cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Calanogas
Dagiti baranggay
• Inoma
Buruanga
Dagiti baranggay
• Santander
• Tigum
Batan, Aklan
Ti Batan ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Aklan iti Filipinas.
Dagiti baranggay
• Ipil
• Mambuquiao
• Man-up
• Mandong
Bagumbayan, Sultan Kudarat
Dagiti baranggay
• Daluga
Altötting
Idi las-ud ti Karolingio a paset ti panawen, adda idi ti maysa a naarian a palasio ditoy. Iti asideg, ni Ari Carloman ket nangipatakder ti maysa a Benediktino a monestario idi 876, a ni Werinolf ket isu ti immuna nga abad, ket nangipatakder pay ti kumbento a simbaan a pammadayaw kenni Apostol Santo Philip. Idi 907 ni Ari Louis ti Ubing ket inikkanna ti kumbento iti ekonomienda kenni Burchard, ti Obispo iti Passau (903-915), (mabalin a kapadpada ni Burchard,ti maikadua ken naudi nga abad). Idi 910 dagiti Hungarosinamsamenda ken pinuoranda ti simbaan ken ti kumbento.
Pagsasao a Bushi
Ti Bushi (Shibushi wenno Kibushi) ket ti maysa a dialekto ti Malagasi a naisasao iti tinurayan ti Pransia nga isla ti Komoriano a Mayotte. Dagiti dialekto ti Malagasi nga as-asidegda a kabagian ti Bushi ket naisasaoda iti amianan-akinlaud a Madagascar iti lugar ti Antsiranana (Diego-Suarez) ken Mahajanga (Majunga), nga as-asideg pay a punto iti Madagascar aginggana iti Mayotte.
Bato, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• Pagatpatan
• San Isidro (Poblacion)
• San Roque
Baroy
Dagiti baranggay
• Dalama
• Riverside
Ibajay
Dagiti baranggay
• Aquino
• Mina-a
Tomas Aquino
Dominikano (1225–1244)
Ti Kastilio ti [[Monte San Giovanni Campano|thumb|left]]
Ditsaan-Ramain
Ti Ditsaan-Ramain ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay
• Lumbatan Ramain
• Polo
• Baclayan Raya
Tacloban
Dagiti baranggay
Ti Siudad ti Tacloban ket nabingbingay a politikal iti 138 a barbaranggay.
• Baranggay 103 (Palanog)
• Baranggay 19
• Baranggay 25
• Baranggay 44-A
• Baranggay 60-A
• Baranggay 67
• Baranggay 95 (Caibaan)
• Baranggay 97 (Cabalawan)
Cagayan
Ti Cagayan ket maysa a probinsia iti Filipinas, iti Tanap ti Cagayan (Rehion II) iti Luzon. Masarakan iti amianan-a-daya a paset ti isla ti Luzon. Ti Siudad ti Tuguegarao ti kapitoliona. Paset met laeng ti Cagayan dagiti isla ti Babuyan iti amianan. Kaariping ti Cagayan dagiti probinsia ti Ilocos Norte ken Apayao iti laud, ken ti Kalinga ken Isabela iti abagatan.
Dagiti ili
• Allacapan
Tacloban
Dagiti baranggay
• Baranggay 99 (Diit)
Cagayan
Dagiti ili
• Rizal
• Santa Ana
Tacloban
Dagiti baranggay
• Baranggay 110 (Utap)
Esperanza, Sultan Kudarat
Dagiti baranggay
• Laguinding
Pieter Willem Korthals
thumb|Ni Pieter Willem Korthals
Pagsasao nga Ilokano
Iloko ken Ilokano
Ti awag wenno termino nga "Iloko" ken "Ilokano" ket awan paggidiatanna no ti pagsasao ti madakdakamat. Ti laeng pagdumaanna ket no dakamaten ti sao wenno pagsasao ken ti tao nga agsasao wenno agus-usar iti pagsasao (kas patneng wenno natibo nga agsasao). Kadawyan nga Iloko ti awag iti sao wenno pagsasao, ket Ilokano met no iti tao. Nupay kasta, gagangayen a maawagan a kas Ilokano ti agpada a tao ken pasasao. Kaaduan no di man amin a natibo nga agsasao wenno agar-aramat iti daytoy a pagsasao ket awaganda iti Ilokano.
Moderno nga alpabeto
Dagiti duapulo ket walo a letra a mangbukel ti Alpabeto nga Ilokano: Aa Bb Cc Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Mm Nn Ññ NGng Oo Pp Qq Rr Ss Tt Uu Vv Ww Xx Yy Zz
Pagsasao a Moklen
Ti pagsasao a Moklen ket timaysa a pagsasao nga Austronesio a naisasao iti akinlaud nga aplaya ti akin-abagatan a Tailandia. Daytoy ket kabagian ngem amaigiddiat manipud iti pagsasao a Moken ti Myanmar ken akin-abagatan a Tailandia. Saan akas ti Moken, daytoy ket saan a naisasao iti Myanmar.
Marunggay
thumb|Dagiti bunga ti marunggay. T marunggay (sientipiko a nagan:Moringa oleifera) (sinonimo: Moringa pterygosperma) ket isu ti kaaduan a naimuyongan a sebbangan ti henero ti Moringa, is-isu laeng daytoy ti henero ti pamilia ti Moringaceae. Dagiti sapasap a nagan daytoy iti Ingles ket mairaman ti moringa, ken drumstick tree, manipud iti langana iti atiddog, narapis, trianggulo a nagyanan ti bukel, horseradish tree, manipud iti nanam ti ramutna a kapadpada ti horseradish, wenno kayo a ben oil, manipud iti lana a naala manipud iti bukbukel. Ti kayona ket narapis, nga adda dagiti aglay-ot a sangsanga a dumakkel iti agarup a 10 m iti katayag. Iti panagmula, daytoy ket kankanayon a tinawen a naputputed iti 1–2 a metro ken mangpalubos a rumettab tapno dagiti pagyanan ti bukel ken bulbulong ket nalaka a magaw-at.
Kauswagan
Dagiti baranggay
• Kawit Oriental
• Paiton
• Tingintingin
Ganassi
Dagiti baranggay
• Gadongan
• Para-aba
• Taliogon
• Barorao
Bula, Camarines Sur
Ti Bula ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Camarines Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay
• La Victoria
• Santo Niño
• Taisan
Kapai
Dagiti baranggay
• Kasayanan
Libacao
Dagiti baranggay
• Luctoga
• Rosal
Kalamansig
Dagiti baranggay
• Santa Maria
Kímika
thumb|right|Ti kímika ket isu ti siensia ti banag, dagiti tagikuana, estruktura, pakabuklan ken dagiti panagbalbaliwna kadagiti las-ud a panagtigtignay ken kimko panagtigtignay. A naisangsangayan kadagiti, panagadadak kadagiti kímika a panagtigtignay a nagbaetan dagiti atomo, ken dagiti [[kimiko a piansa.]]
Ti etomolohia ti balikas a kímika  ket adu a naisuppiatan. Ti puonan ti kímika ket mabalin a suroten kadagiti nalawag a panagsanay, a naamammoan akas ti alkimia, a daytoy ket nasansanayen para kadagiti adu a milenio kadagiti nadumaduma apaset ti lubong, a naisangsangayan ti Tengnga a Daya.
