cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ferdinand Magellan
Pakaammo: Espaniol a panagbiruk ti dalan nga agpalud idiay Asia
Ti panggep ni Christopher Columbus iti 1492–1503 a panagbanigana a mapan ti Laud ket isu idin ti kayatna a pannakabot iti Indias ket ti mangipatakder ti komersio a pannakibiang a nagbaetan ti Espania ken dagiti pagarian iti Asian. Dagiti Espaniol ket nakitada a dagiti dagdaga ti Kaamerikaan ket saan a paset iti Asia, ngem daytoy ket baro a kontinente. Ti 1494 a Tulag iti Tordesillas a naireserba para iti Portugal dagiti dumaya a dalan a malawlaw ti Aprika, ken Vasco da Gama ken dagiti Portuges ket simmangladda idiay India idi 1498. Nagbalin a masapul unay para iti Espania nga agbiruk ti baro a dalan ti komersio a mapan idiay Asia, ken kalpasan ti Junta de Toro konperensia iti 1505, ti Espaniol a Balangat ket napan nagdiskobre ti dalan a mapan iti laud. Ti Espaniol nga eksplorador a ni Vasco Núñez de Balboa ket naabotna ti Taaw Pasipiko idi 1513 kalpasan ti panagballasiwna ti Istmo iti Panama, ken ni Juan Díaz de Solís ket pimmusay idiay Río de la Plata idi 1516 bayat nga agsuksukisok ti Abagatan nga Amerika a panagserbina iti Espana.
Sasao a Moniko
Ti sasao a Moniko ket ti sanga ti pamilia ti pagsasao ti Austroasiatiko a nagtaud manipud iti Daan a Monik ti pagarian ti Dvaravati nga itan ket ti tengnga a Tailandia. Ti tattao a Nyahkur ket agtultuloy a nagdagus manipud iti dayta a pagarian, bayat a dagiti Mon ket kaputotan dagiti napan iti Pegu kalpasan ti maika-11 a siglo a panagrukma ti Khmer iti Dvaravati.
Pannakaidasig
Insingasing ni idwell (2009:114) ti sumaganad a pannakaidasig ("stammbaum") para iti Moniko, a mangisintesado kadagiti napalabas a pannakaidasig manipud da Therapan L-Thongkum (1984) ken Diffloth (1984).
1866
Naipasngay
thumb|140px|[[Antonio Luna]]
Olongapo
Ti Siudad ti Olongapo (Ingles: City of Olongapo; Tagalog: Lungsod ng Olóngapo; Sambal: Syodad nin Olónğapo), ket maysa a primera aklase ken agwaywayas a siudad iti probinsia ti Zambales iti Filipinas. Masarakan iti siudad ti Subic Bay Freeport Zone, a sigud a kuartel militar ti Estados Unidos agingga idi 1992.
Ti nagan nga Olongapo ket naadaw manipud iti Tagalog a "Ulo ng Apo", a kayatna a sawen "ulo ti daulo."
Dagiti baranggay
Nabennebenneg ti Siudad ti Olongapo iti 17 a baranggay:
• Asinan
• Banicain
• Barreto
• East Bajac-bajac
Maramag
Dagiti baranggay
• Base Camp
• Bayabason (Spring)
Olongapo
Dagiti baranggay
• Gordon Heights
Maramag
Dagiti baranggay
• Camp I
Susan Sarandon
Ni Susan Abigail Sarandon (nakayanakan a nagan iti Tomalin; ) ket maysa nga Amerikana nga aktres. Isu ket nangabak iti Gunguna ti Akademia ken Gunguna ti BAFTA ken ammo pay para iti sosial ken polikal nga aktibismona para kadagiti nadumaduma a liberal a gapu.
Maramag
Dagiti baranggay
• Colambugan
• Dagumba-an
Olongapo
Dagiti baranggay
• Kalaklan
Maramag
Dagiti baranggay
• Danggawan
Siasi
Ti Siasi ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Sulu iti Filipinas.
Maramag
Dagiti baranggay
• Dologon
Olongapo
Dagiti baranggay
• New Cabalan
Siasi
Dagiti baranggay
Ti Siasi ket nabingbingay a politikal kadagiti 50 a barbaranggay.
Pagsasao a Talise
Ti pagsasao a Talise ket ti pagsasao nga Abagatan a daya a Solomoniko a naisasao idiay Guadalcanal.
Siasi
Dagiti baranggay
• Bakud
Olongapo
Dagiti baranggay
• New Ilalim
Siasi
Dagiti baranggay
• Buan
Olongapo
Dagiti baranggay
• New Kababae
Siasi
Dagiti baranggay
• Bulansing Tara
• Bulihkullul
Olongapo
Dagiti baranggay
• New Kalalake
Siasi
Dagiti baranggay
• Campo Islam
Olongapo
Dagiti baranggay
• Old Cabalan
Siasi
Dagiti baranggay
• Duggo
Maramag
Dagiti baranggay
• Kisanday
Olongapo
Dagiti baranggay
• Pag-asa
• West Bajac-bajac
• West Tapinac
Dagiti mayor
Ti sumaganad ket listaan dagiti Mayor a nagturay iti Olongapo kalpasan ti Gubat ti Sangalubongan II
! Nagan!! Termino !! Puesto
Maramag
Dagiti baranggay
• Kuya
• La Roxas
• Panadtalan
Papa Damaso II
Ni Papa Damaso II (pimmusay idi 9 Agosto 1048), naipasngay a kas ni Poppo, ket isu ti Papa manipud idi 17 Hulio 1048 aginggana idi 9 Agosto 1048, ti maikadua kadagiti pontipikado a nainominado babaenni Emperador Enrique III.
Maramag
Dagiti baranggay
• Panalsalan
• North Poblacion
• South Poblacion
• San Miguel
• San Roque
• Tubigon
• Bagongsilang
• Kiharong
Siasi
Dagiti baranggay
• Duhol Tara
• East Kungtad
Sandoricum vidalii
Ti Sandoricum vidalii ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Meliaceae. Daytoy ket endemiko iti Filipinas. Daytoy ket maipangta babaen ti pannakaawan iti habitat.
Siasi
Dagiti baranggay
• East Sisangat
• Ipil
• Jambangan
• Kabubu
• Kong-Kong Laminusa
• Kud-kud
• Kungtad West
• Latung
• Luuk Laminusa
• Luuk Tara
• Minapan
• Nipa-nipa
• North Laud
• North Manta
• North Musu Laud
• North Silumpak
• Pislong
• Poblacion (Campo Baro)
• Punungan
Pagsasao nga Owa
Ti pagsasao nga Owa ket ti pagsasao a naisasao idiay Is-isla Solomon. Daytoy ket paset ti isu met laeng a lugar ti dialekto a kas ti Kahua, ken makibinningay kadagiti nadumaduma nga alternatibo a nagan iti dayta a dialekto.
