cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pagsasao a Waima
Ti pagsasao a Waima (sagpaminsan pay nga ammo a kas Roro, manipud iti maysa a dialekto ti Waima) ket ti pagsasao a Nuklear a Laud a Tengnga nga Ungto a Papuano ti grupo nga Oceaniko ti sasao a Malayo-Polinesio, a naisasao idiay Papua Baro a Guinea babaen dagiti 15,000 a tattao. Dagiti tallo a dialekto ket ti Waima, Roro, ken Paitana.
Palanan
Dagiti baranggay
• Dimasari
San Jorge, Samar
Dagiti baranggay
• Bay-ang
Balagtas, Bulacan
Dagiti baranggay
• Borol 1st
Tarangnan
Dagiti baranggay
• Baras
Jones, Isabela
Dagiti baranggay
• Dibuluan
1978 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Maysa-a-parang a drama
Santa Ignacia, Tarlac
Dagiti baranggay
• Pinpinas
Naguilian, Isabela
Dagiti baranggay
• Flores
Mallig
Dagiti baranggay
• Holy Friday
Villareal
Dagiti baranggay
• Himyangan
Iran
Etimolohia
Ti naipakasaritaan ken maipapan ti kultura a naad-adu a panagusar ti 'Iran'  ket saan a nairestrikto iti moderno a maitutop nga estado. Irānshahr wenno Irānzamīn (Kalatakan nga Iran) ket maipada kadagiti teritorio ti Irani a kultura wenno linguistiko a sona. Malaksid ti moderno nga Iran, nangiraman daytoy kadagiti paset ti Kaukaso, Mesopotamia, ti Indiano a subkontinente ken Tengnga nga Asia.
Zamboanga del Sur
Dagiti ili
• Dumingag
Palanan
Dagiti baranggay
• Dimatican
Santa Rita, Samar
Dagiti baranggay
• Hinangudtan
Echague
Dagiti baranggay
• Mabuhay
TV Patrol
Ti TV Patrol ket maysa a damdamag a programa a maipabuya iti ABS-CBN ti pagilian iti Filipinas. Daytoy ket maipabuya ti Lunes aginggana iti Biernes a mangrugi iti oras a 6:30 aginggana iti oras a 7:50 iti rabii ken maipabuya pay ti Sabado ken Domingo a mangrugi iti oras a 6:15 aginggana iti oras a 6:45 iti rabii. Mangeg pay daytoy iti radio a kas iti DZMM iti probinsia ti Cebu ken Davao. Mabuya pay daytoy iti The Filipino Channel iti sabsabali a parte ti lubong. Daytoyen ti kabayagan a maipabuybuya a damdamag iti rabii iti pagsasao a Filipino manipud ti pannakaaramidnaidi Marso 2, 1987.
San Jorge, Samar
Dagiti baranggay
• Buenavista II
San Manuel, Tarlac
Dagiti baranggay
• San Vicente
Pagsasao a Budibud
Ti pagsasao a Budibud ket maysa kadagiti sasao a Kilivila ti pamilia nga Austronesio, a naisasao idiay bassit-usit nga Is-isla Lachlan, iti daya ti Isla Woodlark iti Papua Baro a Guinea.
Ilagan
Dagiti baranggay
• Alibagu
Tarangnan
Dagiti baranggay
• Binalayan
• Bisitahan
• Bonga
1978 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Drama
Ludwig van Beethoven
Mairaman kadagiti kalatakan nga obrana ti Fifth Symphony, Ninth Symphony, Sixth Symphony, ti piano a piesa a Für Elise, ti Pathétique Sonata ken ti Moonlight Sonata.
Zumarraga
Dagiti baranggay
• Lumalantang
Victoria, Tarlac
Dagiti baranggay
• San Andres
San Jorge, Samar
Dagiti baranggay
• Cabugao
Santa Rita, Samar
Dagiti baranggay
• Igang-igang
• La Paz
Mallig
Dagiti baranggay
• Maligaya
Palanan
Dagiti baranggay
• Maligaya
Ilagan
Dagiti baranggay
• Alinguigan 1st
Tarangnan
Dagiti baranggay
• Cabunga-an
Ilagan
Dagiti baranggay
• Alinguigan 3rd
• Arusip
Villareal
Dagiti baranggay
• Igot
Angat, Bulacan
Ti Angat ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Bulacan iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Angat ket nabingbingay a politikal iti 16 a barbaranggay.
Zamboanga del Sur
Dagiti ili
• Guipos
Echague
Dagiti baranggay
• Madadamian
Santa Ignacia, Tarlac
Dagiti baranggay
• Poblacion East
Victoria, Tarlac
Dagiti baranggay
• San Fernando (Poblacion)
• San Francisco
Balagtas, Bulacan
Dagiti baranggay
• Dalig
San Jose, Tarlac
Dagiti baranggay
• Pao
Paniqui
Dagiti baranggay
• Carino
Santa Rita, Samar
Dagiti baranggay
• Lupig
Mallig
Dagiti baranggay
• Manano
Santa Rita, Samar
Dagiti baranggay
• Maligaya
• New Manunca
• Old Manunca
Iran
Nasapa a pakasaritaan
Dagiti kasapaan nga arkeolihoko nga artipakto idiay Iran, kasla dagiti nakalkali idiay Kashafrud ken dagiti sitio idiay Ganj Par, ket mangipakpakita ti kaada ti tao idiay Iran manipud idi panawen ti Akin-baba Paleolitiko. Dagiti Neanderthal nga artipakto a napetsaan manipud idi panawen ti Tengnga a Paleolitiko ket nangruna a nabirukanen idiay rehion ti Zagros kadagiti sitio a kas dagiti rukib ti Warwasi ken Yafteh. Dagiti nasapa nga agrikultural a komunidad ket nangrugida a rimmang-ay idiay Iran idi agarup a 8000 BC, nga adda dagiti pagtaengan a kas ti Chogha Bonut, Susaken Chogha Mish a rimmangrang-ay idiay rehion ti Zagros.
Angat, Bulacan
Dagiti baranggay
• Banaban
Zamboanga del Sur
Dagiti ili
• Josefina
Jones, Isabela
Dagiti baranggay
• Dicamay  I
Zamboanga del Sur
Dagiti ili
• Kumalarang
San Jose, Tarlac
Dagiti baranggay
• San Juan de Valdez
Zamboanga del Sur
Dagiti ili
• Labangan
San Jose, Tarlac
Dagiti baranggay
• Sula
Santa Rita, Samar
Dagiti baranggay
• Pagsulhogon
Concepcion, Tarlac
Dagiti baranggay
• San Martin
Iran
Nasapa a pakasaritaan
Ti irumrumsua iti Susa a kas maysa a siudad ket naikeddeng babaen ti panangipetsa iti C14 a nasapsapa a kas ti 4395 BC. Adda dagiti sangadosena a pre-historiko a sitio iti ballasiw ti Irani a banak a manigitudtudo ti kaadda kadagiti taga-ugma a kultura ken dagiti urbano a pagtaengan idi maikapat a milenio BC. Idi las-ud ti Gambang a panawen ti Iran idi ket pagbalayan dagiti nadumaduma a sibilisasion a kas ti Elam, Jiroft ken dagiti Zayandeh Rud a sibilisasion. Ti Elam, ket isu idi ti kadayegan kadagitoy a sibilisasion a naparang-ay idiay abagatan a laud ti Iran a kaaripingna dagiti adda idiay Mesopotamia. Ti panagrang-ay ti panagsurat idiay Elam idi  maikapat a milenio BC ket kapadpadana iti napasamak idia Sumer. Ti pagarian ti Elam ket nagtultuloy ti kaaddana angiggana ti irurumsua dagiti imperio ti Mediano ken dagiti Akuamenida nga Imperio.
Santa Ignacia, Tarlac
Dagiti baranggay
• Poblacion West
Pagsasao a Mekeo
Dagiti nagibasaran
Chung, J.-S. (1995). Orthography paper for Mekeo Language. SIL international, 1-21.