Buhi, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• Antipolo
• De La Fe
• Iraya (Del Rosario)
• Monte Calvario
• Sagrada Familia
• San Antonio
• Santa Justina
• Lourdes (Santa Lourdes)
Madalag
Dagiti baranggay
Ti Madalag ket politikal a nabingbingay iti 25 a barbaranggay.
• Medina
Kultura
Ti kultura (cultura lit. panagtalon) ket maysa a moderno a konsepto a naibatay iti maysa a termino nga immuna a nausar iti klasiko a kina-ugma babaen ti Romano nga orador, a ni Cicero: "cultura animi". Ti termino a "kultura" ket immuna a nagparang iti agdama apuotna idiay Europa idi maika-18 ken maika-19 a sigsiglo, tapno mangibaga ti pamay-an ti panagtalonn wenno panagparang-ay, a kas iti agrikultura wenno hortikultura. Idi maika-19 a siglo, ti termino ket rimmmang-ay nga immuna a mangibaga ti panagpasayaat wenno pannakapino ti maysa a tao, a naipangpangruna babaen ti edukasion, ken ti pannakatungpal dagiti nailian nga aspirasion wenno dagiti umno. Idi tengnga ti maika-19 a siglo, adda dagiti sientista a nagususar ti termino a "kultura" tapno mangitudo ti sangalubongan a kapasidad ti nagtagitaon. Para iti Aleman a di-positibista a sosiolohista a ni Georg Simmel, ti kultura ket nangibagbaga "ti kultibasion dagiti agmaymaysa a tao babaen ti ahensia dagiti akin-ruar a porma a dagitoyen ket representatibon ti dalan ti pakasaritaan".
Kolambugan
Dagiti baranggay
• Pantar
• Santo Niño
Unterneukirchen
Ti Unterneukirchen ket maysa a munisipalidad idiay distrito iti Altötting idiay Bavaria, Alemania.
MTRCB
Ti Movie and Television Review and Classification Board (Lupon sa Pagrerepaso at Pag-uuri ng Sine at Telebisyon; naipangyababaan a kas ti MTRCB) ket ti ahensia ti gobierno ti Filipinas nga akinrebbeng para iti panangidasig ken panagrepaso kadagiti programa ti telebision, dagiti pelikula ken dagiti video a mabuya iti balay.
Dagiti lehislatibo a distrito iti Misamis
Dagiti Lehislatibo a Distrito iti Misamis, ket isu idi dagiti umuna ken maikadua a distrito, ken isu idi dagiti pannakabagi ti Probinsia ti Misamis iti Lehislatura ti Filipinas manipud idi 1907 aginggana idi 1931, idi ti Misamis Occidental ken ti Misamis Oriental — dagiti probinsia a nakabingayanda idi Nobiembre 2, 1929 — ken naikkan idi ti bukodda a pannakabagi.
Malay, Aklan
Dagiti baranggay
• Argao
• Cogon
Lambayong
Dagiti baranggay
• Udtong
Malay, Aklan
Dagiti baranggay
• Manoc-Manoc
• Nabaoy
Makato
Dagiti baranggay
• Agbalogo
• Cabatanga
Maya Angelou
Ni Maya Angelou ( naiyanak a kas ni Marguerite Annie Johnson; Abril 4, 1928 – Mayo 28, 2014) ket Amerikana a mannurat, mannaniw, sumasala, aktres, ken kumakanta. Isu ket nakaipablaak kadagiti pito nga autobiograpia, dagiti tallo a libro ti salaysay, ken dagiti nadumaduma a libro ti daniw, ken naipammadayawan iti listaan dagiti drama, dagiti pabuya iti sine, ken telebision kadagiti sumurok a 50 a tawen. Isu ket nakaawat kadagiti sangadosena a gunguna ken dagiti ad-adu ngem 50 a pammadayaw a grado.
Yuri Gagarin
Karrer iti Sobiet nga Aero Puersa
Idi 1955, kalpasan ti panagturposna ti teknikal a panagbasbasaa, isu ket simmrek ti panagpatayab a panagsanay iti milisi idiay Eskuela ti Piloto ti Orenburg. Bayat nga adda idiay naamammuanna ni Valentina Goryacheva, nga isu ti inasawan idi 1957, kalpasan ti panakagun-odna ti piloto a payakna iti maysa a MiG-15. Kalpasan ti panagturpos, isu ket naipatudonan idiay pagpatayab. Isu ket nagbalin a maysa a Teniente iti Aero Puersa ti Sobiet idi 5 Nobiembre 1957; idi 6 Nobiembre 1959 isu ket nakagun-od ti ranggo iti Kangatuan a Teniente.
Camaligan
Dagiti baranggay
• Dugcal
• Santo Tomas (Poblacion)
Nepal
Ti naampon a batay-linteg ti Nepal idi 2015 a ket mangpasingked ti Nepal a kas maysa a sekular a fpederal a parliamentario a republika a nabingbingay kadagiti pito a probinsia. Naawat ti Nepal iti Nagkaykaysa a Pagpagilian idi 1955, ken napirmaan dagiti pannakigayyem a tulag iti India idi 1950 ken ti Republika ti Tattao ti Tsina idi 1960. Mangsangaili ti Nepal ti permanente a sekretariat ti Gunglo ti Abagatan nga para iti Rehional a Pagtitinnulongan (SAARC), a daytoy ket maysa a nagpundar a kameng. Ti Nepal ket maysa pay a kameng ti Di Nailinia a Tignay ken ti Inisiatibo ti Luek ti Bengal. Ti militar ti Nepal ket isu ti maikalima a kadakkelan iti Abagatan nga Asia; daytoy ket nadayeg iti pakasaritaanna iti Gurkha, a naipangpangruna kadagidi gubat ti sangalubonga, ken signipikante daytoy a nagparparawad kadagiti operasion ti panagtalinaay ti kappia ti Nagkaykaysa a Pagpagilian.
Lumba-Bayabao
Dagiti baranggay
• Gambai
• Tamlang
Margosatubig
Dagiti baranggay
• Lumbog
• Tiguian
Alabel
Dagiti baranggay
• Alegria
• Pag-Asa
• Paraiso
Nabas, Aklan
Dagiti baranggay
• Buenavista
Lebak
Dagiti baranggay
• Bululawan
• Datu Karon
Rizal Commercial Banking Corporation
Ti RCBC (Ingles: Rizal Commercial Banking Corporation; Ilokano: Korporasion ti Komersial a Panagbanko ti Rizal), ket maysa a banko idiay Filipinas ken nalisensiaan babaen ti Tengnga a Banko iti Filipinas.
Superasterids
Ti nagan ket naibatay iti nagan nga "Asteridae", a kadawyan a maawatan a maysa a subklase.
