cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
888
Ti tawen idi 888 ket bisiesto a tawen a nangrugi iti Lunes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Pouteria arguacoensium
Ti Pouteria arguacoensium ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Sapotaceae. Daytoy ket endemiko iti Colombia.
Listaan dagiti purok idiay Hapon
Daytoy ket maysa a lokal a publiko a bagi a kakuyog iti prepektura (県), siudad (市), ken ili (町). Iti heograpia, ti gay-at ti purok ket adda iti kaunegan ti prepektura. Daytoy ket dakdakkel nge iti maysa a pagtaengan, ken maysa daytoy a pannakabingbingay iti away a distrito (郡), a nabingbingay met kadagiti ili ken dagiti purok ken awan dagiti panagtutuon ken awan dagiti nasakupan a lugar. Kas resulta iti panangikaykaysa, bumasbassiten dagiti bilang ti purok idiay Hapon.
889
Ti tawen idi 889 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Listaan dagiti purok idiay Hapon
Iti agdama, 13 kadagiti prepektura ket awanandan kadagiti purok: Tochigi (manipud idi Marso 20, 2006), Fukui (manipud idi Marso 3, 2006), Ishikawa (manipud idi Marso 1, 2005), Shizuoka (manipud idi Hulio 1, 2005), [Prepektura ti Hyōgo|Hyōgo]] (manipud idi Abril 1, 1999), Mie (manipud idi Nobiembre 1, 2005), Shiga (manipud idi Enero 1, 2005), Hiroshima (manipud idi Nobiembre 5, 2004), Yamaguchi (manipud idi Marso 20, 2006), Ehime (manipud idi Enero 16, 2005), Kagawa (manipud idi Abril 1, 1999), Nagasaki (manipud idi Oktubre 1, 2005), Saga (manipud idi Marso 20, 2006).
Dagiti innem a purok iti maisuppiatan nga Akin-amianan a Terteritorio ket saanda a mairaman iti listaan dita baba.
Coussarea
Ti Coussarea ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Mabirukan ti henero manipud iti akin-abagatan a Mehiko aginggana iti tropikal nga Amerika.
Adda dagiti agarup a 120 a sebbangan. Dagitoy ket bassit a mula ken kayo nga agraman kadagiti agsumbangir a naurnos a bulong ken dagiti dakkel, napintas a puraw a sabong nga agraman kadagiti uppat a pingir. Masansan a nabanglo dagiti sabong.
J. J. Thomson
Ni Apo Joseph John "J. J." Thomson, OM, FRS (18 Disiembre 1856 – 30 Agosto 1940) ket maysa idi a Britaniko a pisiko.
Idi 1897 ni Thomson ket nangipakita a dagiti rayos ti katodiko ket naglaon kadagiti dati a di ammo a negatibo a nakarga a partikula, ken isu ket naipammadayawan iti pannakaduktal ken pannakailasin iti elektron; ken iti nawatwatiwat a kapanunotan, iti pannakaduktal iti immuna a subatomiko a partikula. Ni Thomson ket naipammadayawan pay iti ppannakabiruk ti immuna nga ebidensia para kadagiti isotopo iti natalinaay nga (saan nga radioaktibo) elemento idi 1913, kas paset iti panagsukimatna iti komposision kadagiti rayos ti kanal (dagiti positibo nga iono). Isu pay ti nagparnuay ti espektrometro ti masa.
Ni Thomson ket nagungunaan idi 1906 iti Premio Nobel iti Pisika para iti panagduktal ti elektron ken para iti obrana iti konduksion iti elektrisidad kadagiti alingasaw.
Pouteria aristata
Ti Pouteria aristata ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Sapotaceae. Daytoy ket endemiko iti Kuba.
Pagsasao a Batuley
Ti pagsasao a Batuley (Gwataley) et ti pagsasao a naisasao idiay Is-isla Aru ti akindaya nga Indonesia. Daytoy ket asideg iti Mariri.
Corchorus walcottii
Ti Corchorus walcottii, kadawyan nga ammo iti Ingles a kas ti woolly corchorus, ket ti sebbangan ti bassit a mula iti pamilia ti Malvaceae. Daytoy ket endemiko iti Australia. Agtubo ti mula iaginggana iti 1.2 a metro iti katayag ken agpataud kadagiti duyaw a sabong iti pagbaetan ti Hunio ken Nobiembre iti patneng a sakup ti sebbangan.
Immuna a pormal a naipalawag ti sebbangan idi 1862 babaen ti botaniko ti Victoriano a Gobierno a ni Ferdinand von Mueller iti maikatlo a tomo iti bukodna a Fragmenta Phytographiae Australiae. Naibatay ti panangipalawag ni Mueller iti material ti mula nga inurnong babaen ni Pemberton Walcott manipud iti Isla Hearson (mabalin a ti Isla Dampier), Luek Nickol (iti asideg ti agdama nga aldaw a Karratha).
Mabirukan ti sebbangan iti Akinlaud nga Australia, Akin-amianan a Teritorio ken iti amianan-laud ti Abagatan nga Australia.
Rondeletia amplexicaulis
Ti Rondeletia amplexicaulis ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Hamaika.
Maika-32 a meridiano laud
Ti 32° a meridiano laud ti Greenwich ket ti linia ti longitud nga umabot manipud iti Amianan nga Ungto iti ballasiw ti Taaw Artiko, Greenland, ti Taaw Atlantiko, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.
Ti maika-32 a meridiano laud ket mangporma ti nalatak a sirkulo a kakuyogna ti maika-148 a meridiano daya.
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto
Mangrugi iti Amianan nga Ungto ken mapan nga agpaabagatan iti Abagatan nga Ungto, ti maika-32 a meridiano laud ket lumabas babaen ti:
! scope="col" width="145" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Artiko ! scope="row" | 🇬🇱 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Piordo Frederick E. Hyde ! scope="row" | 🇬🇱 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Piordo Independence ! scope="row" | 🇬🇱 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taawn ! scope="row" | Antartika
Seorsus
Ti Seorsus ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Myrtaceae. Ti kaada dagiti uppat a sebbangan iti Australia ken Borneo ket adu ti nagbabaetan, ken naipagpagarup a makaibaga a ti henero ket kasakbayan ti panagsisina ti Gondwana.
Dagiti sebbangan ket mairaman dagiti sumaganad:
Baybay Daya a Siberia
Ti Baybay Daya a Siberia (Ruso: Восто́чно-Сиби́рское мо́ре) ket ti pingir a baybay idiay Taaw Artiko. Daytoy ket mabirukan idiay pagbaetan ti Rawis Artiko iti amianan, ti aplaya ti Siberia iti abagatan, ti Is-isla Baro a Siberia iti laud ken Rawis Billings, idiay asideg ti Chukotka, ken Isla Wrangel iti daya. Daytoy a baybay ket nabeddengan iti Baybay Laptev iti laud ken ti Baybay Chukchi iti daya.
