cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Isla Fuga
Ti Isla Fuga ket ti maysa nga isla iti amianan ti Luzon, parte ti Purpuro ti Babuyan, ti maikadua nga akin-amianan unay a grupo ti isla iti Filipinas. Daytoy ket addaan iti kalawa iti ken ti populasion iti 2,015 a tattao. Ti nangruna a pagtaengan ket ti purok ti Naguilian (Musa) iti akin-abagatan nga aplaya. Ti kangatuan a pantok ket ti Bantay Nanguringan iti amianan a daya, iti kangato iti. No maikuyog kadagiti babassit nga isla iti Barit ken Mabag, daytoy ket mangbukel iti maysa kadagiti 42 a baranggay iti ili ti Aparri, Cagayan. Daytoy ti kaikaisuna nga isla iti Purpuro ti Babuyan babaen ti turay ti nangruna a daga nga ili, bayat nga amin dagiti isla ket mangbukel iti ili ti Calayan.
Agtaltalinaay pay laeng ti isla iti maysa a tradisional a kultura, ti maysa a tignay nga iti maysa a tinawen a panagaramid iti tinulad a bassit a banka a naaramid iti garami a maipatumpaw iti baybay. Nangrugi ti tradision idi 1656 idi ti isla ket gangani a rinaut dagiti barko ti Briton, a nakagapuan dagiti taga-isla a nagaramid iti kapada a banka, isu a napawilan iti pannakaikapet ti isla babaen ti Gran Britania.
Ixora coccinea
Panangimuyong ken usar
Dagiti sabong, bulbulong, ramramut, ken ti ungkay ket maus-usar a pangngagas kadagiti nadumaduma a sakit iti tradisional a sistema ti agas iti India, ti Ayurveda, ken dagiti nadumaduma a tradisional nga agas. Dagiti bunga, no napno amaluom, ket inus-usar a taudan iti taraon.
1378
Ti tawen idi 1378 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Julián Felipe
Nasapa a biag
Iti pammadayaw kadagiti naisangayan a kontribusionna iti lugar ti musika, isu ket naikkan met kadagiti adu a gunguna ken pammadayaw.
Santiago
Ti Santiago de Chile ket ti kapitolio ken ti kadakkelan a siudad iti Chile. Daytoy pay ti sentro iti kadakkelan a konurbasionna. Mabirukan ti Santiago iti tengnga a ginget, iti kangato iti iti ngato ti pantar ti baybay. Napundar idi 1541, ti Santiago ket isun ti kapitolio a siudad ti Chile manipud kadagiti panawen ti kolonia.
Pagsasao a Waia
Ti pagsasao a Waia (Waya) wenno Tabo iket ti pagsasao ti naisingasing a pamilia a Karayan Trans-Fly – Bulaka iti Akinlaud a Probinsia ti Papua Baro a Guinea, jiti amianan bassit ti delta ti Karayan Fly. Ti pagsasao ket ammo pay idi a kas Hiwi wenno Hibaradai.
José Palma
La Independencia
Masansan a nagliwliwa da Palma ken dagiti kaduana iti warnakan kadagiti kanta ken kadagiti daniw bayat a nagin-inana kadagiti kampo wenno dagiti sabali a lugar kadagiti las-ud ti martsa nga adayo met kadagiti nagkamkamat a puersa ti Amerikano. Maysa kadagitoy a panagin-inana idi idiay Bautista, Pangasinan, idi ti poetiko nga espiritu ni Palma ket nagpataud ti daniw ti Filipinas a maibagay ti instrumental a tuno ni Julian Felipe, ti “Marcha Nacional Filipina”, a naisurat a kas insidental a musika iti nasapsapa a makatawen para iti Deklarasion ti Wayawaya ti Filipinas idiay Kawit, Cavite. Ti Filipinas ket naipablaak idi iti Espaniol iti immuna nga anibersario a pablaak ti La Independencia idi 3 Septiembre 1899
Teskto ti Filipinas
Tierra de dichas, de sol y amores en tu regazo dulce es vivir; es una gloria para tus hijos, cuando te ofenden, por ti morir.
1382
Ti tawen idi 1382 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Maika-77 a meridiano daya
Ti maika-77 a meridiano daya ket mangporma ti nalatak a sirkulo a kakuyogna ti maika-103 a meridiano laud.
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto
! scope="col" width="145" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Artiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Kara ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Kara ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Luek Yuratski ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Luek Khalmyer ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Estuario Taz ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" | 🇰🇿 ! scope="row" | 🇰🇬 ! scope="row" | ! scope="row" | 🇵🇰 ! scope="row" | 🇮🇳 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Indiano ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika
Calaguas
right|270px|Calaguas Island in Camarines Norte
Iti ganetget iti lokal a komunidad a mangsaluad ken mangsalaknib iti salun-at ti isla, dagiti dakkel ken bassit nga agpatpataray iti panagpassiar ket naaw-awisda a mangpreserba ti kinaulimek ken kinakappia a kasasaad ti Isla Calaguas. Kaaduan kadagiti bassit ken lokal nga agpatpataray iti panagpassiar a kas ti Calaguas Local ken dagiti sabali nga agpatpataray iti panagpasiar ket tultulonganda ti komunidad a mapan iti nasaysayaat a lokal nga ekoturismo iti isla.
1386
Ti tawen idi 1386 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
2024
Ti tawen intono 2024 (MMXXIII) ket bisiesto a tawen a mangrugi iti Lunes iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra GF), ti maika-2024 a tawen kadagiti panangikeddeng ti Kadawyan a Panawen (CE) ken Anno Domini (AD), ti maika-24 a tawen ti maika-3 a milenio, ti maika-24 a tawen iti maika-21 a siglo, ken ti maika-5 a tawen iti dekada ti tawtawen ti 2020.
Juan Luna
Iti pannangabakna iti medalia a balitok iti Eksposision dagiti Napino nga Arte ti Madrid idi 1884, ken ti pannangabakna pay iti pirak a kaduana ti kapadana a Filipino a pintor a ni Félix Resurrección Hidalgo, ket nangrugian iti panagrambak ken isu idi ti nangruna a pasamak kadagiti pakalaglagipan dagiti kameng ti Tignay ti Propaganda, ken dagiti kaduana nga Ilustrado ket intag-ayda ti nasayaat a salun-at dagiti dua a pintor ken iti panagkakabasat a pagbaetan ti Espania ken Filipinas.
Pagsapulan nga artistiko
Ti maysa a maestra obra ni Juan Luna a tinawtawagan iti “¿A Do...Va la Nave?” ket nailako iti P46.8M iti maysa a pagtitinnawaran iti Makati.
Houstonia ouachitana
Ti Houstonia ouachitana (Ouachita bluet iti Ingles) ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Banbantay Ouachita ti Arkansas ken Oklahoma. Daytoy ket maysa a yierba nga agtayag aginggana iti 20 cm, agraman kadagiti timmirad a basalo a bulong ken akikid a nailinia a cauline a bulbulong.
