cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Departamento ti Antioquia
Ti Antioquia ket maysa kadagiti 32 departamento ti Colombia, a mabirukan idiay tengnga nga akin-amianan a laud a paset ti Colombia nga adda ti akikid a paset a panakaibeddengan ti Baybay Karibe. Kaaduan ti teritoriona ket kabambantayan nga adda dagiti ginget, a kaaduan dagitoy ket paset ti Andes a kabanbantayan. Ti Antioquia ket paset idi ti adu a panakabingbingay ti teritorio dagiti dati a pagilian a napartuat iti agdama nga aldaw a teritorio ti Colombia, ken sakbay ti Batay-linteg ti Colombia iti 1886, ti Estado ti Antioquia ket maysa idi a naturay a gobierno.
Presentacion
Dagiti baranggay
• Bicalen
Departamento ti Antioquia
To departamento ket sumakop ti kalawa ti agarup a 63,612 km² (24,427 kd mi), ken adda ti populasion ti 5,819,358 (2006 a karkulo); 6,6 a riwriw (2010 a karkulo). Ti Antioquia ket kabeddengna ti Departamento ti Córdoba ken ti Baybay Karibe iti amianan, ti Chocó iti laud, iti daya pagbeddenganna dagiti departamento ti Bolivar, Santander ken Boyaca, ken ti abagatan dagiti departamento ti Caldas ken Risaralda.
Bishkek
Ti Bishkek (iti Kirgistan ken ti Ruso: Бишкек), nga isu idi ti Pishpek ken Frunze, isu daytoy ti kapitolio ken ti kadakkelan a siudad iti Kirgistan. Ti Bishkek ket isu pay to administribo a sentro iti Chuy a nakapalikmut iti daytoy a siudad, nupay daytoy a siudad ket saan a paset iti probinsia ngem agpang a probinsia iti Kirgistan.
Presentacion
Dagiti baranggay
• Bitaogan
• Buena Vista
• Bulalacao
• Cagnipa
• Lagha
• Lidong
• Liwaksa
• Maangas
• Pagsangaan
• Patrocino
• Pili
• Sta. Maria
• Tanauan
Bishkek
Ti nagan na ket naala manipud iti Kirgistan a balikas para iti batir a panagaramid ti permentada a gatas ti kabalio a babai (kumis), ti nailian a maininum ti Kirgistan. Naibangon daytoy idi 1825 a kas ti Kirgistán-Khokand a pagsammakedan iti "Bishkek", ngem, idi 1862, napanaganan a kas ti Ruso a pagsammakedan iti Pishpek (крепость Пишпек), idi 1926 daytoy a siudad ket napanaganan a kas Frunze (Фрунзе), manipud iti Bolshevik a daulo ti militar a ni Mikhail Frunze. Idi 1991, ti parlamento ti Kirgistan ket inpasublida ti naipakasaritaan a nagan iti daytoy a siudad.
Network ti Biblioteka ti Akinlaud a Suisa
Ti Network ti Biblioteka ti Akinlaud a Suisa (Réseau des bibliothèques de Suisse occidentale; RERO) ket pinundar idi babaen dagiti nadumaduma a nagruna a biblioteka idin 1985, iti agsasao ti Pranses a rehion ti Romandy iti akinlaud a Suisa. Ti RERO ket ti maysa a silabiko a pangyababaan ti "Réseau Romand" ("Network ti Romand").
Manipud idi 2019, mangipaay ti panagserrek ti katologo ti RERO kadagiti agarup a 6.8 a riwriw a bibliograpiko a deskripsion para kadagiti sumurok a 10 a riwriw a dokumento. Mangipalawag pay ti katologo kadagiti 222,400 a periodiko, a mairaman dagiti 3,169 nga elektroniko a warnakan. Iti pay maipatinayon kadagiti katologona, mangsuporta ti RERO iti maysa a sistema ti panagbulod kadagiti sabali a biblioteka, ti bukodna a sistema ti panag-indeks, ti maysa a dihital a biblioteka a naibatay iti maysa a pamunganayan iti nawaya panagserrek, ken ti maysa a sistema ti pederado a panagbiruk.
Nicolas Cage
Ni Nicolas Kim Coppola, ammo iti propesion a kas ni Nicolas Cage, ket maysa nga Amerikano nga aktor ken produser. Isu ket nangiladawan kadagiti bida a papel kadagiti nadumaduma a pelikula, a mairaman dagiti romantiko a komedia aginggana kadagiti piksion-ti siensia ken dagiti pelikula ti aksion. Kadagiti nasapa a tawen iti karernar, nagbida ni Cage kadagiti pelikula a kas ti Valley Girl (1983), Racing with the Moon (1984), Birdy (1984), Peggy Sue Got Married (1986), Raising Arizona (1987), Moonstruck (1987), Vampire's Kiss (1989), Wild at Heart (1990), Honeymoon in Vegas (1992), ken Red Rock West (1993).
Mabini, Pangasinan
Ti Mabini ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Mabini ket nabingbingay a politikal kadagiti 16 a barbaranggay.
• Bacnit
• Barlo
• Caabiangaan
• Cabanaetan
• Cabinuangan
Kudil
thumb|right|250px|Ti ugis-ugis ti kudil ti tao.
Ti kudil ket isu ti naalumaymay a pannakabungon dagiti bertebrata. Dagiti dadduma pay a pannakabungon ti ayup a kas ti akin-ruar a rurog ti artropoda ket adda ti sabali a taudan ti panagrang-ay, estruktura ken kimiko a pakabuklan. Ti pangnagan a kutaneo ket ti kaibusilanna ti "maipapan iti kudil" (manipud ti Latin cutis, kudil). Kadagiti mamalia, ti kudil ket isu ti kadakkelan nga organo iti sistema ti integumentario a binuklan dagiti tuon iti ektodermo a kulanit, ken mangsalaknib kadagiti piskel, tultulang, ken dagiti ligamento ken dagiti akin-uneg nga organo. Ti sabali a kita ti kudil ket adda met kadagiti ampibia, dagiti reptilia, ken dagiti billit. Amin dagiti mamalia ket addan kadagiti buok ti kudilda, uray dagiti marino a mamamlia a kasla agparparang nga awan buokda. Ti kudil ket makitignay iti enbironmento ken isu ti umuna a linia iti depensa manipud kadagiti akin-ruar a banag. Kas pagarigan, ti kudil ket addaan ti nanruna a papael iti panagsalaknib ti bagi kadagiti patoheno ken ti adu unay a pannakapukaw ti danum. Dagiti dadduma pay nga annongna ket dagiti insulasion, panagtimbeng ti temperatura, panagrikna, ken ti panagpataud kadagiti poliko ti bitamina D. Ti nakaro a nadadael a kudil ket mabalin a maagasan babaen ti panagporma ti kulanit ti piglat.Ti kapuskol ti kudil ket agdumaduma manipud kadagiti lokasion iti maysa nga organismo. Kas pagarigan iti tattao, ti kudil a mabirukan iti sirok dagiti mata ken ti paraigid ti kalub ti mata ket isu ti kaingpisan a kudil iti bagi iti 0.5 mm a kapuskol, ket maysa daytoy kadagiti umuna a lugar a makaipakita kadagiti senial iti panaglakay. Ti kudil dagiti palad ken dagiti dapan iti saka ket 4 mm ti kapuskolna ken isu dagitoy ti kapuskolan a kudil iti bagi.