Daytoy a baybay ket maysa kadagiti saan unay a naad-adal iti lugar ti Artiko. Daytoy ket naidasdasig babaen ti nakaro a klima, nababa ti kaapgad a danum, ken ti kaawan unay ti flora, fauna ken populasion ti tao, ken dagiti pay kaababaw (kaaduan iti kaababaw iti 50 m), dagiti nabuntog nga anud ti baybay, dagiti ababa nga atab (nababbaba ngem 25 cm), dagiti kanayon nga angep, ken naipangpangruna iti kalgaw, ken ti kaadu dagiti lugar ti yelo a napno a matunaw laeng iti Agosto–Septiembre. Dagiti aplaya ti baybay ket natagtagitao kadagiti napalabas a rinibu a tawtawen babaen dagiti indihenio a tribu dagiti Yukagiro, Chukchi ken kalpasanna dagiti Even ken dagiti Evenki, a mangmangged iti panagkalap, panaganup ken panagtaraken ti reindeer. Dagitoy ket sinakop met dagiti Takuto ken kalpasanna dagiti Ruso.
Dagiti nangruna nga aktibidad ti industria iti lugar ket ti panagmina ken ti panaglayag iti kaunegan ti Akin-amianan a Dalan ti Baybay; saan unay a narang-ay ti komersial a panagkalap. Ti kadakkelan a siudad ken puerto ket ti Pevek, ti akin-amianan unay nga ili ti nangruna a daga ti Rusia.
Nagan
Ti agdama a nagan ket naidesignado iti baybay idi 27 Hunio 1935 babaen ti Bilin ti Gobierno ti Sobiet.Sakbay dayta, ti baybay ket awan idi iti naisangayan a nagan ken naglalaok a tinawtawagan iti Ruso a kas ti "Indigirskoe", "Kolymskoe", "Severnoe" (Akin-amianan), "Sibirskoe" wenno "Ledovitoe".
Sakup
Ti Gunglo ti Internasional Hidrograpiko ket ipalawagna dagiti patingga ti Baybay Daya a Siberia a kas ti sumaganad: Iti laud. Ti Akindaya a patingga ti Baybay Laptev [Manipud ti Akin-amianan unay a parte ti Isla Kotelni – babaen ti Isla Kotelni aginggana idiay Rawis Madvejyi. Kalpasanna babaen ti Isla Malyi, aginggana idiay Rawis Vaguin idiay Isla Nalatak a Liakhov. Kalpasanna idiay Sviaroy Noss iti nangruna a daga].
Iti amianan. Ti linia manipud iti Akin-amianan unay a punto ti Isla Wrangel (179°30'W) aginggana kadagiti Akin-amianan nga Is-isla De Long (mairaman dagiti isla ti Henrietta ken Jeannette) ken Isla Bennett, kalpasanna ti Akin-amianan unay a parte ti Isla Kotelni.
Iti daya. Manipud ti Akin-amianan unay a punto ti Isla Wrangel babaen ti daytoy nga isla aginggana ti Rawis Blossom kalpasanna idiay Rawis Yakan iti nangruna a daga (176°40'E).
Pagsasao a Susuami
Ti pagsasao a Susuami ket ti nakaro a naisagmak a pagsasao a Papuano, a naisasao iti nakaiyalisan a purok ti Manki iti igid ti akinngato a Karayan Watut, Probinsia ti Morobe, Papua Baro a Guinea. Nakarkulo idi 1980 nga adda dagiti 50 nga agsasao, ken nasuksukatanen manipud kadagiti nadumaduma a pagsasao ti purok, mairaman ti adayo a kabagain a Hamtai ken Angaataha, ken ti pay kadawyan a panagusar iti Tok Pisin kadagiti taga-ruar.
Baybay Greenland
Ti Baybay Greenland ket ti bagi ti danum a bineddengan ti Greenland iti laud, ti purpuro ti Svalbard iti daya, ti Lingsat Fram ken ti Taaw Artiko iti amianan, ken ti Baybay Norwego ken Islandia iti abagatan. Ti Baybay Greenland ket masansan a maipalawag a kas parte ti Taaw Artiko, ken sagpaminsan a kas parte ti Taaw Atlantiko. Nupay kasta, dagiti panangipalawag ti Taaw Artiko ken dagiti baybayna ket matarawidwidan a saan a husto wenno arbitrario. Iti kadawyan a panagusar ti termino a "Taaw Artiko" ket saan a mangiraman ti Baybay Greenland. Kadagiti oseanograpiko a panagadal ti Baybay Greenland ket naikeddeng a parte ti Baybay Nordiko ken kakuyogna ti Baybay Norwego. Dagiti Baybay ti Nordiko ket isu dagitoy ti nangruna a koneksion a pagbaetan dagiti taaw ti Artiko ken Atlantiko ken, iti kastoy, mabalin a nalatak ti kinapangruna iti mabalin panagpasardeng ti termohaline a sirkulasion. Iti oseanograpia ti Taaw Artiko ken dagiti Bayaby Nordiko ket masansan a kolektibo a tinwtawagan a kas ti "Baybay Mediteraneo ti Artiko", ti pingir a baybay ti Atlantiko.
Ti baybay ket addaan iti klima ti Artiko nga addaan kadagiti kankanayon nga akin-amianan nga angin ken dagiti temperatura a manmano a nangatngato ngem 0 °C. Daytoy ket dati a naglaon iti lugar ti dila ti yelo ti Odden (wenno Odden), ken gimmay-at daytoy nga agpadaya manipud iti nangruna nga igid ti yelo ti Daya a Greenland iti asideg ti 72–74°N iti las-ud ti panaglalam-ek ken nagtignay a kas nangruna a logar ti pormasion ti yelo idiay Artiko. Ti Yelo ti Laud ket agporma iti panawen ti panaglalam-ek idiay Baybay Greenland, iti amianan ti Islandia, iti pagbaetan ti Greenland ken isla ti Jan Mayen.
Gay-at
Iti daya. Ti Laud nga aplaya ti Laud a Spitzbergen [isla ti Spitsbergen ].
Iti abagatan a daya. Ti linia mangisilpo ti Akin-abagatan unay a punto ti Laud a Spitzbergen aginggana ti Akin-amianan a punto ti isla ti Jan Mayen, agpababa iti Laud nga aplaya iti dayta nga isla aginggana iti Akin-abagatan unay a puntona, kalpasanna ti Linia idiay Akindaya unay a punto ti Gerpir (67°05'N, 13°30'W) [Ti NB ket pudno nga adda iti 65.08333°N, -13.5°W] idiay Islandia.
Iti abagatan a laud. Ti linia a mangisilpo ti (Aminan a alaud unay apunto ti Islandia) aginggana idiay Rawis Nansen (68.25°N, -29.5°W) idiay Greenland.
Iti laud Ti Daya ken Amianan a daya nga aplaya ti Greenland iti pagbaetan ti Rawis Nansen ken ti akin-amianan unay a punto.
Pagsasao a Dobel
Ti pagsasao a Dobel, wenno Kobro’or, ket maysa kadagiti sasao nga Aru, nga insasao babaen dagiti agtataeng iti Is-isla Aru. Daytoy ket asideg iti Kola.
Cruckshanksia
Ti Cruckshanksia ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Mabirukan ti henero iti Arhentina ken Chile.