Maika-78 a meridiano daya
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto
Mangrugi iti Amianan nga Ungto ken mapan nga agpaabagatan iti Abagatan nga Ungto, ti maika-78 a meridiano daya ket lumabas iti:
1393
Ti tawen idi 1393 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Houstonia parviflora
Ti Houstonia parviflora (Greenman's bluet wenno few-flowered bluet iti Ingles) ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae a mabirukan laeng iti abagatan-tengnga a Texas.
Pagtagilakuan
Ti pagtagilakuan ket maysa kadagiti nadumaduma a sistema, patakder, pamay-an, sosial a pannakibiang ken dagiti inpraestruktura a pakisinnukatan dagiti partido. Bayat a dagiti partido ket mabalinda ti makisinnukat kadagiti tagilako ken dagiti serbisio babaen ti pannakisinnukat, kaaduan kadagiti pagtagilakuan ket agtaltalekda kadagiti aglaklako a mangidatdaton kadagiti tagilako wenno dagiti serbisio (mairaman ti panag-obra) tapno makisinnukat ti kuarta manipud kadagiti aggatgatang. Mabalin a makunkuna a ti pagtagilakuan ket ti pakaikeddengan ti proseso dagiti presio dagiti tagilako ken dagiti serbisio.
Maika-146 a meridiano laud
Ti maika-146 a meridiano laud ket mangporma ti nalatak a sirkulo a kakuyogna iti maika-34 a meridiano daya.
Kamantiris
Kas makan
Dagiti bunga ket aglaon iti nasam-it ken naalsem a lasag nga idiay Mehiko ken dadduma pay a lugar ket makmakan a naata ken rekado kadagiti nadumaduma a luto ti karne ken inus-usar pay a laok kadagiti mainum iti asukar ken danum (agua de huamuche). Makan pay dagiti bukel ken mapapino a maiyaon iti lana, ken maidagup iti 10% iti kadasenda. Aglaon pay dagitoy iti 28% iti protina.
François Asselineau
thumb|Ni François Asselineau Ni François Asselineau, ket Pranses a politiko ken Inspektor Heneral. Isu ket kameng ti Dakkel a Gimongan para iti Pransia (RPF), sakbay a nagpartuat iti bukodna a politikal a partido, ti Kappon ti Nadayeg a Republikano, (UPR Union Populaire Républicaine), ti tignay a mangidiaya iti unilateral a panagikkat ti Pransia manipud ti Kappon ti Europa, ti Eurosona ken ti NATO. Isu ket nangirangarang para iti panagkandidatona para iti panagbutos iti presidente ti Pransia idi 2012 ngem napaay a nakaala kadagiti 500 a signatura manipud kadagiti nabutosan a politiko tapno agtaray para iti presidente
Pagsasao nga Amung
Ti pagsasao nga Uhunduni, ammo pay a kas Damal ken Amung (Amung Kal) manpud kadagiti dua a dialektona, ket ti pagsasao ti tattao nga Amung. Daytoy ket pagsasao a Trans–New Guinea a mangporma iti maysa a nawaya a sanga iti dayta a pamilia iti panangidasig ni Malcolm Ross (2005).
1397
Ti tawen idi 1397 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Pagsasao nga Idi
Sosial a konteksto
Ti Idi ket naiyas-asideg kadagiti sabali a sasao aPapuano kadagiti nadumadum a pamilia, mairaman ti Nen, Nambo, ken ti asideg a kabagian nga Agob.
Schizolaena masoalensis
Pannakaiwarwaras ken habitat
Ammo laeng ti Schizolaena masoalensis manipud kadaguti amianan akindaya a rehion ti Sava ken Analanjirofo, iti peninsula ti Masoala. Ti habitatna ket nadam-eg a bakir manipud iti pantar ti baybay iti itikangato. Ammo laeng ti sebbangan manipud kadagiti kasisigud nga espesimen a naurnong kadagiti tawen ti 1940. Manipud idin, ti lokasion iti dayta a panagurnong ke nagbalinen a parte ti Nailian a Parke ti Masoala, ngem awan pay dagiti kaudian a nabirukan nga espesimen.
Maika-60 a paralelo amianan
Urayno daytoy ket mabirukan iti mamindua nga ad-adayo manipud iti Ekuador ngem manipud iti Amianan nga Ungto, ti maika-60 a paralelo ket kagudua iti kaatiddog no maigiddiat iti linia ti Ekuador. Ditoy ti ayan nga agtengnga nga agbatukot ti Daga iti ad-adu ngem idiay Ekuador.
Likmut iti lubong
Mangrugi iti Kangrunaan a Meridiano ken mapan nga agpadaya, ti 60° a paralelo amianan ket lumabas iti:
Schizolaena microphylla
TI Schizolaena microphylla ket ti kayo iti pamilia ti Sarcolaenaceae. Daytoy ket endemiko iti Madagascar. Ti espesipiko nga epiteta iti microphylla ket manipud iti Latin a ti kayatna a sawen ket "bassit a bulbulong".
Robert Johnson
Idi laeng naipablaak manen iti maysa kadagiti nairekordna idi 1961, iti LP ti King of the Delta Blues Singers, idi nakaabot ti obrana kadagiti ad-adu nga agbuybuya. Mabigbig tattan ni Johnson a kas master ti blues, a naisangayan iti estilo ti Mississippi Delta blues. Isu ket naipammadayawan babaen dagiti adu a musikero ti rock a kas maysa a nangruna nga impluensia; inbagbaga ni Eric Clapton a ni Johnson "ti kangrunaan a naiyanak a kumakanta iti blues iti amin a panawen." Naipammadayawan ni Johnson iti Rock and Roll Hall of Fame a kas maysa a nasapa nga impluensia iti immuna a seremoniada iti pammadayaw idi 1986. Idi 2010, inranggo ni David Fricke ni Johnson a maikalima iti listaan dagiti 100 Kalatakan a Gitarista iti Amin a Panawen ti Rolling Stone′.
Maika-62 a paralelo amianan
Ti maika-62 a paralelo amianan ket ti sirkulo ti latitud a 62 gradgrado iti amianan ti ekuador a plano ti Daga. Daytoy ket ballasiwenna ti Taaw Atlantiko, Europa, Asia ken Amianan nga Amerika.
Likmut iti lubong
Mangrugi iti Kangrunaan a Meridiano ken mapan nga agpadaya, ti 62° a paralelo amianan ket lumabas iti:
Harold Lloyd
Ni Harold Clayton Lloyd, Sr. (Abril 20, 1893 – Marso 8, 1971) ket maysa idi nga Amerikano nga aktor, komidiante, direktor ti pelikula, produser ti pelikula, ken mannurat ti senario, a nalatak para kadagiti naulimek a pelikulana iti komedia.
Sasao nga Orya–Tor
Ti sasao nga Orya–Tor ket ti pamilia ti sasao a Papuano a naisasao idiay Indonesia.
