cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Axinaea quitensis
Ti Axinaea quitensis ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Melastomataceae. Daytoy ket endemiko iti Ecuador. Ti masna a habitatna ket dagiti subtropikal wenno tropikal a nadam-eg a bakir ti bantay ken subtropikal wenno tropikal a nangato a pagtubuan ti babassit a kayo.
Pagsasao a Ketengban
Ti pagsasao a Ketengban, ammo pay a kas Kupel, ket ti pagsasao a Papuano ti Laud a Papua, iti asideg ti pagbeddengan ti Papua Baro a Guinea.
Dagiti dialekto ket ti Okbab (Okbap), Bime, Onya (Akindaya nga Una; cf. Una), Omban (Kamume), Sirkai.
Springfield, Illinois
Ti Springfield ket isu ti kapitolio ti Estado ti Illinois ken ti tugaw ti kondado ti Kondado ti Sangamon ken addaan iti populasion iti 116,250 manipud ti senso ti Estados Unidos idi 2010, ken mangaramid daytoy ti maikanem a kaaduan ti populasion a siudad iti estado Isu daytoy ti kadakkelan a siudad idiay sentral nga Illinois. Manipud idi 2013, ti populasion ti siudad ket nakarkulo nga immadu iti 117,006, nga addaan kadagiti sumurok a 211,700 tattao nga agtataeng iti Estadistika a Lugar ti Metropolitano ti Springfield, a mangiraman ti Kondado ti Sangamon ken ti kaarubana a Kondado ti Menard. Ti agdama nga aldaw nga Springfield ket immuna idi a tinagtagitao babaen dagiti Amerikano a Europeano idi naladaw a tawtawen ti 1810, idi asideg a panawen ti panagbalin nga estado ti Illinois. Ti kadayegannga umili ket ni Abraham Lincoln, nga isu ket nagtaeng idiay Springfield manipud idi 1837 aginggana idi 1861, idi isu ket napan idiay White House a kas Presidente.
UTC+09:30
thumb|300px|UTC+09:30: Asul (Disiembre), Kahel (Abril), Duyaw (amin a paset ti tawen), Napusasaw nga Asul – Luglugar ti baybay
Axinaea affinis
Ti Axinaea affinis ket ti sebbangan ti kayo iti pamilia ti Melastomataceae. Daytoy ket patneng kadagiti kabambantayan a rehion ti Andes iti Abagatan nga Amerika iti Peru ken Ecuador. Ti patneng a habitatna ket dagiti subtropikal wenno tropikal a nadam-eg a bakir ti bantay.
Deskripsion
Ti Axinaea affinis ket ti maysa a dakkel a bassit a mula wenno bassit a kayo. Dagiti inploressensia ket dagiti terminal a panikula dagiti sabomg nga addaan kadagiti lima a parte. Namudel ti calyx ken arinduyog dagiti petalo ken agmaris iti puraw nga addaan iti derosas, nalabbasit wenno morado. Dagiti estambre ket nangisit nga agraman kadagiti naraniag a kahel a bimsug a parte. Superior ti iitlogan ken ti bunga ket adu ti bukelna a kapsula.
Ekolohia
Kaaduan dagiti kameng ti pamilia ti Melastomataceae ket mapolinar babaen ti buzz pollination, ti maysa pamay-an a ti maysa naisangayan a sebbangan ti uyokan ket makabael nga agpartuat kadagiti panagkuyegyeg a mangpalukay kadagiti polen no bistaenda dagiti sabong, ngem dagiti sabong dagiti kameng ti henero ti Axinaea ket addaan kadagiti naiduma a parte iti estambreda ken polinaren babaen dagiti billit. Saan nga agpataud dagitoy a sabong iti nektar, ngem mapabussog dagiti parte ken aglaon iti adu nga asukar, ken kaykayat a kankanen dagiti billit. No gaw-aten ken purosen dagiti billit ti bimsug a parte iti sippitna, mapilit a maiparuar ti angin babaen ti bassit nga abut, a mangawit iti puyot iti polen a maisanglad iti rupa ken tengnged ti billit. No mangan dagiti billit kadagiti sabali a sabong, maiyakar ti polen. Sumagmamano kadagiti polen ket maisanglad iti tengnga ti sabong a mabalin a mapasamak ti bukod a polinasion. Ti sabali pay a banag a mangpaadu ti gatad ti polinasion kadagiti populasion ti kayo, ket ti aggigiddan a panagsabong. Dagiti billit ken dagiti sabong ket agkukuyogda nga agbibia ken no ti pannakadadael ti habitat ket mangpabassit ti populasion dagiti agpolinar a billit, mabalin a maungaw ti kayo, malaksid no masukatan dagiti sabali a polinador.
Macrocnemum
Ti Macrocnemum ket ti henero ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket aglaon kadagiti sumaganad a sebbangan (ngem mabalin a saan a kompleto datoy a listaan):
Cochlospermum regium
Ti Cochlospermum regium, ammo pay iti Ingles a kas yellow cotton tree (Algodao do cerrado; สุพรรณิการ์, ), ket ti agsabsabong a mula a nagtaud manipud iti tropikal a savanna ti Cerrado iti Abagatan nga Amerika (Bolivia, Brasil, Paraguay), ngem kadawyan payen daytoy iti Abagatan a daya nga Asia.
Ti Cochlospermum regium ket bassit a kayo. Dagiti duyaw ken naraniag a sabongna ket agraman kadagiti antioksidante. Iti Tailandia daytoy ket sabong dagiti probinsia ti Nakhon Nayok, Sara Buri, Buri Ram, Suphan Buri ken Probinsia ti Uthai Thani.
Planchonella
Ti Planchonella ket ti henero dagiti agsabsabong a kayo iti pamilia ti gutta-percha iti Sapotaceae. Nanaganan kas pammadayaw ken ni Jules Émile Planchon, daytoy ket aglaon kadagiti agarup a 100 a nangruna a tropikal a sebbangan, ti dua ket mabirukan iti Abagatan nga Amerika ken agarup a 18 iti Australasia. Daytoy kte impalawag babaen ni Jean Baptiste Louis Pierre. Ti henero ket mairaman iti dakdakkel a henero iti Pouteria babaen dagiti dadduma nga autoridad, isu a dagiti sebbangan a kas ti Planchonella queenslandica ket ammoda pay a kas Pouteria queenslandica.
Stemonoporus lanceolatus
Ti Stemonoporus lanceolatus ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Dipterocarpaceae. Daytoy ket endemiko iti Sri Lanka.
Pagsasao a Kapori
Ti pagsasao a Kapori (Kapauri) ket timaysa a di naidasig a pagsasao a Papuano ti Laud a Papua.
Gérard Philipe
Ni Gérard Philipe (4 Disiembre 1922 – 25 Nobiembre 1959) ket maysa idi a promineta a Pranses nga aktor a nagaparang kadagiti 34 a pelikula kadagiti baetan ti 1944 ken 1959.