Mabini, Pangasinan
Dagiti baranggay
• Calzada
• De Guzman
• Luna
• Magalong
• Patar
• Poblacion
• San Pedro
• Tagudin
Bantay Samat
Ti Bantay Samat ket naipakasaritaan a bantay idiay ili ti Pilar, Probinsia ti Bataan, Filipinas. Daytoy ket mabirukan idiay asideg ti pantok ti Nailian a Santuario ti Bantay Samat, ti nailian a santuario a naidaton kadagiti natnatay a Filipino ken Amerikano idi las-ud ti Sangalubongan a Gubat II.
Heolohia
Ti Bantay Samat ket parasitiko a kono ti Bantay Mariveles nga awan ti rehistro iti naipakasaritaan a panagbettak. Ti pantok ti Bantay Samat ket amianan-amianan a daya a kaldera ti Mariveles. Ti aglawa ti nga abut ti Bantay Samat ket naluktan iti amianan a daya. Ti Krus ti Bantay Samat ket mabirukan iti asideg nga igid ti ngarab ti abut.
Naipakasaritaan a kinapangruna
Idi rugi ti Sangalubongan a Gubat II idi 1942 kalpasan ti panagsagsagaba kadagiti adu a pannakaiwagat a panagsuppiat iti Imperial a Buyot ti Hapon iti amin a Luzon, dagiti soldado a Filipino ken Amerikano ket simmanudda idiay Peninsula ti Bataan tapno agurnosda manen para iti natured ngem napaay a pannakilaban. Kalpasan dagiti uppat a bulan iti pannakilablaban, dagiti nabannugen a 78,000, nagsaksakit ken nabisbisinan a soldado babaen ni Mayor Heneral Edward P. King ket simmukoda kadagiti Hapon idi Abril 9, 1942 nga ammo a kas ti ti pannakatnag ti Bataan. Daytoy ti agmaymaysa a kadakkelan a panagsuko dagiti soldado ti Estados Unidos ken ti Mariveles, ti ili idiay probinsia ti Bataan, ket isu idi ti kaudian a panagdepensa ken kalpasanna, a kakuyogna dagiti soldado ti Filipinas, naipanda iti a martsa idiay Capas, Tarlac nga ammo iti Martsa iti Patay ti Bataan.
Ti Nailian a Santuario ti Bantay Samat ket nabangon a kas pammalagip kadagiti natured a panagsagsagaba ken dagiti sakripisio dagita a soldado a nakilaban ken pimmusay iti naipakasaritaan a lugar ti wayawaya.
Dissuor Dunsulan
Ti Dissuor Dunsulan (14.61464°N, 120.49272°W) ket dissuor a mabirukan idiay sakaanan ti Bantay Samat, amianan a daya ti Nailian a Santuario idiay Baranggay Liyang, iti ili ti Pilar. Ti Dissuor Dunsulan ken karayan ket isu dagitoy ti nangruna a pagayusan iti abut a bangir ti Bantay Samat.
Agrikultura
Ti agrikultura, makunkuna pay iti panagtalon wenno talonen, ket isu ti panagtalon kadagiti ayup, mulmula, fungi, ken dagiti dadduma pay a porma ti biag para iti taraon, sagut, bio-sungrod ken dagiti dadduma pay a produkto nga inus-usar tapno matalinaay ti biag. Ti agrikultura ket isu ti kangrunaan a nairang-ay iti pannakaipangato ti sedentario a sibilisasion ti tao, nga ti panagtalon iti panagpaamo kadagiti sebbangan ket nagpartuat kadagiti taraon a nangitagibi ti sibilisasion. Ti panagadal ti agrikultura ket makunkuna a kas maipapan ti agrikultura a siensia. Ti agrikultura iti sapsap a panagibagbaga ket mangitudtudo kadagiti tignay ti tao, urayno daytoy ket napalplaiiw pay kadagiti naisangayan a sebbangan iti kuton ken anay. Ti balikas nga agrikultura ket isu ti pannaka-ampon iti Latin nga agricultūra, manipud iti ager, "maysa atalon", ken cultūra, "kultibasion" iti nainget a kapanunotan iti "panagkali iti daga". Isunga, ti literal a panagbasa ket mangited iti "panagkali iti taltalon".
Pagsasao nga Oi
Ti pagsasao nga Oi (Oy, Oey; ammo pay a kas The, Thang Ong, Sok) ket ti rimpuok ti dialekto ti Mon–Khmer ti Probinsia ti Attapeu iti akin-abagatan a Laos. Ti kaaduan a karuay ket ti maitutop nga Oy, ken addaan daytoy kadagiti 11,000 nga agsasao ken kadagitoy ket 80% a monolingual. Dagiti agsasao ket sumursurotda kadagiti tradisional a relihion.
Pannakaiwarwaras
Adda dagiti sangkabassit a lokasion a naisasao ti Oi a nairaman iti (Sidwell 2003:26):
Pagsasao a Basko
Ti Basko (Basko: euskara, ) ket ti pagsasao nga insasao babaen dagiti tattao a Basko. Iti lingnguistiko, ti Basko ket saan a kabagian dagiti sabali a pagsasao iti Europa ken naisina a pagsasao, iti ania man a pagsasao. Dagiti Basko ket indehenio, ken naipangpangruna nga agtataengda, iti Pagilian a Basko, ti rehion a mangaskaw iti akinlauud unay a Pireneo kadagiti kadenna a parte ti akin-amianan nga Espania ken ti akin-abagatan a laud ti Pranmia. Ti pagsasao a Basko ket insasao babaen dagiti 27% kadagiti Basko kadagiti amin a teritorio (714,135 kadagiti 2,648,998). Kadagitoy, 663,035 ket addada iti lugar nga Espaniol iti Pagilian a Basko ken dagiti nabati a 51,100 ket addada iti paset ti Pranses.
1881
Ti tawen ti 1881 ket kadawyan idi a tawen a nangrugi iti Sabado iti kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a kalendario a Huliano.
Naipasngay
thumb|right|140px|[[Asta Nielsen]]
Pili, Camarines Sur
Ti Pili ket maysa a primera klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Camarines Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Pili ket politikal a nabingbingay iti 26 a barbaranggay.
