cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Prinsipe ti Asturias
Ti Pantok Príncipe de Asturias iti Masiff Vinson, Antartika ket nanaganan manipud iti Prinsipe ti Asturias.
Manticao
Dagiti baranggay
• Patag
Papa Pio
Adda idin dagiti sangapulo ket dua a papa nga agnagan ti Pio:
Manticao
Dagiti baranggay
• Punta Silum
• Tuod
• Upper Malubog
Magsaysay, Misamis Oriental
Ti Magsaysay ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Misamis Oriental iti Filipinas.
1949
Ti 1949 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Sabado iti kalendario a Gregoriano.
Magsaysay, Misamis Oriental
Dagiti baranggay
Ti Magsaysay ket nabingbingay a politikal iti 25 a barbaranggay.
1949
Abril
thumb|140px|[[Jessica Lange]]
Hunio
thumb|140px|[[Meryl Streep]]
Magsaysay, Misamis Oriental
Dagiti baranggay
• Artadi
Papa Urbano IV
Ni Papa Urbano IV (c. 1195 – 2 Oktubre 1264), ket naipasngay idi a kas ni Jacques Pantaléon, ket isu idi ti Papa manipud idi 1261 aginggana idi 1264. Isu ket saan idi a maysa a kardinal, maysa laeng kadagiti bassit a papa iti panawenna a saan a Kardinal, a mairaman ni Papa Urbano V ken Papa Urbano VI.
Magsaysay, Misamis Oriental
Dagiti baranggay
• Bonifacio Aquino
1949
Hulio
thumb|140px|[[Noli de Castro]]
Magsaysay, Misamis Oriental
Dagiti baranggay
• Cabalawan
• Cabantian
1949
Disiembre
thumb|140px|[[Jeff Bridges]]
Magsaysay, Misamis Oriental
Dagiti baranggay
• Cabubuhan
• Candiis
• Consuelo
Guipos
Ti Guipos ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Sur iti Filipinas.
Magsaysay, Misamis Oriental
Dagiti baranggay
• Damayuhan
Guipos
Dagiti baranggay
Ti Guipos ket nabennebenneg iti 17 a barbaranggay.
Magsaysay, Misamis Oriental
Dagiti baranggay
• Gumabon
Guipos
Dagiti baranggay
• Bagong Oroquieta
• Baguitan
Magsaysay, Misamis Oriental
Dagiti baranggay
• Kauswagan
Guipos
Dagiti baranggay
• Balongating
Magsaysay, Misamis Oriental
Dagiti baranggay
• Kibungsod
Guipos
Dagiti baranggay
• Canunan
Magsaysay, Misamis Oriental
Dagiti baranggay
• Mahayahay
Guipos
Dagiti baranggay
• Dacsol
Magsaysay, Misamis Oriental
Dagiti baranggay
• Pag-asa
Guipos
Dagiti baranggay
• Dalapang
Magsaysay, Misamis Oriental
Dagiti baranggay
• Poblacion
• San Isidro
Guipos
Dagiti baranggay
• Guling
Magsaysay, Misamis Oriental
Dagiti baranggay
• San Vicente
Guipos
Dagiti baranggay
• Katipunan
Magsaysay, Misamis Oriental
Dagiti baranggay
• Santa Cruz
Guipos
Dagiti baranggay
• Lintum
Magsaysay, Misamis Oriental
Dagiti baranggay
• Tibon-tibon
Guipos
Dagiti baranggay
• Litan
Magsaysay, Misamis Oriental
Dagiti baranggay
• Tulang (Cadena de Amor)
Ohio
Ti Ohio ket maysa nga estado a mabirukan idiay tennga a laud iti Estados Unidos.
Magsaysay, Misamis Oriental
Dagiti baranggay
• Villa Felipa
• Katipunan
Guipos
Dagiti baranggay
• Magting
Magsaysay, Misamis Oriental
Dagiti baranggay
• Tama
Guipos
Dagiti baranggay
• Poblacion (Guipos)
• Regla
• Sikatuna
• Singclot
Salon-de-Provence
Ti Salon-de-Provence ket maysa a komuna ti Bouches-du-Rhône a departamento idiay akin-abagatan a Pransia. Datoy ti lokasion ti ti maysa a nangruna kuartel ti pagitayaban.
Papa Clemente
Adda idin dagiti sangapulo ket uppat a papa nga agnagan ti Clemente.
Magsaysay, Misamis Oriental
Dagiti baranggay
• Tinaan
Papa Clemente
Adda pay idi dagiti dua a kontrapapa a nagnagan ti Clemente.
Nagan ti Filipinas
thumb|right|Ti [[Eskudo ti Filipinas|Eskudo ti pagilian a mangipakpakita ti opisial a nagan iti Filipino, maysa kadagiti opisial a pagsaao.]]
Ti nagan ti Filipinas (Filipino/Tagalog: Pilipinas, Espaniol: Filipinas) ket naipangyababa iti porma iti Ti Is-isla ti Filipinas, a naala manipud kenni Ari Felipe II ti Espania idi maika-16 a siglo. Idi las-ud ti ekspedision ni Ruy López de Villalobos kadagiti Isla, ti marinero nga Espaniol a ni Bernardo de la Torre ket inusarna ti nagan iti Las Islas Filipinas a kas pammadayaw idi ti Prinsipe ti Asturias, a kasisigud a mangibaga kadagiti isla ti Leyte ken Samar. Urayno ti kaadda dagiti dabali a nagan, ti nagan iti Filipinas ket kanungpalan nga isu ti nagan nga inampon ti intero a purpuro.
Ti opisial a nagan ti Filipinas, nupay kasta, ket nagbalbaliw kadagiti kurso ti pakasaritaanna. Idi las-ud ti Yaalsa ti Filipinas, ti estado ket bukod a nagtawtawag iti República Filipina, nga itan ket kinunkuna a kas ti Umuna a Republika ti Filipinas. Manipud iti paset ti panawen ti Gubat ti Espaniol–Amerikano ken ti Gubat ti Filipino–Amerikano aginggana iti Mankomunidad, dagiti kolonial a turay ti Estados Unidos ket tinawtawagada ti Filipinas kas ti Philippine Islands, ti dagus a patarus ti kasisigud a nagan iti Espaniol. Idi las-ud ti Paset ti Panawen ti Amerikano a nagrugrugi a nagparparang ti nagan a "Filipinas", ti nagan nga opisial nga inampon.
Naawan
Ti Naawan ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Misamis Oriental iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Naawan ket nabingbingay a politikal iti 10 a barbaranggay.
Lingsat Sumba
Ti Lingsat Sumba (Indones: Selat Sumba) ket ti maysa a lingsat iti Indonesia.
Daytoy ket mangisina iti isla ti Sumba manipud kadagiti nangruna nga isla ti Flores ken Sumbawa, ken dagiti pay bassit nga isla a mairaman ti Komodo ken Rinca. Daytoy ket isilpona ti Taaw Indiano iti Baybay Savu.
Sakbay ti wayaway ti Indonesia daytoyket ammo idi a kas Lingsat Sandalwood. Daytoy ket ammo pay a kas ti Baybay Savu.
