cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bula, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• Ombao Polpog
• Palsong
• Panoypoyan
• Pawili
• Sagrada (Sagrada Familia)
• Salvacion (Poblacion)
• San Agustin
• San Francisco
• San Isidro
• San Jose
• San Miguel
• San Ramon
• San Roque (Poblacion)
• San Roque Heights
• Santa Elena
• Santo Domingo
Manok
Ti manok (Gallus gallus domesticus) ket isu ti napaamo a billit, ti subsebbangan iti Nalabbasit nga Abuyo. Maysa daytoy kadagiti sapasap ken kaaduan kadagiti napaamo nga ayup nga adda ti populasion iti ad-adu ngem 24 bilion idi 2003, adda ti ad-adu a manok iti lubong ngem ti aniaman a sabali a sebbangan iti billit. Ti tattao ket agtartarakenda kadagiti manok a kas taudan ti taraon, masidsida ti karne ken dagiti itlogda.
Kapai
Ti Kapai ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Kapai ket nabingbingay a politikal kadagiti 20 a barbaranggay.
• Cormatan
• Dimagaling (Dimagalin Proper)
• Dimunda
• Doronan
• Poblacion (Kapai Proper)
• Malna Proper
• Pagalongan
• Parao
• Kasayanan West
• Dilabayan
• Dilimbayan
• Kibolos
• Kining
• Pindolonan
• Babayog
• Gadongan
• Lidasan
• Macadar
• Pantaon
Libacao
Ti Libacao ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Aklan iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Libacao ket politikal a nabingbingay iti 24 a barbaranggay.
• Agmailig
• Alfonso XII
• Batobato
• Bonza
• Calacabian
• Calamcan
• Can-Awan
• Casit-an
• Dalagsa-an
• Guadalupe
• Janlud
• Julita
• Magugba
• Manika
• Ogsip
• Ortega
• Oyang
• Pampango
• Pinonoy
• Poblacion
• Rivera
• Sibalew
Isulan
Ti Isulan ket maysa a primera klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Sultan Kudarat iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Isulan ket nabingbingay a politikal iti 17 a barbaranggay.
• Ala
• Bambad
• Bual
• D'Lotilla
• Dansuli
• Impao
• Kalawag I (Poblacion)
• Kalawag II (Poblacion)
• Kalawag III (Poblacion)
• Kenram
• Kolambog
• Kudanding
• Lagandang
• Laguilayan
• Mapantig
• New Pangasinan
• Sampao
• Tayugo
Kapatagan, Lanao del Sur
Ti Kapatagan ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Kapatagan ket nabingbingay a politikal kadagiti 15 a barbaranggay.
• Bakikis
• Barao
• Bongabong
• Daguan
• Inudaran
• Kabaniakawan
• Kapatagan
• Lusain
• Matimos
• Minimao
• Pinantao
• Salaman
• Sigayan
• Tabuan
• Upper Igabay
Oshamambe, Hokkaido
Ti Oshamambe (長万部町) ket ti maysa a ili a mabirukan idiay Subprepektura ti Oshima, Hokkaido, Hapon.
Manipud idi Marso 31, 2018, ti ili ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 5,326. Ti dagup a kalawa ti daga ket 310.75 km².
Heograpia
Ti Oshamambe ket sanguenna ti Luk Uchiura, ti maysa a luek ti Taaw Pasipiko.
Pagluganan
Agtaray ti Linia ti Setana manipud iti Estasion ti Kunnui. Adda idi ti maysa nga estasion ti Asahihama iti pagbaetan ti Estasion ti Oshamambe ken Estasion ti Shizukari. Adda dagiti plano a mangbangon iti estasion idiay Oshamambe ken agdama ti panagbangon iti linia ti Hokkaido Shinkansen. Ti seksion a pagbaetan ti Hakodate ken Sapporo ket malpasto intono 2030.
Kalamansig
Ti Kalamansig ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Sultan Kudarat iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Kalamansig ket nabingbingay a politikal iti 15 a barbaranggay.
• Bantogon (Santa Clara)
• Cadiz
• Datu Ito Andong
• Datu Wasay
• Dumangas Nuevo
• Hinalaan
• Limulan
• Nalilidan
• Obial
• Pag-asa
• Paril
• Poblacion
• Sabanal
• Sangay
Altötting (distrito)
Ti Altötting ket maysa a distrito idiay Bavaria, Alemania. Daytoy ket nabeddengan babaen ti (manipud iti daya nga agpakanawan) Austria ken dagiti Babaro a distrito iti Traunstein, Mühldorf ken Rottal-Inn.
Pakasaritaan
Ti Altötting ket maysa kadagiti kasisigud a parte ti Bavaria. Daytoy ket tinagtagitao dagiti tribu ti Babaro kalpasan ti panagsanod dagiti Romano. Idi las-ud ti panagturay ni Duke Tassilo III (748-788) ti lugar ti Ötting ket immuna idi a naibaga (dagiti ili ti Altötting ken Neuötting ket naala manipud iti dayta alugar). Idi maika-19 a siglo ti rehion ket nagbalin a rehilioso a sentro nga adda kadagiti nadayeg a simbaan ken monestario. Idi maika-15 a siglo nagbalin daytoy a lugar ti peregrinasion.
Ti distrito ti Altötting ket nabangon idi 1837. Ti agdama a papa a ni Papa Benedicto XVI ket naipasngay idi 1927 ditoy idiay purok ti Marktl.
Dagiti puso dagiti adu a nagituray iti Bavaria ket naipunpon idiay kapilia iti Kaasi idiay tengnga ti kuadrado ti ili.
Heograpia
Ti distrito ket mabirukan idiay ngato a dagdaga ti alpino idiay pagdeddengan ti Austria. Ti kangrunaan nga pagtutumpungan iti daytoy a rehion ket ti Karayan Inn, a mangballasiw ti distrito manipud iti laud nga agpadaya. Daytoy ket pinagtipon dagiti dua a dakkel a tributario, ti Karayan Alz a manipud idiay abagatan ken ti Salzach, a mangporma ti akindaya a pagbeddengan ti distrito. Iti maipatinayon adda pay dagiti babbabassit a karayan ken dagiti waig. Ti distrito ket naabbongan idi kadagiti kabakiran ti kaykayo nga agtintinnag ti bulbulongna, ngem tattan ket maus-sar laengan para iti agrikultura. Nupay kasta, adda pay laeng dagiti katutubo a reserba idiay igid ti akin-baba a Karayan Alz ken idiay sabangan ti Karayan Salzach.