• Anayan
• Bagong Sirang
• Binanuaanan
• Binobong
• Cadlan
• Curry
• Del Rosario
• Himaao
• La Purisima
• New San Roque
• Old San Roque (Poblacion)
• Palestina
• Pawili
• Sagurong
• Sagrada
• San Agustin
• San Antonio (Poblacion)
• San Isidro (Poblacion)
• San Jose
• San Juan (Poblacion)
• San Vicente (Poblacion)
• Santiago (Poblacion)
• Santo Niño
• Tagbong
• Tinangis
Departamento ti Arauca
Ti Arauca ket maysa a departamento ti Colombia a mabirukan idiay akin-amianan unay nga Orinoco a paset ti Colombia (ti Llanos Oriental), a pagbeddengan ti Venezuela. Daytoy ket nabeddengan iti abagatan babaen ti Karayan Casanare ken ti Karayan Meta, a dagitoy ti mangilasin kadagiti departamento ti Casanare ken Vichada. Iti laud daytoy ket kabeddengna ti Departamento ti Boyacá. Ti Caño Limón a luglugar tilana ket mabirukan ti teritoriona ken ti pakadagupan para iti 30% iti Colombiano pataudan ti lana. Ti kapitoliona ket ti ili ti Arauca. Ti Arauca ket naipanunotan a maysa kadagiti rehion a maaringan babaen ti Naarmasan a suppiat ti Colombia manipud idi 2011, nga adda dagiti sumurok a 500 gerila ti FARC-EP nga agtengtengngel kadagiti dakkel a paset ti departamento.
Dagiti munisipalidad
250px|right|thumb|Mapa dagiti munisipalidad idiay Departamento ti Arauca Ti departamento ti Arauca ket buklen dagiti pito a munisipalidad.
Imperialismo
thumb|right|180px|Ni [[Cecil Rhodes ken ti gadat a Cape-Cairo a perokaril. Ni Rhodes ket isu ti nangbangon ti De Beers a Panagmina Kompania, a tagikua ti Britaniko a Kompania ti Abagatan nga Aprika ken nakaited ti naganna ti agbalinto nga estado ti Rhodesia. Isu ket kinaykayatna a "pintaan ti Britaniko a nalabbasit" ken nagirangarang ti: "amin dagitoy a bituen ... dagitoy nawatiwat a lubong a saan pay a naababutan. No mabalinko, Ikapetko pay dagiti planeta." ]]
Ti imperialismo, a kas naipalplawag babaen ti Tattao ti Heograpia ti Nagtagitaoan, ket isu ti "ti pannakapartuat ken/wenno panagtaripatu ti saan nga agpadpada nga ekonomiko, kultural, ken teritorial a pannakibiang, a kadawyan a baetan dagiti estado ket kadawyan nga iti porma ti maysa nga imperio, a naibatay iti panagturturay ken subordinasion." Daytoy ket kankanayon a naipanunotan iti negatibo a banag, a kas laeng ti eksplotasion kadagiti patneng a tao tapno mapabaknang ti babassit. Ni Lewis Samuel Feuer ket nangilaslasin ti dua a nangruna a subkita ti imperialismo; ti umuna ket ti "regresibo nga imperialismo" a naibagbaga a kas ti puro a panagparukma, ti awan suppiatanna nga eksplotasion, panagpaawan wenno panagpabassit kadagit isaan a kinaykayat a tattao, ken ti panagipataeng dagiti kinaykayat a tattao kadagiti a teritorio, a kas pagarigan ti Nazi nga Alemania. Ti maikadua a kita ket inbagbaga babaen ni Feuer ket isu ti "progresibo nga imperialismo" a nabangon babaen ti maysa a kosmopolitano a panirigan ti nagtagitaoan, a mangiragragpat ti pannakaiwaras ti sibilisasion kadagiti naipagpagarupan a "nakasanud" a kagimongan tapno maipangato ti alagaden dagiti kabibiag ken kultura kadagiti naparukma a teritorio, ken ti panagpalubos kadagiti naparukma a tattao a makitipon iti imperiala kagimongan, a kas pagarigan ti Romano nga Imperio ken ti Britaniko nga Imperio.
Ti imperialismo ket kankanayon a mangiraman ti adu a panangiluwas ti puonan kadagiti ganganaet a pagilian para iti kapanggepan nga ekplotasion ken panangituray kadagiti puersa ti panagtrabtrabaho ken dagiti pagtagilakuanda. Ti imperialismo, ti kangatuan nga agpang ti kapitalismo, ket mangirepresenta ti agpang dagiti aggatgatang ti maysa a pagilian ket saanda a mabalin ti gumatang kadagiti amin a prudukto a napataud, ket birbiruken dagiti dadduma pay a paggatangan. Ti katurayan a langa ti imperialismo ket ti panagbaybayad kadagiti nagastus a puonan.
Ti kastoy a termino ket naipakpakat iti Lumaud a politikal ken ekonomiko a pannakaturay idi maika-19 ken maika-20 a sigsiglo. Adda dagiti mannurat, a kas ni Edward Said, ket nawatwatiwat a nagus-usar ti termino a manginagan ti aniaman a sistema ti panangituray ken subordinasion a naurnos nga adda ti imperial a katengngaan ket napalpalikmutan. Segun ti Marxista historiador, a ni Walter Rodney, ti imperialismo ket kabuksilan ti kapitalista a panagpadakkel. Daytoy ket kinabuksilan a dagiti Europeano (ken Amianan nga Amerika ken Hapon ) kapitalista ket napilitan babaen ti kaunegan a lohiko kadagiti kompetitibo a sistemada tapno mangsukisok iti ballasiw taaw kadagiti basbassit a naparang-ay a pagilian nga opurtunidad tapno matengngelda ti naata material, tapno agbiruk kadagiti pagilakuan, ken agbiruk kadagiti pagganansiaan a pagobraan ti puonanan.
Daytoy ket sapsap a naawawat a ti moderno nga aldaw a [kolonialismo]] ket ti panagpadakkel ti imperialismo ket saan a mabalin a rumsua nga awan ti naud-udi. Ti kagayatan ti "inpormal" nga imperialismo nga awan kadagiti porma a kolonia ket husto a naipalplawag ken agtultuloy a kontrobersial a topiko kadagiti historiador.
Nasionalismo
Ti nasionalismo ket maysa a porma ti panagayat iti ili a naibatay manipud ti pannakaikeddeng ti grupo dagiti tao nga addaan iti pagilian. Adda dagiti dua a perspektibo kadagiti taudan ken batayan ti nasionalismo, ti maysa ket ti primordialista a perspektibo a mangilawlawag ti nasionalismo a kas ti maysa a panagpanunot ti taga-ugma ken ti naipagarupan nga ebolusionario a pagduyusan ti tattao tapno mangurnos kadagiti naisangsangayan a panangigrupo a naibatay iti apinidad ti pannakaipasngay; ti sabali pay ket ti modernista a perspektibo a ti nasionalismo a kas ti maysa a baro a penomeno a makasapul kadagiti estruktural a kasasaad ti moderno a kagimongan. Adda dagiti nadumaduma a pannakaipalplawag para kadagiti pakaibuklan ti maysa a pagilian, nupay kasta, dagitoy ket mangiturong kadagiti nadumaduma a nginabras ti nasionalismo. Daytoy ket mabalin a ti pammati ti pannakaumili iti maysa nga estado ket nasken a maipatinggaan iti maysa a puli, kultural, relihioso, wenno pannakailasin ti grupo, wenno ti adu a pakipagilian iti agmaymaysa nga estado ket nasken a buklen ti panangiyebkas a karbengan ken agsansanay ti nailian a pannakailasin urayno babaen dagiti minoridad.
