiti ganetgetna a sumuppiat iti Rusia. Ti panangabak ti Serbia iti Austro-Hungaro a panagraut idi 1914 ket mangiraman kadagiti nangruna a panangatiw a panagballigi iti naudi a siglo.
Maryland
Ti Maryland ket maysa nga estado iti Estados Unidos a mabirukan idiay Tennga nga Atlantiko a rehion iti Estados Unidos.
Mawab
Dagiti baranggay
• Poblacion
• Sawangan
Maco
Dagiti baranggay
• Masara
Maragusan
Dagiti baranggay
• Mapawa
Maco
Dagiti baranggay
• Poblacion
Lingsat Iloilo
thumbnail|Ti maysa barko ken bangka iti Lingsat Iloilo, ken ti [[Isla Guimaras iti likudan.]]
Maragusan
Dagiti baranggay
• New Katipunan
Ventabren
Klima
Ti tabla dita baba ket mangipakpakita kadagiti temperatura ken panagtudtudo para iti paset ti panawen ti 1971-2000 :
Maragusan
Dagiti baranggay
• New Panay
1916
Ti 1916 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Sabado iti kalendario a Gregoriano.
Matalam
Dagiti baranggay
• Kibudoc
Culasi
Dagiti baranggay
• Alojipan
Matalam
Dagiti baranggay
• Manubuan
• New Bugasong
Dagup ti domestiko a produkto
Pakasaritaan
Ti GDP ket naiparangarang babaen kenni Simon Kuznets para ti reporta iti Kongreso ti Estados Unidos idi 1934, nga inalistuanna nga inbaga a saan nga usaren a panagrukod para iti nam-ay.
Culasi
Dagiti baranggay
• Maniguin Island
• Centro Norte (Pob.)
• Salde
Pagpadaan ti kapigsa ti panag-gatang
Ti pagpadaan ti kapigsa ti panag-gatang (Inggles: purchasing power parity (PPP)), ket damagen na no mano a kuarta ti masapul a panaggatang ti maysa a kapadpadana a labba iti maimbagan kadagiti dua a sabali a pagilian, ken usaren na daytoy nga agkarkulo ti husto a ganganaet a panagsukat ti kuarta. Ti panag-usar ti dayta a PPP a bilang, ti maysa a bilang ti kuarta ket adda metten ti kapada na a kabilegan ti panaggatang iti sabsabali a pagilian. Ti sabali pay a panagusar ti PPP a bil-bilang ket ti panaggiddiat iti sangalubongan a matgedan.
Culasi
Dagiti baranggay
• Tinabusan
1917
Mayo
thumb|right|140px|Ni [[John F. Kennedy]]
Cheyniana microphylla
Daytoy ket immuna a naipalawag idi 1928 babaen ni Charles Gardner a kas Balaustion microphyllum, ngem impalawag manen idi 2009 babaen ni Barbara Rye a kas Cheyniana microphylla, idi impabassitna ti sirkumskripsion ti Balaustion ken implawagna ti baro a henero iti, Cheyniana.
Monkayo
Dagiti baranggay
• Awao
Hamtic
Ti Hamtic ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Antique iti Filipinas.
Monkayo
Dagiti baranggay
• Olaycon
Apayao
Dagiti ili
• Luna
Libertad, Antique
Dagiti baranggay
• Igcagay
Karayan Mississippi
Ti Karayan Mississippi ket isu ti kangrunaan a karayan ken ti kadakkelan a sistema ti karayan idiay Amianan nga Amerika. Nga agay-ayus laeng idiay kaunegan ti Estados Unidos (babaen ti bukodna a pagayusan a labneng a makaabot idiay Kanada), daytoy ket agtaud idiay akin-amianan a Minnesota ken agin-inayad nga agatimurong nga agpa-abagatan para iti aginggana idiay Delta ti Karayan Mississippi idiay Golpo iti Mehiko. Daytoy ket adda dagiti adu a tributariona, ti pagayusan a labneng ti Mississippi ket agayus kadagiti amin wenno paset dagiti 31 nga estado ti Estados Unidos, dagiti 2 probinsia ti Kanada a nagbaetan ti Nabato ken Apalaches a Banbantay. Ti Mississippi ket mairanggo a kas ti maikapat a kaatiddogan ken maikasangapulo a kadakkelan a karayan iti lubong. Ti karayan ket pagbeddenganna wenno mapan idiay uneg dagiti estado ti Minnesota, Wisconsin, Iowa, Illinois, Missouri, Kentucky, Tennessee, Arkansas, Mississippi, ken Louisiana.