Pannakaidasig
Ti naipagpagarup a pudno a pagsasao a Wares ket sagpaminsan a nairepreporta. Nupay kasta, awan ti kasta a pagsasao a napasingkedan. Ti tattao a Wares ket saan nga ammo nga addaanda iti naisangayan a pagsasao, ken ti pagsasao ti purok ti Wares ket ti Mawes.
Sasao a Kwerbiko
Ti sasao a Kwerbiko, wenno Kalatakan a Kwerba ket ti pamilia ti sasao a Papuano a naisasao idiay Indonesia.
Pannakaidasig
Insingasing ni Capell (1962) nga ikabil ti Kwerba ken Isirawa iti naisingasing a Dani–Kwerba, a naibati iti pilo ti Trans–Baro a Guinea ni Stephen Wurm idi 1975. Inikkat idi ni Malcolm Ross (2005) ken insilpona isuda iti sanga ti Trans-Baro a Guinea iti naisingasing a Tor–Kwerba. Inawat laeng ti Glottolog ti silpo iti Isirawa a kas naidemonstradon.
Pagsasao nga Orya
Ti pagsasao nga Orya (Oria, wenno ti kamali nga Uria) ket ti pagsasao a Papuano a naisasao idiay Indonesia. Ti Warpok ket isu ti naganna iti Nimboran.
Cystopteridaceae
Piloheniko ken pannakikabagian
Ti sumaganad a diagramo para iti eupolypodiales II, a naibatay iti Lehtonen, 2011, ken Rothfels & al., 2012, ket mangipakita iti mabalin a piloheniko a pannakaikabagian a pagbaetan ti Cystopteridaceae ken dagiti sabali a pamilia ti klado ti eupolypodiales II.
1209
Ti tawen idi 1209 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
UTC+02:00
thumb|300px|UTC+02 2010: Asul (Disiembre), Kahel (Hunio), Duyaw (amin a paset ti tawen), Napusasaw nga Asul – Luglugar ti baybay
1208
Ti tawen idi 1208 ket bisiesto a tawen a nangrugi iti Martes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Tinaga
Ti Tinaga ket ti maysa nga isla a mabirukan iti ili ti Vinzons, Camarines Norte iti Filipinas. Daytoy ket maysa kadagiti dua a nangruna nga isla iti Grupo ti Is-isla ti Calaguas, iti agarup a walo a kilometro iti kaatiddog. Nadayeg ti Isla Tinaga para iti atiddog a puraw-darat nga aplaya a tinawtawagan iti Mahabang Buhangin, a ti kayatna a sawen ket "atiddog nga aplaya". Agbalbalinen ti aplaya a popular kadagiti backpacker ken dagiti agkamkamping manipud iti Manila ken dagiti pay sabali a lugar.
Houstonia rubra
Ti Houstonia rubra, red bluet iti Ingles, ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket bassit a yierba nga agraman kadagiti nalabbasit aginggana iti maralabbasit-purpura a sabong, a patneng iti abagatan akinlaud nga Estados Unidos ken akin-amianan tengnga a Mehiko: Coahuila, Nuevo León, Hidalgo, Zacatecas, Guanajuato, Puebla, Sonora, Durango, Chihuahua, Arizona, New Mexico, abagatan akindaya nga Utah ken akinlaud a Texas.
Maika-144 a meridiano laud
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto
Mangrugi iti Amianan nga Ungto ken mapan nga agpaabagatan iti Abagatan nga Ungto, ti maika-144 a meridiano laud ket lumabas babaen ti:
Pagsasao nga Isirawa
Dagiti pangsandi
Dagiti kinonstrukto manen a pangsandi ti Orya–Tor ni Ross ket *ai 'Siak', *ne 'datayo' (inklusibo), *emei 'sika', *em 'sika'.
Anogeissus
Dagitoy a kayo ken bassit a mula ket agraman kadagiti tubular a sabong nga awanan kadagiti petalo ken dagiti namaga bunga nga agraman kadagiti rangkis wenno payyak.
Emma Stone
Ni Emily Jean "Emma" Stone ket maysa nga Amarikana nga aktres. Maysa kadagiti kanginaan ti bayadna nga aktres idi 2015, nakaawaten ni Stone kadagiti nadumaduma a pammadayaw, mairaman ti maysa a Gunguna ti Akademia, a Gunguna ti BAFTA, maysa a Gunguna a Nabalitokan a Globo ken tallo a Gunguna ti SAG. Isuna ketnagparang iti Forbes Celebrity 100 idi 2013 ken ti Time 100 idi 2017, ken masansan a naibagbaga babaen ti midia a kas maysa kadagiti katalentuan nga aktres iti henerasionna.
1211
Ti tawen idi 1211 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Acystopteris
Daytoy ket addaan kadagiti tallo a sebbangan:
Buchenavia
Daytoy ket aglaon kadagiti sumaganad a sebbangan (mabalin a saan a kompleto ti listaan):
1214
Ti tawen idi 1214 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Rhachidosorus
Dagiti sebbangan
(=) Athyrium stramineum Copel. 1908
Ixora umbellata
Ti Ixora umbellata ket ti sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket mabirukan manipud iti akin-abagatan nga Indotsina aginggana iti akinlaud a Malaysia.
Banten
Ti Banten ket ti akinlaud unay a probinsia iti isla ti Java, idiay Indonesia. Ti kapitolio ti probinsia ket ti Serang.
Maika-63 a paralelo amianan
Ti maika-63 a paralelo amianan ket ti sirkulo ti latitud a 63 gradgrado iti amianan ti ekuador a plano ti Daga. Daytoy ket ballasiwenna ti Taaw Atlantiko, Europa, Asia ken Amianan nga Amerika.
Likmut iti lubong
! scope="col" width="145" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" | 🇳🇴 ! scope="row" | 🇸🇪 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Baltiko ! scope="row" | 🇫🇮 ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Bering ! scope="row" | 🇺🇸 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Bering ! scope="row" | 🇺🇸 ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Luek Hudson ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat Fisher ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat Evans ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Luek Hudson ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat Hudson ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Luek Frobisher ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat Davis ! scope="row" | 🇬🇱 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko
Pagsasao a Kwesten
Ti pagsasao a Kwesten ket ti pagsasao a Papuano ti Indonesia.
Maika-143 a meridiano laud
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto
Mangrugi iti Amianan nga Ungto ken mapan nga agpaabagatan iti Abagatan nga Ungto, ti maika-143 a meridiano laud ket lumabas babaen ti:
Pagsasao a Mander
Ti pagsasao a Mander ket ti gangani nga awanen a pagsasao a Papuano ti Indonesia.
Bali
Ti Bali (Balines:, Indones: Pulau Bali, Provinsi Bali) ket ti maysa nga isla a probinsia ti Indonesia nga addaan iti kaaduan a populasion iti Hindu. Ti probinsia ket mangiraman ti isla ti Bali ken dagiti pay babassit a kaarruba nga isla, a naipangpangruna ti Nusa Penida, Nusa Lembongan ken Nusa Ceningan. Daytoy ket mabirukan iti akinlaud unay a patingga ti Is-isla Basbassit a Sunda, a mabirukan ti Java iti laud ken ti Lombok iti daya. Ti kapitoliona ket ti Denpasar ken mabirukan daytoy iti akin-abagatan a parte ti isla.
