cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Limon
Ti limon (Citrus x limon) ket maysa a bassit kankanayon a berde a mula a patneng iti Asia, ken ti immitlog a duyaw a prutasna. Ti prutas ket inus-usar para iti panagluto ken dagiti pay saan a panggep ti pangluto iti amin a sangalubongan, naipangpangruna ti tubbogna, ngen ti lasagna ken ti ukisna (nanam) ket inus-usar pay iti panagluto ken panagiyurno. Ti tubbog ti limon ket agarup a 5% aginggana ti 6% a sitriko asido, a mangited ti limon iti naalsen a nanamna. Ti naisangayan a naalsem a nanam ti limon ket mangaramid daytoy a nangruna limug kadagiti mainum ken makmakan a kas ti limonada.
Pakasaritaan
Misterio ti taudan ti limon, uray no naipagpagarup a dagiti limon ket immunada a naimula idiay Akin-abagatan nga India, akin-amianan a Burma, ken Tsina. Ti panagadal ti henetiko a taudan ti limon ket naireporta a daytoy ket hibrido a baetan ti naalsem a narangha ken citron.
Dagiti limon ket ammo babaen dagiti Hudio iti Herusalem, nga isuda segun ken ni Josefo, ket binatbatuda ti nagkamkamali a padi idi las-ud ti piesta idi tawtawen ti 90 BC, urayno ti Hudio a tradision ket mangtalinaay a daytoy ket naaramid nga inusar dagiti citron, a saan a dagiti limon. Simrekkda idiay Europa idiay asideg ti akin-abagatn nga Italia iti saan a naladladaw ngem umuna a siglo AD, idi las-ud ti panawen ti Taga-ugma a Roma. Nupay kasta, dagitoy ket san nga adu a naimuymuyongan. Naipayammo kalpasanna daytoy idiay Persia ken kalpasanna idiay Irak ken Ehipto idi agarup a 700 AD. Ti limon ket immuna a nairehistro iti literatura iti maysa a maika-10 a siglo a treatado ti Arabiko iti panagtaltalon, ken inus-usar pay idi a kas maysa nga ornamental a mula kadagiti nasapa nga Islamiko a hardin. Daytoy ket adu a naiwarwaras iti amina nga Arabiko alubong ken ti rehion ti Mediteraneo idi baetan ti 1000 ken 1150.
Ti immuna nga adu a pannakaimulmula dagiti limon idiay Europa ket nangrugi idiay Genoa idi tengnga ti maika-15 a siglo. Kalpasan daytoy ti limon ket naipayammo idiay Kaamerikaan idi 1493 idi ni Christopher Columbus ket nangiyeg kadagiti bukel ti limon idiay Hispaniola kadagiti panagbanbaniagana. Ti Kastila a panagrukma iti amin a Baro a Lubong ket nangtulong ti pannakaiwarwaras dagiti bukel ti limon. Daytoy ket nangruna nga inus-usar a kas ornamental a mula ken para iti medisina. Idi maika-19 a siglo, dagiti limon ket kaaduanen a naimulmula idiay Florida ken California.
Idi 1747, dagiti eksperimento ni James Lind kadagiti marino a nagsagsagaba iti eskorbuto ket nairamraman ti panagnayon ti tubbog ti limon kadagiti kankanenda, urayno ti bitamina C ket saan pay idi ng ammo.
Ti taudan ti balikas a limon ket mabalin a ti Tengnga a Daya. Ti maysa kadagiti kasapaan a pannakaibagbaga ti "limon" ket nagparang iti maysa a dokumento idi 1420–1421. Ti balikas ket naala manipud iti Duog a Pranses ti limon, isu a ti Italiano ket limone, manipud iti Arabiko ti laymūn wenno līmūn ليمون, ken manipud iti Persiano ti līmūn لیمو, ti sapasap a termino ti citrus a prutas, a kapadpada daytoy ti Sanskrio ti निम्ब (nimbū, “dalayap”).
Barbodes sirang
Ti Barbodes sirang, lokal nga ammo a kas sirang, ket ti sebbangan ti cyprinid nga ikan nga endemiko iti Danaw Lanao iti Mindanao,Filipinas. Makaabot daytoy a sebbangan ti kaatiddog iti TL.
Sasao a Senoiko
Ti sasao a Senoiko (tinawtawagan pay iti Sakai) ket ti grupo dagiti sasao nga Asliano nga insasao babaen dagiti agarup a 33,000 a tattao iti kangrunaan a kabambantayan ti Peninsula Malayo. Dagiti pagsasao nga adda iti grupo ket ti,
Papa Eugenio III
Ti Nasantuan a Papa Eugenio III (pimmusay 8 Hulio 1153), naipasngay a kas ni Bernardo da Pisa, ket isu ti Papa manipud idi 1145 aginggana idi 1153. Isu ti immuna a Monghe a nagbalin a papa.
Pagsasao a Kuy
Ti pagsasao a Kuy, ammo pay a kas Kui, Soui wenno Kuay (ภาษากูย; ភាសាកួយ), ket ti pagsasao a Katuiko, parte daytoy ti dakdakkel a pamilia ti Austroasiatko nga insasao babaen ti tattao a Kuy ti Abagatan a daya nga Asia.
Hypocalymma gardneri
Ti bassit a mula ket kadawyan nga agtubo iti katayag iti. Daytoy ket agsabong iti pagbaetan ti Agosto ken Septiembre ken agpataud kadagiti duyaw a sabong.
Pagsasao a Kuy
Ti Kuy ket maysa kadagiti sasao a Katuiko iti kaunegan ti pamilia ti Austroasiatiko. Daytoy ket naisasao idiay Isan, Tailandia babaen dagiti agarup a 300,000 a tattao, dagiti Probinsia ti Salavan, Savannakhet ken Sekong ti Laos babaen dagiti agarup a 64,000; ken idiay Preah Vihear, Stung Treng ken Probinsia ti Kampong Thom ti akin-amian a Cambodia babaen dagiti 15,500 a tattao.
Hypocalymma gardneri
Mabirukan daytoy iti igid ti laud nga aplaya kadagiti tanap ti darat ken kadagiti pagtubuan ti babassit a mula kadagiti rehion ti Mid West ken Wheatbelt iti Akinlaud nga Australia nga idiay ket agtubo kadagiti nadarat a lateritiko a daga.
Pagsasao a Kuy
Dagiti dialekto
Inlasin da Van der haak & Woykos (1987–1988) dagiti dua a nangruna a karuay kadagiti probinsia ti Surin ken Sisaket iti akindaya a Tailandia, ti Kuuy ken Kuay. Inlasin pay da Van der haak & Woykos ti sumaganad nga agbalbaliw a karuay ti Kui idiay [[Probinsia ti Sisaket], Tailandia.
Inreporta da Mann & Markowski (2005) dagiti sumaganad nga uppat a dialekto a naisasao idiay amianan-tengnga a Cambodia.
Ti karuay ti Suai (Kui) a tinawtawagan iti Nyeu (ɲə) ket naisasao kadagiti purok ti Ban Phon Kho, Ban Khamin, Ban Nonkat, Ban Phon Palat, ken Ban Prasat Nyeu idiay Probinsia ti Sisaket, Tailandia. Tinunton dagiti Nyeu iti Ban Phon Kho a dagiti nagputot kaniada ket mangtaudda manipud iti Muang Khong, Amphoe Rasisalai, Probinsia ti Sisaket.
