cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Atari TOS
Ti TOS (The Operating System wenno ti pay Tramiel Operating System manipud kenni Jack Tramiel ti agtagikua ti Atari Inc. iti dayta a panawen) ket ti sistema ti panangpaandar dagiti sakop ti kompiuter ti Atari ST.
Multics
Ti Multics (naipangyabaan babaen ti Inggles a kas ti Multiplexed Information and Computing Service) ket maysa idi a manakainpluensia a panakibinningayan ti oras a sistema ti panangpaandar. Daytoy a gandat ket nairugi idi 1964 idiay Cambridge, Massachusetts. Ti kinaudi a naamammoan a panakaikabil ti Multics ket naiddep idi Oktubre 30, 2000, idiay Kanadiano a Departmento iti Nailian a Salaknib idiay Halifax, Nova Scotia, Kanada.
Papel
thumb|Tuon ti pangkopia a papel
Ti papel ket ti naingpis a materiales a napataud babaen ti panagtalmeg kadagiti nabasa a sagut, kadawwan daytoy a ti ubaas a selulosa a nagtaod manipud iti tarikayo, dagiti rutay ken dagiti ruot, ken ti panangipamaga kadagitoy kadagiti nalap-it a sabanas.
Ti papel ket adu ti aramatna a materiales nga adu kadagiti usar. Bayat a ti kadawyan nga usar ket para iti panagsurat ken panagimalditan, daytoy pay ket kaaduan a naus-usar a pagbungon a materiales, kadagiti adu a produkto ti panagdalus, kadagiti adu a bilang ti proseso ti industrial ken panagpatakder, ken naus-usar pay daytoy a kas laok ti makan – a naisangsangayan kadagiti kultura ti Asia.
Ti papel ken proseso ti ubaas a panagaramid ti papel ket naibagbaga a napartuat idiay Tsina idi las-ud ti nasapa a maikadua a siglo AD, ken mabalin a nasapsapa ngem ti tawen ti 105 A.D., babaen ti korte ti eunuko Cai Lun ti Han, urayno ti kasapaan nga arkeolohiko dagiti pirgis ti papel ket nagtaud manipud iti maika-2 a siglo SK idiay Tsina.
Ti moderno nga industria ti ubaas ken papel ket global, a ti Tsina ket isu ti mangiyun-una ti panagpataud keb ti Estados Unidos ti sumarsaruno.
Pakasaritaan
thumb|Ti [[pagbungon a papel ti abaka, Tsina, circa 100 SK.]]
Ti kaduogan a naamammuan kadagiti arkeolohiko a pirgis ti asideg a simmarunuan ti moderno a papel ket idi maika-2 a siglo SK idiay Tsina. Ti ubaas a proseso ti panagaramid ti papel ket naigupit kenni Cai Lun, ti maika-2 a siglo AD a korte ti eunoko ti Han. RTi papel ket nasayaat a sukat ti seda kadagiti adu a pangipakatan, ti Tsina ket mabalin a makailuas kadagiti adu a kantidad ti seda, ken nakatulong daytoy iti Nabalitokan a Panawen.
Ti papel ket naiwarwaras manipud iti Tsina babaen ti Tengnga a Daya aginggana ti mediebal nga Europa idi maika-13 a siglo, nga idiay ti ti nakabangonan dagiti nabilegan ti danum a molino ti papel. Idi maika-19 a siglo, ti industrial a panagaramid daytoy ket nangipababab ti pategna, ken nangpakabael ti masa a panangisinnukat ti pakaammo ken nakatulong ti adu kadagiti panagsikko ti kultura. Idi 1844, ti Kanadiano nga inbento a ni Charles Fenerty ken ti Aleman a ni F.G. Keller ket nawayada a nagparang-ay ti proseso para iti panag-ubaas kadagiti sagut ti tarikayo.
Etimolohia
Ti balikas a "papel" ket etimolohiko a nagtaud manipud iti Latin ti papiro, a nagtaud met manipud iti Griego ti πάπυρος (papuros), ti balikas para iti mula a Cyperus papyrus. Ti papiro ket isu ti napuskol, kasla papel a materiales a napataud manipud iti amag ti mula a Cyperus papyrus nga inus-usar idi taga-ugma nga Ehipto ken dagiti dadduma a kultura ti Mediteraneo para iti panagsurat sakbay ti panangipaammo ti papael iti Tengnga a Daya ken Europa. Urayno ti papael ket etimolohiko a nagtaud manipud iti papiro, dagitoy dua ket adu ti paggiddiatanda a napataud ken ti panagrang-ay ti moderno a papel ket mailasin manipud iti panagrang-ay ti papiro. Ti papiro ket "laminado dagiti masna a mula, bayat a ti papel ket napataud manipud kadagiti sagut a dagiti tagikuada ket banaliwan babaen ti panangiyuper a panagpalukneng wenno panagwarwara.
Wiki
Ti makunkuna a "wiki" ket maysa a web application a mangipalubos kadagiti agar-aramat a manginayon iti linaon, ngem mangipalubos met laeng iti sabsabali pay a mangbalbaliw iti nasao a linaon.
Bisaya (panangilawlawag)
Ti Bisaya ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Windows XP
Dagiti letra a "XP" kayat a saoen experience (padas, panaglasat) iti Ingles.
Sipalay
Ti Siudad ti Sipalay ket maysa a maika-4 a klase a siudad iti probinsia ti Negros Occidental iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Siudad ti Sipalay ket nabingbingay a politikal kadagiti 17 a barbaranggay.
• Baranggay 1 (Pob.)
• Baranggay 2 (Pob.)
UNIX
Iti damdamona, ti Unix wenno UNIX ket sistema ti panangpaandar iti kompiuter a pinataud ti maysa a grupo iti Bell Labs ti AT&T agramanda Ken Thompson, Dennis Ritchie ken Douglas McIlroy. Ti agdinama a sissistema nga Unix a ket napisida iti nagaddu a sanga. Pinapataudda ti AT&T (ti mamartuat) ken dadduma pay a gunglo digitoy a sanga.
Sipalay
Dagiti baranggay
• Baranggay 3 (Pob.)
UNIX
Iti agdama, The Open Group (maysa a gunglo ti pagwadan ti industria) ket ag-akua ti marka ti pabrika nga UNIX'.
Sipalay
Dagiti baranggay
• Baranggay 4 (Pob.)
• Baranggay 5 (Pob.)
UNIX
Digiti sissitema nga ummanugot iti Single UNIX Specification laeng ket maikarida iti galad a "UNIX", digita dadduma ket "Kas UNIX" ("Unix-like" iti Ingles).