Mahayag
Dagiti baranggay
• Marabanan (Balanan)
Lumbatan
Dagiti baranggay
• Macadar
Anogeissus leiocarpa
Etnobotanika
Daytoy ket maysa kadagiti mula a naus-usar iti panagaramid iti bògòlanfini, ti tradisional a mudcloth iti Mali. agiti bassit a sanga nga addaan kadagiti bulong ket mairumrumek tapno maaramid kadagiti duyaw a tina. Ti akin-uneg nga ukis ti kayo ket maus-usar nga Antihelmintiko para iti tao ken dingoen para iti pannagagas kadagiti igges, ken para iti panangagas kadagiti nadumaduma a protozoa a sakit dagiti ayup, nagana (ti trypanosomiasis ti ayup), ken babesiosis. Ti akin-uneg nga ukis ti kayo ket maus-usar a kas mangalngal nga ungkay iti Nigeria ken dagiti yaon iti ukis ti kayo ket mangipakita kadagiti antibakterial a tagikua. Dagiti ukis ti kayo ti unkay ket aglaon iti castalagin ken flavogallonic acid dilactone.
Marawi
Dagiti baranggay
• Bubong Lumbac
Malinao, Aklan
Dagiti baranggay
• Dangcalan
Demokrasia
thumb|right|Ti babai nga agbutbutos iti maikadua a paset ti panagbutos iti presidente ti Pransia idi 2007 thumb|right|380px|
Canaman
Dagiti baranggay
• Haring
• Iquin
• San Agustin
Urdaneta
Dagiti baranggay
• Bactad Proper (Dr. Pedro T. Orata)
• Cayambanan
Marawi
Dagiti baranggay
• Cadayonan
Urdaneta
Dagiti baranggay
• Oltama
Marawi
Dagiti baranggay
• Kilala
• Mipaga Proper
• Moncado Kadingilan
• Moriatao Loksadato
• Pagayawan
• South Madaya Proper
• Tampilong
• Toros
Glan
Dagiti baranggay
• Datalbukay
Annona squamosa
Ti Annona squamosa ket ti bassit, adu a nasangaan a kayo wenno bassit a mula manipud iti pamilia ti Annonaceae nga agpataud kadagiti makan a bunga a tinawtawagan iti atis. Daytoy ket nasaysayaat a makaibtur iti tropikal a tanap a klima a ngem dagiti kabagianna nga Annona reticulata ken Annona cherimola (kapadpada iti nagan dagiti bungana) a makatulong daytoy a kas ti kaaduan a naimuyongan kadagitoy a sebbangan. Ti Annona squamosa ket ti bassit, semi (wenno naladaw) nga agtinnag-bulong, adu ti sangana a bassit a mula wenno bassit a kayo iti aginggana iti  iti katayag a kapada iti Annona muricata.
Lumbayanague
Dagiti baranggay
• Dala (Dalama)
• Poctan
Numancia, Aklan
Dagiti baranggay
• Bubog
Palimbang
Dagiti baranggay
• Akol
Calabanga
Dagiti baranggay
• Lugsad
• Punta Tarawal
Palimbang
Dagiti baranggay
• Napnapon
• San Roque
Calabanga
Dagiti baranggay
• Salvacion-Baybay
• San Roque
Tangalan
Dagiti baranggay
• Tagas
• Tondog
• Vivo
Madalum
Dagiti baranggay
• Liangan I
Hermogenes Ebdane Jr.
Ni Hermogenes Ebdane ket Filipino a politiko ken nagretiro a Heneral. Isu ti agdama a Gobernador ti Zambales.
Madalum
Dagiti baranggay
• Salongabanding
Kiamba
Dagiti baranggay
• Kapate
Sasao a Bahnariko
Dagiti pagsasao
Ti Lamam ket ti nagan ti sangkaputotan ti kaarruba a Tampuon ken Kaco’.
Madalum
Dagiti baranggay
• Liangan
Töging am Inn
Pakasaritaan
Gapu ti artipisial a kanal ti danum, ti siudad ket asideg ti dakkel a danum a pasdek ti elektrisidad, a naususar ti elektrisidad ti urno ti aluminio. Gaou kadagiti adu a papabrika iti daytoy a lugar, dagiti agobobra manipud idiay Konsentrasion a kampo ti Dachau ket asideg a mabirukan ditoy idi las-ud ti Sangalubongan a Gubat II,.
Ti ili ket naipadamag idi Pebrero 7, 2006, idi narebbati atep ti lokal a Netto a tiendaan.
Maasim
Dagiti baranggay
• Lumasal
Madamba
Dagiti baranggay
• Palao
• Pantaon
Kiamba
Dagiti baranggay
• Nalus
Superrosids
Ti superrosids ket dagiti kameng dagiti dakkel a klado (monopiletiko a grupo) dagiti agsabsabong a mula, nga aglaon kadagiti ad-adu ngem 88,000 a sebbangan, nga ad-adu ngem maysa a pagkapat kadagiti amin nga angiospermae.
Cabanglasan
Ti Cabanglasan ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Bukidnon iti Filipinas.
Madamba
Dagiti baranggay
• Pangadapan
Cabanglasan
Dagiti baranggay
• Freedom
Senator Ninoy Aquino, Sultan Kudarat
Dagiti baranggay
• Kiadsam
Nawaya a linaon
No ar-arigen, ti nawaya a linaon ket sakupenna amin nga obra a masao a dominio ti publiko (public domain) kasta met dagiti addaan karbengan ti kopia nga obra a dagiti lisensiada ket padayawan ken patalgedanda dagiti wayawaya a nadakamat iti ngato. Agsipud ta ti linteg ket ik-ikkanna dagiti agig-iggem iti karbengan ti kopia iti kabukbukodan a panangtengngel kadagiti putar wenno partuatda, ti addaan karbengan ti kopia a linaon ket masapul a nalawag a maideklara kas nawaya ken/wenno libre, a gagangay a babaen iti panangdakamat wenno panangiraman kadagiti dokumento wenno deklarasion ti pananglisensia iti obra.
Baungon
Dagiti baranggay
• Imbatug (Poblacion)
• Pualas
• San Vicente
Caramoan
Dagiti baranggay
• Bacgong
• Patag-Belen
• Tawog (Poblacion)
Malapatan
Dagiti baranggay
Ti Malapatan ket nabingbingay a politikal iti 12 a barbaranggay.
La Union
Addaan ti La Union iti 19 nga ili ken 1 a |siudad.
Dagiti ili
• Bacnotan
Malapatan
Dagiti baranggay
• Lun Padidu
• Poblacion (Malapatan)
Del Gallego
Dagiti baranggay
• Bucal
• Sinuknipan II
Alaminos, Pangasinan
Dagiti baranggay
• Santa Maria
Demograpia
none|250px
Damulog
Dagiti baranggay
Ti Damulog ket nabingbingay a politikal iti 17 a barbaranggay.
• Maican
Maguing
Dagiti baranggay
• Agagan
Imperio a Gupta
Ti kangatuana puntos daytoy a kultural a kreatibidad ket dagiti napintas nga arkitekto, eskultura ken pinintaan. Ti Gupta a paset ti panawen ket nagpataud kadagiti eskolar a kas ni Kalidasa, Aryabhata, Varahamihira, Vishnu Sharma ken Vatsyayana a nakaaramid kadagiti adu a panagrang-ay kadagiti adu nga akademiko a lugar a pagobraan. Ti siensia ken politikal nga administrasion ket nakaabot ti kinangato idi las-ud ti Gupta a panawen. Ti napigsa a panakaibedbed ti panaglaklako ket nangpakabael ti rehion a kas maysa a nangruna a sentro ti kultura ket nangidisso ti rehion a kas ti kuartel a nangimpluensia kadagiti asideg a pagarian ken dagiti rehion idiay Burma, Sri Lanka, ken Abagatan a daya nga Asia.