Medina, Misamis Oriental
Ti Medina ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Misamis Oriental iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Medina ket nabingbingay a politikal iti 20 a barbaranggay.
• Bangbang
• Bulwa
• Cabug
• Dig-aguyan
• Duka
• Gasa
• Maanas
• Mananum Bago-o
• Mananum Daan
• North Poblacion
• Pahindong
• Portulin
• San Isidro
• San Jose
• San Roque
• San Vicente
• South Poblacion
• Tambagan
• Tup-on
Enero
Ti Enero ket ti umuna a bulan ti tawen dagiti kalendario a Huliano ken Gregoriano ken maysa kadagiti pito a bulan nga addaan iti kaatidog iti 31 nga al-aldaw. Ti umuna nga aldaw ti bulan ket ammo iti Aldaw ti Baro a Tawen. Daytoy ket, iti katimbengan, ti kalamiisan a bulan ti tawen iti kaaduan a kaunegan ti Akin-amianan a Hemisperio (nga isu daytoy ti maikadua a bulan ti panaglalam-ek) ken ti kapudotan a bulan ti tawen iti kaaduan a kaunegan ti Akin-abagatan a Hemisperio (nga isu daytoy ti maikadua a bulan ti kalgaw). Iti Akin-abagatan a hemisperio, ti Enero ket ti tiempo a kapada ti Hulio iti Akin-amianan a Hemisperio ken ti kasumbangirna met.
Pakasaritaan
right|thumb|Ti Enero, manipud iti [[Très Riches Heures du Duc de Berry]]
Ti Enero (iti Latin, Ianuarius) ket nainaganan kenni Jano, ti dios ti ruangan; ti nagan ket addaan kadagiti nagrugian iti Romano a mitolohia, a nagtaud manipud iti Latin a balikas ti ruangan (ianua) gapu ta ti Enero ket isu ti ruangan iti tawen.
Iti tradision, ti kasisigud a kalendario ti Romano ket buklen dagiti 10 a bulan nga agdagup kadagiti 304 nga aldaw, ken ti panaglalam-ek ket naikeddeng nga awan bulanna a paset ti panawen. Idi agarup a 713 SK, ti semi-mitiko a simmaruno kenni Romulo, Ari Numa Pompilio, ket isuda kano ti nagnayon kadagiti bulan ti Enero ken Pebrero, ken mangipalubos daytoy ti kalendario a mangipada ti alagaden a lunar a tawen (354 nga al-aldaw). Urayno ti Marso ket kasisigud idi nga isu ti umuna a bulan iti Kalendario ti Daan a Romano, ti Enero ket nagbalinen nga isu ti umuna a bulan ti kalendario ti tawen babaen ti Numa wenno ti Desenbirato idi agarup a 450 SK (aggigiddiat dagiti mannurat a Romano). Iti paggiddiatan, dagiti naisangayan a tawen a maipanggep kadagiti petsa ket nailasin babaen ti pananginagan dagiti dua a konsulado, nga isuda ket simrek iti opisina iti Mayo 1 ken Marso 15 aginggana idi 153 SK, idi nangrugida a simrek iti opisina idi Enero 1.
Dagiti nadumaduma a petsa ti rambakan ti Kristiano ket naus-usar para iti Baro a Tawen idiay Europa iti las-ud ti Tengnga a Panpanawen, ken mairaman ti Marso 25 ken Disiembre 25. Nupay kasta, dagiti mediebal a kalendario ket naiparparang pay laeng iti moda ti Romano kadagiti sangapulo ket dua a batong manipud iti Enero aginggana iti Disiembre. Idi rugi ti maika-i6 a siglo, dagiti pagilian ti Europa ket opisialda a nangrugrugi a nagus-usar manen iti Enero 1 a kas ti rugi ti Baro a Tawen ken sagpaminsan pay daytoy a makunkuna iti Estiklo ti Kapon gapu ta daytoy idi ti petsa ti Rambakan ti Kapon, ken isu ti maikapito nga aldaw kalpasan ti Disiembre 25.
Dagiti naipakasaritaan a nagan para iti Enero ket mairaman ti pannakaibaga a Romano, ti Ianuarius, ti Sahon a termino ti Wulf-monath (kaibuksilanna ket bulan ti lobo) ken ti panangikeddeng ni Karlomagno ti Wintarmanoth (panaglalam-ek / nalamiis a bulan). Iti Eslobeno, daytoy ket tradision a tinawtawagan iti prosinec. Ti nagan ket mainaig iti miho a tinapay ken ti tignay iti panagkiddaw ti banag ken immuna a naisurat idi 1466 iti manuskrito ti Škofja Loka.
Dagiti piesta ti Enero
thumb|Enero, pinintaan babaen ni [[Leandro Bassano]]
William Golding
Ni William Gerald Golding (19 Septiembre 1911 – 19 Hunio 1993) ket maysa idi nga Inggles a nobelista, mannaniw, dramaturgo ken laureado ti Premio Nobel iti Literatura, a kaaduan a naamammuan para iti nobelana iti Lord of the Flies. Isu ket nagungunaan pay ti Premio Booker para iti literatura idi 1980 para iti nobelana iti Rites of Passage, ti immuna libro iti trilohia ti To the Ends of the Earth.
Pagsasao a Breton
Ti Breton (Brezhoneg) ket pagsasao a Keltiko a naisasao idiay Bretania (Breizh; Bretagne), Pransia. Ti Breton ket Britoniko a pagsasao a naiyeg manipud idiay Gran Britania idiay Armorica babaen dagiti imigrado a Britano idi las-ud ti Nasapa a Tengnga a Panpanawen; isunga daytoy ket maysa nga Insular a Keltiko a pagsasao ken saan nga asideg a kabagian iti pagsasao a Galo. Ti Breton ket as-asideg a kabagian ti Korniko, gaputa dagitoy dua ket Sassao nga Abagatan a laud a Britoniko. Ti Gales ket ti natayen a Kumbriko ket ad-adayo a kabagian ti dagiti pagsasao a Britoniko
Dagiti sabali a rehional a pagsasao ti Bretania, ti Gallo, ket langue d'oïl a naala manipud ti Latin ken isunga daytoy ket asideg a kabagiuan ti Pranses.
Gaputa bimmassiten manipud ti ad-adu ngem maysa a riwriw dagiti agsasao idi agarup a 1950 iti agarup a 200,000 idi umuna a dekada ti maika-21 a sigloy, ken dagiti 61% ket laklakayda ngem 60 iti edad, ti Breton ket naidasig a kas "nakaro a madanar" babaen ti Atlas dagiti Madangran a Pagsasao iti Lubong ti UNESCO. Nupay kasta, ti bilang dagiti ubbing a mapmapan kadagiti bilingual a klase ket immadun iti 33% idi nagbaetan ti 2006 ken 2012 aginggana iti 14,709.
Josefina, Zamboanga del Sur
Ti Josefina ket maysa a maika-6 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Josefina ket nabennebenneg iti 14 a barbaranggay.
• Bogo Calabat
• Dawa (Diwa)
• Ebarle
• Gumahan (Pob.)
