cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Baybay Celebes
Ti Baybay Celebes ket pirgis ti maysa a taga-ugma a labneng ti taaw a naporma kadagidi 42 a riwriw a tawtawen iti napalabas iti lugar a maikkat manipud iti masa ti daga. Babaen idi napalabas a 20 a riwriw a tawtawen, ti panaggunay ti ukis ti daga ket nakaanayen a nangiyakar ti labneng kadagiti bulkan ti Indonesia ken Filipinas tapno makaawat kadagiti naipugso a tinumek. Babaen kadagiti napalabas a 10 a riwriw a tawtawen, ti Baybay Celebes ket napunno kadagiti kontinental a tinumek, a mairaman dagiti uging, a naikkat manipud kadagiti dimmakdakkel nga ubbing a bantay idiay Borneo ken ti labneng ket naikapeten iti Eurasia.
Daan a Lubong
thumb|250px|Mapa ti "Daan a Lubong" (ti [[mapa ti lubong ni Ptolomeo iti kopia ti maika-15 a siglo)]] thumb|Ti Daan a Lubong iti kolor-dapo
Baybay Celebes
Ti pagbeddengan a pagbaetan ti Baybay Celebes ken Sulu ket mabirukan iti Kabambantayan ti Sibutu-Basilan. Dagiti napigsa nga anud ti taaw, dagiti nauneg a trinsera ti baybay ken dagiti bantay ti baybay, a naitipon kadagiti aktibo a isla a bulkan ket nagresultaan kadagiti narikut a langa ti taaw.
Daan a Lubong
Ti Daan a Lubong ket buklen ti Aprika, Europa, ken Asia, ken kolektibo a naikeddeng a kas paset ti lubong nga ammo dagiti Europeano, Aprikano ken dagiti Taga-Asia sakbay ti pannakaiyammo ti Europeano iti Kaamerikaan. Daytoy ket naus-usar iti konteksto iti, ken maigiddiat iti, Baro a Lubong (a buklen ti Amianan ken Abagatan nga Amerika ken ti Oceania).
Baybay Celebes
Pagbeddengan ti delimitasion ti Ekslusibo a Sona ti Ekonomia
Idi 23 Mayo 2013, i Gobierno ti Republika ti Filipinas ken ti Gobierno ti Republika ti Indonesia ket nagpirmada iti maysa a tulagan tapno mangipatakder iti linia a pagbeddengan a mangilimitado ti agtutuon a Sona ti Ekslusibo a Sona ti Ekonomia (EEZ) a pagbaetan dagiti dua a pagilian. Daytoy ket naipagtunosan a ti amianan a pagbeddengan ket babaento ti turay ti Filipinas (nanaganan a kas Baybay Mindanao) ken ti Indonesia ket isunto ti abagatan ti linia ti pagbeddengan (nanaganan ti Baybay Celebes).
Daan a Lubong
Etimolohia
Iti kontesto iti arkeolohia ken ti pakasaritaan ti lubong, ti termino a "Daan a Lubong" ket mangiraman kadagiti paset ti lubong nga ddaan idi iti (saan a dagus) kultural a pannakaiyammo manipud iti Panawen ti Bronse ken dagiti simmaruno, ken nagresultaan iti maipada a panagdur-as kadagiti nasapa a sibilisasion, ken kaaduan kadagiti kalalainganna a sona iti agarup a baetan dagiti paralelo ti maika-45 ken maika-25, iti lugar ti Mediteraneo, Mesopotamia, Persiano a banak, India ken Tsina. Dagitoy a rehion ken naisilpoda idi babaen ti Kalsada Seda iti dalan ti panagtagilako, ken addaan dagitoy ti nalawag a panawen ti Panawe ti Landok kalpasan ti Panawen ti Bronse. Kadagiti kultural a termino, ti Panawen ti Landok ket kinuyog idi ti makunkuna a Panawen ti Aksis, a mangibagbaga kadagiti panagdur-as iti kultura, pilosopia ken relihion a kanungpalan a nakaiturongan iti irurumsua ti historikal nga Akinlaud (Helenismo, "klasikal"), Akindaya (Soroastrianismo ken Abrahamiko) ken ti Adayo a Daya iti (Hinduismo, Budismo, Konpusianismo, Taoismo) a lubong ti kultura.
Baybay Celebes
Sakup
Ipalawag ti Gunglo ti Internasional a Hidrograpiko (IHO) ti Baybay Celebes a kas maysa kadagiti danum ti Purpuro Daya nga India. Ipalawag ti IHO ddagiti patingga ti Baybay Celebes a kas dagiti sumaganad:
Daan a Lubong
Pakasaritaan
Ti konsepto dagiti tallo a kontinente iti Daan a Lubong, babaen ti Asia, Aprika, Europa ket mabalin pay a masurotan iti klasiko a kina-ugma. Dagiti pagbeddenganda ken inpalawag babaen ni Ptolomeo ken dagiti dadduma pay a heograpo iti kina-ugma ket naawisda kadagiti igid ti karayan ti Nilo ken Don. Daytoy a panangipalawag ket nagtultuloy nga impluensial kadagiti amin a paset ti Tengnga a Panpanawen (kitaen ti mapa ti T ken O) ken ti Nasapa a moderno a paset ti panawen.
Sabali a nagnagan
Ti nangruna a daga ti Apro-Eurasia (malaksid dagiti isla a kas ti Isla ti Britaniko, Hapon, Sri Lanka, Madagascar ken ti Purpuro Malayo) ket naibagbaga idin a kas ti Isla ti Lubong. (Ti termino ket mabalin nga inaramid babaen ni Apo Halford John Mackinder iti The Geographical Pivot of History. )
Baybay Celebes
Sakup
Iti abagatan. Ti amianan nga aplaya ti Celebes iti pagbaetan ti tanjung Puisan ken tanjung Binar (Rawis Karkarayan) (1.33333°N, 120.86667°W) ken kalpasanna ti linia iti Tanjung Mangkalihat idiay Borneo, ti akin-amianan a patingga ti Lingsat Makassar [ti linia a mangisilpo iti Tanjung Mangkalihat, Borneo (1.03333°N, 118.95°W) ken tanjung Binar (Rawis Karkarayan), Celebes (1.33333°N, 120.86667°W)].
Psychotria franchetiana
Ti Psychotria franchetiana ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Polinesia a Pranses.
Daan a Lubong
Sabali a nagnagan
Ti rehion ti Daan a Lubong ket maipada iti Midgard iti Sasao a Hermaniko, a naipadaya a kas ti Tengnga a daga kadagiti pantasia a sinursurat ni J. R. R. Tolkien.