Pagsasao a Kaure
Ti pagsasao a Kaure ket ti pagsasao a Papuano ti Laud a Papua. Daytoy ket naisasao kadagiti purok ti Lereh, Harna, Wes, Masta, ken Aurina. Ti Narau ket saan a dialekto wenno asideg a kabagian a pagsasao.
Dagiti pangsandi
Dagiti napasingkedan a pagsandi ket ti 1sg wẽ, 2sg hane, 1pl nene. Ti porma ti 2sg ket kapada ti Mek ti *ka-n, ken ti 1pl ket kapada ti Pauwasi ti numu~nin, ngem malaksid iti dayta awan unay ti maibaga.
Hipotesis ti Kaure–Kapori
Insingasing ni Voorhoeve (1975) a ti Kaure ket kabagian idi dagiti dua a saan a naidasig a pagsasao ti Kapori ken Kosare. Nupay kasta, dagiti simmarsaruno a panangipateg ket saan a nakabiruk kadagiti ania man a signipikante a pannakaikapet (Rumaropen 2006, Wambaliau 2006).
Fleroya ledermannii
Ti Fleroya ledermannii ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Mabirukan daytoy iti Angola, Benin, Kamerun, ti Republika ti Kongo, ti Demokratiko a Republika ti Kongo, Côte d'Ivoire, Guinea Ekuatorial, Gabon, Ghana, Liberia, ken Nigeria. Daytoy ket maipangta babaen ti pannakaawan ti habitat.
Macrocnemum cinchonoides
Ti Macrocnemum cinchonoides ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Peru.
Julio Nalundasan
Pinatay idi ni Nalundasan babaen ti maysa a tirador idiay balayna idi 1935, kalpasan ti aldaw idi inabakna ni Marcos para iti maikadua a beses kadagiti panagbubutos para iti opisina ti representatibo para iti maikadua a distrito ti Ilocos Norte. Ni Ferdinand ti anak a lalaki ni Mariano Marcos, ken ti manugangna a lalaki a ni Quirino Lizardo ket kanungpalanda a napabasol iti daytoy a panagpapatay. Nupay kasta, ti panagpabasol ket binaliktad babaen ti Korte Suprema ti Filipinas, babaen ti maysa a keddeng babaen ni Jose P. Laurel ti Katakunaynay a Husgado (nga isu kas met ni Marcos, ket nagbalin a presidente).
Nasalakniban a Ladawan ti daga ti Karayan Amro
Ti Nasalakniban a Ladawan ti daga ti Karayan Amro ket ti maysa a nasalakniban a ladawan ti daga a mabirukan iti probinsia ti Aurora iti akindaya a Tengnga a Luzon iti Filipinas. Daytoy ket mangpreserba iti taudan ti danum para iti agrikultura, panagpataud iti elektrisidad ken danum a mainum iti adayo nga akin-amianan a komunidad ti Aurora iti aplaya ti Pasipiko. Immuna naitakder ti lugar idi 1990 a kas ti Amro River Watershed Forest Reserve tapno masalakniban, mataripato ken mapasayaat ti maited a danum iti Karayan Amro a kas nairangarang babaen ti Proklamasion Blng. 633 babaen ni Presidente Corazón Aquino. Idi 2000, naidasig manen ti reserba iti bakir a kas maysa a nasalakniban a ladawan ti daga babaen ti National Integrated Protected Areas System babaen ti pannakaisayangkat ti Proklamasion Blng. 274 babaen ni Presidente Joseph Estrada. Daytoy ket maysa kadagiti lima a nairangarang a nasalakniban a lugar ti Filipinas iti Aurora.
Deskripsion
Sakupen ti Nasalakniban a Ladawan ti daga ti Karayan Amro iti kalawa iti kadagiti akin-amianan nga ili ti Aurora iti Casiguran ken Dilasag. Daytoy ket gumay-at iti igid ti Karayan Amro manipud kadagiti taudan ti danumna iti asideg ti penned ti pagsibugan a pinatakder babaen ti National Irrigation Administration (NIA) iti kabambantayan ti Sierra Madre aginggana iti asideg dagiti pakadna iti aplaya ti Casiguran. Ti karayan ket ti maikatlo a kadakkelan a lugar ti pagbibingayan iti danum iti Aurora kalpasan kadagiti karayan ti Cabatangan–Malupa ken Diteki. Daytoy ket addaan iti dagup a kalawa iti lugar a pagayusan iti ken agatian idiay Luek Casiguran.
Mabirukan ti parke iti naabongotan iti bakir a parte ti Sierra Madre nga addaan kadagiti kangato iti pagbaetan ti ken  iti ngato ti pantar ti baybay. Daytoy ket agarup a iti amianan manipud iti poblacion ti Casiguran ken agarup a  manipud iti probinsial a kapitolio ti Baler. Adda maysa a proyekto iti hidroelektriko iti elektrisidad nga addaan iti kapasidad iti 3 megawatt a kaudian a naigunguna iti Alternergy Viento Partners Corp., ti maysa a kompania ti mapabaro nga enerhia, ken mabangonto iti igid ti karayan iti kaunegan ti nasalakniban a lugar.
Biag ti kaatapan
Ti parke ket ammo nga ayan dagiti agdumaduma a sebbangan ti kaatapan a kas ti water monitor, atiddog-ipus a makakue ti Filipinas, ugsa ti Filipinas, bassit a tukkatok ti Filipinas, salaksak ti Filipinas ken Brahminy kite. Ti bakirna ket ayan dagiti nangruna a flora a kaaduan a buklen dagiti sebbangan ti kayo ti dipterokarpo a kas ti Shorea polysperma (tanguile), Shorea squamata (mayapis), Shorea contorta (puraw a lauan), Shorea negrosensis (nalabbasit a lauan), Parashorea malaanonan (bagtikan), ken Syzigium nilidium (makaasim).
Macrocnemum jamaicense
Ti Macrocnemum jamaicense ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Hamaika.
Pagsasao a Nipsan
Ti pagsasao a Nipsan, wenno Akin-abagatan a Yali/Yale, ket ti pagsasao a Papuano ti Laud a Papua.
Pagsasao a Kosare
Ti pagsasao a Kosare (Kosadle) ket ti maysa a di naidasig a pagsasao a Papuano ti Laud a Papua.
Jean Gabin
Ni Jean Gabin (17 Mayo 1904 – 15 Nobiembre 1976) ket maysa idi a Pranses nga aktor ken sagpaminsan a kumakanta. Naikeddeng isuna a kas nangruna a pigura iti sinema ti Pransia, isu ket nagbida kadagiti nadumaduma a klasiko a pelikula a mairaman ti Pépé le Moko (1937), La grande illusion (1937), Le Quai des brumes (1938), La bête humaine (1938), Le jour se lève (1939), ken Le plaisir (1952). Ni Gabin ket inaramid idi a kameng ti Légion d'honneur, gapu ti kinapangruna ti papelna iti Sinema ti Pransia.