Takenoshin Nakai
Ni Takenoshin Nakai (中井 猛之進) ket maysa idi a Hapon a botaniko. Idi 1919 ken 1930 inpablaakna dagiti papel kadagiti mula iti Hapon ken Korea, a mairaman ti henero ti Cephalotaxus.
Pagsasao a Dineor
Ti pagsasao a Maremgi, ammo pay a kas Dineor, ket ti pagsasao a Papuano ti Indonesia.
Pagsasao a Vitou
Ti pagsasao a Vitou ket ti pagsasao a Papuano ti Indonesia ken kangrunaan nga insasao babaen dagiti manakman.
Is-isla Riau
Ti Is-isla Riau (Indones; Kepulauan Riau, akronimo; Kepri), ket ti probinsia ti Indonesia. Daytoy ket buklen ti nangruna a grupo ti Purpuro Riau a mairaman dagiti sabali a grupo ti sila iti abagatan, daya ken amianan a daya. Iti Indones, ti Is-isla Riau ken Purpuro Riau ket kapadpada ken mailasinda babaen ti balikas para iti probinsia iti "Provinsi".
Jackiopsis
Segun ken ni Henry Nicholas Ridley, ti Malayo a nagan para iti Jackiopsis ornata ket segan paya.
Akin-amianan nga Europa
right|thumb|300px|Ti Akin-amianan nga Europa a kas impalpalawag babaen ti [[Dibision ti Estadistika ti Nagkaykaysa a Pagpagilian (namarisan ti asul): {{legend|#4080FF|Akin-amianan nga Europa}} {{legend|#00FFFF|Akinlaud nga Europa}} {{legend|#FF8080|Akindaya nga Europa}} {{legend|#00FF00|Akin-abagatan nga Europa}}]]
1233
Ti tawen idi 1233 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Abelmoschus caillei
Ti Abelmoschus caillei, ti okra ti Laud nga Aprika, ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Malvaceae. Daytoy ket mabirukan kadagiti nadam-eg a lugar ti Laud ken Tengnga nga Aprika, a maus-usar a kas nateng. Daytoy ket nagtaud a kas maysa a hibrido nga allopolyploid iti Abelmoschus esculentus ken A. manihot, ken masansan a maiyallilaw para kadagita a dua a mula. Ti isu met laeng a hibrido ket eksperimento a napataud iti Hapon nga idiay ket ammo a kas ti Abelmoschus glutino-textile.
Mussaendeae
Ti Mussaendeae ket ti tribu dagiti agsabsabong a mula iti pamilia Rubiaceae ken aglaon kadagiti agarup a 221 a sebbangan kadagiti 8 henero. IMabirukan dagiti representatibona manipud iti tropikal ken akin-abagatan nga Aprika, ti akinlaud a Taaw Indiano, aginggana iti tropikal ken subtropikal nga Asia ken ti rehion ti Pasipiko.
Abelmoschus crinitus
Habitat
TI A. crinitus ket patneng iti Tsina, Filipinas, India, Laos, Myanmar, Nepal, Tailandia, Bietnam ken Java. Adda dagiti bilang dagiti reporta a ti mula ket agtubtubo iti Pakistan ngem karkarna ti kaaddana. Daytoy ket mabirukan kadagiti matnag bulong a bakir ken kadagiti naruot a bakras iti baetan ti 300–1300 m.
Maika-7 a paralelo abagatan
Ti maika-7 a paralelo abagatan ket ti sirkulo ti latitud a 7 gradgrado iti abagatan ti ekuador a plano ti Daga. Daytoy ket ballasiwenna ti Taaw Atlantiko, Aprika, ti Taaw Indiano, Abagatan a daya nga Asia, Australasia, ti Taaw Pasipiko ken ti Abagatan nga Amerika.
1237
Ti tawen idi 1237 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Sasao a Kra–Dai
Dagiti akinruar a panagkakabagian
Dagiti nadumaduma nga akinlaud nga eskolar ket nangipresentada iti singasing nga ebidensia a ti Tai–Kadai ket maikabagian iti wenno sanga ti pamilia a pagsasao nga Austronesio. Adda dagiti bilang dagiti mabalin a kognado iti bugas a bokabulario. Kadagiti mangisingsingasing, awan pay ti pagtutnosan no dagitoyo ket agkakabsat a grupo iti Austronesio iti pamilia a tinawtawagan iti Austro-Tai, ti maysa panagsubli a migrasion manipud iti Taiwan iti nangruna a daga, wenno ti naladladaw a migrasion manipu diti Filipinas iti Hainan idi las-ud ti panagpadakkel ti Austronesio.
Aquilino Pimentel III
Ni Aquilino Martin de la Llana Pimentel III, kaaduan nga ammo a kas ni Koko Pimentel, ket politiko a Filipino ken isu ti maika-28 ken agdama a Presidente ti Senado ti Filipinas. Isu pay ti agdama a presidente ti Partido ng Demokratikong Pilipino-Lakas ng Bayan (PDP-Laban). Kas ti kalakayan nga anak a lalaki ni dati a Presidente ti Senado Aquilino Pimentel, Jr., isu ti immuna nga anak nga anak ti dati a presidente ti senado a mangtengngel iti dayta a puesto. Naisapata isuna idi Agosto 11, 2011 ken nairangarang a kas ti maika-12 a nangabak a senador iti eleksion idi 2007.
1238
Ti tawen idi 1238 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Sasao a Kiwaiano
Dagiti pagsasao
Dagiti pangsandi ket,
Aphaenandra
Ti Aphaenandra ket ti monoespesipiko a henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Ti sebbangan-kita ket ti Aphaenandra sumatrana, nga itan ket naikeddenga a sinonimo ti Aphaenandra uniflora. Mabirukan ti henero manipud iti Tailandia, Myanmar (Burma), Laos, Bietnam, Java ken Sumatra.
Acanthella
Ti Acanthella ket ti henero dagiti dua nga agsabsabong a mula iti pamilia ti Melastomataceae. Daytoy a henero ket patneng iti Abagatan nga Amerika.
Hamelia papillosa
Ti Hamelia papillosa ket ti sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti kape iti Rubiaceae, nga endemiko iti Hamaika.