• Leonardo
• Litapan
• Mansanas
• Moradji
• Nemeño
• Sebukang
• Tagaytay Hill
• Upper Bagong Tudela (Pob.)
Papa Benedicto
Adda idin dagiti sangapulo ket uppat a papa nga agnagan ti Benedicto (ken tallo a kontrapapa):.
Dua wenno tallo a kontrapapa ket agnagan pay ti Benedicto:
Pagsasao a Nisvai
Dagiti pagsasao a mangpalikmut ti Nisvai ket mairaman wenno dati a mairaman ti Puerto Sandwich, Nasvang, Sörsörian, Axamb ken Avok.
Pagsasao nga Itawit
Ti Itawit (wenno Tawit a kas endonimo) ket ti pagsasao idiay Akin-amianan a Filipinas nga insasao babaen dagiti tattao nga Itawis ken asideg daytoy a kabagian ti Ibanag ken Ilokano. Saan met a kasla dagiti sabali a sasao a Filipino, ti Itawit ken dagiti kakabagianna ket agus-usarda kadagiti konsonante ti /z/, /f/, /v/, ken /dʒ/ (nailetra iti dy). Kas pagarigan, fefeg (paid), madyan (katulong), kazzing (kalding), ken bavi (baboy).
Pagsasao nga Awin
Ti Aekyom (Akium), ammo pay a kas Awin (Aiwin) ket ti pagsasao a Papuano ti Papua Baro a Guinea.
Osasco
Ti Osasco ket maysa nga ili idiay Estado ti São Paulo, Brasil a mabirukan idiay Kalatakan a São Paulo ken mairanggo a maikalima iti populasion kadagiti ili ti São Paulo. Segun ti IBGE idi 2015, ti Osasco ket agdama nga addaan iti maika-9 a kangatuan a dagup ti domestiko a produkto idiay Brasil, ken ti maikadua a kadakkelan iti Estado ti São Paulo. Ti populasion ket 696,382 (karkulo idi 2016) iti maysa a kalawa iti 64.95 km². Daytoy ket maysa kadagiti kapusekan iti populasion a siudad, ken maipada iti densidadna iti Tokyo ken Siudad ti New York. Daytoy ket naikeddeng a nangruna nga urbano a sentro iti Akinlaud a parte ti Kalatakan a São Paulo. Daytoy ket maysa idi a distrito ti Siudad ti São Paulo aginggana idi Pebrero 19, 1962, idi ti Osasco ket nagbalin nga ili. Ti pagsasao ti siudad ket "Urbs labor", insasao a Latin a ti kayatna sawen ket "Obra ti Siudad".
Pagsasao a Pa
Ti pagsasao a Pa, ammo pay a kas Pare wenno Akium-Pare, ket ti pagsasao a Papuano ti Papua Baro a Guinea.
Pagsasao nga Emae
Ti pagsasao nga Emae ket ti pagsasao a Polinesio a naisasao idiay Vanuatu.
Nakagawa, Hokkaido
Ti Nakagawa (中川町) ket ti maysa a ili a mabirukan iti Subprepektura ti Kamikawa, Hokkaido, Hapon.
Nailian a Parke ti Turod Cassamata
Ti Nailian a Parke ti Turod Cassamata ket nasalakniban a lugar iti Filipinas a mabirukan idiay ili ti Bangued, Abra idiay Rehion Administratibo ti Kordiliera. Ti parke ket sakupenna ti kalawa dagiti 57 nga ektaria ken nairangarang a nasalakniban a lugar idi 1974.
Nakagawa, Hokkaido
Manipud idi Marso 31, 2017, ti ili ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 1,585 ken ti densidad ti populasion iti 2.7 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 594.87 km².
Nailian a Parke ti Turod Cassamata
Ti lokasionna kadagiti akin-abagatan a patingga ti ili ti Bangued babaen ti kalsada ti Ilocos Sur-Abra ket mangpalubos ti nalaka nga ipapan dagiti agtataeng. Ti turod ket nalaka met a makalay-at babaen ti nasillaudan a kalsada wenno babaen ti pannagna dagiti konkreto nga agdan. Dagiti agbisbisita ket magun-gunaanda kadagiti panoramiko a panagtan-aw iti bassit nga ili iti baba ken ti pay sibubukel a gay-at ti ginget ti Karayan Abra a naaripingan babaen ti Kordiliera Sentral ken dagiti kabambantayan ti Ilocos. Ti 990 a metro (3,248 a kadapan) a katayag ti Bantay Banti Goolong (matawtawagan pay ti bantay iti "Sleeping Beauty" babaen dagiti umili) ket naipangpangruna a nakangayngayed manipud iti Parke Victoria a mabirukan idiay pantok ti turod. Iti pay maipatinayon iti parke ken dagiti dalan ti bantay, ti Turod Cassamata ket mangited pay kadagiti pakultad a kas dagiti paglaguyan, otel ken ampiteatro. Ti parke ket lugar pay ti dakkel a pagidulinan ti danum ken ti altar ni Birhen Maria.
Listaan dagiti nailian a parke ti Filipinas
Dagiti Nailian a Parke ti Filipinas (Filipino: Pambansang Liwasan ng Pilipinas) ket dagiti lugar ti masna wenno naipakasaritaan a pateg a naikeddeng a masalakniban ken natalinaay a panagusar babaen ti Departamento ti Enbironmento ken dagiti Masna a Rekurso babaen ti Tignay ti Sistema ti Nailian a Naipagkaykaysa ti Nasalakniban a Luglugar (1992). Manipud idi 2012, addan dagiti 240 a nasalakniban a lugar ti Filipinas, ken kadagitoy ket 35 ti naidasigen a kas dagiti Nailian a Parke.
thumb|200px|[[Nailian a Parke ti Subteraneo a Karayan ti Puerto Princesa]] thumb|200px|[[Nailian a Parke ti Ginasut nga Is-isla]] thumb|200px|[[Bantay Pulag|Nailian a Parke ti Bantay Pulag]] thumb|200px|[[Nailian a Parke ti Biak-na-Bato]] thumb|200px|[[Peninsula ti Caramoan|Nailian a Parke ti Caramoan]] thumb|200px|Ti [[Bantay Natib idiay Nailian a Parke ti Bataan]] thumb|200px|[[Nailian a Parke ti Balbalasang-Balbalan]] thumb|200px|[[Dissuor Pagsanjan|Nailian a Parke ti Baw-ang Pagsanjan]] thumb|200px|[[Bantay Arayat|Nailian a Parke ti Bantay Arayat]] {{legend|#CFECEC|Lugar a Tawid ti Lubong wenno paset ti Lugar a Tawid ti Lubong|border=solid 1px #AAAAAA}}
Pagsasao a Nasvang
Ti pagsasao a Nasvang ket ti maysa a pagsasao nga Oceaniko a naisasao idiay abagatan a daya a Malekula, Vanuatu, babaen dagiti agarup a 275 nga agsasao.
Dagiti pagsasao a mangpalikmut ti Nasvang ket mairaman wenno dati a mairaman ti Puerto Sandwich, Nisvai, Sörsörian, Axamb ken Navwien.