Kímika
Ti kímika  ket isu ti siensia ti banag, a naisangsangayan kadagiti kabukbukodanna a kimiko a panagtigtignay, ken dagiti pay bukodna a pakabuklan, estruktura ken tagtagikua. Ti kímika ket maipanggep kadagiti atomo ket dagiti panakitinnignayda kadagiti sabali nga atomo, ken naisangsangayan ti tagikua dagiti kimiko a piansa.
Ti kímika ket sagpaminsan pay a tinawtawagan a kas ti "sentro a siensia" gaputa daytoy ket mangikapet ti pisika kadagiti sabali a masna a siensia a kas ti heolohia ken biolohia. Ti kímika ket maysa a sanga ti maipapan ti bagi a siensia ngem naisangsangayn manipud ti pisika.
Chelsea, Vermont
Ti Chelsea ket maysa nga ili iti Orange County, Vermont iti Estados Unidos.
Carolus Linnaeus
Ni Carolus Linnaeus wenno Carl Linnaeus (Kasisigud a nagan iti Sueko Carl Nilsson Linnæus, 23 Mayo 1707 – 10 Enero 1778), naam-ammuan pay iti kinanobilidadna a kas ni, ket maysa idi a Sueko a botaniko, pisiko, ken soologo, a nangirugi kadagiti pundasion para iti moderno a pamuspusan iti binomio a nomenklatura. Isu ket naam-ammuan a kas ti ama ti moderno a taksonomia, ken naipanpanunotan pay a kas maysa kadagiti ama ti moderno nga ekolohia. Adu kadagiti sinursuratna ket naisurat iti Latin, ken ti naganna ket naipakpakita iti Latin a kas Carolus Linnæus (kalapasan idi 1761 ti Carolus a Linné).
Sandra Bullock
Ni Sandra Annette Bullock ket maysa nga Amerikana nga aktres ken produser. Isu ket maysa kadagiti kanginaan ti bayad nga aktres, ken nangabak iti Gunguna ti Akademia ken Gunguna ti Banalitokan a Globo.
Carolus Linnaeus
Ni Linnaeus ket naipasngay idiay away ti Småland, idiay akin-abagatan a Suesia. Ni Linnaeus ket nakaawat ti kaaduan kadagiti nangatngato a panagadalna idiay Unibersidad ti Uppsala, ken nangrugrugi a nangit-ited kadagiti lektura iti botanika idiay idi 1730. Isu ket nagtaeng iti ballasiw-taaw idi baetan ti 1735 ken 1738, nga idiay ket nagad-adal ken nagipablaak pay ti immuna nga edision iti Systema Naturae idiay Olanda. Isu ket nagsubli met laeng idiay Suesia, nga idiay ket nagbalin a propesor iti botanika idiay Uppsala. Idi tawtawen ti 1740, isu ket naipatulod kadagiti nadumaduma a panagbanniaga iti Suesia tapno agbiruk ken mangidasig kadagiti mula ken dagiti ayup. Idi tawtawen ti 1750 ken tawtawen ti 1760, isu ket nagtultuloy a nagur-urnong ken nagidasdasig kadagiti ayup, mulmula, ken minerales, ken nagipablaak kadagiti nadumaduma a tomo. Iti panawen ti ipupusayna, isuna idin ket maysa kadagiti kaaduan a naipammadayawan a sientista idiay Europa.
Ti Sueko a pilosopo a ni Jean-Jacques Rousseau ket nangipatulod kania ti mensahe: "Ibagam kaniana a diak ammo ti nalatlatak a tao iti lubong." Ti Aleman a mannurat a ni Johann Wolfgang von Goethe ket nangisurat: "Malaksid kenni Shakespeare ken ni Spinoza, Awan ti ammok a saanen a sibibiag nga ad-adu a nakaimpluensia kania." Ti Sueko a mannurat a ni August Strindberg ket insuratna ti: Ni "Linnaeus idi ti kinapudno ket maysa a mannaniw a naikeddeng a nagbalin a maysa a naturalista". Kadagiti dadduma pay a nagun-odna, ni Linnaeus ket tinawtawagan idi ti Princeps botanicorum (Prinsipe dagiti Botaniko), "Ti Pliny iti Amianan," ken "Ti Maikadua nga Adan".
Iti botanika, ti pangyababaan ti mannurat nga inususar a mangitudo kenni Linnaeus a kas ti turay para iti nagnagan ti sebbangan ket L. Idi 1959, ni Carl Linnaeus ket nainaganan idi a kas ti lektotipo para iti Homo sapiens, a kaibuksilaan a ti panagsurot kadagiti alagaden ti nomenklatura, ti Homo sapiens idi ket umisu a naipalpalawag a kas dagiti sebbangan ti ayup a nakaitagikuaan ni Linnaeus.
Kinaubing
thumb|right|Ti nakaipasngayan a lugar ni Linnaeus idiay [[Råshult]]
Ni Carl Linnaeus ket naipasngay idiay purok ti Råshult idiay Småland, Suesia idi 23 Mayo 1707. Isu ti kaunaan nga anaka ni Nils Ingemarsson Linnaeus ken ni Christina Brodersonia. Ti amana ket isu ti immuna iti kaputotanna a nangampon ti permanente nga apelyido. Sakbay ti dayta, dagiti kaputontanda ket nagus-usarda ti patronimiko a sistema ti panagnagan kadagiti Eskandinabo a pagilian: ti amana ket nanaganan ti Ingemarsson kalpasan ti amana a ni Ingemar Bengtsson. Idi naawat ni Nils idiay Unibersidad ti Lund, isu ket nangala ti nagan ti pamiliana. Isu ket nanagampon ti Latinado a nagan a Linnæus manipud iti higante a linden a kayo (wenno dalayap a kayo), lind iti Sueko, a nagtubtubo idiay pagnanaedan ti pamiliana. Daytoy a nagan ket naipaletra nga adda ti æ a ligatura. Idi naipasngay ni Carl, isu ket nanaganan ti Carl Linnæus, iti nagan ti pamilian ti amana. Ti anakna a lalaki ket kankanayon pay a nangiletra nga adda iti æ a ligatura, iti naisusurat iti ima a dikumento ken kadagiti pablaaks. Ti patonimiko ni Carl idin ket mabalin a ti Nilsson, a kas iti Carl Nilsson Linnæus.