Sipalay
Dagiti baranggay
• Camindangan
• Cartagena
• Cayhagan
• Gil Montilla
• Mambaroto
• Manlucahoc
• Maricalum
• Nabulao
• Nauhang
• San Jose
Init
Ti nailangitan a panakaidasig ti Init, a naibatay ti espektral a klase, ket G2V, ken di-pormal a nainaganan a kas ti duyaw nga ansisit, gapu ta ti makita a panagsilnagna ket kapigsaan iti duyaw a berde a paset iti espektro ken ngem nupay kasta ti marisna ket puraw, manipud ti rabaw ti Daga daytoy ket agparang a kas duyaw gapu ti atmospera a panakaiwarwaras iti asul a lawag. Iti espektral a klase nga etiketa, ti G2 ket mangitudo ti bukodna a rabaw a temperatura iti agarup a 5778 K (5505 °C), ken ti V a mangitudo ti Init, a kasla kapada dagiti bitbituen, ket maysa a nangruna a panagsasaruno a bituen, ken isu a daytoy ket agaramid ti bukodna nga enrhia babaen ti nuklear a panaglunag iti hidroheno nga nuklei inti helio. Iti bugasna, ti Init ket aglunag kadagiti 620 a riwriw a metriko a tonelada iti hidroheno iti tunggal maysa a segundo. Naikapanunutan idi dagiti astronomo a daytoy ket maysa a bassit ken saan a naisangyan a bituen, ti Init tattan ket naikapanunutanen a naranraniag iti agarup a 85% kadagiti amin a bituen iti Nagririmpuok a Bitbituen nga ariwanas, a kaaduan kadagitoy ket dagiti nalabbaga nga ansisit. Ti patingnga a kadakkel iti init ket +4.83; nupay kasta, a kas ti kaasitgan a bituen iti Daga, ti Init ket isu ti karaniagan a banag iti langit nga adda iti nalawag a kadakkel iti −26.74. Ti napudot a korona ti Init ket agnaynayon a dumakdakkel idiay tangatang a daytoy ket agparpartuat ti solar nga angin, maysa daytoy a waig dagiti nakarga a partikula a gumayat idiay heliopause kadagiti agarup a 100 nga astronomicko a paset. Ti labutab iti interestelar a pamay-an a pinorma babaen ti solar nga angin, ti heliospera, ket isu ti kadakkelan nga agnanayon a patakder idiay Sistema a Solar.
Ti Init ket agdama nga agbanbaniaga babaen ti Lokal nga Interestelar nga Ulep iti sona ti Lokal a Labutab, iti kaunegan ti barakus iti Orion nga Ima iti Nagririmpuok a Bitbituen nga ariwanas. Kadagiti 50 a kaasitgan a nailangitan a sistema iti uneg ti 17 a lawag a tawtawen manipud ti Daga (a ti kaasitgan ket ti nalabbaga nga ansisit a nanaganan ti Proxima Centauri iti agarup a 4.2 a lawag a tawtawen a kaadayo), ti Init ket maikapat ti ranggo babaen ti masa. Ti Init ket palikmutenna ti tengnga iti Magririmpuok a Bitbituen iti kaadayo kadagiti agarup a 24,000–26,000 lawag a tawen manipud ti galaktiko a sentro, a mangleppas ti maysa nga agpakanawan a panaglikmuta, a kas makita manipud kadagiti galaktiko nga amianan nga ungto, iti agarup a 225–250 a riwriw a tawtawen. Gapu ta ti ariwanas tayo ket aggungunay iti respeto iti kosmiko a mikroonda a radiasion ti lugar iti likud (CMB) iti turong iti konstelasion a Hidra iti kapardas iti 550 km/s, ti pagbanagan a kapardas ti Init a mainaig iti CMB ket agarup a 370 km/s iti turong iti Abut wenno Leo.
Ti natimbengan a kaadayo iti Init manipud ti Daga ket agarup a 149.6 a riwriw a kilometro (1 AU), ngem ti kaadayo ket agdumaduma no ti Daga ket aggunay manipud ti perihelion iti Enero aginggana ti aphelion iti Hulio. Iti daytoy a natimbengan a kaadayo, ti lawag ket agbaniaga manipud ti Init aginggana ti Daga iti agarup a 8 minutos ken 19 a segundo. Ti enerhia iti daytoy a lawag ti init ket agsuporta kadagiti gangani amin a kita ti biag iti Daga babaen ti potosintesis, ken mangiturong ti klima ken tiempo iti Daga. Ti dakkel a panakaapekta ti Init iti Daga ket nabigbiganen manipud kadagidi prehistoriko a panawen, ken ti Init ket naipanunutan babaen kadagiti nadumaduma a kultura a kas maysa a dios. Ti napudno a sientipiko a panakaawat iti Init ket nabuntog ti panakarang-ayna, ken nasapsapa ngem ti maika-19 a siglo nga adu dagiti nalatakan a sientista ket addada iti bassit a panakaammo iti maipapan ti bagi a panakabukel ken taudan ti enerhia ti Init. Daytoy a panakawat ket agdama pay ti panagrangrang-ayna; adu pay dagiti naumaduma nga anomalia tatta nga aldaw iti tignay ti Init a saan pay a naipalpalawagan.
AmigaOS
Ti AmigaOS ket ti tinagikua a natibo a sistema ti panangpaandar ti personal a kompiuter ti Amiga. Daytoy ket immuna a pinarang-ay babaen ti Commodore International ken naipakaammo iti immuna a pannakairuar ti Amiga, ti Amiga 1000, idi 1985.
Subic
Ti Subic ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
GNU Free Documentation License
Ti GNU Free Documentation License wenno "GFDL" (iti Iloko: GNU Lisensia iti Nawaya a Dokumentasion) ket maysa a lisensia ti Projecto a GNU para iti nawaya a dokumentasion a pinutar da Richard Stallman ken Eben Moglen.
Hernán Cortés
Ni Hernán Cortés de Monroy y Pizarro, Umuna a Markes ti Ginget ti Oaxaca (1485 – Disiembre 2, 1547) ket maysa idi a Espaniol a Konkistador a nangidaulo ti ekspedision a gapuanan ti panakatnag ti Asteka nga Imerio ken nagiyeg kadagiti dakkel a paset ti kangrunaan a daga ti Mehiko babaen ti turay ti Ari ti Kastila idi nasapa a maika-16 a siglo. Ni Cortés ket paset idi ti kaputotan dagiti Espaniol a nagkolkolonisado a nagrugian ti umuna a paset ti Espaniol a kolonisasion ti Kaamerikaan.
Naipasngay idiay Medellín, Espania, iti maysa a pamilia ti saan unay a nobilidad, ni Cortés ket nangpili a mangged iti Baro a Lubong. Isu ket napan idiay Hispaniola ken kalpasan daytoy idiay Kuba, nga idiay ket nakagun-od ti maysa nga enkomienda ken, para iti nabiit a panawen, nagbalin nga alkalde (mahistrado) ti maikadua nga Espaniol nga ili a nabangon ti dayta nga isla. Idi 1519, isu ket nabutosan idi a kapitan ti maikatlo nga ekspedision idiay kangrunaan a daga, ti ekspedision a kimmadua a nagbayad. Ti pannakiringgorna iti Gobernador ti Kuba, a ni Diego Velázquez de Cuéllar, ket nagbanagan ti pannakapasardeng ti panagbaniagana, ti maysa a bilin a saan nga inkaskaso ni Cortés. Idi simmangpet iti kontinente, ni Cortés ket nagballigi a nangipakat ti estratehia a pannakikaduaan kadagiti patneng a tattao a pannakisinnupiat kadagiti dadduma. Inusarna pay ti maysa a patneng a babai, a ni Doña Marina, a kas maysa nga mangipatpatarus; nga isu kalpasan daytoy ket nangiyanak ti anak a lalaki ni Cortés. Idi nangipatulod ti Gobernador ti Kuba kadagiti emisario a mangkemmeg kenni Cortés, isu ket nangilaban kaniada ken nangabak, a nagus-usar kadagiti surok a tropa a timmulong kaniana. Ni Cortés ket dagus a nagsursurat iti ari a nagsalsaludsod ti pannakabigbig kadagiti panagballigina imbes a mapadusa iti yaalsa. Kalpasan ti pannaparukmana ti Asteka nga Imerio, ni Cortés ket nagunggunaan idi ti titulo ti Marqués del Valle de Oaxaca, bayat a ti nadaydayaw a titulo ti Birey ket naited idi ti ngato ti ranggona a natan-ok a lalaki, a ni Antonio de Mendoza. Idi 1541 ni Cortés ket nagsubli idiay Espania, nga idiay ket nakappia a pimmusay ngem idi nakarurod, kalpasan ti innem a tawen.
