cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Homalocalyx inerrabundus
Mabirukan daytoy kadagiti tanap ti darat iti maysa a bassit a lugar iti rehion ti Mid West iti Akinlaud nga Australia iti asideg ti Geraldton nga idiay ket agtubo kadagiti nadarat ken nadarat-nasekka a daga.
Plastik
thumb|425px|right|Ti sangkabalayan a bambanag dagiti nadumaduma kita ti plastik
Ti plastik a material ket ti ania man iti nawatiwat a sakup dagiti sintetiko wenno dagiti semi-sintetiko nga organiko a solido a mabennat. Dagiti plastik ket kadawyan a dagiti organiko a polimero iti nangato a masa ti molekula, ngem kadawyan dagitoy nga aglaon kadagiti sabali a kayamanan. Dagitoy ket kadawyan a sintetiko, a kadawyan a naala manipud kadagiti petrokemikal, ngem adu kadagitoy ket sangakapaset a natural.
Gapu ti kalakada, kalaka iti panagpataud, bersatilidad, ken saan a mabanagan iti danum, dagiti plastik ket naus-usar kadagiti adu ken umad-adu a sakup dagiti produkto, manipud kadagiti sigpit ti papel aginggana kadagiti lugan ti limbang. Dagitoy ket sinukatanda dagiti adu a tradisional a material, a kas ti tarikayo, bato, sara ken tulang, lalat, papel, metal, sarming, ken seramiko, kadagiti kaaduan a dati a pannakausarda. Kadagiti agrangrang-ay a pagilian, agarup a pagkatlo iti plastik ket naus-usar iti panagpakahe ken iti sabali pay a pagkatlo ket kadagiti pasdek a kas dagiti tubo a naus-usar iti plumeria wenno vinyl siding. Dagiti daduma pay a panagusar ket mairaman dagiti automobil (aginggana iti 20% a plastik ), alikamen, ken dagiti abalbalay. Iti agrangrang-ay a lubong, dagiti pannakaibagi ket mabalin a sabali – kas pagarigan, naireporta a 42% iti panagusar ti India ket naus-usar iti panagpakahe.
Etimolohia
Ti balikas aplastik ket naala manipud iti Griego ti πλαστικός (plastikos) a ti kaibuksilanna ket "mapakabaelan a masukog", manipud iti πλαστός (plastos) a kayatna a sawen ket "masukog". Daytoy ket mangibaga iti pannakabennatda, wenno plastisidad iti las-ud ti panagpataud, dayta ket mangpalubos kaniada a mapundision, mailaddit, wenno maekstrusion kadagiti nadumaduma a kita dagiti sukog—a kas dagiti artipisial a kulanit, dagiti sagut, dagiti plato, tubtubo, botbotelia, dagiti kahon, ken adu pay a dadduma.
Pakasaritaan
Ti panagrang-ay dagiti plastik ket nagbaliw manipud iti panagusar kadagiti natural a materiales ti plastik (a kas ti mangalngal a goma, goma laka) aginggana ti panagusar ti nabaliwan iti kemikal kadagiti natural a materiales (a kas ti goma, nitroselulosa, kolaheno, galatita) ken kanungpalanna dagiti sintetiko a molekula (a kas ti bakuelita, epoksia, Polikloruro binilo). Dagidi nasapa a plastik ket dagiti bilohiko a naala a materiales a kas dagiti itlog ken dagiti protina ti dara, ken dagitoy ket makunkuna nga organiko a polimero. Idi 1600 BC, dagidi Mesoamerikano ket nagus-usarda kadagiti natural a goma para kadagiti bola, ken dagiti pigurina. Dagiti natrato a sara ti baka ket naus-usar idi a kas tawa dagiti lampara idi Tengnga a Panpanawen. Dagiti material a mangtulad kadagiti tagikua dagiti sara ket naparang-ay babaen ti panagtrato dagiti protina ti gatas (kaseina) iti turo.
Kadagiti tawen ti 1800, idi agrangrang-ay ti industrial a kimiko iti las-ud ti Industrial a Rebolusion, adu dagiti material a naireporta. Ti panagparang-ay kadagiti plastik ket nangpapardas pay iti pannakaduktal ni Charles Goodyear iti bulkanisasion tapno maisaad iti pudot dagiti material a naala manipud iti natural a goma.
Ti Parkesina ket isu ti naikeddeng nga immuna nga inaramid ti tao a plastik. Ti material ti plastik naipatente idi babaen ni Alexander Parkes, idiay Birmingham, Nagkaykaysa a Pagarian idi 1856. Daytoy ket naipayammo iti Nalatak a Sangalubongan nga Eksibision iti 1862 idiay Londres. Ti Parkesina ket nagabak iti bronse a medalia iti Eksposision iti Lubong ti 1862 idiay Londres. Ti Parkesine ket napartuat idi manipud iti selulosa (ti nangruna a komponente dagiti diding ti selula ti mula) a natrato iti asido nitriko a kas pangtunaw. Ti maiparuar ti proseso (kadawyan nga ammo a kas nitrato selulosa wenno pyroxilin) ket mabalin a runawen iti alkohol ken mapatangken iti masarang a material a mabalin a masukog no mapapudot. Babaen iti pananginayon kadagiti maris iti produkto, daytoy ket mabalin a maaramid a kapada iti marpil.
Kadagiti nasapa a tawen ti 1900, ti Bakuelita, ti immuna a napno a sintetiko a naisaad iti pudot, ket naireporta idi babaen ti Belgano a kimiko a ni Leo Baekeland.
Kalpasan ti Sangalubongan a Gubat I, dagiti panagpasayaat ti teknolohia ti kemikal ket nakaiturongan ti maysa a panagpaadu dagiti baro a porma dagiti plastik, a ti adu a panagpataud ket nangrugi kadagidi tawen ti 1940 ken dagiti tawen ti 1950 (agarup idi Sangalubongan a Gubat II). Kadagiti kasapaan a kas pagarigan dagiti allon dagiti baro a polimero ket ti poliestireno (PS), nga immuna a pinataud babaen ti BASF kadagiti tawen ti 1930, ken ti polikloruro binilo (PVC), nga immuna a napartuat idi 1872 ngem komersial a napataud kadagiti naladaw a tawen ti 1920. Idi 1923, ti Durite Plastics Inc. ket isu idi ti immuna a nagpataud dagiti resina ti phenol-furfural. Idi 1933, ti polietileno ket naduktalan babaen dagiti agsuksukisok a ni Reginald Gibson ken Eric Fawcett ti Imperial Chemical Industries (ICI).
Idi 1954, ti Polipropileno ket naduktalan idi babaen ni Giulio Natta a ken nairugi a napataud idi 1957.
Idi 1954, ti napadakkel a poliestireno (naus-usar para itiinsulasion ti pasdek, panagpakahe, ken dagiti tasa) ket naimbento idi babaen ti Dow Chemical.