Maika-121 a meridiano laud
Ti 121° a meridiano laud ti Greenwich ket ti linia ti longitud nga umabot manipud iti Amianan nga Ungto iti ballasiw ti Taaw Artiko, Amianan nga Amerika, ti Taaw Pasipiko, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.
Ti maika-121 a meridiano laud ket mangporma ti nalatak a sirkulo a kakuyogna iti maika-59 a meridiano daya.
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto
Mangrugi iti Amianan nga Ungto ken mapan nga agpaabagatan iti Abagatan nga Ungto, ti maika-121 a meridiano laud ket lumabas babaen ti:
! scope="col" width="145" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Artiko ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat M'Clure ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Golpo Amundsen ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" | 🇺🇸 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Pasipiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika
Jean Marais
Ni Jean-Alfred Villain-Marais, kaaduan nga ammo a kas ni Jean Marais (11 Disiembre 1913 – 8 Nobiembre 1998), ket maysa idi a Pranses nga aktor, mannurat, direktor ken agkitkitikit. Is uket nangiladawan kadagiti sumurok a 100 pelikula ken isu idi ti musa ni Jean Cocteau ti naipammadayawan a direktor Idi 1996, isu ket nagungunaan ti Dayaw ti Lehion ti Pransia para kadagiti kontribusionna iti Sinema ti Pransia.
Alain Delon
Ni Alain Fabien Maurice Marcel Delon ket Pranses nga aktor ken negosiante, ken addaan iti dua a pannakaumili iti Pranses-Suiso manipud idi 1999. Ni Delon ket nagbalin a maysa kadagiti kalatakan nga aktor iti Europa kadagiti tawen ti 1960. Isu ket nakagun-od kadagiti pammadayaw para kadagiti papelena kadagiti pelikula a kas ti Rocco and His Brothers (1960), Purple Noon (1960), L'Eclisse (1962), The Leopard (1963), Lost Command (1966) ken Le Samouraï (1967). Kadagiti kurso ti karerna, nagobra ni Delon kadagiti adu nga ammo a direktor, a mairaman ni Luchino Visconti, Jean-Luc Godard, Jean-Pierre Melville, Michelangelo Antonioni ken Louis Malle.
Listaan dagiti botaniko babaen ti pangyababaan ti mannurat (K–L)
A–J
Ti agbiruk kadagiti naikabil para iti A–J, usaren ti tabla dagiti linaon dita ngato.
M–Z
Ti agbiruk kadagiti naikabil para iti M–Z, usaren ti tabla dagiti linaon dita ngato.
[[Kategoria:Dagiti listaan dagiti botaniko|*]
UTC+10:30
thumb|300px|UTC+10:30: Asul (Enero), Kahel (Hulio), Duyaw (amin a paset ti tawend), Napusasaw nga Asul - Luglugar ti baybay
Macrocnemum pilosinervium
Ti Macrocnemum pilosinervium ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Peru.
UTC+10:30
Ti UTC+10:30 ket panangilasin para iti timbengan ti oras manipud ti UTC iti +10:30. Daytoy nga oras ket inus-usar idiay:
Stemonoporus latisepalus
Ti Stemonoporus latisepalus ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Dipterocarpaceae. Daytoy ket endemiko iti Sri Lanka.
Stemonoporus lancifolius
Ti Stemonoporus lancifolius ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Dipterocarpaceae. Daytoy ket endemiko iti Sri Lanka.
Cochlospermum vitifolium
Ti Cochlospermum vitifolium ket ti kayo iti pamilia ti Bixaceae. Daytoy ket patneng iti Amianan ken Abagatan nga Amerika.
Isla Negros
Ti Negros ket timaysa nga isla idiay Filipinas, ken isu daytoy ti maikapat a kadakkelan iti pagilian nga addaan iti kalawa ti daga iti. Ti Negros ket maysa kadagiti adu nga isla a mangbukel iti Visayas, a mangporma iti tengnga a pannakabingay ti pagilian.
Manipud idi Mayo 29, 2015 aginggana idi Agosto 9, 2017, ti sibubukel nga isla ket tinurayan idi a kas maysa a administratibo a rehion nga opisial a ninaganan iti Rehion ti Isla ti Negros (Rehiyon sang Pulo sang Negros; Rehiyon sa Pulo sa Negros; Rehiyon ng Pulo ng Negros), naipangyababaan pay ken opisial a naidesignado a kas NIR (saan nga opsial a kas Rehion XVIII), ti maika-18 a rehion ti Filipinas a binukel ti urbano unay a siudad ti Bacolod ken dagiti probinsia ti Negros Occidental ken Negros Oriental, ken dagiti pay maitunos nga isla ken babassit nga isla iti kaunegan ti dagup a rehional a lugar iti.
Ti rehion ket napartuat idi Mayo 29, 2015 babaen ti ''Bilin Ehekutibo Blng. 183'' babaen ni Benigno Aquino III, nga isu idi ti presidente iti dayta a panawen. Ti kaaduan kadagiti agtataeng iti isla ket tinawtawagan iti Negrense (lokal a Negrosano). Manipud idi 2015, ti dagup a populasion ti Rehion ti Isla ti Negros ket 4,414,131 nga agtataeng, ken mangaramid daytoy iti maikapat a kaaduan ti populasion a rehion iti Visayas.
Idi Agosto 9, 2017, pinirmaan ni Presidente Rodrigo Duterte ti Bilin Ehekutibo Blng. 38 a mangwaswas ti Rehion ti Isla ti Negros.
UTC+10:00
thumb|300px|UTC+10: Asul (Disiembre), Kahel (Hunio), Duyaw (amin a paset ti tawen), Napusasaw nga Asul - Luglugar ti baybay
Ti UTC+10:00 ket panangilasin para iti timbengan ti oras manipud ti UTC iti +10. Daytoy nga oras ket inus-usar idiay:
Richard Burton
Ni Richard Burton, (10 Nobiembre 1925 – 5 Agosto 1984) ket maysa idi a Gales nga aktor iti entablado ken sinema ken ammo iti nasayaat a baritono a bosesna ken ti talentona a kas aktor.
Pagsasao nga Eipo
Ti pagsasao nga Eipo (Eipomek), wenno Lik, ket ti pagsasao a Mek ti akindaya a kabanbantayan ti Laud a Papua. Daytoy ket insasao babaen dagiti tattao nga Eipo nga agtataeng idiay igid ti Karayan Eipo. Ti dakkel a porsiento ti bokabulariona ket makibinningay iti Una ken Tanime, ken mangpormada iti maysa lugar ti dialekto.