Neptuno
Ti Neptuno ti maika-8 a planeta iti Sistema a Solar.
Tamparan
Ti Tamparan ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Tamparan ket nabingbingay a politikal kadagiti 44 a barbaranggay.
• Bocalan
• Bangon
• Cabasaran
• Dilausan
• Lalabuan
• Lilod Tamparan
• Lindongan
• Linuk
• Linuk Oriental
• Lumbaca Ingud
• Lumbacaingud South
• Lumbaca Lilod
• Balutmadiar
• Mala-abangon
• Maliwanag
• Maidan Linuk
• Miondas
• New Lumbacaingud
• Pimbago-Pagalongan
• Pagayawan
• Picarabawan
• Poblacion I
• Poblacion II
• Poblacion IV
• Raya Niondas
• Raya Buadi Barao
• Raya Tamparan
• Salongabanding
• Saminunggay
• Talub
• Tatayawan North
• Tatayawan South
• Tubok
• Beruar
• Dasomalong
• Ginaopan
• Lumbac
• Minanga
• Lilod Tubok
• Mariatao Datu
• Pindolonan Mariatao Sarip
Sasao a Katuiko
Dagiti sangapulo ket lima a sasao a Katuiko ket mangporma ti sanga ti sasao nga Austroasiatiko nga insasao babaen dagiti agarup a 1.3 a riwriw a tattao iti Abagatan a daya nga Asia. Dagiti tattao nga agsasao iti sasao a Katuiko ket tinawtawagan iti tattao a Katuiko. Ni Paul Sidwell ket isu ti mangipangulo nga espesialista iti sasao a Katuiko. Naibagbaga a ti Austroasiatiko/sasao a Mon–Khmer ket leksikoda a kapada ti Katuiko ken Bahnariko no as-asidegda iti heograpia. Kinunana a daytoy a pannakaipada iti heograpia ket nawaya no ania a sanga ti pamilia ti mangitagikua ti ti tunggal maysa a pagsasao. Kinunana pay a ti Katuiko ken Bahnariko ket awananda iti ania man a pagbibingayan nga inobasion, isu a saanda a mangporma ti sanga ti pamilia nga Austroasiatiko.
Pannakaidasig
Idi 1966, ti leksikostatistiko a panagusig kadagiti nadumaduma a sasao a Mon–Khmer iti Indotsina ket inaramid idi babaen da David Thomas ken Richard Phillips dagiti lingguista ti SIL. Daytoy a panagadal ket nagresultaan ti pannakabigbig dagiti dua a naisangayan a baro a sub-sanga ti Mon-Khmer, ken agnagan dagitoy iti Katuiko ken Bahnariko (Sidwell 2009).
Ti datos para iti makaanay a panangidasig ti sasao a Katuiko a Mon–Khmer ket nagbalin laeng a nagun-od kalpasan ti panaglukat ti Laos kadagiti gangganaet nga agsuksukisok kadagiti tawen ti 1990. Ti sumaganad a pannakaidasig ket babaen ni Sidwell (2005). Nagdudua ni Sidwell (2005) iti hipotesis a Vieto-Katuiko ni Diffloth, a kinunkunana a saan a nalawag ti ebidensia, ken saan a nalawag no ania ti pakaitagikuaan ti Katuiko iti pamilia. Iti pay maipatinayon, inkeddeng ni Sidwell (2009) a ti sanga ti Katu ti kakonsertibuan a subgrupo ti Katuiko, bayat nga amin dagiti sabali a sanga ket nagpadur-asda kadagiti ad-adu nga inobasion.
Ilista pay ti Ethnologue ti Kassang, ngem dayta ket pagsasao a Bahnariko (Sidwell 2003). Lê, et. al (2014:294) a ti subgrupo a Katu a tinawtawagan iti Ba-hi nga agtateng idiay lugar ti kabanbantayan ti Distrito ti Phong Điền, Bietnam.
Ti tunggal maysa iti Kuy ken Bru ket addaan iti agarup a kagudua a riwriw nga agsasao, bayat a ti rimpuok ti Ta’Oi ket addaan kadagiti agarup a 200,000 nga agsasao.
Proto-pagsasao
Dagiti rekonstruksion ti Proto-Katuiko, wenno dagiti sub-sangana ket mairaan dagiti sumagand:
Konstruktuen manen ni Sidwell (2005) ti imbentoria ti konsonante ti proto-Katuiko a kas dagiti sumaganad:
Daytoy ket kapada ti rekonstruksion ti Proto-Mon Khmer malaksid para iti, a nasaysayaat a napreserba iti sasao a Katuiko ngem dagiti sabali a sanga ti Austroasiatiko, ken naipampamattian idi ni Sidwell nga adda pay iti Proto-Mon Khmer.
Pagsasao a Cheng
Ti pagsasao a Cheng (ammo pay a kas Jeng, Chieng) ket ti pagsasao a Mon–Khmer iti akin-abagatan a Laos. Kinakulo ni Chazée (1999:95) ti populasion iti 5,500, bayat a ti senso ti Laos idi 1995 ket mangikabil ti populasion ti Cheng iti 6,511. Ti Cheng iket asideg unay a kabagian ti Oi ngem dagiti agsasao ket ikeddengda ti bagbagida a kas naisangayan a grupo ti etniko manipud iti Oi (Sidwell 2003).
Geoffrey Rush
Ni Geoffrey Roy Rush  ket maysa nga Australiano nga aktor ken produser ti pelikula. Ni Rush ket isu ti kaubingan kadagiti tattao a nangabak ti "Tallo a Balangat iti Panagarte": ti Gunguna ti Akademia, ti Primetime Emmy Award, ken ti Tony Award.
Panagkukua
Ti panagkukua ket isu ti sakup kadagititignay ken dagiti kadkadawyan nga ugali babaen dagiti organismo, dagiti sistema, wenno dagiti parbo nga entidad a makuyog kadagiti bukodda nga enbironmento, a mairaman dagiti dadduma a sistema wenno dagiti organismo nga adda ken ti pay pisikal nga enbiromento. Daytoy ket isu ti panagsungbat iti sistema wenno organismo kadagiti nadumaduma a panangitignay wenno maar-aramid, urayno daytoy ket akin-uneg wenno akin-ruar, siaammo wenno saan a siaaammo, nalawag wenno saan a nalawag, ken boluntario wenno saan a boluntario.
Monarkia
Ti monarkia ket maysa a porma ti gobierno nga iti kinaturay ket pudno wenno bassit a naipatagikua iti agmaymaysa a tao (ti monarko).