Ti pannakaduktal ti Tereptalato polietileno (PET) ket naipammadayaw kadagiti empleado ti Calico Printers' Association idiay Nagkaykaysa a Pagilian idi 1941.
Asperula portae
Ti Asperula portae ket ti sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket immuna a naipalawag idi 2010 ken endemiko iti Italia.
Homalocalyx ericaeus
Ti Homalocalyx ericaeus ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.
Ti bassit a mula ket kadawyan nga agtubo iti katayag iti. Daytoy ket agsabong iti pagbaetan ti Hulio ken Agosto ken agpataud kadagiti puraw a sabong.
Mabirukan daytoy kadagiti banak ti sandstone iti bassit a lugar iti daya ti rehion ti Kimberley iti Akinlaud nga Australia nga idiay ket agtubo kadagiti narabaw a daga.
Mimusops angel
Ti Mimusops angel ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Sapotaceae. Daytoy ket endemiko iti Somalia, ken maipangta babaen ti pannakaawan iti habitat.
Homalocalyx echinulatus
Ti Homalocalyx echinulatus ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.
Mabirukan daytoy kadagiti turod ti sandstone kadagiti pansisinaan a lugar iti akindaya a rehion ti Mid West ken ti tengnga a Goldfields-Esperance iti Akinlaud nga Australia a naipatengnga iti kaarrubayan ti Wiluna nga idiay ket agtubo kadagiti nadarat a daga.
Homalocalyx grandiflorus
Ti Homalocalyx grandiflorus ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.
Ti dumalapdap a bassit a mula ket kadawyan nga agtubo iti katayag iti ngem mabalin a makaabot iti katayag iti. Daytoy ket agsabong iti pagbaetan ti Oktubre ken Disiembre ken agpataud kadagiti nalabbasit-derosas-purpura a sabong.
Mabirukan daytoy kadagiti tanap ti darat iti rehion ti Goldfields-Esperance iti bassit a lugar iti amianan ti Kalgoorlie iti Akinlaud nga Australia nga idiay ket agtubo kadagiti nadarat a daga.
Mimusops balata
Ti Mimusops balata ket ti sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti Sapotaceae. Daytoy ket patneng iti Maurisio ken Réunion.
Casasia longipes
Ti Casasia longipes ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Hamaika.
Szczecin
Ti Szczecin ket maysa a siudad iti distrito ti Szczecin, idiay Zachodniopomorskie, Polonia. Mabirukan daytoy iti agarup a iti abagatan ti Berlin, idiay karayan Odra. Daytoy a siudad ket addaan kadagiti 407,180 nga agtataeng (manipud idi 2014).
Populasion
Piramida dagiti agtataeng iti Szczecin babaen ti tawen manipud idi 2014 (kanigid babbai, kanawan lallaki).
Casasia
Ti Casasia ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Mabirukan dagitoy a bassit a mula wenno bassit a kayo iti is-isla ti Karibe ken iti maysa a kaso (Seven-year Apple iti Ingles, C. clusiifolia) iti Florida. Sumagmamano kadagiti naawat a sebbangan ket dati a naikabil iti sabali, kas iti mainaig a henero ti genip-tree (Genipa), iti Gardenia wenno iti Randia.
Psidium dumetorum
Ti Psidium dumetorum, ti bayabas ti Hamaika wenno psidium ti Hamaika, ket ti naungawen a sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae nga endemiko iti Hamaika.
Psidium huanucoense
Ti Psidium huanucoense ket ti sebbangan ti kayo iti pamilia ti Myrtaceae. Daytoy ket patneng iti Peru.
Catunaregam spinosa
Ti Catunaregam spinosa, ti mountain pomegranate iti Ingles, ket ti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Mabirukan daytoy iti Abagatan nga Asia ken dagiti sabali pay a pagilian ti Asia.
Homalocalyx pulcherrimus
Ti Homalocalyx pulcherrimus ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.
Ti dumalapdap aginggana iti kumalatkat a bassit a mula ketkadawyan nga agtubo iti katayag iti. Daytoy ket agsabong iti pagbaetan ti Septiembre ken Disiembre ken agpataud kadagiti nalabbasit-derosas-purpura a sabong.
Mabirukan daytoy kadagiti tanap ti darat iti maysa a lugar a pagsabtan ti rehion ti Goldfields-Esperance iti Wheatbelt iti Akinlaud nga Australia iti pagbaetan ti Kondinin ken Coolgardie nga idiay ket agtubo kadagiti nadarat a daga.
Psidium harrisianum
Ti Psidium harrisianum ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae. Daytoy ket endemiko iti Hamaika.
960
Ti tawen idi 960 ket bisiesto a tawen a nangrugi iti Domingo (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Homalocalyx thryptomenoides
Ti Homalocalyx thryptomenoides ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.
Ti bassit a mula ket kadawyan nga agtubo iti katayag iti. Daytoy ket agsabong iti pagbaetan ti Hulio ken Nobiembre ken agpataud kadagiti derosas-purpura-nalabbasit a sabong. Mabirukan daytoy kadagiti tanap ti darat iti maysa a dakkel a lugar kadagiti rehion ti Mid West, Wheatbelt ken Goldfields-Esperance iti Akinlaud nga Australia nga idiay ket agtubo kadagiti nadarat a daga.
Ceriscoides
Ti Ceriscoides ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Mabirukan ti henero manipud iti probinsia ti Hainan aginggana iti tropikal nga Asia.
Asperula pubescens
Ti Asperula pubescens ket ti sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket immuna a naipalawag idi 1991 ken endemiko iti Creta.
963
Ti tawen idi 963 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
961
Ti tawen idi 961 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Homalocalyx staminosus
Ti Homalocalyx staminosus ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.
Ti bassit a mula ket kadawyan nga agtubo iti katayag iti. Daytoy ket agsabong iti pagbaetan ti Hulio ken Septiembre ken agpataud kadagiti derosas-purpura-nalabbasit a sabong.
Mabirukan daytoy kadagiti pantok ti nabato a sandstone iti maysa naiwarwaras a lugar kadagiti rehion ti akin-amianan a Mid West ken Pilbara iti Akinlaud nga Australia nga idiay ket agtubo kadagiti narabaw a daga.
Banak Benham
Ti Banak Benham, ket ti seismiko nga aktibo a rehion ti sirok iti baybay ken awanen a pantok ti bulkan a mabirukan idiay Baybay Filipinas iti agarup a iti daya ti akin-amianan nga aplaya ti Dinapigue, Isabela.