Maysa kadagiti atiddog a linia dagiti agtaltalon ken dagiti padi, ni Nils ket maysa a idi nga agdadamo a botaniko, maysa a Luterano a ministro, ken ti koadhutor iti bassit a purok iti Stenbrohult idiay Småland. Ni Christina ket maysa nga anak a babai idi ti rektor iti Stenbrohult, a ni Samuel Brodersonius. Isu ket dimteng a naganak kadagiti tallo a babai ken maysa alalaki, ni Samuel (a dimteng a nangsaruno ti amana a kas rektor iti Stenbrohult ken nangsurat timanual iti panagtaraken ti alimbubuyog). Ti maysa atawen kalpasan ti pannakaipasngay ni Linnaeus, ti apongna a ni Samuel Brodersonius ket pimmusay, ken ti amana a ni Nils ket isu ti nagbalin a rektor iti Stenbrohult. Ti pamilia ket immalis idiay rektorio manipud idiay balay ti koadhutor.
Uray kadagiti nasapsapa a tawtawenna, ni Linnaeus ket kasla nagayayat para kadagiti mula, a naisangsangayan kadagti sabong. No idi isu ket marurod, isu ket naikikkan iti sabong, a daytoy ket dagus a nagpakalma kaniana. Ni Nils kanayon a nagasasikaso iti hardinna ken kankanayon a nangipakpakiata kadagiti sabong kenni Linnaeus ken inbagbgana dagiti naganda kaniana. Isu idin ni Linnaeus ket naikkan ti lugar a pagpatubuanna ti mulmula.
Nasapa a panagadal
Ti ama ni Linnaeus ket isu ti nangirugrugi a nangisuro kaniana iti Latin, relihion, ken heograpia idi isu ketu bing pay laeng; ti maysa a panangilaglagip ket nangibagbaga a gapu ti panagus-usar ti pamilia iti Latin kadagiti pannakisinsinnarita, ni Linnaeus ket nakaadal ti Latin sakbay a nakaadal ti Sueko. Idi agtawen ti pito ni Linnaeus, ni Nils ket nangikeddeng a mangabang ti mangisuro kaniana. Ti nagannak kaniana ket pinilida ni Johan Telander, ti anak a lalaki ti maysa a lokal a yeoman. Ni Linnaeus ket saan a nangay-ayat kaniana, nangisursurat iti autobiograpiana a ni Telander "ket nasaysayaat idi a a mangpasardeng ti talento ti maysa nga ubing ngem ti mangparang-ay kadagitoy." Kalpasan ti dua a tawen idi rugi ti pannakaisursurona, isu ket naipatulod idiay Akin-baba nga Eskuela ti Gramatika idiay Växjö idi 1717. Ni Linnaeus ket sagpaminsan laeng a nagad-adal, ngem kankanayon a nanapan idiay away tapno agbiruk kadagiti mula. Isu ket nakaabot ti kinaudi a tawenna iti Akin-babba nga Eskuela idi isu ket agtawen ti sangapulo ket lima, nga insursuro idi ti ti daulo ti eskuela, a ni Daniel Lannerus, nga isu ket nagay-ayat idi ti botanika. Ni Lannerus ket nakadlaw ti panagay-ayat ni Linnaeus iti botanika ken nangited kaniana a mangipataray ti hardinna. Isu pay ti nangipaammo kaniana kenni Johan Rothman, ti estado a doktor iti Småland ken ti maysa a manursuro idiay Växjö Gimnasio. Ni Rothman ket maysa pay a botaniko ken nagpalawa ti interesado kenni Linnaeus iti botania ken timmulong kaniana a nagparang-ay ti panagayatna iti medisina. Iti edad a 17, ni Linnaeus ket nagbalin idin a nakaammo kadagiti adda a literatura iti botania. Isu ket nangibagbaga iti warnakanna a ”agbasbasa iti aldaw ken rabii, maikabkabesak ti, Libro dagiti Hierba ni Arvidh Månsson, ti Flora Åboensis ni Tillandz, ti Serta Florea Suecana ni Palmberg, ti Bromelii Chloros Gothica ken ti Rudbeckii Hortus Upsaliensis..”
Ni Linnaeus ket simmrek iti Växjö Gimnasio idi 1724, nga idiay ket nangruna a nagadal iti Griego, Hebreo, teolohia ken matematika, ti kurikulo a naidaremdem para iti ubbing a lallaki nga agsagsagana iti kinapadi. Iti kinaudi a tawen idiaygimnasio, ti ama ni Linnaeus ket bimmisita tapno damagenna dagiti propesor no kasano nga agrangrang-ay ti panagad-adalna; iti dismayana, kaaduan kadagiti propesor ket nangibagbaga nga isunto ket saan nga agbalin a maysa nga eskolar. Ni Rothman ket saan a namatmati ti daytoy, a nangisingsingasing a ni Linnaeus ket adda masakbayanna iti medisina. Ti doktor ket nangidaton nga agnaed ni Linnaeus iti pamiliana idiay Växjö ken maisurona iti pisiolohia ken botanika. Ni Nils ket inawatna daytoy a daton.
Buhi, Camarines Sur
Ti Buhi ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Camarines Sur iti Filipinas. Masarakan idiay Buhi ti kababassitan nga ikan, ti "sinarapan."
Dagiti baranggay
Ti Buhi ket politikal a nabingbingay iti 38 a barbaranggay.
• Burocbusoc
• Cabatuan
• Cagmaslog
• Amlongan (Del Rosario)
• Divino Rostro
• Ipil (Fatima)
• Gabas
• Ibayugan
• Igbac
• Labawon (Santa Teresita)
• Delos Angeles (Los Angeles)
• Namurabod
• Salvacion
• San Buenaventura (Poblacion)
• San Francisco (Parada)
• San Isidro
• San Jose Baybayon
• San Jose Salay
• Macaangay
• San Pascual (Poblacion)
• San Pedro (Poblacion)
• San Rafael
• San Ramon
• San Roque (Poblacion)
• San Vicente
• Santa Clara (Poblacion)
• Santa Cruz
• Santa Elena (Poblacion)
• Santa Isabel
• Tambo
Madalag
Ti Madalag ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Aklan iti Filipinas.