Dagiti porma ti monarkia ket adu kadagiti paggiddiatanda babaen ti nakaibatayn ti agpang ti legado nga autonomia a panakatengngel ti panagturay ti monarko, ti pamay-an a panagpili ti monarko, ken kadagiti amin a naisakbayan a naikeddeng a patingga ti kapaut ti panagturayda. No ti maysa a monarko ket awan wenno bassit a pannakaatipa iti estado ken dagiti politikal a banag, daytoy ket makunkuna a kas ti awan patinggana monarkia ken daytoy ket maysa a porma ti autokrasia. Kadagiti kaso a ti diskresion ti monarko ket pormal a napatinggaan (kadawyan tatta nga aldaw) dagitoy ket makunkuna a kas dagiti batay-linteg a monarkia. Kadagiti tawidan a monarkia, ti opisina ket naipaspasa babaen ti pannakatawid iti kaunegan ti grupo ti pamilia, ngem dagiti napilpili a monarkia ket napilpili babaen ti sistema ti panagbutos. Iti naipakasaritaan dagitoy a sistema ket kadawyanda a naitiptipon ti, pormal wenno saan a pormal. (Kas pagarigan, kadagiti nabutbutosan a monarkia dagiti laeng adda ti naisangsangayan a puli ti naikedkeddeng a mabalin a mapili, ngem dagiti tinawtawid a monarkia ket addaanda iti legado a kammasapulan a maipanggep ti relihion, edad, henero, kapasidad ti isip, ken dagiti dadduma pay a banag a mangtignay a kas ti de facto a panagbubutos ken ti panagpartuat kadagiti kasasaad dagiti makibinninglay a mangtunton a ti pannakaiyanaup ti linteg ket suheto ti epektibo a pannakapili.)  Iti kanungpalan, adda dagiti banag a ti panagpaso ti turay ti monarkia ket agasmang a naibatay iti kalendario wenno dagiti naisangsangayan a nagun-odan a gangandat (kas pagarigan ti panagpawil ti panagraut.)  Ti pagbanagan ti pannakaisaritaan ken heograpiko a paggiddiatan iti paraigid dagitoy tallo a wasay ket ti panagpartuat ti adu  ti pagdumadumaanna nga estruktura ken dagiti tawid a mangipalpalawag iti “monarkia.”
Manila
Ti Siudad ti Manila (Tagalog: Maynila) ket ti ngulo nga ili ti Filipinas. Masarakan ti ili wenno siudad iti akindaya a playa ti Luek Manila iti akinlaud a paset ti Luzon, iti sungaban ti Karayan a Pasig. Kabeddeng ti Manila dagiti siudad ken il-ili iti Metro Manila, ti Navotas ken Siudad ti Caloocan iti amianan, Siudad ti Quezon iti amianan-a-daya, San Juan ken Siudad ti Mandaluyong iti daya, Siudad ti Makati iti abagatan-a-daya, ken Siudad ti Pasay iti abagatan.
Idi katengngaan ti maika-16 a siglo, ti lugar ti agdama a Manila ket iturturayan ti tallo a rajah wenno daulo ti Muslim a komunidad. Isuda da Rajah Sulayman ken Rajah Matanda a mangiturturay kadagiti komunidad iti abagatan ti Karayan Pasig, ken ni Rajah Lakandula a mangidadaulo kadagiti komunidad iti amianan ti karayan. Ti Manila idi ti kaamiananan a sultanado iti kapuruan. Kaduana dagiti sultanado ti Brunei, Sulu, ken Ternate iti Cavite.
Idi 1570, maysa nga ekspedision dagiti Espaniol nga imbaon ni Miguel López de Legazpi ti nangballaag a parukmaenna ti Manila. Ti talkenna a buyot a ni Martín de Goiti ti dimteng iti Manila manipud iti Cebu a yan idi ti kuartel dagiti Espaniol. Pinadanon dagiti Muslim a Tagalog dagiti ganggannaet; ngem adda sabali a panggep ni Goiti, kaduana ti 300 a soldadosna, rinautda ti Manila ket darasda a pinarmek dagiti katutubo a purok. Dimteng ni Legazpi ket dagiti pasurotna iti sumaruno a tawen ket nakikappiada kadagiti tallo a rajah ket nangbukelda iti maysa a konseho ti siudad nga addaan iti dua a mayor, 12 a konsehal, ken maysa a sekretario. Kangrunaanna, nangaramidda iti napaderan a siudad iti akin-abagatan nga igid ti Karayan Pasig tapno masaluadan ti pagtaengan ken kuartel dagiti Espaniol. Naawagan daytoy a napaderan a siudad iti Intramuros.
Idi 1898, sinakup ti Estados Unidos ti kapuruan, agingga iti 1935. Kabayatan ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, nadadael ti kaaduan a paset ti siudad. Idi 1975, nabukel ti rehion a Metro Manila ket nairaman ti siudad ti Manila.
Dagiti distrito
Nabennebenneg ti Manila iti 16 a heograpikal a distrito. Maysa laeng a distrito ti saan a sigud nga ili, ti Puerto aLugar.
Dagiti 8 a distrito iti amianan ti Pasig ket ti Binondo, Quiapo, Sampaloc, San Miguel, San Nicolas, Santa Cruz, Santa Mesa, ken Tondo.
Amin dagitoy a distrito, malaksid iti Puerto a Lugar, ket addaanda kadagiti kabukbukodanda a simsimbaan. Ti distrito ti Binondo ket isu ti Kainsikan a lugar ti siudad. Ti Tondo ti yan dagiti marigrigat nga umili, idinto a dagiti met distrito ti Ermita ken Malate ti ad-adda a nalatak kadagiti turista ta addadtoy ti adu a panganan, paginuman, pagraragsakan, lima a bituen nga otel, ken dagiri paggatangan.
Addaan ti siudad iti 897 a baranggay kadagiti 16 a distritona.
Apuy
thumb|Ti apuy iti ruar nga inus-usar ti [[tarikayo, iti termino a nakunkuna iti panagpuor.]] thumb|Ti pannakauram ken pannakadepdep kadagiti mekmek ti tarikayo.thumb|Napabuntog a panagkuti ti panagsasaruno ti uram 1000 a kudro/s
Ti apuy (sabali a panangiletra – apoy), uram, wenno puor ket isu ti napardas nga oksidasion iti materiales iti proseso ti eksotermiko a kimiko iti kombustion, a mangibbet ti pudot, lawag, ken dagiti nadumaduma pay a produkto ti reaksion. Ti pay nabunbuntog a proseso ti oksidasion a kas ti panaglati wenno panagkalpa ket saanna nairaman iti daytoy a pannakailawlawag.
Ti gil-ayab ket isu ti makitkita a paset ti apuy. No napudoten, dagiti alingasaw ket mabalin a maionisado tapno mangpataud ti plasma. Depende kadagiti sustansia a mapuoran, ken dagiti amiaman a saana kinapuro iti ruar, ti maris ken ti intensidad ti apuy ken gil-ayab ken sabalinto.