Maguing
Dagiti baranggay
• Dilimbayan
• Lumbac-Dimarao
San Carlos, Pangasinan
Dagiti baranggay
• Agdao
• Calomboyan
Malabang
Dagiti baranggay
• Bacayawan
• Betayan
• Bunkhouse
Candelaria, Quezon
Dagiti baranggay
• Masalukot IV
San Carlos, Pangasinan
Dagiti baranggay
• Longos
Candelaria, Quezon
Dagiti baranggay
• Poblacion
San Carlos, Pangasinan
Dagiti baranggay
• Magtaking
• Maliwara
GMA Network
Ti GMA Network (Global Media Arts wenno simple laeng a kas GMA) ket maysa nga free-to-air network ti telebision iti Filipinas. Daytoy ti kangrunaan a tagikua iti publiko a nailaklako a GMA Network, Inc. Ti immuna a broadcast iti telebision ket idi Oktubre 29, 1961. Ti GMA Network (dati nga ammo a kas Republic Broadcasting System, GMA Radio-Television Arts ken GMA Rainbow Satellite Network) ket kadawyan a makunkuna a kas ti Kapuso Network a maibatay iti paraigid ti logo ti kompania. Naikuartel daytoy iti GMA Network Center iti Siudaad ti Quezon ken ti trasmiterna, ti Tower of Power, ket maibirukan iti Abenida Tandang Sora Avenue, Baranggay Culiat nga adda pay met iti Siudad ti Quezon nga agraman kadagiti rehional nga estasion ken kadagiti opisina nga estratehiko a mabirukan kadagiti sumurok a 9 a nangruna a siudad iti amin a paset ti pagilian.
Jomalig
Dagiti baranggay
Nabingbingay a politikal ti Jomalig iti 5 a barbaranggay.
Malabang
Dagiti baranggay
• Montay
San Carlos, Pangasinan
Dagiti baranggay
• Nilentap
• Padilla-Gomez
Malabang
Dagiti baranggay
• Rebocun
• Matampay
• Macaurandig
• Matalin
Epistomolohia
Kaaduan kadagiti pannakisinnupaiat iti daytoy a lugar ti pagobraan ket naipatengnga ti isip iti panagusig ti kasasaad ti pannakaammo ken no kasano a maibaga kadagiti naikapet a pakinakem a kas ti kinapudno, pammati, ken panagipaneknek. Ti maysa apanirigan, eskeptisimo, ket isu ti panaglikud nga adda laeng bassit wenno awan amin ti pannkaammo.
Catarman, Camiguin
Dagiti baranggay
• Tangaro
Dangcagan
Dagiti baranggay
Ti Dangcagan ket nabingbingay a politikal iti 14 a barbaranggay.
• Macarthur
Malungon
Dagiti baranggay
• Alkikan
• Upper Lumabat
Dalem
Ti terminolohia a mainaig iti dalem ket kanayon a mangrugi iti hepar- wenno hepat- manipud ti Griego a balikas ti dalem, hēpar (ἧπαρ, ramut hepat-, ἡπατ-).
Garchitorena
Dagiti baranggay
• Del Pilar
• Pambuhan
• Baranggay I (Poblacion)
• San Vicente
Goa, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• Catagbacan
• Napawon (Napunuon)
• Pinaglabanan
• Tabgon
Babingtonia triandra
Ti Babingtonia triandra, kadawyan nga ammo iti Ingles iti triplet babingtonia, ket ti bassit a mula nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.
Kimat
thumb|right|275px|Ti kislap ti kimat iti las-us ti maysa a [[bagio.]]
Pagsasao a Marshales
Ti pagsasao a Marshales (Marshales: baro nga ortograpiaKajin M̧ajeļ wenno daan nga ortograpia Kajin Majōl, ammo pay a kas Ebon, ket ti pagsasao a Malayo-Polinesio a naisasao idiay Is-isla Marshall ababen dagiti agarup a 44,000 a tattao, ken ti nangruna apagsasao ti pagilian. Adda dagiti dua a dialekto: ti Rālik (akinlaud) ken Ratak (akindaya).
Listaan dagiti agal-alagad ti pagsasao
Dagiti naaramid a pagsasao
Dagiti pagsasao a kas ti Esperanto ken Ido ket naaramid (wenno naplano) bbabaen ti maysa atao wenno bassit a grupo, sakbay a naampon ken naparang-ay babaen dagiti komunidad dagiti agar-aramat. Dagiti bagi a kas ti Akademio de Esperanto ket mangkita kadagiti saludsod iti panag-usar a naikeddeng iti kasisigud a ganda ken dagiti pamunganayan iti pagsasao.
Baguio
Dagiti baranggay
• Balsigan
• Engineers' Hill
• Greenwater Village
• Kias
• Lopez Jaena
• Magsaysay, Lower
• Military Cut-off
Kabassitan a pakadanagan a sebbangan
Ti kabassitan a pakadanagan a sebbangan ket ti maysa a sebbangan a naikategorian babaen ti Sangalubongan a Kappon para iti Konserbasion ti Katutubo (IUCN) aa kas napategan ngem saan a kulipikado para iti ania man a sabali a kategoria. Saanda maikualipikado a kas naipangta, asideg a naipangta, wenno (sakbay idi 2001) agkamkammatalek iti panagay-aywan.
Impasug-Ong
Dagiti baranggay
• Bulonay
Baguio
Dagiti baranggay
• MRR-Queen Of Peace
Don Carlos, Bukidnon
Ti Don Carlos ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Bukidnon iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Don Carlos ket nabingbingay a politikal iti 29 a barbaranggay.
Baguio
Dagiti baranggay
• San Roque Village
Impasug-Ong
Dagiti baranggay
• Kibenton
Don Carlos, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Minsalagan
Marantao
Dagiti baranggay
• Camalig (Pob.)
• Cawayan Kalaw
Baguio
Dagiti baranggay
• BGH Compound
• Bayan Park Village
Pakasaritaan
thumb|Historia babaen ni [[Nikolaos Gysis (1892)]]
Marantao
Dagiti baranggay
• Mantapoli
Baguio
Dagiti baranggay
• Happy Homes (Happy Homes-Lucban)
Tabuk
Ti Tabuk ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Baguio
Dagiti baranggay
• Honeymoon (Honeymoon-Holy Ghost)
Pinakbet
Gagangay a masagpawan iti karne ti baboy wenno tinuno nga ikan ti pinakbet. Wenno iti bagnet (sitsaron), daing nga ikan, kurus, tapa a karne, ken dadduma pay.
Marantao
Dagiti baranggay
• Maul Ilian
• Bubong Madanding (Bubong)
Baguio
Dagiti baranggay
• Manuel A. Roxas
Masiu
Dagiti baranggay
• Lakadun
• Laila Lumbac Bangon
• Langco Dimapatoy
Valencia, Bukidnon
Ti Siudad ti Valencia ket maysa a maika-2 a klase a siudad iti probinsia ti Bukidnon iti Filipinas.
Masiu
Dagiti baranggay
• Langi Talub
Pakasaritaan
Etimolohia
Ti pangilasin a naipakasaritaan ket naikeddeng manipud idi 1661, ken ti historiko ket manipud idi 1669.