Siasi
Dagiti baranggay
• Puukan Laminusa
Pagsasao nga Owa
Deskripsion
Ti Owa ket kameng ti sasao nga Abagatan a daya a Solomoniko ken naisasao idiay akin-abagatan a parte ti isla ti Makira ken kadagiti pay isla ti Owaraha ken Owariki iti Is-isla Solomon. Daytoy ket dati idi a tinawtawagan iti Santa Ana.
Siasi
Dagiti baranggay
• Ratag
• Sablay
• Sarukot
• Siburi
• Singko
• Siokalan
• Sipanding
Sumilao
Ti Sumilao ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Bukidnon iti Filipinas.
Siasi
Dagiti baranggay
• Sisangat
Sumilao
Dagiti baranggay
• Kisolon
Siasi
Dagiti baranggay
• Siundoh
Sumilao
Dagiti baranggay
• Culasi
Siasi
Dagiti baranggay
• South Musu Laud
Sumilao
Dagiti baranggay
• Licoan
Siasi
Dagiti baranggay
• South Silumpak
Sumilao
Dagiti baranggay
• Lupiagan
Pagsasao a To’abaita
Ti pagsasao a To’abaita (mailetra pay a kas Toqabaqita) ket ti pagsasao nga insasao idiay amianan-laud nga ungto ti Isla Mailata, iti akin-abagatan a daya nga Is-isla Solomon.
Sumilao
Dagiti baranggay
• Puntian
Siasi
Dagiti baranggay
• Southwestern Bulikullul
Sumilao
Dagiti baranggay
• San Roque
Siasi
Dagiti baranggay
• Subah Buaya
• Tampakan Laminusa
Sumilao
Dagiti baranggay
• San Vicente
Siasi
Dagiti baranggay
• Tengah Laminusa
Sumilao
Dagiti baranggay
• Poblacion
Siasi
Dagiti baranggay
• Tong Laminusa
Sumilao
Dagiti baranggay
• Vista Villa
Siasi
Dagiti baranggay
• Tong-tong
• Tonglabah
• Tulling
1876
Ti tawen idi 1876 ket bisiesto a tawen a nangrugi iti Sabado iti kalendario a Gregoriano ken ti bisiesto a tawen a nangrugi iti Huebes iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a Kalendario a Huliano.
Naipasngay
140px|thumb|[[Papa Pio XII]]
Ormoc
Ti Siudad ti Ormoc ket maysa a primera klase a siudad iti probinsia ti Leyte iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Siudad ti Ormoc ket nabingbingay a politikal iti 110 a barbaranggay.
1876
Naipasngay
thumb|140px|[[Elmer Drew Merrill]] thumb|140px|[[José Palma]]
Ormoc
Dagiti baranggay
• Altavista
• Alegria
• Bagong
• Labrador (Balion)
• Bantigue
• Batuan
• Biliboy
1701
Ti tawen idi 1701 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado iti kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a Kalendario a Huliano.
Ormoc
Dagiti baranggay
• Borok
• Cabaon-an
• Cabulihan
• Cagbuhangin
• Can-adieng
1877
Ti tawen idi 1877 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Luneses iti kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a Kalendario a Huliano.
Republika a Tseka
Ti Republika a Tseka (Česká republika,, ababa a porma ti Česko ), ket maysa a napalikmutan ti daga a pagilian idiay Tengnga nga Europa. Ti pagilian ket nabeddengan babaen ti Alemania iti laud, ti Austria iti abagatan, ti Eslobakia iti daya ken ti Polonia iti amianan. Ti kapitolio ken kadakkelan a siudadna, nga dda dagiti 1.3 a riwriw nga agnanaed, ket ti Prague. Ti Republika a Tseka ket mangiraman kadagiti naipakasaritaan a teritorio iti Bohemia ken Moravia ken ti maysa a bassit a paset ti Silesia.
Ti estado ti Tseka ket dati nga ammo a kas Bohemia, ket naporma idi kaladawan ti maika-19 a siglo a kas maysa a bassit a dukada iti Prague, nga iti dayta a panawen ket tinurturayan babaen ti nabileg nga Imperio ti Nalatak a Moravia. Kalpasan ti pannakatnag ti Imperio idi 907, ti sentro ti bileg ket naipan manipud iti Moravia idiay Bohemia, babaen dagiti Přemyslid. Manipud idi 1002 daytoy ket pormal a nabigbigan a kas paset ti Nasantuan a Romano nga Imperio. Idi 1212 ti dukado ket naipangato iti maysa a pagarian ken idi las-ud ti panagturay dagiti Přemyslid duke/ari ken dagiti simmarsaruno kaniada, dagiti Luxembourgs, ti pagilian ket nakaabut ti kalatakanna a gay-at ti teritorio (maika-13 – maika-14 a siglo). Idi las-ud ti Hussite a gubgubat ti pagarian ket nakasango kadagiti ekonomiko nga embargo ken dagiti krusada manipud kadagiti amin a paset ti Europa. Kalpasan ti Gubat ti Mohács idi 1526, ti Pagarian ti Bohemia ket nagin-inut a nadaddadael iti maysa a Habsburg a monarkia a kas maysa kadagiti tallo a nangruna a paset, a mairaman ti Arkidukado ti Austria ken ti Pagarian ti Hungaria. Ti Bohemio a Yaalsa (1618–20) a pannakaabak iti Gubat ti Puraw a Bantay, ket nangiturongan ti adu pay a pannakaipatengnga ti monarkia a mairaman ti pannakapilit a pannaka-Katoliko manen ken Pannaka-Aleman manen. Iti pannakatunaw ti Nasantuan a Romano nga Imperio idi 1806, ti Bohemio a pagarian ket nagbalin a paset ti Austriano nga Imperio. Idi maika-19 a siglo dagiti Tseka a daga ket nagbalin a nabileg a balayan ti industria iti monarkia ken ti bugas ti Republika ti Czechoslovakia a naporma idi 1918, kalpasan ti pannakarebba iti Austro-Hungaro nga Imperio kalpasan ti Sangalubongan a Gubat I. Kalpasan ti 1933, ti Czechoslovakia ket nagtultuloy nga isu laeng ti demokrasia idiay tengnga ken daya nga Europa.
Ormoc
Dagiti baranggay
• Can-untog
1877
Naipasngay
thumb|140px|[[Hilaria del Rosario de Aguinaldo]]
Republika a Tseka
Ti Republika a Tseka ket isu ti immuna a dati a kameng ti Comecon a nakagun-od ti kasasaad iti maysa a narang-ay a pagilian segun ti Banko ti Lubong. Iti pay maipatinayon, ti pagiian ket adda ti kangtuan a panagrang-ay ti nagtagitaon idiay Tengnga ken Daya nga Europa, a nairanggo a kas maysa a "Nangato Unay a Panagrang-ay ti Nagtagitaoan" a pagilian. Daytoy ket mairanggo paya a kas ti maikatlo a kakappiaan a pagilian idiay Europa ken ti kaaduan a demokratiko ken nasalun-at (babaen ti mortalidad ti maladaga) a pagilian iti rehion. Daytoy ket maysa a pluralista adu a partido a parlamentario a representatibo a demokrasia, maysa a kameng ti Kappon ti Europa, NATO, ti OECD, ti OSCE, ti Konseho ti Europa ken ti Visegrád a Grupo.