Iti sirok ti Baybay Filipinas ket mabirukan dagiti nadumaduma a labneng a mairaman ti Labneng ti Laud a Baybay Filipinas, nga iti unegna ket mabirukan ti Tukki ti Tengnga a Labneng (CBF). Ti Banak Benham ket mabirukan iti CBF ken ti datarna ket mabalin a mikro-kontinente. Dagiti nadumaduma a sientipiko a panagsukimat ket naaramiden iti dayta a langa tapno maadal ti impaktona iti tektonika a subduksion, a mairaman ti maysa a maipanggep kadagiti epekto iti gingined ti Luzon ti 1990. Ti lugar ket teritorio ti Filipinas a natunton a kas parte ti bukodna a samang ti kontinente, a nailista iti Nagkaykaysa a Pagpagilian iti Komision dagiti Patingga ti Samang ti Kontinente idi Abril 8, 2009 ken naaprobaran idi babaen ti Kombension ti Linteg ti Baybay ti Nagkaykaysa a Pagpagilian (UNCLOS) in 2012.
962
Ti tawen idi 962 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Psidium friedrichsthalianum
Ti Psidium friedrichsthalianum, ti bayabas ti Costa Rica wenno cas, ket ti sebbangan ti bayabas a kaaduan a mabirukan iti Costa Rica ngem agtubo pay idiay Guatemala, Nicaragua ken dagiti sabali a pagilian ti Tengnga nga Amerika. Daytoy ket mabirukan iti Nicaragua a kas "bayabas para iti mainum" wenno "guayaba de fresco". Kadawyan a maus-usar daytoy a bunga iti panangisagana iti maysa a naalsem a makapagin-awa a mainum. Daytoy ket naballigi itan a naimula iti California ken mabalin a maimula kas bukel kadagiti nangatngato a kalalainganna a rehion.
Naipalawag ti bunga a cas babaen ni Otto Karl Berg idi 1893.
Asperula pulchella
Ti Asperula pulchella ket ti sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket immuna a naipalawag idi 2005 ken endemiko iti Apganistan ken Tajikstan.
964
Ti tawen idi 964 ket bisiesto a tawen a nangrugi iti Biernes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Asperula pseudochlorantha
Ti Asperula pseudochlorantha ket ti sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket immuna a naipalawag idi 1958 ken endemiko iti Turkia.
Asperula prostrata
Ti Asperula prostrata ket ti sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket immuna a naipalawag idi 1851 ken endemiko iti Turkia ken ti Kaukaso.
Lingsat San Juanico
Ti Lingsat San Juanico (Filipino: Kipot ng San Juanico) ket ti akikid a lingsat iti rehion ti Akindaya a Visayas idiay Filipinas. Daytoy ket mangisina iti is-isla ti Samar ken Leyte, ken mangikapet iti Luek Carigara (Baybay Samar) iti Luek San Pedro (Golpo Leyte). Daytoy ket agarup a iti kaatiddog, ken iti kaakikidan a puntona, ti lingsat ket agarup laeng a  iti kalawa.
Maika-34 a paralelo amianan
Ti maika-34 a paralelo amianan ket ti sirkulo ti latitud a 34 gradgrado iti amianan ti ekuador a plano ti Daga. Daytoy ket ballasiwenna ti Aprika, Baybay Mediteraneo, Asia, ti Taaw Pasipiko, Amianan nga Amerika ken ti Taaw Atlantiko.
Ti paralelo ket nagporma ti akin-abagatan a pagbeddengan ti kasisigud a Kolonia ti Virginia a kas naibaga iti dokumento ti linteg ti Kompania ti Londres.
Iti Konpederado nga Es-estado ti Estados Unidos ti paralelo ket nangporma ti akin-amianan a pagbeddengan ti Konpederado a Teritorio ti Arizona.
Likmut iti lubong
Mangrugi iti Kangrunaan a Meridiano ken mapan nga agpadaya, ti 34° a paralelo amianan ket lumabas iti:
Psidium longipetiolatum
Ti Psidium longipetiolatum wenno araca vermelho ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae. Daytoy ket mabirukan nga agtubtubo kadagiti bakras ti turod itiI Bakir ti Atlantiko kadagiti estado ti Paraná ken Santa Catarina, Brasil. Daytoy ket agtubo iti 4–6 a mtro iti katayag ken aginggana iti 30 a metro no maimuyongan. Agbunga ti mula manipud iti Enero aginggana iti Marso.
Maika-34 a paralelo amianan
Likmut iti lubong
! scope="col" width="145" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" | 🇩🇿 ! scope="row" | 🇹🇳 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Mediteraneo ! scope="row" | 🇱🇧 ! scope="row" | 🇸🇾 ! scope="row" | 🇮🇶 ! scope="row" | 🇮🇷 ! scope="row" | 🇦🇫 ! scope="row" | 🇵🇰 ! scope="row" | 🇦🇫 ! scope="row" | 🇵🇰 ! scope="row" | 🇮🇳 ! scope="row" | Aksai Chin ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Daya Tsina ! scope="row" | 🇰🇷 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat Korea ! scope="row" | 🇯🇵 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Pasipiko ! scope="row" | 🇺🇸 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Pasipiko ! scope="row" | 🇺🇸 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" | 🇲🇦 ! scope="row" | 🇩🇿
966
Ti tawen idi 966 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Mimusops penduliflora
Ti Mimusops penduliflora ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Sapotaceae. Daytoy ket endemiko iti Tanzania.
Asperula pulvinaris
TI Asperula pulvinaris ket ti sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket immuna a naipalawag idi 1879 ken endemiko iti Gresia.
Euryomyrtus
Ti Euryomyrtus ket ti henero dagiti bassit a mula iti pamilia ti Myrtaceae, amin ket endemiko iti Australia.
Dagiti sebbangan ket mairaman dagiti sumaganad:
Pannakaiwarwaras
Dagiti sebbangan iti kaunegan iti daytoy a henero ket mabirukan iti Akinlaud nga Australia, Abagatan nga Australia, New South Wales, Teritorio ti Kapitolio ti Australia, Victoria ken Tasmania.
Coddia
Ti Coddia ket ti monotipiko a henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Aglaon laeng ti henero ti maysa a sebbangan, viz. Coddia rudis, ken patneng daytoy iti Mozambique, Zimbabwe, Abagatan nga Aprika (ti Cape Provinces, KwaZulu-Natal ken ti Northern Provinces), ken ti Eswatini.
Psidium amplexicaule
Ti Psidium amplexicaule, kadawyan nga ammo a kas ti bayabas ti bantay, ket ti sebbangan ti kayo iti pamilia ti Myrtaceae a patneng iti Karibe. Daytoy ket karkara iti nadam-eg a bakir ti limestone iti 100–600 a kadapan a kanagto iti amianan nga aplaya ti Puerto Rico. Daytoy a mula ket mabalin pay a mabirukan kadagiti isla ti St. Thomas ken St. John iti Is-isla ti Birhen ti Estados Unidos ken iti Tortola ken Birhen Gorda iti Is-isla ti Birhen ti Britaniko.