Telefone (Long Distance Love Affair)
Ti "Telefone (Long Distance Love Affair)" ket kanta nga inrekord babaen ti Eskoses a kumakanta a ni Sheena Easton, ti umuna nga agmaymaysa a tokar a naipablaak manipud ti makapat nga album, ti Best Kept Secret idi 1983.
Baguio
Dagiti baranggay
• SLU-SVP Housing Village
Heograpia
Ti Siudad ti Baguio ket mabirukan iti 5,200 pie ti ngato ti lessaad ti baybay, ken naiyumok iti kaunegan ti kabambantayan ti Tengnga a Kordiliera iti akin-amianan a Luzon. Ti siudad ket napalikmutan babaen ti probinsia ti Benguet. Daytoy ket sakupenna ti bassit a lugar iti 57.5 kuadrado kilometro (22.2 kd mi). Kaaduan iti naparang-ay a paset ti siudad ket naipatakder iti di nadalumpinas, turod a rabaw ti daga ti akin-amianan a paset. Idi nagaramid ti plano ni Daniel Burnham para iti siudad, inaramidna ti munisipio a kas puntos a reperensia ti pagpatinggaan a gay-at ti siudad iti manipud iti daya aginggana iti laud ken iti  manipud iti amianan aginggana iti  iti abagatan. Daytoy ti kangatuan a nangruna a siudad iti Filipinas iti termino ti kangato. Ni Andy Chen ket nagsurat iti maipanggep ti Heograpia ti Baguio idi 1910.
Lupi, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• Alleomar
• Bangon
Lagonoy
Dagiti baranggay
• Agosais
Lupi, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• Buenasuerte
Sydney
Pakasaritaan
Ti Radio karbon a panagipetsa ket mangisingasing a ti rehion ti Sydney ket nataenganen babaen dagiti patneng nga Australiano kadagiti 30,000 a tawtawen.
Lupi, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• Casay
Libmanan
Dagiti baranggay
• Beguito Viejo
Lagonoy
Dagiti baranggay
• Gubat
• Himanag
Kadingilan
Dagiti baranggay
• Kibalagon
Masiu
Dagiti baranggay
• Sambowang Atawa
Kadingilan
Dagiti baranggay
• Malinao
Lagonoy
Dagiti baranggay
• Mangogon
Masiu
Dagiti baranggay
• Salacayan Buadiamaloy
• Casim Lumbacaingud
Lupi, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• San Rafael Sur
Libmanan
Dagiti baranggay
• Labao
Lagonoy
Dagiti baranggay
• San Francisco (Poblacion)
Libmanan
Dagiti baranggay
• Malansad Viejo
Lagonoy
Dagiti baranggay
• San Rafael
• San Ramon
Arkitektura
Iti relasionna kadagiti pasdek, ti arkitektura ket adda ti kaipapananna iti panagplano, panagdaremdem ken panagipatakder a porma, lugar ken ambiente a mangipakita ti pamay-an, teknikal, sosial, enbironmental, ken dagiti estetika a panangimutektek. Daytoy makasapul ti kretibo a panagiturong ken koordinasion ti material, teknolohia, lawag ken anniniwan. Ti arkitektura ket buklenna pay ti dagiti pragmatiko nga aspeto a panangibanag daiti pasdek ken dagiti estruktura, a mairaman ti iskediul, panagkarkulo ti presio ken panangimaton ti panagpatakder. A kas dagiti dokumentasion a pinataud babaen dagiti arkitekto, a kadawyan kadagiti panangiladawan, dagiti plano ken teknikal nga espesipikasion, ti arkitektura ket ipalpalawagna ti estruktura ken/wenno panagkukua ti maysa a pasdek wenno ania man a sabali a kita ti sistema nga isunto ti wenno ti nabangonen idi.
Mulondo
Dagiti baranggay
• Buadi-Abala
Kalilangan
Ti Kalilangan ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Bukidnon iti Filipinas.
Libmanan
Dagiti baranggay
• Mancawayan
Kalilangan
Dagiti baranggay
• San Vicente Ferrer
Mulondo
Dagiti baranggay
• Ilian
• Kitambugun
Libmanan
Dagiti baranggay
• Station-Church Site
Pagayawan
Ti Pagayawan ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Pagayawan ket nabingbingay a politikal kadagiti 18 a barbaranggay.
OCLC
Ti Online Computer Library Center, Inc. (OCLC) (Sentro ti Online a Biblioteka ti Kompiuter) ket isu ti "ti di ag-ganganansia, pakaikamengan, a serbisio ti biblioteka ti kompiuter ken panagsukimat a gunglo nga akinrebbeng iti publiko a panggepen iti panagpasayaat ti panagserrek ken panagala kadagiti pakaammo iti lubong ket ti panagpalaka ti bayad ti pakaammo". Daytoy ket nabangon idi 1967 a kas ti Ohio College Library Center, OCLC ken dagiti kamengna a biblioteka ket nagtitinnulonganda a pitaud ken tinartaripato ti WorldCat, ti kadakkelan a online a katologo a maserrekan ti publiko (OPAC) iti lubong.
Pagayawan
Dagiti baranggay
• Padas
Pagsasao a Laven
Ti pagsasao a Laven ket ti rimpuok ti dialekto ti Mon–Khmer iti akin-abagatan a Laos. Ti Laven ket ti eksonimo nga inted babaen ti gobierno ti Laos, bayat a ti autonimo dagiti adu nga agsasao ket Jru' . Dagiti karuay ket dagiti sumaganad:
Urbiztondo
Dagiti baranggay
• Gueteb
• Malayo
Milaor
Dagiti baranggay
Ti Milaor ket politikal a nabingbingay iti 20 a barbaranggay.
• Alimbuyog
• San Antonio
• Tarusanan
Pakistan
Ti Pakistan, opisial a ti Islamiko a Republika ti Pakistan ket maysa a naturay a pagilian idiay Abagatan nga Asia. Ti pagilian ket adda ti populasion iti sumurok a 180 a riwriw a tattao, dayttoy ket isu ti maika-6 a kaaduan ti populasion a pagilian iti lubong. Daytoy ket mabirukan iti estratihiko a nangruna a pagsasabtan kadagiti rehion ti Abagatan nga Asia, Tengnga nga Asia ken Lumaud nga Asia, ti Pakistan ket addaan iti 1046 km nga aplaya iti igid ti Baybay Arabiano ken ti Golpo iti Oman iti abagatn aken nabeddengan babaen ti India iti daya, Apganistan iti laud ken amianan, Iran iti abagatan a laud ken ti Tsina iti adayo nga amianan a daya. Daytoy ket naisina manipud iti Tajikistan babaen ti akikid a Koridor Wakhan ti Apganistan iti amianan, ken makibinningay pay ti baybay a pagbeddengan iti Oman.
Picong
Ti Picong ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Sur iti Filipinas.