Sasao a panagtagilako a Malayo ken kreol
Dagiti sabali a langa:
Malayo Baba
Pagarigan (Naisasao iti Melaka-Singapur):
Malayo Bazaar ti Singapur
Ti Malayo Bazaar ti Singapur, ammo pay a kas Malayo Bazaar, Malayo Pasar, wenno Malayo ti Tiendaan, ket ti Malayo a naileksiko a pidgin, a naisasao idiay Singapur. Nagkontribusion ti Tamil ken Hokkien iti panagpadur-as ti Malayo Bazaar, a ti Hokkien ti dominente a subestrato a pagsasao ti Malayo Bazaar, a ti Malayo ti leksipikado a pagsasao. Nupay kasta, adda dagiti adu a naikabkabil a pagsasao nga insasao dagiti imigrante a nakaited pay iti panagpadur-as ti Malayo Bazaar, a mairaman dagiti pagsasao nga insasao babaen dagiti Malayo, Insik, Indiano, Eurasiano, ken Europeano. Naikuyog a rimmuar ti Malayo Bazaar ti Singapur it ipanaglukat ti puerto ti nawaya panagtagilako ti Singapur idi 1819, tapno madaeran dagiti lapped iti pannakisinnarita ken dagiti transaksion ti negosio. Gapu ta ti Singapur ket addaan kadagiti uppat nga opisial a pagsasao (Ingles, Mandarin, Malayo, ken Tamil), saan laeng a lingua franca ti Malayo Bazaar ti Singapur inter-etniko a pannakisarita, ngem inus-usar pay daytoy iti intra-grupo a pannakisarita. Kaaduana naisasao ti Malayo Bazaar ti Singapur babaen dagiti allakay ken dagiti agpakatengnga ti tawtawen nga agtrabtrabaho ita nga aldaw, ngem bumasbassiten ti kasasaad ti pagsasao gapu dagiti annuroten ti pagsasao ken dagiti kampania ti pagsasao nga agraman iti basbassit ngem 10,000 nga agsasao.
Malayo Balines
Ti Malayo Balines ket maysa a dialekto ti Malayo a naisasao iti isla ti Bali. Daytoy ket ammo pay a kas Omong Kampung ("sao ti purok") babaen dagiti mangisasao. Ti Malayo Balines ket ti kangrunaan a pagsasao ti etniko a Malayo nga agtataeng iti amianan akinlaud a parte ti isla, a nangruna kadagiti distrito ti Melaya ken Negara, Rehensia ti Jembrana. Ti agdama kasasaad ti pagsasao ket maipangta.
Malayo Bacanes
Ti Malayo Bacanes ket maysa a isolekto a Malayiko a naisasao iti Isla Bacan ken dagiti kaarubayanna, iti abagatan ti Halmahera, Amianan a Maluku. Ti Malayo Bacanes ket naikedeng maiduma ngen dagiti sabali a pagsasao a naala manipud iti Malayo iti akindaya nga Indonesia gapu ti duog a leksikonna ken inus-usar idi a kas maysa a suplementario a pagsasao iti rekonstruksion ti Proto-Malayiko.
Malayo Manado
Ti Malayo Manado ket ti sabali pay a kreol a lingua franca iti Manado ken Minahasa, Amianan a Sulawesi. Daytoy ket naibatay iti Malayo Ternateano ken nakaro nga inimpluensiaan babaen ti Ternateano, Olandes, sasao a Minahasa ken dagiti sumagmamano a balikas ti Portuges.
Malayo Bandanes
Pagarigan :
Nailian a Biblioteka ti Suesia
Ti Nailian a Biblioteka ti Suesia (Kungliga biblioteket, KB, kaibuksilan ket "ti Naarian a Biblioteka") ket ti nailian a biblioteka ti Suesia. Daytoy ket agurnong ken agipreserba kadagiti amin a domestiko a materiales kadagiti naiprenta aken audio-bisual iti Suesia, ken dagiti pay linaon iti gunglo ti Suesia a naipablaak iti ballasiw taaw, adda pay daytoy kadagiti nangruna nga urnong iti literatura kadagiti sabali a pagsasao.
Dagiti urnong
Ti pay Nailian a Biblioteka ket biblioteka a pagsukisokan ti nagtagitaon, nga addaan kadagiti urnong ti ganganaet a literatura kadagiti adu a sakop dagiti suheto a mairaman ti arkeolohia, pakasaritaan, dagiti panagadal ti literatura, ken pakasaritaan ti arte. Ti biblioteka ket aglaon pay ti urnong dagiti 850 nalawa a sabanas ti papel iti Suesia manipud idi 1852.
Tengnga a Java
Ti kalawa ti probinsia ket 32,800.69 km2, agarup a pagkapat iti dagup a kalawa ti daga ti Java. Ti populasionna ket 33,753,023 manipud iti senso idi 2015; daytoy ti maikatlo a kaaduan ti populasion a probisnia iti Java ken Indonesia kalpasan ti Laud a Java ken Daya a Java.
Pagsasao a Samarokena
Ti pagsasao a Samarokena (Samarkena, Karfasia, Tamaja ~ Tamaya) ket ti saan a nasayaat a nadokumentuan a pagsasao a Papuano a naisasao idiay Papua ti Indonesia. Insilpo ni Wurm (1975) daytoy iti sasao a Kwerba, ngem saan a makabiruk ti makaanay nga ebidensia ni Ross (2005) tapno maidasigna daytoy. Nabirukan ni Donahue (2002) a dagiti pagsandi ket maitunos kadagiti kukua ti Airoran, urayno isuda a dua ket managbaliw manipud iti sasao a Kwerba ti interior.
Melastomataceae
Taksonomia
Babaen ti pannakaidasig ti sistema ti APG III, dagiti pito a henero manipud iti Memecylaceae ket mairamanda itan iti daytoy a pamilia.
Artiko
thumb|Lokasion ti Artiko
Abelmoschus moschatus
Ti Abelmoschus moschatus (kadawyan a nagnagan iti Ingles ket mairaman ti Abelmosk, ambrette, annual hibiscus, Bamia Moschata, Galu Gasturi, muskdana, musk mallow, musk okra, ornamental okra, rose mallow, tropical jewel hibiscus, Yorka okra) ket ti maysa nga aromatiko ken makaagas a mula iti pamilia ti Malvaceae a patneng iti Asia ken Australia.
Dagiti panangilasin
Uray no ti tropikal a taudanna, ti mula ket makaunoy iti nayelo a linnaaw.
Karayan Iloilo
Ti Karayan Iloilo ket ti maysa nga estuario a mabirukan idiay probinsia ti Iloilo, Filipinas.
Mussaenda
Ti Mussaenda ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Dagitoy ket patneng kadagiti tropiko ken subtropiko ti Aprika ken Asia. Sumagmamano kadagiti sebbangan ket naimuyongan a kas dagiti ornamental a mula.
Masna a Parke ti Bongsanglay
Deskripsion
Ti Masna a Parke ti Bongsanglay ket ti kaikaisuna a nabati a kangrunaan a panagtubo iti bakir ti parakad iti Rehion ti Bicol gapu ta dagiti sabali a rehional a parakad ket naimaulmula. Daytoy ket mabirukan iti baranggay ti Royroy iti asideg ti akin-abagatan nga ungto ti Isla Ticao babaen ti Luek Biton a sumangsango iti Ticao Pass ken ti koridor ti baybay ti Baybay Samar. Mabirukan ti bassit a pagkalapan a komunidad a saan met nga adayo unay manipud kadagiti parakad. Adda pay maysa a 1,000 a metro a pagnaan a balawbaw a mangballasiw iti parke ken para kadagiti panggep ti ekoturismo.