Deskrupsion
Ti bayabas ti bantay ket ti atap a kabagian ti guayaba, a kadawyan nga ammo a kas bayabas (Psidium guajava). Daytoy ket mailasin babaen ti agsumbangir ken gangani a nagtimbukel, napuskol ken nalalat a bulbulong iti 1½ -2¾ a pulgada iti diametro. Dagiti babbabassit a sabong ket mabirukan kadagiti ungto wenno dagiti bangir dagiti ungkay nga agarup a ½ a pulgada iti kaakaba. Ti nagtimbukel a bungada ket agarup a ¾ a pulgada iti diametro, nga addaan kadagiti pingir ti calyx iti apexda. Ti maris ti sabong ti bayabas ti bantay ken berde ken puraw ken agsabong iti primabera ken kalgaw. Ti mulaket kankanayon a berde ken mabalin nga agtubo iti katayag iti agarup a 2.4 to 3.7 a metro (8–12 ft) iti katayag. Daytoy ket naibagbaga idi 1976 a kas bassit a akyo a mabalin nga agtubo aginggana iti 20 a kadapan iti katayag.
Euryomyrtus inflata
Ti Euryomyrtus inflata ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.
Euryomyrtus patrickiae
Ti Euryomyrtus patrickiae ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.
Ti ababa a nagtimbukel a bassit a mula ket kadawyan nga agtubo iti katayag iti. Mabirukan daytoy kadagiti bunton kadagiti rehion ti Mid West ken Goldfields-Esperance iti Akinlaud nga Australia nga idiay ket agtubo kadagiti nabato a nasekka ken kadagiti nadarat a daga.
Euryomyrtus inflata
Ti bassit a mula ket kadawyan nga agtubo iti katayag iti ken addaan kadagiti nakusnaw a berde a bulong. Daytoy ket agsabong iti pagbaetan ti Hunio ken Hulio ken agpataud kadagiti puraw-derosas a sabong ket sarunuen babaen dagiti nalinteg a bunga. Mabirukan daytoy kadagiti nadalumpinas a tanap iti rehion ti Mid West iti Akinlaud nga Australia iti pagbaetan ti Sandstone, Meekatharra ken Wiluna nga idiay ket agtubo kadagiti nadarat a daga.
Dagiti nagibasaran
{{Myrtaceae-pungol||
967
Ti tawen idi 967 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
969
Ti tawen idi 969 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
968
Ti tawen idi 968 ket bisiesto a tawen a nangrugi iti Mierkoles (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Mimusops riparia
Ti Mimusops riparia ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Sapotaceae. Daytoy ket mabirukan iti Kenya ken Tanzania.
Neomura
Imbagbaga babaen ni Thomas Cavalier-Smith, a dagiti porma ti "Eukariota ken arkeabakteria manipud iti klado ti neomura ket agkakabsatda, a kas nalawag a naipakpakita babaen dagiti gen a naiwarwara babaen dagiti arkeabakteria ken babaen dagiti adu a panagsasaruno dagiti kayo. Daytoy a panagkakabsat supadienna amian a teoria nga amin dagiti eukariota ket nagtaud babaen ti panagtitipon ti maysa nga arkeabakteria ken ti maysa a α-proteobakteria, ken mapaay pay daytoy a mangiraman dagiti nadumaduma a langa a naisangayan a nagbibingayan babaen dagiti eukariota ken aktinobakteria."
Dioecrescis
Ti Dioecrescis ket ti monotipiko a henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Aglaon laeng ti henero iti maysa a sebbangan, viz. Dioecrescis erythroclada, ken mabirukan daytoy iti India ken Indotsina.
Euryomyrtus maidenii
Ti Euryomyrtus maidenii ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.
Ti nalinteg, kompakto wenno dumalapdap a bassit a mula ket kadawyan nga agtubo iti katayag iti. Daytoy ket agsabong iti pagbaetan ti Marso ken Oktubre ken agpataud kadagiti purpura-derosas a sabong.
Mabirukan daytoy kadagiti tanap ti darat kadagiti rehion ti Wheatbelt, Mid West ken Goldfields-Esperance iti Akinlaud nga Australia nga idiay ket agtubo kadagiti nadarat a daga kadagiti laterito.
Deccania
Ti Deccania ket ti monotipiko a henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Aglaon laeng ti henero iti maysa a sebbangan, viz. Deccania pubescens, ken endemiko daytoy iti India.
Asperula pugionifolia
Ti Asperula pugionifolia ket ti sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae.
Psidium myrtoides
Ti Psidium myrtoides wenno araçá-una ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae. Daytoy ket mabirukan iti Bakir ti Atlantiko iti São Paulo ken ti akin-amianan a Paraná, Brasil. Agtubo ti mula aginggana iti 4-6 a metro ken sagpaminsan nga aginggana iti 8 a metro iti katayag. Daytoy ket agsabong manipud iit Oktubre aginggana iti Disiembre kadagiti bugbugtong a puraw a sabong. Dagiti bunga ket agarup a 2.5-4.2 cm iti kaakaba nga addaan iti maralabbasit a lasag a napait bassit ken addaan kadagiti agarup a sangapulo a bukel.
Makanuynoy ti mula kadagiti nadumaduma a kita ti daga iti pH a sumakop manipud iti 5.5 – 6.2. Makanuynoy kadagiti temperatura aginggana iti to -4 grado Celsius.
Joe Alaskey
Ni Joseph Francis "Joe" Alaskey III (Abril 17, 1952 – Pebrero 3, 2016) ket Amerikano nga aktor ken direktor.
Psidium raimondii
Ti Psidium raimondii ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae. Daytoy ket patneng iti Peru.
1676
Ti tawen idi 1676 ket bisiesto a tawen a mangrugi iti Mierkoles iti kalendario a Gregoriano ken ti bisiesto a tawen a mangrugi iti Sabado iti 10 nga al-aldaw a nabunbuntog a kalendario a Huliano.
Duperrea
Ti Duperrea ket ti monotipiko a henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Aglaon laeng ti henero iti maysa a sebbangan, viz. Duperrea pavettifolia, ken mabirukan daytoy iti akin-abagatan a Tsina ken Indotsina.
1590
Ti tawen idi 1590 ket kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes iti Kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes iti nabunbuntog iti 10 nga al-aldaw a kalendario a Huliano.
Mimusops sechellarum
Ti Mimusops sechellarum ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Sapotaceae. Daytoy ket endemiko iti Seychelles.
Psidium pedicellatum
Ti Psidium pedicellatum ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae. Daytoy ket agbungbunga a bassit a mula wenno bassit a kayo nga endemiko iti Ecuador.
