cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Maika-67 a meridiano daya
Ti 67° a meridiano daya ti Greenwich ket ti linia ti longitud nga umabot manipud iti Amianan nga Ungto iti ballasiw ti Taaw Artiko, Asia, ti Taaw Indiano, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto
! scope="col" width="145" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Artiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Barents ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Kara ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Kara ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Kara ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" | 🇰🇿 ! scope="row" | 🇺🇿 ! scope="row" | 🇦🇫 ! scope="row" | 🇵🇰 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Indiano ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika
Junior Wells
Ni Junior Wells (Disiembre 9, 1934 – Enero 15, 1998), naiyanak a kas ni Amos Wells Blakemore Jr., ket maysa idi nga Amerikano a bokalista iti Chicago blues, agtoktokar iti silindro, ken artista iti rekord. Ni Wells ken kaaduan nga ammo para iti panagpabuyana ken dagiti kakuyogna a panagkanta kenni Muddy Waters, Earl Hooker, ken ni Buddy Guy, ken kakuyogna pay a nagapayuna ni Bonnie Raitt, the Rolling Stones, ken ni Van Morrison.
Maika-51 a paralelo amianan
Iti daytoy a latitud ti init makitkita para kadagiti 16 nga oras, 33 a minminuto iti las-ud ti solstisio ti kalgaw ken 7 nga or-oras, 55 a minminuto iti las-ud ti solstisio ti panaglalam-ek.
Likmut iti lubong
! scope="col" width="145" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat ti Dover ! scope="row" | 🇫🇷 ! scope="row" | 🇧🇪 ! scope="row" | 🇳🇱 ! scope="row" | 🇩🇪 ! scope="row" | 🇨🇿 ! scope="row" | 🇩🇪 ! scope="row" | 🇵🇱 ! scope="row" | 🇨🇿 ! scope="row" | 🇵🇱 ! scope="row" | 🇨🇿 ! scope="row" | 🇵🇱 ! scope="row" | 🇺🇦 ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" | 🇰🇿 ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" | 🇰🇿 ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" | 🇰🇿 ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" | 🇰🇿 ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" | 🇰🇿 ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" | 🇰🇿 ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" | 🇰🇿 ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" | 🇰🇿 ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" | 🇲🇳 ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" | ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat ti Tartaria ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay ti Okhotsk ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Pasipiko ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Golpo ti San Lorenzo ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" |
Muñoz
Ti Muñoz ket maysa nga apelyido iti Espaniol — ken addaan met iti maysa a karuay iti Portuges (Munhoz).
1301
Ti tawen idi 1301 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
1303
Ti tawen idi 1303 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Pagsasao a Nori
Ti pagsasao a Nori ket ti maysa a saan unay nga ammo a pagsasao a Skou ti Papua Baro a Guinea. Iti henelohia daytoy ket asideg iti Barupu, daytoy ket nakaro a naimpluensiaan babaen ti Womo.
Pagsasao a Woria
Ti Woria ket leksiko a kapada ti sasao a Daya a Luek Geelvink ken naipagpagarup a maitagikua iti dayta a pamilia, ngem saan unay a nasayaat a napasingkedan tapno masigurado.
1047
Ti tawen idi 1047 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Pagsasao a Kembra
Ti pagsasao a Kembra ket ti pagsasao nga Abagatan a Pauwasi a naisasao iti Akinlaud a Baro a Guinea babaen dagiti sumagmamano a duapulo a tattao iti purok ti Kiambra, Distrito ti Kaisenar, ken Rehensia ti Keerom. Inus-usar daytoy babaen dagiti pagbaetan ti 20% ken 60% iti etniko a populasion ken saanen a naipas-pasa kadagiti ubbing.
Pannakaidasig
Ti immuna a dokumentasion ket inaramid babaen da Barnabas Konel ken Roger Doriot. Agtaltalinaay a di naipablaak ti datos ti Kembra kadagiti nota da Konel ken Doriot.
Ponolohia
Ti Kembra ket maysa nga ayug a pagsasao, kas maipakita kadagiti sumaganad bassit a paris.
Bertiera pauloi
Ti Bertiera pauloi ket ti sebbangan dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Tanzania.
Labrador
Ti Labrador ketti maysa a heograpiko ken kultural a rehion iti kaunegan ti probinsia ti Kanada iti Newfoundland ken Labrador. Daytoy ti kangrunaan a kontinental a paset ti probinsia a mangbukel iti 71% itikalawa ti probinsia ngem pagtaengan laeng iti 6% iti populasion ti probinsia. Maisina daytoy manipud iti isla ti Newfoundland babaen ti Lingsat ti Belle Isle. Daytoy ti kadakkelan ken akin-amianan unay a heograpiko a rehion iti Atlantiko a Kanada.
Dagiti hemisperio ti Daga
Ti Daga ket mabalin pay a maisina kadagiti hemisperio ti aldaw ken rabii babaen ti naindagaan a terminador.
1305
Ti tawen idi 1305 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Wendlandia psychotrioides
Ti Wendlandia psychotrioides ket ti sebbangan dagiti bassit a mula wenno bassit a kayo, a mangbukel iti parte ti mula iti pamilia ti Rubiaceae.
Ti kasisigud a botaniko a deskripsion ti sebbangan ni Mueller idi 1889 ket adda babaen ti nagan nga Oldenlandia psychotrioides. Idi 1892 tinakuatanna manen daytoy a kas mangbukel iti maysa a sebbangan iti daytoy a henero ti Wendlandia, a kalpasan ti kabarbaro a panangipalawag ti Wendlandia basistaminea a kas maysa a sebbangan. Nangited isuna kadagiti pagiyaspingan a nota kaniada ken dagiti kabagian a sebbangan iti daytoy a henero.
1307
Ti tawen idi 1307 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Manne Siegbahn
Inasawa ni Siegbahn ket ni Karin Högbom idi 1914. Adda dua nga annakda: ni Bo Siegbahn (1915–2008), diplomata ken politiko, ken ni Kai Siegbahn (1918–2007), pisiko, a nagunggunaan met iti Premio Nobel iti Pisika idi 1981, para iti kontribusionna iti panagdur-as ti potoelektron nga espektroskopia ti rayo-ekis. Pimmusay ti asawana idi 1972.
Pebrero 30
Kalendario ti Sobiet
Urayno adu met dagiti taudan a nagkamkamali a nangibagbaga a ti 30 nga aldaw a bulbulan ket naus-usar idi iti Kappon ti Sobiet para iti paset wenno amin a paset ti panawen idi 1929–1940, iti kinapudno ti Sobiet a kalendario nga addaan iti 5- ken 6 nga aldaw a law-lawas ket nausar laeng para iti panangibaga kadagiti aldaw ti panagtrabaho ken dagiti aldaw iti panaginana kadagiti paktoria. Ti tradisional a kalendario ket nagtultuloy a nausar iti inaldaw a panagusar ken nabatbati laeng dagiti kalendario manipud iti dayta a paset ti panawen tapno maipakita dagiti saan a kadawyan a bulan iti kalendartio a Gregoriano ken mairaman ti 28- wenno 29 nga aldaw ti Pebrero, isu nga awan idi ti Pebrero 30 iti Kappon ti Sobiet.
