cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Roy V. Aragon
Ni Roy V. Aragon ket naipasngay ken dimmakkel idiay Mabasa, Dupax del Norte, Nueva Vizcaya, Nueva Vizcaya. Fiksionista, mannaniw, agiwarwarnak (sigud nga editor-in-chief ti linawas a Valley Journal, maysa a regional newspaper a nakabase iti Bambang, Nueva Vizcaya), agipatpatarus, book editor/designer, computer specialist (hardware, networking, Linux, Windows, server administration), internet aficionado (web development, portal administration, Ilokano open source software ken web translation projects; ken blogger). Maysa a book collector ken bookworm, kaludludonna dagiti agkaiwara a liblibro iti kama wenno kuartona. Managluto pay ken mannida iti pinakbet, dinengdeng, kappukan, pinapaitan ken dadduma pay, a namkuatanna nga agbalin a serioso a food blogger (kitaen ti Pinakbet Republic, pinakbetrepublic.blogspot.com, ken sumali iti impundarna a maysa kadagiti kalalatakanen a food and drink page iti Facebook, ti Ilokano Food, facebook.com/ilokanofoods). Nakaipablaaken iti Bannawag, Liwayway, Rimat, Samtoy, Tawid, Filipino Magazin, Sunday Inquirer Magazine ken dadduma pay a pablaakan a printed, digital ken web-based. Kas mannakisalip, nagab-abak metten iti GRAAFIL, Palanca, Talaang Ginto, kdpy. Fellow iti Ilokano Fiction iti 26th U.P. Writers Workshop idi 1996. Inruarna idi 2000 ti umuna nga Ilokano e-book, ti Napili ken Saan a Napili a Dandaniw ken Dadduma Pay a Riknakem, a nakaurnongan ti 40 a dandaniwna, nga imparangkapna kas libre a ma-download iti website-na. Inruarna idi 2014 ti librona a BAGI: dandaniw a nakatiponan ti napili a dandaniwna nga Ilokano.
Abagatan nga Ungto
Klima ken aldaw ken rabii
Iti tengnga ti kalgaw, no ti init ket makaabot iti kangato iti agarup a 23.5 gradgrado, dagiti nangato a temperatura idiay Abagatan nga Ungto iti Enero ket agpakatengnga iti. Kalpasan ti innem a bulan nga "aldaw" ket malpasen ken bumabbaba ti init, dagiti temperatura ket lumaiisda met: makaabot dagitoy ti iti ilelennek ti init (naladaw a Marso) ken ti ileleggak iti init (naladaw a Septiembre). Iti panaglalam-ek, ti natimbeng a temperatura ket agtalinaay iti agarup a. Ti kangatuan a temperatura a nairehistro idiay Estasion ti Abagatan nga Ungto ti Amundsen-Scott ket idi Disiembre 25, 2011, ken ti kababaan ket  idi Hunio 23, 1982   (ti kababaan a nairehistro iti ania man a lugar iti Daga ket  idiay Estasin Vostok idi Hulio 21, 1983).
Jaro
Dagiti baranggay
• La Paz
Listaan dagiti kodigo ti koreo idiay Filipinas
Batangas
• 4214: Tuy
Guiuan
Dagiti baranggay
• Baras
Matsuo Bashō
Ni Bashō ket naipayamammo ti daniw idi isu ket maysa nga ubing, ken kalpasan idi isu ket nakitinnipon ti saririt a ladawan ti Edo (moderno a Tokyo), isu ket napardas a naamaamon iti amin a Hapon. Isu mangmangged a kas maysa a manursuro, ngem liniklikudanna ti sosial, urbano a biag ti literatio a sirkulo ken nagayayat a nagkalkallutang iti amina apset ti pagilian, a napnapan ti laud, daya, ken idiay kaadaywan ti akin-amianan a kabakiran tapno makagun-od kadagiti pangparugso para kadagiti sinursuratna. Dagiti daniwna ket nainpluensian babaen kadagiti nasansanayna kadagiti naipalawlaw a lubongna, a kankanayon a nangipenpen ti rikna ti ladawan ti bassit a simple nga el-elemento.
Atimonan
Dagiti baranggay
• Tagbakin
Jaro
Dagiti baranggay
• Palanog (nagan na idi a Mooc)
Beaurecueil
Ti Beaurecueil ket maysa a komuna iti Bouches-du-Rhône a departamento idiay akin-abagatan a Pransia.