Idiay Probinsia ti Buriram, ti Kuy ket naisasao kadagiti 4 a distrito ti Nong Ki, Prakhon Chai, Lam Plai Mat, ken Nong Hong (Sa-ing Sangmeen 1992:14). Iti kaunegan ti Distrito ti Nong Ki, dagiti purok ti Kuy ket mabirukan idiay akin-abagatan a parte ti Subdistritot i Yoei Prasat (เย้ยปราสาท) ken idiay akinlaud a parte ti Subdistrito ti Mueang Phai (เมืองไผ่) (Sa-ing Sangmeen 1992:16).
Dagiti lokasion
Ti sumaganad a listaan dgaiti purok ti Kuy iti Probinsia ti Sisaket ket manipud iti Van der haak & Woykos (1987-1988:129). Mangiabag dagaiti asterisk (naikabil sakbay dagiti nagan ti purok) dagiti aglalaok iti etniko a purok, a ti etniko a Kuy ket agtataeng iti etniko a Lao wenno Khmer.
Kui Nthaw/M'ai
Amindagiti Kui Nthaw/M'ai ket agtatengda kadagiti aglalaok a purok.
Doliar ti Estados Unidos
Ti doliar ti Estados Unidos (senial: $; kodigo: USD; naipangyababaan pay ti US$), ken makunkuna pay a kas ti doliar ti U.S. wenno doliar nga Amerikano, ket isu ti opisial a kuarta a pidusiario iti Estados Unidos iti Amerika ken dagiti ballasiw taaw a teritoriona. Daytoy ket nabingbingay kadagiti 100 a babbabassit a paset a makunkuna kadagiti sentabo.
Minalin
Ti Minalin ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Pampanga iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti ili ti Minalin ket nabingbingay a politikal iti 15 a barbaranggay.
• Bulac
• Dawe
• Lourdes
• San Francisco 1st
• San Francisco 2nd
• San Isidro
• Santa Maria
Mexico, Pampanga
Ti Mexico ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Pampanga iti Filipinas.
Minalin
Dagiti baranggay
• Santa Rita
Mexico, Pampanga
Dagiti baranggay
Ti ili ti Mexico ket nabingbingay a politikal iti 43 a barbaranggay.
Hypocalymma jessicae
Ti Hypocalymma jessicae ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.
Irosin
Ti Irosin ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Sorsogon iti Filipinas.
Hypocalymma jessicae
Thi nalinteg ken dumalapdap a bassit a mula ket kadawyan nga agtubo iti katayag iti. Daytoy ket agsabong iti pagbaetan ti Nobiembre ken Abril ken agpataud kadagiti derosas a sabong.
Irosin
Dagiti baranggay
Ti Irosin ket politikal a nabingbingay iti 28 a barbaranggay.
Minalin
Dagiti baranggay
• Santo Domingo
Mexico, Pampanga
Dagiti baranggay
• Acli
Hypocalymma jessicae
Mabirukan daytoy iti igid ti abagatan nga aplaya kadagiti derraas, iti igid dagiti kalsada kadagiti pantok iti rehion ti Great Southern iti Akinlaud nga Australia nga idiay ket agtubo kadagiti nadarat a daga kadagiti granito.
Irosin
Dagiti baranggay
• Bagsangan
Minalin
Dagiti baranggay
• Santo Rosario (Poblacion)
Mexico, Pampanga
Dagiti baranggay
• Anao
• Balas
Juban
Ti Juban ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Sorsogon iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Juban ket politikal a nabingbingay iti 25 a barbaranggay.
Mexico, Pampanga
Dagiti baranggay
• Camuning
Juban
Dagiti baranggay
• Aroroy
Mexico, Pampanga
Dagiti baranggay
• Concepcion
• Culubasa
Juban
Dagiti baranggay
• Bacolod
• Binanuahan
Mexico, Pampanga
Dagiti baranggay
• Divisoria
Irosin
Dagiti baranggay
• Bacolod (Poblacion)
Barbodes resimus
Ti Barbodes resimus ket ti sebbangan ti cyprinid nga ikan nga endemiko iti Danaw Lanao iti Mindanao, Filipinas nga ammo laeng nga adda iti Agus Rapids iti rummuaran ti danaw. Daytoy ket maysa kadagiti nadumaduma a sebbangan ti ikan iti Filipinas nga ammo a kas bagangan. Mabalin a makaabot daytoy a sebbangan ti kaatiddog iti TL.
Irosin
Dagiti baranggay
• Batang
• Bolos
• Buenavista
• Bulawan
• Carriedo
Barbodes resimus
Taksonomiko a parikut
Ti naisangayan nga epiteta iti daytoy a sebbangan ket naibagbaga a kas "resinus" kas naiparang iti maysa kadagiti dua a papel ni Herre idi 1924 a maipanggep iti daytoy a sebbangan. Iti sabali, ti naisangayan nga epiteta ket naited a kas "resimus". Daytoy ket saan nga ammo no ania ti immuna a naipablaak a papel, nupay kasta intedna ti etimolohia iti naisangayan nga epiteta a kas ti kayatna a sawen ket "naisikko nga agpangato". Ti kayatna a sawen daytoy ket ti naikkeddeng a husto a panangiletra ti naisangayan nga epiteta ket ti "resimus" ken saan a ti "resinus" a mabalin a daytoy ket lapsus calami no immuna a naipablaak wenno ti maysa a kamali a simmaruno a panangiletra no naudi a naipablaak.
Irosin
Dagiti baranggay
• Cawayan
• Gabao
Juban
Dagiti baranggay
• Biriran
Irosin
Dagiti baranggay
• Gumapia
Juban
Dagiti baranggay
• Calateo
• Calmayon
• Carohayon
• Catanagan
Irosin
Dagiti baranggay
• Santo Domingo (Lamboon)
Juban
Dagiti baranggay
• Catanusan
Mexico, Pampanga
Dagiti baranggay
• Dolores (Piring)
Irosin
Dagiti baranggay
• Liang
Pagsasao a Santa Cruz
Ti pagsasao a Santa Cruz (lokal nga ammo a kas Natügu) ket ti nangruna a pagsasao iti isla ti Nendö wenno 'Santa Cruz', iti Is-isla Solomon.
Irosin
Dagiti baranggay
• Mapaso
Juban
Dagiti baranggay
• Cogon
• Embarcadero
• Guruyan
• Lajong
• Maalo
Irosin
Dagiti baranggay
• Monbon
Juban
Dagiti baranggay
• North Poblacion
• South Poblacion
• Puting Sapa
• Rangas
• Sablayan
• Sipaya
Mexico, Pampanga
Dagiti baranggay
• Eden
Irosin
Dagiti baranggay
• Patag
Barbodes tras
Ti Barbodes tras ket ti sebbangan ti cyprinid nga ikan nga endemiko iti Danaw Lanao iti Mindanao, Filipinas. Makaabot daytoy a sebbangan ti kaatiddog iti SL.