Hopea exalata
Ti Hopea exalata ket ti sebbangan ti kayo iti pamilia ti Dipterocarpaceae. Daytoy ket endemiko iti Isla Hainan iti akin-abagatan a Tsina ken nasalakniban a kas nailian a maikadua a klase. Adda dagiti sumagmamano a mannurat a mangikeddeng ti H. exalata a kas junior sinonimo ti Hopea reticulata nga ammo pay a manipud iti Bietnam.
Cruckshanksia
Adda dagiti 7 a sebbangan iti henero. Dagitoy ket yierba ken dagiti bassit a mula nga agtubo iti Desierto Atacama ken ti Andes. Dagitoy ket addaan kadagiti duyaw wenno derosas a sabong ken dagiti puraw wenno namarisan a kasla petalo a sepalo. Ti Cruckshanksia pumila ket maysa a tinawen a sebbangan nga agtubo kadagiti namaga a rehion ket agparang laeng kalpasan dagiti karkarna a pasamak a panagtudo; kadawyan a makita daytoy kadagiti 3 aginggana iti 5 a tawen iti las-ud ti El Niño.
Pouteria atabapoensis
Ti Pouteria atabapoensis ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Sapotaceae. Daytoy ket mabirukan iti Brasil ken Venezuela.
Rondeletia brachyphylla
Ti Rondeletia brachyphylla ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Hamaika.
Santa Fe, New Mexico
Ti Santa Fe ((Tewa: Ogha Po'oge, Navajo:Yootó)) ket isu ti kapitolio ti Estado ti New Mexico. Isu daytoy ti maikapat a kadakkelan a siudad idiay New Mexiko ken isu pay ti tugaw ti kondado ti Kondado ti Santa Fe. Ti Santa Fe ket isu ti kaduogan a kapitolio a siudad idiay Estados Unidos ken ti kaduogan a siudad idiay New Mexico. Ti Santa Fe (kaibuksilan “nasantuan a pammati” manipud iti pagsasao a Kastila) ket addaan iti populasion iti 69,204 manipud iti senso ti Estados Unidos idi 2012. Isu daytoy ti kangrunaan a siudad ti Estadistikal a Lugar ti Metropolitano a mangsakop iti amin a Kondado ti Santa Fe ken paset ti dakdakkel a Naitiptipon nga Estadistika a Lugar ti Albuquerque-Santa Fe-Las Vegas. Ti napno a nagan ti siudad idi nabangon ket La Villa Real de la Santa Fe de San Francisco de Asís (“Ti Naarian nga Ili iti Nasantuan a Pammati ni San Francisco iti Asis”).
Pagsasao a Tainae
Ti pagsasao a Tainae ket ti maysa a pagsasao nga Angan ti Papua Baro a Guinea.
Purok
thumb|Ti duog a purok ti [[Hollókő, Nógrád, Hungaria]] thumb|Purok Ti maysa a purok ket ti maysa a rimpouk iti pagtaengan ti tao wenno komunidad, dakdakkel ngem iti maysa a hamlet (purok pay iti awag daytoy iti Ilokano) ngem basbassit ngem iti maysa nga ili, nga addaan iti populasion a sumakop manipud iti bassit a gasut aginggana iti bassit a ribu. Uray no masansan a mabirukan kadagiti away a lugar, ti termino nga urbano a purok ket maipakat pay kadagiti naiduma nga urbano a kaarrubaan. Kadawyan a permanente dagiti purok, nga addaan kadagiti naitalinaay a pagnaedan; nupay kasta, adda pay dagiti temporario a pagtaengan. Iti pay maipatinayon, dagiti pagnaedan iti purok ket agaassidegda, ken saanda a naiwarwaris iti nalawa a langa ti daga, a kas ti maysa a nawarwaris a pagtaengan. Iti napalabas, dagiti purok ket kadawyan a porma ti komunidad para kadagiti kagimongan nga agsansanay iti subsistensia nga agrikultura, ken kadagiti pay dadduma a saan nga agrikultura a kagimongan. Idiay Gran Britania, ti maysa a hamlet ket makagun-od iti pannakaawag a kas maysa a purok no nakabangon iti simbaan. Kadagiti adu a kultura, bassit dagiti ili ken dagiti siudad, ken adda laeng dagiti bassit a paset ti populasion iti agnanaed kaniada. Ti Industrial a Rebolusion ket nakaawis iti adu a bilang ti tattao nga agtrabaho kadagiti molino ken paktoria; ti konsentrasion ti tattao ket gapuanan ti idadakkel dagiti adu a purok kadagiti ili ken siudad.
Albert Abraham Michelson
Ni Albert Abraham Michelson ( Deisiembre 19, 1852 – Mayo 9, 1931) ket maysa idi nga Amerikano a pisiko a naam-ammuan para iti obrana iti panagrukod ti kapardas ti lawag ken naipangpangruna para iti eksperimento Michelson–Morley. Idi 1907 isu ket nagungunaan iti Premio Nobel iti Pisika. Isu ti immuna nga Amrikano a nakaawat iti Premio Nobel kadagiti siensia.
Pagsasao a Karey
Ti pagsasao a Karey (Krei) ket maysa kadagiti sasao nga Aru a naisasao idiay Is-isla Aru ti akindaya nga Indonesia.
Masna a Parke ti Bicol
Ti Masna a Parke ti Bicol ket ti maysa a nasalakniban a lugar iti Filipinas a mabirukan iti Rehion ti Bicol iti akin-abagatan a Luzon. Daytoy ket sakkawenna ti kabambantayan a pagbeddengan a pagbaetan dagiti probinsia ti Camarines Norte ken Camarines Sur iti akin-amianan nga interior ti Peninsula ti Bicol. Immuna a nairangarang a nailian a parke a mangsakop iti  idi Pebrero 13, 1934 babaen ti Proklamasion Blng. 657 ni Gobernador Heneral Frank Murphy, kanungpalan a naipadakkel ti Nailian a Parke ti Bicol iti agdama a kalawana iti babaen kadagiti enimienda a naaramid iti Proklamasion Blng. 655 a pinirmaan babaen ni Presidente Manuel Luis Quezon idi Disiembre 23, 1940. Naidasig manen ti lugar a kas masna a parke idi Disiembre 29, 2000 babaen ti birtud ti Proklamasion Blng. 43 babaen ni Presidente Joseph Estrada.
Heograpia
Ti parke ket ballasiwen dagiti lima a karayan ken dagiti sangapulo ket maysa a waig nga agatian iti Karayan Bicol. Daytoy ket aglaon kadagiti masna a paglaguyan, dagiti pagpiknikan a lugar, parke ken dagiti lugar a pagkampuan, dagiti masna a pagnaan, dagiti paglinongan, ken dagiti botanikal ken soolohikal a hardin. Adda pay dagiti bassit a bilang dagiti pagtaengan iti pagbeddengan ti parke nga addaan iti dagup a populasion iti 9,802 idi 1991, ti kadakkelan ket ti Tuaca ken San Pascual iti Basud, Villazar iti Sipocot, ken Sooc iti Lupi.