Ericomyrtus
Ti Ericomyrtus ket ti henero dagiti bassit a mula iti pamilia ti Myrtaceae, amin ket endemiko iti Australia.
Dagiti sebbangan ket mairaman dagiti sumaganad:
Pannakaiwarwaras
Dagiti sebbangan iti kaunegan iti daytoy a henero ket mabirukan iti abagatan laud ti Akinlaud nga Australia.
Maika-118 a meridiano daya
Ti 118° a meridiano daya ti Greenwich ket ti linia ti longitud nga umabot manipud iti Amianan nga Ungto a bumallasiw iti Taaw Artiko, Asia, ti Taaw Indiano, Australasia, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto
Mangrugi iti Amianan nga Ungto ken agpaabagatan iti Abagatan nga Ungto, ti maika-118 a meridiano daya ket lumabas babaen ti:
! scope="col" width="145" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Artiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Laptev ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" | ! scope="row" | 🇲🇳 ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Bohai ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Abagatan Tsina ! scope="row" | 🇵🇭 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Sulu ! scope="row" | 🇲🇾 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Celebes ! scope="row" | 🇮🇩 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Celebes ! scope="row" | 🇮🇩 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat Makassar ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Java ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Flores ! scope="row" | 🇮🇩 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Indiano ! scope="row" | 🇦🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Indiano ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika
Asperula rechingeri
Ti Asperula rechingeri ket ti sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket immuna a naipalawag idi 1991 ken endemiko iti Iran.
Psidium rostratum
Ti Psidium rostratum ket ti sebbangan ti kayo iti pamilia ti Myrtaceae. Daytoy ket endemiko iti Peru ken naikeddeng a madanar a sebbangan babaen ti IUCN. Mabalin a makaabot daytoy a sebbangan iti katayag iti 10 a metro.
Nasalakniban a Ladawan ti daga ti Buenavista
Ti Nasalakniban a Ladawan ti daga ti Buenavista ketti maysa a lugar ti konserbasion ken ti maysa nga arkeolohikal a sitio a mabirukan iti Peninsula ti Bondoc iti akin-abagatan a Luzon probinsia ti Quezon iti Filipinas. Daytoy ket mangkonserba iti maysa a nagruna a lugar ti pagbibingayan ti danum a buklen dagiti sekondario a tubo ti bakir, karuotan ken daga ti niog iti away a purok ti Buenavista iti kaunegan ti aplaya a komunidad ti Malunay. Ti lugar ket kangrunaan idi a nailanglang para iti panagsalaknib iti pagbibingayan a danum ken panagpataud iti tarikayo idi 1937 a mangsakup iti agarup a. Idi 2000, daytoy ket nabangon manen a kas maysa a lugar ti nasalakniban a ladawan ti daga babaen ti National Integrated Protected Areas System. Ti lugar ket ammo a kas ti sitio ti maysa a taga-ugma a purok nga aglaon kadagiti naiduma a tabon iti limestone a naduktalan idi 2011. Ti nasalakniban a lugar, a mairaman dagiti tabon ti limestone ti Kamhantik ket insingasing nga iraman babaen dagiti nadumaduma nga eskolar iti tentatibo a listaan ti Tawid a Luglugar iti Lubong ti UNESCO, ngem saan pay a nangited iti tentatibo a nomision ti gobierno wenno dagiti pribado nga entidad iti Secretariat ti UNESCO.
Deskripsion
Ti Nasalakniban a Ladawan ti daga ti Buenavista ket maysa a nagruna a pagbibingayan ti danum a ballasiwen dagiti nadumaduma a karayan ken dagiti waig a kas ti Karayan Mulanay, Waig Taisan ken Waig Mahanao nga agatian iti Baybay Sibuyan. Daytoy ket naisentro iti Bantay Maclayao (ammo pay a kas Bantay Kamhantik), ti kangatuan a pantok ti ili nga agtayag iti iti ngato ti pantar ti baybay, iti sitio ti Kamhantik iti Baranggay Buenavista. Aglaon pay ti nasalakniban a lugar kadagiti nadumaduma a kueba iti lugar ti karst a gumay-at iti purok ti Amuguis.
Dagiti karuotan iti kaunegan ti parke ket kaaduan a dagiti kugon ken talahib. Kadagiti katurodan a lugar agtubo dagiti sebbangan ti kayo iti bakir a kas ti ipil-ipil, madre cacao ken hauili. Mangitedda iti habitat para kadagiti umak-akar a sebbangan ti billit a kas ti great egret, little egret, little heron, striated heron, plover, charadrius sp., whimbrel, common redshank, common greenshank, common tern ken whiskered tern. Dagiti sabali pay a biag iti atap nga ammo nga agtataeng iti lugar ket mairaman ti dagiti monitor lizard, dagiti atap a pusa, dagiti kalaw, kullaaw, dagiti atap a kalapati ken dagiti kurarapnit.
Arkeolohikal a sitio
Iti naabongan iti bakir a pantok ti Bantay Maclayao iti Sitio Kamhantik, adda dagiti saan a basbassit ngem 15 limestone a lungon a napetsado iti agarup a maika-10 aginggana iti maika-14 a siglo a nakali babaen dagiti Filipino arkeologo idi 2012. Segun ti Nailian a Museo ti Filipinas, dagiti lungon ti limestone ket "kapada ti taga-ugma a sarkopago nga addaan kadagiti nagtimbukel nga abut a nagyanan dagiti kayo nga adigi a nagtakderan dagiti balay wenno linong" ngem awan dagiti abbong, mabalin a gapu dagiti irresponsible nga agbirbirul iti gameng idi las-ud ti labes ti Yamashita idi naladaw a maika-20 a siglo. Dagitoy a retangular a tabon a nakitikit iti limestone manipud kadagiti bakir ket naibagbaga a saan a naub-ubing ngem 1,000 iti tawen a naibatay kadagiti panagsubok iti carbon dating ti Estados Unidos kadagiti ngipen ti tao a nabirukan iti maysa kadagiti tabon. Ti maysa a taga-ugma a sistema ti pagatianan a kanal ket mabirukan pay iti daytoy a lugar, ken adda met dagiti dadduma a kanal a mapan iti sirok dagiti agtawen iti siglo a kaykayo a balete. Dagiti nadumaduma a lungon ti ket mabirukan pay iti sirok dagiti agtawen iti siglo a kaykayo. Iti pay maipatinayon, nakaduktal pay dagiti arkeologo kadagiti tabon nga aglaon kadagiti tidda ti nadamili a karamba, dagiti banag a metal, ken dagiti tidda ti tulang ti tattao, sunggo, dagiti atap a baboy, ken dagiti sabali pay nga ayup. Ti sitio ket naisangayan iti Filipinas gapu ta daytoy laeng ti taga-ugma a tabon a naaramid iti bato a nakitikit babaen dagiti ramit iti metal. Idi 2015, nangipatulod ti Nailian a Museo ti Filipinas iti maysa a timpuyog tapno agaramidda iti arkeolohikal nga obra iti sitio. Nakabiruk daytoy a timpuyog kadagiti tidda ti tulang ti tao, sarming a batbatek, dagiti balitok nga artipakto, maysa a bassit a kampana, ken dagiti dadduma pay a banag, nupay kasta, saan anabirukan dagiti awan nga abbong dagiti sarkopago. Addu pay ngem pitopulo a porsiento iti sitio ti saan pay a naadal ken nasukisok.