Ormoc
Dagiti baranggay
• Catmon
Urahoro, Hokkaido
Ti Urahoro (浦幌町) ket ti maysa nga ili a mabirukan idiay Subprepektura ti Tokachi, Hokkaido, Hapon.
Ormoc
Dagiti baranggay
• Cogon Combado
Urahoro, Hokkaido
Manipud idi Marso 31, 2018, ti ili ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 4,824 ken ti densidad ti populasion iti 6.6 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 729.64 km².
Ormoc
Dagiti baranggay
• Concepcion
• Curva
• Danao
• Dayhagan
• Baranggay 1 (Poblacion)
• Baranggay 2 (Poblacion)
• Baranggay 3 (Poblacion)
• Baranggay 4 (Poblacion)
• Baranggay 5 (Poblacion)
• Baranggay 7 (Poblacion)
• Baranggay 8 (Poblacion)
• Baranggay 9 (Poblacion)
• Baranggay 10 (Poblacion)
• Baranggay 11 (Poblacion)
• Baranggay 12 (Poblacion)
• Baranggay 13 (Poblacion)
• Baranggay 14 (Poblacion)
• Baranggay 15 (Poblacion)
• Baranggay 16 (Poblacion)
• Baranggay 17 (Poblacion)
• Baranggay 18 (Poblacion)
• Baranggay 19 (Poblacion)
• Baranggay 20 (Poblacion)
• Baranggay 21 (Poblacion)
• Baranggay 22 (Poblacion)
• Baranggay 23 (Poblacion)
• Baranggay 24 (Poblacion)
• Baranggay 25 (Poblacion)
• Baranggay 26 (Poblacion)
• Baranggay 27 (Poblacion)
• Baranggay 28 (Poblacion)
• Baranggay 29 (Poblacion)
• Dolores
• Domonar
• Esperanza
• Hibunawon
• Hugpa
• Ipil
• Lao
Quezon, Bukidnon
Dagiti baranggay
Ti Quezon ket nabingbingay a politikal iti 31 a barbaranggay.
Ormoc
Dagiti baranggay
• Liloan
1702
Ti tawen idi 1702 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo iti kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a Kalendario a Huliano.
Papa Benedicto IX
Ni Papa Benedicto IX (c. 1012 – c. 1056), naipasngay idi idiay Roma a kas ni Teofilacto ti Tusculum, ket isu ti Papa iti tallo nga okasion ti baetan ti 1032 ken 1048. Isu ket maysa kadagiti kaubingan a papa, ken is-isu ti nagbalin a Papa ti ad-adu ngem maysa nga okasion ken ti is-isu pay a nangilako ti kinapapa.
1704
Ti tawen idi 1704 ket bisiesto a tawen a nangrugi iti Martes iti kalendario a Gregoriano ken ti bisiesto a tawen a nangrugi iti Sabado iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a Kalendario a Huliano.
Ormoc
Dagiti baranggay
• Linao
• Mabini
• Macabug
• Magaswi
• Mahayag
• Mahayahay
• Manlilinao
• Margen
• Mas-in
• Matica-a
• Milagro
• Monterico
• Nasunogan
• Naungan
• Nueva Vista
• Patag
Quezon, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Butong
Ormoc
Dagiti baranggay
• Quezon, Jr.
Quezon, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Cebole
Ormoc
Dagiti baranggay
• Rufina M. Tan
• Sabang Bao
Quezon, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Delapa
Ormoc
Dagiti baranggay
• Salvacion
Quezon, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Dumalama
Ormoc
Dagiti baranggay
• San Antonio
Jessica Lange
Ni Jessica Phyllis Lange ket maysa nga Amerikana nga aktres a nakaawat iti sangalubongan a pannakabigbig para iti obrana iti pelikula, teatro, ken telebision. Isu ket nakaawat kadagiti nadumaduma a gunguna, mairaman dagiti dua a Gunguna ti Akademia, maysa a Gunguna ti Tony, tallo a Gunguna ti Emmy, lima a Gunguna ti Nabalitokan a Globo, maysa a Gunguna ti Screen Actors Guild, ken tallo a Gunguna ti Dorian; idi 1998, inlista ti Entertainment Weekly ni Lange a kas maysa kadagiti 25 a Kalaingan nga Aktres kadagiti tawen ti 90. Idi 2016, nagbalin ni Lange ti maika-dua pulo ket dua a espiano a nakaawat iti Tallo a Balangat iti Panagarte.
Pagsasao a Portuges
Ti Pagsasao a Portuges ( wenno língua portuguesa) ket maysa a Pagsasao a Romanse. Daytoy ket isu ti opisial a pagsasao iti Portugal, ti sigud nga Abagatan nga Amerika a Portuges a kolonia iti Brasil ken dagiti sigud a kolonia ti Aprika: Mozambique, Angola, Cabo Verde, Guiné-Bissau ken Santo Tomas ken Prinsipe. Ti Portuges ket addan pay ti kasasaad a kas kadua nga opisial a pagsasao (maikaduaan kadagiti patneng a pagsasao) idiay Macao ken idiay Daya a Timor iti Abagatan nga Asia; Dagiti agsasao ti Portuges ket mabirukan pay iti Goa idiay India.
Quezon, Bukidnon
Dagiti baranggay
• C-Handumanan
Ormoc
Dagiti baranggay
• San Isidro
Quezon, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Cawayan
1878
Ti tawen idi 1878 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes iti kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a Kalendario a Huliano.
Hulio–Disiembre
right|thumb|140px|[[Manuel L. Quezon]] right|thumb|140px|[[Sergio Osmena]]
Quezon, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Kipaypayon
• Libertad
• Linabo
• Lipa
1705
Ti tawen idi 1705 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes iti kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a Kalendario a Huliano.
Quezon, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Lumintao
1703
Ti tawen idi 1703 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes iti kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a Kalendario a Huliano.
Ormoc
Dagiti baranggay
• San Juan
• San Vicente
Quezon, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Mahayag
Ormoc
Dagiti baranggay
• Santo Niño
• San Pablo (Simangan)
Quezon, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Manuto
Ormoc
Dagiti baranggay
• Sumangga
Sandoricum beccarianum
Ti Sandoricum beccarianum ket ti kayo iti pamilia ti Meliaceae. Daytoy ket nanaganan para ken ni Odoardo Beccari ti maysa nga Italiano a botaniko.
Ormoc
Dagiti baranggay
• Valencia
1879
Ti tawen idi 1879 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles iti kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a Kalendario a Huliano.
Sandoricum beccarianum
Deskripsion
Agtubo ti Sandoricum beccarianum aginggana iti iti katayag nga addaan iti diametro ti puon aginggana iti. Dagiti sabong ket duyaw-berde aginggana iti puraw. Dagiti maratimbukel a bunga ket agmarisda iti narangha-nalabbasit wenno maraderosas-duyaw aginggana iti iti diametro.