Dagiti baranggay
• Alaminos
• Alas-as
• Bacyang
• Balactasan
• Cabangahan
• Cabilawan
• Catabana
• Dit-Ana
• Galicia
• Guinatu-an
• Logohon
• Mamba
• Maria Cristina
• Mercedes
• Napnot
• Pang-Itan
• Paningayan
• Panipiason
• Poblacion
• San Jose
• Singay
• Talangban
• Talimagao
• Tigbawan
Lehislatibo a distrito iti Mindoro
Ti Lehislatibo a Distrito iti Mindoro ket isu idi ti pannakabagi ti Probinsia ti Mindoro, iti Asemblia ti Filipinas manipud idi 1907 aginggana idi 1916, ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas manipud idi 1916 aginggana idi1935, ti Nailian nga Asemblia ti Filipinas manipud idi 1935 aginggana idi 1941 ken manen iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas manipud 1941 aginggana idi 1949, idi ti Occidental Mindoro ken Oriental Mindoro—dagiti probinsia a nakabingayanda idi Hunio 13, 1950—ket naikkan ti bukodda a pannakabagi.
Kapatagan, Lanao del Norte
Ti Kapatagan ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Norte iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Kapatagan ket nabingbingay a politikal iti 34 a barbaranggay.
• Bagong Badian
• Bagong Silang
• Balili
• Bansarvil
• Belis
• Buenavista
• Butadon
• Cathedral Falls
• Concepcion
• Curvada
• De Asis
• Donggoan
• Durano
• Kahayagan
• Kidalos
• La Libertad
• Lapinig
• Mahayahay
• Malinas
• Maranding
• Margos
• Poblacion
• Pulang Yuta
• Quarry
• San Isidro
• San Vicente
• Santa Cruz
• Santo Tomas
• Suso
• Taguitic
• Tiacongan
• Tipolo
• Tulatulahan
• Waterfalls
Jeremy Renner
Ni Jeremy Lee Renner   ket Amerikano nga aktor, kumakanta, ken produser ti pelikula.
Sasao a Sumba
Ti sasao a Sumba ket ti subgrupo ti pamilia ti pagsasao ti Austronesio, a naisasao iti Sumba, ti maysa nga isla iti akindaya nga Indonesia. Asideg a kabagian dagitoy ti sasao a Hawu–Dhao.
Pannakaidasig
Ti maysa a peliminario nga internal a panangidasig babaen ni Asplund (2010) ket mangbigbig kadagiti tallo a sanga ti sasao a Sumba:
AllMusic
Ti AllMusic (dati nga ammo a kas All Music Guide wenno AMG) ket ti maysa a website ti online a serbisio ti tarabay ti musika. Daytoy ket nairugi idi 1991 babaen ti All Media Guide ken kanungpalan a nagabalin a All Media Network.
Anogeissus latifolia
Ti Anogeissus latifolia ket ti sebbangan ti bassit aginggana iti kalalainganna a kadakkel a kayo a patneng iti India, Nepal, Myanmar, ken Sri Lanka. Dagiti kadawyan a naganna ket mairaman ti axlewood (Ingles), bakli, dhau, dhawa, dhawra, wenno dhaora (Hindi), takhian-nu (Tailandes), ken raam (Bietnamis).
thumb|left|Bunga ti Anogeissus latifolia
Daytoy ket maysa kadagiti kaserbian a kayo iti India. Dagiti bulong ket aglaon kadagiti adu a gatad iti gallotannin, ken naus-usar idiay India para iti panagkurti ken sungrod Ti kayo ket taudan ti Indiano a gum, nga ammo pay a kas ghatti gum, a naus-usar para iti panagprenta iti calico ken dagiti sabali pay nga usar. Dagiti bulong ket kankanen pay babaen ti simotsimot nga Antheraea paphia nga agpataud iti seda a tassar (Tussah), ti maysa a porm ati atap a seda a nangruna iti komersio. thumb|Ukis ti kayo ti Anogeissus latifolia
Kultura
Idi maika-20 a siglo, ti "kultura" ket rimmuar a kas ti maysa a sentro a konsepto iti antropolohia, a binukbuklan ti sakup ti penomena ti tao a saan a maidakamat ti henetiko a tawidan. A naisangsangayan ti termino a "kultura" iti Amerikano nga antropolohia ket adda ti dua a kayatna a sawen: (1) ti rimmang-ay a kapasidad ti tao a mangidasig ken mangirepresenta dagiti pannakasanay kadagiti simbolo, ken ti panagtignay a naiparapaap ken managpartuat; ken (2) dagiti naisalsalumina a pamay-an ti tattao nga agtataeng kadagiti nadumaduma a luglugar iti lubong a nangidasdasig ken nangirepreprenta dagiti pannakasanayda, ken ti napartuat a panagtignayda. Dagiti pannakailaslasin ket agdama a naar-aramid iti nagbaetan ti pisikal nga artipakto a pinartuat babaen ti maysa a kagimongan, a naibagbaga a kas ti material a kultura ken dagiti amin, dagiti di maar-arikap a kas ti pagsasao, tradision, kdpy. a dagitoy ti kangrunaan a batayan ti termino a "kultura".
Etimolohia
Ti etimolohia ti moderno a termino ti "kultura" ket adda ti maysa a klasiko a taudan. Iti Ingles, ti balikas a "kultura" ket naibatay ti termino nga inus-usar idi babaen ni Cicero idiay bukodna a Tusculan Disputations, nga idiay ket nagsursurat ti panagtalon ti kararua wenno "cultura animi", nga isu a daytoy ket nagus-usar ti maysa amaipapan ti agrikultura a metapora tapno mangipalpalawag ti panagrang-ay ti pilosopiko a kararua, a daytoy ket naawawatan a teleolohiko a kas ti maysa a kangatuan a masna a mabalin a panunot para iti panagrang-ay ti nagtagitaoan. Ni Samuel Pufendorf ket isu ti nangala ti metapora iti moderno a kontestoto, a kayatna a sawen ket adda iti kapada, ngem saanen nga agipagpagarup a ti pilosopia ket isu ti masna a kinalibnos ti tao. Ti panagusarna, ken dagiti adu a mannurat kalpasan kaniana "ket mangitudo kadagiti amin a pamay-an a nagpasayaat ti tao kadagiti kasisigud a barbarismo, ken babaen ti artipisio, ket nagbalin a napno a tao ".
Winhöring
Ti Winhöring ket maysa a munisipalidad idiay distrito ti Altötting idiay Bavaria, Alemania. Ti Winhöring ket isu tipangrugian iti nadayeg a pederala kalsada nga 588 a mapan idiay Eggenfelden. Awan ti pederal a kalsada idiay Alemania ti adda ti nanagtngato a bilang ti reperensia ngem daytoy a kalsada. Ti Winhöring ket mangilanga pay kadagiti nakuraman a kastilio idiay tengnga ti kabakiran. A kaaduan kadagitoy ket nauram idi dekada a 1950, ngem adu pay laeng dagiti kuarto a nakatakder. Adda dagiti namatmati a madi ti mapan idiay iti kabus a bulan.