Gapu kadagiti kontrobersial nga inar-aramid ni Cortés ken ti kaawan kadagiti mapasingkedan a taudan ti pakaamo a maipanggep kaniana, nagbalinen a narigat ti mangikeddeng ti ania man a depinitibo a maipanggep ti personalidadna ken kapanggepanna.
Nagan
Bayat nga isu ket masansana tinawtawagan iti Hernán wenno Hernando Cortés, iti panawenna, tinawtawagann ti bagina iti Hernando wenno Fernando Cortés. Dagiti nagan a Hernán, Hernando, ken Fernando ket agpapada amin a husto dagitoy. Dagiti naudi a dua ket kadawyan a naus-usar iti las-ud ti amin a kabibiagna, ngem ti dati a naipangyababa a porma ket nagbalinen a kadawyan kadagiti Pagsasao nga Espaniol ken Ingles kadagiti moderno a panawen, ken isu ti nagan a kaaduan a pannakaammo ti tattaao ita nga aldaw.
Nasapa a biag
Ni Cortés ket naipasngay idi 1485 idiay ili ti Medellín, idiay moderno nga aldaw nga Extremadura, Espania. Ti amana, ni Martín Cortés de Monroy, ket naipasngay idi 1449 kenni Rodrigo wenno Ruy Fernández de Monroy ken ti asawana a ni María Cortés, ket maysa idi a kapitan ti inpantria iti naisangayan a kaputotan ngem saan unay a baknang. Ti ina ni Hernán ket ni Catalina Pizarro Altamirano.
Babaen ti inana, ni Hernán ket maikadua idi a kasinsin a naminsan a naikkat ni [Francisco Pizarro]], nga isu ket kanungpalan a nangparukma ti Inca nga Imperio iti moderno nga aldaw ti Peru (saan nga iyallilaw iti sabali a Francisco Pizarro a kimmuyog kenni Cortés a mangparukma dagiti Azteca), babaen dagiti nagannak kaniana a ni Diego Altamirano ken asawana ken ti kasinsinna a ni Leonor Sánchez Pizarro Altamirano, ti umuna a kasinsin ti ama ni Pizarro. Babaen ti amana, ni Hernán ket namindua idi nga adayo a kabagian niwas a Nicolás de Ovando, ti makatlo a Gobernador ti Hispaniola. Ti apongna iti bangir ti amana ket anak a lalaki idi ni Rodrigo de Monroy y Almaraz, Maika-5 nga Apo ti Monroy, ken ti asawan a ni Mencía de Orellana y Carvajal.
Ni Hernán Cortés ket naibagbaga nga isu ket napudaw, managsakit nga ubing babaen ti biograpona, kapelian, ken gayyemna a ni Francisco López de Gómara. Idi agtawen iti 14,ni Cortés ket naipatulod idi nga agbasa iti Latin babaen ti ulitegna iti linteg idiay Salamanca. Kalpasan ti dua a tawen, ni Cortés, ket nabannogen iti panagbasbasa, ken nagawid idiay Medellín, ken adu met a pannakariro dagiti nagannak kaniana, a nagnamnama nga isu ket makaadal para iti makagunguna a legado a pagsapulan. Nupay kasta, dagidi dua atawen idiay Salamanca, ken ti pay atiddog a paset ti panawen iti panagsanay a kas notario, nga immuna idiay Seville ken kalpasanna idiay Hispaniola, ket nangited kaniana iti pannakaammo dagiti kodigo tilinteg a nakatulong kaniana iti paneknek iti linteg a mangparukma iti Mehiko.
Iti daytoy a puntos ti biagna, ni Cortés ket inbagbaga idi babaen ni Gómara nga isu ket saan a makatalna, napangas ken naluko. Daytoy ket mabalin a nasayaat a panangibaga iti agtawen ti 16 nga ubing a lalaki a nagawid ken nakabiruk kaniana nga isu ket natungday babaen ti biag iti bassit nga ili ti probinsia. Babaen ti daytoy a panawen, dagiti damag kadagitipanagduktal Christopher Columbus iti Baro a Lubong ket naipadpadamag idiay Espania.
Quirino
Ti Quirino ket maysa kadagiti probinsia iti Filipinas iti Tanap ti Cagayan (Rehion II) iti Luzon. Ti kapitoliona ket ti ili ti Cabarroguis. Naipanagan ti probinsia ken ni Elpidio Quirino, ti maika-6 a presidente ti Filipinas. Kabeddeng ti probinsia ti Aurora iti umabagatan-a-daya, ti Nueva Vizcaya iti laud, ken ti Isabela iti amianan. Sigud a paset ti Nueva Vizcaya ti Quirino agingga a naisina idi 1966.
Heograpia
Addaan ti Quirino iti 6 nga ili.
Dagiti ili
• Aglipay
• Cabarroguis
• Diffun
• Maddela
• Nagtipunan
• Saguday
Dagiti lehislatibo a distrito iti Siudad ti Valenzuela
Dagiti Lehislatibo a Distrito iti Siudad ti Valenzuela, ket isu dagiti umuna ken maikadua a distrito, ken isu dagitoy ti pannakabagi ti Siudad ti Valenzuela iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Daytoy ket nairepresenta idi a kas paset ti maiakdua a distrito iti Bulacan manipud idi 1907 aginggana idi 1972, ken ti Rehion IV manipud idi 1978 aginggana idi 1984. Ti Valenzuela ket naigrupo idi a kakuyogna ti Navotas ken Malabon a kas ti parlamentario a distrito iti Malabon-Navotas-Valenzuela para iti pannakabagi ti Kadawyan a Batasang Pambansa manipud idi 1984 aginggana idi 1986. Daytoy ket naikkan ti bukodna a pannakabagi iti naipasubli a Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas idi 1987, ken nabingbingay idi kadagiti dua a distrito kalpasan ti nainkalintegan a dokumento ti siudad (Republika Tignay Blng. 8526) ) ket naaprobaran idi Pebrero 14, 1998 ken napasingkedan idi Disiembre 30, 1998.
Mas-Blanc-des-Alpilles
Ti Mas-Blanc-des-Alpilles ket maysa a komuna ti Bouches-du-Rhône a departamento idiay akin-abagatan a Pransia.
Sasao nga Akin-amianan a Tai
Ti sasao nga Akin-amianan a Tai ket ti maysa a naitakder a sanga ti sasao a Tai iti Abagatan a daya nga Asia. Mangiraman dagitoy ti akin-amianan a sasao a Zhuang ken Bouyei ti Tsina, Tai Mène ti Laos ken Yoy ti Tailandia.
Ethnologue
Ilasin ti Ethnologue dagiti sumaganad a pagsasao:
(Kitaen dagiti karuay ti Zhuang.)