Pannakaidasig
Maitagikua ti Eipo iti akindaya a sanga ti sasao a Mek a pamilia dagiti asideg nga agkakabagian a pagsasao a maitagikua iti dakdakkel a pannakaigrupo iti sasao a Trans–Baro a Guinea.
Pannakaiwarwaras
Ti pagsasao nga Eipo ket insasao babaen dagiti agarup a 3,000 a tattao iti igid ti Karayan Eipo idiay ginget ti Eipomek, a mabirukan iti akindaya kabanbantayan ti Lud a Papua.
Calycophyllum spruceanum
Ti Calycophyllum spruceanum (kadawyan a nagan: capirona), ket ti maysa a langit-langit a kayo nga indihenio iti katuduan a bakir ti Amasona.
Deskripsion
Ti kayo ket agtubo iti katayag aginggana iti 30 a metro. Iti las-ud dagitibulan ti kalgaw, daytoy ket agpataud kadagiti adu a puraw a nabanglo a sabong a sarunuen dagiti immatiddog a bunga nga ayan dagiti bukel nga agraman kadagiti 3-5 a bukbukel iti uneg. Ti ukis ti kayona ket sagpaminsan a maukisan tapno maliklikan dagiti lichen, fungus, epiphytes ken lianas.
Iti maminsan wenno mamindua iti makatawen, daytoy ket intero a maukisan ti ukis ti kayuna. Ti sirok ti nalamuyot a berde nga ukis ti kayo ket kasla ti nainitan a tao. No lumaklakay ti kayo, umad-adu a maukisan ti ukis ti kayo. Daytoy ket agpataud kadagiti puraw wenno berde a sabong iti baetan ti Marso ken Abril. Daytoy ket agbunga iti baetan ti Hulio ken Nobiembre, ken maiwaras dagiti bukel babaen ti angin ken danum. Ti kayona ket maus-usar para iti parquet.
UTC+11:00
thumb|300px|UTC+11: Asul (Disiembre), Kahel (Hunio), Duyaw (amin a paset ti tawen), Napusasaw nga Asul – Luglugar ti baybay
Ti UTC+11:00 ket panagilasin para iti timbengan ti oras manipud iti UTC iti +11. Daytoy nga oras ket inus-usar idiay:
Calycophyllum spruceanum
Dagiti usar
Ti naipamaga nga ukis ti kayo ket inus-usar a pangngagas iti fungus iti kudil. Maus-usar pay a kas antidiabetiko ken para iti impeksion iti mata.
Napardas nga agtubo ti kayo, iti kaunegan ti walo a tawen. Ti kayo ket masansan a mapukpukan para iti tabla.
Pagtubuan a rehion
Agtubo ti Calycophyllum spruceanum kadagiti pagilian ti Abagatan nga Amerika iti Bolivia, Colombia, Brasil, Ecuador, ken Peru.
Pagsasao a Pawaia
Ti Pawaia, ammo pay a kas Sira, Tudahwe, Yasa, ket ti pagsasao a Trans–Baro a Guinea a mangporma ti tentatino a nawaya a sanga iti dayta a pamilia iti panangidasig ni Malcolm Ross (2005). Uray no ti Pawaia ket addaa iti bokabulario ti proto-Trans–Baro a Guinea, inkeddeng ni Ross a madudua ti pannakairamanna iti magun-od nga ebidensia.
Pagsasao a Nalca
Ti pagsasao a Nalca (Naltya, Naltje) ket ti pagsasao a Papuano ti Laud a Papua. Dagiti sabali a nagan ket ti Hmanggona, Hmonono, Kimjal (Kimyal). Ti naud-udi a naibaga ket inus-usar para iti Korupun-Sela.
Akabira, Hokkaido
Ti Akabira (赤平市) ket ti siudad a mabirukan iti tengnga ti Subprepektura ti Sorachi, Hokkaido, Hapon. Ti nagan ket Ainu para iti "bakras tib antay".
Manipud idi Abril 30, 2017, ti siudad ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 10,686, ken ti densidad ti populasion iti 82 a tattao tunggal maysa a km2. Ti dagup a kalawa ket 129.88 km2. Ti siudad ket dati a narang-ay a pagminaan iti uging a siudad, ti populasionna ket umabot iti 59,430 idi 1960. Ti populasion ket nagin-inuten a bumasbassit.
Pagluganan
Nangruna a Linia ti Nemuro: Akabira – Moshiri – Hiragishi
Cephalanthus occidentalis
Ti Cephalanthus occidentalis ket ti sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti kape iti Rubiaceae, a patneng iti akindaya ken akin-abagatan nga Amianan nga Amerika. Dagiti kadawyan a nagan iti Ingles ket mairaman ti buttonbush, common buttonbush, button-willow ken honey-bells.
Deskripsion
Ti C. occidentalis ketti matmatnag-bulong a bassit a mula wenno bassit a kayo nga agpakatengnga ti katayag iti, ngem mabalin a makaabot iti. Dagiti bulong ket agsumbangir wenno dagiti balikuskos ti tallo eliptiko aginggana iti arinduyog, iti kaatiddog ken  iti kaakaba, nga agraman iti nalamuyot nga igid ken ababa a pesiolo. Dagiti sabong ket naurnos iti nasamek a nagtimbukel nga inploressensia iti iti diametro iti ababa a pedunkulo. Ti tunggal amaysa a sabong ket addaan iti naidekket a napusasaw a duyaw nga uppat pingir a corolla a mangbukel it imaysa nga atiddog a narapis a tubo a maikapet kadagiti sepalo. Rumrummuar bassit ti stigma manipud iti corolla. Ti bunga ket nagtimbukel a rimpuok dagiti achene.
Taksonomia
Adda dagiti dua a karuay, a saan a naikeddeng a naiduma babaen dagiti amin nga autoridad:
Cochlospermum fraseri
Ti Cochlospermum fraseri ket ti kayo iti pamilia ti Bixaceae kadagiti kadawyan a nagan iti Ingles iti cotton tree, kapok bush, and kapok tree. Daytoy ket patneng iti amianan akinlaud nga Australia (iti Akinlaud nga Australia aken ti Akin-amianan a Teritorio ).
Deskripsion
Ti Cochlospermum fraseri ket ti maysa a matnag-bulong a kayo wenno bassit a mula a mabalin nga agtubo iti katayag aginggana iti 7 m. Daytoy ket agsabong manipud iti Abril aginggana iti Oktubre (Marso aginggana iti Agosto ), dagiti inploressensia ket terminal iti panikula. Ti sabong ket asimetriko, agraman kadagiti lima a sepalo kadagiti dua a balikuskos, ken dagiti dua nga akinruar a sepalo ket basbassit ngem dagiti tallo nga akin-uneg. Daytoy ket addaan kadagiti adu a bilang dagiti estambre. Agparang dagiti sabong no ti kayo ket awanen dagiti bulong. Daytoy ket agbunga manipud iti Hunio aginggana iti Marso, ken dagiti bunga ket natarikayo a kapsula nga agraman kadagiti 3 aginggana iti 5 a balbula. Ti bukel ket palikmutan babaen ti nalamuyot, kasla kapas a linabag, a makaited iti kadawyan a naganna iti kayo ti kapok.