Baybay Celebes
Biag iti baybay
thumb|Ti pusit iti henero ti [[Enoploteuthis manipud iti Baybay Celebes]] Ti Baybay Celebes ket pagtaengan dagiti adu a kita ti ikan ken dagiti ayup iti danum. Ti tropikal a lugar ken dagiti nabara ken nalitnaw a danum ket mangipalubos a mangibalay iti agarup a 580 kadagiti 793 a sebbangan dagiti agar-aramid iti raw-ang a korales, nga agtubo kas dagiti kaaduan iti biodibersidad a rawraw-ang iti korales iti lubong, ken ti maysa nga adu a kita ti biag iti baybay, a mairaman dagiti balyena ken dagiti dolpino ken dagiti pawikan, dagiti manta ray, dagiti eagle ray, barracuda, marlin ken dagiti sabali pay a sebbangan iti raw-ang. Adu pay dagiti tuna ken yellowfin tuna. Iti pay maipatinayon iti kaadu dagiti ikan a makalkalap iti Baybay Celebes.
right|thumb|Ti akin-abagatan a pagbeddengan ti Baybay Celebes. Ti aplaya Kalasey idiay Isla [[Nailian a Parke ti Bunaken|Bunaken, Amianan a Sulawesi]]
right|thumb|Ti akin-amianan pagbeddengan ti Baybay Celebes. Ti aplaya a lugar ti [[Maitum, Sarangani]]
Kinapangruna iti komersio
Ti Baybay Celebes ket maysa a nangruna a dalan iti baybay para iti rehional a panagtagilako. Ti baybay ket popular para iti panagbatok iti scuba ken dagiti palaglayag iti taaw.
Maika-65 a paralelo abagatan
T maika-65 a paralelo abagatan ket ti sirkulo ti latitud a 65 gradgrado iti abagatan ti ekuador a plano ti Daga. Daytoy ket ballasiwenna ti Akin-abagatan a Taaw ken ti Antartika.
Likmut iti lubong
Mangrugi iti Kangrunaan a Meridiano ken mapan nga agpadaya, ti 65° a paralelo abagatan ket lumabas iti:
! scope="col" width="140" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw
Bantay Dulang-dulang
Ti Bantay Dulang-dulang, makunkuna pay a kas "D2" dagiti agkalkalay-at a Filipino, ket ti kangatuan ti elebasion a pantok iti  Kabambantayan ti Kitanglad, manirukan iti tengnga a parte ti probinsia ti Bukidnon iti isla ti Mindanao. Daytoy ti maikadua a katayagan a bantay iti Filipinas iti 2941 m iti ngato ti pantar ti baybay, maikadua laeng iti Bantay Apo iti Davao iti ken nataytayag bassit ngem ti Bantay Pulag iti Luzon, ti maikatlo a katayagan iti.
Naikedkeddeng a kas sagrado a kugar babaen ti tribu ti Talaandig iti Lantapan.
Heograpia
thumb|left|Buya manipud iti pantok ti Bantay Dulang-dulang Ti Bantay Dulang-dulang, no maipada met kadagiti sabali a pantok a mabirukan iti Kabambantayan ti Kitanglad, ket naabongan kadagiti nasamek a bakir ken ayan dagiti nadumaduma a karuay ti fauna ken flora. Daytoy ket pagtaengan dagiti 58 a sebbangan ti mamalia a mairaman dagiti kurarapnit, dagiti squirrel, sunggo, alingo, agtaytayab a lemur, sangio, ken ugsa. Makita pay ti agila ti Filipinas iti kaunegan ti kaarrubayan ti bantay.
Pagsasao a Marau
Ti pagsasao a Marau ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio a naisasao idiay Baro a Guinea ti Indonesia.
712
Ti tawen idi 712 ket bisiesto a tawen a nangrugi iti Biernes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Distrito ti Rebun, Hokkaido
thumb|200px|Ti lugar ti Distrito ti Rebun iti Suprepektura ti Sōya. Ti Rebun (礼文郡) ket ti maysa a distrito iti Subprepektura ti Sōya, Hokkaido, Hapon. Ti distrito ken ti ili ket sakupenda ti isla iti isu met laeng a nagan: ti Isla Rebun.
Manipud idi patingga ti 2004, ti distrito ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 3,573 ken ti densidad ti populasion iti 43.93 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 81.33 km².
Maika-70 a paralelo abagatan
Ti maika-70 a paralelo abagatan ket ti sirkulo ti latitud a 70 gradgrado iti abagatan ti ekuador a plano ti Daga idiay Antartiko. Ti paralelo ket lumabas babaen ti Akin-abagatan a Taaw ken Antartika.
Likmut iti lubong
Mangrugi iti Kangrunaan a Meridiano ken mapan nga agpadaya, ti 70° a paralelo abagatan ket lumabas iti:
! scope="col" width="140" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" | Antartika ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika
Moderno a pagsasao
Ti panangisuro kadagiti moderno a pagsasao
Dagiti moderno a pagsasao ket kaaduan a naisursuro iti sangalubongan, kas pagarigan, ti Ingles ket naisur-suro a kas maikadua wenno ganganaet a pagsasao kadagiti adu a pagilian.
713
Ti tawen idi 713 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Ipupusay ti pagsasao
Ti ipupusay ti pagsasao ket nasken a saan a maiyallilaw iti pannakapukaw ti pagsasao, a mangipalawag met ti pannakapukaw iti kinalaing iti maysa a pagsasao iti agpang iti maysa a taow.
Vatica obscura
Ti Vatica obscura ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Dipterocarpaceae. Daytoy ket maysa a kayo nga endemiko iti Sri Lanka. Daytoy ket maysa a naisagmak a sebbangan a maipangta babaen ti pannakaawan iti habitat.
Psychotria fusiformis
Ti Psychotria fusiformis ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Ecuador. Adda dagiti dua nga ammo a nabati a populasion ti mula, maysa ket iti daya a Tena ken ti sabali ket ti abagatan a Canelos.
714
Ti tawen idi 714 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Baybay Ross
Deskripsion
Naduktalan ti Baybay Ross babaen ni James Ross idi 1841. Iti laud ti Baybay Ross ket ti Isla Ross nga agraman ti bulkan Erebus, iti daya ti Isla Roosevelt. Ti akin-abagatan a parte ket naabbongan babaen ti Samang ti Yelo ti Ross. Inrugi ni Roald Amundsen ti ekspedisionna iti Abagatan nga Ungto idi 1911 manipud iti Luek dagiti Balyena, a mabirukan idi iti samang. Iti laud ti Baybay Ros, ti McMurdo Sound ket puerto a kadawyan nga awanan iti yelo iti las-ud ti kalgaw. Ti akin-abagatan unay a parte ti Baybay Ross ket ti Aplaya Gould nga agarup a dua gasut a milia manipud iti Heograpiko nga Abagatan nga Ungto.
Amin dagiti masa ti daga idiay Baybay Ross ket tinunton babaen ti Baro a Selanda a mapan iti turay ti Dependensia Ross, ngem bassit laeng kadagiti Mankomunidad a pagilian ti mangbigbig daytoy a tunton.
Ti 10-metro (32.8 kadapan) ti kaatiddog a higante a pusit nga agdagsen iti 495 kilogramo (1,091 lb) ket natiliw idi idiay Baybay idi Pebrero 22, 2007.
Pagsasao a Pom
Ti pagsasao a Pom ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio a naisasao idiay Baro a Guinea ti Indonesia.
