cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sirkulo ti Quezon Memorial
Pakasaritaan
Ti lugar ket kasisigud a naikeddeng a kas lugar ti pakaipatakderan ti Nailian a Kapitolio idiay Siudad ti tapno mangibalay ti Kongreso ti Filipinas. Ti lokasion ket paset pay ti dakdakkel Sentro ti Nailian a Gobierno a mabirukan iti lawlaw ti Immitlog a Kalsada ti Kuadrangel ti Siudad ti Quezon (binukel dagiti Trianggulo ti Amianan, Abagatan, Daya, ken Laud). Ti NGC ket naikeddeng idi a pangibalayan dagiti tallo a sanga ti gobierno ti Filipinas (lehislatibo, ehekutibo, ken hustisia). Bayat a ti batayan ti patakder ket naikabilen idi Nobiembre 15, 1940, ti laeng pundasion ti adda idi ti panagpatakder ket pinasardeng ti Maikadua a Gubat ti Sangalubongan idiay Filipinas. Kalpasan ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat II, ni Presidente Sergio Osmeña ket nangited iti ehekutibo a bilin a nangibagbaga ti pannakapartuat ti Komite ti Quezon tapno mangitag-ay kadagiti pundo babaen ti suskrision ti publiko tapno mangipatakder ti pakalaglagipan ti sinarunona, a ni Presidente Manuel L. Quezon. Ti nailian a salisal para iti Gandat ti Quezon Memorial ket natengngel idi 1951. Ti desenio ti Pilipino nga arkitekto a ni Federico S. Ilustre ket isu ti nangabak iti salisal. Malaksid ti monumento, ti kompleks ti tallo a pasdek, a mairaman ti presidensial a biblioteka, museo, ken teatro, ket naplano pay a maipatakder. right|thumb|Sarkopago a naikataneman ni Presidente Quezon. Ti bangkay ket isu ti immuna a naitanem idiay [[Amianan a Kamposanto ti Manila sakbay a naiyalis iti memorial. ]]
Katipunan, Zamboanga del Norte
Dagiti baranggay
• Singatong
La Libertad, Zamboanga del Norte
Dagiti baranggay
• Poblacion
Pagsasao a Kaiep
Ti pagsasao a Kaiep ket maysa kadagiti tallo a sasao a Kairiru a naisasao idiay Probinsia ti Daya a Sepik ti Papua Baro a Guinea.
Katipunan, Zamboanga del Norte
Dagiti baranggay
• Sinuyak
Bulacan
Dagiti ili
• Balagtas (Bigaa)
Enrile, Cagayan
Dagiti baranggay
• San Antonio
La Libertad, Zamboanga del Norte
Dagiti baranggay
• San Jose
Katipunan, Zamboanga del Norte
Dagiti baranggay
• Sitog
La Libertad, Zamboanga del Norte
Dagiti baranggay
• Santa Catalina
Bataan
Dagiti ili
• Samal
Santo Tomas, Davao del Norte
Dagiti baranggay
• Tibal-og (Pob.)
Katipunan, Zamboanga del Norte
Dagiti baranggay
• Tuburan
Papa Juan XXII
Ni Papa Juan XXII (1244 – 4 Disiembre 1334), ket naipasngay idi a kas ni Jacques Duèze (wenno d'Euse), ket isu idi ti papa manipud idi 7 Agosto 1316 aginggana idi pimmusay.
Santo Tomas, Davao del Norte
Dagiti baranggay
• San Jose
• San Miguel
• Talomo
Bulacan
Dagiti ili
• Bocaue
Santo Tomas, Davao del Norte
Dagiti baranggay
• New Visayas
Bulacan
Dagiti ili
• Bulacan
Labason
Dagiti baranggay
• Kipit
Bulacan
Dagiti ili
• Bustos
• Calumpit
Sirkulo ti Quezon Memorial
Deskripsion
Ti monumento, a mangigandat a mangpadayaw kenni Presidente Quezon, ket buklen dagiti tallo a bertikal nga adigi (a mangirepresenta kadagiti tallo a nangruna a pannakabingbingay ti pagilian: Luzon, Visayas, ken Mindanao), 66 metro (217 kadapan) ti katayagna (edad ni Quezon idi pimmusay), a nakatakderan babaen dagiti tallo nga agladladingit nga anghel a nakaiggem ti balangat ti sampaguita (ti nailian a sabong) a kinitikitan babaen ti Italiano nga eskultor a ni Monti. Dagiti tallo nga adigi ket likmutenna met iti kasla bombo a dua ti kadsaaran nga estruktura nga aglaon ti galeria a pagtan-awan dagiti bisita ti katapalko ni Quezon, a naimodelo a kapada ti kukua ni Napoleon Bonaparte idiay Invalides. Ti galeria ken ti katapalko ket nasilawan babaen ti maysa nga okulo, a kasla ti Tanem ni Grant.
Bulacan
Dagiti ili
• Doña Remedios Trinidad
La Libertad, Zamboanga del Norte
Dagiti baranggay
• Santa Cruz
• Singaran
Labason
Dagiti baranggay
• La Union
Bulacan
Dagiti ili
• Guiguinto
Labason
Dagiti baranggay
• Lapatan
Bulacan
Dagiti ili
• Hagonoy
Labason
Dagiti baranggay
• Lawagan
Bulacan
Dagiti ili
• Marilao
Labason
Dagiti baranggay
• Lawigan
Bulacan
Dagiti ili
• Meycauayan
Labason
Dagiti baranggay
• Lopoc (Poblacion)
Bulacan
Dagiti ili
• Norzagaray
• Obando
Labason
Dagiti baranggay
• Malintuboan
Tuao
Ti Tuao ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Cagayan iti Filipinas.
Heinrich Böll
Ni Heinrich Theodor Böll (Disiembre 21, 1917 - Hulio 16, 1985) ket maysa kadagiti kangrunaan a mannurat iti Alemania iti kalpasan ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat. Ni Böll ket nagunggunaan idi ti Premio Georg Büchner idi 1967 ken ti Premio Nobel iti Literatura idi 1972.
Santo Tomas, Davao del Norte
Dagiti baranggay
• San Vicente
Sirkulo ti Quezon Memorial
Panagpatakder ken pannakapalpas
Ti panagpatakder ti Quezon Memorial ket nagrugi idi 1952 ngem in-inut a nangrugrugi, gapu ti kangina ti panaggatang ti marmol Carrara, a naiyeg kadagiti muton ket kinitikit ken sinukog iti dayta a lugar. Adda pay dagiti parikut a mainaig iti panagtakaw kadagiti muton ti marmol ken ti panangimaton kadagiti pundo ti memorial. Ti monumento ket kanungpalan a nalpas idi 1978, ti sentenial a pannakaipasngay ni Quezon. Ti bangkayna ket naitabon manen iti memorial idi Agosto 19, 1979. Dayta idi a las-ud ti panawen babaen ti bilin ti presidente, ni Presidente Ferdinand E. Marcos ket inbilinna a ti lugar ket Nailian nga Altar. Ti Nailian a Naipakasaritaan nga Instituto ket isu ti mangtartaripato, ken adaan iti turay, iti monumento, bayat a ti gobierno ti Siudad ti Quezon ket isu ti mangimaton ti parke.