Mexico, Pampanga
Dagiti baranggay
• Gandus
Pagsasao a Semai
Ti pagsasao a Semai ket ti pagsasao a Mon–Khmer ti Akinlaud aMalaysia nga insasao babaen dgaiti agarup a 44,000 a tattao a Semai. Daytoy ket mabalin a ti is-isu a pagsasao nga Asliano a saan a naisagmak, ken adda pay kadagiti 2,000 a monolingual nga agsasao.
Irosin
Dagiti baranggay
• Salvacion
• San Agustin (Poblacion)
Juban
Dagiti baranggay
• Taboc
Irosin
Dagiti baranggay
• San Isidro
Mexico, Pampanga
Dagiti baranggay
• Lagundi
Juban
Dagiti baranggay
• Tinago
• Tughan
Kantones
Ti Kantones, wenno Pagalagadan a Kantones (t廣東話, n广东话; kasisigud nga ammo a kas t廣州話, n广州话), ket ti dialekto ti Insik a Yue a naisasao idiay asideg ti Canton (Guangzhou) idiay akin-abagatan a Tsina. Daytoy ti tradisional a prestihio a dialekto ti Yue.
Ti Kantones ket ti pagsasao dagiti tattao a Kantones. Iti kaunegan ti nangruna a daga ti Tsina, daytoy ket lingua franca idiay Probinsia ti Guangdong ken dagiti dadduma a kaarruba a lugar, kas ti akindaya a parte ti Probinsia ti Guangxi. Daytoy ti kaaduan a pagsasao ti Hong Kong, Macau ken ti rehion ti Delta Karayan Perlas ti Tsina. Daytoy pay ket tradisional a kaaduan a naisasao a karuay ti Insik kadagiti ballasiw taaw a komunidad ti Insik idiay Abagatan a daya nga Asia (kaaduan idiay Bietnam, Malaysia ken Singapur) ken ti Akinlaud a lubong a naipangpangruna ti Kanada, Australia, Akinlaud nga Europa, ken ti Estados Unidos.
Hypocalymma hirsutum
Ti Hypocalymma hirsutum ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.
Irosin
Dagiti baranggay
• San Juan (Poblacion)
Mexico, Pampanga
Dagiti baranggay
• Laput
• Laug
Irosin
Dagiti baranggay
• San Julian (Poblacion)
• San Pedro
Hypocalymma hirsutum
Ti nalinteg wenno dumalapdap a bassit a mula ket kadawyan nga agtubo iti katayag iti. Daytoy ket agsabong iti pagbaetan ti Hulio ken Oktubre ken agpataud kadagiti duyaw a sabong.
Barbodes truncatulus
Ti Barbodes truncatulus, lokal nga ammo a kas bitungu, ket ti sebbangan ti cyprinid nga ikan nga endemiko iti Danaw Lanao iti Mindanao, Filipinas. Makaabot daytoy a sebbangan ti kaatiddog iti TL.
Mexico, Pampanga
Dagiti baranggay
• Masamat
SNAC
Pakasaritaan
Maysa kadagiti ramit ti proyekto ket ti maysa a langa ti radial-graph a makatulong a mangilasin iti maysa a social network kadagiti koneksion ti suheto a mainaig kadagiti historikal nga indibidual.
Kakuyog nga inus-usar ti SNAC kadagiti sabali a dihital nga arkibo tapno maikapet kadagiti mainaig a historikal a rehistro.
Unibersidad ti Estado ti Cagayan
Ti Unibersidad ti Estado ti Cagayan wenno Cagayan State University, kaaduan nga ammo a kas CSU, ket ti kadakkelan nga unbersidad ti estado iti Tanap ti Cagayan. Addaan ti unibersidad iti 8 a kampus a masarakan kadagiti tallo a kongresional a distrito iti probinsia ti Cagayan iti Filipinas: dagiti kampus ti Aparri, Lal-Lo ken Gonzaga iti umuna a distrito; dagiti kampus ti Piat, Lasam ken Sanchez-Mira iti maika-2 a distrito, ken dagiti kampus ti Caritan ken Carig iti Siudad ti Tuguegarao iti maika-3 a distrito.
Mexico, Pampanga
Dagiti baranggay
• Masangsang
• Nueva Victoria
Unibersidad ti Estado ti Cagayan
Nabukel ti Unibersidad ti Estado ti Cagayan idi Hunio 11, 1978 iti panagtipon ti sigud a Cagayan Valley College of Arts and Trades ken ti Northern Luzon State College of Agriculture ken iti pannakaiyakar dagiti kurso iti kolegio manipud iti Cagayan Valley Agricultural College, Aparri Institute of Technology, Aparri School of Arts and Trades, Bukig National Agricultural and Technical School, Gonzaga National Agricultural and Technical School, Sanchez Mira Rural and Vocational School ken Western Cagayan School of Arts and Trades.
Mexico, Pampanga
Dagiti baranggay
• Pandacaqui
• Pangatlan
Unibersidad ti Estado ti Cagayan
Ididiaya ti unbersidad dagiti kurso iti nawaya nga ar-arte, siensia sosial, linteg, medisina, komersio ken ekonomika, natural a siensia, inheniera, teknolohia, agrikultura ken pagtagilamesan, edukasion, teknolohia ti inpormasion, ken dadduma pay.
Mexico, Pampanga
Dagiti baranggay
• Panipuan
• Parian (Poblacion)
Unibersidad ti Estado ti Cagayan
Idi Marso 2004, nadutokan ni Dr. Roger P. Perez, sigud nga ehekutibo a mangiturturong iti Commission on Higher Education (CHED), kas baro ken maikatlo a presidente ti sistema ti CSU.
Mexico, Pampanga
Dagiti baranggay
• Sabanilla
• San Antonio
• San Carlos
Unibersidad ti Estado ti Cagayan
Addaan ti unibersidad iti aganay a 10,400 nga estudiante itikolegio, 600 kadagitoy ti estudiante a graduado. Iti kada tawen, aganay a 4,000 a baro nga estudiante iti umuna a tawen iti kolegio ti maaw-awat, agarup 2,000 met nga estudiante met ti agleppas iti kada panagtuturpos.
Irosin
Dagiti baranggay
• Tabon-Tabon
Mexico, Pampanga
Dagiti baranggay
• San Jose Malino
Irosin
Dagiti baranggay
• Tinampo
• Tongdol
Mexico, Pampanga
Dagiti baranggay
• San Juan
• San Lorenzo
• San Miguel
• San Nicolas
• San Pablo
• San Patricio
• San Rafael
• San Roque
• San Vicente
• Santa Cruz
• Santa Maria
• Santo Domingo
• Santo Rosario
• Sapang Maisac
• Suclaban
• Tangle (Tanglay)
Papa Lucio II
Ni Papa Lucio II (pimmusay 15 Pebrero 1145), naipasngay idi a kas ni Gherardo Caccianemici dal Orso, ket isu ti papa manipud idi 9 Marso 1144 aginggana idi pimmusay idi 15 Pebrero 1145. Ti kinapapana ket naindayegan para kadagiti riribok idiay Roma a naitaripnong ti Komuna ti Roma ken dagiti panagpadasna a mangtengngel ti siudad manipud ti kinapapana.