Biodibersidad
Dinokumentuan pay ti Nailian a Museo dagiti sumaganad a sebbangan ti ayup idi 1991: ti bao ti bakir ti Filipinas, Geoffroy's rousette, Malay civet, palm civet, kurarapni ti parbangon ti Filipinas, atiddog ipus a makake ti Filipinas, red junglefowl, king quail, brahminy kite, berde nga imperial a pagaw, Akindaya a kullaaw ti ruot, black-naped oriole, snowy egret, South American cane toad, higante a tukat ti Bisaya, Tokay gecko, ken dagiti nadumaduma a sebbangan dagiti uleg ken dagiti alutiit.
Dagiti pangta
Makasango ti Masna a Parke ti Bicol kadagiti pangta manipud iti di legado a panagtarikayo, panagurnong iti sungrod a kayo, panagpataud iti uging ken ti aktibidad ti tao. Idi 1992, iti pannakaipasa ti National Integrated Protected Areas System Act (NIPAS), dagiti pamilia iti dagup a 738 ket napapanaw iti parke ken naiyakarda kadagiti lugar idiay Labo ken Camarines Sur. Dagiti balayda, kaaduan iti igid ti highway, ken rinebba ken napanawan dagiti apit ken talonda. Nupay kasta, segun iti maysa a reporta idi 2009 manipud iti Departamento ti Internasional Panagrang-ay iti Nagkaykaysa a Pagarian, adda pay laeng dagiti di legado a panagsanay ken dagiti pagtaengan ken laengen ti nabati a bakir iti parke. Idi 2013, ti Departamento ti Enbironmento ken dagiti Masna a Rekurso para iti Rehion ti Bicol ket nagbilin iti pannakairikep dagiti aktibidad ti tao nga agraman iti dagup a panagiparit iti panagtarikayo ken naitakder ti maysa a timpuyog para iti di legado a panagtarikayo a kas parte ti National Greening Progra ti gobierno. Mangigandat pay ti programa a mangimula kadagiti 1.5 a bilian a kayo manipud idi 2011 aginggana idi 2016.
Pagserrekan
Nalaka a maserrekan ti parke manipud iti Pan-Philippine Highway (AH26) nga agtaray iti tengnga ti parke. Sakbay idi naluktan ti Andaya Highway idi 2003, daytoy idi ti kangrunaan a highway a mangikapet ti Manila iti Naga ken Legazpi ken iti pay Visayas ken Mindanao ken lumabas iti Daet ken dagiti sabali nga ili ti igid ti baybay ti Camarines Norte. Ti parke ket iti amianan manipud iti Eropuerto ti Naga ken agarup a  iti abagatan manipud iti Daet ken ti Eropuerto ti Bagasbas.
Maika-31 a meridiano laud
Ti 31° a meridiano laud ti Greenwich ket ti linia ti longitud nga umabot manipud iti Amianan nga Ungto iti ballasiw ti Taaw Artiko, Greenland, ti Taaw Atlantiko, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.
Ti maika-31 a meridiano laud ket mangporma ti nalatak a sirkulo a kakuyogna ti maika-149 a meridiano daya.
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto
Mangrugi iti Amianan nga Ungto ken mapan nga agpaabagatan iti Abagatan nga Ungto, ti maika-31 a meridiano laud ket lumabas babaen ti:
! scope="col" width="145" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Artiko ! scope="row" | 🇬🇱 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Priordo Frederick E. Hyde ! scope="row" | 🇬🇱 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Priordo Independence ! scope="row" | 🇬🇱 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika
Masna a Parke ti Akin-amianan a Negros
Ti Masna a Parke ti Akin-amianan a Negros ket ti maysa a nasalakniban a lugar iti Filipinas a mabirukan iti rehion ti akin-amianan a kabambantayan a bakir ti isla ti Negros iti Visayas. Daytoy ket naiwarwaras kadagiti lima nga ili ken dagiti innem a siudad iti probinsia ti Negros Occidental ken ti kadakkelan a pagbibingayan ti danum ti probinsia ken ti taudan ti danum dagiti sangapulo ket pito nga ili ken siudad a mairaman ti lugar ti metropolitano ti Bacolod. Ti parke ket immuna a naitakder a kas maysa a reserba ti bakir a gumay-at iti idi Abril 28, 1935 babaen ti Tignay ti Administratibo Blng. 789 a pinirmaan babaen ni Gobernador-Heneral Frank Murphy. Idi Agosto 7, 1946, naipabassit ti Reserba ti Bakir ti Akin-amianan a Negros iti agdama a kalawana iti babaen ti panagpirma iti Proklamasion Blng. 798 babaen ni Presidente Manuel Roxas. Idi 2005, ti nasalakniban a lugar ket nabaliw iti masna a parke babaen ti National Integrated Protected Areas System (NIPAS) Act babaen ti birtud ti Proklamasion Blng. 895 a pinirmaan babaen ni Presidente Gloria Arroyo.
Heograpia
Mabirukan ti Masna a Parke ti Akin-amianan a Negros iti agarup a iti daya-amianan a daya ti Bacolod, ti kadakkelan a siudad ken ti kapitolio ti Negros Occidental. Daytoy ket sakupenna ti tingkag nga interior ti isla ken gumay-at kadagiti siudad ken ili ti Murcia, Salvador Benedicto, Talisay, Silay, Enrique B. Magalona, Victorias, Cadiz, Sagay, Toboso, Calatrava and San Carlos iti asideg a pagbeddengan ti probinsia ti Negros Oriental. Ti parke ket naipatengnga iti Bantay Mandalagan ken Bantay Silay a dagiti duog a tubo ti bakir ket sumurok a. Dagiti sekondario a bakir ket mabirukan kadagiti akinbaba a bakras a ballasiwen babaen dagiti uppat a nangruna a sistema ti karayan iti Malogo, Imbang, Himoga-an ken Bago. left|thumb|Ti kaldera iti Bantay Mandalagan. Iti dagup a kalawa iti, ti laeng iti bakir ti natidda a dagitoy ket pitopulo ket lima a porsiento ket nangruna a duog a tubo ken duapulo ket lima a porsiento ket sekondario. Uppat a pulo ket walo a porsiento iti parke ket sakupen ti tao nga iturayan ti ladawan ti daga iti kadagiti daga ti talon ken  kadagiti lugar ti pagtaengan.
Biodibersidad
Ti parke ket habitat iti nangruna a fauna a mairaman ti naturikan nga ugsa ti Bisaya, natukaktukak a baboy ti Bisaya, labus-likud a paniki ti Filipinas, ken ti madangran a Negros shrew.
Adda dagiti nadokumentuan a bilang ti endemiko ken naipangta a sebbangan dagiti billit iti parke, a mairaman ti kalaw ti Bisaya, agdardara-puso ti Negros, puraw-payak a cuckooshrike, flame-templed babbler, white-throated jungle flycatcher, Visayan flowerpecker ken green-faced parrotfinch.