Pakistan
Ti kalpasan ti pannakawaya a pakasaritaan ti Pakistan ket nailaslasin babaen dagiti paset ti panawen iti mitar a panagturay, di natalinaay a politika ken dagiti suppiat ti kaarrubana nga India. Ti pagilian ket agtultuloy a mangsang kadagiti makakarit a problemana, a mairaman ti terorismo, kinapanglaw, di kaamo ti panagbasa ken panagsurat ken pagdadaksan. Daytoy ket nangibangon a kameng ti Gunglo ti Islamiko a Konperensia (nga itan ket Gunglo ti Islamiko a Pagtitinnulongan) ken kameng daytoy ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, ti Mankomunidad ti Pagpagilian, ti Dagiti Ekonomia ti Smaruno a Sangapulo ket maysa, SAARC, ECO, D8 ken ti G20 nga agrangrang-ay a pagpagilian.
Picong
Dagiti baranggay
• Biosong
• Balangas
Ho Jong-suk
Ni Ho Jong-suk (HUlio 16, 1908 – Hunio 5, 1991) ket maysa idi a Koreana nga aktibista iti wayawaya, mannurat, periodista, ken komunista. Ti pudno idi a naganna ket Jongja (정자; 貞子).
Pagsasao a Su'
Agtataeng dagiti agsasao iti Su' kadagiti purok iti dua a bangir ti Rota 18, manipud iti Ban Chanto aginggana iti agarup a 10 km sakbay ti Ban Mai.
Piagapo
Dagiti baranggay
• Bubong Tawa-an
• Katumbacan
• Paling
Kaligrapia
Ti kaligrapia (manipud iti κάλλος kallos "pintas" + γραφή graphẽ "panagsurat") ket maysa a kita ti arte a makita a mainaig ti panagsurat. Daytoy ti daremdem ken panangitungpal ti panangiletra iti naakaba ti ungtona nga instrumento wenno brutsa iti maysa a panagkuti. (Mediavilla 1996: 17). Ti kontemporaneo a panangilawag ti panagsanay ti kaligrapia ket "ti arte ti panangited iti porma kadagiti senial iti maysa a maiyebkas, maitunos ken nalaing a pamay-an " (Mediavilla 1996: 18). Ti sarita ti panagsurat ket maysa nga estatiko nga ebolusion a naikuadro iti kaunegan kadagiti teknikal a kalaing, dagiti kapardas ti panagiragarag ken dagiti limitasion ti materiales iti maysa a tao, panawen ken lugar (Diringer 1968: 441). Ti estilo ti panagsurat ket naipalplawag a kas maysa nga eskritu, ima wenno alpabeto (Fraser ken ni Kwiatkowski 2006; Johnston 1909: Plate 6).
Diktadura
Adda dagiti sabali nga eskolar a nangipigpiga a nangibagbaga ti ti awan patinggana panagturturay ti Estado (a pagbanagan ti panagatipa kadagiti karbengan) a kas ti kangrunaan nga elemento ti maysa a diktadura ken nagisupsupiatda ti kastoy a panakipatengngaan ti bileg ket lihitimado wenno saan nga agkamkammatalek kadagiti pasamak, gangandat ken dagiti pamay-ay a naitigtignay.
Mandurriao
Ti piesta nga aldaw daytoy a distrito ket Nobiembre 26 para kenni San Martin De Porres.
Paraguay
Ti Paraguay (Paraguái ), opisial a ti Republika ti Paraguay (República del Paraguay, Tetã Paraguái), ket ti napalikmutan ti daga a pagilian idiay sentral nga Abagatan nga Amerika, bineddengan daytoy babaen ti Arhentina iti abagatan ken abagatan a laud, ti Brasil iti daya ken ti amianan a daya, ken ti Bolivia iti amianan a laud. Ti Paraguay ket mabirukan kadagiti bangkag ti Karayan Paraguay, nga agayus babaen ti tengnga ti pagilian manipud iti amianan aginggana iti abagatan. Gapu ti sentral a lokasionna idiay Abagatan nga Amerika, daytoy ket sagpaminsan a tinawtawagan a kas Corazón de América ("Puso ti Amerika").
Dagiti lehislatibo a distrito iti Ilocos Norte
Daytoy a probinsia ket nabingbingay ti dua a distrito manipud idi 1907. Dagiti umuna ken maikadua a distrito iti Ilocos Norte ket isuda kadagiti kasisigud a pannakabagi a distrito manipud idi 1907 a dagitoy ket saan a nagbalbaliw ti teritorio a panakasakup, a mairaman dagiti umuna a distrito iti Albay, Ilocos Sur ken Iloilo.
Bara
thumb|Dagiti bara ti baboy
Ti bara ket isu ti kammasapulan a respirasion nga organo kadagiti adu nga agang-anges ti angin nga ayup, a mairaman dagiti tetrapoda, dagiti dadduma nga ikan ken dagiti dadduma a leddeg. Kadagiti mamalia ken dagiti pay narik-rikut a porma ti biag, dagiti dua a bara ket mabirukan idiay asideg ti duri iti sumbangir ti puso. Tikangrunaan nga annongda ket ti mangipan ti oksiheno manipud iti tangatang iti sistema ti panagbalikuskos, ket ti mangibbet ti karbon dioksido manipud iti pagbalikuskosan ti dara iti tangatang.Ti dakkel a rabaw tilugar ket nasken para iti panangisinnukat kadagiti alingasaw a maaramid babaen ti mosaiko dagiti naipangpangruna a selula a mnagporma kadagiti babassit a riniwriw, a naingpis ti datarna a supot ti angin a tinawtawagan ti albeolo.
Tayug
Dagiti baranggay
• Legaspi
Minalabac
Ti Minalabac ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Camarines Sur iti Filipinas.
Tayug
Dagiti baranggay
• Zamora
Minalabac
Dagiti baranggay
• Bagongbong
Daga (planeta)
Ti Daga ket naporma idi agarup a 4.54 bilion a tawtawen babaen ti panakapartuatna manipud ti solar a nebula, ken ti biag ket rimsua iti rabawna idi kaunegan ti maysa a bilion a tawtawen. Ti planeta ket pagtaengan dagiti riwriw a sebbangan, a mairaman dagiti tao. Ti biospera ti Daga ket naimudingan a nabalbaliwanna ti tangatang ken dagiti pay abiotiko a kasasaad iti planeta, a nagpakabael daytoy ti panakaiwarwaras dagiti aerobio nga organismo ken dagiti pay panakaporma ti tuon ti osono a daytoy ket, a kumaduaan ti magnetiko a lugar ti Daga, ket mangtiped kadagiti makadangran a solar a radiasion, a mangpalubos ti biag iti daga. Ti maipapan ti bagi a tagikua ti Daga, ken dagiti pay bukodna a heolohiko a pakasaritaan ken panagliklikmut, ket pimmalubos ti panagrang-ay ti biag. Ti planeta ket manamnama a agituloy a makasuporta ti biag para kadagiti sumaruno a 500 a riwriw aginggana ti 2.3 a bilion a tawtawen.
Umingan
Dagiti baranggay
• Concepcion
Peninsula ti Bataan
Ti Probinsia ti Bataan ket mabirukan ti daytoy a peninsula. Kalpasan ti pannakaabak iti Gubat ti Bataan idi las-ud ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, kalpasan ti pannakatnag ti pagsammakedan ti Corregidor ti Martsa iti Patay ti Bataan ket napasamak idiay peninsula ti Bataan. Dagiti natiliw a puersa ti aliado ket napilitda a nagmartsa a mapan idiay peninsula kadagiti kampo a pagbaludan babaen ti naranggas ket nakaal-alliaw a kasasaad ken dagiti ginasut a nagsagsagaba kadagiti nadawel a krimen ti gubat iti kalsada, nga idiay ket naikkanda laeng ti bassit a danum ket naiparitda a agrugit.