Henri Ernest Baillon
Inur-urnos ni Baillon ti"Dictionnaire de botanique", nga inkitikit met iti kayo ni Auguste Faguet. Ti henero ti mula ti Baillonia (pamilia Verbenaceae) ket nanaganan a kas pammadayaw ken ni Henri Théophile Bocquillon.
Maika-15 a Kongreso ti Filipinas
Ti Maikasangapulo ket lima a Kongreso ti Filipinas (Ikalabinlimang Kongreso ng Pilipinas) ket ti panagsasarungkar idi ti nailian a lehislatura ti Republika ti Filipinas, a buklen ti Senado ken ti Kamara dagiti Pannakabagi. Ti kombension ti Maika-15 a Kongreso ket sinaruno idi babaen ti Panagbubutos ti Senado idi 2010, a nangsukat ti kagudua ti pannakaikameng ti Senado, ken ti Panagbubutos ti Kamara dagiti Pannakabagi idi 2010 a nangbutos iti intero a pannakaikameng ti Kamara dagiti Pannakabagi.
Diederich Franz Leonhard von Schlechtendal
Nagadal isuna idiay Berlin, idi 1819 ken nagbalin a manangaywan iti Naarian a Herbario. Isu ket maysa idi a propesor ti botanika len direktor ti Botaniko a Harhardin iti Unibersidad ti Martin Luther ti Halle-Wittenberg manipud idi 1833 aginggana iti pimmusay idi 1866.
Nagaramid isunakadagiti nagruna a panagsukimat iti di ammo unay idi a flora ti Mehiko, nga inaramid ken kaduana ni Adelbert von Chamisso (1781–1838), ken naibatay kadagiti espesimen nga inurnong babaen da Christian Julius Wilhelm Schiede (1798–1836) ken Ferdinand Deppe (1794–1861).
1311
Ti tawen idi 1311 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Padre Burgos
Ti Padre Burgos ket mabalin a dumkamat kadagiti sumaganad:
Esperanza
Ti Esperanza ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Andorra la Vella
Manipud idi 2011, ti siudad ket addaan it populasion iti 22,256, ken ti urbano a lugar, a mairaman ti Escaldes-Engordany ket dagiti pay satelite a purok, ket addaan kadagiti 40,000 nga agtataeng.
Ti kangrunaan nga industria ket ti turismo, urayno ti pagilian ket makagun-od pay ti ganganaet a matgedan manipud kadagiti buis.
Bantay Batulao
Heograpia
thumb|280px|Bantay Carilao ken ti kabambantayan ti Pico de Loro kas makita manipud iti pantok ti Bantay Batulao Ti Bantay Carilao, sagpaminsan a mailetra a kas Cariliao ken ammo pay a kas Bantay Talamitam, ket sakupenna ti baw-ang iti amianan a pagbaetan ti Batulao ken ti kabambantayan ti Banbantay Palay-Palay–Mataas-na-Gulod (ammo pay a kas kabambantayan ti Bantay Pico de Loro). Daytoy a banatray iti pagbeddengan ti Nasugbu iti ili ti Cavite iti Magallanes ket ammo a kas ti ub-ubing a kabsat a babai ti Batulao ken popular pay a pagnaan dagiti agdadamo. Iti abagatan a daya ti Batay Carilao ket ti Bantay Aiming, ti natirad ken awan kayona a bantay nga agtayag iti. Dagiti tallo a bantay ket mangbukel iti maysa a despiladero a paglabsan ti Tagaytay–Nasugbu Highway passes.
Sasao nga Abagatan a Pauwasi
Dagiti kognado
Adda dagiti kognado a mangikapet kadagiti pagsasao ket dagiti sumaganad. Adda pay dagiti binulod a balikas a kadawyan iti Pyu.
1059
Ti tawen idi 1059 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Rhodolaena acutifolia
Deskripsion
Agtubo ti Rhodolaena acutifolia kas bassit a kayo wenno bassit a mula. Dagiti bulongna ket bassit, nalalat bassit, eliptiko iti sukog, umakikid iti punto ket natadem iti batayan. Agrukodda iti iti kaakaba. Agparis dagiti sabong iti bugbugtong nga inploressensia iti atiddog nga ungkay. Dagiti saggaysa a sabong ket dakkelda unay nga agraman kadagiti naraniag a purpura-derosas a petalo, nga agrukod aginggana iti iti kaatiddog. TNangisit a berde dagiti bunga, nagisit no mamagaan.
Rhodolaena altivola
Deskripsion
Agtubo ti Rhodolaena altivola kas maysa a bassit aginggana iti kalalainganna iti kadakkel a kayo. Daytoy ket addaan iti kalalaingan ti kadakkel nga arinduyog a bulong. Dagiti inploressensia ket addaan iti maysa wenno dua a sabong iti maysa nga atiddog nga ungkay. Dagiti saggaysa a sabong ket dakkelda unay nga agraman kadagiti lima a sepalo ken lima a purpura-nalabbasit a petalo, nga agrukod aginggana iti iti kaatiddog. Dakkel ken natarikayo dagiti bunga.
Malinao
Ti Malinaoket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Spermacoce alata
Ti Spermacoce alata, ti winged false buttonweed iti Ingles, ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket adu a naiwarwaras iti ballasiw dagiti nabara a parte ti Akinlaud a Hemisperio ken naturalisado kadagiti adu a parte iti lubong.
Maika-12 a paralelo abagatan
Likmut iti lubong
Mangrugi iti Kangrunaan a Meridiano ken mapan nga agpadaya, ti 12° a paralelo abagatan ket lumabas iti:
Dagiti hemisperio ti daga ken danum
Ti maysa pay nga alternatibo a panagikeddeng ti sentro ti hemisperio ti daga koma ket iti 47.41167°N, -2.62083°W (idiay île Dumet idiay asideg ti Saint-Nazaire, Pransia)
Tiwi
Ti Tiwi ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Dagiti rehion ti Chile
Pakasaritaan ti rehional nga estruktura
Idi Disiembre 2006, adda dagiti napartuat a dua a baro a rehion: ti akin-amianan a Rehion ti Arica y Parinacota, babaen ti panagala kadagiti dua nga akin-abagatan unay a probinsia manipud iti Rehion ti Tarapacá; ken Rehion ti Los Ríos iti abagatan, ken sakupen dagiti probinsia ti Valdivia, ti dati a parte ti Rehion ti Los Lagos, ken Ranco, ti dati a parte ti Valdivia. Isuda a dua a rehion ket nagbalinda a naipataray idi Oktubre 2007.
Sasao nga Abagatan a daya a Papuano
Kustomario a nainayon ti sasao a Goilalan iti Abagatan a daya a Papuano, ngem madudua no isuda ket Trans–Baro a Guinea.
Punto Batorampon
Naipampamattian pay a ti Punto Batorampon ket nagan pay ti kangatuan nga elebasion ti Siudad ti Zamboanga a mabirukan iti 7.07361°N, 122.02314°W. Nanaganan ti pantok iti mapa ti topograpia iti rehion kadagiti tawen ti 1940 babaen ti aensia ti inhenniera ti topograpia ti Buyot ti Estados Unidos, ti Serbisio ti Mapa ti Buyot. Di ammo no kaano idi a nanaganan iti Punto Batorampon.