Ti Yoy ket naidasig iti ayan a sabali a kas Akin-abagatan a laud a Tai, ken ti E, a maysa a naglalaok a pagsasao a pagsasao nga Akin-amianan a Tai-Insik.
Ti Longsang Zhuang, ti maysa a kaudian a naipalawag a pagsasao nga Akin-amianan a Tai, ket naisasao idiay Ili ti Longsang, Kondado ti Debao, Guangxi, Tsina. Ti Hezhang Buyi ket ti maysa matmatayen a pagsasao nga Akin-amianan a Tai iti akin-amianan a laud a Guizhou a naidayegan gapu ta addaan iti subestrato iti Kra.
Pittayaporn (2009)
Ilasin ni Pittayaporn (2009:300) ti kapada a grupo dagiti karuay ti Zhuang a kas grupo "N", nga inpalawag babaen dagiti panagbaiw a ponolohia ti *ɯj, *ɯw → *aj, *aw. Iyalisna ti prestihio a dialekto ti Zhuang, ti dialekto a Wuming, manipud iti Akin-amianan a Tai a Yongbei Zhuang iti Yongnan Zhuang – mabalin a a ti Tengnga a Tai – gapu ta awanan kadagitoy a panagbaliw. Dagiti nadumaduma pagsasao ken dagiti lokalidad nga innayon ni Pittayaporn iti grupo N, a kakuyog dagiti kapadada iti Ethnologue, ket dagiti sumaganad:
1865
Ti 1865 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Domingo iti kalendario a Gregoriano.
Enero–Hunio
thumb|140px|[[Pieter Zeeman]]
Dumarao
Ti Dumarao ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Capiz iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Dumarao ket politikal a nabingbingay iti 34 a barbaranggay.
• Agbatuan
• Aglalana
• Aglanot
Windows 98
Ti Windows 98 ket maysa a grapikal a sistema ti panangpaandar nga inruar ti Microsoft idi Junio 25 1998 kas nangsukat iti Windows 95.
Dumarao
Dagiti baranggay
• Alipasiawan
Sasao a Kowan
Ti sasao a Kowan ket ti bassit a pamilia dagiti pagsasao a naisasao idiay lugar ti Kabambantayan Adelbert ti Probinsia ti Madang, Papua Baro a Guinea, ken immuna nga inlasin babaen ni Malcolm Ross.
Pagsasao a Mwotlap
Immuna a naipalawag ti Mwotlap idi 2001, babaen ni Alexandre François ti maysa a lingguista.
Sasao a Kowan
Dagiti pagsasao ket ti Waskia, nga addaan kadagiti 20,000 nga agsasao, ken ti Korak, nga addaan kadagiti 500 nga agsasao.
Pagsasao a Mwotlap
Ti Volow, a naisasao idi iti isu met laeng nga isla, ket mabalin a maikeddeng a dialekto wenno sabali a pagsasao.
Ivisan
Ti Ivisan ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Capiz iti Filipinas.
CAPTCHA
thumb|Daytoy a CAPTCHA ti "smwm" ket nalideman ti mensahe manipud ti panangipatarus ti kompiuter babaen ti panagtititir kadagit letra ken panagnayon ti maris ti likudan. Ti CAPTCHA (maysa nga akronimo para iti "Completely Automated Public Turing test to tell Computers and Humans Apart") ket kita ti karit-sungbat a panagsubok nga inus-usar iti kumputasion tapno maikeddeng no ti agar-aramat ket tao. Thi termino ket naaramid idi 2000 babaen ni Luis von Ahn, Manuel Blum, Nicholas J. Hopper ti Unibersidad ti Carnegie Mellon ken John Langford ti IBM. Ti kadawyan a kita ti CAPTCHA ket immuna idi a pinarnuay babaen ni Mark D. Lillibridge, Martin Abadi, Krishna Bharat ken ni Andrei Z. Broder. Daytoy a porma ti CAPTCHA ket makasapul nga imakinilnia ti agar-aramat dagiti letra iti bakkaweng a ladawan, ken sagpaminsan iti panagnayon iti maysa a nalidem a panagsisinnaruno dagiti letra weenno numero nga agparang iti pagbuyaan. Gapu ta ti panagsubok ket inaramid babaen ti kompiuter, a maigiddiat iti Turing a panagsubok nga inar-aramid babaen ti tao, ti CAPTCHA ket sagpaminsan a naipalplawag a kas baliktad a Turing a panagsubok. Daytoy a termino ket saan a nalawag gapu ta kaibuksilanna pay ti Turing a panagsubok a dagiti makibinglay ket padpadasenda a mangpasinked nga isuda ket kompiuter.
Daytoy a proseso ti panagikeddeng ti agar-aramat ket nakaawat kadagiti adu a kritisismo, a naipangpangruna kadagiti nabaldado a tattao, ken manipud pay kadagiti sabali a tattao a nakarikrikna a ti inaldaw a panagtrabahoda ket pinabuntugan babaen dagiti bakkaweng a balikas a narigat a mabasa uray dagiti agar-aramat nga awan ti dis-abalidadna.
Ivisan
Dagiti baranggay
Ti Ivisan ket politikal a nabingbingay iti 15 a barbaranggay.
• Balaring
• Basiao
• Cudian
• Ilaya-Ivisan (Yabton)
• Malocloc Sur (Mahayag)
Dumarao
Dagiti baranggay
• Astorga
Almaty
Ti Almaty (Алматы, Almaty ; Алматы ), dati a kas Alma-Ata (Алма-Ата) ken Verny (Верный Vernyy), ket ti kadakkelan a siudad idiay Kazakhstan, iti populasion iti 1,797,431 a tattao, agarup a 8% iti dagup a populasion ti pagilian. Daytoy ket nagserbi idi akas kapitolio ti estado ti Kazakh kadagiti nadumaduma a pormana manipud idi 1929 agingga idi 1997, babaen ti impluensia ti dati a Kappon ti Sobiet ken dagiti indutokna. Ti Alma-Ata ket isu idi ti mangsangaili a siudad iti sangalubongan a komperensia ti 1978 iti Primary Health Care a nakaamponan ti Deklarasion ti Alma Ata, a nagmarka iti paradigma a panagbaliw iti global a salun-at ti publiko. Idi 1997, inyakar ti gobierno ti kapitolio idiay Astana iti amianan ti pagilian ken agarup daytoy nga agadayo iti 12 nga oras babaen ti tren.
Ti Almaty ket agtultuloy a kas nangruna a sentro ti komersio ken kultura ti Kazakhstan, ken ti pay kadakkelan a sentrona iti populasion. Ti siudad ket mabirukan iti lugar a kabanbantayan iti akin-abagatan a Kazakhstan iti sakaanan dagiti turod ti Trans-Ili Alatau iti kangato iti 700–900 m (2,300–3,000 feet), nga ayan a pagayusan iti tanap dagiti karayan ti Dakkel ken Bassit nga Almatinka.
Dumarao
Dagiti baranggay
• Bayog
• Bungsuan
• Calapawan
• Cubi
• Tiron
• Dacuton
• Dangula
• Gibato
• Guinotos
• Jambad
• Janguslob
• Lawaan
Windows Vista
Ti Windows Vista ket ti kaudian a ruar ti Microsoft Windows, maysa a linia ti grapikal a sistema ti panangpaandar a maar-aramat kadagiti personal a kompiuter a pakairamanan dagiti makina a maar-aramat iti pagtaengan ken negosio. Nairuar ken naiwaras kadagiti agparpartuat iti kompiuter idi Nobiembre 8, 2006. Sa idi Enero 30, 2007, nairuar iti sangalubongan iti sapasap a publiko ken magatang santo maibaba met iti website ti Microsoft.