Dumingag
Ti Dumingag ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Dumingag ket nabennebenneg iti 44 a barbaranggay.
• Bag-ong Valencia
• Bagong Kauswagan
Sasao nga Angan
Ti sasao nga Angan ket ti pamilia ti sasao a Trans–Baro a Guinea iti panangidasig ni Malcolm Ross. Ti sasao nga Angan ket nalawagda nga umiso a pamilia. Immunada a a nailasin a kasta babaen da J. Lloyd ken A. Healey idi 1968; indasig ni Wurm (1975) isuda a kas Trans–Baro a Guinea.
Dumingag
Dagiti baranggay
• Bagong Silang
• Bucayan
Sasao nga Angan
Dagiti pangsandi (nawaya ken dagiti pangyuna ti banag) ket: ! !!sg!!du!!pl !1 !2 !3 (=3sg)||*ku (=3sg)
Dumingag
Dagiti baranggay
• Calumanggi
• Canibongan
• Caridad
• Danlugan
• Datu Totocan
Bulgaria
Ti Bulgaria (България, tr. Bǎlgariya), opisial a ti Republika ti Bulgaria (Република България, tr. Republika Bǎlgariya, ), ket ti pagilian idiay akin-abagatan a daya nga Europa. Daytoy ket bineddengan ti Romania iti amianan, ti Serbia ken Amianan a Macedonia iti laud, ti Gresia ken Turkia iti abagatan, ken ti Baybay Nangisit iti daya. Iti kaadda ti teritorio iti, ti Bulgaria ket ti maika-16 a kadakkelan a pagilian idiay Europa.
Dagiti naurnos a prehistoriko a kultura ket nangrugi a nagdur-as kadagiti agdama a daga ti Bulgaria idi las-ud ti paset ti panawen ti Neolitiko. Ti taga-ugma a pakasaritaanna ket nakakita iti kaadda dagiti Trasio, Griego, Persiano, Keltiko, Romano, Godo, Alano ken Huno. Ti iyaadda ti naikaykaysa nga estado ti Bulgaria ket addan manipud iti Umuna nga Imperio ti Bulgaria idi 681 AD, nga isu ti kaaduan a nangituray dagiti Balkano ken naganno a kas sentro ti kultura para kadagiti Eslabo idi las-ud ti Tengnga a Panpanawen. Iti pannakatuang ti Maikadua nga Imperio ti Bulgaria idi 1396, dagiti teritoriona ket tinurayan ti Otomano kadagiti ganggani a lima a siglo. Ti Gubat ti Ruso-Turko ti 1877–78 ket nakaiturongan ti pannakaporma ti Makatlo nga Estado ti Bulgarian. Dagiti simmaruno a tawen ket nakakita kadagiti nadumaduma a suppiat kadagiti kaarrubana, a nakaaramidan ti panagkaddua ti Bulgaria iti Alemania kadagiti dua a gubat ti sangalubongan. Idi 1946, nagbalin daytoy a maysa partido a sosialista nga estado a kas parte ti indauluan ti Sobiet nga Akindaya Grupo. Idi Disiembre 1989 ti nagturturay a Partido Kumunista ket nangipalubos kadagiti panagbubutos iti adu a partido, nga isu ti kanungpalan a nakaiturongan ti transision ti Bulgaria iti demokrasia ken iti naibatay iti panagtagilako nga ekonomia.
Ti populasion ti Bulgaria iti 7.2 a riwriw a tattao ket kaaduan nga urbanisado ken kaaduan a naisentro kadagiti administratibo a sentro dagiti 28 a probinsiana. Kaaduan dagiti aktibidad iti komersio ken kultura ket naisentroda idiay Sofia, ti kapitolio ken kadakkelan a siudadna. Ti kapigsaan a sektor ti ekonomia ket ti nadagsen nga industria, bileg nga inhenniero, ken agrikultura, ken dagitoy amin ket agtaltalek kadagiti lokal a masna a rekurso.
Ti agdama a politikal nga estruktura ti pagilian ket nangrugi iti pannakaammpon ti demokratiko a batay-linteg idi 1991. Ti Bulgaria ket maysa nga unitario a parlamentario a republika nga addaan idi nangato a grado iti panankaipatengnga iti politika, administratibo, ken ekonomia. Daytoy ket kameng ti Kappon ti Europa, NATO, ken ti Konseho ti Europa; ti nagpundar nga estdo ti Gunglo para iti Seguridad ken Panagtitinnulong idiay Europa (OSCE); ken nakaalan iti tugaw iti Konseho ti Seguridad iti Nagkaykaysa a Pagpagilian iti namitlo a beses.
Dumingag
Dagiti baranggay
• Dilud
• Ditulan
• Dulian
• Dulop
• Guintananan
• Guitran
• Gumpingan
• Labangon
• Libertad
• Licabang
• Lipawan
• Lower Landing
• Lower Timonan
• Macasing
• Mahayahay
• Malagalad
• Manlabay
• Maralag
• Marangan
• New Basak
Kumalarang
Ti Kumalarang ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Kumalarang ket nabingbingay a politikal iti 18 a barbaranggay.
• Bogayo
• Bolisong
Dumingag
Dagiti baranggay
• Saad
• Salvador
Kumalarang
Dagiti baranggay
• Boyugan West
Nailian a Parke ti Turod dagiti Bannuar ti Akin-amianan a Luzon
Ti Nailian a Parke ti Turod dagiti Bannuar ti Akin-amianan a Luzon ket nailian a parke idiay Republika ti Filipinas, a mabirukan kadagiti ili ti Santa ket ti bassit a paset idiay Narvacan, iti probinsia ti Ilocos Sur. Ti nasalakniban a lugar ket nabangon idi Hulio 9, 1963 babaen ti Proklamasion Blng. 132.
Kumalarang
Dagiti baranggay
• Bualan
Nailian a Parke ti Turod dagiti Bannuar ti Akin-amianan a Luzon
Ti nasalakniban a lugar ket sakupenna ti dagiti napintas a senario ti banbantay aginggana iti kangato iti  a kaariping ti Baybay Abagatan Tsina. Dagiti aktibidad a maaramid iti daytoy a parke ket mairaman ti pannagna, panagbisikleta ti bantay wenno panagpasiar.
Kumalarang
Dagiti baranggay
• Diplo
Dumingag
Dagiti baranggay
• San Juan
Kumalarang
Dagiti baranggay
• Gawil
Dumingag
Dagiti baranggay
• San Pablo (Pob.)
Kumalarang
Dagiti baranggay
• Gusom
Dumingag
Dagiti baranggay
• San Pedro (Pob.)
Kumalarang
Dagiti baranggay
• Kitaan Dagat
• Lantawan
Dumingag
Dagiti baranggay
• San Vicente
Kumalarang
Dagiti baranggay
• Limamawan
Dumingag
Dagiti baranggay
• Senote
Kumalarang
Dagiti baranggay
• Mahayahay
Dumingag
Dagiti baranggay
• Sinonok
Kumalarang
Dagiti baranggay
• Picanan
• Poblacion
Dumingag
Dagiti baranggay
• Sunop
Kumalarang
Dagiti baranggay
• Salagmanok
• Secade
• Suminalum
Dumingag
Dagiti baranggay
• Tagun
• Upper Landing
• Upper Timonan
San Agustin, Romblon
Ti San Agustin ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Romblon iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti San Agustin ket nabingbingay kadagiti 15 a barbaranggay.