Ti apuy iti sapasap a kaaduan a pormana ket mabalin a pagbanagan iti makadadael nga uram, nga adda ti pannakabalinna a mangpataud kadagiti pisikal a dadael babaen ti panagpuor. Ti uram ket maysa a nangruna a proseso a makaaring kadagiti sistema ti ekolohia iti ballasiw ti sangalubongan. Dagiti nasayaat a pakaaringan ti uram ket mairaman ti panagpasayaat kadagiti panagtubo ken panagtaripato kadagiti nadumaduma a sistema ti ekolohia. Ti apuy ket inus-usar idin ti tattao para iti panagluto, panagpataod ti pudot, panagsenial, ken dagiti panggep ti panagiduron. Dagiti saan a nasayaat a pakaaringan ti uram ket mairaman ti pannakarugit ti danum, nurunor ti daga, panagrugit ti tangatang ken peggad iti biag ken tagikua.
Kappia
thumb|Ti [[senial ti kappia, maysa kadagiti nadumaduma a simbolo nga inus-usar a mangireresnte ti kappia]]
Ti kappia ket maysa kasasaad iti babaen ti kaawan iti ranggas, dagiti suppiat a panagkukua ken ti kawaya manipud ti buteng iti ranggas. Daytoy ket sapasap a naamammuan a kas ti kaawan iti busor, ti kappia ket mangisingasing pay ket ka-adda iti nasalun-at wenno baro a naagasan a interpersonal wenno internasional a pannakibiang, ti prosperidad kadagiti banag iti sosial wenno ekonomiko a nam-ay, ti pannakabangon ti ekualidad, ken ti maysa a mayat a politikal nga urnos nga agserbi ti agpayso nga interesado kadagiti amin. Iti internasional a pannakibianga, ti panawen ti kappia ket saan laeng a ti kaawan iti gubat wenno naranggas a suppiat,ngem isu pay ti ka-adda iti positibo ken madayawan a kultural ken ekonomiko a pannakibiang.
Taxandria angustifolia
Ti Taxandria angustifolia ket ti sebbangan ti kayo nga agtubo iti abagatan nga aplaya iti Akinlaud nga Australia. Daytoy a mula ket dati a naidasig a kas Agonis angustifolia ngem parte itan ti henero ti Taxandria.
Ti bassit a mula ket addaan iti nalinteg ken masansan a nasamek a porma, daytoy ket kadawyan nga agtubo iti katayag iti. Daytoy ket agsabong iti baetan ti Hunio ken Hulio ken agpataud kadagiti puraw a sabong.
Mailasin ti sebbangan kadagiti sabali a kameng ti henero babaen dagiti bulong a kadawyan a  iti kaatiddog ken naiduma a likkaong iti ngato ken medio nagtimbukel iti baba. Dagiti sepalo ket kadawyanda nga awanan iti dutdot wenno adda met dagiti dadduma nga addaan bassit iti dutdot.
Masansan a mabirukan kadagiti kalugnakan, kadagiti igid ti waig ken limitado iti pannakaiwarwaras, mabirukan laeng iti bassit a lugar iti rehion ti Great Southern a naisentro iti likmut ti Albany ket gumay-at manipud iti West Cape Howe aginggana iti Cheyne Beach nga idiay ket agtubo kadagiti nadarat a daga iti likmut ti granito.
Immuna a pormal nga impalawag babaen ti botaniko a ni Johannes Conrad Schauer idi 1844 a kas parte ti Plantae Preissianae nga obra ni Johann Georg Christian Lehmann. Ti mula ket kanungpalan manen a naidasig iti T. angustifolia iti maysa a rebision idi 2007 babaen da Wheeler ken Marchant iti baro a henero iti Taxandria.
Museo ti Orsay
Ti Museo ti Orsay (Musée d'Orsay) ket maysa a museo idiay Paris, Pransia, idiay kanigid nga igid ti Seine. Daytoy ibalbalayan ti dati a Gare d'Orsay, ti maysa a napintas a Beaux-Arte nga estasion ti perokaril a nabangon idi baetan ti 1898 ken 1900. Ti museo ket nangruna nga aglaon kadagiti Pranses nga arte manipud idi 1848 aginggana idi 1915, a mairaman dagiti pinintaan, dagiti eskultura, al-alikamen, ken potograpia. Daytoy ket mangibalbalay ti kadakkelan nga urnong dagiti maestra obra ti impresionista ken kalpasan nga impresionisa iti lubong, babaen kadagiti pintor a kas ni Monet, Manet, Degas, Renoir, Cézanne, Seurat, Sisley, Gauguin ken ni Van Gogh. Adu kadagitoy nga obra ket adda idiay Galerie nationale du Jeu de Paume sakbay ti pannakalukat ti museo idi 1986.
Taxandria callistachys
Ti Taxandria callistachys ket ti sebbangan ti bassit a mula nga endemiko iti maysa a lugar iti akin-abagatan nga Akinlaud nga Australia.
Ti nalinteg a bassit a mula ket agtubo iti katayag iti agarup a. Daytoy ket agsabong manipud iti Marso aginggana iti Septiembre ken agpataud kadagiti puraw a sabong.
Daytoy ket mabirukan kadagiti igid ti pantok, kadagiti kalugnakan ken dagiti nabasa a lugar iti panaglalam-ek ken kadagiti igid ti kalsada iti igid ti abagatan nga aplaya ti rehion ti Goldfields-Esperance iti Akinlaud nga Australia nga idiay ket agtubo kadagiti sekka, ken dagiti nadarat a daga iti likmut iti laterito wenno granito.
Sabah
Ti Sabah ket ti maysa nga estado ti Malaysia a mabirukan iti akin-amianan a paset ti Borneo, iti rehion ti Daya a Malaysia. Mabeddengan ti Sabah iti estado ti Malaysa iti Sarawak iti abagatan a laud ken iti rehion iti abagatan ti Kalimantan ti Indonesia. Ti Pederal a Teritorio ti Labuan ket timaysa nga isla iti kabangibang ti pantar ti Sabah. Makibinningay ti Sabah kadagiti pagbeddengan iti baybay iti Bietnam iti laud ken iti Filipinas iti amianan ken daya. Ti Kota Kinabalu ketti kapitolio a siudad ti estado, ti sentro ti eonomia ti estado, ken ti tugaw ti gobierno ti estado ti Sabah. Dagiti sabali a nagruna nga ili iti Sabah ket mairaman ti Sandakan ken Tawau. Mangirehistro ti senso iti 2015 ti populasion iti 3,543,500 iti estado, ken idi 2019 daytoy ket nakarkulo a dimmakel iti sumurok a 3.9 a riwriw. Ti Sabah ket addaan iti maysa nga ekuatorial a klima nga addaan kadagiti tropikal a katuduan a bakir ken adu dagiti sebbangan ti ayup ken mula. Ti estado ket addaan iti atiddog a kabambantayan iti laud a bangir a mangbukel ti parte ti Nailian a Parke ti Kambantayan Crocker. Ti Karayan Kinabatangan, ti maikadua a katiddogan a karayan iti Malaysia ket agayus iti Sabah, ken ti Bantay Kinabalu ket ti kangatuan a punto iti Sabah ken iti Malaysia.