Leona Florentino
Ni Leona Florentino (nayanak Leona Josefa Florentina, 19 Abril 1849 – 4 Oktubre 1884) ket maysa idi a mannaniw a Filipino kadagiti pagsasao nga Espaniol ken Ilokano. Naikeddeng isuna a kas "ina ti literatura ti babbai iti Filipinas" ken ti "silpo manipud iti naisasao ken literario a tradision".
Nayanak iti nabaknang ken prominente a pamilia iti Vigan, Ilocos Sur, inkaubingan a nangrugi a nagsursurat ni Florentino kadagiti immuna a bersona iti Ilokano. Nupay nasayaat ti masakbayanna, saan a naipalubos isuna a makaawat iti panagadal iti unibersidad gapu ta maysa isuna a babai. Imbes ket nga inadalan ni Florentino babaen ti inana, ken kalapsanna dagiti nadumaduma a pribado a manursuro. Nassuruan isuna iti abanse nga Espaniol babaen ti maysa nga edukado nga Ilokano a padi ken nangaw-awis kaniana a mangparang-ay ti bosesna iti daniw.
Idi agtawen iti 14, inkallaysa ni Florentino ni Elias de los Reyes ti maysa a politiko. Lima nga ubbing iti bunga daytoy a panagassawa. Ni Isabelo de los Reyes ti anakda a lalaki ket nagbalin a mannurat a Filipino, aktibista ken senador. Gapu iti peminista a kasasaad dagiti sinursuratna, ni Florentino ket liniklikan idi ti asawana ken anakna a lalaki; eksilo a nagmaymaysa a nagbibiag isuna ken naisina manipud iti pamiliana. Pimmusay isuna idi agtawen ti 35.
Dagiti obra
Ti maipapan iti liriko a daniwna iti Espaniol, ken naipangpangruna iti Ilokano, ket nakagun-od iti pannakadillaw kadagiti nadumaduma a forum idiay Espania, Paris ken St. Louis, Missouri. Dagiti literario a kontribusionna – a naipangpangruna dagiti 22 a napreserba a daniw – nabigbigan isuna idi nairaman iti Encyclopedia Internationale des Oeuvres des Femmes (Sangalubongan nga Ensiklopedia dagiti Obra ti Babbai) idi 1889. Naipampamattian nga isuna ti immuna a Filipina a nakaawat iti datoy a sangalubongan a dayaw, ti maysa a panagraem a napasamak kalpasan ti ipupusayna idi ubing pay laeng. Naipabpabuya dagiti obrana iti Exposition Filipina iti Madrid idi 1887 ken iti Exposition Internationale iti Paris idi 1889.
Ivisan
Dagiti baranggay
• Matnog
• Mianay
Maussane-les-Alpilles
Ti Maussane-les-Alpilles (Maussana leis Aupilhas) ket maysa a komuna ti Bouches-du-Rhône a departamento idiay akin-abagatan a Pransia.
Ivisan
Dagiti baranggay
• Ondoy
• Poblacion Sur
Dumarao
Dagiti baranggay
• Malonoy
• Nagsulang
• Ongol Ilawod
• Ongol Ilaya
• Poblacion Ilawod
• Poblacion Ilaya
• Salcedo
• San Juan
• Sibariwan
• Tamulalod
• Taslan
• Tina
Baliangao
Ti Baliangao ket maysa a maika-5 a klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Misamis Occidental iti Filipinas.
Xenix
Ti Xenix ket ti saanen a naitultuloy a bersion ti sistema ti panangpaandar ti Unix para kadagiti nadumaduma a plataporma ti mikrokompiuter ken linisensiaan babaen ti Microsoft manipud ti AT&T Corporation kadagidi naladaw a tawen ti 1970.
Baliangao
Dagiti baranggay
Ti Baliangao ket nabingbingay a politikal iti 15 a barbaranggay.
Dumarao
Dagiti baranggay
• Tinaytayan
Baliangao
Dagiti baranggay
• Del Pilar
• Landing
• Lumipac
• Lusot
• Mabini
• Magsaysay
• Misom
• Mitacas
• Naburos
• Northern Poblacion
• Punta Miray
• Punta Sulong
• Sinian
• Southern Poblacion
Papa Marcelino
Ni Santo Papa Marcelino, segun ti Liberiano a Katologo, ket nagbalin nga Obispo ti Roma idi 30 Hunio 296, isu ti simmaruno idi kenni Santo Papa Cayo.
Pagsasao nga Anam
Ti pagsasao nga Anam, wenno Pondoma, ket ti pagsasao a Papuano ti Probinsia ti Madang, Papua Baro a Guinea.
Hapon
Ti Hapon (Pagsasao a Hapon:日本, Nihon; ti nadadaan a pormal nga awag ket Nippon) ket maysa nga isla a pagilian a masarakan iti Taaw Pasipiko, iti daya ti Korea ken Tsína, a naibartay manipud iti Baybay Okhotsk iti amianan agingga iti Baybay Daya a Tsína iti abagatan. Buklen ti nasurok a 3,000 nga is-isla, ti kadakkelan kadagitoy ket dagiti isla ti Hokkaido, Honshu, Shikoku, ken Kyushu. Kaaduan kadagiti isla ti Hapon ket kabambantayan ken adu kadagitoy ti addan bulkan. Ti kangatuan amin a tuktok ken ti Bantay Fuji.
Ti Hapon ti maikadua a kadakkelan ti ekonomiana a pagilian iti sangalubongan (Ti Estados Unidos ti umuna) ken maysa kadagiti nangnangruna nga industrialisado a pagilian iti lubong. Maysa a unitario a batay-linteg a monarkia nga addaan iti emperador ken mabutbutosan a parlamento, ti Dieta, a maysa kadagiti kadaanan a lehislatura iti Asia. Maysa ti Hapon kadagiti kadadakkelan iti populasion a pagilian iti lubong. Ti kapitoliona a Tokyo, nga addaan iti nasurok a 30 riwriw nga agtaeng, ket ti maibilang a kadakkelan a metropolitano a lugar iti lubong.
Administratibo a pannakabingbingay
Naguduagudua ti Hapon iti 47 a prepektura, a kadawyan a nagrupo kadagiti rehion. Ti Honshu, ti kadadakkelan ken kaaduan ti populasionna nga isla, ket naguduagudua iti lima wenno ad-adu pay a rehion. Dagiti dadduma a dadakkel nga is-isla ket addaan saggaysa a rehion.
Manipud iti amianan agpaabagatan, dagiti sumaganad dagiti rehion:
Dagiti prepektura ket nabingbingay pay kas siudad, ili ken bario. Dagiti kangrunaan a siudad ket nabennebenneg kas elektoral a distrito (wards), ti tengnga a paset ti Tokyo ket nabingay iti 23 nga espesial nga elektoral a distrito.
Aloran
Ti Aloran ket maysa a maika-4 a klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Misamis Occidental iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Aloran ket nabingbingay a politikal iti 38 a barbaranggay.