Labason
Dagiti baranggay
• New Salvacion
Santo Tomas, Davao del Norte
Dagiti baranggay
• Tulalian
Sirkulo ti Quezon Memorial
Panagpatakder ken pannakapalpas
Dagiti naplano a katakunaynay nga estruktura (presidensial a biblioteka, museo, ken teatro) ket saanda a nabangon. Dagiti dua a basbassit a museo, ti maysa nga aglaon ti presidensial a memorabilia ni Quezon, ken ti sabali nga aglaon kadagit ibanag iti pakasaritaan ti Siudad ti Quezon, ket naikabilda iti uneg ti monumento. Iti tawtawen ti 1980, ti awan, napukaw, wenno saan a kompleto a reliebo iti ruar ti memorial ket naikabilda met. Ti plano a panagdur-as ken naaramid pay ket naimplemento met bassit, a mairaman ti panangipatakder ti pagliwliwaan ken dagiti estrktura ti panganan.
Tuao
Dagiti baranggay
Ti ili ti Tuao ket nabingbingay a politikal iti 32 a barbaranggay.
Sirkulo ti Quezon Memorial
Panagpatakder ken pannakapalpas
Idi Abril 28, 2005, ti bangkay ni Aurora Quezon, biuda ni presidente, ket naitanem met iti memorial.
Tuao
Dagiti baranggay
• Accusilian
• Alabiao
Labason
Dagiti baranggay
• Osukan
Tuao
Dagiti baranggay
• Alabug
Labason
Dagiti baranggay
• Patawag
Tuao
Dagiti baranggay
• Angang
Labason
Dagiti baranggay
• San Isidro
Tuao
Dagiti baranggay
• Bagumbayan
Sirkulo ti Quezon Memorial
Kitaen pay
Listaan dagiti nailian a parke ti Filipinas
Labason
Dagiti baranggay
• Ubay
Tuao
Dagiti baranggay
• Barancuag
• Battung
• Bicok
• Bugnay
• Bulagao
• Cagumitan
• Cato
Bulacan
Dagiti ili
• Pandi
Tuao
Dagiti baranggay
• Culong
Bulacan
Dagiti ili
• Paombong
Tuao
Dagiti baranggay
• Dagupan
Mimar Sinan
Ni Koca Mi'mâr Sinân Âğâ (Otomano Turko: ; Moderno a Turko: Mimar Sinan, ) (c. 1488/1490 – Hulio 17, 1588 ket isu idi ti nangruna nga Otomano nga arkitekto (Turko: "Mimar") ken sibil nga inhenniero para kada sultan Suleiman ti Nadaeg, Selim II, ken Murad III. Isu ti nangirebbeng para iti pannakabangon kadagiti ad-adu ngem tallo gasut a nangruna a patakder ken dagiti dadduma pay a natakneng a proyekto, a kas dagiti Islamiko a pangiyunaan a pagadalan (sibyan mektebs). Dagiti nagadal kaniana ket isuda ti nangipatakder ti Meskita Sultan Ahmed idiay Istanbul, Stari Most idiay Mostar ken timmulongda a nangdisenio ti Taj Mahal iti Mughal nga Imperio. Isu ket anak ti maysa a masonero ken nakaala ti teknikal nga edukasion ken nagbalin nga inhenniero ti militar. Isu ket napardas a naipangato ken nagbalin nga opisial ken agbilbilin a Henisaro ken addaan iti pammadayaw a titulo ti ağa. Isu ket nangipasayaat kadagiti kalaingna iti arkitekto ken inhennira bayat nga isu ket adda idi kadagiti kampania ti Henisaro, ken nagbalin nga eksperto ti panagibangbangon kadagiti ania man a kita ti sammakedan, ket dagiti proyekto a patakder ti militar, a kas dagiti kalsada, rangrangtay ken dagiti akuedukto. Idi agtawen ti agarup a limapulo, isu ket nidutok a kas ti nangruna a naarian nga arkitekto ken nangipakpakat kadagiti nagun-od a kalaingna iti buyot iti "panagpartuatna kadagiti napintas a relihioso a pasdek" ken dagiti nadumaduma a sibiko a patakder. Isu ket nagtalinaay ti daytoy a puesto ti gangani a limapuo a tawtawen.
Abuyog
Ti Abuyog ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Leyte iti Filipinas.
Mimar Sinan
Ti obra maestrana ket ti Meskita Selimiye idiay Edirne, ngem ti kadayegan nga obrana ket ti Meskita Suleiman idiay Istanbul. Isu ket nangidaulo ti dakkel a departamento ti gobierno ken nagisursuro kadagiti adu a timmulong kaniana, ken iti panangipaisubli, naipasalsaluminada, a mairaman ni Sedefkar Mehmed Agha, ti arkitekto ti Meskita Sultan Ahmed. Naipanunotan nga isu ti kalatakan nga arkitekto ti klasiko a paset ti panawen ti Otomano nga arkitektura, ket naipada isuna kenni Michelangelo, ti kontemporariona iti Laud. Ni Michelangelo ken dagiti planona para iti Basilika ni San Pedro idiay Roma ket nadayeg nga ammo idi idiay Istanbul, manipud idi ni Leonardo da Vinci ken isu ket nainbetaran pay, idi 1502 ken 1505, babaen ti Otomano a Porte tapno mangited kadagiti plano para iti maysa a rangtay a a mangballasiw ti Nabalitokan a Sara.
Tuao
Dagiti baranggay
• Fugu
Abuyog
Dagiti baranggay
Ti Abuyog ket politikal a nabingbingay iti 63 a barbaranggay.
Tuao
Dagiti baranggay
• Lakambini
Abuyog
Dagiti baranggay
• Alangilan
• Anibongon
Tuao
Dagiti baranggay
• Lalayug
Bulacan
Dagiti ili
• Plaridel
Abuyog
Dagiti baranggay
• Buaya
Taoismo
Po-on
Nairamut iti Taoismo ti kinaugmaan nga pampammati dagiti Intsik, naseknan iti ritual dagiti shaman ken iti pinagpaliiw ken pinagpanunot ti kinabukel iti katutubo ken iti biag. Ni Laozi iti mabigbig nga nangibangon ti Taoismo.
Iti Tao
Iti simbolo nga Yin-Yang wenno ugis-ugis iti Taiji, simbolo iti Taoismo ket iladawanna iti dua nga agsinnumbangir nga katutubo iti biag: iti nangisit a turik ti puraw nga likudna ket isu iti bukel nga mangbangon iti kangisitan ken iti puraw nga bukel a mangbangon met iti kapurawan. Kayatna saoen ket iti kalaw-angan, ti pinagsabali ket saan mapukaw ken agnanayon.