San Manuel, Tarlac
Dagiti baranggay
• Santa Maria
Angat, Bulacan
Dagiti baranggay
• Baybay
• Binagbag
San Jorge, Samar
Dagiti baranggay
• Cag-olo-olo
Angat, Bulacan
Dagiti baranggay
• Donacion
Villareal
Dagiti baranggay
• Inarumbacan
Marktl
Eskudo
Ti eskudo ti Marktl ket naipabulod ti panakaitengngelna babaen ni Dúke Ludwig idi Mayo 12, 1447. Ti kawit ti agpatpataray ti bangka ket simbolo ti panagdaliasat, a daytoy ket nangruna idi ti daytoy a rehion. Ti lumagto a rukod ket simbolo ti panagkomersio dagiti bukbukel ken panagitulod. Ti Babaro a pastilasket mangitudoti panakakaduaan iti lugar iti Babaro a dukado.
Balagtas, Bulacan
Dagiti baranggay
• Longos
Deklarasion ti Wayawaya ti Filipinas
Panagsagsagaba para iti wayawaya
Intono kua idi 1898, ti Espania ket ontedna ti Filipina siti Estados Unidos iti Tulag ti Paris idi 1898 a nangipatingga ti Gubat ti Espaniol-Amerikano.
San Jose, Tarlac
Dagiti baranggay
• Villa Aglipay
Santa Rita, Samar
Dagiti baranggay
• Salvacion
• San Eduardo
Paniqui
Dagiti baranggay
• Cayanga
Santa Rita, Samar
Dagiti baranggay
• San Isidro
Santa Ignacia, Tarlac
Dagiti baranggay
• Pugo-Cecilio
Quirino, Isabela
Dagiti baranggay
• Luna (Poblacion)
Pagsasao a Motu
Ti napalaka a porma ti Motu a naparang-ay a kas pagsasao ti panagtagilako iti rehion ti Papuano, iti abagatan a daya ti nangruna nga isla ti Baro a Guinea, a kasisigud idi nga ammo a kas Polis Motu, ken ammo ita akas Hiri Motu. Kalpasan ti Tok Pisin ken Ingles, ti Hiri Motu ket isuidi iti panawen ti wayawaya ti maikatlo a kaaduan a naisasao kadagiti ad-adu ngem 800 a pagsasao ti Papua Baro a Guinea, ngem ti pannakausarna ket bumasbassiten kadagiti napalabas a panawen ken sinuksukatanen babaen ti Tok Pisin.
Naguilian, Isabela
Dagiti baranggay
• La Union
Tarangnan
Dagiti baranggay
• Cagtutulo
San Jorge, Samar
Dagiti baranggay
• Guindapunan
• Mabuhay
• Mancol (Pob.)
Zumarraga
Dagiti baranggay
• Macalunod
Victoria, Tarlac
Dagiti baranggay
• San Gavino (Poblacion)
Echague
Dagiti baranggay
• Magleticia
Pagsasao a Mekeo
Dagiti nagibasaran
Jones, A. A. (1998). Towards a lexicogrammar of mekeo. Canberra: Pacific Linguistics.
Santa Ignacia, Tarlac
Dagiti baranggay
• San Francisco
Pagsasao a Motu
Ti Motu ket naidasig a kas maysa kadagiti sasao a Malayo-Polinesio ken addaan kadagiti lingguistiko a pannakaipada iti sasao a Polinesio ken Mikronesio.
Naguilian, Isabela
Dagiti baranggay
• Magsaysay (Poblacion)
Angat, Bulacan
Dagiti baranggay
• Encanto
Tarangnan
Dagiti baranggay
• Cambatutay Nuevo
• Cambatutay Viejo
Palanan
Dagiti baranggay
• Marikit
Mallig
Dagiti baranggay
• Olango
Balagtas, Bulacan
Dagiti baranggay
• Panginay
San Jorge, Samar
Dagiti baranggay
• Mombon
Zumarraga
Dagiti baranggay
• Maga-an
Pagsasao a Nimoa
Ti pagsasao a Nimoa ket ti maysa a pagsasao nga Oceaniko ti Papua Baro a Guinea.
1979 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Maysa-a-parang a drama
Santa Rita, Samar
Dagiti baranggay
• San Juan
Paniqui
Dagiti baranggay
• Colibangbang
Echague
Dagiti baranggay
• Malibago
• Maligaya
• Malitao
• Narra
Pagsasao a Mekeo
Dagiti nagibasaran
Organised Phonology Data: Mekeo Language. (2004). SIL International, 1-3.
Echague
Dagiti baranggay
• Nilumisu
Jones, Isabela
Dagiti baranggay
• Dicamay  II
Concepcion, Tarlac
Dagiti baranggay
• San Nicolas (Poblacion)
Tarangnan
Dagiti baranggay
• Canunghan
Angat, Bulacan
Dagiti baranggay
• Laog
Balagtas, Bulacan
Dagiti baranggay
• Pulong Gubat
Zumarraga
Dagiti baranggay
• Maputi
Balagtas, Bulacan
Dagiti baranggay
• San Juan
Pagsasao a Sudest
Ti pagsasao a Sudest ('Abagatan a daya'), ammo pay a kas Tagula, ket ti maysa a pagsasao nga Oceaniko ti Papua Baro a Guinea.
Santa Ignacia, Tarlac
Dagiti baranggay
• San Sotero
Zamboanga del Sur
Dagiti ili
• Lakewood
Echague
Dagiti baranggay
• Pag-asa
Jones, Isabela
Dagiti baranggay
• Dipangit
• Disimpit
• Divinan
• Dumawing
• Fugu
• Lacab
• Linamanan
• Linomot
Ilagan
Dagiti baranggay
• Baculud
Tarangnan
Dagiti baranggay
• Catan-agan
Iran
Heograpia
thumb|Topograpia ti Iran
Pagsasao a Motu
Ti Motu ket tipiko a pagsasao nga Austronesio gau ta nakaro a naibatay iti paaweng. Ti tunggal maysa a silaba ti Motu ket agpatingga iti uni ti paaweng — daytoy ket mabalin a sarunuen babaen ti bugbugtong a konsonante (tawan dagiti "rimpuok ti konsonante"). Dagiti uni ti paaweng ket mabalin a dagiti monoptongo (buklen ti bugbugtong a batayan nga uni) wenno dagiti diptongo (buklen ti ad-adu ngem naysa a batayan nga uni). Adda laeng dagiti lima a "puro" nga uni ti paaweng (agarup akadagita ket Italiano); Dagiti diptongo a Motu ket naisuratda (ken maibalikas) a kas kombinasion dagiti dua a "puro" a paaweng. Dagiti diptongo ti "oi" ken "oe" (isuda a dua ket aproksimado a kas iti diptongo ti baliaks iti Ingles iti "boy"), ti ""ai" ken "ae" (isuda a dua ket aproksimado a kas ti diptongo iti balikas ti Ingles iti "high") ken ti "ao" ken "au" (isuda a dua ket aproksimado a kas ti diptongo iti balikas ti Ingles iti "cow") ken dagiti laeng paaweng nga uni a mangipresenta a maparigatan.
Pagsasao a Misima
Ti pagsasao a Misima, tinawtawagan pay iti Misima-Panaeati ken Misiman, ket ti maysa nga indihenio a pagsasao nga Austronesio a naisasao kadagiti isla ti Misima, Panaieti, ken dagiti isla ti akindaya a kagudua ti Calvados Chain ti Papua Baro a Guinea.
Deklarasion ti Wayawaya ti Filipinas
Panagsagsagaba para iti wayawaya
Ti Rebolusionario a Gobierno ti Filipinas ket sanna a binigbig ti tulag wenno ti turay ti Amerikano, ken kanungpalan a nakilaban ken naabak iti suppiat iti Estados Unidos a kasisigud a naibagbaga babaen dagiti Amerikano a kas ti "Insureksion ti Filipino" ngem itan ket sapasap ken opisial a tinwtawagan iti Gubat ti Filipino–Amerikano, a nagpatingga idi natiliw ni Emilio Aguinaldo babaen dagiti puersa ti Estados Unidos, ken nangited iti insasao nga umannamong ken umawat ti turay ti Estados Unidos iti Filipinas. Daytoy ket sinaruno met idi Hulio 2, 1902, babaen ti Sekretario ti Gubat ti E.U. a ni Elihu Root a nangitelegrapo a nagpatingga ti insureksion ti Estados Unidos ken nabangonen ti probinsial a gobierno iti amin a lugar malaksid kadagiti lugar a tinagtagitao babaen dagiti tribu ti Moro. Adda dagiti bassit a nagtultuloy a resistansia kadagiti napalabas a tawen.