Ti kasapaan a panagtaeng ti tao iti Sabah ket maitugotan idi 20,000–30,000 a tawen ti napalabas iti lugar ti igid ti Luek Darvel kadagiti kueba ti Madai-Baturong. Addan idi ti estado iti maysa a relasion iti panagtagilako iti Tsina manipud idi maika-14 a siglo AD. Naimpluensiaan ti Sabah babaen ti Imperio ti Brunei kadagidi maika-14 ken maika-15 a siglo, bayat a ti akindaya a parte ti teritorio ket naited iti Sultanato ti Sulu gapu ta tinulongan ti Sultanato ti imperio ti Brunei iti maysa a bakalan ken isu a naited kaniada a kas regalo idi baetan ti maika-17 ken maika-18 a siglo. Ti estado ket kanungpalan nga innala baben ti naikuarte iti Britaniko a North Borneo Chartered Company idi maika-19 a siglo. Id las-ud ti Gubat ti Sangalubongan II, ti Sabah ket sinakup babaen ti Hapon kadagiti tallo a tawen. Daytoy ket nagbalin a Kolonia ti Balangat ti Britaniko idi 1946. Idi 31 Agosto 1963, Nadatunan idi ti Sabah iti bukod a panagturay babaen ti Britaniko. Kalpasan daytoy, ti Sabah ket nagbalin a maysa kadagiti nagpundar a kameng ti Pederasion ti Malaysia (nabangon idi 16 Septiembre 1963) a kaduana ti Sarawak, Singapur (naparuar idi 1965), ken ti Pederasion ti Malaya (Malaysia Peninsular wenno Laud a Malaysia). Sinuppaita ti pederasion babaen ti kaarruba nga Indonesia, a nakaiturongan ti suppiat ti Indonesia–Malaysia kadagiti tallo a tawen a mainayon pay ti pangta a panangisilpo babaen ti Filipinas apakairamanan ti Sultanato ti Sulu, dagiti pangta a nagtultuloy ita nga aldaw.
Mangipakita ti Sabah kadagiti adu a dibersidad ti etnisidad, kultura ken pagsasao. Ti daulo ti estado ket ti gobernador, ken ammo pay a kas ti Yang di-Pertua Negeri, bayat a ti daulo ti gobierno ket ti Pangulo ti Ministro. Ti sistema ti gobierno ket asideg a naimodelo iti parlamentario a sistema ti Westminster ken addaan kadagiti maysa a kasapaan a sistema ti lehislatura ti estado iti Malaysia.Nabingbingay ti Sabah kadagiti lima nga administratibo a pannakabingbingay ken dagiti 27 a distrito. Ti Malayo ket ti opisial a pagsasao ti estado; ken tirelihion ti estado ket Islam, ngem mabalin met a masanay dagiti sabali a relihion iti ania man a parte ti estado. Ti Sabah ket ammo para iti tradisional nga instrumento ti musika, ti sompoton. Ti Sabah ket addaan kadagiti adu a masna a rekurso, ken ti ekonomiana ket napigsa a maipapan iti eksport. Dagiti kangrunaaan nga eksportna ket mairaman ti lana, gas, tarikayo ken lana ti palma. Dagiti sabali pay a nangruna ngain dustria ket agrikultura ken ekoturismo.
Elepante
Dagiti elepante wenno gadia ket dagiti dakkel a mamalia iti pamilia nga Elephantidae ken ti urnos a Proboscidea. Iti tawidan, dua a sebbangan ti mabigbigan, ti elepante ti Aprika (Loxodonta africana) ken ti elepante ti Asia (Elephas maximus), urayno adda dagiti ebidensia a mangisingsingasing a dagiti Kamul-mulaan ti Aprika nga elepante ken dagiti Kabakiran ti Aprika nga elepante agsinada a sebbangan (L. africana ken L. cyclotis). Dagiti elepante ket naiwarwarasda kadagiti amin a sub-Sahara nga Aprika, ken Abagatanh ken Abagatan a daya nga Asia. Isu laeng dagitoy ti nabatbati a probosideo; dagiti awanen a sebbangan a mairaman dagiti mamut ken dagiti mastodon. Dagiti kadakkelan a naidagaan nga ayup, ti lallaki nga elepante ti Aprika ket makaabotda ti katayag iti 4 m ken agdagsen iti 7000 kg. Dagitoy nga ayup ket addaanda kadagiti naduduma a langa a pakailasinan, a mairaman iti atiddog a proboscide para kadagiti adu a pamay-an, a nangruna iti panagrakmen kadagiti banag.
Wade–Giles
Ti Wade–Giles, sagpaminsan a naipangyababaan iti Wade, ket ti sistema ti romanisasion para iti Mandarin nga Insik. Daytoy ket naparang-ay manipud iti sistema a pinataud babaen ni Thomas Wade, idi las-ud ti tengnga ti maika-19 a siglo, ken naikkan idi ti kompleto a porma iti Diksionario ti Insik–Ingles ti 1892 ni Herbert Giles.
Ti Wade–Giles ket isu idi ti sapasap a sistema ti transkripsion iti agsasao iti Ingles a lubong para iti kaaduan a maika-20 a siglo, naus-usar daytoy kadagiti nadumaduma a pagalagadan a liblibro ti reperensia ken dagiti amin a libro a maipanggep iti Tsina a naipablaak kadagiti akinlaud a pagilian sakbay idi 1979. Daytoy ket sinukatanna dagiti sistema ti romanisasion a naibatay iti Nanjing a kadawyan idi aginggana idi naladaw a maika-19 a siglo. Daytoy ket interon a sinukatan babaen ti sistema ti pinyin (pinarang-ay babaen ti gobierno ti Insik ken naaprobaran idi las-ud ti 1958) iti nangruna a daga ti Tsina. Iti ruar ti nangruna a daga ti Tsina, daytoy ket kaaduanen a nasukatan babaen ti pinyin ngem agtultuloy nga adda kadagiti bibro ti pakasaritaan, a naisangayan kadagiti kasakbayan ti naladaw a maika-20 a siglo. Iti pay maipatinayon, ti pannakausarna ket makita pay laeng kadagiti kadawyan a nagan iti Ingles kadagiti naisangayan a tao ken dagiti lokasion a kas ti Chiang Ching-kuo wenno Taipei.
San Fabian, Pangasinan
Ti San Fabian ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti San Fabian ket nabingbingay a politikal kadagiti 34 a barbaranggay.