• Bachawan
• Binongahan
• Buli
• Cabolutan
• Cagbuaya
• Cawayan
• Doña Juana
• Dubduban
• Binugusan
1947
Ti tawen idi 1947 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra E).
San Agustin, Romblon
Dagiti baranggay
• Lusong
• Mahabang Baybay (Long Beach)
• Poblacion
1947
Pimmusay
thumb|145px|[[Max Planck]] thumb|145px|[[Henry Ford]]
San Agustin, Romblon
Dagiti baranggay
• Camantaya
Opol
Ti Opol ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Misamis Oriental iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Opol ket nabingbingay a politikal iti 14 a barbaranggay.
• Baranggay Awang
• Baranggay Bagocboc
• Baranggay Barra
• Baranggay Cauyonan
• Baranggay Igpit
• Baranggay Limonda
• Baranggay Luyong bonbon
• Baranggay Malanang
• Baranggay Nangcaon
• Baranggay Patag
• Baranggay Poblacion
• Baranggay Taboc
• Baranggay Tingalan
Lingsat Wetar
Ti Lingsat Wetar (Selat Wetar) ket mangisina iti akindaya a parte ti isla ti Timor manipud iti isla ti Wetar. Daytoy ket mabirukan iti pagbaetan dagiti pagilian ti Indonesia iti amianan ken ti Daya a Timor iti abagatan. Iti laud ket ti Atauro, ken iti labesna ket ti Lingsat Ombai; bayat nga iti daya ket ti akin-abagatan a parte ti Baybay Banda ken ti akin-abagatan unay ti Is-isla Maluku. Iti kaakikidan a puntona, ti lingsat ket 36 km iti kaakaba.
thumb|left|Ti Banbantay ti Díli ken dagiti bangka a makita manipud iti baybay.
Sénas
Ti Sénas ket maysa a komuna ti Bouches-du-Rhône a departamento idiay akin-abagatan a Pransia.
Labangan
Ti Labangan ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Labangan ket nabingbingay a politikal iti 25 a barbaranggay.
• Bagalupa
• Binayan
• Bokong
• Bulanit
• Cogonan
• Combo
• Dalapang
• Dimasangca
• Dipaya
• Langapod
• Lantian
• Lower Campo Islam (Pob.)
• Lower Pulacan
• Lower Sang-an
• New Labangan
• Old Labangan
• San Isidro
• Santa Cruz
• Tapodoc
• Tawagan Norte
1571
Ti tawen ti 1571 ket kadawyan idi a tawen a nangrugi iti Lunes iti kalendario a Huliano.
Labangan
Dagiti baranggay
• Upper Pulacan
Burkina Faso
Ti Burkina Faso –  ken ammo pay iti ababa a porma ti naganna ti Burkina – ket maysa a napalikmutan ti daga a pagilian idiay Laud nga Aprika. Daytoy ket napalikmutan babaen dagiti innem a pagilian: ti Mali iti amianan, ti Niger iti daya, ti Benin iti abagatan a daya, ti Togo ken ti Ghana iti abagatan, ken ti Côte d'Ivoire iti abagatan a laud. Ti kapitolio ti pagilian ket ti Ouagadougou.
Labangan
Dagiti baranggay
• Upper Sang-an
Burkina Faso
Ti kadakkel daytoy ket nga addaan iti nakarkulo a populasion iti sumurok a 21,510,181. Daytoy ket dati a tinawtawgan iti Republika ti Akin-ngato a Volta, daytoy ket nanaganan manen idi 4 Agosto 1984, babaen ni Presidente Thomas Sankara, a kayatna a sawen ket "ti daga dagiti agtaktakder a tattao" kadagiti nangruna a patneng a pagsasao ti pagilian iti Mòoré ken Dioula. Iti pannakaisimbolo, ti "Burkina" ket mabalin a maipatarus iti, "tattao iti integridad", manipud iti pagsasao a Mòoré ken "Faso", ken "ama a daga" iti Dioula. Dagiti agtataeng ti Burkina Faso ket tinawtawagan a kas dagiti Burkinabè.
Ti Burkina Faso ket natagtagitao manipud idi 14,000 ken 5000 BC babaen dagiti agan-anup-agburburas ti pagilian idiay rehion ti amianan a laud ti pagilian. Dagiti taltalon a pagtataengan ket nagparparangda idi baetan ti 3600 ken 2600 BC. A tattan ket ti tengnga a Burkina Faso a nangruna a binukel idi dagiti Mossi a pagarian. Dagitoy a pagarian ti Mossi ket nagbalin a Pranses a protektorado idi 1896. Kalpasan ti pannakagun-od ti waywaya manipud iti Pransia idi 1960, ti pagilian ket napan kadagiti adu a panagbalbaliw ti gobierno aginggana idi dimteng ti agdama a pormana, ti semi-presidensial a republika. Ti presidente ket ni Blaise Compaoré.
Daytoy ket kameng ti Kappon ti Aprika, Komunidad dagiti Estado ti Sahel-Sahara, La Francophonie, Organisasion ti Islamiko a Pagtitinnulongan ken Ekonomiko a Komunidad dagiti Estado ti Aprika.
Samuel Beckett
Ni Samuel Barclay Beckett (13 Abril 1906 – 22 Disiembre 1989) ket maysa idi a nobelista, dramaturgo, direktor ti teatro, ken mannaniw, a kaaduan a nagtaeng idiay Paris iti manakman a kabibiagna ken nagsursurat iti Inggles ken Pranses.
Sasao nga Awin–Pa
Ti sasao nga Awin–Pa wenno Awin–Pare ket ti bassit a pamilia ti sasao a Trans–Baro a Guinea (TNG) iti panangidasig ni Malcolm Ross. Innayon ni Stephen Wurm (1975) isuda iti maysa a napadakkel a sanga ti Tengnga ken Abagatan a Baro a Guinea ti TNG, ti puesto a pinanawan ni Ross (2005).
! !!sg!!du!!pl !1 !2 !3 (Ti dual ken dagiti porma ti ad-adu ngem maysa ket saanda a nalawag.)
Abulug
Ti Abulug ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Cagayan iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti ili ti Abulug ket nabingbingay a politikal iti 20 a barbaranggay.
• Alinunu
• Bagu
• Banguian
• Calog Norte
Sarah Lahbati
Ni Sarah Alzol Nagbati ( idiay Hinebra, Suisa) ket Suiso-Filipino nga aktres ken nakisalisal iti "reality show" ken nakagun-od iti pannakabigbig iti midia a kas kamaudian iti maika-5 a paset ti panawen ti StarStruck.
Abulug
Dagiti baranggay
• Canayun
• Centro (Poblacion)
• Dana-Ili
• Guiddam
1948
Ti 1948 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Huebes iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra DC).