Victoria, Tarlac
Dagiti baranggay
• San Jacinto
Pagsasao a Malayo Kedah
Ti pagsasao a Malayo Kedah wenno Kedah (ammo pay a kas Pelat Utara wenno Loghat Utara 'Akin-amianan a Dialekto') makunkuna pay idiay Tailandia a kas "Satun Malay" (มลายูสตูล) ket ti karuay ti sasao a Malayano a kangrunaan a naisasao idiay akin-amianan a laud dagiti akin-amianan nga estado ti Malaysia ti Perlis, Kedah, Penang, ken akin-amianan a Perak ken dagiti akin-abagatan a probinsia ti Tailandia iti Trang, Satun ken dagiti parte ti Yala, ti panagusar ti Malayo Kedah ket historikal idi a naipaatiddog idiay amianan aginggana iti isla ti Phuket sakbay a sinukatan babaen ti pagsasao a Tailandes.
Ti Malayo Kedah ket mabalin a mabingbingay kadagiti nadumaduma a dialekto, a mairaman ti Kedah Persisiran (pagalagadan), Baling wenno Kedah Hulu, Kedah Utara, Perlis-Langkawi, Penang ken dagiti dadduma pay nga adda iti ruar ti Malaysia. Kitaen ti sasao a Malayano para iti panangiyasping dagiti dialekto ti Kedah Persisiran, Penang ken Baling.
Villareal
Dagiti baranggay
• Inasudlan
Santa Rita, Samar
Dagiti baranggay
• San Pascual (Crossing)
Tarangnan
Dagiti baranggay
• Dapdap
San Jorge, Samar
Dagiti baranggay
• Rawis
Angat, Bulacan
Dagiti baranggay
• Marungko
Iran
Heograpia
thumb|left|Ti [[Bantay Damavand, ti kangatuan a puntos ti Iran, ken mabirukan idiay Kondado Amol, Mazanderan.]] Ti Iran ket buklen ti Irani a Banak malaksid dagiti aplaya ti Baybay Kaspio ken ti Probinsia ti Khuzestan. Daytoy ket maysa kadagiti kaaduan ti banbantay a pagilian, ken kaaduan ti langa ti dagana ket dagiti lasonglasong a kabambantayan a mangisina kadagiti nadumaduma a pagayusan a labneng ken dagiti banak. Ti adu ti populasionna nga akinlaud a parte ket isu ti kaaduan ti banbantay,nga addaan kadagiti kabambantayan a kas ti Kaukaso, Zagros ken ti Banbantay Alborz; ti naudi a naibaga ket aglaon ti kangatuan a puntos ti Iran, ti Bantay Damavand aiti, ken isu pay ti kangatuan a bantay iti masa ti daga ti Eurasia iti laud ti Hindu Kush.
Mallig
Dagiti baranggay
• Centro II (Poblacion)
Quirino, Isabela
Dagiti baranggay
• Manaoag
Zamboanga del Sur
Dagiti ili
• Lapuyan
Zumarraga
Dagiti baranggay
• Mualbual
Santa Rita, Samar
Dagiti baranggay
• San Pedro
Palanan
Dagiti baranggay
• Dicabisagan East (Poblacion)
San Jorge, Samar
Dagiti baranggay
• San Jorge II (Pob.)
Adams, Ilocos Norte
Ti Adams ket maysa a maikalima a klase nga ili iti probinsia ti Ilocos Norte iti Filipinas.
Naguilian, Isabela
Dagiti baranggay
• Manaring
Angat, Bulacan
Dagiti baranggay
• Niugan
Iran
Heograpia
Ti akin-amianan a paset ti Iran ket naabbongan babaen dagiti nasamek a katuduan a bakir a tinawtawagan ti Shomal wenno Bakbakir ti Iran. Ti akindaya a paset ket kaaduan a buklen dagiti labneng ti desierto a kas tiDasht-e Kavir, ti kadakkelan a desierto ti Iran, idiay amianan-sentral a paset ti pagilian, ken ti Dasht-e Lut, iti daya, ken dagiti pay dadduma a naapgad a danaw. Daytoy ket kastoy gapu ta dagitoy a rehion dagiti kabambantayan ket nangatoda unay a maabotan dagiti ulep ti tudo.
Echague
Dagiti baranggay
• Pangal Norte
Deklarasion ti Wayawaya ti Filipinas
Panagsagsagaba para iti wayawaya
Kalpasan ti Gubat ti Sangalubongan II, dinatonan ti wayawaya ti Estados Unidos ti Filipinas idi Hulio 4, 1946 babaen ti Tulag ti Manila. Napalpaliiw idi ti Hulio 4 idiay Filipinas kas Aldaw ti Wayawaya aginggana idi Agosto 4, 1964, idi inbalakad dagiti historiador ken ti panangiyunay-unay dagiti nasionalista, Pinirmaan iti linteg ni Presidente Diosdado Macapagal ti Tignay ti Republika Blng. 4166 a mangidesignado ti Hunio 12 a kas ti Aldaw ti Wayawaya ti pagilian. Dati idi a napalpaliiw ti Hunio 12 a kas Aldaw ti Wagayway ken adu kadagiti pasdek ti gobierno ket naiyunay-unayda a mangiparang ti Wagayway ti Filipinas kadagiti opisinada.
Concepcion, Tarlac
Dagiti baranggay
• San Nicolas Balas
Tarangnan
Dagiti baranggay
• Gallego
Zumarraga
Dagiti baranggay
• Pangdan
• Poro
• San Isidro
San Jorge, Samar
Dagiti baranggay
• San Juan
Sasao nga Ibaniko
Ti sasao nga Ibaniko ket ti sanga ti sasao a Malayiko nga indihenio iti akinlaud a Borneo. Insasao dagitoy babaen dagiti Iban ken dagiti mainaig a grupo iti Daya a Malaysia ken ti probinsia ti Indonesia iti Laud a Kalimantan. Dagiti sabali a pagsasao a Dayak, a tinawtawagan iti Dayak Daga, a saanda nga Ibaniko, ket mabirukanda iti amianan a laud ti suli ti Kalimantan, iti pagbaetan ti Ibaniko ken saan nga Ibaniko a sasao a Malayiko a kas ti Kendayan ken dagiti dialekto a Malayo iti Sarawak ken Pontianak.
Ilagan
Dagiti baranggay
• Bagong Silang
Sasao nga Ibaniko
Ti termino nga "Ibaniko" ket inaramid babaen ni Alfred B. Hudson, nga isu idi dagiti immuna a nagsukisok iti henetiko a pannakaikabagian dagiti nadumaduma a pagsasao a naitiptipon babaen ti nagan a "Dayak" iti Laud a Borneo. Nadumaduman a naidasig ti Ibaniko a kas maitagikua iti dakdakkel a "Malayiko a Dayak" wenno "Laud a Borneano a Malayiko" ti subgrupo a maikuyog iti Kendayan ken dagiti agkakabagian a karuay, wenno kas maysa a parte ti "Nuklear a Malayiko" a kakuyog dagiti sabali a dialekto a Malayo.
Angat, Bulacan
Dagiti baranggay
• Paltok
Victoria, Tarlac
Dagiti baranggay
• San Nicolas (Poblacion)
Santa Rita, Samar
Dagiti baranggay
• San Roque
Adams, Ilocos Norte
Baranggay
Maymaysa laeng ti baranggay iti ili ti Adams.
Adams (Pob.)
Quirino, Isabela
Dagiti baranggay
• Rizal
Concepcion, Tarlac
Dagiti baranggay
• San Vicente (Caluis/Cobra)
• Santa Cruz
• Santa Maria
Reina Mercedes
Ti Reina Mercedes ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Isabela iti Filipinas.