Pagsasao a Bikol ti Pandan
Ti Bikol ti Pandan, wenno Bikolano ti Akin-amianan a Catanduanes, ket maysa kadagiti tallo a grupo ti Sasao a Bikol. Daytoy ket naisasao idiay Pandan ken akin-amianan a daya a paset ti Catanduanes.
Dipterocarpus costatus
Ti Dipterocarpus costatus (Khmer chhë tiël niëng, chhë tiël bangkuëy, niëng daèng krâhâm ) ket ti sebbangan ti kayo iti pamilia ti Dipterocarpaceae. Daytoy ket mabirukan kadagiti peninsula ti Indotsina ken Malayo, a mairaman ti Cambodia. Mabirukan ti kayo kadagiti "aglalaok a nasamek a matnag-bulong wenno kagudua a matnag-bulong a bakir iti tanap ken nabasa a nasamek a nangato a bakir, aginggana iti 1200 m., kadagiti nasayaat a maatianan a nalames a daga.". Daytoy ket agtubo iti katayag iti 25-40m. Idiay Cambodia naus-usar ti tutot iti panagtarimaan kadagiti banka, ken iti lampara, ken ti kayo ket maus-usar kadagiti obra a saan a maibutaktak kadagiti elemento.
Pouteria rhynchocarpa
Ti Pouteria rhynchocarpa ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Sapotaceae. Daytoy ket endemiko iti estado ti Veracruz iti akindaya a Mehiko.
Distrito ti Sōya, Hokkaido
thumb|200px|Ti lugar ti Distrito ti Sōya iti Suprepektura ti Sōya. Ti Sōya (宗谷郡) ket ti maysa a distrito iti Subprepektura ti Sōya, Hokkaido, Hapon.
Manipud idi patingga ti 2004, ti distrito ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 2,925 ken ti densidad ti populasion iti 4.96 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 590.00 km².
Aconcagua
Ti Aconcagua ket isu ti kangatuan a bantay iti Akinlaud ken Akin-abagatan a Hemisperio iti. Daytoy ket mabirukan idiay kabambantayan ti Andes, idiay probinsia ti Mendoza, Arhentina, ken naisanglad kadagiti 112 a kilometro (70 mi) iti amianan a laud ti kapitoliona, ti siudad ti Mendoza. Ti pantok ket mabirukan pay iti agarup a 5 a kilometro manipud idiay Probinsia ti San Juan ken 15 a kilometro manipud iti internasional a pagbeddengan iti Chile; ti kaasitgan a nangatngato a kaarrubana ket ti Tirich Mir iti Hindu Kush, iti kaadayo iti. Daytoy ket maysa kadagiti Pito a Panpantok.
Ti Aconcagua ken nabeddengan babaen ti Valle de las Vacas iti amianan ken daya ken ti Valle de los Horcones Inferior iti laud ken abagatan. Ti bantay ken ti kaarrubayanna ket paset ti Probinsial a Parke ti Aconcagua. Ti bantay ket addaan kadagiti adu a bilang dagiti glasier. Ti kadakkelan a glasier ket ti Ventisquero Horcones Inferior iti agarup a 10 km iti kaatiddog, ken agpababa daytoy manipud iti abagatan a sango iti agarup a 3600 m iti kangato idiay asideg ti kampo Confluencia. Dagiti dua a sabali a sistema ti glasier ket ti Ventisquero de las Vacas Sur ken ti Glaciar Este/Ventisquero Relinchos iti agarup a 5 km iti kaatiddog. Ti kadayegan ket ti amianan-daya wenno ti Polako a Glasier, gapu ta daytoy ket ti kadawyan a dalan iti isasang-at.
Ti bantay ket napartuat idi babaen ti subduksion ti Plata Nazca iti sirok ti plata ti Abagatan nga Amerika idi las-ud ti ti kinaudi a heolohiko nga orohenesis ti Andes; ngem saan daytoy a bulkan. Ti taudan ti nagan ket naisuppiatan; daytoy ket mabalin a nagtaud manipud iti Arauca ti Aconca-Hue, a mangibagbaga iti Karayan Aconcagua ken ti kaibuksilanna ket "nagtaud manipud iti bangir", ti Quechua ti Ackon Cahuak, a ti kaibuksilanna ket ti "'Sentinel ti Bato", wenno Quechua ti Anco Cahuac, "Puraw a Sentinel" wenno ti Aymara ti Janq'u Q'awa, "Puraw a Rangkis", "Puraw a Waig".
Luek Baffin
Ti Luek Baffin (Inuktitut: Saknirutiak Imanga, Baie de Baffin) ket mabirukan idiay pagbaetan ti Isla Baffin ken ti abagatan a laud nga aplaya ti Greenland. Daytoy ket pingir a baybay iti Amianan a Taaw Atlantiko. Daytoy ket naikapet iti Atlantiko babaen ti Lingsat Davis ken ti Baybay Labrador. Ti ak-akikid a Lingsat Nares ket ikapetna ti Luek Baffin iti Taaw Artiko.
Pagsasao a Papuma
Ti pagsasao a Papuma ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio a naisasao idiay Baro a Guinea ti Indonesia.
Luek Baffin
Ti lugar ti luek ket natagtagitao manipud idi 500 BC babaen dagiti Dorset ken kalpasanna dagiti tattao a Thule ken Inuit. Daytoy ket naabot babaen dagiti Europeano idi 1585 ken naisalaysayan a naipalawag idi 1616 babaen ni William Baffin, nga isu ti nakainaganan ti luek ken ti isla. Ti luek ket saan a malayag iti kaaduan a paset ti tawen gapu ta naabongan iti ken ti napuskol a densidad ti tumtumpaw a yelo ken dagiti iceberg kadagiti nawaya a luglugar. Nupay kasta,ti polinia iti agarup a, nga ammo a kas ti Amianan a Danum, ket malukatan iti kalgaw iti amianan iti asideg ti Smith Sound. Kaaduan kadagiti biag ti danum iti luek ket konsentrado idiay asideg iti dayta a rehion.
Distrito ti Rishiri, Hokkaido
Manipud idi patingga ti 2004, ti distrito ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 5,525 ken ti densidad ti populasion iti 30.33 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 182.18 km².
Pouteria rigidopsis
Ti Pouteria rigidopsis ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Sapotaceae. Daytoy ket endemiko iti Venezuela.
715
Ti tawen idi 715 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
716
Ti tawen idi 716 ket bisiesto a tawen a nangrugi iti Mierkoles (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
William A. Foley
Ni William A. Foley (William Auguste "Bill" Foley; nayanak idi 1949) ket maysa nga Amerikano a lingguista ken propesor idiay Unibersidad ti Sydney. Isu ket espesialisado iti sasao a Papuano ken Austronesio. Isu ket kalatakan nga ammo pay iti librona idi 1986 iti The Papuan Languages of New Guinea, ti gramatikona iti 1991 Yimas, ken ti pannakaikaduana ken ni Robert Van Valin iti panagpadur-as iti Gramatika ti Papel ken Reperensia.
Pagsasao nga Agta ti Bantay Iraya
Ti Agta ti Bantay Iraya ket ti pagsasao a Bikol nga insasao dagiti semi-nomadiko nga agan-anup-agburburas a tattao nga Agta (Negrito) iti Filipinas, iti daya ti Danaw Buhi iti Luzon. Daytoy ket agsinnaranay a maawatan iti Agta ti Bantay Iriga iti sabali a bangir ti danaw.