Biag ti kaatapan
Ti parke ket ayan dagiti 36 a sebbangan dagiti parakad nga ikaaduan babaen ti Rhizophora spp. ken mangiraman pay dagiti sebbanngan ti Avicennia nga isu met ti kaduogan ken agtawen daytoy iti ad-adu ngem 125 a tawen. Daytoy ket mangsuporta pay kadagiti 68 a sebbangan ti avifauna, a mairaman ti kannaway ti parakad, kannaway ti raw-ang ti Pasipiko, little egret, wandering whistling duck, nakuelion iti puraw a salaksak, Pacific swallow, common emerald dove, zebra dove, amethyst brown dove, common cuckoo, salaksak ti karayan, pied triller, grey wagtail, grey-tailed tattler ken ti endemiko a pato ti Filipinas. Iti pay maipatinayon, dagiti 3 a sebbangan ti ampibio ken dagiti 11 a sebbangan ti reptilia ket nakitkitada pay iti daytoy a parke.
Pagsasao a Porome
Ti pagsasao a Porome, ammo pay a kas Kibiri, ket ti pagsasao a Papuano ti akin-abagatan a Papua Baro a Guinea. Adda dagiti sumurok a sangaribu nga agsasao.
Daya a Java
Ti Daya a Java (Jawa Timur, naipangyababa a kas Jatim, Jåwå Wétan) ket maysa a probinsia ti Indonesia. Daytoy ket mabirukan idiay akindaya a Java, daytoy ket mangiraman iti isla ti Madura, a maikapet iti Java babaen ti kaatiddogan a rangtay idiay Indonesia, ti Rangtay Suramadu, ken ti pay Kangean ken purpuro Masalembu a mabirukan iti ad-adayo a daya ken amianan. Ti kapitoliona ket ti Surabaya, ti maikadua a kadakkelan a siudad idiay Indonesia ken maysa a nangruna a sentro ti industria. Ti Banyuwangi ket ti kadakkelan a rehensia idiay Daya a Java ken ti kadakkelan iti isla ti Java.
Maika-80 a meridiano daya
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto
! scope="col" width="145" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Artiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Kara ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Kara ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" | 🇰🇿 ! scope="row" | ! scope="row" | 🇰🇿 ! scope="row" | 🇰🇬 ! scope="row" | ! scope="row" | Aksai Chin ! scope="row" | ! scope="row" | Aksai Chin ! scope="row" | 🇮🇳 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Indiano ! scope="row" | 🇱🇰 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Indiano ! scope="row" | 🇱🇰 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Indiano ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika
Isla Chindonan
Fauna
Ti isla ket addaan kadagiti loro, salaksak, agila ken dagiti adu pay a sabali a billit. Ti monitor iti danum ti Asia ket mabirukan kadagit nasamek a parakad a mangpalikmut kadagiti parte ti isla.
MusicBrainz
Ti MusicBrainz ket proyekto a mangigandat nga agpartuat ti database ti silulukat a linaon iti musika. Daytoy ket kapada ti proyecto ti freedb, napundar daytoy tapno mangsungbat kadagiti panangigawid a naikabil iti CDDB. Nupay kasta, ti MusicBrainz ket nagpadakkelen kadagiti gandatna a mangabot ti las-ud ti pagipenpenan ti metadata ti compact disc tapno agbalin a naestruktura a silulukat nga online a database para iti musika.
Aciotis oliveriana
Ti Aciotis oliveriana ket ti sebbangan ti mula a patneng iti Colombia, Venezuela, Brasil, Ecuador ken Peru. Daytoy ket mabirukan kadagiti saan a naidisturbo a habitat a kas dagiti igid ti karayan, dagiti igid ti bakir iti kangato iti saan a nababbaba ngem 1350 m.
Pagsasao a Zimakani
Ti pagsasao a Zimakani ket ti pagsasao a Papuano a naisasao idiay Papua Baro a Guinea babaen dagiti agarup a 1500 a tattao.
UTC+04:30
thumb|500px|UTC+04:30: Asul (Disiembre), Kahel (JHunio), Duyaw (amin a paset ti tawen), Napusasaw nga Asul - Luglugar ti baybay Ti UTC+04:30 ket panangilasin para iti timbengan ti oras manipud ti UTC iti +04:30. Daytoy nga oras ket inus-usar idiay:
Hamelia patens
Dagiti usar
Maawis dagiti hummingbird babaen dagiti sabongna ken dagiti billit ket kankanenda ti bunga, ken dagitoy ket mangan pay kadagiti bassit nga insekto a mabirukan iti arrubayanna, a mangtulong a mangpabassit kadagiti peste. Dagitoy a sabong ket kanen pay dagiti kulibangbang, kas ti statira sulphur (Aphrissa statira), a maawis kadagiti nalabbasit nga agsabsabong a mula. Dagiti bunga ket addaan iti makaparegta nga asidiko a raman ken mabalin a kanen ti tao; iti Mehiko, maaramid daytoy iti napaalsem a mainum.
Nasalakniban a Ladawan ti daga ken Ladawan ti baybay ti Isla Palaui
Turismo
thumb|Ti silaw-taaw ti [[Rawis Engaño (Luzon)|Rawis Engaño]] Kadagiti pagpasiaran iti Palaui ket ti akin-amianan a punto ti isla iti Silaw-taaw ti Rawis Engaño a mabirukan iti Rawis Engaño iti akin-amianan a punto ti isla ken dagiti aplayana. Ti isla ket ti maikasangapulo a naikabil iti listaan ti CNN's World's 100 Best Beaches a naipablaak idi Mayo 13, a nangibagbaga iti kapintas ti isla.
Idi Hunio 22, 2018, naidesignado a nailian a parke ti Nasalakniban a Ladawan ti daga ken Ladawan ti baybay ti Isla Palaui babaen ti Expanded National Integrated Protected Areas System (ENIPAS) Act wenno Tignay ti Republika Blng. 11038. Idi Enero 2019, ti isla ket nangabak iti Gunguna ti Naibatay iti KOmunidad a Turismo ti Gunglo ti Pagpagilian ti Abagatan a daya nga Asia (ASEAN) para idi 2019–2021 "para iti panangital-o iti matalinaay a turismo babaen kadagiti ganetget ti enbironmental a grupo ti isla, ti Palaui Environmental Protectors Association (PEPA)".
Pagsasao a Marind
Isina ti Marind ti sasao a Trans-Fly–Karayan Bulaka, a no saan ket mangsakup iti gangani nga agtultuloy a hgay-at ti akin-abagatan a Baro a Guinea.
Plants for a Future
Ti PFAF ket maysa a nairehistro a panursuro a karidad nga agraman kadagiti napigsa nga etiko a pamunganayan ken dagiti sumaganad a gandat:
1249
Ti tawen idi 1249 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Henry Fonda
Ni Henry Jaynes "Hank" Fonda (Mayo 16, 1905 – Agosto 12, 1982) ket maysa idi nga Amerikano nga aktor iti pelikula ken entablado a nagpaut iti karerna kadagiti ad-adu ngem lima a dekada.