Mallig
Dagiti baranggay
• Rang-ayan
Quezon, Isabela
Ti Quezon ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Isabela iti Filipinas. Kabeddengna ti ili ti Santa Maria iti amianan, ti ili ti Delfin Albano iti daya, ti ili ti Mallig iti abagatan, ken ti probinsia ti Kalinga iti laud.
Zamboanga del Sur
Dagiti ili
• Mahayag
Sasao nga Ibaniko
Dagiti pagsasao
Segun ti Ethnologue, uppat dagiti pagsasao a maitagikua iti subgrupo nga Ibaniko:
Echague
Dagiti baranggay
• Pangal Sur
Palanan
Dagiti baranggay
• Dicabisagan West (Poblacion)
Zumarraga
Dagiti baranggay
• Sugod
Paniqui
Dagiti baranggay
• Dapdap
Pagsasao a Paluan
Ti pagsasao a Paluan ket ti pagsasao nga insasao babaen dagiti tattao a Murut ti Borneo. Dagiti nangruna a dialekto ket ti Paluan (Peluan) ken ti Pandewan.
Santa Rita, Samar
Dagiti baranggay
• Santa Elena
Concepcion, Tarlac
Dagiti baranggay
• Santa Monica
Santa Ignacia, Tarlac
Dagiti baranggay
• Santa Ines Centro
Mallig
Dagiti baranggay
• San Jose Norte I
Deklarasion ti Wayawaya ti Filipinas
Agdama a lokasion ti Deklarasion
Idi met panawen dagiti tawtawen ti 1980 wenno 1990n, natakaw ti Deklarasion manipud iti Nailian a Biblioteka. Kas parte ti dakdakel nga imbestigasion iti nakarkaro a panagtakaw kadagiti historikal a dokumento ken ti simmaruno a panagdawat iti publiko iti panangisubli kadagiti natakaw a dokumento, naisubli ti Deklarasion iti Nailian a Biblioteka idi D 1994 babaen ni propesor Milagros Guerrero ti Unibersidad ti Filipinas.
Zamboanga del Sur
Dagiti ili
• Margosatubig
Ilagan
Dagiti baranggay
• Bagumbayan
Naguilian, Isabela
Dagiti baranggay
• Minallo
Palanan
Dagiti baranggay
• Santa Jacinta
Zumarraga
Dagiti baranggay
• Tinaugan
• Tubigan
• Poblacion 1 (Baranggay 1)
Paniqui
Dagiti baranggay
• Estacion
Santa Rita, Samar
Dagiti baranggay
• Tagacay
Santa Ignacia, Tarlac
Dagiti baranggay
• Santa Ines East
• Santa Ines West
Angat, Bulacan
Dagiti baranggay
• Pulong Yantok
Quezon, Isabela
Dagiti baranggay
thumb|right|250px|Ti Nailian a Kalsada ti Tanap ti Cagayan. Daytoy ket adda dagiti 22 a km. a nalinteg a dalan, nga awan dagiti pagsikkuan ti kanigid wenno kanawanw. Ti ili ti Quezon ket nabingbingay a politikal iti 15 a barbaranggay.
Reina Mercedes
Dagiti baranggay
Ti ili ti Reina Mercedes ket nabingbingay a politikal iti 20 a barbaranggay.
Jones, Isabela
Dagiti baranggay
• Malannit
Ilagan
Dagiti baranggay
• Baligatan
Palanan
Dagiti baranggay
• Villa Robles
Ilagan
Dagiti baranggay
• Ballacong
• Bangag
• Batong Labang
• Bigao
• Bliss Village
Santa Ignacia, Tarlac
Dagiti baranggay
• Taguiporo
Concepcion, Tarlac
Dagiti baranggay
• Santa Rita
Angat, Bulacan
Dagiti baranggay
• San Roque (Poblacion)
Zamboanga del Sur
Dagiti ili
• Molave
Reina Mercedes
Dagiti baranggay
• Banquero
Ramon, Isabela
Dagiti baranggay
Ti ili ti Ramon ket nabingbingay a politikal iti 19 a barbaranggay.
Reina Mercedes
Dagiti baranggay
• Binarsang
Ramon, Isabela
Dagiti baranggay
• Ambatali
Reina Mercedes
Dagiti baranggay
• Cutog Grande
Victoria, Tarlac
Dagiti baranggay
• San Vicente
Tarangnan
Dagiti baranggay
• Libucan Dacu
Ilagan
Dagiti baranggay
• Cabannugan 1st
Palanan
Dagiti baranggay
• Culasi
Concepcion, Tarlac
Dagiti baranggay
• Santa Rosa
• Santiago
Palanan
Dagiti baranggay
• San Isidro
Concepcion, Tarlac
Dagiti baranggay
• Santo Cristo
Zamboanga del Sur
Dagiti ili
• Pitogo
Naguilian, Isabela
Dagiti baranggay
• Minanga
Echague
Dagiti baranggay
• Rumang-ay
Jones, Isabela
Dagiti baranggay
• Namnama
Zumarraga
Dagiti baranggay
• Poblacion 2 (Baranggay 2)
Ramon, Isabela
Dagiti baranggay
• Bantug
• Bugallon Norte
Reina Mercedes
Dagiti baranggay
• Cutog Pequeño
Ramon, Isabela
Dagiti baranggay
• Burgos
Iran
Heograpia
Dagiti laeng dakkel a tanap ket mabirukan idiay igid ti aplaya ti Baybay Kaspio ken ti akin-amianan a patingga ti Persiano a Golpo, a ti Iran ket pagbeddengan ti sabangan ti karayan Arvand. Dagti basbassit ken saan nga agtultuoy a tanap ket mabirukan iti igid dagiti dadduma nga aplaya iti Persiano a Golpo, ti Kipet ti Hormuz ken ti Golpo ti Oman.
Balagtas, Bulacan
Dagiti baranggay
• Santol
Dagiti pagsasao ti Brunei
Adda dagiti bilang dagiti pagsasao a naisasao idiay Brunei. Ti opisial a pagsasao ti estado ti Brunei ket ti pagalagadan a Malayo, ti isu met laeng a dialekto ti Malaka a nakaibatayan para kadagiti pagalagadan idiay Malaysia ken Indonesia. Daytoy ket nairugi idi 29 Septiembre 1959, babaen ti pannakapirma ti Batay-linteg ti 1959 ti Brunei.
Pagalagadan a Malayo
thumb|"Ti Pagsasao a Malayo: Ti Pagsasao a Publiko ti Pagilian" kadagiti dua a sinuratan (Jawi ken Romano) iti igid ti kalsada a mangital-o ti panagusar ti Malayo iti BSB, Brunei. Ti pagsasao a Malayo ket ti pagalagadan a pagsasao para kadagiti adu a tattao ti Maritimo nga Abagatan a daya nga Asia ken naisasao a kas lingua franca idiay Brunei. Ti opisial a pagalagadan para iti pagsasao, a naipalawagen ken naitunosan babaen dagiti Opisial ti Pagsasao ken Literatura ti Indonesia, Malaysia ken Brunei. Ti pagalagadan a Malayo ket maawat pay iti prenta a porma ken inus-usar iti amin a midia ti gobierno ti Brunei.
Mallig
Dagiti baranggay
• San Jose Sur
Victoria, Tarlac
Dagiti baranggay
• Santa Barbara
Ramon, Isabela
Dagiti baranggay
• Nagbacalan
Deklarasion ti Wayawaya ti Filipinas
Ti teksto ti "Tignay ti Proklamasion ti Wayawaya ti Tattao a Filipino"
Ti Tignay ti Proklamasion ti Wayawaya ti Tattao a Filipino (Acta de la proclamación de independencia del pueblo Filipino; Paggawa ng Proklamasyon ng Kasarinlan ng sambayanang Pilipino) ket ti parte ti atiddog a linia dagiti deklarasion ti wayawaya a mairaman ti Deklarasion ti Wayawaya ti Estados Unidos. Daytoy ket mangiraman ti listaan dagiti reklamo iti gobierno ti Espania manipud iti isasangpet ni Ferdinand Magellan idi 1521 ken "dagiti dawat ti nalatak a Diktadortayo a ni Don Emilio Aguinaldo amin dagiti nasken a bileg a magpakabael kaniana a mangidiskarga kadagiti rebbengna iti Gobierno, mairaman dagiti prerogatibo iti panangited iti pardon ken amnestia."