Umingan
Dagiti baranggay
• Don Montano
• Maseil-seil
• Ricos
• Del Rosario
Poona Bayabao
Dagiti baranggay
• Bangon
• Bansayan
• Dimayon
• Lumbac
Archaeplastida
Maikabil dagiti archaeplastida kadagiti dua a nangruna nga ebolusionario a linia. Napigmentuan dagiti nalabbasit nga algas iti kloropila a ken dagiti pikobiliprotina, kas kaaduan kadagiti cyanobakteria, ken agurnongda iti almidon iti ruar dagiti kloroplasto. Ti berde nga algas ken dagiti mula ti daga – agkuyogda nga ammo a kas Viridiplantae (Latin para iti "berde a mulmula") wenno Kloroplastida – ket mapigmentuanda kadagiti kloropila a ken b, ngem awanda kadagiti pikobiliprotina, ken maurnong ti almidon iti uneg dagiti kloroplasto. Dagiti glaucophyta ket addaan kadagiti kadawyann a cyanobakteriaa pigmento, ken karkarnada iti panagtalinaay iti maysa a selula a diding iti kaunegan dagiti plastoda (matawtawagan iti cyanelles).
Sistema ti reproduktibo
Ti sistema ti reproduktibo wenno sistema ti panagpaadu ket isu ti sistema dagiti organo iti kaunegan dagiti organismo a pakitinnignayan para iti panngep ti reproduksion. Adu kadagiti saan a sibibiag a sustansia a kas dagiti likido, dagiti hormona, ken dagiti peromona ket nangrunada pay a ramramit iti sistema ti reproduktibo. Daytoy ket saan a maipada kagiti sistema ti organo, dagiti sekso ti naggigiddiat a sebbangan ket kanknayonda nga adda dagiti adu a paggiddiatan. Dagitoy a paggidiatan ket mangpalubos para iti panatitipon ti henetiko a materiales a nagbaetan iti dua nga agmaymaysa, a mangpalubos para iti posibildad iti ad-adu a henetiko a kasayaat iti putot.
Globalisasion
Urayno adda dagiti adu nga eskolar ket nangibagbaga a dagiti taudan ti globalisasion iti modernida, dagiti dadduma ket nangibagbaga ti pakasaritaanna a nabayagen sakbay ti Europeano a panawen ti panagduktal ken dagiti panagbanbaniaga ti Baro a Lubong. Adda pay dagiti dadduma a mangsursurot kadagiti taudanna ti maikatlo a milenio B.C.E. Dagiti globalisasion a pamay-an ket makabanag ken mabanagan babaen ti negosio ken organisasion ti panagobra, ekonomia, dagiti sosio-kultural a rekurso, ken ti masna nga enbironmento.
Ocampo, Camarines Sur
Dagiti baranggay
Ti Ocampo ket politikal a nabingbingay iti 25 a barbaranggay.
• Del Rosario
Nabua
Dagiti baranggay
Ti Nabua ket politikal a nabingbingay iti 42 a barbaranggay.
• Dolorosa (Dolorosa Inapatan)
• Duran (Jesus Duran)
• Paloyon Proper (Sagrada Palo
• San Vicente Gorong-Gorong
• Santa Barbara (Maliban)
• Santa Lucia Baras
Mangaldan
Dagiti baranggay
• Bantayan
• Lanas
• Pogo
Actinodium
Ti Actinodium ket ti henero ti botaniko a pamilia ti Myrtaceae, a naipalawag a kas maysa a henero idi 1836. Iti agdama, daytoy ket aglaon laeng iti maysa a mabigbigan a sebbangan, ti Actinodium cunninghamii, nga endemiko iti Akinlaud nga Australia. Ilista ti Florabase daytoy a sebbangan, iti nalawlawa a pannakaiwarwaras iti Akinlaud nga Australia, iti pay sabali, dagiti di nanaganan a sebbangan kadagiti rehion iti daya ti Albany.
Tattao nga Eskaya
thumb|right|250px|Mapa a pakabirukan ti Eskaya idiay [[Bohol]]
Pualas
Dagiti baranggay
• Badak
• Basagad
• Diamla
Lingayen
Dagiti baranggay
• Matalava
• Tonton
• Wawa
Pamplona, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• San Isidro
• Veneracion (Taguilid)
Rodrigo Díaz de Vivar
Según iti autor ñga musulman ñga andalusi na ni Ibn Bassam (1109):
Referencias
Conocido como El Cid Campeador, Mio Cid o El Cid (del árabe dialectal سيد sīdi, 'señor', y del latín campi doctus, 'diestro en el campo de batalla', 'conocedor de la batalla'), llegó a dominar al frente de su propia mesnada prácticamente todo el oriente de la Península Ibérica a finales del siglo XI, de forma autónoma respecto de la autoridad de rey alguno, aunque con el beneplácito del rey Alfonso VI, de quien Rodrigo siempre se consideró vasallo. Se trata de una figura histórica y legendaria de la Reconquista española, cuya vida es la base del más importante cantar de gesta de la literatura española, el Cantar de mio Cid.
Conquista de Valencia
A comienzos del año 1097, los almorávides atacaron el territorio valenciano. Pedro I de Aragón acudió en auxilio del Cid y, juntos, vencieron a los musulmanes. Ese mismo año, Rodrigo envió a su único hijo varón, Diego Rodríguez, a luchar junto a Alfonso VI contra los almorávides; las tropas de Alfonso VI fueron derrotadas y Diego perdió la vida en la Batalla de Consuegra.
El Cid en la literatura
Por esta misma época, iban tomando forma en las voces del pueblo los cantares de gesta, del que se conserva el Cantar de mio Cid escrito entre 1195 y 1207 por un autor culto, letrado de la zona de Burgos y con conocimientos de derecho, referido a los hechos de la última parte de su vida (destierro de Castilla, luchas con el conde de Barcelona, conquista de Valencia), convenientemente recreados.
A mediados del siglo XX, el actor Luis Escobar hizo una adaptación de Las mocedades del Cid para el teatro, titulada El amor es un potro desbocado; en los ochenta José Luis Olaizola publicó el ensayo El Cid el último héroe, y en el año 2000 el catedrático de historia y novelista José Luis Corral escribió una novela desmitificadora sobre el personaje titulada El Cid. En 2007 Agustín Sánchez Aguilar publicó la leyenda del Cid, adaptándola a un lenguaje más actual, pero sin olvidar la épica de las hazañas del caballero castellano.
Unibersidad ti Nicolas iti Cusa
Ti Unibersidad ti Nicolas iti Cusa (Università degli Studi Niccolò Cusano), kadawyan a naipangyabaabaan a kas ti "UNICUSANO" ket maysa a pribado nga unibersidad a nabangon idi 2006 idiay Roma, Italia.