Abuyog
Dagiti baranggay
• Bahay
• Balinsasayao
• Balocawe
• Barayong
• Bayabas
• Buenavista
Bulacan
Dagiti ili
• Pulilan
Abuyog
Dagiti baranggay
• Bunga
• Burubud-an
Bulacan
Dagiti ili
• San Ildefonso
Abuyog
Dagiti baranggay
• Cagbolo
Bulacan
Dagiti ili
• San Miguel
Abuyog
Dagiti baranggay
• Can-aporong
Bulacan
Dagiti ili
• San Rafael
Abuyog
Dagiti baranggay
• Canmarating
• Capilian
Bulacan
Dagiti ili
• Santa María
Pär Lagerkvist
Ni Pär Fabian Lagerkvist (23 Mayo 1891 — 11 Hulio 1974) ket maysa idi a Sueko a mannurat a nagunggunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 1951.
Abuyog
Dagiti baranggay
• Cadac-an
Papa Benedicto XII
Ni Papa Benedicto XII (pimmusay 25 Abril 1342), ket naipasngay a kas ni Jacques Fournier, ti maikatlo kadagiti Avignon a Papa, ket isu idi ti Papa manipud idi 1334 aginggana idi 1342.
Abuyog
Dagiti baranggay
• Combis
• Dingle
• Katipunan
• Kikilo
• Laray
• Lawa-an
• Libertad
• Mahagna (New Cagbolo)
• Mahayahay
• Malaguicay
• Matagnao
• Odiongan
• Pagsang-an
• Paguite
• Parasanon
• Picas Sur
• Pilar
• Salvacion
• San Francisco
• San Isidro
• San Roque
• Santa Lucia
• Tabigue
• Tadoc
• New Taligue
• Old Taligue
• Tib-o
Tuao
Dagiti baranggay
• Malumin
Abuyog
Dagiti baranggay
• Tuy-a
Tuao
Dagiti baranggay
• Mambacag
Abuyog
Dagiti baranggay
• Bito (Pob.)
• Buntay (Pob.)
Tuao
Dagiti baranggay
• San Vicente
Abuyog
Dagiti baranggay
• Can-uguib (Pob.)
• Guintagbucan (Pob.)
Tuao
Dagiti baranggay
• Mungo
Abuyog
Dagiti baranggay
• Loyonsawang (Pob.)
• Nalibunan (Pob.)
Biliran
Ti Biliran ket maysa nga isla a probinsia iti Filipinas a masarakan idiay rehion ti Daya a Visayas. Sigud a paset ti probinsia ti Leyte agingga a napagwayas idi 1992. Ti kapitoliona ket ti ili ti Naval.
Tuao
Dagiti baranggay
• Naruangan
Liloy
Ti Liloy ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Norte iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Liloy ket nabennebenneg iti 37 a barbaranggay.
Tuao
Dagiti baranggay
• Palca
Biliran
Heograpia
Ti Biliran ket nabingbingay kadagiti 8 nga ili.
Abuyog
Dagiti baranggay
• Santa Fe (Pob.)
Pagsasao a Tai Ya
Ti pagsasao a Tai Ya, ammo pay a kas Tai-Cung, Tai-Chung ken Daiya, ket ti pagsasao nga Akin-abagatan a laud a Tai iti akn-abagatan a Tsina. Daytoy ket insasao pay babaen dagiti agarup a 5,000–6,000 a tattao idiay Probinsia ti Chiang Rai, Tailandia.
Abuyog
Dagiti baranggay
• Santo Niño (Pob.)
Pagsasao a Tai Ya
Saan a kas dagiti sabali nga inad-adal a pagsasao a Dai, ti Tai Ya ket awanan iti tradisional nga Ortograpia, ngem addaan daytoy iti nabaknang a masao a tradision. Dagiti papel ket nangibagbagada a daytoy a kaawan iti ortograpia ket mabalin a makaipangta ti panagbiag ti Tai Ya kadagiti sumaganad a henerasion idiay Tailandia, gapu ta dagiti tattao a Tai Ya ket mapmapandan nga agus-usar iti Akin-amianan a Tailandes ken Tengnga a Tailandes, gapu ti kaawan iti literatura iti Tai Ya. Nupay kasta, adda nalawagen nga ebidensia a ti sibubukel a karang-ay ti pagsasao (mairaman dagiti kaaduan nga agsasao iti Probinsia ti Yunnan) ket nangato ken "mabalin nga isaonto dagiti masakbayan a henerasion".
Abuyog
Dagiti baranggay
• Victory (Pob.)
Tuao
Dagiti baranggay
• Pata
Biliran
Dagiti ili
• Almeria
Tuao
Dagiti baranggay
• San Juan
Biliran
Dagiti ili
• Biliran
Tuao
Dagiti baranggay
• San Luis(Gurengad)
Pagsasao a Kairiru
Ti pagsasao a Kairiru ket maysa kadagiti tallo a sasao a Kairiru a kangrunaan nga insasao kadagiti isla ti Kairiru ken Mushu ken dagiti nadumaduma a purok iti igid ti baybay iti nangruna a daga a pagbaetan ti Rawis Karawop ken Rawis Samein iti asideg ti Wewak iti Probinsia ti Daya a Sepik ti Papua Baro a Guinea.
Biliran
Dagiti ili
• Cabucgayan
Tuao
Dagiti baranggay
• Santo Tomas
• Taribubu
Liloy
Dagiti baranggay
• Banigan
Biliran
Dagiti ili
• Culaba
• Kawayan
• Maripipi
Liloy
Dagiti baranggay
• Baybay (Poblacion)
Papa Inocencio VI
Ni Papa Inocencio VI (1282 wenno 1295 – 12 Septiembre 1362), ket naipasngay idi a kas ni Étienne Aubert, ket isu idi ti Papa manipud idi 18 Disiembre 1352 aginggana idi pimmusay.
Liloy
Dagiti baranggay
• Cabangcalan
• Canaan
• Candelaria
• Causwagan
• Communal
• Compra
• Dela Paz
• El Paraiso
• Fatima
• Ganase
Manukan
Ti Manukan ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Norte iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Manukan ket nabennebenneg iti 22 a barbaranggay.
• Dipane
Tuao
Dagiti baranggay
• Villa Laida
Manukan
Dagiti baranggay
• Disakan
• Don Jose Aguirre
Papa Clemente VI
Ni Papa Clemente VI (1291 – 6 Disiembre 1352), ket naipasngay idi a kas ni Pierre Roger, ti maikapat kadagiti Avignon a Papa, ket isu idi ti papa manipud idi Mayo 1342 aginggana idi pimmusay idi Disiembre 1352.
François Mauriac
Ni François Mauriac (11 Oktubre 1885 – 1 Septiembre 1970) ket maysa idi a Pransés a mannurat; kameng iti  Académie française (1933); nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 1952. Nagunggunaan pay isuna ti Nalatak a Kuros iti Légion d'honneur idi 1958.