Santa Rita, Samar
Dagiti baranggay
• Tominamos
Concepcion, Tarlac
Dagiti baranggay
• Santo Niño
Tarangnan
Dagiti baranggay
• Libucan Gote
Echague
Dagiti baranggay
• Salay
Zumarraga
Dagiti baranggay
• Talib
• Igpit opol
Naguilian, Isabela
Dagiti baranggay
• Palattao
La Paz, Agusan del Sur
Ti La Paz ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Agusan del Sur iti Filipinas.
Dagiti pagsasao ti Brunei
Malayo Brunei
Ti Malayo Brunei ket naisasao pay a kas lingua franca kadagiti dadduma a parte ti Daya a Malaysia kas ti Pederal a Teritorio ti Labuan, dagiti distrito ti Limbang ken Lawas (Sarawak) ken dagiti distrito ti Sipitang, Beaufort, Kuala Penyu ken Papar (Sabah).
Zamboanga del Sur
Dagiti ili
• Ramon Magsaysay (Liargo)
Victoria, Tarlac
Dagiti baranggay
• Santa Lucia (Poblacion)
Jones, Isabela
Dagiti baranggay
• Palagao
Reina Mercedes
Dagiti baranggay
• Dangan
Tarangnan
Dagiti baranggay
• Majacob
Zamboanga Sibugay
Ti Zamboanga Sibugay ti kabaruan a probinsia iti Filipinas, nabangon idi laeng 2000 iti pannakaisina ti maikatlo a distrito ti Zamboanga del Sur.
Echague
Dagiti baranggay
• Salvacion
Concepcion, Tarlac
Dagiti baranggay
• Talimunduc Marimla
Echague
Dagiti baranggay
• San Antonio Ugad
Ilagan
Dagiti baranggay
• Cabannugan 2nd
Echague
Dagiti baranggay
• San Antonio Minit
Balagtas, Bulacan
Dagiti baranggay
• Wawa (Poblacion)
Tarangnan
Dagiti baranggay
• Mancares
Quezon, Isabela
Dagiti baranggay
• Abut
Mallig
Dagiti baranggay
• Siempre Viva Norte
Zamboanga Sibugay
Heograpia
Addaan ti Zamboanga Sibugay iti 16 nga ili.
Dagiti ili
• Alicia
Bunawan
Ti Bunawan ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Agusan del Sur iti Filipinas.
Angat, Bulacan
Dagiti baranggay
• Santa Cruz (Poblacion)
Pagsasao a Waraywaray
Ti Waraywaray ket ti maikalima a kaaduan a naisasao a patneng a rehional a pagsasao idiay Filipinas, a naipangpangruna dagiti probinsia ti Samar, Akin-amianan a Samar, Akindaya a Samar, Biliran, ken ti amianan-daya ti isla ti Leyte (ti mangpalikmut ti Tacloban). Daytoy ti maikatlo a kaaduan a naisasao a pagsasao kadagiti sasao a Bisaya kalpasan ti Cebuano ken Hiligaynon (Ilonggo).
Paniqui
Dagiti baranggay
• Mabilang
Pagsasao a Muyuw
Ti pagsasao a Muyuw (Egum, Murua, Murua Dukwayasi, Murua Kaulae, Muruwa, Muyu, Muyua, Muyuwa) ket maysa kadagiti sasao a Kilivila–Louisiades iti pamilia nga Austronesio, a naisasao idiay Isla Woodlark, Papua Baro a Guinea. Daytoy ket addaan kadagitiagarup a 6,000 nga agsasao (1998), kadagitoy ket 3,000 a monolingual. Dagiti agsasao ket agsasaoda pay iti Dobu, Kilivila wenno Misima-Paneati.Daytoy naisursurat iti sinuratan a Latin. Dagiti dialekto ti daytoy a pagsasao ket ti Yanaba, Lougaw (Gawa), Wamwan, Nawyem, ken Iwa. Ti dialekto nga Iwa ken transisional iti pagbaetan t Muyuw ken Kilivila. Ti pannakaipada iti leksiko ket 68% iti Kilivila.
Concepcion, Tarlac
Dagiti baranggay
• Talimunduc San Miguel
Jones, Isabela
Dagiti baranggay
• Papan Este
Echague
Dagiti baranggay
• San Carlos
• San Fabian
Reina Mercedes
Dagiti baranggay
• District I (Poblacion)
Santa Ignacia, Tarlac
Dagiti baranggay
• Timmaguab
Tarangnan
Dagiti baranggay
• Oeste - A
Ramon, Isabela
Dagiti baranggay
• Oscariz
Pagsasao a Cebuano
Ti Cebuano (wenno Sugbuanon) ket maysa a pagsasao iti Filipinas nga ar-aramaten ti agarup 18,000,000 a tattao. Ti Cebuano ket maibilang iti pamilia dagiti pagsasao a Bisaya. Ti naganna ket naadaw manipud iti isla ti Cebu iti Filipinas.
Daan a Habanes
Ti Daan a Habanes ket ti kaduogan a paset ti pagsasao a Habanes a naisasao kadagiti lugar nga itan ket ti akindaya a parte ti Tengnga a Java ken ti sibubukel a Daya a Java.
Bayat a ti ebidensia ti panagsurat iti Java ket napetsado iti inskripsion ti Sanskrit ti "Tarumanegara idi 450, ti kaduogan a wadan nga intero anaisurat iti Habanes a tinawtawagan iti "inskripsion a Sukabumi", ket napetsado idi Marcso 25, 804. Daytoy nga inskripsion a mabirukan idiay distrito ti Pare iti Rehensia ti Kediri ti Daya a Java, ket pudno a kopia ti kasisigud a nasapsap a napetsado kadagiti 120 a tawen; ti pakaigiddiatann aket napreserba daytoy a kopia. Dagiti linaonna ket maipanggep iti panagbangn iti maysa a penned para iti maysa a pagsibogan a kanal iti asideg ti karayan Śrī Hariñjing (itan ket ti Srinjing). Daytoy nga inskripsion ket isun ti naud-udi itikastoy a kita a naisurat iti sinuratan a Pallava; amin dagiti simmaruno a wadan ket naisuratda iti sinuratan a Habanes.
Angat, Bulacan
Dagiti baranggay
• Santa Lucia
• Santo Cristo (Poblacion)
Paniqui
Dagiti baranggay
• Manaois
Angat, Bulacan
Dagiti baranggay
• Sulucan
Bocaue
Ti Bocaue ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Bulacan iti Filipinas.
Angat, Bulacan
Dagiti baranggay
• Taboc
Ilagan
Dagiti baranggay
• Cabisera 3
Santa Rita, Samar
Dagiti baranggay
• Tulay
Naguilian, Isabela
Dagiti baranggay
• Quezon (Poblacion)
Jones, Isabela
Dagiti baranggay
• Payac
Quezon, Isabela
Dagiti baranggay
• Alunan (Poblacion)
Pagsasao a Cebuano
Maus-usar ti Cebuano kadagiti patneng nga agnanaed iti Cebu, Bohol, Negros Oriental ken kadagiti tao iti lumaud a paset ti probinsia ti Leyte ken iti amianan a Mindanao. Maus-usar pay iti sumagmamano nga ili ken isla iti Samar.
Echague
Dagiti baranggay
• San Felipe
Concepcion, Tarlac
Dagiti baranggay
• Telabanca
Bocaue
Dagiti baranggay
Ti Bocaue ket nabingbingay a politikal iti 19 a barbaranggay.
• Antipona
Bunawan
Dagiti baranggay
Ti Bunawan ket nabingbingay a politikal kadagiti 10 a barbaranggay.