Catarman
Ti Catarman ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Sasao a Manubaran
Dagiti pagsandi ket: ! !!sg!!pl !1 !2 !3
Akindaya a Hemisperio
Ti Akindaya a Hemisperio ket heograpikal a termino ti gudua ti Daga a daya ti Kangrunaan a Meridiano (a mangballasiw ti Greenwich, Inglatera, Nagkaykaysa a Pagarian) ken laud ti longitud 180°. Daytoy ket naus-usar pay a mangitudo ti Europa, Asia, Aprika, ken Australia, vis-à-vis ti Akinlaud a Hemisperio, a mangiraman ti Kaamerikaan. Daytoy a hemisperio ket tinawtawagan ti "Oriental a hemisperio". Iti pay maipatinayon, daytoy ket mabalin pay a mausar iti kultural wenno heopolitikal a kapanunotan a kas sinonimo para iti 'Daan a Lubong'.
1330
Ti tawen idi 1330 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Pagsasao nga Aneme Wake
Ti pagsasao nga Aneme Wake, wenno Abia, ket ti pagsasao a Papuano a naisasao idiay Probinsia ti Oro, iti Peninsula Papuano.
Rhodolaena humblotii
Dagiti pangta
Maipangta ti Rhodolaena humblotii babaen ti panaggundaway iti kayona. Ti kayona ket maus-usar iti konstruksion. Ti masakbayan a pannakaipabassit ti populasion ti kayo gapu ti pannakaawan iti habitat ket maipadto iti 50% to 80%, ngem adda met dagiti subpopulasion kadagiti nasalakniban a lugar a naikeddeng a natalinaay.
Howlin' Wolf
Ni Chester Arthur Burnett (Hunio 10, 1910 – Enero 10, 1976), ammo a kas ni Howlin' Wolf, ket maysa idi nga Aprikano-Amerikano a kumakanta iti Chicago blues, gitarista ket agsilsilindro, kasisigud a manipud idiay Mississippi. Addaan iti nauneg a boses ken dakkel a tao, isu ket maysa kadagiti kaaduan nga ammo nga artista iti Chicago blues. Kinununa nii musikero ken kritiko a ni Cub Koda, "awan ti maiyasping kenni Howlin' Wolf para iti agmaymaysa nga abilidad a mangdayyeg iti balay iti pundasionna bayat nga aggiddan a magbutbuteng kadagiti patron kadagiti tagangtangda." Linaglagip ti produser a ni Sam Phillips, "No mangegko ni Howlin' Wolf, Kinunak ket, 'Daytoy ket para iti kaniak. Ditoy ti ayan ti kararua iti tao a saan a matay'". Dagiti dadduma a kantana a kas ti "Smokestack Lightnin'", "Back Door Man", "Killing Floor" ken "Spoonful" ket nagablin dagitoyen nga alagaden iti blues rock. Idi 2004, Ti magasin ti Rolling Stone ket inranggoda isuna a kas bilang 51 iti listaanna kadagiti "100 a Kalatakan nga Artista iti Amin a Panawen".
Talca
Ti siudad ket maysa a nangruna a sentro ti ekonomia, kadagiti aktibidad iti agrikultura (trigo) ken panagpataud, ken ti pay produksion ti bino. Daytoy pay ti lokasion ti Universidad de Talca ken ti Universidad Católica del Maule, ken dadduma pays. Ti Katoliko a Simbaan ti Talca ket nagtengngel idi iti prominente a papel iti pakasaritaan ti Chile.
James Franck
Biograpia
Ni Franck ket nagserbi a kas boluntario iti Buyot ti Alemania idi las-ud ti Sangalubongan a Gubat I. Isu ket nakaro a nasugatan idi 1917 iti panag-atake iti gas ken nagunggunaan iti Umuna a Klase ti Landok a Krus. Ni Franck ket nagbalin a Daulo ti Dibision ti Pisika iti Kaiser Wilhelm Gesellschaft para iti Pisikal a Kemika. Idi 1920, ni Franck ket nagbalin a naisangayan a propesor iti eksperimental a pisika ken Direktor ti Maikadua nga Instituto para iti Eksperimental a Pisika idiay Unibersidad ti Göttingen. Bayat nga idiay ket nagob-obra iti kuantum a pisika ken ni Max Born, nga isu idi ket Direktor ti Instituto ti Teoretikal a Pisika.
1339
Ti tawen idi 1339 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
James Franck
Personal a biag
Idi 1946, inasawa ni Franck ni Hertha Sponer,ti dati a katakunaynayna idiay Göttingen. Isu ket kellaat a pimmusay idi 1964 bayat a nagbisbisita idiay Göttingen.
Akinlaud a Hemisperio
Ti kangatuan a bantay iti Akinlaud a Hemisperio ket ti Aconcagua iti.
Pagpagilian kadagiti dua a hemisperio
Ti adda dita baba a listaan ket dagiti pagilian nga adda kadagiti Akinlaud ken Akindaya a hemisperio iti igid ti maika-180 a meridiano, iti urnos manipud iti amianan aginggana ti abagatan:
1341
Ti tawen idi 1341 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Akin-amianan a Hemisperio
Iti nagbaetan ti Artiko a Sikulo ken ti Tropiko ti Kanser ket naisanglad ti Akin-amianan a Sona ti kalalainganna a klima. Dagiti panagbalbaliw kadagitoy a rehion a nagbaetan ti panaglalam-ek ken kalgaw ket kadawyan a naalumamay, imbes a ti napudot wenno nalamiis unay. Nupay kasta, ti kalalainganna a klima ket mabalin nga adda ti nakaro unay a di maipadto a tiempo.
Dagiti rehion ti tropiko (ti nagbaetan ti Tropiko ti Kanser ken ti ekuador) ket kadawyan a napudot kadagiti amin a paset ti tawen ken matarawidwidan a makasanay ti tiempo ti panagtudtudo kadagiti las-ud ti bulan ti kalgaw, ken ti namaga a tiempo kadagiti las-ud ti panaglalam-ek a bulan.
Schizolaena capuronii
Ti Schizolaena capuronii ket ti kayo iti pamilia ti Sarcolaenaceae. Daytoy ket endemiko iti Madagascar. Ti espesipiko nga epiteta ket para iti Pranses a botaniko a ni René Capuron.
1344
Ti tawen idi 1344 ket bisiesto a tawen a nangrugi iti Huebes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Schizolaena cauliflora
Pannakaiwarwaras ken habitat
Ammo laeng ti Schizolaena cauliflora manipud kadagiti akindaya a rehion ti Sava, Atsimo-Atsinanana, Vatovavy-Fitovinany, Analanjirofo ken Atsinanana. Ti habitatna ket nadam-eg nga aplaya a bakir manipud iti pantar ti baybay iti iti kangato. Adda dagiti sumagmamano a subpopulasion dagiti kayo nga adda iti kaunegan dagiti nasalakniban a lugar.