Manukan
Dagiti baranggay
• Gupot
Liloy
Dagiti baranggay
• Goin
Tuao
Dagiti baranggay
• Poblacion II (Ward II Centro)
Manukan
Dagiti baranggay
• Linay
Liloy
Dagiti baranggay
• Kayok
• Lamao
• Maigang
• Malila
• Mauswagon
• New Bethlehem
• Overview
• Panabang
• Patawag
• Punta
Manukan
Dagiti baranggay
• Lingatongan
Liloy
Dagiti baranggay
• San Isidro
• San Miguel
• San Roque
• Santa Cruz
• Santo Niño
• Silucap
• Tapican
• Timan
Manukan
Dagiti baranggay
• Lupasang
Liloy
Dagiti baranggay
• Villa Calixto Sudiacal
Manukan
Dagiti baranggay
• Mate
Liloy
Dagiti baranggay
• Villa M. Tejero
Manukan
Dagiti baranggay
• Meses
• Palaranan
• Pangandao
• Patagan
• Poblacion
• Punta Blanca
• Saluyong
• San Antonio
• Serongan
• Suisayan
• Upper Disakan
• Villaramos
Tuao
Dagiti baranggay
• Malalinta
Pagsasao a Terebu
Ti pagsasao a Terebu (Turubu) ket maysa kadagiti tallo a sasao a Kairiru a naisasao idiay Probinsia ti Daya a Sepik, Papua Baro a Guinea.
El Salvador
Ti El Salvador opisial a ti Republika ti El Salvador (República de El Salvador, literal a "Republika Ti Mangisalakan"; Pipil: Kūskatan ), ket isu ti kabassitan ken ti kapusekan ti populasion a pagilian idiay Tengnga nga Amerika. Ti kapitolio a siudad ti pagilian ket ti kadakkelan a siudadna ket ti San Salvador. Dagiti nangruna a sentro ti kultura ken komersio ti Tengnga nga Amerika ket mairaman ti Santa Ana ken San Miguel. Ti El Salvador ket pagbeddenganna ti Taaw Pasipiko iti abagatan, ken dagiti pagilian ti Guatemala iti laud ken ti Honduras iti amianan ken daya. Ti akindaya unay a rehionna ket naisanglad iti aplaya ti Golpo ti Fonseca ken kasumbangirna met ti Nicaragua. Manipud idi 2013, ti El Salvador ket addaan iti poplasion iti agarup a 6,290,420 a tattao, ket kaaduan a buklen daytoy dagiti Mestiso.
Ti colón ket isu idi ti opisial a kuarta ti El Salvador manipud idi 1892 aginggana idi 2001, idi inamponna ti Doliar ti Estados Unidos.
The mula nga anyil (tinawtawagan iti añil iti Kastila), a mangparnuay iti nabaknang nga asul a tinaw, ket isu idi ti kangrunaan nga apit ti El Salvador idi las-ud ti paset ti panawen ti kolonia; daytoy ket sinukatan babaen ti kape iti maikadua a gudua ti maika-19 a siglo. Idi baetan ti 1871 ken 1927 ti panagpataud iti kape ket isu idi ti kaaduan nga ekonomia ti pagilian ken gapuanan daytoy iti pannakaamuanna a kas ti Republika ti Kape, ken babaen idi nasapa a maika-20 a siglo, ti kape ket isun ti pakabilanagn para iti 90 porsiento kadagiti matgedan nga eksport iti pagilian. Ti kinapangruna daytoy iti ekonomia ket nangrugrugi a napaay kalpasan ti Nalatak a Depresion; babaen idi 1987 daytoy ket akinrebbeng para iti gudua kadagiti matgedan iti eksport, ken babaen idi 2004 ti panagpataud ti kape ket nakabilangan laeng para iti 7 a porsiento.
Pagsasao a Biem
Ti pagsasao a Biem, wenno Bam, ket ti maysa a pagsasao nga Oceaniko iti amianan a daya ti Baro a Guinea, a naisasao idiay Bam, Blup Blup, ken ti kaarruba nga is-isla iti aplaya ti Wewak
Papa Urbano V
Ti Nasantuan a Papa Urbano V (1310 – 19 Disiembre 1370), ket naipasngay idi a kas ni William de Grimoard, ket isu ti Papa manipud idi 1362 aginggana idi 1370.
Papa Urbano
Ti Papa Urbano ket mabalin a mangitudo kadagiti sumaganad a papa:
Mutia
Ti Mutia ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Norte iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Mutia ket nabennebenneg iti 16 a barbaranggay.
• Buenasuerte
• Diland
• Diolen
• Head Tipan
• New Casul
• New Siquijor
• Newland
• Paso Rio
• Poblacion
• San Miguel
• Santo Tomas
• Tinglan
• Totongon
• Tubac
• Unidos
Iguig
Ti Iguig ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Cagayan iti Filipinas.
Pagsasao a Kis
Ti pagsasao a Kis ket ti maysa a pagsasao nga Oceaniko a naisasao idiay amianan a daya ti Baro a Guinea.
Iguig
Dagiti baranggay
• Ajat
• Atulu
• Baculud
• Bayo
• San Esteban (Capitan)
• Dumpao
• Gammad
• Santa Teresa (Gammad Sur)
• Garab
Sasao a Nor–Pondo
Ti sasao a Nor–Pondo ammo pay a kas Akibaba a Sepik ket ti bassit a pamilia ti pagsasao iti akin-amianan a Papua Baro a Guinea. Nailasinda a kas pamilia babaen ni K Laumann idi 1951 babaen ti nagan a Nor–Pondo, ken nairaman idi iti awan itan a pamilia ti Sepik–Ramu ti 1973 ni Donald Laycock. Insinasina ni Malcolm Ross (2005) ti sanga a Nor ken ninagananna ti pamilia a kas Akinbaba a Sepik; idasigna a kas maysa a sanga ti pamilia ti pagsasao a Ramu–Akinbaba a Sepik. Ibati ti Ethnologue (2009) nga agkukuyog ti Nor ngem, pinangisinana iti Pondo.
Iguig
Dagiti baranggay
• Malabbac
• Manaoag (Aquiliquilao)
• Minanga Norte
Sasao a Nor–Pondo
Pannakaidasig
Inbagbaga ni Ross (2005) a saan amakibinningay ti Murik kadagiti pakailasinan nga kadagiti umuna- ken maikadua a pangsandi ti tao dagiti pagsasao a Kopar ken Pondo, isu a ti naud-udi ket mabalin a mangporma iti grupo: Murik vs Kopar–Pondo. Tentatibo nga insingasing ni Foley (2005) a ti Chambri ken Angoram ket mabalinda a nangruna a sanga: Nor, Chambari, Karawari–Yimas, Angoram.
Iguig
Dagiti baranggay
• Nattanzan (Poblacion)
• Redondo
• Salamague
• San Isidro (Ugac West)
• San Lorenzo
• Santa Barbara
• Santa Rosa
• Santiago
• San Vicente (Ugac East)
Pagsasao a Kuan (Laos)
Ti pagsasao a Kuan (Guan) ket ti pagsasao a Tai ti Laos. Daytoy ket saan a nalaka a maidasig iti kaunegan ti Tai, mabalin a gapu daytoy ti migrasion.
Papa Gregorio XI
Ni Papa Gregorio XI (c. 1329 – 27 Marso 1378), ket naipasngay a kas ni Pierre Roger de Beaufort, ket isu idi ti Papa manipud idi 1370 aginggana idi pimmusay.
Pagsasao a Pa Di
Ti pagsasao a Pa Di [pa31 zi31] ket ti pagsasao nga Akin-abagatan a laud a Tai iti pagbeddengan ti Tsina–Bietnam. Adda dagiti agarup a 300 nga agsasao iti Pa Di idiay Distrito ti Muong Khuong, Probinsia ti Lao Cai, Bietnam, a naidasig a kas etniko ti Tày babaen ti gobierno ti Bietnam. Dagiti panagsina iti aweng ti Pa Di ket kapada dagiti aweng ti Pagalagadan a Tailandes.