Hamtic
Dagiti baranggay
• Bongbongan I-II
Laua-an
Ti Laua-an ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Antique iti Filipinas.
Apolinário Mabini
Ti nasapa a biag ni Apolinario Mabini
Ni Mabini ket naipasngay idi Hulio 23, 1864 idiay Baranggay Talaga idiay Tanauan, Batangas. Isu ti maikadua kadagiti walo nga annak ni Dionisia Maranan, maysa nga aglaklako idiay Tiendaan ti Tanauan, ken ni Inocencio Mabini, nga isu ket maysa a taga-away.
Libertad, Antique
Dagiti baranggay
• Pajo
Laua-an
Dagiti baranggay
• Guisijan
Libertad, Antique
Dagiti baranggay
• Centro Weste (Pob.)
Laua-an
Dagiti baranggay
• Omlot
Hamtic
Dagiti baranggay
• Pili 1, 2, 3
• Poblacion 4
M'lang
Dagiti baranggay
• Calunasan
• Dugong
• New Barbaza
Montevista
Dagiti baranggay
• Camansi
• New Visayas
Nabunturan
Dagiti baranggay
• Antiquera
• Linda
• Manat
Odysseas Elytis
Ti gubat
Idi 1937 isu ket naserbi kadagiti milisia a kammasapulan. A kas maysa a buyot a kadete, isu ket simre ti Nailian a Pagadalan ti Milisia idiay Corfu. Idi las-ud ti gubat isu ket naidutoka kas Maikadua a Teniente, immuna anaikameng idiay Kuartel ti Umuna Kuerpo ti Buyot, ken kalpasan daytoy isu ket naiyalis iti Maika-24 a Rehimento, kadagiti umuna a linia ti gubatanon. Ni Elytis ket sagpaminsan idi a nangipabpablaak kadagiti daniw ken salaysay kalpasan ti panagipadasna iti literario a lubong.
Pagsasao a Ngala (Sepik)
Ti pagsasao a Ngala, wenno Sogap, ket maysa kadagiti sasao a Ndu ti rehion ti Karayan Sepik iti akin-amianan a Papua Baro a Guinea.
Arnold Clavio
Ni Arnold Clavio ( idiay Tondo, Manila), tinawtawagn pay iti Igan, ket personalidad ti radio ken telebision, agiwarwarnak ken mangsangsangaili iti telebision idiay Filipinas.
Basilan
Heograpia
Ti Basilan ket nabingbingay iti 11 nga ili ken 2 a siudad.
Dagiti ili
• Tuburan
Nailian a Parke ti Danaw Pantuwaraya
Ti Nailian a Parke ti Danaw Pantuwaraya ket nasalakniban a lugar iti Filipinas a mabirukan idiay baranggay Pantao Raya iti ili ti Saguiaran, Lanao del Sur. Ti parke ket sakupenna ti kalawa iti 20 nga ektaria a buklen iti Danaw Pantao Raya ken ti kaarrubayanna a lugar. Daytoy ket nairangarang a nailian a parke idi 1965 babaen ti Republika Tignay Blng. 4190.
Midsayap
Dagiti baranggay
• Bagumba
• Bitoka
• Lower Glad
• Malamote
• Milaya
• Olandang