Namatmati ni Lobel (2013:72) a mabalin nga awanen ti Agta ti Bantay Iraya. Dagiti tattao nga Agta ti Bantay Iraya ket agtataengda idiay akindaya bangir ti Danaw Buhi iti Camarines Sur, idiay asideg a pagbeddengan iti ili ti Tiwi, Albay. Nakaro a nagbulbulod ti Agta ti Bantay Iraya manipud iti Bikol ken daytoy idi ket narigat a mailasin manipud kadagiti kaarrubana a saan nga Agta a pagsaao malaksid iti bassit a bilang ti leksikon, ken naibatay daytoy manipud iti ebidensia manipud iti listaan ti balikas ti SIL idi 1984. Ti tattao nga Agta ti Bantay Iraya ket agsasaoda ita iti Buhinon ken Bikol Naga/Partido.
Psychotria gardneri
Ti Psychotria gardneri ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Sri Lanka.
La Paz, Baja California Sur
Ti La Paz (, Peace) ket ti kapitolio a siudad ti estado ti Mehiko ti Baja California Sur ken ti maysa a nangruna a sentro ti rehional a komersio. Ti siudad ket addaan iti populasion iti 215,178 a tattao manipud iti senso idi 2010, ngem ti populasion ti metropolitano ket dakdakkel bassit gapu kadagiti mangpalikmut nga ili a kas ti el Centenario, el Zacatal ken San Pedro. Ti mangpalikmut nga ilina, ken isu pay ti maikapat a kadakkelan nga ili idiay Mehiko iti kadakkel ti heograpia ket mangireporta ti populasion iti 251,871 a tattao nga agtataeng iti kalawa ti daga iti.
Siudad ti Aguascalientes
Ti Aguascalientes ket tiu kapitolio ti estado ti Aguascalientes ket ti kaaduan ti populasion a siudadna, iti metropolitano a populasion iti 1,000,000. Daytoy ket mabirukan idiay Amianan-Tengnga ti Mehiko. Daytoy ket parte ti makrorehion ti Bajío, ken maysa daytoy kadagiti katalnaan ken karang-ayan a rehion iti Mehiko. Kankanayon a nabigbigan ti Aguascalientes a kas maysa kadagiti kasayaatan ti kalidad iti biag iti Latin nga Amerika. Ita nga aldawen, ti Aguascalientes ket narang-ay a siudad ti serbisio nga agdama nga agsansanay iti proseso iti panagpasayaat iti sosial, ekonomia, ken aestetiko.
Daytoy ket mabirukan iti igid ti karayan Aguascalientes, iti 1880 a metro iti pantar ti ngato ti baybay, iti 21.85°N, -102.3°W. Daytoy ti tugaw ti munisipio iti Ili ti Aguascalientes. Ti lugar ti metropolitano ti Aguascalientes ket mairaman dagiti ili ti Jesús María ken San Francisco de los Romo. Daytoy ket teritorio dagiti Chichimeca nga Indiano. Daytoy ket rimmang-ay a kas silpo ti estratehiko a silpo ti pagbaetan ti Siudad ti Mehiko ken dagiti mina ti Zacatecas, bayat a ti narang-ay nga agrikultura ken panagrantso ket nakatulong a mangpakan dagiti baro a siudad ti Baro a Lubong ti Espaniol.
Nakayanakan a pagsasao
Ti nakayanakan a pagsasao wenno umuna a pagsasao (ammo pay a kas ti patneng a pagsasao ken nakayanakan a dila) ket dagiti pagsasao ti maysa a tao a nakaipasngayan a naadal wenno iti kaunegan iti kritikal a paset ti panawen, wenno ti kalaingan nga insasao iti maysa a tao ken isu ti kadawyan a batayan para iti sosiolingguistika nga identidad. Kadagiti dadduma a pagilian, dagiti termino iti patneng a pagsasao wenno nakayanakan a pagsasao ket mangitudo iti pagsasao iti etniko a grupo imbes a ti umuna a pagsasao. Ti ubbing a dimmakkel nga agsasao iti ad-adu ngem maysa a pagsasao ket mabalinda nga addaan iti ad-adu ngem maysa a patneng a pagsasao, ken mabalinda ti makasao iti adu.
iti pannakaigiddiat, ti maikadua a pagsasao ket ti aniaman a pagsasao nga insasao iti maysa a tao imbes a ti naikayanakan a pagsasao.
Hopea foxworthyi
Ti Hopea foxworthyi ket ti maysa a saan a matinnag iti bulong a kayo iti pamilia ti Dipterocarpaceae. Daytoy ket endemiko iti Isla ti Sibuyan iti Filipinas.
Daytoy ket naikeddengan a kas maysa a madanar a sebbangan babaen ti International Union for the Conservation of Nature (IUCN). Ti panagbiag daytoy a kayo iti kaatapan ket maipangta babaen ti adu a panagpukan iti kayona a naus-usar a kas kayo iti konstruksion. Daytoy ket agtubo kadagiti napikket a bulkaniko a daga kadagiti nangato a lugar.
Dipterocarpus costulatus
Ti Dipterocarpus costulatus ket ti sebbangan ti kayo iti pamilia ti Dipterocarpaceae. Daytoy ket mabirukan idiay Malaysia (Malaysia Peninsular ken Sarawak) ken Indonesia (Sumatra ken Kalimantan).
717
Ti tawen idi 717 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Myrteola
Ti Myrteola ket ti henero dagiti mula iti pamilia ti Myrtaceae a naipalawag a kas maysa a henero idi 1856. Daytoy ket patneng iti Abagatan nga Amerika ken ti Is-isla Falkland.
Dagitoy ket bassit a mula nga agraman kadagiti bulong iti saan nga at-atiddog ngem 1 cm, ken agraman kadagiti puraw a sabong kadagiti 4 a petalo ken dagiti bunga. Kadagiti sumagmamano a nangato nga altitud dagiti lugar ti paramo, dumalapdap dagiti mula ken ken kadawyanda nga agtubo kadagiti nabato a lugar.
Golpo ti Kutch
right|thumb|300px|Ti Golpo ti Kutch iti kanawan. Ladawan ti [[Obeserbatorio ti Daga ti NASA]]
Ti Golpo ti Kutch ket ti maysa a sumrekan ti danum iti Baybay Arabiano iti laud nga aplaya ti India, idiay estado ti Gujarat, ken nalatak nga ammo para kadagiti nakaro nga atab.
Heograpia
Ti kaadalem ti Golpo ti Kutch ket.
Pagsasao nga Agta ti Bantay Iriga
Ti Agta ti Bantay Iriga (Inagta Rinconada) ket ti pagsasao a Bikol nga insasao dagiti semi-nomadiko nga agan-anup-agburbura a tattao nga Agta (Negrito) iti Filipinas. Daytoy ket naisasao iti Siudad ti Iriga aginggana kadagiti aplaya ti Danaw Buhi. Daytoy ket narigat unay nga agsinnaranay a maawatan iti Agta ti Bantay Iraya iti sabali a bangir ti danaw.