Pannakaiwarwaras ken habitat
Mabirukan daytoy kadagiti biorehion ti Tengnga a Kimberley, Dampierland, Gulf Fall and Uplands, Akin-amianan a Kimberley, Ord Victoria Plain, Pine Creek, Victoria Bonaparte iti Akin-amianan a Teritorio., ken dagiti biorehion ti Tengnga a Kimberley, Dampierland, Great Sandy Desert, Akin-amianan a Kimberley, Ord Victoria Plain, Victoria Bonaparte iti Akinlaud a Australia.
Ti Cochlospermum fraseri ket agtubo iti nawaya a kakaykayuan ti eucalyptus kadagiti nadumaduma a kita ti daga, mairaman dagiti darat, dagiti nabisel a daga, ken dagiti nakaro a nasekka a daga.
Dagiti usar
Dagiti indehenio a tattao iti akin-amianan nga Australia ket kankanenda dagiti sabong, naata wenno maluto, ken dagiti ramut ti ubing a mulmula. Usarenda pay dagiti kapas manipud iti bukel akas dekorasion iti bagi.
UTC+09:45
Ti UTC+09:45 ket panangilasin para iti timbengan ti oras manipud ti UTC iti +09:45.
Ti UTC+09:45 ket naus-usaren a aks oras idiay Australia (Kalgaw nga Oras ti Sentral nga Akinlaud, wenno CWST). Nausar idi daytoy kadagiti balay ti igid ti kalsada iti igid ti Kalsada Eyre idiay Akinlaud nga Australia ken Abagatan nga Australia iti las-ud ti kalgaw bayat ti Akinlaud nga Australia iket adda iti oras a panagin-inut ti lawag. Urayno saan nga opisial, ti bilin ti gobierno a sona ti oras, dagiti pagbeddengan a pagrugianna ken pagpatinggaanna ket nalawag ken kadawyan dagitoy a naipakpakita kadagiti mapa ti kalsada iti lugar.
Ti UTC+09:45 ket naus-usaren kadagiti 5 a lugar idiay Australia, a mairaman ti Border Village, Caiguna, Eucla, Madura ken Mundrabilla. Iti agdama, dagitoy a lugar ket agus-usarda ti UTC+08:45 gapu ta ti Akinlaud nga Australia ket saan nga agus-usar iti oras a panagin-inut ti lawag.
Fleroya rubrostipulata
Ti Fleroya rubrostipulata ket ti maysa a kayo nga indihenio iti Daya nga Aprika. Mabirukan daytoy iti Rwanda, Uganda, manipud iti Etiopia aginggana iti Malawi. Daytoy ket agtubo kadagiti nabasa a bakir aginggana iti 2000 m ASL ken adu daytoy kadagiti kalugnakan a bakir iti igid ti Danaw Victoria.
Deskripsion
Ti kayo ket 20 m ti katayag, adaan daytoy kadagiti manmano a dakkel a sanga a mangbukel iti nagtimbukel a balangat. Ti ukis ti kayo ket napusasaw a maris-dapo a kayumanggi, nakersang ken napuskol. Dakkel dagiti bulong, agsumbangir nga agparis, nasileng iti ngato ken akaba nga immitlog. Rummuar dagiti sabong kadagiti nagtimbukel nga ulo, 2.5 cm iti kaakaba, berde-duyaw-puraw a nasam-it iti banglo kadagiti 3–7 cm iti kaatiddog nga ungkay. Dagiti bunga iti ulo ket kapsula iti agarup a 1 cm iti kaatiddog, ken aglaon kadagiti bassit-usit a napayakan a bukel.
Pagsasao a Korupun
Ti pagsasao a Korupun (Korapun) ket ti pagsasao a Papuano ti Laud a Papua. Dagiti dialekto ket ti Korupun (Duram), Dagi, Sisibna (Gobugdua), Deibula, (Akinlaud) Sela. Daytoy ket ammo pay a kas Kimyal of Korupun; ti Kimyal ket ti sabali a nagan para iti Nalca.
Segun ken ni Timothy Usher, ti "Korupun" nga inpalawag babaen ni Bromley ket sabali, ngem asidegda nga agkabagian a pagsasao.
Cochlospermum religiosum
Ti Cochlospermum religiosum ket ti agsabsabong a mula manipud iti tropikal a rehion ti Abagatan a daya nga Asia ken ti Subkontinente Indiano. Daytoy ket bassit a kayo nga agtubo iti katayag iti a kadawyan a mabirukan kadagiti matnag-bulong a bakir. Ti nagan a religiosum ket naala manipud iti kinapudno a dagiti sabong ket inus-usar a kas daton kadagiti templo. Daytoy ket ammo pay iti Ingles a kas silk-cotton tree gapu kadagiti kapsula nga aglon kadagiti bukel nga agraman kadagiti nalamuyot a kasla kapas a banag a kapada iti kapok. Ti sabali pay a naganna iti Ingles ket buttercup tree gapu ta dagiti duyaw ken naraniag a sabong ket kasla dagiti dakkel a Ranunculus.
802
Ti tawen idi 802 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
801
Ti tawen idi 801 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Tropiko ti Kaprikornio
thumb|350px|Mapa ti lubong a mangipakpakita ti Tropiko ti Kaprikornio thumb|right|350px|Ti Tropiko ti Kaprikornio iti [[Mapa ti Lubong kadagiti Hemisperio ni Samuel Dunn idi 1794|Mapa ti Lubong ni Dunn idi 1794]] thumb|350px|Monumento a mangmarka ti Tropiko ti Kaprikornio iti amianan bassit ti [[Antofagasta, Chile]] thumb|Longreach, Queensland, Australia thumb|Senial a mangmarka ti tropiko idiay [[Maringá, Brasil]] thumb|Pagorasan ti init iti Tropiko ti Kaprikornio, [[Proninsia ti Jujuy, Arhentina]]
Ti Tropiko ti Kaprikornio (wenno ti Akin-abagatan a tropiko) ket ti sirkulo ti latitud nga aglaon ti subsolar a punto iti solstisio ti Disiembre. Daytoy ket isu ti akin-abagatan unay a latitud a ti Init ket mabalin a dagus nga adda iti ngato. Iti akin-amianan a kapadana ket ti Tropiko ti Kanser.
Ti Tropiko ti Kaprikornio ket maysa kadagiti lima a nangruna a sirkulo ti latitud a mangmarka kadagiti mapa iti Daga. Manipud idi 2014, ket latitudna ket 23° 26' 14.440" iti abagatan ti Ekuador, ngem agin-inut a mapmapan nga agpaamianan, iti agdama a gatad iti 0.47 arkosegsegundo, wenno 15 metmetro, tunggal maysa a tawen.