Panagserrek
Mabirukan ti Nasalakniban a Ladawan ti daga ti Buenavista iti agarup a iti daya ti poblacion wenno maitutop nga ili ti Mulanay ken agarup a  iti abagatan a daya manipud iti probinsial a kapitolio ti Quezon iti Lucena. Daytoy ket maserrekan babaen ti Pan-Philippine Highway (AH26) ken ti Miguel Suarez Highway (Bondoc Peninsula National Road) manipud iti Lucena ken Manila aginggana iti Mulanay, ken babaen ti maysa a pagserrekan a kalsada iti kangrunaan a kampo ti Buenavista manipud iti maitutop nga ili ti Mulanay.
Fosbergia
Ti Fosbergia ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Mabirukan ti henero iti akin-abagatan a Tsina, Tailandia, ken Bietnam.
Asperula rezaiyensis
Ti Asperula rezaiyensis ket ti sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket immuna a naipalawag idi 1991 ken endemiko iti Iran.
Euclinia
Ti Euclinia ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Mabirukan ti henero iti tropikal nga Aprika ken Madagascar.
Mimusops andamanensis
Ti Mimusops andamanensis ket ti maysa a naipangta a sebbangan ti agsabsabong a mula a nailista iti pamilia ti Sapotaceae. Mabirukan daytoy iti Sri Lanka ken Is-isla Andaman ken Nicobar.
Bantay Pinatubo
Ti Bantay Pinatubo (Bundok Pinatubo/Bulkang Pinatubo) ket ti maysa nga aktibo nga estratobulkan iti Banbantay Cabusilan iti isla ti Luzon, iti asideg ti tallopunto dagiti probinsia ti Filipinas ti Zambales, Tarlac ken Pampanga. Ti panagbettak a pakasaritaanna ket saan nga ammo iti kaaduan sakbay dagiti aktibidad ti bulkan idi 1991. Ti Pinatubo ket nakaro idi a nanurunor, di madmadlaw, ken nalemmengan iti pannakakita. Daytoy ket naabbongan iti nasamek a bakir a nagsuporta iti populasion dagiti adu a ribo nga indihenio a tattao nga Aeta.
Euryomyrtus recurva
Ti Euryomyrtus recurva ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.
Ericomyrtus drummondii
Ti Ericomyrtus drummondii ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.
Euryomyrtus recurva
Ti bassit a mula ket kadawyan nga agtubo iti katayag iti. Daytoy ket agsabong iti pagbaetan ti Hulio ken Septiembre ket agpataud kadagiti puraw-derosas a sabong.
Ericomyrtus drummondii
Mabirukan daytoy kadagiti rehion ti Great Southern, Wheatbelt ken Goldfields-Esperance iti Akinlaud nga Australia iti pagbaetan ti Wongan Hills, Esperance ken Albany.
Psidium rufum
Ti Psidium rufum kadawyan nga ammo a kas ti purpura a bayabas. Daytoy ket endemiko iti Brasil ken agbunga iti makan a bunga. Ti 'Psidium rufum var. widgrenianum' ket nailista iti madanar a sebbangan ti IUCN.
Ericomyrtus tenuior
Ti Ericomyrtus tenuior ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.
Asperula rigida
Ti Asperula rigida ket ti sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket immuna a naipalawag idi 1806 ken endemiko iti Creta.
Ganguelia
Ti Ganguelia ket ti monotipiko a henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Aglaon laeng ti henero iti maysa a sebbangan, viz. Ganguelia gossweileri, ken endemiko daytoy iti Angola. Naitakder daytoy idi naiyakar ti sebbangan ti Oxyanthus gossweileri iti baro a henero iti tribu ti Gardenieae.
Asperula pusilla
Ti Asperula pusilla, kadawyan nga ammo iti Ingles a kas alpine woodruff, ket ti sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket perenial a yierba nga endemiko iti Australia.
Makopa
Ti makopa (Syzygium samarangense) ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae, patneng iti maysa a lugar a mairaman ti Is-isla Nalatlatak a Sunda, Peninsula Malayo ken ti Is-isla Andaman ken Nicobar, ngem naipayammo kadagiti prehistoriko a panawen iti ad-adu a lugar ken ad-adu itan a naimuyongan kadagiti tropiko. Dagiti kadawyan a nagan iti Ingles ket mairaman ti wax apple, Java apple, Semarang rose-apple ken wax jambu.
Deskripsion
Ti Syzygium samarangense ket maysa a tropikal a kayo nga agtubo aginggana iti iti katayag, addaan kadagiti kankanayon a berde a bulong iti  iti kaatiddog ken  iti kaakaba. Dagiti bulong ket eleptiko, ngem nagtimbukel iti baba; nabangloda no mataltal. Relatibo nga ababa ti puon, nga addaan iti nalawa – ngem wayang a – balangat nga ababa mangrugi iti kayo. Ti ukis ti kayo ket maraderosas-kolordapo iti maris, ken nalaka makuplat.
Eugenia
Ti Eugenia ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Myrtaceae. Daytoy ket adda iti sangalubongan, ngem mabalin a saan unay nga agpapada, a pannakaiwarwaras kadagiti rehion ti tropikal ken subtropikal. Ti kaaduan dagiti agarup a 1,100 a sebbangan ket mabirukan iti tropiko ti Baro a Lubong, a naipangpangruna iti akin-amianan nga Andes, ti Karibe, ken ti Bakir ti Atlantiko (dagiti aplaya a bakir) iti akindaya a Brasil. Dagiti sabali pay a sentro ti dibersidad ket mairaman ti Baro a Caledonia ken Madagascar. Adu kadagiti sebbangan a mabirukan iti Daan a Lubong ket nakaawatdan iti baro a pannakaidasig iti henero ti Syzygium.
Otto Karl Berg
Ni Otto Karl Berg (Agosto 15, 1815 iti Stettin – Nobiembre 20, 1866 iti Berlin) ket maysa idi nga Aleman a botaniko ken parmasiotiko. Ti opisial a pangyababaan ti naganna iti botanika ket O. Berg.