Kaudian a paspasamak
Idi Mayo 2014, dagiti opisial ti ili ti Salvador Benedicto ket nangitedda iti singasing iti Departamento ti Enbironmento ken dagiti Masna a Rekurso para iti panagbaliw iti iti parke iti kaunegan ti ili iti a mabalin a maiyakar iti agtagikua ken mabalin a mausar a daga ken tapno maluktan ti lugar para kadagiti agpuonan ken dagiti turista. Maikeddeng ti Salvador Benedicto a kas ti "Kapitolio ti Kalgaw ti Negros Occidental" a dagiti kayo ti pino ket nailiniada kadagiti nangruna a highway ken dagiti dua pagkatlo iti intero nga ili ket adda iti kaunegan ti parke. Ti Representatibo ti Negros Occidental, ni Julio Ledesma IV ket nangipaay pay iti papeles a mangsukimat a mangpartuat iti 200 nga ektaria a sitio ti ili manipud itinaisingasing a 500 nga ektaria a tagikua tu gobierno. Nupay kasta, di nagkayat ni Gobernador Alfredo Marañon iti dayta a kapanunotan a kumalamikam iti nasalakniban a lugar ken imbes ket a nangidaton iti panagbaliw kadagiti lugar iti maitutop a lugar iti ili iti maysa a sitio ti ili.
Rondeletia (mula)
Ti Rondeletia ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko kadagiti neotropiko. Adda dagiti agarup a 160 a sebbangan.
Ti Rondeletia odorata ket kaaduan a naimulmula a kas ornamental. Adda pay dagiti nadumaduma a naimuyongan a sebbangan.
Ti Rondeletia ket ninaganan idi 1753 babaen ni Linnaeus iiti librona iti Species Plantarum. Daytoy a nagan ti henero ket mangipadayaw iti Pranses a mangngagas a ni Guillaume Rondelet (1507–1566).
Ti sebbangan-kita para iti Rondeletia ket ti Rondeletia americana. Daytoy ket di ammo unay ken manmanu a naur-urnong.
Rondeletia cincta
Ti Rondeletia cincta ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Hamaika. Daytoy ket maipangta babaen ti pannakaawan iti habitat.
Rondeletia (mula)
Ti sirkumskripsion ti Rondeletia ket adu nga agdumaduma manipud kadagiti sabali a mannurat. Ti Rogiera, Arachnothryx, ken dagiti dadduma pay ket nairamanen iti Rondeletia babaen dagiti dadduma a mannurat, ngem ti molekular a pilohenetiko a panagadal ket nakaipakitan nga as-asidegda iti Guettarda ngem iti Rondeletia, ken mabigbiganda itan a kas dagiti sabali a henero. Uray no maikkat dagitoy a pannakaisina, agtultuloy a polipiletiko ti Rondeletia ken nakaronto a mabaliwan kalpasan ti ad-adu a pilohenetiko a panagadal.
Masna a Parke ti Peninsula ti Amianan a laud a Panay
Ti Masna a Parke ti Peninsula ti Amianan a laud a Panay ket mabirukan idiay isla ti Panay, kadagiti probinsia ti Aklan ken Antique iti Filipinas a nairangarang idi a kas masna a parke babaen ni Presidente Gloria Macapagal Arroyo idi Abril 18, 2002 (Proklamasion Blng. 186, 2002). Ti Masna a Parke ti Peninsula ti Amianan a laud a Panay ket addaan iti kalawa iti 120.09 km2, a mabirukan iti kaunegan dagiti ili ti Nabas, Malay, Buruanga, Libertad ken Pandan.
Lugar ti pagayusan a labneng
Ti Masna a Parke ti Peninsula ti Amianan a laud a Panay ket maysa pay a nangruna a pagayusan a labneng. Ti bakir ti Masna a Pake ket iturongna ti danum manipud iti tudo iti sistema dagiti ubbog ken karayan para kadagiti sumurok a 100,000 nga agtataeng. Ti danum para iti Isla ti Boracay ken dagiti ginasut a ribo a turista nga agbisbisita iti tinawen ket paayan pay babaen ti pagayusan a labneng ti Amianan a laud a Panay.
Dagiti aktibidad ti panagsalaknib
Gaou ta daytoy a lugar ket naikeddeng a nangruna unay, naporma ti Northwest Panay Biodiversity Management Council (NPBMC) idi 1999 tapno masalakniban daytoy. Buklen ti NPBMC dagiti lokal a yunit ti gobierno ti Amianan a laud a Panay, dagiti saan a maipapan iti gobierno a gunglo a kas ti BioCon, ken ti Nailian ken dagiti Ahensia ti Lokal a Gobierno a kas ti Departamento ti Enbironmento ken dagiti Masna a Rekurso (DENR).
Idi Marso 2016, nangited ti gobierno ti Alemania iti 4 a riwriw nga Euro (Php200-riwriw) para iti proyekto iti panagsalaknib iti bakir.
Flora ken Fauna
Ti lugar ket ayan dagiti nadumaduma a sakup ti flora ken fauna iti Akinlaud a Visayas.
Declieuxia
Ti Declieuxia ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Mabirukan ti henero iti tropikal nga Amerika.
Siphoneugena densiflora
Ti Siphoneugena densiflora ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae. Daytoy ket endemiko iti Brasil.
Pagsasao a Yagwoia
Ti pagsasao a Yagwoia (Yeghuye), wenno Kokwaiyakwa ket ti maysa a pagsasao nga Angan ti Papua Baro a Guinea. Dagiti dialekto ket nainaganan kadagiti lima nga etnisidad, ti Iwalaqamalje, Hiqwaye, Hiqwase, Gwase, Heqwangilye (dialekto a Yeqwangilje).
Pouteria austin-smithii
Ti Pouteria austin-smithii ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Sapotaceae. Daytoy ket endemiko iti Costa Rica.
Albany, New York
thumb|300px|Puseg ti ili ti Albany
Ti Albany ket isu ti kapitolio ti Estado ti New York ken tugaw ti kondado ti Kondado ti Albany. Ti siudad ket agarup a iti amianan ti Siudad ti New York. Ti Albany ket mabirukan idiay laud a bangkag ti Karayan Hudson, iti agarup a iti abagatan iti pagsabtanna iti  Karayan Mohawk. Ti populasion ti Siudad ti Albany ket 97,856 segun ti senso ti Estados Unidos idi 2010. Ti Albany ket asideg ti pannakikaduana kadagiti siudad a kaarrubana iti Troy, Schenectady, ken Saratoga Springs a mangporma daytoy iti rehion a tinawtawagan iti Kapitolio a Distrito. Ti kaaduan iti daytoy a lugar ket buklen ti Estadistikal a Lugar ti Metropolitano ti Albany-Schenectady-Troy. Ti populasion ti dayta a lugar idi 2010 ket 870,716, ti maikapat a kadakkelan nga Estadistikal a Lugar ti Metropolitano idiay New York ken ti maika-58 iti pagilian.
Pagsasao a Senias ti Papua Baro a Guinea
Naaramid ti "pagsasao a senias" a kas ti maikapat nga opisial a pagsasao ti Papua Baro a Guinea idi 2015. Iti panagsanay, ti kayatna a sawen daytoy ket ti lokal a porma ti pagsasao a senias nga agdama mapadpadur-as ken maiyalagad (Papua New Guinean Sign Language, wenno "PNGSL" iti Ingles).
Matawtawagan pay ti pagsasao iti "Pagsasao a senias ti Melanesia". Nupay kasta, daytoy ket saan a maiyulog iti panagtawtawag daytoy iti komunidad, ken makaiyallilaw gapu ta daytoy ket saan nga inus-usar iti ania man a lugar iti Melanesia.