Heograpia ken enbironmento
Ti Tropiko ti Kaprikornio ket ti mangbingbingay a linia a nagbaetan ti Akin-abagatan a Temperado a Sona iti abagatan ken ti tropiko iti amianan. Ti kapada ti akin-amianan a hemisperio ti Tropiko ti Kaprikornio ket ti Tropiko ti Kanser.
Saan a natalinaay ti puesto ti Tropiko ti Kaprikornio, ngem agdumaduma iti narikut a tabas kadagiti napalabas a panawen; kitaen dagiti sirkulo ti latitud para iti pakaammo.
Kasla met ti Tropiko ti Kanser, kaaduan kadagiti lugar iti igid ti Tropiko ti Kaprikornio ket addaan kadagiti namaga wenno namaga bassit a klima, ngem iti Tropiko ti Kaprikornio daytoy a saan a nasayaat a kasasaad ti enbironmento ket kumaro gapu ta idiay Australia ken Akin-abagatan nga Aprika ti tektoniko nga aktibidad ken glasiasion ket saanen a mapaspasamak manipud idi 300 a riwriw a tawtawen a napalabas ti Karbonipero, isu a ti kinamaga ket pakaruen babaen ti dagiti saan unay a nalames a daga. Daytoy ket pagresultaan iti kadawyan nga awan unay a mulmula, a dagiti perenial a karuotan ket mapasamak iti saan a nalames nga agrengrengngat a sekka a dagdaga. Idiay Australia, dagiti lugar iti Tropiko ket addaan kadagiti kaaduan a panagdumaduma ti panagtudtudo iti lubong ken isu a dagiti nabasbasa a lugar ket kadawyan a saan a matalon gapu ta dagiti taudan ti panagsibog ket mamagaanda kadagiti namaga a tawtawen. Idiay akin-abagatan nga Aprika, nga idiay ket mapagtalkan met ti panagtutudo, mabalin met ti agtalon ngem bassit ti maapit urayno agusar kadagiti abuno.
Idiay Abagatan nga Amerika, bayat a dagiti kratob a daga ket gangani a duog a kas idiay Australia ken Akin-abagatan nga Aprika, ti kaadda ti heolohiko nga ubing ken agbalbaliw nga Andes ket mangibaga a daytoy a rehion means ket adda kadagiti akinlaud a bangir ti subtropikal nga antisiklon isu a makaawat ti nabara ken nadam-eg nga angin manipud iti Taaw Atlantiko. Kas resulta, dagiti lugar idiay Brasil a kadenna ti Tropiko ket dagiti nangruna unay a rehion ti agrikultura, ken agpatpataud kadagiti adu a kantidad dagiti apit a kas ti kape, ken ti natural a mulmula ti katuduan a bakir ket intero a napukpukan. Iti ken ti laud ti Andes, nupay kasta, ti Humboldt Current ket mangaramid kadagiti namaga unay a kondision, ken mangpartuat daytoy kadagiti kamagaan a desierto iti lubong, isu nga awan dagiti glasier iti nagbaetan ti Volcán Sajama iti 18˚30'S ken Cerro Tres Cruces iti 27˚S. Gangani nga awan dagiti mula ditoy, ngem idiay akindaya a bakras ti Andes ket makaanayen ti panagtudtudo para iti masibugan ti tudo nga agrikultura.
Iti likmut ti lubong
Mangrugi iti Kangrunaan a Meridiano ken mapan nga agpadaya, ti Tropiko ti Kaprikornio ket labsanna ti:
! scope="col" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" | ! scope="row" | ! scope="row" | ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Indiano ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Indiano ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Coral ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Pasipiko ! scope="row" | ! scope="row" | ! scope="row" | ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko
804
Ti tawen idi 804 ket bisiesto a tawen a nangrugi iti Lunes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Maika-120 a meridiano laud
thumb|Ti maika-120 a meridiano ket mangipalawag ti pagbeddengan a nagbaetan ti [[British Columbia ken Alberta idaiy Kanada, ken agarup a mangipalawag ti paset a pagbeddengan a nagbaetan ti California ken Nevada idiay Estados Unidos.]]
Ti 120° a meridiano laud ti Greenwich ket ti linia ti longitud nga umabot manipud iti Amianan nga Ungto iti ballasiw ti Taaw Artiko, Amianan nga Amerika, ti Taaw Pasipiko, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.
Ti maika-120 a meridiano laud ket mangporma ti nalatak a sirkulo a kakuyogna iti maika-60 a meridiano daya.
Idiay Kanada kaaduan ti pagbeddengan a nagbaetan ti British Columbia ken Alberta ket naipalawag babaen ti daytoy a meridiano, ken idiay Estados Unidos ti paset a pagbeddengan a nagbaetan ti California ken Nevada ket agagrup a surotenna daytoy.
Ti natimbeng nga oras ti solar iti daytoy a meridiano ket mangikeddeng ti oras para iti Sona ti Oras ti Pasipiko (UTC−08:00) iti las-ud ti pagalagadan nga oras. Nupay kasta iti kaaduan a paset ti tawen, daytoy ti meridiano para iti Oras a Panagin-inut ti lawag ti Alaska, gapu ta ti oras ti panagin-inut ti lawag ket naob-obserba iti gangani a 2/3 iti tawen.
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto
Mangrugi iti Amianan nga Ungto ken mapan nga agpaabagatan iti Abagatan nga Ungto, ti maika-120 a meridiano laud ket lumabas babaen ti:
! scope="col" width="145" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Artiko ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat M'Clure ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat Prinsipe ti Gales ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Golpo Amundsen ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" | 🇺🇸 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Pasipiko ! scope="row" | 🇺🇸 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Pasipiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika
805
Ti tawen idi 805 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Gyrostipula
Ti Gyrostipula ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Mabirukan ti henero iti Comoros ken Madagascar.
Maika-77 a paralelo amianan
Ti maika-77 a paralelo amianan ket ti sirkulo ti latitud a 77 gradgrado iti amianan ti ekuador a plano ti Daga, idiay Artiko. Daytoy ket ballasiwenna ti Taaw Atlantiko, Europa, Asia, ti Taaw Artiko ken Amianan nga Amerika. Daytoy ti akin-amianan unay nga integral a paralelo a lumabas babaen ti kontinental a nangruna a daga (ti Peninsula ti Taymyr ti Siberia).
Likmut iti lubong
Mangrugi iti Kangrunaan a Meridiano ken mapan nga agpadaya, ti 77° a paralelo amianan ket lumabas iti:
! scope="col" width="145" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" | 🇳🇴 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Barents ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Kara ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Kara ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Kara ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Laptev ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Laptev ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Artiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Daya a Siberia ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Artiko ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Luek Moore ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Daan a nanaganan a bagi ti danum ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | LingsatHazen ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Kanal Byam Martin ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat Desbarats ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Saan a nanaganan a bagi ti danum ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Luek Napier ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Luek Norwego ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Luek Baffin ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Luek Baffin ! scope="row" | 🇬🇱 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko
Pradosia
Ti Pradosia ket ti henero dagiti mula iti pamilia ti Sapotaceae a naipalawag a kas maysa a henero idi 1872.