Ormoc
Dagiti baranggay
• Airport
Quezon, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Mibantang
Sandoricum beccarianum
Pannakaiwarwaras ken habitat
Masna nga agtubo ti Sandoricum beccarianum iti Tailandia, Sumatra, Malaysia Peninsular ken Borneo. Dagiti bakir ti kalugnakan ti habitatna iti asideg ti pantar ti baybay.
Ormoc
Dagiti baranggay
• Cabintan
Karayan Duyaw
Ti Karayan Duyaw wenno Huang He, dati a naipaletra ti Hwang Ho, ket isu ti maikadua a kaatiddogan a karayan idiay Tsina kalpasan ti Yangtze ken ti maikanem a kaatiddogan iti lubong iti nakarkulo a kaatiddog ti. Daytoy ket nagtaud idiay Banbantay Bayan Har idiay probinsia ti Qinghai ti lumaud a Tsina, daytoy ket agayus kadagiti siam a probinsia ti Tsina ken maibusan idiay Baybay Bohai. Ti labneng ti Karayan Duyaw ket adda ti daya-laud a pannakagay-at ti 1900 km (1,180 mi) ken ti maysa nga amianan-abagatan a pannakagay-at ti 1100 km (684 mi). Ti dagup a kalawa ti labnengna ket 742,443 km² (290,520 mi²).
Ormoc
Dagiti baranggay
• Camp Downes
1706
Ti tawen idi 1706 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes iti kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a Kalendario a Huliano.
1879
Naipasngay
thumb|140px|[[Max von Laue]] thumb|140px|[[Delfina Herbosa de Natividad]]
Quezon, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Minongan
• Minsalirac
• Minsamongan
• Paitan
• Palacapao
• Poblacion (Kiokong)
• Puntian
• Salawagan
La Ciotat
Ti La Ciotat ket maysa a komuna ti Bouches-du-Rhône a departamento ti Provence-Alpes-Côte d'Azur a rehion idiay akin-abagatan a Pransia. Daytoy ket paset ti metropolitano a lugar ti Marseille Provence. Ti La ciotat ket mabirukan idiay daya ti Marseille a kapadpada ti kaadayona manipud idiay Marseille ken Toulon. Dagiti agtataeng ket tinawtawagan a kas dagiti "Ciotadens" wenno "Ciotadennes".
Karayan Duyaw
Ti Karayan Duyaw ket makunkuna a "ti duyan ti Insik a sibilisasion" a naisangsangayan ti labneng, ti ginget ti Wei a mangpisi ti ballasiw ti atiddog nga Ordos a silo – ket isu idi ti nakaipasngayan ti taga-ugma a sibilisasion ti Insik ken ti narangrang-ay a rehion iti nasapa a pakasaritaan ti Insik. Nupay kasta, dagiti kankanayon a didigra ti layus ken dagiti panagbalbaliw ti dalan a pinataudan babaen ti agtultuloy a panagpangato ti Kaadalem ti karayan, a sagpamisan a nangatngato ngem ti lessad ti kaarrubana a kataltalunan ket nakagun-od kadagiti saan a magustuan a nagnagan ti "Ladingit ti Tsina" ken "Saplit dagiti Annak a Lallaki ni Han."
Quezon, Bukidnon
Dagiti baranggay
• San Jose
• San Roque
• Santa Cruz
• Santa Filomena
Ormoc
Dagiti baranggay
• Gaas
• Green Valley
• Licuma
Oksiheno
Ti oksiheno ket isu ti elemento nga addaan iti atomiko a numero iti 8 ken nairepresenta babaen ti simbolo nga O. Ti naganna ket naala manipud iti Griego a ramut a ὀξύς (oxys) ("asido", literal a "natadem", a mangitudo ti naalsem a nanam iti asido) ken ti -γενής (-genēs) ("agpadpataud"), gapu ta idi daytoy a nanaganan, addan ti biddut a kapanunutan nga amin nga asido ket makasapul ti oksiheno ti panakabukelda. Iti pagalagadan a temperatura ken presion, ti dua nga atomo iti daytoy nga elemento ket agpiansa tapno agporma ti dioksiheno, maysa daytoy a pusasaw nga asul, awan ti ayamuom, awan ti nanam a diatomiko nga alingasaw nga ti pormulana ket ti.
Ormoc
Dagiti baranggay
• Liberty
Oksiheno
Ti oksiheno ket kameng iti chalcogen a grupo idiay periodiko a lamisaan ken daytoy ket nakaro a reaktibo a saan a metal nga elemento nga aggaggagana nga agporma kadagiti kumadua (a kas dagiti oksido) a gangani kadagiti amin a dadduma nga elemento. Ti oksiheno ket maysa a napigsa nga oksido nga ahente ken daytoy ket addaan iti maikadua a kangatuan ti elektronegatibidad kadagiti amin nga elemento (ti laeng pluor ti addaan iti nagatngato nga elektronegatibidad). Bababen ti masa, ti oksiheno ket isu ti maikatlo a kaaduan nga elemento iti law-ang, kalpasan ti hidróheno ken helio ken ti kaaduan nga elemento babaen ti masa iti rabaw a natangken ti daga, a makaaramid daytoy ti gangani a kagudua iti masa ti rabaw a natangken. Ti nawaya nga Panakaaduan dagiti kimiko nga elemento is too kimikalio unay a reaktibo iti Daga no awan ti photosintetiko nga aksion dagiti agbibiag nga organismo, nga agusar ti enerhia ti lawag ti init tapno agpataud ti elemental nga oksiheno nga agtaud ti danum. Ti elemental nga ket mangrugi laeng nga agpaadu idiay atmospera kalpasan ti ebolusionario a panagparang kadagitoy nga organismo, iti agarup idi a 2.5 a bilion a tawtawen. Ti diatomiko nga oksiheno nga alingasaw ket buklenna ti 20.8% iti tomo iti angin.
Ormoc
Dagiti baranggay
• Leondoni
Oksiheno
Gapu ta buklenna ti kaaduan a masa iti danum, ti oksiheno ket buklenna ti kaaduan a masa kadagiti agbibiag nga aorganismo (kas pagarigan, agarup a dua pagkatlo ti masa ti bagi ti tao). Amin kadagiti kangrunaan a klase iti patakder ti molekula iti sibibiag nga organismo, a kas dagiti protina, dagiti karbohidrato, ken dagiti taba,ket aglaonda ti oksiheno, a kas dagiti pay kangrunaan a kumadua nga inorganiko a mangbukel kadagiti kontsa ti ay-ayup, ngipen, ken tulang. Ti elemental nga oksiheno ket mapataud babaen ti sianobakteria, algas ken mulmula, ken mausar dagitoy iti selular a panaglinget para iti amin a narikut a biag. Ti oksiheno ket makasabidong kadagiti anaerobio nga obligado nga organismo, a dagitoy ket ti kaaduan a porma dagiti nasap a biag iti Daga aginggana ti ket nangrugi nga immadu iti atmospera. Ti maysa pay a porma ti (alotropo) iti oksiheno, osono, ket tumulong dagitoy a mangsalaknib ti biospera manipud iti ultrabioleta a radiasion nga addaan iti nagato a kangato ti daga nga osono a rutap, ngem daytoy ket rugitan iti asideg ti rabaw a daytoy ket produkto iti narugit nga asuk. Iti nagatngato pay a nababa nga orbita ti daga nga altitud nga atomiko nga oksiheno ket adu dagitoy idiay ken daytoy ket punganay pay iti panagrunot parakadagit pagluganan ti limbang.