Lokasion
San nga ammo no ania ti sakup ti pannakausar ti PNGSL iti Papua Baro a Guinea. Nupay kasta, dagiti pangsubok ket nakabiruk kadagiti agsasao manipud kadagiti nadumaduma a lugar iti Papua Baro a Guinea a makabael a makisinnarita, ngem adda met dagiti adu a rehional a panagdumaduma gapu ti impluensia ti senias iti balay. Adu kadagiti ubbing nga agad-adal iti PNGSL ket pinadakkel dagiti tuleng a nagannak nga agus-usar iti senias iti balay, ken dagitoy nga ubbing ket nakaroda a naimpluensiaan iti pagsasao kadagiti panangummong ti tulong.
Pakasaritaan
Naipayammo ti Auslan (Pagsasao a Senias ti Australia) iti Papua Baro a Guinea kadagiti tawen ti 1990. Adda met dagiti impluensia manipud iti Tok Pisin ken nangruna pay iti panaglalaok ti lokal wenno senias iti balay, idi dagiti pagsasao ket nagbaliwda iti punto a babaen idi 2015, nakarkulo daytoy nga adda laeng dagiti agarup a 50% nga agsinnaranay a maawatan ken dagiti patneng nga agsasao ti Auslan ken PNGSL ken saanda a makabael a makaawat iti tunggal maysa kaniada.
Pagsasao a Koba
Ti pagsasao a Koba ket maysa kadagiti sasao nga Aru a naisasao idiay Is-isla Aru iti akindaya nga Indonesia. Daytoy ket asideg iti Dobel, ngem bassit laeng iti panagsinnaranay a pannakaawat.
Pagsasao a Senias ti Papua Baro a Guinea
Pakasaritaan
Babaen ti panawen a naaramid nga opisial ti pagsasao, ti PNGSL ket inus-usar idi a kas pagsasao ti panangisursuro kadagiti eskuela ti tuleng ken dagiti yunit ti tuleng iti kaunegan dagiti eskuela ti panagdengngeg. Naibagbaga a dagiti libro ti PNGSL aginggana iti daytoy a punto ket pudno dagitoy nga Auslan. Ti immuna a libro a pudno a PNGSL ket nanamnama a naipablaak idi 2016.
Adda pay maysa a naipalawag a sabali a lokal a pagsasao a senias iti probinsia ti Enga.
Distrito ti Yūbari, Hokkaido
thumb|200px|Ti Distrito ti Yūbari iti Subprepektura ti Sorachi. Ti Yūbari (夕張郡) ket ti maysa a distrito a mabirukan idiay Subprepektura ti Sorachi, Hokkaido, Hapon.
Manipud idi 2004, ti distrito ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 33,253 ken ti maysa a densidad ti populasion iti 65.71 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 506.06 km².
Distrito ti Uryū, Hokkaido
thumb|200px|Distrito ti Uryū idiay Subprepektura ti Sorachi ken Kamikawa. Ti Uryū (雨竜郡) ket ti maysa a distrito a nabingbingay iti pagbaetan ti Subprepektura ti Sorachi ken Kamikawa, Hokkaido, Japan.
Manipud idi 2004, ti distrito ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 18,996 ken ti maysa a densidad ti populasion iti 12.70a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 1,495.78 km².
Panagbalbaliw
Idi Abril 1, 2010, naiyakar ti Horokanai manipud iti Subprepektura ti Sorachi iti Subprepektura ti Kamikawa. Iti kasta ti Distrito ti Uryū ket paset idin ti Subprepektura ti Kamikawa.
Pagsasao a Kola
Ti pagsasao a Kola ket maysa kadagiti sasao nga Aru, nga insasao babaen dagiti agtataeng idiay Is-isla Aru.
Ti pagsasao a Kola ket kaaduan nga inus-usar idiay isla ti Kola, idiay amianan a patingga ti Is-isla Aru, ngem insasao pay babaen dagiti tattao a Kola nga agtataeng idiay Dobo ken dagiti sabali a parte ti Maluku.
Siphoneugena occidentalis
Ti Siphoneugena occidentalis ket ti sebbangan ti mula inti pamilia ti Myrtaceae. Mabirukan daytoy iti Arhentina ken Bolivia. Daytoy ket maipangta babaen ti pannakaawan iti habitat.
Rondeletia clarendonensis
Ti Rondeletia clarendonensis ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Hamaika.
Siphoneugena
Ti Siphoneugena ket ti henero iti botaniko a pamilia ti Myrtaceae, nga immuna a naipalawag a kas maysa a henero idi 1856. Daytoy ket patneng iti Tengnga ken Abagatan nga Amerika ken ti pay West Indies.
• # Siphoneugena crassifolia – Minas Gerais, Paraná
• # Siphoneugena delicata – Espírito Santo
• # Siphoneugena densiflora O.Berg – Brasil
• # Siphoneugena dussii – Costa Rica, Panama, Puerto Rico, Lesser Antilles, Venezuela, Surinam, Guyana, Ecuador, Peru, Brasil
• # Siphoneugena glabrata – Bolivia
• # Siphoneugena guilfoyleiana – São Paulo
• # Siphoneugena kiaerskoviana – Abagatan a daya a Brasil
• # Siphoneugena kuhlmannii – Daya a Brasil
• # Siphoneugena minima – La Paz
• # Siphoneugena occidentalis – Laud-Tengnga a Brasil, Abagatan a Bolivia, Paraguay, Salta
• # Siphoneugena reitzii – Abagatan + Abagatan a daya a Brasil
• # Siphoneugena widgreniana
Pouteria australis
Ti Pouteria australis, ammo pay babaen ti sinonimo iti Planchonella australis, ket ti kalalainganna aginggana iti natayag a katuduan a kayo iti pamilia ti Sapotaceae a patneng iti Queensland kenNew South Wales, Australia. Daytoy ket ammo iti kadawyan a nagan iti Ingles iti black apple, wild plum, yellow buttonwood, black plum ken yellow bulletwood.
Sasao a Senagi
Ti sasao a Senagi ket ti bassit a nawaya a pamilia ti sasao a Papuano iti panangidasig ni Malcolm Ross, a parte idi daytoy ti singasing a Trans–Baro a Guinea ni Stephen Wurm.
Naisangayan ti pagsasao nga Angor gapu ta daytoy ket ilasinna ti henero babaen ti maikadua ken maikatlo a tao a dual ken plural (sika ken isuda), ngem saan a ti singular. Saan a nalawag datoy no aramiden met daytoy ti Dera.
Pannakaidasig
Buklen ti pamilia a Senagi dagiti dua a pagsasao:
Dagiti kasayaatan nga akinruar a silpo ket dagiti pagsasao a Sepik ken Torricelli. Ti pangsandi ti "Siak" ket makonstrukto manen a kas *wan para iti proto-Senagi ken proto-Sepik, bayat a ti maskulino ti Angor dagiti dual ken plural a pronominal a pangsuldong ti -fa- ken -mu- ket agparangda a mangipaltiing kadagiti proto-Sepik ken proto-Torricelli a dual ken plural a pronominal a pangsuldong ti *-p ken *-m.