• Balintonga
• Banisilon
• Burgos
• Calube
• Caputol
• Conat
• Dalisay
• Dullan
• Ibabao
• Labo
• Lawa-an
• Lobogon (Tanasak)
• Lumbayao
Kodigo ti pagilian
thumb|right|220px|Mapa ti [[Oceania nga addaan kadagiti kodigo ti pagilian.]] Ti kodkodigo ti pagilian ket dagiti ababa nga alpabetiko wenno numeriko a kodkodigo ti heograpia (dagiti kodigo ti heograpia a naparang-ay tapno mangirepresenta kadagiti pagilian ken dagiti agkamkammatalek a lugar, para iti panagusar ti panagproseso ti datos ken dagiti komunikasion. Adda metten dagiti nadumaduma a sistema a napadur-as a mangaramid iti daytoy. Ti kaaduan a naam-ammuan kadagitoy ket ti ISO 3166-1. Ti termino a kodigo ti pagilian ket kankanayon a mangitudo kadagiti internasional a kodkodigo ti panagtelepono, ti E.164 a panagtawag a kodkodigo ti pagilian.
Aloran
Dagiti baranggay
• Makawa
• Manamong
Talisay, Negros Occidental
Ti Siudad ti Talisay ket maysa a maika-4 a klase a siudad iti probinsia ti Negros Occidental iti Filipinas.
Aloran
Dagiti baranggay
• Matipaz
Talisay, Negros Occidental
Dagiti baranggay
Ti Siudad ti Talisay ket nabingbingay a politikal kadagiti 27 a barbaranggay.
Aloran
Dagiti baranggay
• Maular
• Mitazan
• Mohon
• Monterico
• Nabuna
• Palayan city
• Pelong
• Ospital (Pob.)
• Roxas
• San Pedro
• Santa Ana
• Sinampongan
Talisay, Negros Occidental
Dagiti baranggay
• Bubog
Sasao nga Akin-abagatan nga Adelbert
Ti sasao nga Akin-abagatan nga Adelbert wenno Akin-abagatan a Kabambantayan nga Adelbert ket ti pamilia dagiti pagsasao ti sanga a Madang ti Sasao a Trans–Baro a Guinea ti Baro a Guinea.
Kodigo ti pagilian
ISO 3166-1
Daytoy nga alagaden ket mangipalawag kadagiti kaaduan a pagilian ken dagiti agkamkammatalek a lugar iti lubong:
NetWare
Ti NetWare ket ti sistema ti panangpaandar ti network ti kompiuter a pinarang-ay babaen ti Novell, Inc. Daytoy ket immuna nga inusar para iti kooperatibo a panagobra ti adu tapno mapataray dagiti nadumaduma aserbisio iti prsonal a kompiuter, ken agus-usar iti protokol ti IPX.
Martigues
TI Martigues (Lo Martegue itiklasiko a panakasao, Lou Martegue iti Mistraliano a pannakasao) ket maysa a komuna idiay amianan a laud ti Marseille. Daytoy ket paset ti Bouches-du-Rhône a departamento ti Provence-Alpes-Côte d'Azur a region idiay akindaya a gibus ti Kanal de Caronte.
Sasao nga Akin-abagatan nga Adelbert
Dagiti pagsasao
Dagiti pagsasao ket kas dagiti sumaganad. Ti pannakaidasig ti Segeram ket kas iti Daniels (2012).
System V
Ti System V wenno iti napno a nagan ti UNIX System V ket maysa kadagiti immuna a bersion ti sistema ti panangpaandar ti Unix.
Kodigo ti pagilian
ISO 3166-1
Dagiti dua letra a kodigo ket inus-usar a kas ti batayan kadagiti dadduma a kodigo wenno dagiti panangipakat, kas pagarigan, Para kadagiti adu pay a panangipakat kitaen ti ISO 3166-1 alpha-2.
Martigues
Pakasaritaan
Ti Martigues ket binangon babaen ni Ramon Berenguer IV, konde ti Provence idi 1232 idiay mabalin a lugar ti Romano a kampo Maritima Avaticorum.
Klima
Ti tabla dita baba ket mangipakita dagiti temperatura ken panagtudtudo para iti paset ti panawen ti 1971-2000 :
Aloran
Dagiti baranggay
• Tawi-tawi
Talisay, Negros Occidental
Dagiti baranggay
• Concepcion
Aloran
Dagiti baranggay
• Toril
• Tuburan
• Zamora
Talisay, Negros Occidental
Dagiti baranggay
• Dos Hermanas
• Efigenio Lizares
Aloran
Dagiti baranggay
• Macubon (Sina-ad)
Talisay, Negros Occidental
Dagiti baranggay
• Zone 7 (Pob.)
• Zone 14-B (Pob.)
• Zone 12-A (Pob.)
Papa Cayo
Ni Santo Papa Cayo wenno Gaius ket isu ti Papa manipud idi 17 Disiembre 283 aginggana idi 22 Abril 296. Ti Kristiano a tradision ket nangikedkeddeng kanaiana nga isu ket katubo ti Dalmata a siudad ti Salona, nga itan ket ti Solin idiay asideg ti Split, ti anak a lalaki ti agnagan met laeng ti Cayo, ken maysa a kameng ti natakneng a pamilia a kabagian ni Emperador Diocleciano.
Aloran
Dagiti baranggay
• Tugaya
Talisay, Negros Occidental
Dagiti baranggay
• Zone 10 (Pob.)
• Zone 5 (Pob.)
• Zone 16 (Pob.)
• Matab-ang TRIAD
• Zone 9 (Pob.)
• Zone 6 (Pob.)
• Zone 14 (Pob.)
• San Fernando
• Zone 15 (Pob.)
• Zone 14-A (Pob.)
• Zone 8 (Pob.)
• Zone 1 (Pob.)
• Zone 2 (Pob.)
• Zone 3 (Pob.)
• Purok Mapalaron
Martigues
Pagluganan
Ti Gare de Martigues a perokaril ket sinerserbian babaen dagiti rehional a tren ti nagbaetan ti Miramas ken Marseille.
Pagsasao nga Anamgura
Ti pagsasao nga Anamgura (Anamuxra), wenno Ikundun, ket ti pagsasao a Papuano ti Probinsia ti Madang, Papua Baro a Guinea.
Dagiti departamento ti Colombia
Ti Colombia ket unitario a republika a naporma babaen dagiti tallo pulo ket dua a departamento (Espaniol: departamentos, agmaymaysa departamento) ken ti Kapitolio a Distrito (Distrito Capital). Ti tunggal maysa a departamento ket addan ti Gobernador ken ti Asemblia ti Departamento (Asamblea Departamental), a binutosan babaen ti nadayeg a butos para iti uppat a tawen a paset ti panawen. Ti gobernador ket saan a mabalin a mabutosan manen iti dua nga agsasaruno a paset ti panawen. Dagiti depatarmento a pannakabingbingay ti pagilian ket maikkanda ti naisangayan a grado iti autonomia.
Dagiti departamento ket naporma babaen ti panangigrupo kadagiti munisipalidad (municipios, agmaymaysa municipio). Ti munisipal a gobierno ket idauluan babaen ti mayor (alcalde) ken imatonan babaen ti Munisipal a Konseho (concejo municipal), ken dagitoy ket mabutosanda para kadagiti uppat a tawen a paset ti panawen.
Ti Kapitolio a Distrito ket isu ti kapitolio ti pagilian, ti Bogotá. Ti Bogotá ket sangkapaset nga agdepdepende iti nakapalikmut a Departamento ti Cundinamarca.