Pagsasao a Bragat
Ti pagsasao a Bragat ket ti pagsasao a Torricelli ti Papua Baro a Guinea.
Latin nga Amerika
Ti Latin nga Amerika ket subrehion ti Kaamerikaan a mangbukel kadagiti pagilian nga agsasao kadagiti pagsasao a Romanse nga insasao ti kaaduan ti populasion. Ti Latin nga Amerika ket addaan iti kalawa iti agarup a 19,197,000 km2 (7,412,000 kd mi), gangani 3.7% iti rabaw ti Daga wenno 12.9% iti kalawa ti rabaw ti dagana. Manipud idi 2013, ti populasionna ket nakarkulo iti ad-adu ngem 604 a riwriw ken ti naipagtitipon a GDP iti 5.16 trilion a Doliar ti Estados Unidos (6.27 trilion iti PPP). Segun ti Phelan (1968, p. 296), ti termino a "Latin nga Amerika" ket immuna a nausar idi 1861 idiay La revue des races Latines, ti magasin a "naidedikado iti kaso ti Pan-Latinismo". Ti Latin nga Amerika ket naaramid kadagiti 3 a rehion, ti Abagatan nga Amrika, Karibe, ken Tengnga nga Amerika (Mehiko, Tengnga nga Amerika ken dagiti Laud nga Indio no agkukuyogda ket masansan a tinawtawagan iti Tengnga nga Amerika). Ti Latin nga Amerika ket naisanglad idiay Akinlaud a Hemisperio.
Guettarda
Tallo a sebbangan (G. odorata, G. scabra, G. speciosa) ket ammo a maimuyongan. Ti Guettarda argentea ket addaan iti makan a bunga. Ti sebbangan-kita para iti henero ket ti Guettarda speciosa. Daytoy ket maysa a kayo a mabirukan kadagiti habitat ti aplaya, aginggana iti iti katayag. Daytoy ket naimumula a kas ornamental.
Tropicos
Ti Tropicos ket ti maysa nga online a botanikal a database nga aglaon kadagiti taksonomiko a pakaammo kadagiti mula, a naipangpangruna manipud iti Neotropikal nga ekosona (Tengnga, ken Abagatan nga Amerika). Daytoy ket tinartaripato babaen ti Missouri Botanical Garden ken sumuroken a 25 a tawtawen iti napalabas idi naipatakder. Aglaon ti database kadagiti ladawan ken taksonomiko ken bibliograpiko a datos kadagiti ad-adu ngem 4.2 a riwriw nga espesimen ti herbario. Iti pay maipatinayon, daytoy ket aglaon iti datos kadagiti sumurok a 49,000 a sientipiko apablaak. Mabalin masaludsudan ti database iti Ingles, Pranses, ken Espaniol. Dagiti kaduogan a rehistro iti database ket napetsado idi 1703.
Trinidad
Ti Trinidad ket ti dakdakkel ken ti ad-adu iti populasion kadagiti dua a nagruna nga isla iti Trinidad ken Tobago. Mabirukan ti isla iti iti amianan akindaya nga aplaya ti Venezuela ken mabirukan iti paset ti kontinen iti Abagatan nga Amerika. Masansan daytoy a maibagbaga a kas ti akin-abagatan unay nga isla iti Karibe. Iti kalawa iti, daytoy pay ti maikalima a kadakkelan iti West Indies.
Bombon
Ti Bombon ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Buhi
Ti Buhi ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Guettarda ochreata
Ti Guettarda ochreata ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Peru.
Listaan dagiti isla iti Filipinas
Ad-adu ngem 5,000 nga is-isla iti purpuro ket saan pay a nanaganan.
Purpuro ti Sulu
thumb|Ti [[Isla Panguan, Ti maudi nga isla ti Purpuro ti Sulu a kaasitgan it pagbeddengan ti Filipinas-Malaysia]] thumb|Ti Isla Mardanas, opisial nga ammo a kas Siluag thumb|Isla Panampangan, Ti isla nga adadan iti kaatiddogan a sandbar iti Filipinas
Cebu
thumb|Ti maysa a buya iti tangatang iti [[Isla Gato]]
Maika-161 a meridiano laud
Ti 161° a meridiano laud ti Greenwich ket ti linia ti longitud nga umabot manipud iti Amianan nga Ungto iti ballasiw ti Taaw Artiko, Amianan nga Amerika, ti Taaw Pasipiko, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.
1358
Ti tawen idi 1358 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Charles Glover Barkla
Dagiti pammalagip ken ni Barkla
Ti abut ti bulan Barkla ket nanaganan idi a kas pammadayaw ken ni Charles Barkla. Ti komemoratibo a plake ket naikabil idiay asideg ti Canongate,idiay asideg ti Paspasdek ti Pakultad ti Edukasion, idiay Unibersidad ti Edinburgh. Iti pay maipatinayon, ti teatro ti lektura iti departamento ti Pisika ti Unibersidad ti Liverpool, ken ti pay labotratorio ti Biopisiko iti departamento ti siensia ti Biolohia, ket nanaganan dagitoy kaniana.
Panay (panangilawlawag)
Ti Panay ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Longitud
Ti puesto a lokasion ti amianan-abagatan itiparaigid ti meridiano ket maited babaen ti bukodna a latitud,a daytoy ket (saan nga eksakto) ti anggulo a nagbaetan ti lokal a bertikal ken ti dalumpinas ti Ekuador.
Pagsasao a Kanasi
Ti pagsasao a Kanasi (wenno Sona) ket ti akindaya unay a pagsasao a Papuano ti Baro a Guinea.
Emmeorhiza
Ti Emmeorhiza ket ti monotipiko a henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Ti henero ket aglaon laeng iti maysa a sebbangan, viz. Emmeorhiza umbellata, a mabirukan manipud iti akin-amianan a Trinidad aginggana iti tropikal nga Abagatan nga Amerika.
Bantayan
Ti Bantayan ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Wikispecies
Nairugi idi Septiembre 2004, kadagiti biologo iti amin a paset iti lubong a maimbitaran nga agparawad, naindaklanen ti proyekto iti maysa batayan a mangbukel iti Linnaeano a taksonomia nga agraman kadagiti silpo dagiti artikulo iti Wikipedia kadagiti indibidual a sebbangan babaen idi Abril 2005.
UTC−09:00
Ti UTC−09:00 ket ti timbengan ti oras a mangkissay kadagiti 9 nga oras manipud ti Panagpapada ti Sangalubongan nga Oras (UTC). Daytoy nga oras ket naus-usar idiay:
UTC−08:30
Ti UTC−08:30 ket maysa a panangilasin para iti timbengan ti oras manipud ti UTC iti −08:30.
Daytoy a timbengan ket naus-usar idi idiay Is-isla ti Pitcairn aginggana idi Abril 26, 1998. Idi Abril 27 ti sona ti oras ket nabaliwan iti UTC−08, isu a kalapasan idi 23:59:59 daytoy ket nagbalin a 00:30:00.