Abulug
Dagiti baranggay
• Libertad
Podgorica
Ti Podgorica (Montenegrino/Serbio: Podgorica / Подгорица, lit. "sirok ti bassit a turod") ket isu ti kapitolio ken kadakkelan a siudad iti Montenegro.
Abulug
Dagiti baranggay
• Lucban
1948
Enero
140px|thumbnail|right|[[Ichiro Mizuki]]
Podgorica
Ti nasayaat a puesto ti Podgorica idiay pagsasabtan ti karayan Ribnica ken Morača ken ti punto a pagsasabtan iti nalames a Tanap ti Zeta ken Ginget ti Bjelopavlići ket nakaawawis iti panagtaeng. Ti siudad ket asideg kadagiti sentro ti ski iti amianan ken dagiti pagliwliwaan iti igid ti baybay idiay Baybay Adriatiko.
Abulug
Dagiti baranggay
• Pinili
1948
Hulio
thumb|140px|[[Richard Simmons]]
Podgorica
Ti maysa a senso idi 2011 ket nangikabil ti populasion ti siudad iti 150,977. Ti Podgorica a munisipalidad ket aglaon ti 10.4% iti teritorio ti Montenegro ken 29.9% ti populasionna. Isu daytoy ti administratibo a sentro iti Montenegro ken isu pay ti ekonomiko, kultura ken edukasion a sentro ti daytoy a pagilian.
Abulug
Dagiti baranggay
• Santa Filomena
Nailian a Parke ti Sagrado a Bantay
Ti Nailian a Parke ti Sagrado a Bantay ket nailian a parke idiay Siudad ti Marawi, Lanao del Sur iti Akin-abagatan a Filipinas. Ti 94 nga ektaria (230-acre) a nailian a parke ken nasalakniban a lugar, a mabirukan kadagiti baranggay ti Guimba ken Papandayan, ket nabangon idi Agosto 5, 1965 babaen ti Republika Tignay Blng. 4190. Ti parke ket turayan babaen ti Bantay Mupo, ti agtayag iti  a natayen a bulkan nga addaan iti narimbaw a kono. Dagiti aktibidad iti dayta a parke ket mairaman ti panagbuybuya kadagiti billit ken pannagna iti tuktok ti bantay nga idiay ket adda mabirukan a waig.
1948
Septiembre
thumb|140px|[[Jeremy Irons]]
Enero
thumb|140px|[[Mahatma Gandhi]]
Abulug
Dagiti baranggay
• Siguiran
Podgorica
Etimolohia
Ti kayatna a sawen ti nagan a Podgorica ket "sirok ti Gorica" iti Pagsasao a Montenegrino. Ti Gorica (maipatarus ti "bassit a turod" wenno pantok) isu daytoy ti nagan ti naabbongan ti sipres a turod a pakatan-awan ti sentro ti siudad.
1948
Pebrero
thumb|140px| [[Sergei Eisenstein]]
Abulug
Dagiti baranggay
• Simayung
Podgorica
Etimolohia
Iti tallo a kilometro (1.9 milia) iti amianan a laud ti Podgorica ket naisanglad dagiti nadadael a tidda ti Doclea, ti maysa nga ili nga ammo dagiti Griego, sakbayan ti Romano ken Roman a paset ti panawen. Ti Romano nga Emperador a ni Diocletian ket naggapu iti daytoy a rehion. Kadagiti sumagad a siglo, Dagiti Romano ket "nagpasayaatda" iti nagan a Dioclea, a nagkamalida a nangipagarup a ti "i" ket napukawen iti panangisao. Ti "Duklja" ket isu ti kaudian (Eslabo) a bersion ti balikas.
Idi nabangon daytoy (sakbay ti maika-11 a siglo), ti ili ket tinawtawagan a kas ti Birziminium. Idi Tengnga a Panawen, daytoy ket ammo a kas ti Ribnica. Ti nagan a Podgorica ket naus-usaren manipud idi 1326. Manipud idi 1946 aginggana idi 1992, ti siudad ket nanaganan idi iti Titograd a naipammadayaw kenni Josip Broz Tito, ti dati a Presidente ti Yugoslavia.
Lakewood, Zamboanga del Sur
Ti Lakewood ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Sur iti Filipinas.
Abulug
Dagiti baranggay
• Sirit
Lakewood, Zamboanga del Sur
Dagiti baranggay
Ti Lakewood ket nabingbingay a politikal iti 14 a barbaranggay.
Abulug
Dagiti baranggay
• San Agustin
Lakewood, Zamboanga del Sur
Dagiti baranggay
• Bagong Kahayag
Abulug
Dagiti baranggay
• San Julian
1948
Abril
right|thumb|140px|[[Manuel Roxas]]
Abulug
Dagiti baranggay
• Santa Rosa
Sausset-les-Pins
Ti Sausset-les-Pins ket maysa a komuna ti Bouches-du-Rhône a departamento idiay akin-abagatan a Pransia.
Lokasion
Daytoy ket asideg idiay Carry-le-Rouet, isu a daytoy manipud idi 1908 dagitoy dua a purok ket saanda a husto a nabeddengan. Iti pay maipatinayon, daytoy ket 35 km a kaadayo manipud idiay Marseille, ken42 km a kaadayo manipud idiay Aix-en-Provence.
Klima
Ti tabla dita baba ket mangipakpakita kadagiti temperatura ken panagtudtudo para iti paset ti panawen ti 1971-2000 :
Lakewood, Zamboanga del Sur
Dagiti baranggay
• Baking
1946
Ti 1946 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Martes iti kalendario a Gregoriano.
Lakewood, Zamboanga del Sur
Dagiti baranggay
• Biswangan
1946
Enero
thumb|140px|[[Diane Keaton]]
Lakewood, Zamboanga del Sur
Dagiti baranggay
• Bululawan
1946
Mayo
thumb|140px|[[Cher]]
Hunio
thumb|140px|[[Donald Trump]]
Lakewood, Zamboanga del Sur
Dagiti baranggay
• Dagum
• Gasa
1946
Oktubre
thumb|140px|[[Susan Sarandon]] thumb|140px|[[Pacita Abad]]
Nobiembre
thumb|140px|[[Sally Field]]
Lakewood, Zamboanga del Sur
Dagiti baranggay
• Gatub
• Lukuan
• Matalang
• Poblacion (Lakewood)
• Sapang Pinoles
• Sebuguey
Biograpia
thumb|250px|Ti maikatlo a tomo ti 1727 nga edision ti [[Biag dagiti Natakneng a Griego ken RomanoPlutarch nga inmaldit babaen ni Jacob Tonson.]]
Lakewood, Zamboanga del Sur
Dagiti baranggay
• Tiwales
Biograpia
Ti biograpia ket maysa a naisalaysayan a deskripsion wenno panangilaglagip iti biag ti maysa a tao. Daytoy ket buklen dagiti adu a batayan ti kinapudno (edukasion, trabaho, dagiti relasion, ken ipupusay) – ti maysa a biograpia ket mangipakpakita pay ti pannapakapadas ti suheto kadagitoy a paspasamak. Saan a kas ti maysa a bariweswes wenno curriculum vitae (résumé), ti biograpia ket mangpresenta ti sarita ti biag ti maysa a suheto, a mangilawlawag kadagiti nadumaduma nga aspeto ti kabibiagda, a mairaman kadagiti nalimed a salaysay ti panagpadas, ken mabalin a mangiraman iti maysa a panagusig iti personalidad ti suheto.