Klima
Ti tabla dita baba ket mangipakpakita kadagiti temperatura ken panagtudtudo par aiti paset ti panawen ti 1971-2000 :
Atimonan
Dagiti baranggay
• Talaba
Abagatan nga Ungto
Klima ken aldaw ken rabii
Ti Abagatan nga Ungto ket addaan iti kasla desierto a klima, ken gangani a saan a makaawat iti panagtudtudo. Ti dam-eg ti angin ket ganggani a sero. Nupay kasta, dagiti napigsa nga angin ket agpataud kadagiti agpulpul-oy a niebe, ken ti panagpaadu ti niebe ket agdagup iti agarup a iti tunggal maysa a tawen. Ti dati a simboro kadagiti retrato ti estasion ti Amundsen-Scott ket gangani a naitabon gapu kadagiti bagio ti niebe, ken ti pagserrekan iti simborio ket kankanayon a maboldoser tapno makali. Dagiti kaudian a pasdek ket naipatakder kadagiti salingkadang tapno saan a maitabon dagitoy iti niebe.
Atimonan
Dagiti baranggay
• Tinandog
• Villa Ibaba
• Villa Ilaya
Listaan dagiti kodigo ti koreo idiay Filipinas
Benguet
• 2612: Atok
• 2600: Ciudad ti Baguio
• 2610: Bakun
• 2605: Bokod
• 2607: Buguias
• 2606: Kabayan
Guiuan
Dagiti baranggay
• Barbo
Kālidāsa
Ti Kālidāsa (Devanāgarī: कालिदास "katulong ni Kali") ket maysa idi a naindayegan a mannurat ti Klasiko a Sanskrito, a sapasap a naipanunotan a kas ti kalatakan a mannaniw ken dramatista iti pagsasao a Sanskrito. Dagiti bukodna a floruit ket saan a husto a mapetsaan, ngem mabalina dagitoy ket mabirukan ti kaunegan ti maika-4 a Siglo AD.
Dagiti pabuyana ken dandaniw ket nangruna a naibatay kadagiti Hindu a Purana ken dagiti philosopia.
Guiuan
Dagiti baranggay
• Bitaugan
• Bungtod
• Bucao
• Buenavista
• Cagdara-o
Hafez
Ni Khāja Shamsu Dīn Muhammad Hāfez-e Shīrāzī, naam-ammuan babaen ti parbo a naganna Hāfez (1325/1326–1389/1390), ket maysa idi a Persiano a lirika a mannaniw. Dagiti naurnong nga obrana a binuklan dagiti serie ti Persiano a daniw (Divan) ket mabirbirukan kadagiti kaaduan a pagtaengan dagiti mangisasao ti Persiano idiay Iran, Apganistan ken Tajikistan, ken dagiti pay nadumaduma a lugar iti lubong, a naadadalda a naikabkabesa dagiti daniwna ken inus-usarda a kas pronerbio ken sinasao ti tatta pay laeng nga aldaw. Ti biagna ket dagiti daniwna ket suheto idi ti adu a panagus-usig, komentario ken panagipatpatarus, nga adadu a nakaimpluensia ngem ti ania man a mannurat kadagiti kalpasan ti maikasangapulo ket uppat a siglo a Persiano a sinursuratan.
Guiuan
Dagiti baranggay
• Cagusu-an
Listaan dagiti kodigo ti koreo idiay Filipinas
Benguet
• 2611: Kibungan
• 2601: La Trinidad
• 2609: Lepanto
• 2608: Mankayan
• 2602: Philippine Military Academy (Ciudad ti Baguio)
• 2614: Sablan
• 2603: Tuba
• 2615: Tublay
Biliran
• 6544: Almeria
• 6549: Biliran
• 6550: Cabucgayan
• 6548: Caibiran
• 6547: Culaba
• 6546: Maripipi
Bohol
• 6302: Alburquerque
• 6314: Alicia
• 6311: Anda
• 6335: Antequera
• 6342: Balilihan
• 6318: Batuan
• 6326: Bien Unido
• 6317: Bilar
• 6333: Buenavista
• 6328: Calape
• 6312: Candijay
• 6346: Pres. Carlos P. Garcia (Pitogo)
• 6319: Carmen
• 6343: Catigbian
• 6330: Clarin
• 6337: Corella
• 6341: Cortes
• 6322: Dagohoy
• 6344: Danao
• 6305: Dimiao
• 6309: Duero
• 6307: Garcia Hernandez
• 6310: Guindulman
• 6332: Inabanga
• 6308: Jagna
• 6334: Getafe
• 6303: Loay
Hafez
Dagiti temana kadagiti ghazal ket inayayatan, pammati, ken mangipakpakita ti hipokarsia. Ti inpluensiana ti kabibiag dagiti Irani ket mabirukan kadagiti "Hafez a mabasbasa" (fāl-e hāfez, ), dagiti kankanayon a panagus-usar kadagiti daniwna iti Persiano a tawidan a musika, makitkita nga arte ken Persiano a kaligrapia. Ti panteonna idiay Shiraz ket adu kadagiti kankanayon a mangbisbisita. Dagiti panangampon, mangtultulad ken patpatarus a dandaniw ni Hafez ket adda kadagiti amin a kangrunaan a pagsasao.