Hymenodictyeae
Ti Hymenodictyeae ket ti tribu dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae ken aglaon kadagiti agarup a 25 a sebbangan kadagiti 2 a henero. Dagiti representatibo ti henero ti Hymenodictyon ket mabirukan manipud iti tropikal ken akin-abagatan nga Aprika, Madagascar aginggana iti tropikal Asia nga ken Tsina (Yunnan). Dagiti dua a sebbangan ti Paracorynanthe ket maigawid iti Madagascar.
Isla Laud a Nalaut
Ti Isla Laud a Nalaut ket ti maysa nga isla a mabirukan iti akin-amianan a Palawan, iti Filipinas. Daytoy ti akinlaud unay kadagiti Is-isla ti Calamian, ken mabalin a mangporma iti tarabay iti panaglayag a sumrek iti Laud a Pasahe ti Coron. Daytoy ket agarup a iti akinlaud nga aplaya ti Isla Busuanga, nga agarup a 40-minuto a panagtayab manipud iti Manila. Ti di matagtagitao a nga isla a pribado a tinagikua. Pinadas idi a linako a kas parte ti pabuya nga HGTV iti "Island Hunters".
Maika-139 a meridiano laud
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto
! scope="col" width="145" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Artiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Beaufort ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Beaufort ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" | 🇺🇸 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Pasipiko ! scope="row" | 🇵🇫 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Pacific Ocean ! scope="row" | 🇵🇫 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Pasipiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika
Maika-69 a paralelo amianan
Likmut iti lubong
! scope="col" width="145" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" | 🇳🇴ken ti nangruna a daga (Troms) ! scope="row" | 🇸🇪 ! scope="row" | 🇫🇮 ! scope="row" | 🇳🇴 ! scope="row" | 🇫🇮 ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Barents ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Barents ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Kara ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Golpo ti Ob ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Estuario Taz ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Daya a Siberia ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Chukchi ! scope="row" | 🇺🇸 ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Bayay Beaufort ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat Dolphin ken Union ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat Dease ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat Victoria ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat Alexandra ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat Rae ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Luek Pelly ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Luek Committee ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Labneng Foxe ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Labneng Foxe ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat Davis ! scope="row" | 🇬🇱 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko
Sasao nga Eleman
Dagiti pagsasao ken pannakaidasig
Ti naipagpagarup a pudno nga ebidensia para iti panangiraman ti Eleman iti pamilia a Trans–New Guinea ket mabirukan iti Kaki Ae. Inpakita ni Franklin (1995) dagiti panagpapada ti kadawyan nga uni a pagbaetan ti Kaki Ae ken Eleman, ia mairaman ti Kaki Ae nga n iti Eleman *r, isu a ti Kaki Ae nga nao ti 1sg ket agparang a kognado ti Eleman iti *ara, isuda a dua ket mabalinda a nagtaud manipud iti proto-TNG iti *na. Kas met ti, ti Kaki Ae iti nu'u ket mabalin a paltiing ti pTNG *nu, ken dagiti porma dagiti pangsandi iti 2sg, ti ao ken *a, ket kadawyanda iti sasao a TNG. Inbagbaga ni Ross a ti isolado a Kaki Ae ket isilpona ti maitutop nga Eleman iti kaunegan ti TNG. Nupay kasta, imbagbaga ti Glottolog a dagiti panagpapada ti kadawyan nga uni ket kasta dagiti manamnama kadagiti mabulbulod, no maited dagiti panaggigiddiat dagiti ponolohia dagiti pagsasao: ti Eleman ket awanan iti pannakaisalumina iti n/l/r, ken ti Kaki Ae ket awanan iti pannakaisalumina iti t/k.
Schizolaena parvipetala
Dagiti pangta
Ti Schizolaena parvipetala ket agdama nga ammo laeng manipud kadagiti dua a lokalidad. Iti maysa, ti bakir ti Bemangidy-Ivohibe, ti sebbangan ket temporario a nasalakniban kas parte ti Baro a Nasalakniban a Lugar ti Tsitongambarika, ngem saan pay a naikkan iti permanente a salaknib. Nalaka a maapektaran ti bakir kadagiti aktibidad ti tao babaen ti panagbaliw ken panagdadael. Ti preliminario a kasasaad ti sebbangan ket Naisagmak.
Schizolaena tampoketsana
Ti Schizolaena tampoketsana (Malagasi: sohisika) ket ti sebbangan ti kayo iti pamilia ti Sarcolaenaceae nga endemiko iti agpakatengnga nga altitud iti savanna ti Ankafobe, Madagascar. Daytoy ket maipangta babaen dagiti wildfire ken ti pannakaawan iti habitat gapu ti panagtalon iti bagas. Idesignado daytoy ti Sangalubongan a Kappon para iti Konserbasion ti Katutubo a kas nakaro a naisagmak, gapu ta naipampamattian nga adda laeng dagiti 203-340 a nataengan a indibidual.
Maika-180 a meridiano
thumb|Ti Internasional a Linia ti Petsa ket agsikkosikko iti likmut ti maika-180 a Meridiano. Ti maika-180 a meridiano wenno antimeridiano ket ti meridiano a 180° ti daya wenno ti Kangrunaan a Meridiano a kaaduan a mangporma iti nalatak a sirkulo. Daytoy ket kadawyan iti daya a longitud ken laud a longitud. Daytoy ket naus-usar iti batayan para iti Internasional a Linia ti Petsa gapu ta daytoy iti kaaduan a paset ket lumabas babaen kadagiti nawaya a danum ti Taaw Pasipiko. Nupay kasta, ti meridiano ket lumabas babaen ti Rusia ken Fiji ken ti pay Antartika.
! Width="125"|Nagsasabtan (agarup) ! Pagilian, teritorio wenno baybay ! Dagiti nota
Pagsasao nga Auwe
Ti pagsasao nga Auwe, wenno Simog, ket ti pagsasao a Papuano ti Probinsia ti Sandaun, Papua Baro a Guinea.
Sasao a Pagbeddengan (Baro a Guinea)
Pannakaidasig
Adda dagiti tallo a saan a nalawag a pamilia iti kaunegan ti sasao a Pagbeddengan, ken maipatinayon pay ti maysa nga isolado.
Indasig ni Laycock ti Morwap a kas maysa nga isolado, ngem nangibagbaga iti pronominal a pannakaipada iti Pagbeddengan. Innayon ni Ross ti Morwap iti Pagbeddengan ngem nangibagbaga a saanda nga agparang a makibinningay kadagiti ania man a pannakaipada iti leksiko. Nupay kasta, awan unay ti datos ti Morwap.