Lakewood, Zamboanga del Sur
Dagiti baranggay
• Tubod
Sugbongcogon
Ti Sugbongcogon ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Misamis Oriental iti Filipinas.
Biograpia
Dagiti biograpiko nga obra ket kadawyan a saan a piksion, ngem ti piksion ket mabalin pay a mausar a mangipakita ti biag ti maysa a tao. iti maysa a nauneg a porma it biograpiko a panangisakup ket makunkuna a legado a panagsurat. Dagiti obra iti nadumaduma a kita ti midia — manipud iti literatura aginggana ti pelikula — ket mangporma ti henero a makunkuna a biograpia.
Sugbongcogon
Dagiti baranggay
Ti Sugbongcogon ket nabingbingay a politikal iti 10 a barbaranggay.
Biograpia
Ti maysa a naipalubos a biograpia ket naisurat nga adda ti pammalubos, pannakitinnulongan, ken sagpaminsan, ti pannakibinglay ti maysa a suheto wenno ti maysa a tawidan ti suheto. Ti maysa nga autobiograpia ket bukod a sinursurat ti maysa a tao para kaniada, a sagpaminsan a tinultulongan ti maysa kolaborador wenno parbo a mannurat.
Urmot
Ti urmot ti buok a nayarpaw iti sanguanan iti paset ti mabagbagi, ti tampog, ken no dadduma iti sellang ken rabaw ti puon ti luppo. Mangrugi nga agtubo ken agdakkel ken pumuskol ti urmot ti tao iti panawen ti puberty wenno panagbaro ken panagbalasang ti tao.
Pebrero
Ti Pebrero ket isu ti maika-2 a bulan ti tawen dagiti kalendario a Huliano ken Gregoriano. Daytoy ti kaababaan a bulan ket isu laeng ti bulan nga addaan iti basbassit ngem 30 nga al-aldaw iti kadawyan a tawen. Ti Pebrero ket addaan iti 28 nga al-ldaw kadagiti kadawyan a tawen wenno 29 nga al-aldaw kadagiti bisiesto a tawen.
Ti Pebrero ket isu ti maikatlo a bulan ti panaglalam-ek idiay Akin-amianan a Hemisperio. Idiay Akin-abagatan a Hemisperio, ti Pebrero ket isu ti maikatlo a bulan ti kalgaw (ti panawen a kapada ti Agosto idiay Akin-amianan a Hemisperio).
Pakasaritaan
thumb|Ti Pebrero, manipud iti [[Très riches heures du Duc de Berry]] thumb|Pebrero, babaen ni [[Leandro Bassano]] thumb|Tsokolate para iti [[Aldaw ni San Balentino]] Ti Romano a bulan ti Februarius ket nainaganan idi manipud iti Latin a termino ti februum, a ti kaibuksilanna ket puripikasion, babaen ti rito a puripikasion ti Februa a matenggel iti Pebrero 15 (kabus a bulan) iti daan a lunar a kalendario a Romano. Ti Enero ken Pebrero ket isu idi dagiti naudi a bulan a nainayon iti kalendario a Romano, gapu ta dagiti Romano idi ket inkedkeddengda a ti panaglalam-ek a kas awan ti bulanna a paset ti panawen. Dagitoy ket innayon babaen ni Numa Pompilius idi agarup a 713 SK. Ti Pebrero ket nagtultuloy a ti naudi a bulan ti tawen a kalendario aginggana idi panawen ti decemvirs (c. 450 SK), idi nagbalin daytoy a ti maikadua a bulan. Kadagiti naisangayan a nagbaetan, ti Pebrero ket napasardeng idi kadagiti 23 wenno 24 nga aldaw, ken ti 27 nga aldaw a nasengngatan ti bisiesto a bulan, ti Intercalaris, ket dagus isi a naisengngat kalpasan ti Pebrero tapno maipasayaat ti tawen kadagiti panawen.
Babaen kadagiti reporma a nakaitakderan ti kalendario a Huliano, nawaswas idi ti Intercalaris, dagiti bisiesto a tawen ket kankanayonda nga adda iti tunggal uppat a tawen, ken kadagiti Pebrero ti bisiesto a tawen ket nanayonanda iti maika-29 nga aldaw. Kalpasan dayta, nagtalinaay daytoy nga isu ti maikadua a bulan iti tawen ti kalendario, a ti kaibuksilanna ket ti urnos dagiti bulan ket naiparangda (Enero, Pebrero, Marso, ..., Disiembre) iti kaunegan iti kalendario a maitaldiap iti tawen. Uray idi las-ud ti Tengnga a Panpanawen, idi ti nabilangan a tawen ti Anno Domini ket nangrugi iti Marso 25 wenno Disiembre 25, ti maikadua a bulan ket ti Pebrero no dagiti amin a duapulo ket dua a bulan ket maiparangda nga agsasaruno. Dagiti reporma ti kalendario a Gregoriano ket nangbaliw bassit kadagiti sistema para iti panangikeddeng no ania dagiti tawen ket dagiti bisiesto a tawen ken isu nga aglaon kadagiti 29 nga aldaw a Pebrero.
Iti Eslobeno, ti Pebrero ket tradisional a tinawtawagan iti svečan, a mainaig kadagiti karambano wenno dagiti Candlema. Daytoy a nagan ket nagtaud manipud iti sičan, ken naisurat a kas svičan iti New Carniolan Almanac manipud idi 1775 ken nabaliwan iti kanungpalan a pormana babaen ni Franc Metelko iitilibrona iti New Almanac manipud idi 1824. Ti nagan ket nailetra pay a kas sečan, a ti kayatna a sawen ket "ti bulan a panagpukan kadagiti kayo". Idi 1848, naisingasing idi iti Kmetijske iti rokodelske novice babaen ti Kagimongan ti Eslobeno iti Ljubljana a tawagan daytoy a bulan iti talnik (mainaig iti panagtunaw iti yelo), ngem saan met a nausar unay. Ti kapanunotan ket insingasing idi babaen ti padi ken patriota a ni Blaž Potočnik. Ti sabali pay a nagan idi ti Perero iti Eslobeno ket ti vesnar, manipud iti mitolohiko a karakter Vesna.
1945
Ti 1945 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Lunes iti kalendario a Gregoriano.
Marso
thumb|140px|[[Rodrigo Duterte]]
Pagsasao a Mele-Fila
Ti pagsasao a Mele-Fila (Ifira-Mele) ket ti pagsasao a Polinesio a naisasao idiay Mele ken Ifira idiay isla ti Efate iti Vanuatu.
Pagsasao a Futuna-Aniwa
Ti pagsasao a Futuna-Aniwa ket ti pagsasao a naisasao idiay Probinsia ti Tafea iti Vanuatu kadagiti kaarrubayan nga isla ti Futuna ken Aniwa. Ti pagsasao ket addaan kadagiti agarup a 1,500 nga agsasao. Daytoy ket pagsasao a Polinesio iti pamilia ti sasao nga Austronesio.