Reina Mercedes
Dagiti baranggay
• District II (Poblacion)
La Paz, Agusan del Sur
Dagiti baranggay
Ti La Paz ket nabingbingay a politikal kadagiti 15 a barbaranggay.
Tarangnan
Dagiti baranggay
• Oeste - B
Zamboanga del Sur
Dagiti ili
• San Miguel
Santa Rita, Samar
Dagiti baranggay
• Santan Pob. (Zone I)
• Bougainvilla Pob. (Zone II)
• Rosal Pob. (Zone III)
• Gumamela Pob. (Zone IV)
• Bokinggan Pob. (Zone V)
Jones, Isabela
Dagiti baranggay
• Pongpongan
Naguilian, Isabela
Dagiti baranggay
• Quirino (Poblacion)
Concepcion, Tarlac
Dagiti baranggay
• Tinang
Echague
Dagiti baranggay
• San Manuel
Ilagan
Dagiti baranggay
• Cabisera 4
Echague
Dagiti baranggay
• San Miguel
• San Salvador
Bulakan, Bulacan
Dagiti baranggay
Ti Bulakan ket nabingbingay a politikal iti 14 a barbaranggay.
Jones, Isabela
Dagiti baranggay
• San Antonio
Bunawan
Dagiti baranggay
• Bunawan Brook
La Paz, Agusan del Sur
Dagiti baranggay
• Bataan
Zamboanga Sibugay
Dagiti ili
• Buug
Quezon, Isabela
Dagiti baranggay
• Arellano (Poblacion)
Jones, Isabela
Dagiti baranggay
• San Isidro
• San Jose
• San Roque
Ilagan
Dagiti baranggay
• Cabisera 5
Doña Remedios Trinidad
Ti Doña Remedios Trinidad ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Bulacan iti Filipinas.
Reina Mercedes
Dagiti baranggay
• Labinab Grande (Poblacion)
Jones, Isabela
Dagiti baranggay
• San Sebastian
Quezon, Isabela
Dagiti baranggay
• Barucboc Norte
• Estrada
Zamboanga del Sur
Dagiti ili
• San Pablo
Mallig
Dagiti baranggay
• Trinidad
Paniqui
Dagiti baranggay
• Matalapitap
Quirino, Isabela
Dagiti baranggay
• San Isidro
Tarangnan
Dagiti baranggay
• Pajo
Pagsasao a Marquesano
Ti pagsasao a Marquesano ket ti urnong dagiti dialekto ti Daya-Tengnga a Polinesio, ti grupo ti Marquesiko, a naisasao idiay Is-isla Marquesas ti Polinesia a Pranses. Kadawyanda a maidasig kadagiti dua a grupo, ti Amianan a Marquesano ken Abagatan a Marquesano, ken agarup daytoy kadagiti igid ti linia ti heograpia.
Santa Ignacia, Tarlac
Dagiti baranggay
• Vargas
Jones, Isabela
Dagiti baranggay
• San Vicente
• Santo Domingo
• Tupax
• Villa Bello
Sulu
Ti Sulu ket maysa nga isla a probinsia iti Filipinas a masarakan iti rehion ti Agwaywayas a Rehion ti Bangsamoro iti Muslim a Mindanao (BARMM) iti Mindanao. Ti kapitoliona ket ti ili ti Jolo. Sakupen ti Sulu dagiti akintengnga nga is-isla ti Arkipelago ti Sulu, iti nagbaetan ti Basilan ken Tawi-Tawi.
Dagiti ili
Addaan ti Sulu iti 19 nga ili.
• Banguingui
Quirino, Isabela
Dagiti baranggay
• San Jose
Ramon, Isabela
Dagiti baranggay
• Pabil
Bunawan
Dagiti baranggay
• Consuelo
Ilagan
Dagiti baranggay
• Cabisera 6 & 24
Zamboanga del Sur
Dagiti ili
• Sominot (Don Mariano Marcos)
Zamboanga Sibugay
Dagiti ili
• Diplahan
Paniqui
Dagiti baranggay
• Nagmisaan
Sulu
Dagiti ili
• Hadji Panglima Tahil
La Paz, Agusan del Sur
Dagiti baranggay
• Comota
Tarangnan
Dagiti baranggay
• Poblacion A
Echague
Dagiti baranggay
• Santa Ana
Ilagan
Dagiti baranggay
• Cabisera 7
• Cabisera 8
• Cabisera 9
• Cabisera 10
Bocaue
Dagiti baranggay
• Bagumbayan
Rosario, Agusan del Sur
Ti Rosario ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Agusan del Sur iti Filipinas.
Sulu
Dagiti ili
• Jolo
Paniqui
Dagiti baranggay
• Nancamarinan
Zamboanga Sibugay
Dagiti ili
• Ipil
Paniqui
Dagiti baranggay
• Nipaco
• Patalan
Echague
Dagiti baranggay
• Santa Cruz
Bulakan, Bulacan
Dagiti baranggay
• Bagumbayan
Quezon, Isabela
Dagiti baranggay
• Santos (Poblacion)
Naguilian, Isabela
Dagiti baranggay
• Rangayan
Ilagan
Dagiti baranggay
• Casisera 14 & 16
Rosario, Agusan del Sur
Dagiti baranggay
Ti Rosario ket nabingbingay a politikal kadagiti 11 a barbaranggay.
Sulu
Dagiti ili
• Kalingalan Caluang
Mallig
Dagiti baranggay
• San Ramon
Villareal
Dagiti baranggay
• Lam-awan
Quirino, Isabela
Dagiti baranggay
• San Juan
Bocaue
Dagiti baranggay
• Bambang
Bustos
Ti Bustos ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Bulacan iti Filipinas.
Santa Margarita, Samar
Dagiti baranggay
• Imelda
Zamboanga Sibugay
Dagiti ili
• Kabasalan
Pagsasao a Mangareva
Ti pagsasao a Mangareva (wenno Mangarevano) ket ti pagsasao a Polinesio a naisasao idiay Is-isla Gambier ti Polinesia a Pranses babaen dagiti agarup a 600 a tattao iti is-isla ti Gambier ken Mangareva. Dagiti agsasao ket makasaoda pay iti Tahitiano nga addaan daytoy iti 60% a pannakaipada iti leksiko, ken makasaoda pay iti Pranses. Daytoy ket kameng ti subgrupo ti Marquesiko, ken daytoy ket asideg a kabagain ti Hawayano ken dagiti pagsasao ti Is-isla Marquesas.
Echague
Dagiti baranggay
• Santa Maria
Paniqui
Dagiti baranggay
• Poblacion Norte
Reina Mercedes
Dagiti baranggay
• Labinab Pequeño (Poblacion)
Quirino, Isabela
Dagiti baranggay
• San Mateo
• San Vicente
• Santa Catalina
• Santa Lucia
• Santiago
Villareal
Dagiti baranggay
• Lamingao
Santa Margarita, Samar
Dagiti baranggay
• Inoraguiao
Bustos
Dagiti baranggay
Ti Bustos ket nabingbingay a politikal iti 14 a barbaranggay.
Bunawan
Dagiti baranggay
• Libertad
Echague
Dagiti baranggay
• Santa Monica
Sasao a Malayo-Sumbawano
Ti sasao a Malayo-Sumbawano ket dagiti grupo ti pagsasao nga inlasin babaen ni Adelaar (cit. Adelaar & Himmelmann 2005) a mangikaykaysa kadagiti pagsasao a Malayiko ken Chamiko kadagiti pagsasao ti Java ken ti akinlaud nga Is-isla Basbassit a Sunda, malaksid iti Habanes. No umiso, daytoyto ti kadakkelan a naipakita a pamilia ti Malayo-Polinesio iti ruar ti Oceaniko.