Calvin Coolidge
Ni John Calvin Coolidge, Jr. (Hulio 4, 1872 – Enero 5, 1933) ket isuidi ti Maika-30 a Presidente iti Estados Unidos (1923–1929).Isu ket mays a Republikano nga abogado manipud idiay Vermont, ni Coolidge ket ngimmato kadagiti politika ti estado ti Massachusetts, ken dimteng a banagbalin a gobernador iti dayta nga estado. Ti panagkukuana ti panawen ti Welga ti Polis ti Boston idi 1919 ket nagipangato kaniana ti nailian nga entablado ken nagited kaniana ti pakaidayawan a tao ti naikeddengan nga aksion. Kalpasan daytoy, isu ket nabutosan akas ti maika-29 a Bise Presidente idi 1920 ken naisaruno a kas ti sinarunona ti Presidente kalpasan ti kelaat nga ipupusay ni Warren G. Harding idi 1923. Isu met laeng ket nabutosan idi 1924, isu ket nakagun-od pannakaidayawan a kas maysa a bassit a gobierno a konserbatibo, ken ti maysa a tao a saan unay nga agsasao.
Hypocalymma longifolium
Ti Hypocalymma longifolium ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.
Ti nawaya a bassit a mula ket kadawyan nga agtubo iti katayag iti. Daytoy ket agsabong iti pagbaetan ti Agosto ken Septiembre ken agpataud kadagiti krema-puraw a sabong.
Mabirukan daytoy iti maysa a bassit a lugar iti laud nga aplaya kadagiti kalugnakan iti rehion ti Mid West iti Akinlaud nga Australia a naisentro iti arrubayan ti Northampton nga idiay ket agtubo kadagiti nadarat aginggana iti sekka a daga.
Rosids
Dagiti rosids ket dagiti kameng ti dakkel a monopiletio a klado dagiti mula nga agsabsabong, nga aglaon kadagiti agarup a 70,000 a sebbangan, dagitoy ket ad-adu ngen maysa a pagkatlo kadagiti amin nga angiospermae. Ti klado ket nabingbingay kadagiti 16 aginggana kadagiti 20 nga urnos, depende ti sirkunskripsion ken ti pannakaidasig. Dagitoy nga urnos, ken isuda met laeng nga agkukuyog a mangbukel dagiti agarup a 140 pamilia. Dagiti rosids ken dagiti asterids ket isu dagiti ti kadakkelan kadagiti klado dagiti eudikota.
Dagiti posil a rosids ket ammo manipud iti paset ti panawen ti Kretaseo. Ti karkulo ti molekular a pagorasan ket mangipakpakita a dagiti rosids ket nagtaud iti Aptian wenno Albian nga agpang dagiti Cretaceo, idi baetan ti 125 ken 99.6 riwriw a tawtawen.
Nagan
Ti nagan a "rosids" ket naibatay iti "Rosidae", daytoy idi ti kadawyan a naipagpagarup a subklase. Idi 1967, inpakita ni Armen Takhtajan a ti husto a pagibatayan para iti nagan a "Rosidae" ket ti deskripsion iti maysa a grupo ti mulmula a naipablaak idi 1830 babaen ni Friedrich Gottlieb Bartling. Daytoy a klado ket kanungpalan a napanaganan manen ti "Rosids" ken nadumadumaanen a pinatinggaan babaen dagiti nadumaduma a mannurat. Ti nagan a "rosids" iti Ingles ket saan a pormal, ken saan nga ipagarup nga adda ti ania man a naisangayan a taksonomiko a ranggo kasla ti nagnagan nga inkeddeng babaen ti ICBN. Dagiti rosids ket monopiletiko a naibatay ti ebidensia a nabirukan babaen ti molekular a pilohenetiko a panagusig.
Dagiti pannakaikabagian
Dagiti rosids ken dagiti Saxifragales ket mangpormada iti klado. Daytoy ket maysa kadagiti innem a grupo a mangbukel ti Pentapetalae (dagiti bugas nga eudikota a saan a mairaman dagiti Gunnerales), dagiti dadduma ket dagiti Berberidopsidales, Caryophyllales, Dilleniales, Santalales, ken dagiti asterids. Gangani nga awan ti pannakaammo a maipanggep kadagiti pannakaikabagian a baetan dagitoy a grupo.
Pannakaidasig
Dagiti rosids ket buklen dagiti dua a grupo: ti urnos dagiti Vitales ken dagiti eurosids (agpayso a rosids). Dagiti eurosids, ket mabibgbingayda met kadagiti pito a grupo: Fabidae, Geraniales, Myrtales, Crossosomatales, Picramniales, Malvidae, ken ti saan a naipuesto a pamilia ti Apodanthaceae. Dagiti Fabidae ket masansan dagitoy a tinawtawagan kadagiti fabids, wenno dagiti eurosids I. Ken ti met Malvidae ket masansan dagitoy a tinawtawagan kadagiti malvids, wenno dagiti eurosids II.
Dagiti urnos
Dagiti rosids ket buklen dagiti 17 nga urnos ken dagiti 2 a pamilia a naikabil iti incertae sedis (saan a naurnos). Iti maipatinayon kadagiti Vitales, Rosales, Geraniales, Myrtales, Crossosomatales, ken dagiti Picramniales, adda met dagiti 8 nga urnos iti Fabidae ken dagiti 4 nga urnos iti Malvidae. Idi 2009, ni Hengchang Wang ken dagiti kaduna a mannurat ket nangisingasing a ti Malvidae ket maipadakkel tapno mairaman dagiti Geraniales, Myrtales, Crossosomatales, ken dagiti Picramniales. Daytoy a dakdakkel a sirkunskripsion ti Malvidae ket nakaawat ti napigsa nga estatistikal a suporta (100% bootstrap a porsiento) kadagiti panagusigda. Adda met dagiti urnos a baro pay laeng a nabigbigan. Dagitoy ti Vitales, Zygophyllales, Crossosomatales, Picramniales, ken Huerteales.
Dagiti saan a naipuesto a pamilia
Dagiti pamilia ti Apodanthaceae ken Huaceae ket nairaman dagitoy iti rosids, ngem saan dagitoy a naipuesto kadagiti ania man nga urnosna.
Ti Apodanthaceae ket maysa nga enigmatiko a pamilia dagiti parasitoko a achlorophyllous. Dagitoy ket temporario a naipuesto kadagiti Cucurbitales babaen dagiti dadduma, ngem dagiti apinidaddda ket agtultuloy a saan a nalawag. Dagiti gene a kloroplasta ket naus-usaren a mangibaga ti pilohenia ti mula ket saan met unay a makaited ti adu a pilohenetiko a pakaammo dagiti mula nga awan kadagiti chlorophyll, gapu ti daytoy a kaso, dagitoy a gene ket dagiti saan a makaannong a pseudogene.
Ti pamilia a Huaceae ket kameng ti COM (Celastrales, Oxalidales, Malpighiales) a klado ti Fabidae. Ti saludsod a maipanggep ti Huaceae ket no daytoy ket nasken a bukbukodna a mairaman kadagiti maysa nga urnos ti COM a kas ti maika-4 a kameng ti klado ti COM. Ti dua a panagadal ket nangitudo a nasken daytoy a maipuesto kadagiti Oxalidales, bayat a ti maysa met ket nangibagbaga a nasken a saan a mairaman.