Inreporta ni Jerold Edmondson dagiti agarup a 300 nga agsasao. Nupay kasta, inreporta ni Bùi Quốc Khánh (2013) dagiti 3,000 a tattao a Pa Dí nga agtataeng kadagiti 19 a masna a purok dagiti komuna ti Mường Khương, Tung Trung Phố, ken Nậm Chảy iti Distrito ti Mường Khương.
Nailian a Museo ti Filipinas
Ti Nailian a Museo ti Filipinas ket ti patakder ti gobierno idiay Filipinas ken agserbi a kas maysa a patakder iti edukasion, siensia ken kultura nga agprespreserba kadagiti nadumaduma a permanente a nailian nga urnong a mangipakpakita ti etnograpiko, antropolohiko, arkeolohiko ken bisual nga panagartista iti Filipinas. Manipud idi 1998, ti Nailian a Musep ket isun ti regulatorio ken mangipatpatungpal nga ahensia ti Nailian a Gobierno iti restorasion ken panagsalaknib kadagiti nangruna a tagikua a maipapan iti kultura, dagiti sitio ken dagiti reserbasion iti amin a paset ti Filipinas.
Nailian a Galeria ti Arte
Ti Nailian a Galeria ti Arte ket naibalbalayan iti daan a pasdek ti kongreso. Ti pasdek ket kasisigud idi a nadaremdem a kas pubiko a biblioteka babaen ni Ralph Harrington Doane, ti Amerikano a konsultado nga arkitekto iti Opisina dagiti Obra a Publiko, ken ti katakunaynayna a ni Antonio Toledo. Daytoy ket nadaremdem a kas paset ti kapintasan a plano ni Daniel Burnham idi 1905 para iti siudad ti Manila, ti panagbangon ti pasdek ket nangrugi idi 1918. Kalpasan pay daytoy, naikeddeng idi a ti pasdek ket pangibalayan pay ti Lehislatura ken dagiti panagbalbaliw ket inaramid babaen ni Juan Arellano, ti mangimaton nga arkitekto ti Opisina dagiti Obra a Publiko. Idi Hulio 16, 1926, ti pasdek ket pormal idi a rinugian. Nupay ti pasdek ket nakaro a nadadael idi las-ud ti Maikadua a Gubat ti Sangalubongan, daytoy ket nabangon manen urayno saan unay a naarkos ken basbassit ti detalyena. Tatta nga aldaw, ti pasdek ket pagyanan ti Nailian a Galeria ti Arte, dagiti masna a siensia ken dagiti dadduma pay a dibision ti panagsuporta.
Museo ti Tattao a Filipino
Ti kaarrubana a pasdek idiay Sirkulo Agrifina iti Parke Rizal, ken dati a nakaibalayan ti Departamento ti Pinansia, ket mangibalay dagiti Dibision ti Antropolohia ken Arkeolohia ken naamammuan a kas ti Museo ti Tattao a Filipino.
Museo ti Masna a Pakasaritaan
Kaud-udi a nairangarang a ti makatlo a pasdek iti daytoy a kompleks ti museo – ti maysa nga agdama a paggigianan babaen ti Departamento iti Turismo, ket maparang-ayto iti Museo ti Masna a Pakasaritaan, kalpasan nga umalis ti Departamento ken mapan iti permanente a lokasionna idiay Makati.
Planetario
Ti planetraio ket pinatpataray babaen ti Nailian a Museo.
Pagsasao a Tai Thanh
Ti pagsasao a Tai Thanh, wenno Tai Then, ket ti pagsasao nga Akin-abagatan a laud a Tai ti Probinsia ti Nghe An ken Probinsia ti Thanh Hoa, iti amianan-tengnga a Bietnam.
Ti Tayten (300 nga agsasao manipud idi 1995) ket naisasao kadagiti 2 a purok ti Ban Phia ken Ban Tenngiou iti Distrito ti Pakxeng, Probinsia ti Luang Prabang, Laos. Daytoy ket mabalin a Tai Then wenno Thin.
Okra
thumb|left|Naganus a bunga ti okra. Agtarikayo dagitoy no saan mapuros ti mula.
Ti okra ket tinawen a mula wenno patinayon (perenial) a muyong a mula, a dumakkel agingga iti dua a metro a katayag. Ti bungana ket immarantiddog a nagkuntirad, 5 agingga 20 a sentimetro a kaatiddog, nga addaan iti adu a bukbukel.
Selio ti Alabama
Ti Nalatak a Selio ti Estado ti Alabama ket isu ti naestaduan a selio iti estado iti Alabama, Estados Unidos.
Naruhito
Ni Naruhito (徳仁) ket ti Emperador ti Hapon. Naital-o isuna iti Trono ti Krisentamo idi 1 Mayo 2019, a mangirugi iti panawen ti Reiwa, kalpasan ti panagikkat iti amana, ni Emperador Akihito. Isu ti maika-126 a monarko segun ti tradisional nga urnos ti panagsisinnaruno iti Hapon.
Nagan
Iti Hapon, ti Emperador ket saan a maibagbaga babaen ti naited a naganna, ngem imbes ket a maibagbaga a kas "Ti Katan-okan nga Emperador" (天皇陛下) a mabalin a maipangyababa iti "Ti Katan-okan" (陛下). Iti maisurat, pormal pay a maibagbaga ti Emperador a kas "Ti Agturturay nga Emperador" (今上天皇). Ti panawen ti turay ni Naruhito ket agnagan iti "Reiwa" (令和), ken segun iti ugali managananto isuna iti Emperador Reiwa (令和天皇) babaen ti bilin ti Gabinete kalpasan ti ipupusayna. Ti nagan ti sumaruno a panawen babaen ti sumaruno kaniana ket maitakderto kalpasan ti ipupusayna wenno sakbay ti panagikkatna.
Nasapa a biag
thumb|left|Ni Naruhito idi Pebrero 1961
Naiyanak ni Naruhito idi 23 Pebrero 1960 idi 4:15 p.m. idiay Ospital ti Ahensia ti Imperial a Sangkabalayan iti Imperial a Palasio ti Tokyo. Kas maysa a prinsipe, kinunana idi ket, "Nayanakak iti maysa a kamarin iti uneg ti banawang". Ti inana ket naipagbaliw iti Shinto manipud iti Romano Katolisismo. Sakbay idi naiyanak ni Naruhito, ti pannakairangarang ti pannakaitulag ken pannakiasawa idi ni Balangat a Prinsipe Akihito ken ni Michiko Shōda (kalpasanna ket Empresa Michiko) ket nakaala iti suppiat manipud kadagiti tradisionalista a agrupo, gapu ta nagtaud ni Michiko manipud iti pamilia a Romano Katoliko. Uray no isuna ket saan a nabunyagan, naiyadalan isuna kadagiti eskuela a Katoliko ken kasla nakibingay iti pammati kadagiti nagannak kaniana. Nangipagpagarup pay dagiti sayangguseng a sumuppiat ni Empressa Kōjun iti tulagan. Kalpasan ti ipupusay ni Empresa Kōjun ti apong a babai iti ama ni Naruhito idi 2000, inreporta ti Reuters nga isu ti kaingetan a sumuppiat iti pannakiasawa ti anakna a lalaki, ken kadagiti tawen idi 1960, nangiturong isuna ti a panagleddaang ti manugangna ken dagiti apona babaen ti kankanayon a panagpabasol kaniana nga isu ket saan a nasayaat para iti anakna a lalaki.