Echague
Dagiti baranggay
• Santo Domingo
Sasao a Malayo-Sumbawano
Ti Habanes ket adaan iti pannakaipada iti Balines ken ti Sasak ti Lesser Sundas, a nakalaalaan dagiti nadumaduma nga ebidensia ti pannakaidasig para iti pagkakabagian a pagbaetanda. Nupay kasta, dagiti panagpapada ket naipangpangruna kadagiti "nangato" a sosial a rehistro (pormal a pagsasao / naarian a bitla) ti Balines ken Sasak; no iti "ababa" a rehistro (kadawyan a bitla) ket maikeddeng,dagiti koneksion Bali ken Sasak ket agparang nga iti Madura ken Malayo imbes nga iti Habanes. Isu a ti Balines ken Sasak ket nairamanda iti Malayo-Sumbawano, bayat a mailaksid ti Habanes. Daytoy ket kasla met kapada ti kasasaad iti Ingles, ngaiti ad-adu a 'napapino' a bokabulario ket mangisingasing ti koneksion iti Pranses, ngem ti batayan a pagsasao ket mangipakita ti kaasideg ti pannakaikabagianna iti sabali a sasao a Germaniko a kas ti Eskoses, Pagalagadan nga Aleman, ken Olandes.
Presidente ti Filipinas
Ti Presidente ti kangatuan a daulo iti Republika ti Filipinas. Idauluan ti presidente ti ehekutibo a sanga ti gobierno, a pakairamanan ti gabinete. Isu met laeng ti daulo ti Siiigam a Buyot iti Filipinas.
Sasao a Malayo-Sumbawano
Pannakaidasig
Segun kenni Adelaar (2005), ti komposision ti pamilia ket kas dagiti sumaganad:
Doña Remedios Trinidad
Dagiti baranggay
Ti Doña Remedios Trinidad ket nabingbingay a politikal iti 8 a barbaranggay.
Bulakan, Bulacan
Dagiti baranggay
• Balubad
Quirino, Isabela
Dagiti baranggay
• Santo Domingo
Sulu
Dagiti ili
• Lugus
Baliwag
Ti Baliwag ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Bulacan iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Baliwag ket nabingbingay a politikal iti 27 a barbaranggay.
• Bagong Nayon
• Barangca
Ramon, Isabela
Dagiti baranggay
• Pagrang-ayan
Bunawan
Dagiti baranggay
• Poblacion
Quezon, Isabela
Dagiti baranggay
• Lepanto
Loreto, Agusan del Sur
Ti Loreto ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Agusan del Sur iti Filipinas.
Naguilian, Isabela
Dagiti baranggay
• Rizal
Sasao a Malayo-Sumbawano
Pannakaidasig
Malayo-Sumbawano
Bulakan, Bulacan
Dagiti baranggay
• Bambang
Bustos
Dagiti baranggay
• Bonga Mayor
Sulu
Dagiti ili
• Maimbung
Mallig
Dagiti baranggay
• Siempre Viva Sur
Ramon, Isabela
Dagiti baranggay
• Planas
Catbalogan
Ti Siudad ti Catbalogan ket maysa a primera klase a siudad ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Samar iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Siudad ti Catbalogan ket nabingbingay a politikal iti 57 a barbaranggay.
• Albalate
La Paz, Agusan del Sur
Dagiti baranggay
• Halapitan
Bunawan
Dagiti baranggay
• San Marcos
Paniqui
Dagiti baranggay
• Rang-ayan
Presidente ti Filipinas
Sagudayen ti agdama a Batay-linteg ti Filipinas (1987) a ti presidente ket nasken nga addan iti edad a 40 agpangato, umili a Filipino a nayanak iti Filipinas, ken agnanaed iti pagilian 10 a tawen kasakbayan ti panagbubutos. Butosan dagiti kualipikado a botante a Filipino ti presidente a mangabak no isu ti makaala iti kadakkelan a bilang ti butos. Agserbi ti presidente iti maysa a termino nga agpaut iti 6 a tawen ken saanton a mapalubosan nga agkandidato para reeleksion kalpasan a maturposna ti terminona.
Loreto, Agusan del Sur
Dagiti baranggay
Ti Loreto ket nabingbingay a politikal kadagiti 17 a barbaranggay.
Quirino, Isabela
Dagiti baranggay
• Sinait
Bustos
Dagiti baranggay
• Bonga Menor
Naguilian, Isabela
Dagiti baranggay
• Roxas (Poblacion)
Bustos
Dagiti baranggay
• Buisan
• Camachilihan
Sasao a Malayo-Sumbawano
Pannakaidasig
Ti Habanes ket naisangayan a saan a nairaman; dagiti koneksion a pagbaetan ti Habanes ken Bali–Sasak ket maigawidanda iti 'nangato' a rehistro, ken mapukaw no ti 'ababa' a rehistro ket maala kas representatibo dagiti pagsasao. Saan a mairaman ti Moken.
Pagsasao a Nukumanu
Ti pagsasao a Nukumanu iket ti pagsasao a Polinesio, nga insasao babaen dagiti agarup a 700 a tattao idiay Nukumanu kadagiti akindaya nga isla ti Papua Baro a Guinea.
Pagsasao a Tuamotuano
Ti pagsasao a Tuamotuano, Pa‘umotu wenno Paumotu (Paumotu: Re‘o Pa‘umotu wenno Reko Pa‘umotu) ket ti pagsasao a Polinesio nga insasao babaen dagiti agarup a 4,000 a tattao idiay purpuro ti Tuamotu, nga adda pay dagiti maipatinayon nga agsasao idiay Tahiti.
Dagiti dialekto
Ti Paumotu ket addaan kadagiti pito a dialekto wenno lingguistiko a lugar: daytoy ket mangsakop iti Parata, Vahitu, Maraga, Fagatau, Tapuhoe, Napuka ken Mihiro.
Rosario, Agusan del Sur
Dagiti baranggay
• Cabantao
Villareal
Dagiti baranggay
• Lawa-an
Ramon, Isabela
Dagiti baranggay
• Purok ni Bulan
Zamboanga del Sur
Dagiti ili
• Tabina
Quezon, Isabela
Dagiti baranggay
• Mangga
Sulu
Dagiti ili
• Old Panamao
Echague
Dagiti baranggay
• Silauan Sur (Poblacion)
Bustos
Dagiti baranggay
• Cambaog
Loreto, Agusan del Sur
Dagiti baranggay
• Binucayan
Baliwag
Dagiti baranggay
• Calantipay
Sasao a Malayo-Sumbawano
Pannakaidasig
Ti Sundanes ket agparang a makibinningay kadagiti panagbaliw ti uni a naipangpangruna iti Lampung, ngem ti Lampung ket saan a maiyanay iti Malayo-Sumbawano ni Adelaar.
Zamboanga Sibugay
Dagiti ili
• Mabuhay
Rosario, Agusan del Sur
Dagiti baranggay
• Cabawan
Villareal
Dagiti baranggay
• Macopa
Ramon, Isabela
Dagiti baranggay
• San Antonio
Sasao a Bikol
Pannakaidasig
Ti Bicolano ket nabennebenneg iti tallo a grupo: Aplaya a Bikol, Kaunegan a Bikol, ken Pandan Bikol.
Quezon, Isabela
Dagiti baranggay
• Minagbag
• Samonte (Poblacion)
Bulakan, Bulacan
Dagiti baranggay
• Matungao
La Paz, Agusan del Sur
Dagiti baranggay
• Osmeña, Sr.
Quirino, Isabela
Dagiti baranggay
• Suerte
Bunawan
Dagiti baranggay
• Imelda
Ilagan
Dagiti baranggay
• Cabisera 17
Loreto, Agusan del Sur
Dagiti baranggay
• Johnson
Guiguinto
Ti Guiguinto ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Bulacan iti Filipinas.
Zamboanga Sibugay
Dagiti ili
• Malangas
Baliwag
Dagiti baranggay
• Catulinan
Ramon, Isabela
Dagiti baranggay
• San Miguel
Tarangnan
Dagiti baranggay
• Poblacion B
Calumpit
Ti Calumpit ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Bulacan iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Calumpit ket nabingbingay a politikal iti 29 a barbaranggay.
Misamis Occidental
Ti Misamis Occidental ket maysa a probinsia iti Filipinas a masarakan iti rehion ti Amianan a Mindanao. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Oroquieta. Kabeddengna dagiti probinsia ti Zamboanga del Norte ken Zamboanga del Sur iti laud.