Ernodea littoralis
Ti Ernodea littoralis, kadawyan nga ammo iti Ingles a kas beech creeper wenno coughbush, ket ti sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket patneng iti Florida iti Estados Unidos, ti rehion ti Karibe, ken Tengnga nga Amerika iti abagatan aginggana iti Honduras. Daytoy ket mabirukan iti nainit, nawaya a luglugar nga addaan iti nadarat a daga, kadagiti habitat a kas dagiti daga pagtubuan ti pino ken dagiti karuboroban ti darat. Daytoy ket makaibtur kadagiti nakaro nga apgad, ken ti panagdisturbo ti tao.
Daytoy ket kasla lanot a mangabbong iti daga, 1 aginggana iti 3 a kadapan iti katayag, nga agraman kadagiti bassit, napusasaw a berde, natubbog a bulong iti atiddog, agkillo, naraniag a nalabbasit a sangsanga, ken maraderosas puraw, sukog tubo a sabsabong a sarunuen babaen dagiti nabalitokan a berry.
Sabanalarga, Atlántico
Ti Sabanalarga (, Espaniol para iti Dakkel a Tantanap) ket ti munisipalidad ti departamento ti Colombia iti Atlántico. Napundar idi 1620 babaen da Lucas Dionisio Tesillo y Diego ken Marceliano de Jesús Almanza. Nagbalin a munisipalidad idi 1680.
Arica
Ti Arica ket ti komuna ken ti puerto a siudad nga addaan iti populasion iti 196,590 idiay Probinsia ti Arica iti akin-amianan a Rehion ti Arica y Parinacota ti Chile. Daytoy ti akin-amianan unay a siudad ti Chile, ken mabirukan laeng daytoy iti iti abagatan ti pagbeddenganna iti Peru. Ti siudad ket isu ti kapitolio ti Probinsia ti Arica ken ti Rehion ti Arica ken Parinacota. Ti Arica ket addaan iti kalalainganna a temperado a klima ket addaan kadagiti kababaan a gatad iti tinawen a panagtudo iti ania man a lugar iti lubong, isu a karkarna nga adda dagiti ania man nga ulep iti Arica. Ti Arica ket mabirukan iti tikor ti akinlaud nga aplaya ti Abagatan nga Amerika nga ammo a kas ti Tikor ti Arica wenno Siko ti Arica. Iti lokasion ti siudad ket adda dagiti dua a nasamek a ginget a mangguddua iti pagtumpongan ti Desierto Atacama: ti Azapa ken ti Lluta. Dagitoy a ginget ket mangited iti prutas para iti eksport.
Dequey
Ti Dequey ket maysa kadagiti Is-isla ti Batanes, iti probinsia ti Batanes, iti Lingsat Luzon, Filipinas. Ti isla ket ti maysa a bassit unay ken ababa a pirgis iti daga, a mabirukan iti ganggani a 1/2 a milia iti laud ti amianan a laud a punto ti Isla Ivuhos. Ti Isla Dequey ket di matagtagitao.
Sasao a Kwomtari–Fas
Ti sasao a Kwomtari–Fas, masansan a makunkuna a kas Kwomtari, ket ti suspeto a pamilia ti pagsasao dagiti innem a pagsasao babaen dagiti agarup a 4,000 tattao iti amianan a Papua Baro a Guinea, idiay asideg ti pagbeddengan iti Indonesia. Ti termino a "sasao a Kwomtari" ket mabalin pay a mangibaga iti maysa kadagiti naitakder a pamilia a mangbukel iti daytoy a singasing.
Dagiti problema ti panangidasig
Nupa kasta, inbagbaga ni Baron (1983) na ti panangidasig manen ni Laycock ket agparang a gapu iti maysa biddut iti pananglinia iti naipablaak a datos ti panangiyasping da Loving & Bass. Dagiti kilaw a notada ket mangsuporta ti kasisigud a panangidasig. Nakabirukda iti Swadesh a listaan ti Kwomtari nga addaan iti 45% kadagiti kognado iti Biaka (Nai), bayat nga ibagbagada a ti Baibai ket addaan laeng kadagiti 3% a kognado iti Biaka, ken isu a saan a maikeddeng iti isu met laeng a pamilia. Iyasping (Baron 1983:5 a naipagbaliw iti IPA):
Sasao a Kwomtari
Ti sasao a Kwomtari ket ti bassit a pamilia ti pagsasao ti Papua Baro a Guinea.
Joseph Marie Henry Alfred Perrier de la Bâthie
Ni Joseph Marie Henry Alfred Perrier de la Bâthie (11 Agosto 1873 – 2 Oktubre 1958) ket maysa idi a Pranses a botaniko a nag-espesialisado kadagiti mula ti Madagascar.
901
Ti tawen idi 901 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Woody Allen
Ni Woody Allen (naiyanak a kas ni Allan Stewart Konigsberg, ) ket maysa nga Amerikano nga aktor, komediante, agparpartuat iti pelikula ken dramaturgo a ti karerna ket sumakop kadagiti lima a dekada.
Aliaga
TI Aliaga wenno Aliağa wenno Aliagha ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Guettarda speciosa
Pannakaimuyong
Daytoy ket naserbi a mula para iti panagmula kadagiti aplaya kadagiti tropikal a klima, daytoy ket agayat iti nainit a lugar ken nasayaat a maatianan a daga. Narigat daytoy a mapropagado, ken nasken a maimula a kas bukel ken mabalin nga adu a bulan ti mapalabas sakbay nga agtubo.
Akin-abagatan a Hemisperio
Klima
Dagiti bakir idiay Akin-abagatan a Hemisperio ket addaan kadagiti naisangsangayan a langa a mangisalumina kaniada manipud iti Akin-amianan a Hemisperio. Makibinningay ti Chile ken Baro a Selanda, kas pagarigan, dagiti naisangayan a sebbangan ti beech wenno Nothofagus. Ti eucalyptus ket patneng iti Australia ngem itan ket naimulmulan idiay Akin-abagatan nga Aprika ken Latin nga Amerika para iti panagpataud ti ubaas ken, ti umad-adu nga usar ti biosungrod.
Sasao a Fas
Pannakaidasig
Nalawag dagiti bassit a kadawyan nga uni a pakaitunosan (Baron 1983:21 ff):
Houstonia (mula)
Masansan a dagiti Houstonia ket bassit ken delikado. Kas pagarigan, ti H. rosea ket mabalin laeng nga agbtubo iti maysa a pulgada iti katayag. Sumagmamano kadagiti sebbangan ket bugbugtong ti ungkayda ken dagiti sabali ket addaan kadagiti ungkay kadagiti sanga. Dagiti sabong ket asul, purpura, lavender, puraw, wenno rosas, masansan a kadagiti maysa a maris iti maysa a populasion. Dagiti sabong ket agraman kadagiti 4 a sepalo, lokla maibagbaga a kas dagiti "petalo", ti maysa a nagkaykaysa a petalo a mangporma iti sukog tubo nga agukrad iti tuktok a corolla nga agraman kadagiti 4 a pingir, ken ti maysa nga inperior nga iitlogan. Adda dagiti sumagmamano a sebbangan a mangipakita ti heterostilia. Ti bunga ket masansan nga agarup sukog puso a kapsula a mangrikep kadagiti adu a bukel ken kadawyan nga aglukat babaen ti maysa a dait iti ballasiw ti tuktok.