Pagsasao a Galego
Ti Galego (galego ) ket pagsasao ti sanga ti Lumaud nga Ibero-Romanse. Daytoy ket insasao babaen dagiti 3 million a tattao, a naipangpangruna idiay Galicia, ti maysa nga autonomo a komunidad a mabirukan idiay amianan a laud ti Espania, nga idiay ket opisial a kakuyogna ti Espaniol. Ti pagsasao a naisasao pay kadagiti sona ti pagbeddengan dagiti kaarruba a rehion ti Espania ti Asturias ken Kastila ken León, ken babaen pay dagiti imigrante a komunidad ti Galicia iti dadduma pay a paset ti Espania, in Latin nga Amerika, ti Estados Unidos, Suisa ken dagiti dadduma pay a lugar idiay Europa.
Babai
Ti babai (ad-adu ngem maysa: babbai wenno dagiti babai) ket isu ti a tao a babai wenno manakman a babai a tao. Ti termino a babai ket kadawyan a naibagbaga para iti maysa a manakman a tao a babai, ti termino a balasang ket isu ti kadawyan a termino para iti ubing a babai wenno balasitang. Nupay kasta, ti termino a babai ket isu ti inus-usar a termino a manginagan ti babai a tao, urayno ania ti edad, a kas ti insasao a "Karbengan ti babbai". Dagiti babai ket kadawyanda a makaipasngay, ngem ti babai a nakapanen iti pingga ket saandan a makaanak.
Pagsasao a Galego
Ti Galego ket paset ti isu met laeng a pamilia dagiti pagsasao a kas ti Pagsasao a Portuges, ken isuda a dua ket makibinnigayda ti agpada a taudan. Ti nagbingayan a Galego-Portuges a lirika (maika-13 ken 14 a sigsiglo) ket isu idi kadagiti naisangayan a literatura a napataud idiay Europa iti Tengnga a Panpanawen. Dagiti alagaden dagiti dialekto ti Portuges ken Galego ket nagrugrugi a nagbalbaliw idi maika-13 ken maika-14 a sigsiglo.
Ti leksikon ti pagsasao ket kaaduan a naala iti Latin, urayno daytoy ket aglaon met kadagiti nangrun a abilang dagiti balikas ti Hermaniko ken Keltiko a taudan, ken dagiti dadduma pay a sustrato ken dagiti adstrato ket naawatda pay, a naipangpangruna babaen ti Espaniol ken Portuges, ti adu a bilang dagiti pangnagan manipud kadagiti Arabo nga idi Tengnga a Panpanawen ket isuda ti nagturay iti akin-abagatan nga Iberia.
Ti pagsasao ket opisial a timbengen babaen idiay Galicia babaen ti Naarian nga Akademia ti Galicia. Nupay kasta, dagiti nawaya a gunglo a kas ti Gunglo ti Pagsasao ti Galicia ken ti Akademia ti Galicia iti Pagsasao a Portuges ket mangiraman ti Galego a kas paset ti pagsasao a Galego-Portuges.
Dagiti akinruar a silpo
Dagiti alagaden ti Galego:
Karne
thumb|300px|Naumaduma akita ti karne
Pagsasao a Ngatikes
Ti Ngatikes, wenno Sapwuahfik, ket ti pagsasao a Mikkronesio a nagtaud manipud iti atol ti Sapwuahfik, Pederado nga Es-estado ti Mikronesia. Kadagit 700 nga agsasao iti Ngatikes, agarup laeng a 450 ti agtataeng idiay Sapwuahfik. Daytoy ket dati a naikeddeng a diaelkto ti Pohnpeiano, ngem saan nga agsinnaranay a maawatan iti data a pagsasao. Daytoy ket agdama a naikeedenga maisagmak.
Karne
Ti karne ket lasag ti ayup a makmakan a kas taraon. Ti tattao ket omniboro, ken nagananupen ket pimmatmatay kadagiti ayup manipud kadagidi prehistoriko a panawen. Ti kaada ti sibilisasion ket nangpalubos ti panagpaamo kadagiti ayup a kas dagiti manok, karnero, dagiti baboy ken bakae, ken nagtungpalan ti panag-usar kadagitoy iti panagpataud ti karne iti industrila a gatad.
Ti karne ket kangrunaan a buklen iti danum ken protina, ken kadawyan a sinidsida a mairaman dagiti sabali a makan. Daytoy ket mabalin a kilawen ngem kadawyan daytoy a malutluto ken narekaduan kadagiti nadumaduma a waya. No saan a maproseso, daytoy ket mabangles iti kaunegan dagiti oras wenno al-aldaw.
Ti panagsida tikarne ket agdumaduma iti sangalubongan, depende iti kultural ken relihioso a pagkayatan.
Atis
thumb|Bunga ken bulbulong ti atis thumb|237px|Ti panangiladawan ni [[Michał Boym iti atis iti Flora Sinensis (1655)]]
Ti atis ket ti bunga ti Annona squamosa, ti kaaduan a naimulmula a sebbangan ti Annona ken patneng iti tropikal a Kaamerikaan ken ti West Indies. Inyeg daytoy iti Asia dagiti Espaniol nga agtagtagilako kadagiti Galeon ti Manila, a ti naganna a Mehikano iti ate ket ambalin  pay laeng a mabirukan iti Odia a kas Aata, Bengali  a kas aataa, Nepales a kas aati, Sinhales a kas mati anoda, Birmano a kas awzar thee, Indones a kas “ Srikaya”’ ken atis iti Filipinas. Daytoy ket ammo pay a kas Seetaphal iti India ken Shareefa iti Pakistan ken iti Filipinas ken Australia. Maus-usar pay ti nagan iti Portuges a kas ata.
Nagtimbukel ti bunga, iti diametro ken  iti kaatiddog, ken agdagsen iti, nga agraman iti napuskol nga ukis a buklen dagiti tibbatibbakol a paset. Ti maris ket napusasaw a berde aginggana iti asul-berde, nga agraman iti nauneg-derosas a maris kadagiti dadduma a kita, ken kadawyan a nallidan. Daytoy ket naisangayan kadagiti bunga ti Annona gapu ta natibbakol, ken dagiti tibbakol ket agsisina no maluom ken mangipakita ti unegna.