Pilohenia
Ti pilohenia a maipakpakita dita babab ket naampon manipud kenni Wang ken dagiti kaduna a mannurat (2009), nga adda dagiti nagan ti urnos manipud iti Website ti Pilohenia ti Angiospermae. Dagiti sanga nga addaan iti basbassit ngem 50% a bootstrap a suporta ket narebba. Dagiti sabali a sanga ket addaan iti 100% bootstrap a suporta malaksid kadagiti maipakita a saan.
Ti agtalinaay iti nitroheno a klado ket aglaon ti nangato a bilang dagiti aktinorisika a mula (nga awan kadagiti nodulo a ramut nga galaon ti agtalinaay iti nitroheno a bakteria, a mangtulong iti mula a dumakkel kadagiti saan a nalames a daga). Nupay kasta, saan amin a mulmula iti daytoy a klado ket dagiti aktinorisika.
Papa Celestino II
Ni Papea Celestino II (pimmusay 8 Marso 1144), naipasngay a kas ni Guido di Castello, ket isu ti papa manipud idi 1143 aginggana idi 1144.
Pagsasao a Lanoh
Ti pagsasao a Lanoh ket ti maysa nga aborihinal a pagsasao a Mon–Khmer ti Malaya.
Hypocalymma linifolium
Ti Hypocalymma linifolium ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.
Ti ababa a dumalapdap a bassit a mula ket kadawyan nga agtubo iti katayag iti.
Mabirukan daytoy iti maysa a bassit a lugar iti laud nga aplaya iti rehion ti Wheatbelt iti Akinlaud nga Australia a naisentro iti arrubayan ti Dandaragan nga idiay ket agtubo kadagiti nadarat a daga.
Pagsasao a Temiar
Ti pagsasao a Temiar ket ti maysa a pagsasao nga Asliano a parte ti sasao nga Austro-Asiatikoa naisasao idiay akin-amianan a laud ti Malaysia babaen ti tattao a Temiar ken kaaduan idiay Pahang, Kelantan ken Perak. Dagiti Temiar ket maysa kadagiti kadakkelan a grupo dagiti tattao nga Asliano, ngem di ammo no mano kaniada ti makasao pay laeng iti pagsasaoda.
Herbert Hoover
Ni Herbert Clark Hoover (Agosto 10, 1874 – Oktubre 20, 1964) ket isu idi ti Maika-31 a Presidente iti Estados Unidos (1929–1933). Ni Hoover idi ket kasisigud a maysa a propesional ti panagmina nga inhenniero ken mannurat. A kas ti Sekretario ti Komersio ti Estados Unidos idi panawen ti 1920 babaen ni Presidente Warren Harding ken Calvin Coolidge, isu ket nangiparang-ay kadagiti pagkakaduaan a nagbaetan ti gobierno ken negosio babaen ti paset ti "ekonomiko a panagpabaro". Idi panagbubutos ti presidente idi 1928, ni Hoover ket nalaka a nangabak ti Republikano a nominasion, urayno awan ti sigud a pannakasanayna ti nabutosan nga opisina. Ni Hoover ket isu ti kinaudi a sekretario ti gabinete a nabutosan a Presidente ti Estados Unidos, ken ti maysa laeng kadagiti dua a Presidente (kaduana ni William Howard Taft) a nabutosan nga awan ti sigud nga elektoral a pannakasanayna wenno nangato a ranggo ti milisia. Ti Amerika ket nabaknang ken optimistiko iti dayta a panawen ken daytoy ket nangipan ti guedday a panagballigi ti kinasuppiatna a ni Al Smith.
Barbodes tumba
Ti Barbodes tumba ket ti sebbangan ti cyprinid nga ikan nga endemiko iti Mindanao, Filipinas a mabirukan idiay Danaw Lanao ken dagiti mainaig a sistema ti danum. Makaabot daytoy a sebbangan ti kaatiddog iti SL.
Binomio a nomenklatura
Ti binomio a nomenklatura (wenno dua-nagan a nomenklatura) ket isu ti pormal a sistema a panagnagan kadagiti sebbangan kadagitiamin a sibibiag a banag babaen ti panangited iti tunggal maysa iti nagan a binuklan ti dua a paset, dagitoy dua a nagan ket agus-usar kadagiti porma ti Latin a gramatika, urayno bamalin a maibatay dagitoy manipud kadagiti sabali a pagsasao. Dagiti kastoy a nagan ket tinawtawagan ti dua a nagan, ti sientipiko a nagan; wenno tinawtawagan pay daytoy ti saan a pormal a nagan a Latin. Ti umuna apaset ket mangilasin ti henero a pakaitagikuaan ti sebbangan; ti maikadua a paset ket pakailasinan ti sebbangan iti kaunegan ti henero. Kas pagarigan, ti tattao ket tagikua ti henero ti Homo ken iti kaunegan ti henero ti sebbangan ti Homo sapiens. Ti pormal a pangyuna daytoy a sistema itipananginagan kadagiti sebbanagn ket naipammadayaw iti Sueko a sientista ani Carl Linnaeus, a nagtaudan kadagiti obrana iti Species Plantarum idi 1753.
Pagsasao a Tanema
Ti pagsasao a Tanema (Tetawo, Tetau) ket ti gangani nga awanen a pagsasao iti isla ti Vanikoro iti akindaya unay a probinsia ti Is-isla Solomon .Manipud idi 2012, daytoy ket insasao laeng iti maysa nga agsasao, ni Lainol Nalo. Daytoy ket sinukatanen babaen ti Teanu, ti nangruna pagsasao ti Vanikoro.
Rehion ti Tabuk
Ti Tabuk (مِنْطَقَة تَبُوْك Minṭaqat Tabūk), mailetra pay a kas Tabouk, ket ti maysa a rehion ti Saudi Arabia, a mabirukan iti igid ti amianan-laud nga aplya ti pagilian, a sumango iti Ehipto iti ballasiw ti Baybay Nalabbasit. Daytoy ket addaan iti kalawa iti 146,072 km² ken ti populasion iti 910,030 (2017). Ti kapitoliona ket ti Tabuk.
Pagsasao a Tanema
Adda dagiti pakaammo iti Tanema, ken dagiti pay dua a pagsasao ket mabalin a mabirukan iti.
Rehion ti Tabuk
Pakasaritaan
Ti pakasaritaan ti Tabuk a rehion ket maisubli manipud pay idi 3,500 a taw-tawen. Daytoy a rehion ket nainaganan a daga iti Maydan.
Ekonomia
Ti Tabuk a rehion (Astra) ket agipadpatulod kadagiti sabsabong a komersio ti ruar idiay Europa.
Hypocalymma melaleucoides
Ti Hypocalymma melaleucoides ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.
Ti sumalapdap a bassit a mula ket kadawyan nga agtubo iti katayag iti. Daytoy ket agsabong iti pagbaetan ti Septiembre ken Nobiembre ken agpataud kadagiti derosas-asul a sabong.
Mabirukan daytoy iti maysa bassit a lugar iti igid ti abagatan nga aplaya kadagiti kalugnakan iti rehion ti Great Southern iti Akinlaud nga Australia a naisentro iti arrubayan ti Ravensthorpe nga idiay ket agtubo kadagiti nadarat aginggana iti nasekka a daga kadagiti quartzite.