Gobierno ti Filipinas
Sanga ti lehislatibo
Ti lehislatibo a bileg ket naitalek iti Kongreso ti Filipinas a buklen ti Senado ken ti Kamara dagiti Pannakabagi. Ti akinngato a kamara ket mabirukan idiay Pasay, bayat a ti akinbaba a kamara ket mabirukan idiay Siudad ti Quezon. Dagiti distrito ken sektoral a pannakabagi ket binutosan kadagiti tallo a tawen a termino. Mabalin dagitoy a mabutosan manen ngem saanda a mabalin nga agtaray para iti maikapat nga agsasaruno a termino.
Sanga ti ukoman
Ti ukoman a bileg ket naitalek iti Kangatuan a Korte ti Filipinas ken dagiti akinbaba a korte a nabangon babaen ti linteg. Ti Kangatuan a Korte, nga addaan iti Hepe ti Hustisia a kas ti daulona ken dagiti 14 a Katakunaynay a Hustisia, ket mangsakup ti kangatuan nga agpang ti ukoman. Dagiti hustisia ket agserbida anginggana iti tawen iti 70. Dagiti hustisia ket indutok babaen ti presidente iti singasing ti Ukoman ken Konseho ti Baras iti Filipinas. Ti agdama a hepe ti hustisia ket ni Maria Lourdes Sereno, ti maika-24 a nagserbi iti dayta a puesto.
Opisina ti Mangitakder iti Publiko
Ti gobierno ken dagiti amin a tallo a sanga ket nawaya a sinisiim babaen ti opisina ti mangitakder iti Publiko (Filipino: Tanodbayan). Ti Mangitakder iti Publiko ket addaan iti bilin a mangsukisok ken mangidarum iti ania man nga opsial iti gobierno a napabasaol kadagiti krima, a naipangpangruna iti politikal a padaksen. Ti Mangitakder iti Publiko ket tinultulongan babaen dagiti innem a deputado: ti Deputado iti Amin, ti Deputado para iti Luzon, ti Deputado para iti Visayas, ti Deputado para iti Mindanao, ti Deputado para iti Siiigam a Buyot, ken ti Espesial a Mangidarum.
Administratibo a pannakabingbingay
Iti labes dagitoy, ti nailian a gobierno ket igrupona dagiti probinsia ken dagiti nawaya a siudad kadagiti rehion, a kas ti Metro Manila wenno Rehion VI. Ti Presidente ket addaan iti kalintegan nga agpartuat, mangikkat ken mangikeddeng ti pannakabukel dagiti rehion, a kaaduan a maaramid babaen iti konsultasion kadagiti maapektaran a yunit ti lokal a gobierno, ngem malaksid dagiti autonomo a rehion, a dagiti agtataeng kadagiti yunit ti lokal a gobierno ket nasken a pasingkedanda iti pannakainayonda iti dayta a pannakaisaad iti plebesito.
Pagsasao a Marau Wawa
Ti pagsasao a Marau Wawa ket ti maysa nga awanen a pagsasao a naisasao idi idiay Isla Marau, idiay Makira iti Is-isla ti Solomon. (Pudno nga agnagan ti isla iti Wawa; ti kayat a sawen ti marau ket "isla".) Ti naudi a makasao ket lakayen idi 1919; a panawanen ti isla kalpasan idi rinaut kadagiti nasapsapa a a tawen. Ti pagsasao ket mabalin maysa kadagiti sasao a Makira, ngem nakaro a naisangayan idi.
Albert King
Idi Mayo 2013, natay a naipammadayawan ni King iti Rock and Roll Hall of Fame.
Pagsasao a Bauwaki
Ti pagsasao a Bauwaki (Bawaki) ket ti pagsasao a Papuano ti Baro a Guinea iti pamilia a Mailuan. Daytoy ket 70% a kapada iti leksiko iti Abia ti pamilia a Yareban. Insingasing ni Dutton (1971) a daytoy ket 'rangtay' a pagbaetan dagiti pamilia ti Mailuan ken Yareban. Ti O'oku, ket mabalin a dialekto wenno kabagian a pagsasao, daytoy ket 60% a kapada iti leksiko ti Yareban.
Schizolaena isaloensis
Ti Schizolaena isaloensis ket ti kayo iti pamilia ti Sarcolaenaceae. Daytoy ket endemiko iti Madagascar. Ti espesipiko nga epiteta ket mangibaga iti Nailian a Parke ti Isalo, iti asideg a nakaammuan ti sebbangan.
Germplasm Resources Information Network
Ti Germplasm Resources Information Network wenno GRIN ket ti maysa nga online a proyekto ti sopwer ti National Genetic Resources Program ti USDA a komprehensino a mangtaripato ti database ti kompiuter para kadagiti urnong ti iti amin a germoplasma nga inurnong babaen ti National Plant Germplasm System.
Machaonia
Dagtiti pilohenetiko kadagiti sekuensia ti DNA ket nakaipakita a ti Machaonia ket parapiletiko iti Neoblakea ken Allenanthus.
Maika-57 a paralelo amianan
Ti maika-57 a paralelo amianan ket ti sirkulo ti latitud a 57 gradgrado iti amianan ti ekuador a plano ti Daga. Daytoy ket ballasiwenna ti Europa, Asia, ti Taaw Pasipiko, Amianan nga Amerika ken ti Taaw Atlantiko.
Maika-156 a meridiano laud
Ti maika-156 a meridiano laud ket mangporma ti nalatak a sirkulo a kakuyogna iti maika-24 a meridiano daya.
Ixora albersii
Ti Ixora albersii ket ti sebbangan dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Banbantay Laud nga Usambara iti Tanzania. Ti epiteta iti albersii ket mangipalagip iti Aleman a botaniko a ni Focke Albers.
Ivuhos
Tattao
Agdama a di matagtagitao ti isla ngem ti nasapa a panagsukisok babaen ti U.S. Geodetic Survey kadagiti nasapa a tawen ti 1900 ket nakabiruk iti pagtaengan iti asideg ti abagatan a patingga ti isla.
Heolohia
Idasig ti Instituto ti Filipinas iti Bulkanolohia ken Sismolohia (PHIVOLCS) ti Isla Ivujos (nailista kas Isla Ibahos) kas maysa a di aktibo a bulkan iti Filipinas.
Maika-155 a meridiano laud
Ti maika-155 a meridiano laud ket mangporma ti nalatak a sirkulo a kakuyogna iti maika-25 a meridiano daya.
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto
! scope="col" width="145" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Artiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Beaufort ! scope="row" | 🇺🇸 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Pasipiko ! scope="row" | 🇺🇸 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Pasipiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika
Sasao a Koiariano
Dagiti pangsandi ket:
Ixora beckleri
Ti Ixora beckleri, kadawyan nga ammo iti Ingles iti brown coffeewood, ket ti sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko tkadagiti katuduan a bakir iti akindaya nga Australia, iti abagatan iti Forster iti New South Wales.