Daytoy ket masansan a tinawtawagan iti Laud a Futunan tapno mailasin daytoy manipud iti Daya a Futunano a naisasao kadagiti isla ti Futuna ken Alofi iti Wallis ken Futuna.
Nailian a Parke ti Turod Bangan
Ti parke ket naipakasaritaan ken kultural a dulon ti Nueva Vizcaya, gapu ta lugar daytoy ti immuna a misa iti probinsia idi 1739 a minisaan babaen ti Padi a ni Pedro Freire. Ti pasamak ket mangmarka pay ti pannakapundar ti ili ti Bayombong. Ti parke ket lugar pay ti tinawen nga "Es-estasion ti Krus" nga inar-aramid babaen ti lokal a simbaan ti Katoliko iti las-ud ti panawen ti Kuaresma ken nagus-usarda kadagiti sibibiag nga aktor a mangipakpakita kadagiti kinaudi a kanito ti pannakailansa iti krus ni Hesukristo. Daytoy ket nasayaat pay a tinawen a pagpasiaran para kadagiti mannagayat a magmagna nga adda pay pagtan-awan a lugar iti napintas a buya dagiti kaarrubayan a ginget a binukel babaen dagiti banbantay ti Caraballo ken Kordiliera Sentral.
Nailian a Parke ti Bataan
Ti Nailian a Parke ti Bataan ket nasalakniban a lugar iti Filipinas a mabirukan kadagiti kabambantayan iti kaunegan ti Peninsula ti Bataan iti Tengnga a Luzon 101 a kilometro nga amianan a laud manipud iti Manila. Ti parke ket sakupenna ti kalawa iti 23,688 nga ektaria a mangas-askaw ti akin-amianan a gudua ti probinsia ti Bataan iti asideg a pagbeddenganna iti Subic Bay Freeport Zone, Zambales. Ti parke ket immuna a nabangon idi 1945 babaen ti Proklamasion Blng. 24 nga addaan iti immuna a kalawa iti 31,000 nga ektaria. Daytoy ket napabassit idi 1987 iti agdama a kadakkelna iti 23,688 ha. Ti parke ket aglaon kadagiti nadumaduma a pakailaglagipan ti Sangalubongan a Gubat II a naipakasaritaan nga ammo a kas ti lugar ti Martsa iti Patay ti Bataan. Ti kangatuan a pantok ti Bataan ket ti Bantay Natib ket mabirukan pay iti daytoy a parke.
Topograpia ken ekolohia
Ti Nailian a Parke ti Bataan ket naabongotan babaen ti tropikal a bakir ken dagiti kabambantayan a langa ti daga nga addaan kadagiti adu a lanag ti heolohia a kas dagiti karayan, dagiti ubbog ken dagiti dissuor. Dagiti dissuor ti Pasukulan ken Dunsulan ket mabirukan dagitoy iti daytoy a parke, ken dagiti pay nangruna a sebbangan dagiti sabong ken dagiti orkidia. Daytoy ket pagtaengan pay dagiti nadumaduma a naatap a sunggo ken dagiti nadumaduma a kita dagiti insekto ken dagiti billit.
San Andres, Romblon
Ti San Andres ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Romblon iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti San Andres ket nabingbingay kadagiti 13 a barbaranggay.
• Agpudlos
• Calunacon
• Doña Trinidad
• Linawan
• Matutuna
• Pag-Alad
Odiongan
Ti Odiongan ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Romblon iti Filipinas.
San Andres, Romblon
Dagiti baranggay
• Poblacion
• Tan-Agan
Odiongan
Dagiti baranggay
Ti Odiongan ket nabingbingay kadagiti 25 a barbaranggay.
• Amatong
San Andres, Romblon
Dagiti baranggay
• Juncarlo
Odiongan
Dagiti baranggay
• Anahao
• Bangon
• Budiong
• Canduyong
• Dapawan
• Gabawan
• Libertad
• Mayha
• Panique
• Pato-o
• Ligaya (Pob.)
• Liwanag (Pob.)
Tagoloan, Misamis Oriental
Ti Tagoloan ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Misamis Oriental iti Filipinas.
Odiongan
Dagiti baranggay
• Poctoy
Tagoloan, Misamis Oriental
Dagiti baranggay
Ti Tagoloan ket nabingbingay a politikal iti 10 a barbaranggay.
Odiongan
Dagiti baranggay
• Progreso Este
• Progreso Weste
• Rizal
• Tabing Dagat (Pob.)
• Tabobo-an
• Tulay
• Tumingad
• Tuburan
Hulio
Ti Hulio ket ti maika-7 a bulan iti kalendario a Gregoriano. Addaan ti Hulio iti 31 nga al-aldaw.
Pagsasao nga Aneityum
Ti pagsasao nga Aneityum wenno Anejom̃ (mailetra pay a kas Anejom, ken dati nga Aneiteum, Aneityumese) ket ti maysa a pagsasao nga Oceaniko nga insasao babaen dagiti 900 a tattao (manipud idi 2001) idiay Isla Aneityum, Vanuatu. Daytoy ti kaikaisuna nga indihenio a pagsasao ti Aneityum.
ISO 639:i
!iai !ian !iap !iar !iba !ibb !ibd !ibe !ibg !(ibi) !ibl !ibm !ibn !ibo !ibr !ibu !iby !ica !ich !icl !icr !ida !idb !idc !idd !ide !idi !ido !idr !ids !idt !idu !ifa !ifb !ife !iff !ifk !ifm !ifu !ify !igb !ige !igg !igl !igm !ign !igo !igs !igw !ihb !ihi !ihp !ihw !iii !iin !ijc !ije !ijj !ijn !ijs !ike !iki !ikk !ikl !iko !ikp !ikr !ikt !iku !ikv !ikw !ikx !ikz !ila !ilb !ile !ilg !ili !ilk !ill !ilo !ils !ilu !ilv !(ilw) !ima !ime !imi !iml !imn !imo !imr !ims !imy !ina !inb !ind !ing !inh !inj !inl !inm !inn !ino !inp !ins !int !inz !ior !iou !iow !ipi !ipk !ipo !iqu !iqw !ire !irh !iri !irk !irn !irr !iru !irx !iry !isa !isc !isd !ise !isg !ish !isi !isk !isl !ism !isn !iso !isr !ist !isu !ita !itb !ite !iti !itk !itl !itm !ito !itr !its !itt !(itu) !itv !itw !itx !ity !itz !ium !ivb !ivv !iwk !iwm !iwo !iws !ixc !(ixi) !(ixj) !ixl !iya !iyo !iyx !izh !(izi) !izr !izz
Lapuyan
Ti Lapuyan ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Lapuyan ket nabingbingay a politikal iti 26 a barbaranggay.
• Bulawan
1944
Ti 1944 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Sabado iti kalendario a Gregoriano.
Lapuyan
Dagiti baranggay
• Carpok
1944
Naipasngay
thumb|140px|[[Michael Douglas]]
Lapuyan
Dagiti baranggay
• Danganan