Nabanglo ken nasam-it ti lasag, krema a puraw aginggana iti nakusnaw a duyaw, ken kapada ti raman ti custard. Agparang a kumpet daytoy kadagiti bukel iti a mangporma kadagiti indibiduala tibbakol a naurnos iti bugbugtong a tuon iti likmut ti balisongsong a bugas. Daytoy ket nalamuyot, narusanger bassit, ken nagalis. Ti natangken, nasileng a bukbukel ket mabalin nga agadu iti 20–40 wenno ad-adu iti tunggal maysa a bunga ken addaan iti kayumanggi aginggana iti nangisit nga abbong, ngem adda met dagiti sabali a kita nga a gangganai nga awan iti bukel.
Adda met dagiti baro a kita a naparang-ay idiay Taiwan. Ti atemoya wenno "pinia nga atis," ti maysa a hibrido a pagbaetan ti atis ken ti cherimoya, ken popular daytoy idiay Taiwan, ngem immuna a naparang-ay daytoy idiay Estados Unidos idi 1908. Ti bunga ket kapada iti kasam-it iti atis ngem sabali ti raman. Kas isingasing iti naganna, daytoy ket raman pinia.
Nagnagan
thumb|left|Ti sibubukel ken naiwa nga atis Kas resulta ti adu a pannakaimula, adu kadagiti naparang-ay a nagan para iti bunga.
Iti Asames: atlos (আতলচ) Iti Bengali: ata (আতা) Iti Gujarati: sitaphal (સીતાફળ) Iti Hindi: Sitaphal (सीताफल) Iti Bhojpuri: sharifa (शरीफ़ा) Iti Kanares: "jirangi hannu" ( ಜಿರಂಗಿ ಹಣ್ಣು) sitaphala (ಸೀತಾಫಲ) Iti Malayalam: aathakka (ആത്തക്ക) / seethappazham (സീതപ്പഴം) Iti Marathi: sitaphal (सीताफळ) Iti Odia: aata (ଆତ) Iti Punjabi: sharifa (ਸ਼ਰੀਫਾ) Iti Tamil: sitappazham (சீதாப்பழம்) Iti Telugu: sita phalamu (సీతా ఫలము).
Jimmy Santos
Ni Jaime Reyes Santos, kaaduan nga ammo a kas ni Jimmy Santos, ket aktor a Filipino, komediante, mangsangsangaili iti telebision ken dati a propesional nga agay-ayam iti basketbol.
Sasao a Mokleniko
Ti sasao a Mokleniko wenno Moken–Moklen ket buklen dagiti paris ti dua nga asideg nga agkabagian ngem naisangayan a pagsasao, iti Moken ken Moklen. Intakder ni Larish (1999) dagiti dua a pagsasao a mangbukel kadagiti dua a naisangayan a subgrupo iti maysa a dakdakkel a sanga a Moken–Moklen. Isingasing ni Larish (2005) tiMokleniko a kas maysa nga alternatibo a nagan para iti Moken–Moklen, ti naud-udi a naibaga a termino ket kasisigud idi nga inusar babaen ni Larish (1999).
Dagiti pagsasao
Adda dagiti dua a sasao a Mokleniko.
Ti Moken ken Moklen ket lingnguistiko ken kulturalda nga agkabagin ngem aggidiat iti tungngal maysa kaniada, a dagiti agsasao iti Moken ket kangrunaanda nga agtataeng iti baybay nga agan-anup agburburas, bayat a dagiti agsasao iti Moklen ket agtataeng iti daga a tattao nga agtataeng kadagiti purok ken dagiti ili iti akin-abagatan a Taiandia (Larish 2005). Dagiti komparatibo apanagadal iti Moken ken Moklen ket mangiraman kadagiti Leerabhandh (1984), Makboon (1981), ken Larish (1999).
Ti sasao a Mokleniko ket naisasao iti igid ti maysa a 650-kilometro a sakup ti laud nga aplaya ti akin-abagatan a Myanmar ken akin-abagatan a Tailadia, manipudiid Isla Tavoy, Myanmar aginggana iti Isla Phi Phi, Tailandia(Larish 2005). Adu ti naikawarwarasan ti Moken, bayat a ti Moklen ket eksklusibo a naisasao iti akinlaud nga aplaya ti akin-abagatan a Tailandia. Mangipakita ti Moklen ti nakaro nga impluensia ti Akin-abagatan a Tailandes ken nakarkaro a naisagmak ngem ti Moken.
Ti Urak Lawoi’ ket insasao babaen ti sabali a grupo ti Hitano ti Baybay iti akin-abagatan a Tailandia. Daytoy ke maysa kadagiti sasao a Malayiko, ken saan a maysa a pagsasao a Moklenikoe. Iti Isla Phuket, Maiyasideg ti Urak Lawoi’ iti Moken.
Larish (1999, 2005)
Inkeddeng ni Larish (1999, 2005) ti Mokleniko a maysa a kabsat ti Chamiko ken sasao a Malayiko imbes a kas parteda. Ti sasao a Mokleniko ket nakaron a naimpluensiaan babaen ti sasao nga Austroasiatiko, ken adu kadagita a binulod nga Austroasiatiko a balikas, a kas ti 'billit', ket mabirukan pay iti Chamiko.
Indasig ni Larish (1999) dagiti dua apagsasao ti Moken ken Moklen a kas parte ti dakdakkel a subgrupo ti Mokleniko–Acehnes-Chamiko-Malayiko ("MACM").
Byat a sti sasao nga Acehnes-Chamiko-Malayiko ket mangipakita ti maysa a Proto-Malayo-Polinesio a panagbaliw ti uni ti *q > *h, ti sasao a Mokleniko ket imbes ket a mangipakita ti Proto-Malayo-Polinesio a panagbaliw ti uni ti *q > *k.
Nangipagpagarup pay ni Larish (1999) a ti di ammo a naungaw a pagsasao (wenno sasao) ti Imperio ti Funan iti akin-abagatan a Bietnam ket mabalin a maysa a nasapa a panagsina manipud iti Proto-Mokleniko–Acehnes-Chamiko-Malayiko.
Smith (2017)
Iti maysa akaudian a pannakaidasig iti akinlaud a sasao a Malayo-Polinesio, insuppiat ni Smith (2017: 459) a naibatay iti ponolohiko nga ebidensia a ti Mokleniko ket maysa a nangruna a sanga manipud iti Proto-Malayo-Polinesio.
Rekonstruksion
Nakonstrukto manen ti Proto-Moken-Moklen babaen ni Larish (1999).
Rex Harrison
Ni Apo Reginald Carey "Rex" Harrison (5 Marso 1908 – 2 Hunio 1990) ket maysa idi nga Ingles nga aktor ti entablado ken pelikula.