Makopa
Deskripsion
Dagiti sabong ket puraw aginggana iti maraduyaw-puraw, iti diametro, nga addaan kadagiti uppat a petalo ken dagiti adu nga estambre. Mangbukelda kadagiti panikula iti baetan dagiti 3 ken 30 iti asideg dagiti ungto ti sanga. Ti pagresultaan a bunga ket sukog kampana, makan a berry, a sumakop dagiti maris manipud iti puraw, napusasaw a berde, wenno berde aginggana iti nalabbasit, purpura, wenno krimson, aginggana iti nauneg maris a purpura wenno nangisit pay. Dumakkel dagiti bunga iti iti kaatiddog kadagiti atap a mula, ken addaan kadagiti 4 a nalasag a pingir ti calyx iti ungto. Naingpis ti ukis, puraw ti lasag ken kasla espongha. Ti tunggal maysa a berry ket agtengngel kadagiti 1–2 a nagtimbukel a bukel a saan a dakdakkel ngem. Dagiti sabong ket pagresultaan a bunga ket saan a limitado kadagiti axil dagiti bulong, ken mabalin nga agparang iti gangani iti ania man a punto iti rabaw iti puon ken dagiti sanga. No mataengan, ti kayo ket maikeddeng nga agbunga iti adu, ken mabalin nga agbunga kadagiti 700 a bunga.
Otto Karl Berg
Isu ket anak a lalaki da Johann Friedrich ken Wilhelmine Friederike Berg. Nagadal isuna iti parmasiotiko a botanika iti Unibersidad ti Berlin ken immuna a nangipablaak iti Handbuch der Pharmazeutischen Botanik (Libro iti Parmasiotikal a Botanika) idi nagturpos idi 1845. Kalpasanna idi 1848, inasawana ni Caroline Albertine Florentine Witthaus, ken addaanda kadagiti innem nga annak.
Makopa
Deskripsion
No maluom, agparuar a sumusopak ti bunga, likkaong bassit iti tengnga iti sirok ti "kampana". Nasileng bassit sagiti nasalun-at a makopa. Nupay ti naganna iti Ingles (kas wax aple), ti naluom a makopa ket maiyasping laeng iti maysa mansanas iti ruar babaen ti maris. Daytoy ket saan nga agnanam a kasla iti mansanas, ken saan nga agbanglo ken awanan iti densidad a kas ti mansanas. Ti nanamna ket kapada ti peras ti niebe, ken ti pannakabagi iti likido agingga iti lasag ti makopa ket maipada iti sandia. Saan a maiyasping a kas ti mansanas wenno sandia, ti lasag ti makopa ket addaan iti nalukay nga abel. Ti katengngaan a parte ket agtenggel iti bukel a mabirukan iti kasla nalagalaga kapas. Makan daytoy a lagalaga ngem awanan iti nanam.
Makan
Adda dagiti adu a bilang dagiti napili a kultibar nga addaan iti dakdakkel a bunga. Iti sapasap, no napuspusasaw wenno nagisngisit a maris, nasamsam-it daytoy. Iti Abagatan a daya nga Asia, dagiti nangisit a makopa ket nabirngasanda iti "Nangisit a Perlas" wenno "Nangisit a Diamante", bayat a dagiti napuspusaw a maraberde-puraw, a tinawtawagan iti "Perlas", ket isu dagitoy ti kanginaan kadagiti pagtagilakuan iti prutas. Ti bunga ket maisagan a saan a maiwa, ngem maikkat ti bugas, tapno mapreserba ti presentasion ti naiduma a sukog-kampana. Iti panagluto kadagiti isla ti Taaw Indiano, ti bunga ket masansan a maus-usar kadagiti salad, ken kadagiti pay luto a ginisar. Daytoy ket kangrunaan a makmakan a kas prutas ken maus-usar pay iti panagaramid kadagiti atsara. Iti Filipinas, ti lokal a naganna ket makopa. Gapu iti panagpapada iti langada, daytoyket masansan a maiyallilaw iti tambis (Syzygium aqueum), ngem ti naudi a naibagbaga ket ad-adu a naimuyongan.
Gardeniopsis
Ti Gardeniopsis ket ti monotipiko a henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Aglaon laeng daytoy iti maysa a sebbangan, viz. Gardeniopsis longifolia ken mabirukan daytoy iti Tailandia, Borneo, Malaysia, ken Sumatra.
Eugenia
Amin dagiti sebbangan ket natarikayo a kankanayon a berde a kayo ken dagiti bassit a mula. Adda dagiti sumagmano a naimulmula a kas dagiti ornamental a mula para kadagiti napintas ken nasileng a bulongda, ken adda met dagiti agpataud iti makan a bunga.
Dagiti sebbangan
Dagiti napili a sebangan ket mairaman ti: • Eugenia angustissima O.Berg – needle-leaf cherry
• Eugenia azeda M.Sobral – Feijoa pitanga
• Eugenia brasiliensis Lam. – Grumichama (Brasil)
• Eugenia candolleana – rainforest plum
• Eugenia cerasiflora Miq.
Mimusops
Adda dagiti agarup a 57 a sebbangan.
Eugenia
Dagiti sebbangan
• Eugenia cereja D.Legrand – seresa ti bantay
Euryomyrtus ramosissima
Ti Euryomyrtus ramosissima, rosy baeckea iti Ingles, ket ti bassit a mula iti pamilia ti mirtus (Myrtaceae). Ti sebbangan ket endemiko iti Australia. Daytoy ket dumalapdap ken agtubo aginggana iti 60 cm iti katayag. Dagiti bulongna ket nangisit a berde, atiddog ken akikid a samakup manipud iti 3 aginggana iti 13 mm iti kaatiddog ken 1 aginggana iti 3 mm iti kaakaba. Dagiti puraw, derosas wenno mauve a sabong nga agraman kadagiti nagtimbukel a petalo ket mapataud iti pagbaetan ti Hunio ken Pebrero iti patneng a sakupna.
Mimusops
Dagiti sebbangan
• # Mimusops acutifolia - Tanzania
Euryomyrtus ramosissima
Taksonomia
Adda dagiti dua a sebbangan nga agdama a mabigbig:
Eugenia
Dagiti sebbangan
• Eugenia copacabanensis – Copacabana Beach pitanga (Atlantic Coast restingas iti state of Rio de Janeiro, Brazil)
Mimusops
Dagiti sebbangan
• # Mimusops aedificatoria - Tanzania, Kenya, Malawi
Karayan Apayao
Ti Karayan Apayao ket ti karayan idiay isla ti Luzon ti Probinsia ti Apayao iti Filipinas. Daytoy ket agayus manipud iti dakkel a langneng kadagiti akinlaud a bakras ti ti probinsia, agayus ken labsanna ti ili ti Kabugao ken agayus aginggana idiay Taaw Pasipiko iti igid ti baybay nga ili ti Abulug. Ti karayan ket nasayaat ti langana iti kaaduan a kaatiddogna, ken addan kadagiti nadumaduma a dissuor ken dagiti dadduma a langa iti paglabsanna a pagayusan iti tengnga ti probinsia.