Kaaduan dagiti sebbangan ti Pradosia ket patneng iti Tengnga ken Abagatan nga Amerika, ngem adda met bassit a mabirukan iti Trinidad ken iti tropikal nga Aprika.
806
Ti tawen idi 806 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Kamoenai, Hokkaido
Ti Kamoenai (神恵内村) ket maysa nga purok a mabirukan idiay Subprepektura ti Shiribeshi, Hokkaido, Hapon. Daytoy ti maikadua a kabassitan a munisipalidad idiay Hokkaido babaen ti populasion, kalpasan ti Otoineppu.
Manipud idi Septiembre 2016, ti purok ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 904. Ti dagup a kalawa ket 147.71 km².
Heograpia
Ti Kamoenai ket mabirukan iti akinlaud a parte ti Peninsula Shakotan.
Pakasaritaan
Ti Kamoenai ket naparang-ay idi babaen ti panagkalap. Ti Purok Kamoenai ket naikaykaysa idi iti Purok Akaishi ken Purok Sannai ken nagbalin a Maikadua a Klase a Purok idi 1906.
Indianapolis
Ti Indianapolis, (naipangyababaan iti Indy ) ket isu ti kapitolio ken ti kaaduan ti populasion nga Estado ti Indiana, ken isu pay ti tugaw ti kondado ti Kondado ti Marion. Manipud ti senso ti Estados Unidos idi 2010, ti populasion ti siudad ket 820,445 Daytoy ket isu ti maika-12 a kadakkelan a siudad idiay Estados Unidos ken ti maika-29 a kadakkelan a metropolitano a lugar idiay Estados Unidos.
Capirona
Ti Capirona ket ti maysa a monotipiko a henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Aglan laeng ti henero iti maysa a sebbangan, viz. Capirona decorticans, a patneng iti akin-amianan nga Abagatan nga Amerika. Daytoy ket naireportan manipud iti Guiana a Pranses, Guyana, Surinam, Venezuela, Colombia, Ecuador, Perú, ken ti akin-amianan a Brasil.
807
Ti tawen idi 807 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
UTC+11:30
thumb|500px|UTC+11:30: Asul (Disiembre), Kahel (Hunio), Duyaw (amin a paset ti tawen), Napusasaw nga Asul - Luglugar ti baybay Ti UTC+11:30 ket panangilasin para iti timbengan ti oras manipud ti UTC iti +11:30. Daytoy nga oras ket inus-usar idiay:
Historikal
Idi Nobiembre 2, 1868, ti Baro Selanda ket opisial a nagampon ti pagalagadan nga oras a nailianto a mapaliiw, ken mabalin nga isu ti immuna a pagilian a nagaramid ti kastoy. Daytoy ket naibatay iti longitud ti 172° 30' a Daya ti Greenwich, Daytoy ket 11 nga or-oras 30 a minminuto nga umuna iti Greenwich Mean Time. Daytoy nga pagalagadan ket ammo a kas ti Medio nga Oras ti Baro a Selanda (NZMT)'. Tatta nga aldaw daytoy ket kapada ti sona nga oras a sakupen babaen ti UTC+11:30.
Fleroya stipulosa
Ti Fleroya stipulosa ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Mabirukan daytoy iti Angola, Kamerun, Republika ti Tengnga nga Aprika, ti Republika ti Kongo, ti Demokratiko a Republika ti Kongo, Gabon, Gambia, Ghana, Guinea, Nigeria, Senegal, Sierra Leone, Sudan, Uganda, ken Zambia. Ti masna a habitatna ket dagiti subtropikal wenno tropikal a nadag-eg a tanap a bakir ken dagiti subtropikal wenno tropikal a kalugnakan. Daytoy ket maipangta babaen ti pannakaawan ti habitat.
UTC+12:00
thumb|UTC+12 2010: Asul (Disiembre), Kahel (Hunio), Duyaw (amin a paset ti tawen), Napusasaw nga Asul - Luglugar ti baybay
Ti UTC+12:00 ket panangilasin para iti timbengan manipud ti UTC iti +12.
Historikal a panagbalbaliw
Ti Atol ti Kwajalein, iti Is-isla ti Marshall, ket mangipauna kadagiti 24 nga oras iti bangir ti akindaya a hemisperio iti Sangalubongan a Linia ti Petsa babaen ti panaglabas iti Agosto 21, 1993.
Maika-119 a meridiano laud
Ti 119° a meridiano laud ti Greenwich ket ti linia ti longitud nga umabot manipud iti Amianan nga Ungto iti ballasiw ti Taaw Artiko, Amianan nga Amerika, ti Taaw Pasipiko, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.
Ti maika-119 a meridiano laud ket mangporma ti nalatak a sirkulo a kakuyogna iti maika-61 a meridiano daya.
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto
Mangrugi iti Amianan nga Ungto ken mapan nga agpaabagatan iti Abagatan nga Ungto, ti maika-119 a meridiano laud ket lumabas babaen ti:
! scope="col" width="145" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Artiko ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Kanal Crozier ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat M'Clure ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat Prinsipe ti Gales ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Golpo Amundsen ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" | 🇺🇸 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Pasipiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika
809
Ti tawen idi 809 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
808
Ti tawen idi 808 ket bisiesto a tawen a nangrugi iti Sabado (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
UTC+12:45
thumb|500px|UTC+12:45: Asul (Disiembre), Kahel (Hunio), Duyaw (amin a paset ti tawen), Napusasaw nga Asul - Luglugar ti baybay
810
Ti tawen idi 810 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Jose Garvida Flores
Ni José Garvida Flores (Disiembre 9, 1900 – Agosto 12, 1944) ket maysa idi a mannurat nga Ilokano manipud idiay Bangui, Ilocos Norte, Filipinas. Isu ket maysa idi a mannaniw ken dramaturgo, ken nagsursurat kadagiti adu nga urnong dagiti daniw a mairaman ti Wayawaya ken Sabsabali a Dandaniw, Pitik Ti Puso, Kaanunto, Tanda Ti Ayan-ayat, ken dagiti drama kas ti Dagiti Ayan-ayat ni Dr. Jose Rizal, ken ti Ayat Iti Ili ken Dadduma Pay a Drama.
Naisurat dagiti artikulona iti Ilokano (Bannawag ken Ti Bagnos), ken iti Ingles (The Tribune), ken iti Espaniol (La Lucha ken El Norte), kdpy. Isu pay ket daulo nga editor ti Dangadang, ti sabali pay a diario nga Ilokano, nga impablaakna a kakuyog ni Santiago S. Fonacier.