Albuera
Ti Albuera ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Leyte iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Albuera ket politikal a nabingbingay iti 16 a barbaranggay.
• Antipolo
• Balugo
• Benolho
• Cambalading
• Damula-an
• Doña Maria (Kangkuirina)
• Mahayag
Pagsasao a Tay Khang
Ti pagsasao a Tay Khang, wenno simple laeng a Kang, ket ti pagsasao a Tai ti Laos. Adda iti pannakaiyallilaw iti Kháng. Inreporta ni Schliesinger (2003) iti maysa a lugar a pagtaengan iti Probinsia ti Bolikhamsai iti Laos.
Albuera
Dagiti baranggay
• Mahayahay
Pagsasao a Tay Khang
Ti relihion dagiti agsasao ket Theravada a Budismo ken animismo.
Albuera
Dagiti baranggay
• Poblacion
Pagsasao a Tay Khang
Dagiti akinruar a silpo
Ti maysa a rekording iti audio iti daytoy a pagsasao babaen ni Michel Ferlus ket magun-od iti online manipud iti Urnong ti Pangloss.
Albuera
Dagiti baranggay
• Salvacion
• San Pedro
• Seguinon
• Sherwood
• Tabgas
• Tinag-an
Nairobi
Ti Nairobi ket isu ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti Kenya. Ti siudad ken dagiti agpalpalikmut a lugar ket mangporma pay ti Kondado ti Nairobi. Ti nagan a "Nairobi" ket nagtaud manipud iti Maasai a balikas ti Enkare Nairobi, a maipatarus iti "nalamiis a danum", ti Maasai a nagan ti karayan Nairobi, nga isu daytoy ti nangipabulod ti nagan ti siudad. Nupay kasta, daytoy ket nadaydayeg nga ammo a kas ti "Berde a Siudad iti Init" ken daytoy ket napalikmutan babaen kadagiti nadumaduma dumakdakkel a villa a suburbo. Dagiti agtataeng ti Nairobi ket ammo a kas dagiti Nairobiano. Daytoy ket nabangon babaen ti Britaniko idi 1899 a kas maysa a nasimple nga estasion ti perokaril a mangisilpo ti Mombasa idiay Uganda, ti ili ket napardas a dimmakkel a nagbalin a ti kapitolio ti Britaniko a Daya nga Aprika idi 1907, ken dimteng a ti kapitolio ti nawaya republika ti Kenya idi 1963. Idi las-ud ti kolonia a paset ti panawen ti Kenya, ti siudad ket nagbalin a sentro ti kape ti kolonia, tsa ken sisal nga industria. Ti Nairobi ket isu pay ti kapitolio ti Probinsia ti Nairobi ken ti Distrito ti Nairobi. Ti siudad ket naisanglad idiay Karayan Nairobi, idia abagatan ti pagilian, ken adda ti kangato ti 1795 m ti ngato ti lessaad ti baybay.
Ti Nairobi ket isu ti kaaduan ti populasion a siudad idiay Daya nga Aprika, nga addaan iti agdama a nakarkulo a populasion ti agarup a 3 a riwriw. Segun ti 2009 a Senso, idiay administratibo a lugar ti Nairobi, 3,138,295 kadagiti agtataeng ket adda idiay kaunegan ti 696 km2. Ti Nairobi ket agdama nga isu ti maika-12 a kadakkelan asiudad idiay Aprika, a mairaman dagiti populasion ti suburbona.
Ti Nairobi ket maysa tattan kadagiti kadayegan a siudad idiay Aprika iti politika ken pinansia. Daytoy ket ibalbalayan kadagiti rinibu a negosio ti Kenya ken sumurok a 100 a nangruna a sangalubongan a kompania ken dagiti organisasion, a mairaman ti Enbiromento a Programa ti Nagkaykaysa a Pagpagilian (UNEP) ken ti nangruna a pagur-urnosan ken kuartel para iti Nagkaykaysa a Pagpagilian idiay Aprika ken Tengnga a Daya, ti Opisina ti Nagkaykaysa a Pagpagilian idiay Nairobi (UNON), ti Nairobi ket maysa a naikeddengan a sentro para iti negosio ken kultura. Ti Nairobi Stock Exchange (NSE) ket maysa kadagiti kadakkelan idiay Aprika ken ti maikadua a kadaanan a pagsisinnukatan iti kontinente. Daytoy ket mairanggo ti maika-4 iti termino a tomo ti panagilaklako ken adda kabaelanna a nangaramid iti panaglako ti 10 a riwriw ti tunggal maysa nga aldaw.
Pakasaritaan
Ti lugar ket saan idi a natataengan a kalugnakan aginggana iti maysa a pagipaayan a depo iti Perokaril ti Uganda ket nabangon idi 1899, a nagtungpalan a nagabalinan a kuartel ti perokaril. Ti siudad ket nainaganan iti maysa nga abut ti danum nga ammo iti Maasai a kas ti Enkare Nairobi, a kayatna a sawen ket "lugar dagiti nalamiis a danum". Daytoy ket kompletto a natarimaan idi nasapa a tawtawen ti 1900 kalpasan ti panagburak iti peste ken ti pananguram ti kasisigud nga ili. Ti lokasion ti perokaril ti Nairobi gapu ti sentral a puestona a baetan ti Mombasa ken Kampala. Napili pay daytoy gapu kadagiti adu a karayan a mabalin nga agipaay ti danum para iti kampo, ken ti kangatona ket nalamiisen tapno mausar a pagtaengan. Nupay kasta, ti malaria ket nakaro a problema idi, a gapuanan ti maysa a panagpadas ti panangiyakar ti ili.
Ti Nairobi ket nagtultuloy a dimmakdakkel babaen ti sakup ti Britaniko, ken adu kadagiti Briton ket nagtataengda iti kaunegan dagiti suborbo ti siuda. Idi 1919, ti Nairobi ket nairangarang a kas maysa a munisipalidad. Idi Pebrero 1926, ni E.A.T. Dutton ket limmabas idiay Nairobi idi napan idiay Bantay Kenya, ken kinunana iti siudad:
Ti agtultuloy a panagpadakkel ti siudad ket nangrugrugi a nakaungetan dagiti Maasai, gapu ta ti siudad ket mangal-ala kadagiti dagada iti abagatan. Daytoy ket nakaungetan pay dagiti tattao a Kikuyu, a nagkaykayat a maisubli ti daga kaniada. Kalpasan ti pannakaipatingga ti Sangalubongan a Gubat II, daytoy a rasras ket rimmag-ay iti maysa a Mau Mau a rebelion. Ni Jomo Kenyatta,ti masakbayan a presidente ti Kenya, ket naibalud idi para iti pannakibiangna urayno awan ti ebidensia a mamngisilpo kaniana iti rebelion. Ti talmeg nga inpeksa dagiti agtataeng iti Britaniko ket nagbanagan ti pannakawayawaya ti Kenya idi 1963, a nagbalinan ti Nairobi a kas ti kapitolio ti baro a republika.