Golpo ti Kutch
Heograpia
Daytoy ket rehion iti mabalin nga addaan iti kangatuan a panagpataud ti enerhia ti atab.
Pagsasao nga Agta ti Bantay Iriga
Ti tattao nga Agta ti Bantay Iriga ket agtataengda kadagiti kabakiran iti asideg dagiti away a baranggay ti Buhi, Iriga (mairaman dagiti pagtaengan iti lugar ti Ilian), ken Baao iti Camarines Sur (Lobel 2013:68).
Golpo ti Kutch
Heograpia
Daytoy ket agarup a 99 a milmilia ti kaatiddog, ken bingayenna dagiti rehion ti peninsula ti Kutch ken ti Kathiawar ti Gujarat. Agayus ti Karayan Rukmavati idiay Baybay Arabiano. Ti Golpo ti Khambhat ket mabirukan iti abagatan ken ti Nalatak a Rann ti Kutch ket mabirukan iti amianan ti golpo.
Pagsasao nga Agta ti Bantay Iriga
Dagiti lokasion
Inreporta pay ni Reid (1994) ti karuay nga asideg a kabagian a tinawtawagan iti Rugnot a naisasao iti lugar ti Danaw Buhi, Camarines Sur. Dagiti lokasion ti Inagta nga inlista babaen ni Reid (1994) ket dagiti sumaganad.
Distrito ti Abashiri, Hokkaido
thumb|200px|Ti lugar ti Distrito ti Abashiri iti Suprepektura ti Okhotsk. Ti Abashiri (網走郡) ket ti maysa a distrito iti Subprepektura ti Okhotsk, Hokkaido, Hapon.
Ti Eropuerto ti Memanbetsu ket mabirukan iti ili ti Ōzora; mabirukan idi ti eropuerto iti ili ti Memanbetsu sakbay ti pannakaitipon idi 2006 iti ili ti Ōzora.
Uromyrtus
Ti Uromyrtus ket ti henero dagiti mula iti pamilia ti Myrtaceae a naipalawag a kas maysa a henero idi 1941. Mabirukan ti kaaduan a dibersidad ti sebbangan iti Baro a Caledonia kenmabirukan dagiti nabati iti Australia, Baro a Guinea ken Borneo.
Bugbugtong a rummuar dagiti sabong kadagiti axil dagiti bulong ken kadawyanda nga agturong nga agpababa. Iti daytoy a banag daytoy ket kapada ti meotropikal a henero ti Ugni, ngem ti ebidensia dagiti panagadal ti panagsasaruno ti DNA ket mangisingasing a dagiti henero ket saanda nga asideg nga agkakabagian.
Uromyrtus australis A.J.Scott – ti maysa a maipangta a sebbangan ti Australia a maigawid iti bassit a lokasion iti akin-amianan a New South Wales. Daytoy a mula ket ammo a kas ti mirtus a melokoton gapu ti maris ken sukog ti bunganat.
• # Uromyrtus allisoniana – Papua Baro a Guinea
• # Uromyrtus archboldiana – Baro a Guinea
• # Uromyrtus artensis – Baro a Caledonia
• # Uromyrtus australis – New South Wales
• # Uromyrtus brassii – Baro a Guinea
• # Uromyrtus curvipes – Baro a Caledonia
• # Uromyrtus emarginata – Baro a Caledonia
Baybay Java
Ti Baybay Java (Laut Jawa) ket ti dakkel (320,000-km²) nga ababaw a bayaby idiay Samang Sunda a naporma idi ngimmato dagiti pantar ti baybay idi nagpatingga ti naudi a panawen ti yelo. Ti Baybay Java ket mabirukan iti pagbaetan dagiti isla ti Indonesia iti Borneo iti amianan, Java iti amianan, Sumatra iti laud, ken Sulawesi iti daya. Ti Lingsat Karimata iti amianan laudna ket mangisilpo iti daytoy iti Baybay Abagatan Tsina.
Ti baybay ket agrukod iti agarup a 1,500 km (900 milmilia) iti daya-laud babaen ti 420 km (260 milmilia) iti amianan-abagatan ken sakupenna ti dagup a kalawa ti rabaw iti 433,000 kuadrado km (167,000 kuadrado milmilia). Daytoy ket sakupena ti akin-abagatan a seksion ti 1,790,000-kuadrado-km (690,000-kuadrado-milia) iti Samang Sunda.
Daytoy ket ababaw a baybay ken ti natimbeng a kaadalemna ket 46 metmetro (151 kadkadapan).
Sakup
thumb|260px|Pantar ti Baybay Java iti [[Anyer]] Ipalawag ti Gunglo ti Internasional a Hidrograpiko (IHO) ti Baybay Java a kas maysa kadagiti danum ti Purpuro Daya nga India. Ipalawag ti IHO dagiti patingga ti Baybay Java a kas dagiti sumaganad: Iti amianan. Babaen ti akin-abagatan a patingga ti Baybay Abagatan Tsina [Punto Lucipara (-3.23333°N, 106.08333°W) kalpasanna ket mapan idiay Tanjong Nanka, ti abagatan a laud a patingga ti Isla Banka, babaen ti daytoy nga isla aginggana iti Tanjong Berikat ti akindaya a punto (-2.56667°N, 106.85°W), mapan iti Tanjong Djemang (-2.6°N, 107.61667°W) idiay Billiton, iti igid ti amianan nga aplaya ti isla aginggana iti Tanjong Boeroeng Mandi (-2.76667°N, 108.26667°W) ken kalpasanna ti linia a mapan iti Tanjong Sambar (-3°N, 110.31667°W) ti abagatan a laud a patingga ti Borneo ], ti abagatan nga aplaya ti Borneo ken ti akin-abagatan a patingga ti Lingsat Makassar [Babaen ti linia manipud iti akin-abagatan a laud a patingga ti Celebes (-5.61667°N, 119.45°W), babaen ti akin-abagatan a punto ti Tana Keke, aginggana iti akin-abagatan a patingga ti Laoet (-4.1°N, 116.1°W) kalpasanna, agpangato idiay laud nga aplaya ti isla ti Tanjong Kiwi ken kalpasanna agballasiw iti Tanjong Petang, Borneo (-3.61667°N, 115.95°W) iti akin-abagatan a gibus ti Lingsat Laoet].
Iti abagatan. Babaen dagiti akin-amianan ken amianan a laud a patingga ti Baybay Bali [Ti linia manipud iti Isla Akinlaud a Paternoster aginggana iti daya a punto ti Sepandjang ken kalpasanna babaen ti daytoy nga isla iti laud a punto ti Luek Gedeh idiay abagatan nga aplaya ti Kangean (-7.01667°N, 115.3°W). Ti linia manipud iti laud a punto ti Luek Gedeh, Isla Kangean, aginggana iti Tg Sedano, ti amianan a daya a patingga ti Java ken agpababa iti daya nga aplaya aginggana iti Tg Bantenan, ti abagatan a daya a patingga ti isla], dagiti amianan ken laud nga aplaya ti Java aginggana iti Java Hoofd (-6.76667°N, 105.2°W) ti akinlaud a puntona, ken kalpasanna ti linia a mapan iti Vlakke Hoek (-5.91667°N, 104.58333°W) ti akin-abagatan a punto ti Sumatra.