Maggie Smith
Ni Dama Margaret Natalie Smith,  ket maysa nga Ingles nga aktres. Isu ket addaan iti adu ken nagdumaduma a pagsapulan iti entablado, pelikula ken telebision a nagpaut kadagiti innem a pulo a dekada. Nagparang ni Smith kadagiti sumurok a 50 a pelikula ken maysa kadagiti kaaduan nga ammo nga aktres iti Britania. Naidutok idi isuna a kas Komander ti Urnos ti Imperio ti Britania (CBE) idi 1970. Naidutok idi a kas Dama a Komander ti Urnos ti Imperio ti Britania (DBE) idi 1990 para kadagiti serbisio iti panangiladawan dagiti arte, ken Kammeng ti Urnos dagiti Kadua ti Pammadayaw (CH) iidi 2014 para kadagiti serbisio iti drama.
Porac
Ti Porac ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Pampanga iti Filipinas.
Dagiti baranggay
• Babo Pangulo
• Babo Sacan
• Calzadang Bayu
• Camias
• Cangatba
• Diaz
• Dolores (Hacienda Dolores)
• Jalung
• Mancatian
Barbra Streisand
Ni Barbara Joan "Barbra" Streisand ket maysa nga Amerikana a kumakanta, mannurat ti kanta, aktres, ken agpatpataud iti pelikula. Iti las-ud ti pagsaulanna a nagpaut iti innem a dekada, isu ket nagbalin a maysa a simbolo kadagiti nadumaduma a kita ti paglinglingayan, nangabak kadagiti adu a gunguna, ken nakagun-od iti pannakabigbig a kas Ina dagiti Amin a Kontemmporario a Diva ti Pop wenno Reina dagiti Diva. Isu ket nabigbiganen kadagiti dua Gunguna ti Akademia, sangapulo a Gunguna ti Grammy a mairaman ti Gunguna ti Grammy Lifetime Achievement ken ti Gunguna ti Leyenda ti Grammy, lima a Gunguna ti Emmy a mairaman ti maysa a Daytime Emmy, Espesial a Gunguna ti Tony, maysa a gunguna ti American Film Institute, ti premio Kennedy Center Honors, uppat a Gunguna ti Peabody, Presidensial a Medalia ti Wayawaya ken siam a Gunguna ti Nabalitokan a Globo. Isu ket maysa kadagiti bassit a grupo dagiti manglinglingay a napammadayawan iti gunguna ti Emmy, Grammy, Oscar, ken Tony Award, ken maysa kadagiti dua laeng nga artista a nangabak pay ti Peabody.
Jose Maria Sison
Ni Jose Maria Sison, patubo iti Cabugao, Ilocos Sur, maysa nga Ilokano, ket maysa a mannurat, intelektual, ken ti nangbangon iti Partido Komunista ti Filipinas ken ti agdama a hepe a politikal a mamagbaga iti Nailian a Demokratiko a Frente ti Filipinas.
Porac
Dagiti baranggay
• Manibaug Paralaya
• Manibaug Pasig
• Manauli
• Mitla Proper
• Pias
• Pio
• Planas
• Poblacion
• Pulong Santol
• Salu
• San Jose Mitla
• Santa Cruz
• Sepung Bulaun
• Sinura
• Villa Maria (Aetas)
• Inararo (Aetas)
• Sapang Uwak (Aetas)
Danaw Baao
Ti Danaw Baao ket ti maysa nga ababaw a nasadiwa a danum a danaw a mabirukan idiay Baao, Camarines Sur iti Rehion ti Bicol ti Luzon iti Filipinas. Daytoy ket addaan iti nakarkulo a kalawa ti rabaw iti ken umabot laeng iti agpakatengnga a kaadalem iti. Ti danaw ket pakanen babaen dagiti lokal nga ayus ti danum ken dagiti nadumaduma a bassit a karayan, ti kangrunaan kadagitoy ket ti Karayan Tabao, nga agayus manipud iti sabali a danaw, ti Danaw Buhi. Ti danum manipud iti danaw ket agayus iti laud idiay Karayan Bicol.
Iti las-ud dagiti bulan ti kalgaw (Marso–Mayo), bumassit ti kalawa ti rabaw ti danaw ken mangibati laeng iti maysa pagkatlo iti kasisigud a kadakkelana, iti agarup a.
Papa Inocencio II
Ni Papa Inocencio II (pimmusay 24 Septiembre 1143), naipasngay a kas ni Gregorio Papareschi, ket isu ti papa manipud idi 1130 aginggana idi 1143, ken mabalin nga isu ket maysa kadagiti personal a klero nga adda kenni kontrapapa Clemente III (Guibert ti Ravenna).
Prieto Diaz
Ti Prieto Diaz ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Sorsogon iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Prieto Diaz ket politikal a nabingbingay iti 23 a barbaranggay.
• Brillante (Poblacion)
• Bulawan
• Calao
• Carayat
• Diamante
• Gogon
• Lupi
• Manlabong
• Maningcay De Oro
• Perlas
• Quidolog
• Rizal
• San Fernando
• San Isidro
• San Juan
• San Rafael
• San Ramon
• Santa Lourdes
• Santo Domingo
• Talisayan
• Tupaz
• Ulag
Pagsasao a Tanimbili
Ti pagsasao a Tanimbili (Tanibili), wenno Nyisunggu, ket ti gangani nga awanen a pagsasao a naisasao idiay isla ti Utupua, iti akindaya unay a probinsia ti Is-isla Solomon.
Homalospermum
Ti Homalospermum ket ti henero dagiti mula iti pamilia ti mirtus a naipalawag a kas maysa a henero idi 1843. Daytoy ket aglaon laeng iti maysa nga ammo a sebbangan, ti Homalospermum firmum, nga endemiko iti abagatan akinlaud a parte ti estado ti Akinlaud nga Australia.
Taga-ugma a Griego
thumb|310px|Ti rugi ti [[Odisea ni Homero]]
Ti Taga-ugma a Griego ket isu ti porma ti pagsasao a Griego nga inus-usar kadagidi las-ud ti paset ti panawen iti sangapda ti c. maika-9 – maika-6 a siglo BC, (naamammuan nga Arkaiko), ti c. maika-5 – maika-4 a siglo BC (Klasiko), ken ti c. maika-3 a siglo BC – maika-6 a siglo AD (Helenistiko)  iti taga-ugma a Gresia ken ti taga-ugma a lubong. Daytoy ket inunaan idi maika-2 a milenio BC babaen ti Misenio a Griego. Ti pagsasao ti Helenistiko a paset ket naamammuan a kas ti Koine (sapasap) wenno Biblikal a Griego, bayat a ti pagsasao manipud iti naladaw a paset ti panawen ken dagiti simmaruno ket awan unay dagiti paggiddiatanna manipud iti Mediebal a Griego. Ti Koine ket naikedkeddeng a kas maysa a naisina a naipakasaritaan nga agpang, urayno ti immununa a pormana ket asideg a kapadpadana ti Klasiko. Sakbay ti Koine a paset ti panawen, ti Griego iti klasiko ken dagiti nasapsapa pay a paset ti panawen ket mangiramraman kadagiti dialekto.