Kalpasan ti pannakawaya, ti Nairobi ket pimmardas a dimmakkel ket daytoy nga idadakkel ket nangtalmeg ti inprastruktura ti siudad. Dagiti pannakaputol ti elektrisidad ken dagiti kakurangan ti danum ken kankanayon a mapaspasamak, ngem kadagiti naplabas a tawtawen ti nasaysayaat a panagplano ti siudad ket nakatulong a nagpasayaat kadagitoy a problema.
thumb|Ti Nairobi a mangipakpakita ti [[Internasional a Sentro ti Konperensia ti Kenyatta, Torre ti Times ken Munisipio ti Nairobi ]]
Ti Embahada ti Estados Unidos, a mabirukan idi idiay puseg ti ili ti Nairobi, ket nabomba idi Agosto 1998 babaen ti Al-Qaida, a kas maysa kadagiti serye dagiti panagbomba ti embahada ti Estados Unidos. Sumurok a dua gasut kadagiti paisano ti natay. Daytoy tattan ket ket maysa a lugar ti parke a pangilaglagipan.
Gonzaga, Cagayan
Ti Gonzaga ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Cagayan iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti ili ti Gonzaga ket nabingbingay a politikal iti 25 a barbaranggay.
• Amunitan
• Batangan
• Baua
• Cabanbanan Norte
• Cabanbanan Sur
• Cabiraoan
• Callao
• Caroan
Sasao nga Ottilien
Ti sasao nga Ottilien ket ti bassit a pamilia dagiti nalawag nga agkakabagian a pagsasao, Kadawyanda a maidasig kadagiti sasao a Ramu iti akin-amianan a Papua Baro a Guinea.
Gonzaga, Cagayan
Dagiti baranggay
• Casitan
Sasao nga Ottilien
Ti Watam ken Bosman ket makibinningayda iti ad-adu ngem maysa a morpolohia iti Akinbaba a Sepik (Nor–Pondo), ken mangsuporta ti naisingasing a pamilia ti pagsasao a Ramu–Akibaba a Sepik.
Gonzaga, Cagayan
Dagiti baranggay
• Flourishing (Poblacion)
• Ipil
• Isca
• Magrafil
• Minanga
• Paradise (Poblacion)
• Pateng
Listaan dagiti Gobernador ti Alabama
Ti Gobernador iti Alabama ket isu ti ehekutibo a pangulo ti gobierno ti estado ti Alabama iti Estados Unidos.
Gonzaga, Cagayan
Dagiti baranggay
• Progressive (Poblacion)
• Santa Clara
• Santa Cruz
• Santa Maria
• Smart (Poblacion)
Pagsasao a Manam
Ti pagsasao a Manam ket ti pagsasao a Kairiru–Manam a kangrunaan a naisasao iti bulkaniko nga Isla ti Manam, iti amianan a daya ti Baro a Guinea.
Camarines Norte
Ti Camarines Norte ket maysa a probinsia iti Filipinas a masarakan iti Rehion ti Bicol iti Luzon. Ti kapitoliona ket ti ili ti Daet. Kabeddengna dagiti probinsia ti Quezon iti laud ken ti Camarines Sur iti abagatan.
Heograpia
Addaan ti Camarines Norte iti 12 nga ili.
Dagiti ili
• Basud
• Capalonga
• Daet
• Jose Panganiban
• Labo
• Paracale
• San Lorenzo Ruiz (Imelda)
• San Vicente
• Santa Elena
• Talisay
• Vinzons
Piñan
Ti Piñan ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Norte iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Piñan ket nabennebenneg iti 22 a barbaranggay.
• Adante
• Bacuyong
• Bagong Silang
• Calican
• Del Pilar
• Dilawa
• Dionum
• Lapu-lapu
• Lower Gumay
• Luzvilla
• Poblacion North
• Poblacion South
• Santa Fe
• Segabe
• Sikitan
• Silano
• Teresita
• Tinaytayan
• Ubay (Daan Tipan)
• Upper Gumay
• Villarico
Alangalang
Ti Alangalang ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Leyte iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Alangalang ket politikal a nabingbingay iti 54 a barbaranggay.
• Aslum
• Bato
• Binongto-an
• Binotong
• Bobonon
• Borseth
• Buenavista
• Bugho
• Buri
• Cabadsan
• Calaasan
• Cambahanon
• Cambolao
• Canvertudes
• Capiz
Sasao a Ramu
Ti sasao a Ramu ket ti pamilia dagiti agarup a tallo pulo a pagsasao ti akin-amianan a Papua Baro a Guinea. Nailasinda a kas pamilia babaen ni John Z'graggen idi 1971, ken insilpo iti sasao a Sepik babaen ni Donald Laycock kalpasan ti dua a tawen. Idasig ni Malcolm Ross (2005) isuda a kas maysa a sanga ti pamilia ti pagsasao ti Ramu – Akinbaba a Sepik. Inraman ni Z'graggen ti sasao a Yuat, ngem madudua itan. Ikkaten isuda ti Ethnologue (2009), a mairaman pay ti Mongol–Langam ken Arafundi (nga awaten ti Ross), ken idasigna isuda kas maysa kadagiti nawaya a pamilia.
Alangalang
Dagiti baranggay
• Cogon
• Dapdap
Sasao a Ramu
Pannakaidasig
Dagiti bassit a pamilia a nailista dita baba iti napuskol ket nalawagda nga umiso a yunit. Dagiti immuna a lima, ken sagpaminsanda nga agkukuyog a maidasig a kas Akinbaba a Ramu, ket agtutunosda babaen ti datos ti leksiko, isu a ti pagkakabggianda ket adu a maawat. Dagiti sabali nga uppat a tradisional a pamilia a Ramu ket naikonektada laeng kadagiti bukodda a paradigma a pangsandi, ken awaten laeng ti Ethnologue ti pannakainayon ti Tamolan ken Annaberg.
Alangalang
Dagiti baranggay
• Divisoria
Sasao a Ramu
Pannakaidasig
Dagiti pagsasao ti pamilia nga Ottilien ket makibinningay iti ad-adu ngem maysa a morpolohia iti Nor–Pondo.
Alangalang
Dagiti baranggay
• Ekiran
• Hinapolan
Sasao a Ramu
Pannakaidasig
Ilista ti Ethnologue (2009) ti Mongol–Langam a kas maysa a nawaya a pamilia.
Babatngon
Ti Babatngon ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Leyte iti Filipinas.
Alangalang
Dagiti baranggay
• Hupit
Babatngon
Dagiti baranggay
Ti Babatngon ket politikal a nabingbingay iti 25 a barbaranggay.
• Biasong
Alangalang
Dagiti baranggay
• Langit
• Lingayon
Babatngon
Dagiti baranggay
• Malibago
• Magcasuang
Alangalang
Dagiti baranggay
• Lourdes
Babatngon
Dagiti baranggay
• Planza
Gattaran
Ti Gattaran ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Cagayan iti Filipinas.