Ormoc
Dagiti baranggay
• Nueva Sociedad
Oksiheno
Ti oksiheno ket nawaya a duktalan babaen ni Carl Wilhelm Scheele, idiay Uppsala, idi 1773 wenno nasapsapa pay, ken ni Joseph Priestley idiay Wiltshire, idi 1774, ngem ni Priestley ket isu ti naikkan ti prioridad gapu ta ti obrana ket immuna a naipablaak. Ti nagan nga oksiheno ket naaramid idi 1777 bababen ni Antoine Lavoisier,a dagiti panag-eksperimentona iti Oksiheno ket nakatulong a nagikkat ti panagtalek ti nalatak idi a plogiston a teoria iti panag-uram ken panag-runot. Ti oksiheno ket pinataud ti industria babaen ti praksional nga alambike iti nalikido nga angin, ti panagusar dagiti seolita nga addaan iti presion a panagsiklo tapno mapaadu ti oksiheno manipud iti agin, elektrolisis iti danum ken dadduma pay a pamuspusan. Dagiti us-usar ti oksiheno ket mairaman kadagiti panagtaud iti asero, dagiti plastik ken dagiti tela; propulsor ti kuitis; oksiheno aterapia; ken suporta ti biag kadgiti eroplano, dagiti submarino, panagbaniaga ti limbang ken dagiti panagbatok ti adalem a danum.
1707
Ti tawen idi 1707 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado iti kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a Kalendario a Huliano.
Ormoc
Dagiti baranggay
• Tongonan
• Kadaohan
• Guintigui-an
• Danhug
• Alta Vista
• Bagong Buhay
• Bayog
• Doña Feliza Z. Mejia
• Luna
• Mabato
Tudo
alt=Dagiti nangisit nga ulep ti bagio nga agtudtudo ti sirokna iti karuotan.|thumb|right|upright=1.4|Dagiti nangisit nga ulep ti bagio nga agtudtudo ti sirokna iti karuotan
Ti tudo ket likido a danum iti porma dagiti tedted ken nakondensado manipud ti atmosperiko a alibungubong ti danum ken intokuan ket maitudo, daytoy ket no madagsenan unayen nga agtinnag babaen ti grabidad. Ti tudo ket maysa a nangruna a komponente ti siklo ti danum ken akin-rebbeng para iti anagdeposito ti kaaduan a nasadiwa a danum iti Daga. Daytoy ket mangited kadagiti nasayaat a kasasaad para kadagiti adu a kita ti ekosistema, ken ti pay danum para kadagiti hidroelektriko a pagtaudan ti kuriente ken panagsibog ti apit.
Pagsasao a Nyah Kur
Pannakaiwarwaras
Ti Nyah Kur ket insasao babaen dagiti bassit a ribo a tattao idiay tengnga ken akin-amianan a daya a probinsia (Sidwell 2009:113-114). Segun kenni Premsrirat (2002), adda dagiti 4,000 aginggana iti 6,000 nga agsasao iti Nyah Kur, ti kaaduan ket agtataeng idiay Probinsia ti Chaiyaphum. Nakaro a naisagmak dagiti akin-amianan a dialekto ti Probinsia ti Phetchabun.
Pannakaidasig
Asideg nga agkabagian ti Mon ken Nyah Kur gapu ta isuda laeng dagiti pagsasao iti sanga a Moniko ti pamilia ti pagsasao a Mon–Khmer.
Liza Minnelli
Ni Liza May Minnelli ket maysa nga Amerikana a kumakanta ken aktres. Ti pagsapulanna ket nagpaut kadagiti innem a dekada, isu ket nakaabot iti nasalaysayan a kasasaad kadagiti nadumaduma a kita ti paglinglingayan ken isuna ket maysa kadagiti bassit a grupo dagiti manglinglingay a napammadayaw iti gunguna ti Emmy, Grammy, Oscar, ken Tony.
Google Translate
Ti Google Translate ket maysa a libre a multilingual nga estadistikal a serbisio ti panagipatarus ti makina a kukua ti Google tapno mangipatarus iti teksto, balikas, ladawan, site, wenno video manipud iti maysa a pagsasao agingga iti sabali.
Papa Clemente II
Ni Papa Clemente II (naipasngay a kas ni Suidger von Morsleben; pimmusay idi Oktubre 1047), ket isu ti Papa manipud idi 25 Disiembre 1046 aginggana idi pimmusay. Isu ti immuna kadagiti serie ti reporma ti isipna a papa manipud idiay Alemania.
1708
Ti tawen idi 1708 ket bisiesto a tawen a nangrugi iti Domingo iti kalendario a Gregoriano ken ti bisiesto a tawen a nangrugi iti Huebes iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a Kalendario a Huliano.
Cornillon-Confoux
Ti Cornillon-Confoux ket maysa a komuna ti Bouches-du-Rhône a departamento idiay akin-abagatan a Pransia.
Aldaw dagiti Beterano
Ti Aldaw dagiti Beterano (Veterans Day) ket maysa nga aldaw ti piesta idiay Estados Unidos a pammadayaw kadagiti amin a beterano a soldado, dagiti natnatay kadagiti gub-gubat, dagiti agdama nga adda pay iti serbisio wenno dagiti adda idi iti serbisio ket isu da amin ti makunkuna a beterano. Daytoy a piesta ket maramrambakan iti petsa ti Nobiembre 11. Daytoy a piesta ket maramrambakan pay iti sabsabali a lugar iti lubong a kas Aldaw a Panagisardeng ti Gubat wenno Panaglaglagip nga Aldaw.
Namarkaan daytoy nga aldaw kadagiti kalendario idiay Estados Unidos a kas Veteran's Day ngem saan a husto daytoy ti pannakailetrana.
Pakasaritaan
Ti Presidente idi ti Estados Unidos a ni Woodrow Wilson ti immuna a nagiparangarng ti Armistice Day idi Nobiembre 11, 1919. Idi inproklema na daytoy a piesta, ti kinunana ket (iti Ingles)"'To us in America, the reflections of Armistice Day will be filled with solemn pride in the heroism of those who died in the country's service and with gratitude for the victory, both because of the thing from which it has freed us and because of the opportunity it has given America to show her sympathy with peace and justice in the councils of the nations.'"
Iti kalpasan ti pito a tawen ti Kongreso iti Estados Unidos ket pinagbalin da ti 11 ti Nobiembre a pinaka-obserba iti "Armistice Day". Idi 1953 ni Alvin King a taga Kansas ket napanunutna a ti "Armistice Day" koma ket piesta amin kadagiti nagserbisio a beterano.
Idi 1971 daytoy a piesta ket naiyalis iti maikapat a Lunes iti bulan ti Oktubre daytoy ket naibasta iti Uniform Monday Holiday Act. ngem daytoy a petsa ket naipasubli met laeng iti kasisigud a petsa ti Nobiembre 11.