Rogiera amoena
Dagiti sabong ti panawen ti panagsusulbo ti Rogiera amoena ket mangited daytoy iti pannakabalinna iti hortikultura. Nasayaat daytoy a mangampon iti panangimuyong, agtubo daytoy iti nainit wenno nalinongan bassit. Naserbi ti panagsibog iti las-ud dagiti namaga a paset ti panawen. Mabalin daytoy a mapropagado babaen ti bukel wenno manipud kadagiti ungel.
Listaan dagiti karayan ti Azerbaijan
thumb|300px|Ti mapa ti pagyusan a labneng ti [[Baybay Kaspio a pagayusan amin dagiti karayan idiay Azerbaijan.]] thumb|300px|Ti [[Kura (Baybay Kaspio)|Kur ken Aras ket isudagiti kaatiddohgan a karayan iti Azerbaijan ken dagiti pagayusanda a labneng ket kaaduan a sakupenna ti pagilian.]] thumb|300px|TI karayan Aras iti igid ti pagbeddengan ti [[Iran iti Agwaywayas a Republika ti Nakhchivan ti Azerbaijan.]]
Dagiti karayan
Dagiti kadakkelan a karayan nga agayus iti pagilian ket:
Sistema ti karayan
Dagiti karayan idiay Azerbaijan ket mabalin mabingbingay kadagiti tallo a grupo:
Naungaw a pagsasao
Ti maysa a naungaw a pagsasao ket ti pagsasao nga awanen kadagiti ania man a mangisasao, a naipangpangruna no daytoy ket awanen dagiti sibibiag a kaputotan. Iti pannakaigiddiat, ti natay a pagsasao ket ti "maysa a saanen a patneng a pagsasao iti ania man a komunidad", uray no maus-usar pay laeng, kasla ti Latin.
Ti pagsasao nga agdama nga addaan kadagiti sibibiag a patneng nga agsasao ket makunkuna a moderno a pagsasao. Manipud kadagiti tawen ti 2000, ti dagup iti agarup a 7,000 dagiti patneng a naisasao apagsasao ket adda iti sangalubongan. Kaaduan kadagitoy ket babassit a pagsasao a madangran iti pannakaawan; ti maysa a karkulo a naipablaak idi 2004 ket nangnamnama nga adda dagiti agarup a 90% kadagiti agdama a naisasao a pagsasao ket awandanton intono 2050.
Maika-153 a meridiano laud
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto
! scope="col" width="145" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Artiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Beaufort ! scope="row" | 🇺🇸 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Cook Inlet ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat Shelikof ! scope="row" | 🇺🇸 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Pasipiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika
UTC+00:30
Ti UTC+00:30 ket panangilasin para iti timbengan ti oras manipud ti UTC iti +00:30.
Myrcia calcicola
Ti Myrcia calcicola ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae. Daytoy ket endemiko iti Hamaika ken maipangta babaen ti pannakaawan iti habitat.
Melokoton
Ti melokoton (Prunus persica) ket ti agtintinnag ti bulongna a kayo, patneng ti Amianan a laud ti Tsina, iti rehion a nagbaetan ti Labneng Tarim ken dagiti amianan a bangkirig ti banbantay Kunlun Shan, nga idiay iti immuna a naidomestikado ken naimuyongan. Daytoy ket agbunga iti prutas a natubbog ken makan a tinawtawagan pay met iti melokoton. Ti nagan ti sebbangan iti persica ket mangibagbaga iti adu a pannakaimuyonganna idiay Persia, ken kanungpalan met a naimula idiay Europa. Daytoy ket tagikua iti henero ti Prunus, iti pamilia ti Rosaceae. Ti melokoton ket nairaman a naidasig iti almendras iti subhenero ti Amygdalus, maisalumina daytoy manipud kadagiti sabali a subhenero babaen ti naguritan a bukel.
Laud a Sumatra
Ti Laud a Sumatra (Sumatera Barat, naipangyababaan iti Sumbar, Jawi:, Minangkabau: Sumatera Baraik) ket ti probinsia ti Indonesia. Daytoy ket mabirukan idiay laud nga aplaya ti isla ti Sumatra. Ti kaudian nga opisial a karkulo para iti Enero 2014 ket mangipakita ti populasion iti 5,098,790. Ti Luad a Sumatra ket nabingbingay kadagiti 12 a rehensia ken dagiti pito a siudad. Daytoy ket relatibo nga addaan iti ad-adu a siudad ngem dagiti sabali a probinsia idiay Indonesia, malaksid ti probinsia ti Java. Ti kapitoliona ket ti Padang.
International Plant Names Index
Mangtaripato pay ti IPNI ti maysa a listaan kadagiti naiyalagad a pangyababaan ti mannurat. Immuna dagitoy a naibatay iti Brummitt & Powell (1992), ngem agtultuloy a mainaynayon dagiti baro a nagan ken pangyababaan.
Deskripsion
Mangited ti IPNI kadagiti nagan a nagparang kadagiti naeskolar a pablaak, iti gandat a mangipaay iti maysa nga indeks dagiti naipablaak a nagan imbes a mangisingasing iti naawat a botaniko a nomenklatura.
Aceh
Ti Aceh ((Acehnes: Acèh ; Jawoë: ; Olandes: Atjeh wenn Aceh) ket ti probinsia ti Indonesia. Ti teritorio ket mabirukan iti akin-amianan a patingga ti Sumatra. Ti kapitoliona a ket ti Banda Aceh. Daytoy ket asideg iti Is-isla Andaman ken Nicobar ti India ken naisina kaniada babaen ti Baybay Andaman. Ti populasionna ket addaan iti kangatuan a porsiento dagiti Muslim idiay Indonesia, a kaaduanda nga agbibiag segun dagiti ugali ken dagiti linteg ti Sharia.
Adda dagiti 10 indihenio nga etniko a grupo iti daytoy a rehion, ti kadakkelan ket ti tattao nga Acehnes, a mangbukel iti agarup a 80% aginggana iti 90% iti populasion ti rehion. Ti Aceh ket naipagpagarup nga isu ti lugar a nangrugian iti pannakaiwarwaras ti Islam idiay Indonesia, ken ti kangrunaan a banag iti pannakaiwarwaras ti Islam iti Abagatan a daya nga Asia. Naabutan ti Islam ti Aceh (Dagiti pagarian ti Fansur ken Lamuri) idi agarup a 1250 AD. Idi nasapa a maikasangapulo ket pito a siglo ti Sultanato ti Aceh ket isu idi ti kabaknangan, nabileg ken ti kaaduan a naimuyongan nga estado iti rehion ti Linglingsat Malaka. Ti Aceh ket addaan iti pakasaritaan iti politikal a wayawaya ken ti resistansia iti panagtengngel babaen dagiti gangganaet, mairaman dagiti dati nga Olandes a kolonista ken ti gobierno ti Indonesia.
Myrcia crassimarginata
Ti Myrcia crassimarginata ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae. Daytoy ket endemiko iti Peru.