Dagiti patneng a teritorio
Dagiti patneng a teritorio ti Colombia ket napartuatda babaen ti tulagan a baetan ti gobierno ken dagiti komunidad dagiti patneng. Kadagiti kaso a dagiti patneng a teritorio a sumakup ti ad-adu ngem maysa a departamento wenno munispalidad, dagiti lokal a gobierno ket agtitiponda a mangimaton kadagiti konseho ti patneng a teritorio kadagti kasta a teritorio,a kas naiyasentar kadagiti Artikulo iti 329 ken 330 iti Batay-linteg ti Colombia. Dagiti pay patneng a teritorio ket addaanda to karakter iti lokal a kinaturay no maabutanda dagiti kammasapulan ti linteg. Dagiti patneng a teritorio idiay Colombia ket kaaduan nga adda kadagiti departamento ti Amazonas, Cauca, La Guajira, Guaviare ken Vaupés.
Pakasaritaan
Ti Batay-linteg ti Colombia ti 1886 ket pinagbalinna dagiti estado ti Colombia kadagiti departamento, dagiti presidente ket nanagananda kadagiti gobernador. Dagiti estdo a nagbalin a departamento ket dagiti sumaganad:
Malabon
Ti Ciudad ti Malabon ket maysa kadagiti ciudad ken ili a mangbukel iti Metro Manila iti Filipinas.
Kasali ti ciudad iti informal a subrehion a maaw-awagan iti CAMANAVA iti Metro Manila. Buklen ti CAMANAVA ti Caloocan, Malabon, Navotas, ken Valenzuela. Kaabay ti Malabon ti Caloocan iti abagatan, ti Navotas iti laud, ti Valenzuela iti amianan, ken ti ili ti Obando iti provincia ti Bulacan iti amianan-a-laud.
Papa Eutiquiano
Ni Santo Papa Eutiquiano wenno Eutychianus ket isu ti papa manipud idi 4 Enero 275 aginggana idi 7 Disiembre 283 (segun ti Annuario Pontificio iti 2012).
Rafael Sanzio
Ni Raffaello Sanzio da Urbino (Abril 6 or Marso 28, 1483 – Abril 6, 1520 ), ken nasaysayaat nga ammo laeng a kas ni Rafael, ket maysa idi a Italiano pintor ken arkitekto ti Nangato a Renasimiento. Ti obran ket dinaydayawan para ti kalawag ti porma ken ti nalaka a panakaaramid ken ti panakakita apakagunodan ti Neoplatoniko nga umno ti kalatakan ti nagatgitaoan. A mairaman ni Michelangelo ken Leonardo da Vinci, isu ket agporporma ti tawidan a trinidad kadagiti nalatak a turay iti dayta a paset ti panawen.
Ni Rafael ket nagaget idi a nagpatpataud, nga isu ket nagtartaripatu ti dakkel a pagobraan, ken uray ti ipupusayna iti 37, adu kadagiti obra a nabatbati. Adu kadagiti obrana ket mabirukan idiay Apostoliko a Palasio ti Batikano, a dagiti naipasadiwa a Rafael a Silsiled ket isu idi ti sentro, ken ti kadakkelan, nga obra ti karrerna. Ti kadayegan nga obrana ket ti Ti Eskuela ti Atenas idiay Batikano Stanza della Segnatura. Kalapsan kadagiti nasapa a tawtawenna idiay Roma kaaduan kadagiti obrana ket bukodna adinaremdem, ngem kaaduan kadagitoy ket inaramid babaen ti pagobraanna manipd kadagiti inladawanna, nga adu kadagiti panaawan ti kababalinda. Isu ket nakaro a nakainpluensia iti kabibiagna, ngem ti ruar ti Roma dagiti obrana ket kaaduan laeng a naamammoan manipud kadagiti kimmaduaanna nga agararamid ti prenta. Kalpasan ti ipupusayna, ti impluensia ti nalatak a kasuppiatna a ni Michelangelo ket nasapsapasap idi aginggana idi maika-18 ken maika-19 a siglo, idi ti nataltalna ken naur-urnos a kababalin ni Raphael ket naipanpanunotan manen a kas ti kangatuan a modelo. Ti karrerna ket maitumpong kadagiti tallo a paset ken tallo nga estilo, nga immuna nga inlawlawagan babaen ni Giorgio Vasari: dagiti nasapsapa a tawenna idiay Umbria, ken ti paset a panawen ti agarup nga uppat a tawtawen (manipud idi 1504–1508) a nagsagsagepsep kadagiti artistiko a tinawtawid ti Florensia, a sinaruno babaen dagiti naudi a hektiko ken naiballigian a sangapulo ket dua a tawtawen idiay Roma, nga isu ket nagtrabtrabaho para kadagiti dua a Papa ken dagiti asideg a kakaduada.
Urbino
thumb|right|Ni [[Giovanni Santi, ti ama ni Rafael; Ni Kristo a sinuportaran babaen dagiti dua nga anghel, c.1490]] Ni Rafael ket naipasngay idii idiay bassit ngem artistiko a Tengnga nga Italiano a siudad ti Urbino idiay rehion ti Marche, nga idiay ti amana a ni Giovanni Santi ket pintor ti korte ti Duke. Ti kadayawan ti korte ket napundar idin babaen ni Federico III da Montefeltro, ti maysa a nagbalballigi a condottiere a napartuat idi babaen ti Duke ti Urbino babaen ni Papa—Urbinoket nagporma ti paset dagiti Estado ti Papa—nga isu ket pimmusay ti maysa a tawen sakbay a naipasngay ni Rafael. Ti panagiyunayunay ti korte ni Federico ket adad a maipanggep ti literario ngem ti artistiko, ngem ni Giovanni Santi ket maysa idi a mannaniw ken maysa pay a kas pintor, ken nagsursurat idi kadagiti nai-rima a kronologo iti biag ni Federico, ken isuda a dua ket nagsursurat kadagiti teksto ken nagpataud kadagti dekorasion para iti kasla masque a panagliwliwa iti korte. Ti daniw para kenni Federico ket nangipakpakita kaniana a kas maysa a natarumamis a mangipakpakita ti panagrikna kadagiti kalaingan a pintor ti Amianan nga Italia, ken maysa pay a Nasapa nga Olanda nga artista. Iti bassit unay a korte ti Urbino isu ket mabalin a naikadkadua iti sentral a sirkulo iti agturturay a pamilia ngem dagiti kaaduan a pinto rti korte.