• Alacan
• Ambalangan-Dalin
• Angio
• Anonang
• Aramal
• Bigbiga
• Binday
• Bolaoen
• Bolasi
Sosialismo
Ti socialismo ket maysa nga ekonomiko a sistema a nailaslasin babaen ti sosial a pangtagikua dagiti pamay-an ti produksion ken ti panagtitinnulongan a panagtaripatu ti ekonomia, ken ti politikal a pilosopia a mangipakpatakder ti kastoy a sistema. Ti "sosial a panagtagikua" ket mabalin a mangitudo dagiti pagtitinnulongan a negosio, ti kadawyan a panagtagikua, estado a panagtagikua, wenno panagtagikua ti umili ti ekuidad. Adda dagiti nadumaduma kita ti sosialismo ken awan ti maymaysa a panangipalpalawag a mangsakup kadagitoy. Dagitoy ket maigiddiat kadagiti kita ti panagtagikua nga itatakderanda, ti grado a panagkammatalekda kadagiti paglakkuan wenno panagplano, no kasanonto a maurnos kadagiti kaunegan dagiti produktibo a patakder, ken ti papel ti estado iti panangipatakder ti sosialismo.
San Fabian, Pangasinan
Dagiti baranggay
• Cabaruan
• Cayanga
• Colisao
• Gomot
• Inmalog
• Inmalog Norte
• Lekep-Butao
• Lipit-Tomeeng
• Longos
• Mabilao
• Nibaliw Central
• Nibaliw East
• Nibaliw Magliba
• Nibaliw Narvarte (Nibaliw West Compound)
• Nibaliw Vidal (Nibaliw West Proper)
• Palapad
• Poblacion
• Rabon
• Sobol
• Tempra-Guilig
• Tiblong
Demograpia
none|thumb|250px|Poblacion
Dupax del Norte
Ti Dupax del Norte ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Nueva Vizcaya iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti ili ti Dupax del Norte ket nabingbingay a politikal iti 15 a barbaranggay.
• Belance
• Bulala
• Inaban
• Ineangan
• Lamo
Vasily Zaytsev
Ni Vasily Grigoryevich Zaytsev (Васи́лий Григо́рьевич За́йцев; 23 Marso 1915 – 15 Disiembre 1991) ket maysa idi a tirador ti Sobiet ken Bannuar ti Kappon ti Sobiet idi las-usd ti Sangalubongan a Gubat II. Idi baetan ti 10 Nobiembre ken 17 Disiembre 1942, idi las-ud ti Gubat ti Stalingrad, isu ket pimmatay kadagiti 225 a soldado ken dagiti opisial ti Wehrmacht ken dagiti dadduma pay a buybuyot ti Aksis, ken mairaman dagiti 11 a kabusor a tirador.
Dupax del Norte
Dagiti baranggay
• Mabasa
• Malasin (Poblacion)
• Munguia
• Oyao
• New Gumiad
• Binnuangan
• Bitnong
• Parai
Malasiqui
Ti Malasiqui ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Pangasinan iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Malasiqui ket nabingbingay a politikal kadagiti 73 a barbaranggay.
• Abonagan
• Agdao
• Alacan
• Aliaga
• Amacalan
• Anolid
• Apaya
• Asin Este
• Asin Weste
• Bacundao Este
• Bacundao Weste
• Bakitiw
• Balite
• Banawang
• Bawer
• Binalay
• Bobon
• Bolaoit
• Bongar
Taraka
Ti Taraka ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Sur iti Filipinas.
Malasiqui
Dagiti baranggay
• Butao
Taraka
Dagiti baranggay
Ti Taraka ket nabingbingay a politikal kadagiti 43 a barbaranggay.
Malasiqui
Dagiti baranggay
• Cabatling
Taraka
Dagiti baranggay
• Bandera Buisan
Malasiqui
Dagiti baranggay
• Cabueldatan
Taraka
Dagiti baranggay
• Boriongan
• Borowa
• Buadi Dingun
Malasiqui
Dagiti baranggay
• Canan Norte
• Canan Sur
Taraka
Dagiti baranggay
• Buadi Amunta
Malasiqui
Dagiti baranggay
• Cawayan Bogtong
• Don Pedro
• Gatang
Taraka
Dagiti baranggay
• Buadi Atopa
Malasiqui
Dagiti baranggay
• Goliman
Taraka
Dagiti baranggay
• Buadi Dayomangga
Malasiqui
Dagiti baranggay
• Gomez
• Guilig
• Ican
Taraka
Dagiti baranggay
• Buadi Ongcalo
Malasiqui
Dagiti baranggay
• Ingalagala
Taraka
Dagiti baranggay
• Bucalan
Malasiqui
Dagiti baranggay
• Lareg-lareg
Taraka
Dagiti baranggay
• Cadayonan Bagumbayan
Malasiqui
Dagiti baranggay
• Lasip
Taraka
Dagiti baranggay
• Caramat
Malasiqui
Dagiti baranggay
• Lepa
Taraka
Dagiti baranggay
• Carandangan Calopaan
Malasiqui
Dagiti baranggay
• Loqueb Este
• Loqueb Norte
• Loqueb Sur
• Lunec
Taraka
Dagiti baranggay
• Datu Ma-as
Malasiqui
Dagiti baranggay
• Mabulitec
Taraka
Dagiti baranggay
• Dilabayan
Malasiqui
Dagiti baranggay
• Malimpec
Taraka
Dagiti baranggay
• Dimayon
Malasiqui
Dagiti baranggay
• Manggan-Dampay
Taraka
Dagiti baranggay
• Gapao Balindong
Malasiqui
Dagiti baranggay
• Nancapian
• Nalsian Norte
Taraka
Dagiti baranggay
• Ilian
Malasiqui
Dagiti baranggay
• Nalsian Sur
Taraka
Dagiti baranggay
• Lumasa
Malasiqui
Dagiti baranggay
• Nansangaan
• Olea
• Pacuan
• Palapar Norte
Taraka
Dagiti baranggay
• Lumbac Bagoaingud
Roberto Benigni
Ni Roberto Remigio Benigni, Cavaliere di Gran Croce OMRI ket Italiano nga aktor, komidiante, mannurat ti senario ken direktor. Isu ket kimmuyog a nagsurat, nangiturong ken nagarte iti pelikula ti 1997 iti Life Is Beautiful, ken isu daytoy iti nangabakanna iti Kalaingan nga Aktor ken Gunguna ti Akademia para iti Kalaingan a Pelikula ti Ganaganaet a Pagsasao.
Malasiqui
Dagiti baranggay
• Palapar Sur
Taraka
Dagiti baranggay
• Lumbac Bubong Maindang
Malasiqui
Dagiti baranggay
• Pamaranum
Taraka
Dagiti baranggay
• Lumbac Pitakus
Malasiqui
Dagiti baranggay
• Pasima
Taraka
Dagiti baranggay
• Malungun
Malasiqui
Dagiti baranggay
• Payar
• Poblacion
Taraka
Dagiti baranggay
• Maruhom
Malasiqui
Dagiti baranggay
• Polong Norte
Taraka
Dagiti baranggay
• Masolun
Malasiqui
Dagiti baranggay
• Polong Sur
• Potiocan
• San Julian
Taraka
Dagiti baranggay
• Pagalamatan
Malasiqui
Dagiti baranggay
• Tobor