1711
Ti tawen idi 1711 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes iti kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a Kalendario a Huliano.
Chad
Ti Chad (تشاد Tšād, ; Tchad, ), opisial nga ammo a kas ti Republika ti Chad (جمهورية تْشَاد Jumhūriyyat Tšād; République du Tchad), ket ti maysa a napalikmutan ti daga a pagilian iti amianan-tengnga nga Aprika. Daytoy ket beddengan babaen ti Libya iti amianan, ti Sudan iti daya, ti Republika ti Tengnga nga Aprika iti abagatan, ti Kamerun iti abagatan-laud, ti Nigeria iti abagatan a laud (iti Danaw Chad), ken ti Niger iti laud.
Ti Chad ket addaan kadagiti nadumaduma a rehion: ti maysa a sona ti desierto iti amianan, ti maysa a namaga a barikes ti Sahel iti tengnga ken ti maysa a nalamlames a sona ti Sabana ti Sudan iti abagatan. Ti Danaw Chad, a nakainaganan ti pagilian, ket ti maikadua a kadakkelan a kalugnakan iti Aprika. Ti kapitolio ti N'Djamena ket ti kadakkelan a siudad. Dagiti opisial a pagsasao ti Chad ket ti Arabiko ken Pranses. Daytoy ket pagtaengan dagiti sumurok a nadumaduma a 200 nga etniko ken dagiti lingguistiko a grupo. Ti Islam (51.8%) ken Kristianidad (44.1%) ket isu dagitoy ti kangrunaan a nasansanay a relihion iti Chad.
Sasao a Palaungiko
Dagiti gangani a tallopulo a sasao a Palaungiko wenno sasao a Palaung–Wa manipud iti sasao nga Austroasiatiko.
Chad
Idi rugi ti maika-7 a milenio BC, dagiti populasion ti tattao ket aduda nga immalis iti labneng ti Chad. Babaen idi patingga ti umuna a milenio AD, adda dagiti serye dagiti nabangon ken narebba nga estado ken imperio iti pirgis ti Sahel ti Chad, ti tunggal maysa ket naipatengnga ti isip iti panagtengngel kadagiti dalan ti pagtagilakuan ti trans-Sahara a lumabas iti rehion. Pinarmek ti Pransia ti teritorio babaen idi 1920 ken inkorporadona daytoy a kas parte ti Ekuitorial nga Aprika ti Pranses. Idi 1960, nakagun-od ti wayawaya ti Chad babaen ti panangidaulo ni François Tombalbaye. Dagiti panagmadmadi kadagiti annurotenna iti amianan a Muslim ket naggappuan ti irurugi ti napaut sibil a gubat idi 1965. Idi 1979 pinarmek dagiti rebelde ti kapitolio ken pinatinggaanda ti hegemonia ti Abagatan. Ngem naglalaban met dagiti daulo ti rebelde aginggana idi ni Hissène Habré dagiti karibalna. Nangrugi ti suppiat ti Chad–Libya idi 1978 babaen ti panagraut ti Libya a napasardeng idi 1987 babaen ti maysa a pannakibiang ti militar ti Pranses (Operasion Épervier). Naipatuang met ni Hissène Habré idi 1990 babaen ni heneral Idriss Déby. Iti isusuporta ti Pranses, nairugi ti maysa a modernisasion ti Nailian a Buyot ti Chad idi 1991. Manipud idi 2003 ti didigra ti Darfur idiay Sudan ket nairaman met ti pagbeddengan ken nakariruan ti pagilian. Napanglaw metten, nagsagsagaba ti pagilian ken tattao mangipakamang kadagiti ginasut aginggana dagiti rinibo a napatalaw a taga-Sudan a nagtataeng iti ken iti likmut dagiti kampo iti akindaya a Chad.
Sasao a Palaungiko
Diffloth & Zide (1992)
Ti pamilia ti Palaungiko ket mairaman ti saan a basbassit a tallo a sanga, nga agraman pay dagiti saan a nalawag a puesto dagiti dadduma pagsasao. Kas pagarigan ti Lamet, ket sagpaminsan a naidasdasig a kas sabali a sanga. Ti sumaganad a pannakaidasig ket surotenna iti Diffloth & Zide (1992), a kas naibagbaga iti Sidwell (2009:131).
Adda dagiti agsuksukisok a mangiraman pay ti sasao a Mangiko, imbes a ti pannakaigrupo kaniada iti sasao a Pakaniko.
Sidwell (2010)
Ti sumaganad a pannakaidasig ti pannakaisanga nga inted babaen ni Sidwell (2010, ms).
Insingasing ni Sidwell (2014) ti maysa maipatinayon a sanga a mangbukel iti:
1709
Ti tawen idi 1709 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes iti kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a Kalendario a Huliano.
Papa Gregorio VI
Ni Papa Gregorio VI (pimmusay idi 1048), ket naipasngay idiay Roma a kas ni John Gratian (Latin Johannes Gratianus), ket isu ti Papa manipud idi 1 Mayo 1045 aginggana idi nagikkat idiay Konsilo ti Sutri idi 20 Disiembre 1046.
Muzeum Miniaturowej Sztuki Profesjonalnej Henryk Jan Dominiak iti Tychy
thumb|Muzeum Miniaturowej Sztuki Profesjonalnej Henryk Jan Dominiak iti Tychy. Ti Muzeum Miniaturowej Sztuki Profesjonalnej Henryk Jan Dominiak iti Tychy (Museo ti Propesional a Miniatura nga Arte Henryk Jan Dominiak iti Tychy). Ti museo ket naipasdek idiay Tychy iti kaunegan ti Kondado ti Tychy, Probinsia ti Silesian, idiay abagatan-sentral ti Polonia idiay asideg ti Katowice idi 2013, ket maysa a Muzeum idiay Tengnga nga Europa. Daytoy ket agarup a mabirukan iti 81 km (50,33 mi) iti laud ti Kraków ken 310 km (192,62 mi) iti abagatan-laud ti Warsaw. Manipud idi 2013 agingga idi 2023, nakaurnong ti museo kadagiti 970 nga a pabuya.
Adda dagiti gangani a 1000 a bambanag manipud kadagiti 270 milion a tawenen ti napalabas aginggana ti maika-21 a siglo ti naipabpabuya iti kalawa iti 6,15 kuadrado metro (66,19 kuadrado pie), ket maysa kadagiti kabassitan a museo iti lubong.
1712
Ti tawen idi 1712 ket bisiesto a tawen a nangrugi iti Biernes iti kalendario a Gregoriano ken ti bisiesto a tawen a nangrugi iti Martes iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a Kalendario a Huliano.
Caloocan
Maysa ti Ciudad ti Caloocan (wenno Kalookan) kadagiti ciudad ken il-ili a mangbukel iti Metro Manila iti Filipinas. Addaan iti populasion a 1,177,604, ti ciudad ti maikatlo a kadakkelan a ciudad iti Filipinas.