Iti laud. Ti daya nga aplaya ti Sumatra iti pagbaetan ti Vlakke Hoek ken Punto Lucipara (-3.23333°N, 106.08333°W).
Uromyrtus
• # Uromyrtus gomonenensis – Baro a Caledonia
• # Uromyrtus nekouana – Baro a Caledonia
• # Uromyrtus neomyrtoides – Baro a Caledonia
• # Uromyrtus ngoyensis – Baro a Caledonia
• # Uromyrtus novoguineensis – Papua Baro a Guinea
• # Uromyrtus paulotchensis – Baro a Caledonia
• # Uromyrtus rostrata – Baro a Guinea
• # Uromyrtus sarawakensis – Sarawak
• # Uromyrtus sunshinensis – Baro a Caledonia
• # Uromyrtus supraaxillaris – Baro a Caledonia
• # Uromyrtus tenella – Queensland
• # Uromyrtus thymifolia – Baro a Caledonia
Uromyrtus australis
Pannakaiwarwaras ken habitat
Mabirukan daytoy iti maigawid a sakup a mainaig nga agraman iti naro a panagtudtudo ken dagiti Ceratopetalum apetalum iti nabara a temperado a katuduan a bakir iti kangato iti 400 aginggana iti 770 a metro iti ngato ti pantar ti baybay. There are around 800 plants in the wild.
Deskripsion
Agparang dagiti sabong iti Nobiembre ken Disiembre ken agbalin a nauneg a derosas ti maris. Nangisit a berry ti bunga ken nagtimbukel iti sukog. 5 aginggana iti 8 mm iti diametro ken agraman iti maysa ken dagiti dua a selula, nga agraman kadagiti dua a bukel iti tunggal maysa. Maluom ti bunga iti Abril aginggana iti Hulio. Kalpasan a maikkat ti aril, nalaka a mangrugi nga agtubo daytoy kalpasan ti dua a bulan.
Prayle
thumb|upright|Ti grupo dagiti prayle; dagiti agdadamo iti Urnos [[Dagiti Rekoleto ti Augistiniano idiay Monasterio ti Marcilla, Navarra, Espania]]
Ti prayle ket ti lalaki a kameng ti relihioso nga urnos ti Kristiano a mendikante. Ti prayle ket sagpaminsan pay a maus-usar kadagiti dati a kolonia ti Espania a kas titulo idiay Filipinas ken idiay Abagatan a laud nga Estados Unidos.
Dagiti prayle ken dagiti monghe
Dagiti prayle ken maigiddiatda kadagiti monghe gapu ta matawtawaganda nga agnaed kadagiti ebangheliko a konseho (sapata iti kinapanglaw, panagteppel ken panagtulnog) iti serbisio iti kagimongan, imbes a babaen ti nagendan a panagsanay ken panagruknoy. Bayat a dagiti monghe ket agnanaedda iti komunidad nga bukod nga umdas, dagiti prayle ket kumaduada nga agtrabaho kadagiti kadkadawyan a tao ken suportaran babaen dagiti donasion wenno sabali pay a suporta ti karidad.
Maika-96 a meridiano laud
Ti maika-96 a meridiano laud ket mangporma ti nalatak a sirkulo a kakuyogna iti maika-84 a meridiano daya.
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto
Mangrugi iti Amianan nga Ungto ken mapan nga agpaabagatan iti Abagatan nga Ungto, ti maika-96 a meridiano laud ket lumabas babaen ti:
! scope="col" width="145" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Artiko ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Massey Sound ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat Hendriksen ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Kanal Belcher ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Kanal Queens ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Kanal Parry ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Peel Sound ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat James Ross ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat Wellington ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat Rae ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat Simpson ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Chantrey Inlet ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Chantrey Inlet ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" | 🇺🇸 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Golpo ti Mehiko ! scope="row" | 🇲🇽 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Pasipiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika
Vatica odorata
Ti Vatica odorata ket ti sebbangan ti [kayo]] iti pamilia ti Dipterocarpaceae. Daytoy ket agtubo a kas langit-langit a kayo aginggana iti iti katayag, nga addaan iti puon iti diametro iti. Ti espesipiko nga epiteta odorata ket manipud iti Latin a ti kayatna a sawen ket "nabanglo", a mangibagbaga kadagiti sabong. Aglalaok ti habitat kadagiti dipterokarpo a bakir manipud iti pantar ti baybay aginggana iti a kangato. Ti V. odorata ket mabirukan manipud iti Tsina aginggana iti Indotsina aginggana iti Malesia.
Maika-60 a paralelo abagatan
Ti maika-60 a paralelo abagatan ket ti sirkulo ti latitud a 60 gradgrado iti abagatan ti ekuador a plano ti Daga. Awan ti daga a naisanglad iti daytoy a paralelo ken bumallasiw laeng iti taaw. Ti kaasitgan a daga ket ti grupo dagiti bato iti amianan ti Isla ti Koronasion (Batbato ti Melson wenno Is-isla ti Gobernador) iti Is-isla ti Abagatan nga Orkney, a dagitoy ket agarup a 54 km iti abagatan ti paralelo, ken ti Isla ti Cook iti Is-isla ti Abagatan a Sandwich, a daytoy ket agarup a 57 km iti amianan ti paralelo.
Ti paralelo ket mangmarka ti akin-amianan a patingga ti Akin-abagatan a Taaw (ngem adda met dagiti gunglo ken pagpagilian, a naisangayan ti Australia, ket adda kadagiti sabali a panangipalawag) ken ti Sistema ti Tulag ti Antartiko. Daytoy ket mangmarka pay ti akin-abagatan a pagbeddengan ti Nawaya a Sona ti Nuklear nga Armas ti Abagatan a Pasipiko ken ti Nawaya a Sona ti Nuklear nga Armas ti Latin nga Amerika.
Iti daytoy a latitud ti init ket makita kadagiti 18 nga oras, 52 a minminuto iti las-ud ti solstisio ti kalgaw ken 5 nga or-oras, 52 a minminuto iti las-ud ti solstisio ti panaglalam-ek. Iti Disiembre 21, ti init ket adda kadagiti 53.83 a grado iti ngato ti langit ken kadagiti 6.17 a grado iti Hunio 21.
Dagiti latitud iti abagatan iti daytoy a paralelo ket masansan a tinawtawagan a kas dagiti Agik-ikkis a 60 gapu kadagiti napardas nga umar-artap nga agpalaud nga angin a makapataud kadagiti dakkel nga allon iti surok ti 15 m (50 ft) ken dagiti sumurok ti kapardas ti angin iti 145 km/h (90 mph).