Kolambugan
Ti Kolambugan ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Norte iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Kolambugan ket nabingbingay a politikal iti 26 a barbaranggay.
• Lower ken Upper Austin Heights
• Baybay
• Bubong
• Caromatan
• Inudaran
• Kulasihan
• Libertad
• Lumbac
• Manga
• Matampay
• Mukas
• Muntay
• Pagalungan
• Palao
• Pantaon
• Poblacion
• Rebucon
• Riverside
• San Roque
• Simbuco
• Small Banisilan
• Sucodan
• Tabigue
• Titunod
Lumbaca-Unayan
Ti Lumbaca-Unayan ket maysa a maika-6 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Lumbaca-Unayan ket nabingbingay a politikal kadagiti 9 a barbaranggay.
Kolera
Dagiti nota
Ti kolera ket maysa a pannaka-akar iti uneg ti bassit a bagis a gapuanan babaen ti bakteria a Vibrio cholerae. Dagiti kangrunaan a sintoma ket ti nagares a buris ken panagsarrua. Ti pannakaalis ket nangruna a mapasamak babaen ti pananginum wenno pannangan ti makan a narugitan babaen ti takki (rugit a produkto) iti maysa a naalisan a tao, a mairaman ti maysa nga awan kadagiti makitkita a sintoma. Ti kakaro ti panangburis ken panagsarrua ket pakaiturongan ti napardas a pannakapukaw ti danum ken saan a nasayaat a pannakatimbeng ti elektrolito, ken ti ipapatay iti dadduma a kaso. Ti kangrunaan a panangagas ket ti oral rehidratasion a terapia, a kadawyan iti oral rehidratasion a solusion, tapno masukatan ti danum ken dagiti elektrolito. No daytoy ket saan a maibturan wenno saan a napardas a makaited ti pannakasayaat, dagiti intrabenosa a likido ket mabalin a mausar. Dagiti antibakterial nga druga ket makatulong kadagitoy a nakaro a sakit tapno agbiit ket saan a kumaro. Iti sangalubongan, daytoy makaapektar kadagiti 3–5 a riwriw a tattao ken gapuanan dagiti 100,000–130,000 a matmatay iti tinawen manipud idi 2010. Ti kolera ket maysa idi kadagiti kasapaan a makaalis nga inad-adal babaen kadagiti epidemiolohiko a pamay-an.
Pagsasao a Nukuoro
Ti pagsasao a Nukuoro ket ti pagsasao a Polinesio nga insasao babaen dagiti agarup a 860 a tattao idiay atol ti Nukuoro iti Pohnpei, Mikronesia.
Tanabata
Ti Tanabata (七夕) wenno Festividad daguiti Bituen quet maysa na festividad ñga japonesa na maicel-celebra iti rabii ti ica-7 ñga aldao ti ica-7 ñga bulan ("七月七日" wenno "7月7日") , na derivada iti tradicional ñga festividad daguiti bituen ñga china ñga Qi Xi (七夕 "Rabii daguiti Pito"), quen daguiti tradiciones iti bon wenno obon．
Babai (sekso)
160px|thumb|Ti simbolo ti Romano a diosen a ni [[Benus (mitolohia)|Benus ket kankanayon a maus-usar a mangirepresenta ti is babai a sekso]]
Ti babai (♀) ket isu ti sekso iti maysa nga organismo, wenno ti paset ti maysa nga organismo, nga agpataud ti saan nga agkutkuti nga ovulo (itlog a selula). Kaaduan kadagiti babai a mamalia, a mairaman ti tao a babai, ket addaanda kadagiti dua a kromosoma X.
Dagiti taudan
Ayers, Donald M. Dagiti Inggles a Balikas manipud ti Latin ken Griego nga Elemento. Maikadua nga Edision. 1986. Unibersidad ti Arizona a Pagmalditan. United States.
Pagsasao a Pingelapes
Ti pagsasao a Pingelapes ket ti pagsasao a Mikronesio a naisasao idiay atol ti Pingelap.
MTRCB
Telebision
Ti MTRCB ket nangisayangkat ti sistema a panangigatad ti linaon ti telebision manipud idi Nobiembre 1, 1995.
Baro a Bersion
Nupay kasta, idi Oktubre 6, 2011, tapno maawid dagiti nagannak nga agsuperbisio ken mangirebbengda kadagiti annakda iti panagbuya iti telebison, nabaliwan ti sistema ti panangigatad, ken nanayonan ti maysa a gatad
Mula nga agsabsabong
Ti mula nga agsabsabong (angiosperma), wenno makunkuna pay nga Angiospermae Lindl. wenno Magnoliophyta, ket isu dagitoy ti kaaduan a grupo dagiti mula ti daga. Dagiti angiospermae ket dagiti agpatpataud iti bukel a mulmula a kasla dagiti gymnospermae ken mabalin a mailasin kadagiti gymnospermae babaen kadagiti serye ti sinapomorpia (naala a pakailasinan). Dagitoy a pakailasinan ket mairaman kadagiti sabong, endospermo iti kaunegan dagiti bukel, ken ti panagpataud kadagiti bunga nga aglaon ti bukbukel. Iti pannakainagan ti kayatna a sawen ti angiosperma ket ti mula nga agpataud ti bukbukel iti kaunegan ti maysa a bungon; isu dagitoy dagiti agbungbunga a mula, urayno dagitoy ket kadawyan a tinawtawagan kadagiti mula nga agsabsabong.
Dagiti tinaudan dagiti mula nga agsabsabong ket nagtaud kadagiti gymnospermae idi agarup a 245–202 a riwriw a tawtawen, ken dagiti immuna a naamammuan nga agsabsabong a mula ket rimsuada idi 140 a riwriw a tawtawen. Kaaduan sagitoy a nagbalbaliw idi las-ud ti Nasapa a Kretaseo ken immadu dagitoy idi agarup a 100 a riwriw a tawtawen, ngem nangsukat kadagiti konipero a kas dagiti kaaduan a kayo idi agarup laeng a 60–100 a tawtawen.
Lehislatibo a distrito iti Pasig-Marikina
Ti Lehislatibo a Distrito iti Pasig-Marikina ket isu idi ti pannakabagi dagiti ili ti Pasig ken Marikina iti Kadawyan a Batasang Pambansa manipud idi 1984 aginggana idi 1986. Ti distrito ket nagbutos kadagiti 2 a sapsap a pannakabagi.