Faramea
Ti Faramea ket ti henero dagiti mula iti pamilia ti Rubiaceae.
Dagiti sebbangan ket mairaman dagiti sumaganad:
Pagsasao a Lola
Ti pagsasao a Lola ket maysa kadagiti sasao nga Aru, nga insasao babaen dagiti agtataeng idiay Is-isla Aru.
Hopea ferruginea
Ti Hopea ferruginea ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Dipterocarpaceae. Daytoy ket mabirukan idiay Sumatra, Malaysia Peninsular ken Borneo.
Faramea angusta
Ti Faramea angusta ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Ecuador.
Pagsasao a Dera
Ti pagsasao a Dera (Dra), ammo pay a kas Mangguar ken Kamberataro (Komberatoro) ket ti pagsasao a Senagi ti Papua Baro a Guinea ken Indonesia.
Rondeletia elegans
Ti Rondeletia elegans ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Hamaika. Daytoy ket maipangta babaen ti pannakaawan iti habitat.
Maika-30 a meridiano laud
Ti 30° a meridiano laud ti Greenwich ket ti linia ti longitud nga umabot manipud iti Amianan nga Ungto iti ballasiw ti Taaw Artiko, Greenland, ti Taaw Atlantiko, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.
Ti maika-30 a meridiano laud ket mangporma ti nalatak a sirkulo a kakuyogna ti maika-150 a meridiano daya, ken daytoy ti reperensia a meridiano para iti sona ti oras ti UTC-2.
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto
Mangrugi iti Amianan nga Ungto ken mapan nga agpaabagatan iti Abagatan nga Ungto, ti maika-30 a meridiano laud ket lumabas babaen ti:
! scope="col" width="145" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Artiko ! scope="row" | 🇬🇱 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Frederick E. Hyde Fjord ! scope="row" | 🇬🇱 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Priordo Independence ! scope="row" | 🇬🇱 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika
Hopea ferrea
Ti Hopea ferrea ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Dipterocarpaceae. Daytoy ket mabirukan idiay Cambodia, Malaysia, Myanmar, Tailandia, ken Bietnam.
Raleigh, North Carolina
Ti Raleigh ket isu ti kapitolio ti Estado ti North Carolina ken isu pay ti tugaw ti kondado ti Kondado ti Wake. Ti siudad ket sakupenna ti kadakkel ti daga iti. Ti populasion ti siudad ket 431,746 segun ti senso ti Estados Unidos idi Hulio 1, 2013. Daytoy ket maysa pay kadagiti kapardasan a dumakdakkel a siudad iti pagilian.
Rondeletia dolphinensis
Ti Rondeletia dolphinensis ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Hamaika.
Pouteria beaurepairei
Ti Pouteria beaurepairei ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Sapotaceae. Daytoy ket endemiko iti Brasil.
Pagsasao a Yipma
Ti pagsasao a Yipma (maibalikas a kas Hipma) ket ti maysa a pagsasao nga Angan ti Papua Baro a Guinea. Dagiti dialekto ket ti Wantakia, Baruya (Barua), Gulicha, Usirampia (Wuzuraabya).
Maika-5 a meridiano daya
Ti 5° a meridiano daya ti Greenwich ket ti linia ti longitud nga umabot manipud iti Amianan nga Ungto iti ballasiw ti Taaw Artiko, ti Taaw Atlantiko, Europa, Aprika, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.
Ti maika-5 a meridiano daya ket mangporma ti nalatak a sirkulo a kakuyogna ti maika-175 a meridiano laud.
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto
Mangrugi iti Amianan nga Ungto ken mapan nga agpaabagatn iti Abagatan nga Ungto, ti maika-5 a meridiano daya ket lumabas iti:
! scope="col" width="125" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Artiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" | 🇳🇴 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Amianan ! scope="row" | 🇳🇱 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Wadden ! scope="row" | 🇳🇱 ! scope="row" | 🇧🇪 ! scope="row" | 🇫🇷 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Mediteraneo ! scope="row" | 🇩🇿 ! scope="row" | 🇳🇪 ! scope="row" | 🇳🇬 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika
Piliocalyx
Ti Piliocalyx ket ti henero dagiti bassit a mula ken dagiti bassit a kayo iti pamilia ti Myrtaceae. Daytoy ket immuna a naipalawag a kas maysa a henero idi 1865. Ti henero ket naikeddeng a kas maysa a sinonimo ti Syzygium.
Faramea exemplaris
Ti Faramea exemplaris ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Peru.
Hopea fluvialis
Ti Hopea fluvialis ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Dipterocarpaceae.
Pannakaiwarwaras
Ti Hopea fluvialis ket endemiko iti Borneo. Daytoy ket maysa a naisagmak a sebbangan a maipangta babaen ti pannakaawan iti habitat.
Goran Višnjić
Ni Goran Višnjić ket Kroata-Amerikano nga aktor a nagparang kadagiti Amerikano ken Briton a pelikula ken dagiti produksion ti telebision. Isu ket kaaduan nga ammo idiay Estados Unidos para iti papelna a kas ni Dr. Luka Kovač iti serye ti telebision ti NBC ti ER. Isu ket manugang a lalaki ni Antun Vrdoljak ti Kroata a direktor ti pelikula ken dati a daulo ti Radiotelevision ti Kroasia (1991–95),.
Hopea glabrifolia
Ti Hopea glabrifolia ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Dipterocarpaceae. Daytoy ket endemiko iti Papua Baro a Guinea.
Rondeletia glauca
Ti Rondeletia glauca ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Hamaika.
Rondeletia galeottii
Ti Rondeletia galeottii ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Mehiko.
Pagsasao a Lorang
Ti pagsasao a Lorang ket maysa kadagiti sasao nga Aru a naisasao idiay Is-isla Aru ti akindaya nga Indonesia.
Bismarck, North Dakota
Ti Bismarck ket isu ti kapitolio ti Estado ti North Dakota ken tugaw ti kondado ti Kondado ti Burleigh. Daytoy ti maikadua a kaaduan ti populasion a siudad idiay North Dakota kalpasan ti Fargo. Ti populasion ti siudad ket 61,272 segun ti senso ti Estados Unidos idi 2010, bayat a ti populasion ti metropolitano ket 123,751. Idi 2014, ti magasin ti Forbes ket inranggona ti Bismarck a kas ti maikapito a kapardasan a dumakdakkel a bassit a siudad idiay Estados Unidos.