Rehion ti Isla ti Negros
Dagiti nasapa nga inisiatibo
Ti tignay para iti bugbugtong nga isla a rehion ket nangrugi kadagiti tawen ti 1980 idi dagiti opisial dagiti dua a probinsia ket insingasingda iti maysa nga isla, maysa a rehion a yunit. Iti dayta a panawen, ti Negros Occidental ken Negros Oriental ket isu laeng dagiti probinsia ti Filipinas a mabirukan iti isu met laeng nga isla ngem maitagikua iti dua a sabali nga administrtibo a rehion nga addaan kadagiti rehional nga opisina a mabirukan iti kaarruba a Panay ken Cebu. Daytoy ti nakaiturongan ti pannakapunno ti Dokumento Blng. 1477 ti Kamara a natituluan iti "Maysa  Tignay a Panangikadua ti Probinsia ti Negros Occidental ken Oriental iti Maysa nga Isla a Rehion." Isupsuppiatda ken dagiti dadduma pay a banag a dagiti dua a pronbinsia a "naikabil iti maysa a sapasap nga isla; ket adda kadagiti sapasap a billit ken dagiti ayup iti kabakiran; makibinningay iti isumet laeng a daga kadagititanapmi ken dagiti banbantay; pagimbagan ken pagsagsagbaanmi amin manipud kadagiti karayan nga agtiktikor kadagiti dagami; ken dagiti nagputot kaniami ket tinaenganda iti isumet laeng a kapaut ken gay-at nga awanna kadagiti komplikasion dagiti bangen ti politika, sosial, ekonomia, relihion ken pagsasao."
Pannakawaswas
Idi Agosto 9, 2017, pinirmaan ni Presidente Rodrigo Duterte ti ''Bilin Ehekutibo Blng. 38, a mangwaswas ti Bilin Ehekutibo Blng. 183'' a pinirmaan ni (dati) Presidente Benigno Aquino III idi Mayo 29, 2015, gapu ti rason ti kaawan ti kuarta tapno mapno a mapundar ti NIR segun ken ni Benjamin Diokno, ti Sekretario ti Busbus ken Pannagimaton. Ti pannakawaswasna ket saan a kinayat dagiti rehional nga opisial ti NIR ken nakaiparuar kadagiti negatibo a reaksion manipud kadagiti Negrense.
Administratibo a pannakabingbingay
thumb|280px|right|Mapa dagiti sudad ken dagiti ili ti Rehion ti Isla ti Negros thumb|right|Pakaimatanga iti tangatang ti Siudad ti San Carlos, Negros Occidental Iti panawen ti kaaddana, Ti Rehion ti Isla ti Negros ket addaan idi ti kabassitan a bilang dagiti probinsia iti Filipinas (2 laeng), ngem addaan idi dagiti 19 a siudad (18 a komponente a siudad ken ti urbano unay a siudad ti Bacolod) iti dagup, a mangaramid daytoy a maysa a rehion nga addaan iti kaaduan a siudad kadagiti rehion ti Visayas, kapada daytoy ti CALABARZON iti Luzon, nga addaan met kadagiti 19 a siudad. Ti Bacolod ket isu idi ti kaaduan ti populasion a siudad iti rehion ken ti sentro ti Lugar ti Metropolitano a Bacolod (nga aglaon pay kadagiti siudad ti Talisay ken Silay), ken isu pay ti maika-19 a kaaduan ti populasion a siudad iti sibubukel a Filipinas, bayat a ti Dumaguete ket isu idi ti kapusekan ti populasion a siudad iti intero a rehion.
977
Ti tawen idi 977 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Myrcia
Dagiti napili a sebbangan
• Myrcia albobrunnea
• Myrcia almasensis
• Myrcia lasiantha DC.
• Myrcia pentagona
Maika-59 a paralelo amianan
Ti maika-59 a paralelo amianan ket ti sirkulo ti latitud a 59 gradgrado iti amianan ti ekuador a plano ti Daga. Daytoy ket ballasiwenna ti Europa, Asia, ti Taaw Pasipiko, Amianan nga Amerika ken ti Taaw Atlantiko.
Likmut iti lubong
Mangrugi iti Kangrunaan a Meridiano ken mapan nga agpadaya, ti 59° a paralelo amianan ket lumabas iti:
Ixora foliosa
Ti Ixora foliosa ket ti sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Mabirukan daytoy iti akinlaud a Kamerun ken akindaya a Nigeria. Ti masna a habitatna ket dagiti subtropikal wenno tropikal a nadam-eg a tanap a bakir ken dagiti subtropikal wenno tropikal a nadam-eg a bakir ti bantay. Daytoy ket maipangta babaen ti pannakaawan iti habitat.
985
Ti tawen idi 985 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Ixora johnsonii
Ti Ixora johnsonii iket ti sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Ernakulam iti estado ti Kerala, India.
Myrcia lineata
Ti Myrcia lineata ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae. Ti mula ket endemiko iti ekorehion ti Bakir ti Atlantiko iti abagatan -akindaya ti Brasil.
Maika-9 a paralelo abagatan
Ti maika-9a paralelo abagatan ket ti sirkulo ti latitud a 9 gradgrado iti abagatan ti ekuador a plano ti Daga. Daytoy ket ballasiwenna ti Taaw Atlantiko, Aprika, ti Taaw Indiano, Australasia, ti Taaw Pasipiko ken ti Abagatan nga Amerika.
Kapitolio ti Filipinas
Pakasaritaan
Ti nadidingan a siudad ket ammo idi a ti Intramuros, idiay akin-abagatan nga igid ti Karayan Pasig ket naipatakder tapno masalakniban dagiti nagkolonia a Kastila. Idi Hunio10, 1574, ni Ari Felipe II ti Espania ket innikkanna ti Manila ti titulo iti Insigne y Siempre Leal Ciudad ("Naisalumina ken Agnanayon a Matalek a Siudad"). Idi 1595, ti Manila ket nairangarang a kas ti kapitolio ti Is-isla ti Filipinas ken nagbalin a sentro ti trans-pasipiko a panagtagilako ti pirak kadagiti ad-adu ngem tallo a siglo.
Ixora jucunda
Ti Ixora jucunda ket ti sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Sri Lanka.
Deskripsion
Dakkel dagiti bulong, immitlog aginggana iti timmirad, ken natirad dagiti ungto. Nalukmeg dagiti ungkay ken pumuskol dagiti nodo. Puraw wenno derosas dagiti sabong, nasam-it ti ayamuom, masansan a nalabbasit ti calyx ken dagiti inploressensia ket dakkel a rimpuok. Dagiti bunga ket nagtimbukel a berry. Agtubo daytoy kadagiti sirok ti nabasa a sona ti katuduan a bakir. Maus-usar daytoy a kas ornamental a mula.
Ixora lawsonii
Ti Ixora lawsonii ket ti sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket patneng iti Karnataka ken Kerala iti India.
2016
Enero
thumb|140px|right|[[David Bowie]] 140px|thumbnail|right|[[Harper Lee]] thumb|140px|[[Fidel Castro]]
Houstonia correllii
Ti Houstonia correllii, Zapata County bluet, wenno Correll's bluet iti Ingles, ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket ammo laeng iti Kondado ti Zapata iti akin-abagatan a Texas. Daytoy ket dumalapdap, agporma iti aplag a mula nga agpataud kadagiti puraw a sabong.