Whoopi Goldberg
Ni Caryn Elaine Johnson, kaaduan nga ammo babaen ti naganna iti entablado iti Whoopi Goldberg , ket Aprikana-Amerikana nga aktres, komediante, ken mangsangsangaili iti telebision. Isu ket nainominado kadagiti 13 a Premio Emmy para iti obrana iti telebision, ken maysa kadagiti manmano a tattao a nangabak iti Premio Emmy, ken Premio Grammy, Oscar, ken Premio Tony. Isu laeng ti maikadua a nangisit a babai iti pakasaritaan ti Gunguna ti Akademia a nangabak iti panag-akting iti Oscar.
Listaan dagiti nasalakniban a lugar ti Filipinas
Nasalakniban a ladawan ti daga
Dagiti nasalakniban a ladawan ti daga/ladawan ti baybay ket dagiti lugar iti nailian a kinasignipikante a naiduma babaen ti naidangngay nga interaksion iti tao ken iti daga bayat a mangited kadagiti opurtunidad para iti panagnanam iti publiko babaen ti panagliwliwa ken turismo iti kaunegan ti kadawyan nga estilo iti biag ken aktibidad ti ekonomia kadagitoy a lugar. thumb|Nasalakniban a Ladawan ti daga ti Bulkan Taal thumb|Nasalakniban a Ladawan ti daga ti Bantay Matutum thumb|Nasalakniban a Ladawan ti daga ti Rajah Sikatuna thumb|Nasalakniban a Ladawan ti daga ti José Rizal thumb|Nasalakniban a Ladawan ti daga ti Bantay Mantalingajan thumb|Nasalakniban a Ladawan ti daga ti Akinngato a Labneng ti Karayan Marikina thumb|Nasalakniban a Ladawan ti daga ti Banbantay Palay-Palay–Mataas-na-Gulod
Nasalakniban a Ladawan ti baybay
thumb|Nasalakniban a Ladawan ti baybay ti Luek Sarangani
Francisco Guilledo
Ni Francisco Guilledo (Agosto 1, 1901 – Hulio 14, 1925), kadawyan nga ammo a kas ni Pancho Villa, ket maysa idi a Filipino a propesional a boksingero. Ni Villa, nga agtayag laeng iti 5 a kadapan ken 1 a pulgada (154 cm) ken saan a nagdagsen iti nadagdagsen ngem 114 a libra (51 kg), uray iti diskriminasion iti puli iti dayta a panawen, isu ket dimmayeg ken nagbalin isuna ti immuna nga Asiano a nangabak iti World Flyweight Championship idi 1923, ken nakagun-od iti reputasion a kas maysa kadagiti kalaingan a Flyweight a boksingero iti pakasaritaan. Isu ket saan idi a na-knocked out iti intero a pagsapulanna iti boksing, a nagpatingga iti kellaat nga ipupusayna idi agtawen laeng iti duapulo ket tallo manipud iti komplikasion kalpasan ti panagparut iti ngipen.
Maika-136 a meridiano laud
Ti maika-136 a meridiano laud ket mangporma ti nalatak a sirkulo a kakuyogna iti maika-44 a meridiano daya.
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto
! scope="col" width="145" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Artiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Beaufort ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" | 🇺🇸 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Luek Glacier ! scope="row" | 🇺🇸 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Pasipiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika
Isla Sangat
Ti Isla Sangat ke ti bassit nga isla a mabirukan iti iti aplaya ti Busuanga iti asideg ti Baranggay Bintuan, Coron iti akin-amianan a parte ti Is-isla Calamian iti probinsia ti Palawan iti Filipinas. Ti Is-isla Calamian ket ammo para kadagiti adu a masna a pagawisan ken nadayeg a papanan dagiti turista ken dagiti cruise line.
Metro
Ti metro (simbolo ti yunit SI: m), ket ti kammasapulan a yunit iti kaatiddog (simbolo ti dimension ti SI: L) iti Internasional a Sistema dagiti Yunit (SI). Kasisigud koma daytoy a naikeddeng a maysa a sangapulo a riwriw ti kaadayona iti ekuador ti Daga anginggana ti Amianan nga Ungto (itilessaad ti baybay), ti pannakaipalawagna ket kankanayonen a napasayaat tapno makaipakita ti umud-adu a pakaammo iti metrolohia. Manipud idi 1983, naipalawagen daytoy a kas "ti kaatiddog ti dalan a panagbanniaga babaen ti lawag iti kawaw iti las-ud ti panagsinnublat ti oras iti 1⁄299,792,458 iti segundo."
Cosmibuena
Ti Cosmibuena ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Ti henero ket patneng iti Chiapas, Tengnga nga Amerika, ken Abagatan nga Amerika nga ad-adayo a kas iti abagatan a Brasil.
Little Rock, Arkansas
Ti Little Rock ket isu ti kapitolio a siudad ken ti kadakelan a siudad ti Estado ti Arkansas. Ti Metropolitano nga Estadistika a Lugar ti (MSA) ket addaan iti populasion iti 724,385 a tattao manipud iti karkulo ti senso idi 2013. Ti MSA ket nairaman iti estadistika a lugar kadagiti lugar ti innem a kondado ti sentral nga Arkansas, nga addaan iti populasion iti 898,683 iti nakarkulo a senso idi 2013. Manipud iti Senso ti Estados Unidos idi 2010, ti Little Rock ket addaan iti maitutop a populasion ti siudad iti 193,524. Daytoy ti tugaw ti kondado ti Kondado ti Pulaski.
Balmea
Deskripsion
Ti mula ket bassit a mula iti uppat aginggana iti pito a metro. Ti nalamuyot, maraberde purpura nga ukis ti kayo ket maukisan kadagiti saan a kadawyan a naingpis a pirgis. Natangken ken marapuraw ti kayo. Dagiti akaba nga arinduyog ken ababa a timmirad a bulong ket agririmpuokda iti ungto dagiti sanga. Agsabong daytoy manipud iti Agosto aginggana iti Oktubre ken dagiti hermaproditiko a sabong ket maris kolor eskarlata -nalabbasit, mamarisan bassit iti purpura. No napno nga agulrad agbalinda a nangisit a purpura ken nasam-it ti bangloda iti rabii. Maluom dagiti bunga manipud iti Disiembre aginggana iti Enero ken nalintegda a kapsula, iti agarup a 25 mm iti kaatiddog nga aglukat iti ungto kadagiti dua a kasla butbot a paspaset. Dagiti adu a bukel ket makaipakita kadagiti retikulado a payak iti agarup a 4 mm.
Is-isla Basbassit a Sunda
Ti Is-isla Basbassit a Sunda (Kepulauan Nusa Tenggara "purpuro akin-abagatan a daya" wenno Kepulauan Sunda Kecil "purpuro basbassit a Sundanes" ) ket dagiti grupo ti isla iti Maritimo nga Abagatan a daya nga Asia, iti amianan ti Australia. No kakuyogna ti Is-isla Nalatak a Sunda iti laud dagitoy ket mangbukelda iti Is-isla Sunda. Dagiti isla ket parte ti bulkaniko nga arko, ti Arko ti Sunda, a pinorma babaen ti subduksion iti igid ti Trinsera Sunda iti Baybay Java.