Golpo ti Boothia
right|thumb|250px|Mapa a mangipakpakita ti Golpo ti Boothia, Nunavut, Kanada.{{legend|#ffff66|Nunavut}}{{legend|#ffccff|Amianan a Terteritorio}}{{legend|#ffffcc|Greenland}}
Ti Golpo ti Boothia ket ti bagi ti danum idiay Nunavut, Kanada. Iti administratibo daytoy ket nabingbingay iti pagbaetan ti Rehion ti Kitikmeot iti laud ken ti Rehion ti Qikiqtaaluk iti daya. Daytoy ket tumipon iti amianan iti Sabangan Prinsipe Rehente, dagitoy dua ket mangporma iti agmaymaysa a luek nga addaan kadagiti sabali a nagan kadagiti partena. Iti agpakanawan, daytoy ket pinalikmutan babaen ti Isla Baffin, Lingsat Fury ken Hecla, ti Peninsula Melville, ti nangrun a daga ti Kanada, ti Peninsula Boothia ken mbalin pay ti Lingsat Bellot no maibaga a ti Golpo ket gumay-at iti ad-adayo iti dayta iti amianan. Ti abagatan a patingga ti Luek Committee, iti amianan a laud ket ti Peninsula Simpson ken Luek Pelly. Iti pay maipatinayon iti pannakaikapetna iti Sabangan Prinsipe Rehente, no mausar ti barko a panagburak ti yelo nga agpadaya babaen ti Lingsat ti Fury ken Hecla, wenno, ket mabalin pay a lumabas nga agpadaya babaen ti Lingsat Bellot.
Nakita met idi 1822 dagiti dadduma a kadua ni William Edward Parry a nagnagna iti igid ti narikpan ti yelo a Lingsat Fury ken Hecla. Idi 1829 daytoy ket sinerrek babaen ni John Ross nga isu idi ket nayelo kadagiti uppat a tawen ken ninaganann iti patronna a ni Apo Felix Booth. Iti abagatan a patinggana ket sinukisok babaen ni John Rae idi 1846/47 nga isu ket inabotna daytoy babaen ti dalan iti daga manipud iti abagatan.
Baybay Kara
thumb|right|300px|Mapa a mangipakpakita ti lokasion ti Baybay Kara.
Ti Baybay Kara (Ка́рское мо́ре, Karskoe More) ket parte ti Taaw Artiko iti amianan ti Siberia. Daytoy ket naisina manipud iti Baybay Barents iti laud babaen ti Lingsat Kara ken ti Novaya Zemlya, ken ti Baybay Laptev iti daya babaen ti purpuro ti Severnaya Zemlya. Daytoy ket nainaganan manipud iti Karayan Kara (agayus iti Luek Baydaratskaya), nga itan ket saanen a nangruna ngem addaan idi iti nangruna a papel iti panagrukma ti Rusia iti akin-amianan a Siberia. Ti balikas a "kara" ket naala manipud iti kara, a kadagiti nadumaduma a sasao a Turkiko ti kayatna a sawen ket "nangisit" ken mangisimbolo pay iti "amianan".
Ti akin-amianan a patingga ti Baybay Kara ket heograpiko a namarkaan babaen ti linia nga agtartaray manipud iti Rawis Kohlsaat idiay Isla Graham Bell, Daga Franz Josef, aginggana idiay Rawis Molotov (Rawis Artiko), ti akin-amianan unay a punto ti Isla Komsomolets idiay Severnaya Zemlya.
Ti Baybay Kara ket agarup a 1,450 kilometro iti kaatiddog ken 970 kilometro iti kaakaba ken addaan iti kalawa iti agarup a  ken ti pagtengngaan a kaadalen iti.
No maiyasping iti Baybay Barents, a makaawat kadagiti relatibo a nabara nga anud manipud iti Atlantiko, nalamlamiis ti Baybay Kara ken agtultuloy a nayelo kadagiti siam a bulan ti tawen.
Ti Kara iti adu a gatad ti nasadiwa a danum manipud kadagiti karayan Ob, Yenisei, Pyasina, ken Taimyra, isu a ti kaapgadna ket agdumaduma.
Dagiti nangruna a puertona ket ti Puerto Novy kenDikson ken nangruna daytoy a kas pagkalapan a lugar urayno nayelo ti baybay malaksid ti dua a bulan iti tawen. Dagiti signipikante a pannakaduktal ti lana ken natural a gas, ti lugar ti Daya-Prinovozemelsky, ti pagpaatiddog ti Labneng ti Lana ti Laud a Siberia, ket naaramiden ngem saan pay a naparang-ay.
Gay-at
Ti Gunglo ti Internasional a Hidrograpiko ket mangipalawag kadagiti patingga ti Baybay Kara a kas sumaganad:
Is-isla
thumb|right|300px|Dagiti nangruna nga isla ken dagiti grupo ti isla dagiti rehion ti sentral ken daya ti Baybay Kara. Adu met dagiti isla ken dagiti grupo ti isla idiay Baybay Kara. Kas saan met a maipada kadagiti sabali a marginal a baybay iti Artiko, a kaaduan kadagiti isla ket mabirukan iti igid dagiti aplaya, idiay Baybay Kara adu dagiti isla a kas ti Is-isla Arkticheskiy Institut, ti Is-isla Izvesti Tsik, ti Is-isla Kirov, Uedineniya, Isla Vize, ken Isla Voronina ket mabirukan dagitoy iti nawaya a baybay kadagiti sentral a rehionna.
Ti kadakkelan a grupo iti Baybay Kara ket ti Purpuro Nordenskiöld, nga addaan daytoy kadagiti lima a subgrupo ken sumurok a siam a pulo nga is-isla. Dagiti dadduma pay a nangruna nga isla idiay Baybay Kara ket ti Isla Bely, Isla Dikson, Isla Taymyr, ti Is-isla Kamennyye ken Isla Oleni.
PubMed Central
Ti PubMed Central (PMC) ket ti nawaya a dihital a repositorio a mangiyarkibo kadagiti maserrekan iti publiko a nano a teksto a naeskolar nga artikulo a naipablaaken iti kaunegan ti warnakan ti literatura iti biomedikal ken dagiti siensia ti biag. Kas maysa kadagiti nangruna a database ti pagsukisokan iti kaunegan iti agasmang dagiti rekurso a pinarang-ayen babaen ti National Center for Biotechnology Information (NCBI), ti PubMed Central ket ad-adu ngem iti maysa a repositorio iti dokumento. Dagiti maited iti PMC ket maipanda iti maysa a pamay-an iti pannakaindeks ken pannakapormat a pagresultaan iti mapasayaat a metadata, medikal nga entolohia, ken dagiti naiduma a panangilasin nga amin ket mangpasayaat iti estruktura ti datos ti XML para iti tunggal maysa nga artikulo iti deposito. Ti linaon iti kaunegan ti PMC ket mabalin a maisilposilpo kadagiti adu a sabali na database ti NCBI ken maserrekan babaen ti pagbirukan ken dagiti sistema ti panagala iti Entrez, nga adu a mangpasayaat iti abilidad ti nawaya a panagduktal ti publiko, agbasa ken mangipatakder iti daytoy a portfolio iti biomedikal a pannakaammo.
Ti PubMed Central ket maiduma unay manipud iti PubMed. Ti PubMed Central ket ti maysa a nawaya a dihital nga arkibo dagiti napno a teksto, a maserrekan iti sino man babaen ti maysa a pagbasabasa iti web (nga agraman kadagiti nadumaduma a probision para iti panagusar manen). Iti pannakisinnarita, uray no ti PubMed ket ti maysa a mabirukan a database dagiti biomedikal a dakamat ken dagiti abstrakto, ti napno a teksto nga artikulo ket pisikal nga agtaeng iti sabali a lugar (iti prenta wenno online, nawaya wenno iti maysa nga agsuskribir).