Guiuan
Dagiti baranggay
• Camparang
Uki
right|thumb|300px|Anatomia ti akinruar a mabagbagi ti babai a tao. Ti uki (wenno oki, pipit, papit, pitsing, vagina iti Ingles, puke iti Tagalog) ket maysa a kasla tubong a pagnaan a nanipud iti matris agturong iti ruar ti bagi dagiti babai a mammal ken marsupial. Iti babai a billit ken dadduma pay a reptilia, ti uki ket isu ti cloaca. Iti babai a tao, ti uki ket maysa a mabennat a piskel a tubong a simmilpo iti vulva iti ruar ti cervix ti matris.
Mabagbagi ti babai a tao
Iti kadawyan a panangisasao, ti termino a "vagina" iti English (nga isu met ti Iloko nga uki) ket masansan a maidakamat iti vulva wenno ti sibubukel a mabagbagi ti babai. Ngem kinapudnona, ti vagina ket isu ti tubong ti uki a masarakan iti uneg ti vulva. Daytoy a tubong (vagina) ti pakapasamakan ti kopulasion wenno panagyot babaen ti panangserrek ditoy ti buto ti lalaki tapno maipugso ti kapsit a mangukop iti itlog ti babai. Dagiti normal a heterosexual a naan-anayen a nataengan a lalaki gagangay a maguyugoy a sexual iti uki nga agresulta iti pannakaabbukay ti sexual nga essem a panggapuan met itatangar ti buto.
Iti met laeng uki ti pakapasamakan ti panagpasngay ti babai, ditoy pagnaan ken ruaran ti maladaga manipud iti matris. No tiempo met ti panagregla ti babai, ti uki ti ruaran dagiti likido ti regla. No met madama ti sexual a panagkanaig, ti uki ken dagiti nakain-inaka a pasetna kas iti muting ti kangrunaan a panipudan ti seksual a panagimas (orgasmo) para iti babai.
Guiuan
Dagiti baranggay
• Campoyong
• Cantahay
• Cogon
• Poblacion Ward 10
• Poblacion Ward 9-A
Listaan dagiti kodigo ti koreo idiay Filipinas
Bohol
• 6316: Loboc
Guiuan
Dagiti baranggay
• Gahoy
Listaan dagiti kodigo ti koreo idiay Filipinas
Bohol
• 6313: Mabini
• 6336: Maribojoc
• 6340: Panglao
• 6321: Pilar
Guiuan
Dagiti baranggay
• Habag
Listaan dagiti kodigo ti koreo idiay Filipinas
Bohol
• 6345: San Isidro
• 6323: San Miguel
• 6347: Sevilla
• 6320: Sierra Bullones
• 6338: Sikatuna
• 6300: Tagbilaran City
• 6325: Talibon
• 6324: Trinidad
Guiuan
Dagiti baranggay
• Hamorawon
Listaan dagiti kodigo ti koreo idiay Filipinas
Bohol
• 6329: Tubigon
• 6315: Ubay
• 6306: Valencia
Bukidnon
• 8707: Baungon
• 8723: Cabanglasan
Baybayin
Ti baybayin ket maysa a kita ti panagsurat (nga ammo iti Unicode (Nagkaykaysa a kodigo) a sinuratan a Tagalog; kitaen dita baba), sakbay ti panawen dagiti Kastila, daytoy ket kameng ti sinuratan a Brahmiko nga inus-usar idi maika-16 a siglo. Agtultuloy daytoy nga inus-usar idi agdama a panagkolonisado dagiti Kastila inggana idi maika-19 a siglo.
Listaan dagiti kodigo ti koreo idiay Filipinas
Bukidnon
• 8721: Damulog
• 8719: Dangcagan
• 8712: Don Carlos
• 8713: Kadingilan
• 8718: Kalilangan
Guiuan
Dagiti baranggay
• Inapulangan
• Poblacion Ward 4-A
• Lupok (Pob.)
• Mayana
• Pagbabangnan
• Pagnamitan
Listaan dagiti kodigo ti koreo idiay Filipinas
Bukidnon
• 8720: Kibawe
• 8716: Kitaotao
• 8722: Lantapan
• 8706: Libona
• 8700: Ciudad ti Malaybalay
• 8704: Malitbog
• 8703: Manolo Fortich
• 8714: Maramag
• 8710: Musuan
• 8717: Pangantucan
• 8705: Phillips
• 8715: Quezon
• 8711: San Fernando
• 8701: Sumilao
Pagsasao a Bariai
Ti pagsasao a Bariai ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio ti Baro a Britania.