Eugenia
Dagiti sebbangan
• Eugenia coronata
Karayan Apayao
Agtataeng dagiti Isneg wenno Apayao iti igid ti Karayan Apayao ken dagiti tributariona.
Eugenia
Dagiti sebbangan
• Eugenia dysenterica DC. a.k.a. Stenocalyx dysentericus O.Berg
Euryomyrtus ramosissima
Pannakaiwarwaras
Mabirukan ti sebbangan iti New South Wales, Victoria, Tasmania ken Abagatan nga Australia.
Panangimuyong
Nasayaat nga agtubo ti sebbangan iti nainitan wenno nalinongan bassit, nasayaat a mamagaan a lugar. Dagiti mula ket mabalin a mapropagado manipud kadagiti ungel wenno bukel.
Mimusops
Dagiti sebbangan
• # Mimusops affinis - Republika iti Kongol, Demokratiko a Republika ti Kongo
• # Mimusops andamanensis - Is-isla Andaman
• # Mimusops angel - Somalia
Asperula rigidula
Ti Asperula rigidula ket ti sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket immuna a naipalawag idi 1900 ken endemiko iti Gresia.
Mimusops
Dagiti sebbangan
• # Mimusops ankaibeensis - Madagascar
• # Mimusops antorakensis - Madagascar
• # Mimusops antsiranensis - Madagascar
• # Mimusops balata - Maurisio, Réunion
• # Mimusops caffra - Mozambique, Abagatan nga Aprika (Cape Province, KwaZulu-Natal)
• # Mimusops capuronii - Madagascar
• # Mimusops comorensis - Comoros
• # Mimusops coriacea - Comoros, Madagascar
• # Mimusops dodensis - Kamerun
• # Mimusops ebolowensis - Kamerun
• # Mimusops elengi - Abagatan ken Abagatan a daya nga Asia, Papuasia
• # Mimusops erythroxylon - Maurisio
Eugenia
Dagiti sebbangan
• Eugenia earthiana (Costa Rica)
• Eugenia fernandopoana
• Eugenia florida – seresa ti katuduan a bakir, Guamirim cereja
• Eugenia foetida
• Eugenia fulva
• Eugenia involucrata – cherry of the Rio Grande
• Eugenia klotzschiana O.Berg – cerrado pear
• Eugenia koolauensis O.Deg – Koʻolau Eugenia, Nioi (Is-isla ti Molokaʻi ken Oʻahu iti Hawaii)
• Eugenia lamprophylla
• Eugenia luschnathiana Klotzsch & O.Berg – Bahia pitomba (Bahia, Brasil), saan koma nga iyallaliw iti Talisia esculenta
• Eugenia mabaeoides Wight.
• Eugenia neomyrtifolia
• Eugenia orbiculata
Mimusops
Dagiti sebbangan
• # Mimusops giorgii - Demokratiko a Republika ti Kongo
Asperula rupestris
Ti Asperula rupestris ket ti sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae.
Deskripsion
Ti Asperula rupestris ket immuna a naipalawag idi 1827 ken endemiko iti dati a Yugoslavia ken Albania..
Asperula purpurea
Ti Asperula purpurea ket ti sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket immuna a naipalawag idi 1974 aken endemiko iti Pransia, Suisa, Italia, Austria, Eslobenia, Serbia, Bosnia ken Herzegovina, Montenegro, Kroasia, Romania, Albania, Gresia, ken Turkia.
Mimusops
Dagiti sebbangan
• # Mimusops laurifolia - Amianan-Daya nga Aprika, Saudi Arabia, Yemen
• # Mimusops lohindri - Madagascar
• # Mimusops longipedicellata - Madagascar
• # Mimusops mayumbensis - Cabinda
• # Mimusops membranacea - Madagascar
• # Mimusops mildbraedii - Kamerun
• # Mimusops ngembe - Kamerun
• # Mimusops nossibeensis - Nosi Bé Island
• # Mimusops oblongifolia - Réunion
• # Mimusops obovata - Mozambique, Eswatini, Abagatan nga Aprika
• # Mimusops obtusifolia - Daya ken Abagatan a daya nga Aprika, Comoros, Madagascar
• # Mimusops occidentalis - Madagascar
• # Mimusops penduliflora - Tanzania
• # Mimusops perrieri - Madagascar
Eugenia
Dagiti sebbangan
• Eugenia palumbis – agatelang
Mimusops
Dagiti sebbangan
• # Mimusops petiolaris - Maurisio
Eugenia
Dagiti sebbangan
• Eugenia petrikensis
• Eugenia pitanga (O.Berg ex Mart.) Kiaersk. – Pitanga-peba, creeping pitanga
Mimusops
Dagiti sebbangan
• # Mimusops sambiranensis - Madagascar
Eugenia
Dagiti sebbangan
• Eugenia punicifolia (Kunth) DC.
• Eugenia pyriformis Brazil – Uvaia, uvalha
Mimusops
Dagiti sebbangan
• # Mimusops sechellarum - Seychelles
Eugenia
Dagiti sebbangan
• Eugenia reinwardtiana (Blume) DC. – Mountain stopper, seresa ti Luek Cedar, seresa ti aplaya (Queensland iti Australia, Indonesia, Is-isla Pasipiko)
Mimusops
Dagiti sebbangan
• # Mimusops somalensis - Kenya, Tanzania, Somalia
Eugenia
Dagiti sebbangan
• Eugenia repanda – Pitanga-jambo
• Eugenia roxburghii DC.
Mimusops
Dagiti sebbangan
• # Mimusops zeyheri - Tengnga ken Akin-abagatan nga Aprika
Eugenia
Dagiti sebbangan
• Eugenia selloi – Pitanga-tuba, pitangola
• Eugenia sellowiana – Field uvaia, field perinha, nasam-it nga uvainha
• Eugenia singampattiana Beddome
• Eugenia speciosa – Ibaijuba, Bush orange
Mimusops
Dagiti sebbangan
• # Mimusops zeylanica - Sri Lanka
Mimusops zeyheri
Ti Mimusops zeyheri ket ti kalalainganna iti kadakkel a (aginggana iti 15 m) kankanayon a berde a kayo a maitagikua iti pamilia ti Sapotaceae ken adu a naiwarwaras kadagiti nabato a lugar manipud iti daya a pantar ti akin-abagatan nga Aprika, iti akin-uneg a daga ken agpamianan iti tropikal nga Aprika. Daytoy ket kadawyan nga ammo iti Ingles iti milkwood wenno Transvaal red milkwood. Daytoy ket asideg a kabagian iti Mimusops obovata ken M. caffra, isuda a dua ket kaykayo iti Abagatan nga Aprika.