Nagkadua a lugar ti ciudad, ti Akin-abagatan a Caloocan msarakan iti amianan ti Manila ken kabeddengna iti amianan ti Ciudad ti Malabon ken ti Ciudad ti Valenzuela, iti laud ti Ciudad ti Navotas, ken ti Ciudad ti Quezon iti daya. Ti met Akin-amianan a Caloocan, masarakan iti daya ti Valenzuela, amianan ti Ciudad ti Quezon, ken abagatan ti Ciudad ti San Jose del Monte iti provincia ti Bulacan.
Dagiti baranggay
Ti Ciudad tiCaloocan ket addaan iti 188 a barbaranggay
1713
Ti tawen idi 1713 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo iti kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a Kalendario a Huliano.
Lingua Franca Nova
Ti Lingua Franca Nova (Elefen) ket maysa a pagsasao a nadisenio a nangnangruna a simple, agtunos, ken nalaka a masursuro para iti internasional a komunikasion. Adda sumagmamano a positibo a galadna:
1714
Ti tawen idi 1714 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes iti kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a Kalendario a Huliano.
Papa Silvestre III
Ni Papa Sylvestre III, né Giovanni dei Crescenzi–Ottaviani (pimmusay idi 1062 wenno 1063), naipangay idiay Roma, ket isu ti Papa iti nabiit a panawen idi 1045. Idi napatalaw ni Papa Benedicto IX idiay Roma idi Septiembre 1044, ni Juan, obispo ti Sabina, ket napili idi kalpasan dagiti naranggas ken napaut a panagriringgor. Isu ket nangala ti nagan a Sylvestre III idi Enero 1045. Kalpasan daytoy isu ken napabasol anagpasuksok iti pannakapilina, ti pammabasol a saan a nakeddengan. Ni Benedicto IX ket nangited ti pannka-ekskomunikado ti baro a Papa iti kaunegan ti tallo a bulan ken nagsubli diay Roma ken pinatalawna ti kasuppiatna, nga isu met laeng ket nagsunli idiay Sabina tapno mangituloy ti opisina ti obispo iti dayta a mitra. Kalpasan ti dua a tawen (idi Disiembre 1046), ti Konsilo ti Sutri ket nangikkat kaniana ti kinaobispona ken kinapadi ken nagbilin kaniana iti maysa a monasterio. Daytoy a sentesia ket naatipa gapu ta isu ket nagtultuloy a nagpamay-an ken nabigbigan a kas ti Obispo ti Sabina aginggana idi 1062, nga isu ket nakapuesto iti dayta a sede para kadagiti sumurok a duapulo a tawen (manipud idi 1041). T isimmaruno nga obispo iti dayta a sede ti Sabina ket nairehistro idi Oktubre 1063, a nagipakpakita a ni Juan ket pimmusay sakbay ti dayta a petsa.
Urayno adda dagiti nangikedkedeng kaniana a kas maysa a kontrapapa, ni Sylvestre III ket agtultuloy a nailista a kas maysa nga opisial a Papa (1045) kadagiti listaan ti batikano. Ti kapadpadana a banag ket naipakat kenni Papa Gregorio VI (1045–1046). Ti papa a naganna ket inusar manen idi babaen ni Kontrapapa Theodorico gapu ta, iti dayta apanawen, isu ket saan a naikeddengan a lehitimado a papa.
Papa Juan XIX
Ni Papa Juan XIX (pimmusay idi Oktubre 1032), naipasngay a kas ni Romanus idiay Roma, ket isu ti Papa manipud idi 1024 aginggana idi 1032.
1715
Ti tawen idi 1715 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes iti kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a Kalendario a Huliano.
Sasao nga Angkuiko
Ti sasao nga Angkuiko ket naisasao idiay probinsia ti Yunnan, Tsina ken Estado ti Shan, Burma.
Pannakaidasig
Insingasing ni Andrew Hsiu (2015) ti sumaganad a tentatibo a pannakaidasig nga isbangan para iti sasao nga Angkuiko.
Bibliograpia
Dagiti taudan nga agraman iti datos ti leksiko iti sasao nga Angkuiko
Dagiti Gazetteer ken dagiti dadduma a taudan iti gibierno ti Insik nga agraman iti datos ti leksiko
Heograpiako a pakaaamo (lokasion dagiti purok)
Doctrina Christiana
thumb|right|Akklub ti "Doctrina Christiana" Ti Doctrina Christiana ket sinurat ni Padre Juan de Plasencia, ken isu daytoy ti immuna nga am-ammo a naimaldit a libro iti Filipinas, idi 1593.
Ti Doctrina Christiana ket naidumduma a saan laeng a naimaldit idi un-unana nga al-aldaw ngem naimaldit pay iti napasayaat a Gotiko a kita ti letra iti pagsasao nga Espaniol, ken adda pay dagiti kopiana a bersion iti pagssasao a Tagalog, iti Latin a kurdit ken ti kadawyan nga inus-usar a baybayin a kurdit  dagiti tao a patneng idi un-unana nga al-aldaw, ken maysa pay a naipatarus iti kasisigud a pagsasao nga Intsik. Idi 1621 adda met naipablaak a kopia iti pagsasao nga Ilokano a naisurat ni Padre Francisco Lopez ken tinulongan ni Pedro Bukaneg, naisurat daytoy iti kurdit a baybayin ken ti titulona ket nabaliwan a kas Doctrina Cristiana en la Lengua Española e Yloca (naawanan ti letra nga h ti Christiana), inus-usar dagiti Kastila daytoy a libro iti pinagisuroda iti Katoliko.
Adda met dagiti kontrobersia no annia met iti immuna a libro iti Espania a Filipinas, adda met dagiti eskolar a namatmati nga iti bersiyon ti pagsasao nga Intsik a natituluan iti Doctrina Christiana en letra y lengua China (Wuchi t’ien-chu cheng-chiao chen-chuan shih-lu) ken naimaldit idi 1590 inggana ti 1592 ti Intsik a mam-amaldit a ni Keng Yong idiay Manila sakbáy nga rimmuar dagiti Espania ken Tagalog a bersiyon. Dagiti immuna a panangibasar kadagiti dua a bersion ket naggapu ken ni Gómez Pérez Dasmariñas, ti maika-pito a gobernador-heneral iti Filipinas, a nagisurat ken ni Felipe II ti Espania idi Hunio 20, 1593, a kastoy ti naisurat: “Apo, iti Kadungnguan a naganmo, Addaak iti daytoy laeng a naminsan, ngamin ta adda iti napateg a masapsapul, no mangted ti lisensia ti panangimaldit kadagiti Doctrina Christiana, addda ditoy ti maysa a naipatulod-iti pagsasao a Tagalog, nga iti patneng ken dagiti kalaingan kadagitoy nga is-isla, ken ti maysa pay iti Intsik—nga addaan iti namnamak nga adu ti maitulongna daytoy ti pagresultaan iti panagbalin ken panangisursuro kadagiti tattao iti dagitoy dua a pagilian; ken ngamin ta dagiti dagdaga ti Indio ket dakdakel iti amin ken nanginnginada pay, Naikabilko ti presiona dagitoy nga uppat a riales iti maysa a libro, aginggana apo a Kadugdunguam no naragsakan to ti panagibagam amin no ania ti maaramid.”