Quirino, Isabela
Dagiti baranggay
• Villa Bulusan
Bunawan
Dagiti baranggay
• Nueva Era
Quirino, Isabela
Dagiti baranggay
• Villa Miguel (Ugak)
Ilagan
Dagiti baranggay
• Cabisera 19
Guiguinto
Dagiti baranggay
Ti Guiguinto ket nabingbingay a politikal iti 14 a barbaranggay.
Loreto, Agusan del Sur
Dagiti baranggay
• Magaud
Guiguinto
Dagiti baranggay
• Cutcut
Esperanza, Agusan del Sur
Ti Esperanza ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Agusan del Sur iti Filipinas.
Paniqui
Dagiti baranggay
• Salumague
Villareal
Dagiti baranggay
• Mahayag
Tarangnan
Dagiti baranggay
• Poblacion C
Rosario, Agusan del Sur
Dagiti baranggay
• Marfil
Tarangnan
Dagiti baranggay
• Poblacion E
• San Vicente
• Santa Cruz
• Sugod
Doña Remedios Trinidad
Dagiti baranggay
• Bayabas
Pagsasao a Kilivila
Ti pagsasao a Kilivila (Kiriwina) ket maysa kadagiti sasao a Kilivila–Louisiades iti pamilia nga Austronesio, a naisasao idiay Is-isla Trobriand, Papua Baro a Guinea. Daytoy ket inus-usar kadagiti lokal nga eskuela.
Calumpit
Dagiti baranggay
• Balite
Bulakan, Bulacan
Dagiti baranggay
• Maysantol
Misamis Occidental
Heograpia
Addaan ti Misamis Occidental iti 14 nga ili ken 3 a siudad.
Zamboanga del Sur
Dagiti ili
• Tambulig
Bunawan
Dagiti baranggay
• San Teodoro
Naguilian, Isabela
Dagiti baranggay
• Santo Tomas
Zamboanga Sibugay
Dagiti ili
• Naga
Guiguinto
Dagiti baranggay
• Ilang-Ilang
Loreto, Agusan del Sur
Dagiti baranggay
• Poblacion
• San Isidro
• San Mariano
• San Vicente
Esperanza, Agusan del Sur
Dagiti baranggay
Ti Esperanza ket nabingbingay a politikal kadagiti 47 a barbaranggay.
Catbalogan
Dagiti baranggay
• Bangon
Pagsasao a Kapampangan
Ti Kapampangan ket maysa kadagiti 13 a kangrunaan a pagsasao iti Filipinas a maar-aramat kadagiti provincia ti Pampanga ken Tarlac. Maus-usar met iti sumagmamano a paset ti probinsia ti Nueva Ecija, ti Bulacan, ken Bataan.
Rosario, Agusan del Sur
Dagiti baranggay
• Novele
Bulakan, Bulacan
Dagiti baranggay
• Pitpitan
Misamis Occidental
Dagiti ili
• Aloran
Zamboanga del Sur
Dagiti ili
• Tigbao
• Tukuran
• Vincenzo A. Sagun
Bustos
Dagiti baranggay
• Catacte
Baliwag
Dagiti baranggay
• Makinabang
La Paz, Agusan del Sur
Dagiti baranggay
• Poblacion
Naguilian, Isabela
Dagiti baranggay
• Sunlife
Zamboanga Sibugay
Dagiti ili
• Olutanga
• Payao
Malayo ti Malaysia
Ti Malayo ti Malaysia (Malayo: Bahasa Melayu Malaysia), wenno Pagalagadan a Malayo ket ti nagan a kadawyan a naipakpakat iti pagsasao a Malayo nga inus-usar idiay Malaysia. Iti Batay-linteg, nupay kasta, ti opisial a pagsasao ti Malaysia ket Malayo, ngem ti gobierno ket masansanda a tumawtawag iti daytoy iti Malaysio. Ti Malaysio ket naiyalagad a rehistro ti dialekto ti Johore-Riau ti Malayo. Daytoy ket sumurok nga 80% maitunos iti Indones. Daytoy ket insasao babaen ti kaaduan ti populasion ti Malaysia a kas ti maikadua a pagsasao. Daytoy ket nasken a suheto iti kangrunaan ken sekondario nga eskuela.
Echague
Dagiti baranggay
• Silauan Norte (Poblacion)
Pagsasao a Kapampangan
Dagiti kaasitgan a kabagian a pagsasao ti Kapampangan ket dagiti pagsasao a Sambal ti probinsia ti Zambales ken Bolinao iti Bolinao, Pangasinan.
Catbalogan
Dagiti baranggay
• Basiao
Esperanza, Agusan del Sur
Dagiti baranggay
• Anolingan
• Bakingking
• Bentahon
Bulakan, Bulacan
Dagiti baranggay
• San Francisco
Quirino, Isabela
Dagiti baranggay
• Vintar
Pagsasao a Nukuria
Ti pagsasao a Nuguria (Nukuria) ket ti pagsasao a Polinesio, nga insasao babaen dagiti agarup a 550 a tattao idiay Nuguria kadagiti akindaya nga isla ti Papua Baro a Guinea.
Zamboanga Sibugay
Dagiti ili
• Roseller Lim
Prosperidad
Ti Prosperidad ket maysa a primera klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Agusan del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Prosperidad ket nabingbingay a politikal kadagiti 32 a barbaranggay.
Doña Remedios Trinidad
Dagiti baranggay
• Kabayunan
Tarangnan
Dagiti baranggay
• Talinga
Libya
Ti Libya (‏ليبيا, Berber: ⵍⵉⴱⵢⴰ, Libya) ket maysa a pagilian idiay Maghreb a rehion iti Amianan nga Aprika a nabeddengan babaen ti Baybay Mediteraneo iti amianan, ti Ehipto iti daya, ti Sudan iti abagatan a daya, ti Chad ken Niger iti abagatan, ken ti Arhelia ken Tunisia iti laud.
Echague
Dagiti baranggay
• Sinabbaran
Bocaue
Dagiti baranggay
• Batia
Loreto, Agusan del Sur
Dagiti baranggay
• Santa Teresa
Esperanza, Agusan del Sur
Dagiti baranggay
• Bunaguit
• Catmonon
• Concordia
• Dakutan
Bustos
Dagiti baranggay
• Liciada
Rosario, Agusan del Sur
Dagiti baranggay
• Santa Cruz
La Paz, Agusan del Sur
Dagiti baranggay
• Sagunto
Guiguinto
Dagiti baranggay
• Malis
Badoc
Ti Badoc ket maysa a maikatlo a klase nga ili iti probinsia ti Ilocos Norte iti Filipinas.
Bulakan, Bulacan
Dagiti baranggay
• San Jose (Poblacion)
Zamboanga Sibugay
Dagiti ili
• Siay
Bulakan, Bulacan
Dagiti baranggay
• San Nicolas
Paniqui
Dagiti baranggay
• Samput
Naguilian, Isabela
Dagiti baranggay
• Surcoc
Prosperidad
Dagiti baranggay
• Awa
Villareal
Dagiti baranggay
• Miramar (Pob.)
Libya
Idi 2009 ti Libya ket adda ti kangatuan ti HDI idiay Aprika ken ti maikapat a kangatuan ti GDP (PPP) tunggal maysa a tao idiay Aprika, a kalpasan laeng ti Seychelles, Guinea Ekuatorial ken Gabon. Ti Libya ket adda ti maika-10 a napasingkedan a reserba ti lana iti ania man a pagilian iti lubong ken ti maika-17 a kangatuan ti panagpataud ti petrolio.
Ramon, Isabela
Dagiti baranggay
• San Sebastian
Catbalogan
Dagiti baranggay
• Buluan
Loreto, Agusan del Sur
Dagiti baranggay
• Santo Tomas
Presidente ti Filipinas
Dagiti presidente
Addan 15 a nagtakem a presidente ti Filipinas.
Bocaue
Dagiti baranggay
• Biñang 1st
Calumpit
Dagiti baranggay
• Balungao
Bocaue
Dagiti baranggay
• Biñang 2nd
• Bolacan
Bustos
Dagiti baranggay
• Malamig