Likmut iti lubong
Mangrugi iti Kangrunaan a Meridiano ken mapan nga agpadaya, ti 60° a paralelo abagatan ket lumabas iti:
! scope="col" width="125" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Pagbeddengan ti Taaw Atlantiko / Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Pagbeddengan ti Taaw Indiano / Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Pagbeddengan ti Taaw Pasipiko / Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Pagbeddenagn ti Taaw Atlantiko / Akin-abagatan a Taaw ken lumabas iti asideg ti akin-abagatan a pagbeddengan ti Baybay Scotia
Maika-55 a paralelo abagatan
Ti maika-55 a paralelo abagatan ket ti sirkulo ti latitud a 55 gradgrado iti abagatan ti ekuador a plano ti Daga. Daytoy ket ballasiwenna ti Taaw Atlantiko, ti Taaw Indiano, ti Taaw Pasipiko ken ti Abagatan nga Amerika.
Iti daytoy a latitud ti init ket makitkita para kadagiti 17 nga oras, 22 a minminuto iti las-ud ti solstisio ti Disiembre ken dagiti 7 nga oras, 10 a minminuto iti las-ud ti solstisio ti Hunio.
Likmut iti lubong
Mangrugi iti Kangrunaan a Meridiano ken mapan nga agpadaya, ti 55° a paralelo abagatan ket lumabas iti:
! scope="col" width="140" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Indiano ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Pasipiko ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Kanal Beagle ! scope="row" | 🇦🇷 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko
718
Ti tawen idi 718 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Psychotria globicephala
Ti Psychotria globicephala ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket patneng iti Kerala ken Tamil Nadu iti India.
Blancoa
Ti bugbgtong a sebbangan ti henero ket ti Blancoa canescens, a makunkuna iti Winter Bell iti Ingles. Daytoy ket addaan iti agtungtung-ed a derosas a sabsabong, agririmpuok ken agtubo iti agarup a 40 entimetro iti katayag.
Ti henero ket nainaganan kenni Francisco Manuel Blanco, ti Kastila a prayle ken botaniko.
719
Ti tawen idi 719 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Dipterocarpus validus
Ti Dipterocarpus validus ket ti maysa a sebbangan ti kayo iti pamilia ti Dipterocarpaceae nga endemiko iti Kalimantan, Sabah ken ti Filipinas. Ti sebbangan ket kadawyan iti nangruna ken sekondario a bakir, a masansan nga adda kadagiti igid ti karayan ken kadagiti kalugnakan ti nasadiwa a danum. Daytoy ket agpataud iti kayo-oleo ken mapukukan para iti tarikayo ti keruing.
Pouteria rufotomentosa
Ti Pouteria rufotomentosa ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Sapotaceae. Daytoy ket endemiko iti Guatemala.
Austomyrtus glabra
Ti Austromyrtus glabra iket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae a patneng iti abagatan-daya a Queensland. Agtubo ti Austromyrtus glabra iti katayag iti 1 m. Daytoy ket addaan kadagiti puraw a sabong nga agrukod iti agarup a 10 mm iti kadakkel ken agparang iti panagsusulbod ken kalgaw. Mabalin a mabirukan daytoy nga agtubo kadagiti bakir ti eucalypto kadagiti nabato a daga.
Vatica pallida
Ti Vatica pallida ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Dipterocarpaceae. Daytoy ket maysa a kayo nga endemiko iti Malaysia Peninsular. Daytoy ket maysa a naisagmak a sebbangan a maipangta babaen ti pannakaawan iti habitat.
Distrito ti Monbetsu, Hokkaido
thumb|200px|Ti lugar ti Distrito ti Monbetsu iti Suprepektura ti Okhotsk. Ti Monbetsu (紋別郡) ket ti maysa a distrito iti Subprepektura ti Okhotsk, Hokkaido, Hapon. Idi 1869, nabingbingay ti Hokkaido kadagiti 11 probinsia ke dagiti 86 a distrito. Kasisigud idi a naikabil ti Monbetsu iti Probinsia ti Kitami.
Tuxtla Gutiérrez
Ti Tuxtla Gutiérrez ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti abagatan a daya nga estado ti Mehiko ti Chiapas. IDaytoy ti karang-ayan, kaaduan ti populasion ken isu a daytoy ti kangrunaan nga ili ti estado. Ti maysa a masingangar a gobierno, komersio ket naibatay iti serbisio a siudad, ti Tuxtla (a kas sapasap nga ammo daytoy) ket addaan iti maysa kadagiti kapardasan a rumangrang-ay idiay Mehiko kadagiti napalabas a 40 a tawen. Saan kas dagiti sabali alugar iti Chiapas, daytoy ket saan a papanan dagiti turista, ngem sentro daytoy ti pagluganan para kadagiti turista a mapmapan iti estado, ken addaan daytoy iti nangruna nga eropuerto ken terminal ti bus.
Vatica pachyphylla
Ti Vatica pachyphylla ket tisebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti Dipterocarpaceae.
Pannakaiwarwaras
Ti Vatica pachyphylla ket endemiko iti akindaya nga isla ti Luzon ken ti Isla Polillo iti akin-amianan a Filipinas.
Daytoy ket maysa a sebbangan ti tropikal a kayo a mabirukan iti ekorehion ti katuduan a bakir ti Luzon. Daytoy ket mabirukan laeng iti ekorehion a habitat ti ababa nga altitud iti kankanayon a berde a dipterokarpo a bakir.
Daytoy ket maysa a nakaro a naisagmak a sebbangan a maipangta babaen ti pannakaawan iti habitat.
Pouteria sagotiana
Ti Pouteria sagotiana ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Sapotaceae. Daytoy ket mabirukan iti Brasil, Guiana a Pranses, Guyana, ken Surinam.
Pagsasao a Roon
Ti pagsasao a Roon (Ron) ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio a naisasao iti Probinsia ti Laud a Papua, Indonesia.
Pannakaiwarwaras
Agtataeng dagiti etniko a tattao a Roon kadagiti purok ti Yende, Niab, Inday, Sariay, Syabes, ken Mena iti Distrito ti Roon, Rehensia ti Teluk Wondama.
Maika-7 a meridiano laud
Ti 7° a meridiano laud ti Greenwich ket ti linia ti longitud nga umabot manipud iti Amianan nga Ungto iti ballasiw ti Taaw Artiko, ti Taaw Atlantiko, Europa, Aprika, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.
Psychotria grandiflora
Ti Psychotria grandiflora (largeflower wild coffee, large-flowered balsamo, kopiko) ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae nga endemko iti isla ti Kauai iti Is-isla Hawaii. Daytoy ket agtubo iti habitat ti katuduan a bakir. Adda dagiti nabati a sangapulo a bassit a populasion, iti dagup iti saan nga ad-adu ngem 30 a mula. Daytoy a mula ket pederal a nailista a kas maysa a naisagmak a sebbangan iti Estados Unidos idi 2010.
Maika-7 a meridiano laud
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto
! scope="col" width="145" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Artiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" | 🇫🇴 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" | 🇮🇪 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lough Foyle ! scope="row" | ! scope="row" | 🇮🇪 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" | 🇪🇸 ! scope="row" | ! scope="row" | 🇪🇸 ! scope="row" | ! scope="row" | 🇪🇸 ! scope="row" | ! scope="row" | 🇪🇸 ! scope="row" | ! scope="row" | 🇪🇸 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" | 🇲🇦 ! scope="row" | 🇩🇿 ! scope="row" | undefined ! scope="row" | undefined ! scope="row" | 🇨🇮 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika
Pagsasao a Serui-Laut
Ti pagsasao a Serui-Laut, wenno Arui, ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio a naisasao idiay Baro a Guinea ti Indonesia.