Ni Federico ket sinaruno idi ti anakna alalaki a ni Guidobaldo da Montefeltro, a nangasawa kenni Elisabetta Gonzaga, ti anak a babani ti agturturay iti Mantua, ti kalaingan kadagiti basbassit nga Italiano a korte para iti musika ken makitkita nga arte. Babaen kaniada, ti korte ket nagtultuloy a kas maysa a sentro ti literario a kultura. Ti idadakel iti daytoy a sirkulo ket nangited kenni Rafael kadagiti nasayaat nga ugali ken sosial a kasanay nga inpayunay-unay babaen ni Vasari. Ti korte a biag idiay Urbino kalpasan ti daytoy a paset ti panawen ket nagbalbalinton a kas modelo kadagiti kinasingpet ti Italian a humanista a korte babaen ti panangiladawan iti klasiko nga obra ni Baldassare Castiglione iti Ti Libro ti Kortesano', a naipablaak idi 1528. Ni Castiglione ket napan idiay Urbino idi 1504, idi ni Rafael ket saanen a naikuartel idiay ngem kankanayon a nagbisbisita, ket nagbalinda nga aggayyem. Isu ket nakaamammo kadagiti kankanayon nga agbisbisita iti korte: ni Pietro Bibbiena ken ni Pietro Bembo, a kalpasan daytoy ket nagbalinda a kardinal, ket nagbalbalinda idi a naamammuan a dagiti nalatak a mannurat, ken addadanto idiay Roma idi las-ud ti kaadda ni Rafael idiay. Ni Rafael ket nalakaan a nakikadkadua kadagiti kangatuan a sirkulo iti kadagupan ti kabibiagna, maysa kadagiti gapuanan a nangipakpakita ti pakaigarupan nga isu ket saan a nagaget iti pagsapulanna. Nupay kasta isu ket saan a nakagun-od ti napno a humanistiko nga edukasion; saan a nailawlawagan no nalaka idi a nagbasbasa iti Latin.
Open Enterprise Server
Ti Novell Open Enterprise Server (OES), ket kasisigud a naiparuar idi Marso 2005 ken ti simmaruno a produkto ti NetWare a sistema ti panangpaandar ti Novell, Inc..
IBM i
Ti IBM i ket maysa a naibatay ti EBCDIC a sistema ti panangpaandar a maipatpataray iti IBM Power Systems ken iti IBM PureSystems. Daytoy ti agdama nga ebolusion ti sistema ti panangpaandar, a dati nga agnagan idi ti i5/OS, ken kasisigud nga agnagan idi ti OS/400 idi napayamammo iti sistema ti kompiuter ti AS/400 idi 1988.
Daytoy ket maysa kadagiti sistema ti panangpaandar a nasuportaran iti IBM Power Systems a mairaman ti AIX ken Linux ken iti IBM PureSystems a mairaman ti AIX, Linux ken Windows.
Bulan
Ti Bulan kaikaisuna a masna a satelite iti Daga, ken ti maikalima a kadakkelan a satelite iti Sistema a Solar. Isu ti kadakkelan a masna a satelite iti maysa a planeta iti Sistema a Solar relative iti kaddaakel iti bukodna a nangruna, nga adda ti pagkapat ti diametro iti Daga ken 1⁄81 ti bukodna a masa. Ti Bulan ket isu ti maikadua a kapusekan a satelite kalpasan ti maria a maysa kadagiti karaniagan a taga-ugma nga nagukisan ti naingatoan a dagdaga ken narimbaw impakto ng abot. Isu daytoy ti karaniagan a banag iti langit kalpasan ti Init, uray no ti rabawna ket agpaysao pay a nasipnget, a kapadpada ti karaniag ti uging. Ti kinarimbawna iti langit ket ti kinakadawyanna a siklo dagiti paset, manipud idi taga-ugma a panawen, ket nakaaramid ti Bulan a kas myasa a naipangpangruna a kultural nga impluensia iti pagsasao, dagiti kalendario, arte ken mitolohia. Ti grabidad a panagimpluensia ti Bulan ket agpataud dagiti ugot ti taaw ken ti panagpaatiddog ti minuto iti aldaw. Ti agdama a panagliklikmut kaadayo ti Bulan, nga agarup a mamin sangpulo ket tallo ti diametro iti Daga, ket gapuanan daytoy ti panagparangna a kasla kadakdakkelna idiay langit ti Init, a mangpalubos daytoy nga apag-isu a kallobanna ti Init dagiti dagup a solar a salip.
Ti Bulan ket isu laeng ti nailangtana bagi malaksid ti Daga a ti tao ket simmanglad. Nupay ti Luna programme ti Kappon ti Sobiet ket isu ti immuna a nakaabot ti Bulan iti maysa a saan a namaneho a pagluganan ti limbang idi 1959, ti Apollo a programa ti Estados Unidos ket nakaganab ti isisu a namaneho ti tao a mision iti agdama nga aldaw, a nagrugi ti immuna a namaneho ti tao a lunar a panagliklikmut a mision babaen ti Apollo 8 idi 1968, ken innem a panagsanglad iti Bulan ti nagbaetan ti 1969 ken 1972, a ti immuna ket ti Apollo 11. Dagitoy a mision ket nagisubli kadagioti sumurok a 380 kg kadagiti lunar a bato, a dagitoy ket inusar ti panagrang-ay ti heolohika a panagawat iti nagtaudan ti Bulan, ti pormasion iti uneg ti bulkodna a patakder, ken iti napalabas a pakasaritaanna. Naipagarup a daytoy ket naporma idi 4.5 bilion a tawtawen. Ti maysa a pannakaporma a teoria ket ti higante nga impakto a napasamak a nairaman ti Daga. Ti impakto a teoria ket naidudua idi 2012, kalpasan ti panagusig manen dagiti Apollo nga alagad.
Kalpasan ti Apollo 17 a mision idi 1972, ti Bulan ket binisbisita laengen babaen dagiti saan a namaneho ti tao a pagluganan ti limbang, ti nailatakan babaen ti kinaudi a Sobiet a Lunokhod rover. Manipud idi 2004, ti Hapon, Tsina, India, ti Estados Unidos, ken ti Europeano nga Ahensia ti Limbang ket nagpatulod dagitoy dagiti lunar nga agpalpalikmut. Dagitoy a pagluganan ti limbang ket nakaparawad ti panagpasingked ti panakaduktal iti lunar a danum a yelo idiay agnanayon a nalinongan nga abot dagiti ungto ken bedbed iti lunar a regolito. Adda dagiti sumakbay a naplano a mision a mapan iti Bulan, a mairamn ti maysa a gobierno ken binusbusan a pribado. Ti Bulan ket agtultuloy nga adda babaen ti Tulag ti Pangaruar a Limbnag, a nawaya sukisoken para iti amin a pagilian para kadagiti nakappi a pangngep.
Tangub
Dagiti baranggay
Ti Siudad ti Tangub ket nabingbingay a politikal iti 55 a barbaranggay.
Bulan
thumb|250px|Ti ebolusion iti Bulan ken panagbaniaga iti Bulan.
Tangub
Dagiti baranggay
• Santa Maria (Baga)
Bulan
Nagan ken etimolohia
Ti maitutop a nagan para iti masna a satelite ti Daga ket "ti Bulan". Ti panginagan ti Ingles a moon ket naala manipud iti moone (idi agarup a 1380), a naiparang-ay manipud iti mone (1135), a naala manipud iti Daan nga Ingles mōna (a napetsaan manipud idi sakbayan ti 725), a daytoy ket, a kapada dagiti amin Hermaniko a pagsasao a kognado, a nanipud ti Proto-Hermaniko *mǣnōn.
Tangub
Dagiti baranggay
• Banglay
Bulan
Nagan ken etimolohia
Ti kangrunaan a moderno nga Ingles a panagilasin a maipanggep ti Bulan ket lunar, a naala manipud iti Latin Luna. Ti maysa pay ngem saan a nalatak a panagilasin ket ti seleniko, a naala manipud iti Taga-ugma a Griego a Selene (Σελήνη), a naggapuan ti pasaruno a "seleno-" (a kas iti nakaalaan ti selenograpia).
Tangub
Dagiti baranggay
• Mantic
• Migcanaway
• Bocator
• Bongabong
• Caniangan
• Capalaran