Sual
Dagiti baranggay
• Cabalitian
• Caoayan
• Pangascasan
Piskel
Dagiti kulanit ti piskel ket nagtaud manipud ti mesodermo a tuon dagiti embrioniko [tuon ti mikrobio|selula ti mikrobio]] iti proseso a tinawtawagan iti miohenesis. Adda dagiti tallo a kita ti piskel, tultulang, puso, ken nalamuyot. Dagiti tignayda ket mabalin a maidasig a kas boluntario wenno inboluntario. Dagiti piskel ti puso ken dagiti nalamuyot a paiskel ket agkaretketda nga awan ti rikna a panagpanpanunot ken kinunkuna daytoy nga inboluntario.
Balay
thumb|Balay Ti balay ket maysa a pagnaedan, pasdek, wenno estruktura a maus-usar a kas maysa a pagnaedan para iti tattao wenno dagiti dadduma anabiag a parsua. Ti termino a balay ket mangiraman kadagiti pagnaedan a sumakup manipud kadagiti rudimentario a kubo dagiti nomadiko a tribu aginggana kadagiti narikut nga estruktura a binukel dagiti adu a sistema. Ti agsasao ti Ingles a tattao ket sapsapda a tinawtawagan ti aniaman a pasdek a kankanayonda a naggigianan iti "pagnaedan".
Masna a didigra
Ti maysa a makabusor a pasamak ket saan a pakaipangatuan ti agpang iti didgra no mapasamak iti lugar nga awan ti madanaw a populasion. Iti maysa a madanar a lugar, nupay kasta, a kas ti San Francisco, ti maysa a gingined ket mabalin nga adda iti makadidigra a pagbanagan ken makabati ti napaut a pannakadadael, a makasapul iti tawtawen a panagsimpa.
Saguiaran
Ti Saguiaran ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay
• Lumbac Toros
• Comonal
• Dilausan
• Linao
• Panggao
• Pantaon
Tagoloan, Lanao del Sur
Dagiti baranggay
• Kalilangan
• Malinao
Pasacao
Ti Pasacao ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Camarines Sur iti Filipinas.
Santuario ni Aguinaldo
Ti Santuario ni Emilio F. Aguinaldo ket ti maysa a nailian a santuario a mabirukan iti Kawit, Cavite iti Filipinas, ti nakairangaran ti Deklarasion ti Wayawaya ti Filipinas manipud iti Espania idi Hunio 12, 1898. Tapno malaglagip ti pasamak, itan ket ammo itan a kas ti Araw ng Kalayaan wenno Aldaw ti Wayawaya, ti maysa a nailian a piesta, a pagitag-ayan ti wagayway ti Filipinas babaen dagiti kangatuan nga opisial ti gobierno iti tinawen ti Hunio 12. Ti balay ket maysa itan a museo.
Pakasaritaan
thumb|left|upright|Ni Emilio F. Aguinaldo Ti santuario ket ti kapuonan a balay ni Emilio Aguinaldo, nga opisial a ti immuna a Presidente ti Filipinas, ti kaikaisuna a presidente ti Umuna a Republika ti Filipinas. Nabangon ti balay idi 1845 a naaramid manipud iti kayo ken pan-aw ken nabangon manen idi 1849. Nayanak ni Aguinaldo ditoy idi Marso 22, 1869.
Nangruna a balay
thumb|left|Ti mansion ni Aguinaldo Ti balay ni Aguinaldo ket maysa a mansion iti sumurok a iti kadakkel ti kadsaaran nga dinisenio met laeng ni Aguinaldo. Ti balay ket addaan kadagiti sekreto a pagserrekan ken dagiti pagilemmengan a lugar para kadagiti dokumento ken dagiti armas ken napunno kadagiti duog nga alikamen ken nadekorasionan iti modelo ti wagayway ti Filipinas ken dagiti sabali a simbolo ti Filipinas. Nabingbingay ti pasdek kadagiti tallo a seksion: ti nangruna a balay iti laud a bangir ti pasdek, ti paset ti pamilia iti daya, ken ti torre a mabirukan iti pagbaetan. Ti seksion iti tengnga ket ti lima a kadsaaran a torre nga agraman iti timmirad a pantok iti kangatuan a partena. Ti agpang ti balkonahe iti maikadua a kadsaaran ket sagmaminsan a nabilbilang a kas maysa a maipatinayon a kadsaaran. Ti kadsaaran iti baba ti balay ket dati nga awanan diding a kadawyan met kadagiti balay iti las-ud iti dayta a panawen. Ita nga aldaw, daytoy ket mangibalay iti museo dagiti memorabilia ni Aguinaldo ken dagiti sabali pay a naipakasaritaan nga artipakto. Ti maysa a hologramo a mangipakpakita ken ni Aguinaldo iti las-ud ti bisperas idi Hunio 12, 1898, ket maysa kadagiti maipabpabuya.
Mabirukan iti maikadua a kadsaaran iti dakkel a salas, ti maysa a dakkel a paggigimongan a siled nga agraman iti naipakasaritaan a sanguanan a tawa a nakabasaan ti Deklarasion ti Wayawaya. Innayon ni Aguinaldo ti akinsango a balkonahe ti Wayawaya iti las-ud dagiti panagpabaro idi 1919. Ti siled ti panganan a mabirukan iti isu met laeng a kadsaaran ket tampokan babaen ti maysa a mapa a reliebo iti Filipinas iti bobidana. Iti pay daytoy a kadsaaran ket ti siled a pagturogan ni Aguinaldo, ti kosina, ti maysa a siled ti komperensia, ken ti maysa a sangkapaset a naabbongan a terasa iti akinlaud a patingga ti pasdek. Iti daya a payak ket dagiti tallo a siled a pagturogan para kadagiti tallo nga annak a babai ni heneral. Ti maysa a naabbongan a balkonahe (azotea) iti patingga ti payak ket ninaganan ni Aguinaldo a kas Galeria de los Pecadores (Salas dagiti Managbasol) gapu ta naplano idiay dagiti gakat ti militar a mangsupiat kadagiti turay ti Espaniol.
Syzygium
Dagiti sebbangan
• Syzygium fibrosum – Fibrous satinash
Mangifera altissima
Ti Mangifera altissima, ammo pay a kas pahutan, paho, wenno pajo ket ti maysa a sebbangan ti mula iti pamilia nga Anacardiaceae. Daytoy ket mabirukan idiay Indonesia, Malaysia, Papua Baro a Guinea, ti Filipinas, ken ti Is-isla ti Solomon. Daytoy ket maipangta gapu ti pannakaawan ti habitat.
Syzygium
Dagiti sebbangan
• Syzygium monimioides
• Syzygium pondoense
• Syzygium richii (A.Gray) Merr. & L.M.Perry
Bantay Mariveles
Dagiti pisikal a langa
Ti Bantay Mariveles ket dakkel nga estratobulkan nga addaan iti a kaldera iti pantok nga agayus iti amianan. Ti kangatuan a pantok, a tinawtawagan iti Mariveles, ket agtayag iti asl. Ti Bantay Pantingan, Bataan, Tarak, ken Vintana ket dagiti sabali pay a pantok ti kompleks ti kaldera ti bulkan, nga addaan iti diametro ti baba iti.
Taxandria (mula)
• # Taxandria angustifolia (Schauer) J.R.Wheeler & N.G.Marchant
• # Taxandria floribunda (Turcz.) J.R.Wheeler & N.G.Marchant
• # Taxandria juniperina (Schauer) J.R.Wheeler & N.G.Marchant