Ti Taga-ugma a Griego ket isu idi ti pagsasao ni Homero ken dagiti historiador, dramaturgo, ken pilosopo ti klasiko nga Atena. Daytoy ket nakaited kadagiti adu a balikas iti Ingles a bokabulario ken alagaden a gandat iti panagadal kadagiti adu a patakder ti edukasion iti Laud manipud idi Renasimiento. Daytoy nga artikulo ket nangruna laeng nga aglaon ti pakaammo a maipangge ti Epiko ken Klasiko a paset to daytoy a pagsasao.
Papa Honorio II
Ni Papa Honorio II (pimmusay 13 Pebrero 1130), naipasngay idi a kas ni Lamberto Scannabecchi, ket isu ti Papa manipud idi 21 Disiembre 1124 aginggana idi 13 Pebrero 1130.
Liga ti Arabo
Ti Liga dagiti Arabo nga Estado (جامعة الدول العربية Jāmiʻat ad-Duwal al-ʻArabiyya), sapasap a tinawtawagan iti Liga ti Arabo (الجامعة العربية al-Jāmiʻa al-ʻArabiyya), ket maysa a rehional a gunglo dagiti Arabo nga estado iti kaunegan ken lawlaw ti Amianan nga Aprika ken Abagatan a laud nga Asia. Daytoy ket naporma idiay Cairo idi 22 Marso 1945 kadagiti immen a kameng: Ehipto, Irak, Transhordania (nanaganan iti Hordania idi 1949), Lebanon, Saudi Arabia ken Siria. Ti Yemen ket timmipon a kas kameng idi Mayo 1945. Iti agdama, ti Liga ket addaan kadagiti 22 a kameng, nupay ti pannakibinglay ti Siria ket napasardeng manipud idi Nobiembre 2011 a kas maysa a nagbanagan iti represion iti las-ud ti agdama a yaalsa.
Tawi-Tawi
Ti Tawi-Tawi ket maysa nga isla a probinsia iti Filipinas a masarakan iti Agwaywayas a Rehion ti Bangsamoro iti Muslim a Mindanao (BARMM). Mabigbigan dagiti ili ti Panglima Sugala ken Bongao a kas dagiti kapitolio ngem ti Bongao ti ayan ti tugaw ti gobierno.
Heograpia
Addaan ti Tawi-Tawi iti 11 nga ili. Kaaduan kadagiti ili ti masarakan kadagiti isla iti Purpuro ti Sulu. Dua kadagitoy, ti Mapun ken Turtle Islands ti adda iti Baybay Sulu.
Dagiti ili
• Bongao
• Languyan
• Mapun
• Sibutu
• Simunul
• Sitangkai
Hypocalymma minus
Ti Hypocalymma minus ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.
Mabirukan ti nawaya a bassit a mula iti igid ti abagatan nga aplaya iti rehion ti South West ken Great Southern iti Akinlaud nga Australia.
Catalogue of Life
Ti Catalogue of Life ket ti maysa nga online a database a mangited iti maysa a pagsurotan dagiti ammo a sebbangan dagiti ayup, mula, fungus, ken mikroorganismo. Napartuat daytoy idi 2001 a a kas kumadduaan a nagbaetan ti global Species 2000 ken ti Amerikano nga Integrated Taxonomic Information System. Magun-od ti interface ti Catalogue kadagiti sangapulo ket dua a pagsasao ken inus-usar dagiti agsuksukimat a sientista, dagiti umili a sientista, dagiti mannuro, ken dagiti agparpartuat iti annuroten. Inus-usar pay ti Catalogue babaen ti Biodiversity Heritage Library, ti Barcode of Life Data System, Encyclopedia of Life, ken ti Global Biodiversity Information Facility. Agdama nga agur-urnong ti datos ti Catalogue manipud kadagiti 168 a rinepaso ti agar-aramat a taksonomiko a database a tinartaripato dagiti espesialista iti patakder iti amin a paset iti lubong. Manipud idi Hunio 2021, mangilista ti Catalogue kadagiti 1,997,284 2.2m a sibibiag a sebbangan nga ammo kadagiti taksonomo iti planeta iti agdama a panawen.
Tawi-Tawi
Dagiti ili
• Tandubas
Catalogue of Life
Estruktura
Mangisayangkat ti Catalogue of Life ti simple nga estruktura iti datos tapno makaipaay iti pakaammo iti sinonimo, pannakaigrupo iti kaunegan ti taksonomiko a herarkia, dagiti kadawyan a nagan, pannakaiwarwaras kenekolohiko nga enbironmento. Mangipaay daytoy iti daytoy iti dinamiko nga edision, a binulan a mapabaro (ken ti datos ket mabalin nga agbaliw nga awananan iti panagsiput kadagita a panagbaliw) ken ti maysa nga Annual Checklist, a mangipaay iti maysa a napetsado, mapasingkedan a reperensia para iti panagusar kadagiti nagan ken mainaig a datos. Ti panagpadur-as ti Catalogue of Life ket pinunduan idi babaen dagiti proyekto ti Species 2000 europa (EuroCat), 4d4Life, i4Life idi 2003–2013, ken iti agdama babaen ti Naturalis Biodiversity Center, Leiden, ti grupo ti Netherlands and Species Files iti Illinois Natural History Survey iti Champaign-Urbana.
Pagsasao a Sabüm
Ti pagsasao a Sabüm ket ti maysa nga awanen nga aborihinal a pagsasao a Mon–Khmer ti Malaya.
Catalogue of Life
Panagusar
Kaaduan iti panagusar ti Catalogue ket ti panangipaay ti batayan ti taksonomia para kadagiti sabali a serrekan ti global a datos ken dagiti biolohiko nga urnong. Babaen ti proyekto ti i4Life, addaan daytoy iti pormal a pannakikadua iti Global Biodiversity Information Facility, European Nucleotide Archive, Encyclopedia of Life, Europeano a Consortium for the Barcode of Life, IUCN Red List, ken ti Life Watch. Ti publiko nga interface ket mairaman dagiti annong ti panagbiruk ket panagbasabasa ken maipaay pay kadagiti serbisio ti adu a pagsasao.
Inlista ti Catalogue dagiti 300,000 a sebbangan babaen idi 2003, dagiti 500,000 a sebbangan babaen idi 2005, ken dagiti usmurok a 800,000 a sebbangan babaen idi 2006. Manipud idi 2019, inlista ti Catalogue dagiti 1.9 a riwriw a sibibiag ken naungaw a sebbangan. Adda dagiti nakarkulo a 14 a riwriw a nangruna a saan a naipablaak a sebbangan; nupay kasta, di maikeddeng daytoy a bilang gapu ti kaawan ti datos iti mabalin a bilang dagiti di naipalaawag nga insekto, nematoda, bakteria, dagiti fungus ken dadduma pay.