Lee Marvin
Ni Lee Marvin (Pebrero 19, 1924 – Agosto 29, 1987) ket maysa idi nga Amerikano nga aktor ti pelikula ken telebision. Ammo para iti naisangayan a bosesna, puraw a buok ken a katayag, immuna a nagparparang ni Marvin kadagiti pangsuporta a papel, kaaduan kadagiti kabusor, soldado ken dagiti dadduma pay a narusanger a karakter.
Lambayong
Ti Lambayong ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Sultan Kudarat iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Lambayong ket nabingbingay a politikal iti 26 a barbaranggay.
• Caridad (Cuyapon)
• Didtaras
• Gansing (Bilumen)
• Kabulakan
• Kapingkong
• Katitisan
• Lagao
• Lilit
• Madanding
• Maligaya
• Mamali
• Matiompong
• Midtapok
• New Cebu
• Palumbi
Malay, Aklan
Ti Malay ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Aklan iti Filipinas.
Lambayong
Dagiti baranggay
• Pidtiguian
• Pimbalayan
Malay, Aklan
Dagiti baranggay
Ti Malay ket politikal a nabingbingay iti 17 a barbaranggay.
Lambayong
Dagiti baranggay
• Pinguiaman
• Poblacion (Lambayong)
• Sadsalan
Malay, Aklan
Dagiti baranggay
• Balabag
Lambayong
Dagiti baranggay
• Seneben
• Sigayan
Malay, Aklan
Dagiti baranggay
• Balusbos
• Cabulihan
Lambayong
Dagiti baranggay
• Tambak
• Tinumigues
Malay, Aklan
Dagiti baranggay
• Caticlan
Lambayong
Dagiti baranggay
• Tumiao (Tinaga)
Malay, Aklan
Dagiti baranggay
• Cubay Norte
• Cubay Sur
• Dumlog
Tyrlaching
Ti Tyrlaching ket maysa a munisipalidad idiay distrito ti Altötting idiay Bavaria, Alemania.
Malay, Aklan
Dagiti baranggay
• Naasug
• Napaan
• Poblacion
• Sambiray
• Yapak
• Motag
Makato
Ti Makato ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Aklan iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Makato ket politikal a nabingbingay iti 18 a barbaranggay.
• Aglucay
• Alibagon
• Bagong Barrio
• Baybay
• Cajilo
• Calangcang
• Calimbajan
• Castillo
• Cayangwan
• Dumga
• Libang
• Mantiguib
• Poblacion
• Tibiawan
• Tina
• Tugas
Sabong
thumb|upright=1.5|right|Ugis-ugis a mangipakpakita kadagitikangrunaan a parte ti sabong
Ti sabong, ket isu ti reproduktibo nga estruktura a mabirukan kadagiti agsabsabong a mula (dagiti mula ti dibision ti Magnoliophyta, ken tinawtawagan pay ti angiosperma). Ti bilohiko nga annong ti sabong ket ti panagibanagan ti reproduksion, kadawyan daytoy a babaen ti panangited ti mekanismo para iti panagtitipon ti esperma ken dagiti itlog. Dagiti sabong ket mabalinda ti bumallasiw (panagtipon ti esperma ken itlog manipud ti sabali nga indibidual iti maysa a populasion) wenno mangpalubos ti panangibukod (panagtipon ti esperma ken itlog iti isu met laeng a sabong). Adda met dagiti sabong nga agpataud kadagiti diasporo nga awan ti pertilisasion (partenokarpia). Dagiti sabong ket aglaon ti sporangia ken dagitoy ti lugar a pagrang-ayan ti gametopito. Dagiti sabong ket isu ti taudan dagiti prutas ken dagiti bukel. Adu kadagiti sabong ket nagbalbaiw tapno napintasda kadagiti ayup, tapno dagitoy ket mapanda agiyallatiw kadagiti mota.
Otobe, Hokkaido
Ti Otobe (乙部町) ket ti maysa a ili a mabirukan idiay Subprepektura ti Hiyama, Hokkaido, Hapon.
Paul Scofield
Ni David Paul Scofield (21 Enero 1922 – 19 Marso 2008), kaaduan nga ammo a kas ni Paul Scofield, ket maysa idi nga Ingles nga aktor ti entablado ken pelikula.
Otobe, Hokkaido
Manipud idi Marso 31, 2018, ti ili ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 3,793, ken ti densidad ti populasion iti 23 tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 162.55 km².
Heograpia
Ti Otobe ket mabirukan iti akinlaud a parte ti Peninsula ti Oshima ken sanguenna ti Baybay ti Hapon.
Ti nagan ket nagtaud manipud iti Ainu a balikas a ti kayatna a sawen ket "Ti karayan nga agraman iti kalugnakan iti esturiona". Daytoy a karayan ket ti Karayan Hime, nga agayus babaen iti ili.
Marte
Ti Marte ket isu ti maikapat a planeta manipud iti Init iti Sistema a Solar. Naipanaganan iti Romano a diosen iti gubat a ni Marte, kanayon a makunkuna daytoy a kas iti "Nalabbaga a Planeta" gapu ti kaudo iti oksido a hero iti rabaw na nga agiparang iti daytoy a planeta ti kitana a  nalabbaga. Ti Marte ket maysa a naindagaan a planeta nga addaan ti naingpis a tangatang, addaan daytoy iti rabaw a langa a kas dagiti panagkatinnag nga abut iti Bulan ken dagiti bulkan, ginget, desierto, ken dagiti yelo a gora ti polar iti Daga.
Columbidae
Dagiti pagaw ken kalapati ket isuda ti mangbukel ti klado ti billit a Columbidae, a mangiraman kadagiti agarup a 310 sebbangan. Dagitoy ket nalikmeg a billit nga adda iti ababa a tengnged, ken adda ti ababa, narapis a sippit nga adda dagiti nalasag cere. Dagiti kalapati ket mangmanganda kadagiti bukel, dagiti prutas, ken mulmula. Daytoy a pamilia ket mabirukan iti sangalubongan, ngem ti kaaduan a kita ket adda idiay Indomalaya ken dagiti ekosona ti Australasia.
Marte
Adda ti dua a bulan ti Marte a managanan iti Fobos ken Deimos.
Yakumo, Hokkaido
Ti Yakumo (八雲町) ket ti maysa nga ili idiay Subprepektura ti Oshima, Hokkaido, Hapon.
Manipud idi Marso 31, 2018, ti nakarkulo a populasion ti ili ket 16,841, iti densidad ti populasion iti 18 a tattao tunggal maysa a km2. Ti dagup a kalawa ket 955.98 km2.