Dagiti linaon ti libro
Ti libro ket adda nagyan na a tallopulo ket walo a dagiti bulong ken pitopulo ket uppat a pampanid iti teksto nga Espania, Tagalog a naisurat kadagiti romano a letra, ken Tagalog kadagiti Tagalog a karakter, iti addaan a tabas ti kayo ni Santo Dominico, nga ti kannigid a panid ti libro ket kasisigud a blanko, ngem dagiti immuna a bersiyon ket naikurdit iti, "Tassada en dos reales", a pinirmaan ni Juan de Cuellar.
Emma Thompson
Ni Emma Thompson ket Briton nga aktres, komidiante ken mannurat. Idi 1992, nangabak ni Thompson kadagiti nadumaduma a gunguna ti panagarte, mairaman ti maysa a Gunguna ti Akademia ken maysa a gunguna ti BAFTA para iti Kalaingan nga Aktres, para iti obrana iti paset ti panawen a drama ti Howards End. Idi 1993, isu ket nakaawat kadagiti dua a nominasion para kadagiti papelna iti The Remains of the Day, ken ti In the Name of the Father.
Remiornis
Ti Remiornis heberti ket ti maysa nga awanen a sebbangan ti paleognath a billit manipud iti Paleoseno ti Pransia. Daytoy ket maysa a sebbangan a maipada iti kadakkel dagiti moderno a rhea, ken mabalin a maikabagian iti sabali pay nga Europeanio a Paleoheno a ratite, ti Palaeotis. Uray no daytoy ket maysa kadagiti kaduogan a ratite iti lubong, daytoy ket masansana di inkaskaso para kadagiti naratibo ti Gondwana vicariance.
Sarah Bernhardt
Nasapa a biag
thumb|Ni Sarah Bernhardt, idi 1864 thumb|Ni Sarah Bernhardt babaen ni Ni Bernhardt ket naipasngay idi diay Paris a kas ni Rosine Bernardt, ti anak a babai ni Julie Bernardt (1821, Amsterdam – 1876, Paris) ken ti maysa a di ammo nga ama. Ni Julie ket maysa idi kadagiti innem nga annak ti maysa a managbanniaga a Hudio a nagtagtagilako iti anteohos, "espesialista iti mata" ken bassit a kriminal, ni Moritz Baruch Bernardt, ken ni Sara Hirsch (intono kua nga ammo a kas ni Janetta Hartog; c. 1797–1829). Lima a law-lawas kalpasan ti ipupusay ti asawana idi 1829, ti ama ni Julie ket inasawana ni Sara Kinsbergen (1809–1878). Isu ket pinanawanna dagiti lima nga annakna a babbai ken maysa nga anak a lalaki iti agsiuman nga ina idi 1835. Ni Julie, ken kakauyogna ti ub-ubing a kabsatna a babai a ni Rosine, ket napanda idiay Paris, nga idiay ket nangged a kas kortesana ken ammo idi babaen ti nagan a kas "Youle". Ni Julie ket addaan kadagiti lima nga annak a babbai, a mairaman dagiti singn a pimmusay a kas maladaga idi 1843.
Ni Sarah Bernhardt ket binaliwanna ti umuna a naganna ket nangnayon iti "h" iti apelyidona. Dagiti rehistro iti pannakaipasngayna ket napukaw iti maysa a puor idi 1871. Tapno mapasingkedan iti Pranses a pannakaumilina—a nasken para iti pannakapili ti Légion d'honneur —isu ket nagpartuat kadagiti palso a rehistro iti pannakaipasngay, nga idi kano ket anak a babai ni "Judith van Hard" ken ni "Édouard Bernardt" manipud idiay Le Havre, kadagiti naladladaw a sarita kano nga estudiante ti linteg, kondador, kadete ti marina wenno opisial ti marina.
Idi ubing ni Sarah, isu ket inpatulod ti inana idiay Grandchamp, ti maysa nga Agostino a kombento nga eskuela idiay asideg ti Versailles. Idi 1860 isu ket nangrugrugin a simrek iti the Conservatoire de Musique at Déclamation idiay Paris ken kanungpalan a nagbalin nga estudiante idiay Comédie Française nga idiay ket nangrugianna a kas aktres (11 Agosto 1862) iti titulo a papel iti Iphigénie ni Racine kadagiti saan a nasayaat a pannakairepaso. Isu ket saan unay a nagpaut idiay; isu ket nagikkat kalpasan idi tinungpana iti rupa ti maysa a sabali nga aktres gapu ti panangiduronna ti ub-ubing a kabsatna a babai iti maysa a selebrasion iti kasangay para kenni Molière.
Kaaduan kadagiti madudua a kinapudno iti biag ni Bernhardt ket agtaud manipud iti gaganayna nga agpapasaw ken mangrungad. Ni Alexandre Dumas, fils, ket inpalawagna nga isu ket nakaro a salawasaw.
Parañaque
Maysa ti Ciudad ti Parañaque kadagiti ciudad ken il-ili a mangbukel iti Metro Manila iti Filipinas. Kabeddengna iti amianan ti Ciudad ti Pasay, iti amianan-a-daya ti Ciudad ti Taguig, iti abagatan-a-daya ti Ciudad ti Muntinlupa, iti abagatan-a-laud ti Ciudad ti Las Piñas ken iti kaud ti Manila Bay.
Sarah Bernhardt
Enteblado a pagsapulan
thumb|Ni Bernhardt a rinetrato babaen ni [[Nadar (potograpo)|Félix Nadar 1865]] Ti enteblado a pagsapulan ni Bernhardt ket nangrugi idi 1862 bayat nga isu idi ket estudiante iti Comédie-Française, ti kadayawan a teatro ti Pransia. Isu ket nangikeddenga a pumanaw idiay Pransia, ken kanungpalan a napan idiay Belhika, nga idiay ket nagbalin a kamalala ni Henri, Prinsipe ti Ligne, ken naganak iti anakda a lalaki, ni Maurice, idi 1864. Kalpasan ti pannakaipasngay ni Maurice, ti Prinsipe ket nangidiay nga agassawada, ngem inparit met ti pamilia ti lalaki ken naawisda ni Bernhardt a mangtallikud ken mangipatingga ti relasionda. Kalpasan iti pannakapapanaw iti Comédie Française, isu ket nagsubli iti biag a kas kortesana a nakaipayammuanna idi ubing babaen ti inana, ken nangged met ti adu idi las-ud iti dayta a panawen (1862–65). Idi las-ud iti daytoy a panawen, isu ket nakagun-od iti naindayegan a lungonna, a nasansan a nagturturoganna imbes nga iti maysa a kama – a nagtunton a ti kasta ket nakatulong a nangipalawag kaniana kadagiti adu a trahiko a papelna.
Parañaque
Dagiti baranggay
Nanbingbingay ti Ciudad ti Parañaque iti dua a kongresional a distrito ken 16 a barbaranggay.