Catalogue of Life Plus
Idi 2015, ti maysa a grupo dagiti eksperto ket nangipresenta iti maysa a konsenso iti maipapan iti hererkia a pannakaidasig ti biag a mangiraman kadagiti sumagmamano a sektor a saan pay a nairepresenta iti napablak a Catalogue. Iti isu met laeng a tawen, nagsasarungkar ti Catalogue of Life, Barcode of Life Data System, Biodiversity Heritage Library, Encyclopedia of Life, ken ti Global Biodiversity Information Facility (GBIF) a mangikeddeng a mangipatakder iti bugbugtong a pagbibingayan nga autoretibo a nopmenklatura ken taksonomiko a pundasion ti "Catalogue of Life Plus" a mabalin a mausar a mangurnos ken mangikapet ti biodibersidad a datos, a maniraman ti linaon a saan pay nga adda iti CoL ngem magun-od babaen dagiti sabali a taudan, tapno agserbi kadagiti agar-aramat iti agdama a Catalogue kendagiti agar-aramat iti naipaatiddog a taksonomiko a linaon (kas ti GBIF) nga agusar iti sapasap nga impraestruktura. Mangpadur-asto ti COL+ iti maysa a clearinghouse a mangsakup kadagiti sientipiko a nagan iti amin a ballasiw ti biag, mangipaay iti bugbugtong a taksonomiko a panirigan, ken mangipaay iti maysa a lugar para iti feedback manipud kadagiti autoridad ti linaon. Kumadkadua nga agpadpadur-as ti CoL iti Global Species List Working Group tapno maliklikan ti replikasion ken mapan nga agobra iti maysa nga autoratibo a global a listaan dagiti sebbangan.
Jejomar Binay
Ni Jejomar "Jojo" Cabauatan Binay, Sr., ket ammo pay a kas ni Jojo Binay wenno VPNay, ket maysa a Filipino a politiko nga isu ti maika-13 a Bise Presidente ti Filipinas manipud idi 2010. Isu ket dati a, Mayor iti Siudad ti Makati manipud idi 1986 aginggana idi 1998 ken manen idi 2001 aginggana idi 2010. Isu pay ti Presidente ti Nagkaykaysa a Suppiatan (UNO), Presidente ti Partido Demokratiko Filipino-Lakas ng Bayan (PDP-Laban), Mangipangulo ti Asia-Pasipiko a Rehion a Komite ti Eskawt, ken ti Presidente iti Eskawt dagiti Lallaki iti Filipinas.
Tawi-Tawi
Dagiti ili
• Turtle Islands
Pilar, Sorsogon
Ti Pilar ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Sorsogon iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Pilar ket politikal a nabingbingay iti 49 a barbaranggay.
• Abas
• Abucay
• Bantayan
• Banuyo (Poblacion)
• Bayasong
• Bayawas
• Binanuahan (Poblacion)
• Cabiguan
• Cagdongon
• Calpi
• Catamlangan
• Comapo-capo
• Danlog
• Dao (Poblacion)
• Dapdap
• Del Rosario (Bual)
• Esperanza
• Guiron
• Ginablan
• Inapugan
• Lubiano
• Leona
• Lipason
• Lungib
• Lumbang
• Mabanate
• Malbog
Tantangan
Dagiti baranggay
Ti Tantangan ket nabingbingay a politikal iti 13 a barbaranggay.
• Bukay Pait
• Cabuling
Pilar, Sorsogon
Dagiti baranggay
• Migabod
Tantangan
Dagiti baranggay
• Dumadalig
Pilar, Sorsogon
Dagiti baranggay
• Naspi
• Palanas
Tantangan
Dagiti baranggay
• Libas
• Magon
Pilar, Sorsogon
Dagiti baranggay
• Pangpang
Tantangan
Dagiti baranggay
• Maibo
Pilar, Sorsogon
Dagiti baranggay
• Pinagsalog
• Pineda
Franklin D. Roosevelt
Ni Franklin Delano Roosevelt ( wenno  ; Enero 30, 1882 – Abril 12, 1945), ken ammo pay babaen kadagiti umuna a letra ti naganna iti FDR, ket isu idi ti maika-32 a Presidente iti Estados Unidos (1933–1945) ken maysa a nangruna apigura kadagiti pasamak iti lubong idi panawen ti tenga ti maika-20 a siglo, isu ket nangidaulo ti Estados Unidos idi panawen ti sangalubongan a panagsagsagaba ken dagup a gubat. Ti is-isu laeng nga Amerikano a presidente ti nabutosan iti ad-adu ngem dua a termino, isu ket nangpalaka ti natibker a kumaduaan a nangbalbaliw ti Amerikano a politika para kadagiti sumakbay a dekada. Nga adda ti makapasalto a nadayeg a kanta a "Happy Days Are Here Again" (Dimteng Manen dagiti Naragsak nga Alaldaw) a kas ti tema ti kampaniana, ni FDR ket inabakna ti agdama a Republikano a ni Herbert Hoover idi Nobiembre 1932, iti kinaunegan ti Nalatak a Panagsagsagaba. A napaalibtak babaen ti bukodna a panagballigi ti paralitiko a panagsaksakit, ti di mapapaay nga optimismo ken aktibismo ni FDR ket nagparawad iti napabaro a nailian a kararua. Isu ket asideg a nagob-obra kenn iWinston Churchill ken Joseph Stalin iti panangidaulo dagiti Kumaduaan ti panagsuppiat ti Alemania ken Hapon iti Maikadua a Sangalubongan aGubat, ngem isu ket pimmusay idi gangani nasirmataanen ti panagballigi.
Pilar, Sorsogon
Dagiti baranggay
• Poctol
• Pudo
• Putiao
Tantangan
Dagiti baranggay
• New Iloilo
• New Lambunao
Pilar, Sorsogon
Dagiti baranggay
• Sacnangan
• Salvacion
Tantangan
Dagiti baranggay
• Poblacion
• San Felipe
Pilar, Sorsogon
Dagiti baranggay
• San Antonio (Millabas)
Tantangan
Dagiti baranggay
• New Cuyapo
Pagsasao a Semnam
Ti pagsasao a Semnam ket ti maysa nga aborihinal a pagsasao a Mon–Khmer ti Malaya.
Pilar, Sorsogon
Dagiti baranggay
• San Antonio (Sapa)
• San Jose
Tantangan
Dagiti baranggay
• Tinongcop
Sinonimo (taksonomia)
Iti sientipiko a nomenklatura, ti sinonimo ket isu ti sientipiko a nagan a maipakat iti maysa a takson a pakaibagaan babaen ti sabali a a sientipiko a nagan, urayno dagiti soologo ket sabali ti panagusarda ti termino. Kas pagarigan, ni Linnaeus ket isu idi ti immuna a nangited iti sientipiko a nagan iti Norway spruce, a tinawaganna iti Pinus abies. Daytoy a nagan ket saanen a maus-usar: daytoy itan ket kapada a nagan ti agdama a sientipiko a nagan iti Picea abies.
Saan a kasla dagiti sinonimo kadagiti sabali a konteksto, iti taksonomia ti sinonimo ket saan a mabalin a maipasinnukat iti nagan a sinonimo daytoy. Ititaksonomia, dagiti sinonimo ket saanda nga agpapada, ngem addaanda kadagiti sabali a kasasaad. Iti sapasap, para iti ania man a takson nga adda iti naisangayan a patingga ti panangipalpalawag dagiti taksonomiko a grupo dagiti organismo, ti puesto ken ranggo ti sientipiko a nagan ti maikeddeng a husto iti ania man a mait-ited. Ti sinonimo ket kankanayon a sinonimo ti sabali a sientipiko a nagan ken nasken a saan nga adda iti pannakapaadayo.
Pilar, Sorsogon
Dagiti baranggay
• San Rafael
• Santa Fe