Max Planck
thumb|Ni Planck idi 1933
Gattaran
Dagiti baranggay
Ti ili ti Gattaran ket nabingbingay a politikal iti 50 a barbaranggay.
Max Planck
Ni Max Karl Ernst Ludwig Planck, ForMemRS (Abril 23, 1858 – Oktubre 4, 1947) ket maysa idi nga Aleman a teoretikal a pisiko a nangirugi ti kuantum a teoria, a nagabakanna ti Premio Nobel iti Pisika idi 1918.
Gattaran
Dagiti baranggay
• Abra
Max Planck
Ni Planck ket nakaaramid kadagiti adu a kontribusion ti teoretikal a pisika, ngem ti naipammadayaw kaniana ket ti papelna a kas ti nangrugi ti kuantum a teoria. Daytoy a teoria ket nangrebolusionario ti pannakaawat ti tao ti atomiko ken subatomiko a pamay-an, a kas ti panagrebolusionario ti pannakaawat ti limbang ken panawen ti teoria ti relatibidad ni Albert Einstein. No maitipon dagitoy dua, buklenda dagiti kammasapulan a teoria ti maika-20 a a siglo a pisika. Dagitoy dua ket nangiturong ti nagtagitaon ti mangbaliw kadagiti nararaeman a pilosopiko a pammati, ken nangiyeg kadagiti industrial ken militar a pannakaipakat a pagbanagan kadagiti adu nga aspekto ti moderno a biag.
Babatngon
Dagiti baranggay
• Poblacion District I
Alangalang
Dagiti baranggay
• Lukay
Gattaran
Dagiti baranggay
• Aguiguican
Pagsasao a Yong
Ti pagsasao a Yong (Nyong) ket ti pagsasao nga Akin-abagatan a laud a Tai ti Tailandia. Daytoy ket inus-usar babaen dagiti tattao a Tai Yong, a nagtaud manipud iti tattao a Tai Lue manipud iti Xishuangbanna, Tsina ken Kengtung, Myanmar. Ireporta ti Ethnologue a ti Yong ket ponolohiko a maipada iti Pagsasao a Tai Lue. Adda dagiti 12,600 nga agsasao manipud idi 2000.
Marcos
Ti Marcos ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Alangalang
Dagiti baranggay
• Magsaysay
Gattaran
Dagiti baranggay
• Bangatan Ngagan
Alangalang
Dagiti baranggay
• Mudboron
• P. Barrantes
• Peñalosa
Gattaran
Dagiti baranggay
• Baracaoit
Babatngon
Dagiti baranggay
• Poblacion District II
Gattaran
Dagiti baranggay
• Baraoidan
• Barbarit
• Basao
• Cabayu
• Calaoagan Bassit
• Calaoagan Dackel
• Capiddigan
• Capissayan Norte
• Capissayan Sur
Babatngon
Dagiti baranggay
• Poblacion District III
Gattaran
Dagiti baranggay
• Casicallan Sur
Babatngon
Dagiti baranggay
• Poblacion District IV
Gattaran
Dagiti baranggay
• Casicallan Norte
• Centro Norte (Poblacion)
• Centro Sur (Poblacion)
Babatngon
Dagiti baranggay
• Rizal I
• San Ricardo
Gattaran
Dagiti baranggay
• Cullit
Alangalang
Dagiti baranggay
• Pepita
Babatngon
Dagiti baranggay
• Sangputan
• Pagsulhugon
• Taguite
• Uban
Gattaran
Dagiti baranggay
• Cumao
Babatngon
Dagiti baranggay
• Victory
• Villa Magsaysay
Gattaran
Dagiti baranggay
• Dummun
Babatngon
Dagiti baranggay
• Bacong
Gattaran
Dagiti baranggay
• Ganzano
• Guising
Alangalang
Dagiti baranggay
• Salvacion Poblacion
Babatngon
Dagiti baranggay
• Bagong Silang
Gattaran
Dagiti baranggay
• Langgan
Alangalang
Dagiti baranggay
• San Antonio
• San Diego
Opisial a pagtaengan
Ti opisial a pagtaengan ket isu ti pagtaengan dagiti pangulo ti estado, pangulo ti gobierno, gobernador wenno pagtaengan dagiti panglakayen a gayamudaw. Saan a nasken nga isu met laeng ti pagtrabahuan wenno pagianan da.
Babatngon
Dagiti baranggay
• Lukay
Louis Pasteur
Ni Louis Pasteur (Disiembre27, 1822 – Septiembre 28, 1895) ket maysa idi a Pranses a kimiko ken mikrobiolohista nga isu idi ket ti kangrunaan a nagbangon iti medikal a mikrobiolohia. Isu ket nailaglagipan para kadagiti naisangsangayan a panakaduktal kadagiti kaso ken panagpawil kadagiti sakit. Dagiti naduktalanna ket nagpabassit kadagiti ipupusay manipud iti puerperal a gurigor, ken nagpartuat kadagiti immuna a bakuna para iti balla ken anthrax. Dagiti eksperimentona ket nangsuporta ti [mikrobio a teoria ti sakit]]. Isu ket nadayeg nga ammo iti sapasap a publiko para iti panagimbento ti maysa a pamay-an a mangagas ti gatas ken bino tapno mapawilan dagitoy a gapuanan ti sakit, ti maysa a pamay-an a makunkuna a pasteurisasion. Isu ket naipampanunotan a kas maysa kadagiti tallo a nangbangon ti mikrobiolohia, a kaduana ni Ferdinand Cohn ken ni Robert Koch.
Babatngon
Dagiti baranggay
• Rizal II
Louis Pasteur
Nakaaramid pay ni Pasteur kadagiti adu a panagkaduktal iti pagobraan ti kimika, a naisangsangayan ti molekular a batayan para iti asimetria dagiti kristal. Isu ket naipunpon idiay sirok ti Instituto Pasteur idiay Paris idi maysa a napintas a panteon a naabbongan kadagiti ladawan dagiti nagun-odna iti Bisantino a mosaiko.
Babatngon
Dagiti baranggay
• Guintigui-an
• Naga-asan
• San Isidro
Gattaran
Dagiti baranggay
• Lapogan
• Mabuno
• Nabaccayan
• Naddungan
• Nagatutuan
• Nassiping
Alangalang
Dagiti baranggay
• San Francisco East
• San Francisco West
• San Isidro
• San Pedro
• San Vicente
• Santiago
Gattaran
Dagiti baranggay
• Newagac
Alangalang
Dagiti baranggay
• Santol
• Tabangohay
• Tombo
• Veteranos
• Blumentritt (Pob.)
• Holy Child I (Pob.)
Gattaran
Dagiti baranggay
• Palagao Sur
Alangalang
Dagiti baranggay
• Holy Child II (Pob.)
Gattaran
Dagiti baranggay
• Piña Weste
Alangalang
Dagiti baranggay
• Milagrosa (Pob.)
• San Antonio Pob.
Gattaran
Dagiti baranggay
• Santa Maria
• Sidem
Alangalang
Dagiti baranggay
• San Roque (Pob.)
Gattaran
Dagiti baranggay
• Tagumay