Maika-20 ken 21 a siglo
Adda dagiti sumagmamano nga obrana nga itan ket nailista ken naidulin iti Philippine eLib, ti maysa a kolaboratibo a proyekto iti Nailian a Biblioteka ti Filipinas, Unibersidad ti Filipinas, Departamento ti Siensia ken Teknolohia, Departamento ti Agrikultura, ken ti Komision iti Nangatngato nga Edukasion.
Iti las-us ti terminona kas maysa a kongregista, nangipasa ni Rep. Antonio Raquiza iti maysa a linteg a mangipanagan manen iti Turod Sentinella iti Bangui a kas Parke José Garvida Flores (ti pannakabangonna ket inrugi ken binayadan babaen ti gobierno ngem saan a nabigbig ken nakompleto).
Ti Wayawaya Ken Sabsabali a Dandaniw, ket nailadawan iti Museo Ilocos Norte iti Siudad ti Laoag, Ilocos Norte, Filipinas.
Bertolonia
Ti Bertolonia ket ti henero nga aglaon kadagiti 14 a sebbangan ti napintas, pandek, agdalapdap, nalukneng a perenial, a patneng iti Abagatan nga Amerika. Dagitoy a hierba a mula ket maimulmula para iti napintas-maris, nalamuyot, ornamental a bulong, manipud iti nasileng a puraw nga agraman iti morado, derosas nga agraman iti morado, wenno gambang-berde nga agraman iti carmine ken napuspusasaw a tengnga a paragpag, ken morado iti baba. Dagiti bulong ket nakersang a nadutdotan, immitlog 7 cm (3 in) iti kaatiddog kadagiti ababa nga ungkay. Ti mula ket addaan kadagiti rimpuok ti bassit, sukog-kampana a sabong a maulit-ulit, iti ngato bassit dagiti bulong, ken ti maris ket manipud iti derosas, nalabbasit, duyaw aginggana iti morado.
Furubira, Hokkaido
Ti Furubira (古平町) ket maysa nga ili a mabirukan idiay Subprepektura ti Shiribeshi, Hokkaido, Hapon. Manipud idi 2016, ti ili ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 3,265, ken ti densidad ti populasion iti 17 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket.
Heograpia
Sakupen ti Furubira ti akindaya a patingga ti amianan nga aplaya ti Peninsula Shakotan a sanguenna ti Baybay ti Hapon. Ti ili ket kaaduan a nabangon iti likmut ti Karayan Furubira, nga agayus manipud kadagiti tangkig ti Peninsula ti Shakotan idiay Babay ti Hapon.
Pakasaritaan
Napundar idi ti Furubira a kas maysa kadagiti adu a pagtaengan iti rehion ti pagkalapan ti baramban idi rugi ti Paset ti Panawen ti Edo (1603–1868). Ti ili ket pormal a nainkorporado idi 1902.
811
Ti tawen idi 811 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Janotia
Ti Janotia ket ti monotipiko a henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Ti henero ket aglaon laeng iti bugbutong a sebbangan, viz. Janotia macrostipula, nga endemiko iti Madagascar.
813
Ti tawen idi 813 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Sarcaulus
Ti Sarcaulus ket ti henero dagiti mula iti pamilia ti Sapotaceae a naipalawag a kas maysa a henero idi 1882.
814
Ti tawen idi 814 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Sarcaulus
Ti Sarcaulus ket patneng iti tropikal a Tengnga ken Abagatan nga Amerika.
Chimarrhis
Ti Chimarrhis ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket addaan kadagiti 15 a mabigbig a sebbangan, a patneng iti Tengnga nga Amerika, Abagatan nga Amerika ken ti West Indies.
Condaminea elegans
Ti Condaminea elegans ket ti sebbangan ti agsabsabong a mula iti henero ti Condaminea a mabirukan idiay Peru.
Stemonoporus nitidus
Ti Stemonoporus nitidus ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Dipterocarpaceae. Daytoy ket endemiko iti Sri Lanka.
Condaminea
Ti Condaminea ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Mabirukan ti henero iti tengnga ken akin-abagatan a tropikal nga Amerika.
Axinaea sclerophylla
Ti Axinaea sclerophylla ket ti sebbangan ti kayo iti pamilia ti Melastomataceae. Daytoy ket endemiko iti Ecuador. Ti masna a habitatna ket dagiti subtropikal wenno tropikal a nadam-eg a bakir ti bantay.
Deskripsion
Ti Axinaea sclerophylla ket ti bassit a kayo agingga iti agarup a iti katayag. Dagiti inploressensia ket sumagmamano iti bilang nga addaan iti bassit a bilang dagiti sabong iti tunggal maysa nga inploressensia, dagiti sabong ket agarup a iti kaatiddog. Dagiti sabong ket morado, derosas wenno gangani a puraw ken addaan kadagiti nalasag, arinduyog a petalo ken dagiti parte iti lima.
Pannakaiwarwaras ken habitat
Ti sebbangan ket endemiko iti Ecuador a mabirukan iti akin-abagatan nga Andes kadagiti kangato iti pagbaetan ti. Daytoy ket ammo laeng kadagiti sangapulo ket dua a populasion iti sona ti bakir ti bantay, ti maysa ket manipud iti Sevilla de Oro iti Probinsia ti Azuay, maysa manipud iti asideg ti Sígsig aginggana iti kalsada ti Gualaquiza iti Probinsia ti Morona-Santiago, ken dagiti nabati ket manipud kadagiti Probinsia ti Loja ken Zamora-Chinchipe.
Ekolohia
Dagiti sabong ti A. sclerophylla ket polinaren babaen dagiti billit. Dagiti estambre ket addaan kadagiti bimsug a parte a naikapet no kanen dagiti billit. Maawis dagiti billit kadagiti estambre babaen ti nangato ti linaonna nga asukar. No sippiten dagiti billit dagitoy a parte, mapilitan a maiparuar ti angin babaen ti bassit nga abut, a mangawit iti puyot ti polen a manisanglad iti rupa ken tengnged ti billit. Mapolinarto ti no bistaenna ti sabali a sabong. Ti saan a kasayaatna daytoy nga espesialisado a mekanismo iti polinasion ket no bumassit ti naipangruna a sebbangan ti billit, ti kayo ket mabalin a saan a makabiruk iti maysa nga alternatibo a polinador ken mabalin a maungawto. Napalpaliiwen a mangmangan ti Diglossa cyanea kadagiti estambre, a saggaysana nga ik-ikkaten.
UTC+13:45
thumb|500px|UTC+13:45: Asul (Disiembre), Kahel (Hunio), Duyaw (amin a paset ti tawen), Napusasaw nga Asul – Luglugar ti baybay
Ti UTC+13:45 ket panangilasin para iti timbengan ti oras manipud iti UTC iti +13:45.