Uromyrtus lamingtonensis
Ti Uromyrtus lamingtonensis ket ti karkarna a bassit a mula ti Australia nga agtubo iti arrubayan ti pagbbedengan ti estado ti New South Wales keb Queensland. Kas met ti Uromyrtus australis, idaytoy ket addaan kadagiti napintas a derosas a sabong.
Daytoy ket maigiddiat kadagiti sabali a kameng ti henero ti Australia gapu kadagiti maratimbukel bassit a baba ti bulong. Ti ungto pay ti bulong ket mabalin nga agraman iti natirad a nasikkil nga ungto, wenno natirad a nalay-ot nga ungto. Relatibo nga atiddog dagiti petalo.
Habitat
Ti maysa a maigawidan a sakup kadagiti nakaro a matuduan a lugar iti arrubayan ti Nailian a Parke ti Lamington ken Masna a Reserba ti Limpinwood. Mabirukan iti namaga a katuduan a bakir wenno kadagiti napadsok a nabato a bakras, kadagiti daga a naala manipud iti basalto. Kadagiti kangato a sumakop manipud iti 720 aginggana iti 940 a metro iti ngato ti pantar ti baybay.
Deskripsion
Daytoy ket maysa a bassit a mula wenno bassit a kayo aginggana iti 5 a metro iti katayag ken 12 cm inti diametro ti ungkay. Saan a kadawyan ti sukog ti ungkay. Daytoy ket masansan nga adu ti sangana, ababa, agpababa ken killo. Kas met dagiti sabali a mirtus ti katuduan a bakir ti New South Wales, ti ukis ti kayo ket maramaris dapo kayumanggi, agkuplat ken agarusiksik.
Dagiti bassit a sanga ket narapis a nakusnaw a berde wenno kayumanggi. Dagiti saringit ket agraman kadagiti kayumanggi a dutdot, ken saan a kapada dagiti maris pirak a saringit ti Uromyrtus australis.
Sabsabong ken bunga
Rummuar dagiti bugbugtong a sabong iti Oktubre aginggana iti Disiembre, ken agparangda kadagiti axil ti bulong. Maratimbukel dagiti petalo, umuna a nakusnaw a derosas, kalpasanna agbalin a nagisngisit no lumakay. Agtimbukel a nangisit a berry ti bunga, 4 aginggana iti 5 mm iti diametro. Iti uneg ket dagiti dua aginggana dagiti walo a bukel. Ti berry ket addaan kadagiti naikapet a pingir ti calyx.
Celtis luzonica
Ti Celtis luzonica ket ti maysa a sebbangan ti mula iti pamilia ti Cannabaceae. Daytoy ket endemiko iti Filipinas. Daytoy ket maipangta babaen ti pannakaawan ti habitat.
Dipterocarpus crinitus
Ti Dipterocarpus crinitus (Indones: tampurau) ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Dipterocarpaceae. Ti nagan ti sebbangan ket naala manipud iti Latin (crinitus = addaan kadagiti nakapuy nga atiddog a dutdot) ken mangibaga kadagiti nabalitokan a a dutsot a mangabbong kadagiti parte ti mula. Daytoy ket maysa a rumrummuar a kayo, aginggana iti 60 m iti kaayag, kadagiti aglalaok a dipterokarpo a bakir kadagiti nadarat a sekka a daga. Daytoy ket kalalainganna a natangken a kayo a nailaklako iti nagan a Keruing. Mabirukan daytoy iti Peninsular a Tailandia, Sumatra, Malaysia Peninsular ken Borneo.
Distrito ti Shari, Hokkaido
Idi 1869, nabingbingay ti Hokkaido kadagiti 11 probinsia ken dagiti 86 a distrito. Naikabil idi ti Shari iti Probinsia ti Kitami.
Golpo ti Khambhat
right|thumb|300px|Ti Golpo ti Khambhat iti kanawan. Image [[Obserbatorio ti Daga ti NASA]] Ti Golpo ti Khambhat (ammo pay a kas ti Golpo ti Cambay) ket ti maysa a sumrekan ti danum iti Baybay Arabiano iti igid tilaud nga aplaya ti India, idiay estado ti Gujarat. Daytoy ket agarup a milmilia iti kaatiddog, ken bingayenna ti peninsula ti Kathiawar iti laud manipud iti akindaya a parte ti estado ti Gujarat.
Agayus ditoy dagiti karayan ti Narmada, Tapti, Mahi ken Sabarmati.
Adda met dagiti plano a panangipatakder ti 30 km a penned iti ballasiw ti golpo.
Pagsasao a Wabo
Ti pagsasao a Wabo ket ti maysa a pagsasao a Malayo-Polinesio ti Papua, Indonesia.
Vatica parvifolia
Ti Vatica parvifolia ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Dipterocarpaceae. Daytoy ket maysa a kayo nga endemiko iti Borneo. Daytoy ket maysa a nakaro a naisagmak a sebbangan a maipangta babaen ti pannakaawan iti habitat.
Siudad ti Campeche
Ti San Francisco de Campeche (Ahk'ìin Pech - /aχkʼiːn˥˧ pʰetʃ/ iti Maya Yucatec) ket ti siudad iti Ili ti Campeche iti estado iti igid ti aplaya ti Campeche a mabirukan iti 19.85°N, -90.53°W, iti igid ti Luek ti Campeche iti Golpo ti Mehiko ken ti tugaw ti munisipio ket agserbi pay a kas kapitolio a siudad ti estado. Ti populasion ti sudad ket 220,389 manipud iti senso idi 2010, ken ti ili a pagserbianna a kas tugaw ti munisipio ket addaan iti populasion iti 259,005.
Ti siudad ket napundar iti 1540 babaen ni San Francisco de Campeche ti maysa nga Espaniol a kongkistador, iti kasakbayan a siudad ti Maya iti Can Pech. Ti sakbay ti Columbiano a siudad ket naibagbaga idi nga addaan kadagiti 3,000 a balay key dagiti nadumaduma a monumento, ngem itan ket bassit laengen dagiti naitugotan a tidda.
Distrito ti Shiraoi, Hokkaido
thumb|200px|Lokasion ti Distrito ti Shiraoi iti Suprepektura ti Iburi. Ti Shiraoi (白老郡) ket ti maysa a distrito a mabirukan iti Subprepektura ti Iburi, Hokkaido, Hapon.
Manipud idi 2004, ti distrito ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 20,866 ken ti densidad ti populasion iti 49.01 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 425.75 km².
Klado ti Graminid
Ti klado ti graminid ket ti maysa a klado dagiti mula iti urnos ti Poales a mangikaykaysa kadagiti uppat a pamilia, a dagiti ruot (Poaceae) ti kaaduan a kabaknanagan a sebbangan. Ti kabsatna a grupo ket ti klado ti restiid.