Baybayin
Dagiti barbaro a sinuratan idiay Filipinas ket naulogan manipud iti Baybayin, ti Hanunó'o, Buhid, Tagbanwa ken Kapampangan.
Listaan dagiti kodigo ti koreo idiay Filipinas
Bukidnon
• 8708: Talakag
• 8709: Ciudad ti Valencia
Bulacan
• 3012: Angat
• 3016: Balagtas (Bigaa)
• 3006: Baliuag
• 3018: Bocaue
• 3017: Bulacan
• 3007: Bustos
• 3003: Calumpit
• 3009: Doña Remedios Trinidad
• 3015: Guiguinto
• 3002: Hagonoy
• 3000: Ciudad ti Malolos
• 3019: Marilao
• 3020: Ciudad ti Meycauayan
• 3013: Norzagaray
• 3021: Obando
• 3014: Pandi
• 3004: Plaridel
• 3005: Pulilan
• 3010: San Ildefonso
• 3023: Ciudad ti San Jose del Monte
• 3011: San Miguel
• 3008: San Rafael
• 3022: Santa Maria
• 3024: Sapang Palay, Ciudad ti San Jose del Monte
Baybayin
Ti Baybayin ket maysa kadagiti sangadosena wenno agmaymaysa a sistema ti panagsurat nga inus-usar idiay Abagatan a daya nga Asia, a ganggani amin ket abugida.
Guiuan
Dagiti baranggay
• Poblacion Ward 2
Baybayin
Nagtaudan
Ti Baybayin ket nalatakan dagiti Kastila a padi a ni Pedro Chirino idi 1604 ken Antonio de Morga idi 1609 a naamamuan ti kaaduan, ken sapasap nga inus-usar kadagiti kabukbukodan a sinur-surat, dandaniw, ken dadduma pay. Babaen kenni William Henry Scott, addaan dagiti datu manipud idi 1590 a saan a makapirma kadagiti pangpasingked wenno dagiti sapata, ken dagiti saksi a saan a makapirma kadagiti kasuratan ti daga iti panawen a 1620. Awan dagiti pakakitaan no kaano idi ti ania nga akbang iti panakaaamoda nga agkurdit, ken awan dagita pakasaritaan ti sistema ti panagsurat. Addaan dagiti innem a teoría a maipanggep dagiti nagtaudan iti Baybayin.
Kawi
Ti Kawi ket nagtaud idiay Java, ken inus-usar iti labes a kaaduan iti Malay a Purpuro.
thumb|left| Ti Gambang a plato ti Laguna a Naisuratan ket isu ti kasapaan a nasuratan a dokumento a nabirukan idiay Filipinas.
Daytoy ket maysa a nainkalintegan a dokumento a naisuratan iti petsa a Saka iti panawen a 822, nga agpadpada iti Abril 21, 900 AD. Naisurat daytoy iti Kawi a sinuratan iti sabsabali a Daan a Malay a naglaon kadagiti dinawat a balikas manipud iti Sanskrito ken addan pay ti bassit a saan a Malay a bokabulario a ti nagtaudan ket saan a nalawag iti baetan ti Daan a Habanes ken Daan a Tagalog. Maysa a kapanunotan iti kasta, yantangay ti Kawi ket isu ti kasapaan a nasaksian iti panagsurat idiay Filipinas, ngarud ket baka nagtaud manipud iti Kawi.
Ti maikadua a kas pagarigan iti Kawi a sinuratan ket makita idiay Marpil a Selio ti Butuan, ngem saan a napetsado daytoy.
Adda maysa a burnay a pakaipupónan ,a makunkuna a "Calatagan a Banga" a mabirukan idiay Calatagan, Batangas ket naisuratan kadagiti karakter a nakakapasdaaw a kapadpada ti Baybayin, ken natuntonan a naisurat idi 1300 AD. Yantangay ti kapudno iti daytoy ket saan pay a napasingkedan.
Daan a Sumatra "Malayo" a sinuratan
Ti maysa pay a kapanunutan ket naibagbagana a ti sinuratan wenno dagiti sinuratan nga inusar ti panagsurat kadagiti maysa a Malayo a pagsasao ket naampon ken nagbalin a Baybayin. Ti maysa a naisangayan ket ti Pallava a sinuratan manipud idiay Sumatra ket nasaksian a manipud iti maika-7 a siglo.
Guiuan
Dagiti baranggay
• Poblacion Ward 11
Baybayin
Sulawesi
Ti sinuratan a Bugis-Makassarese ket isu ti nagtaudan ti Devanagari. Ti nakapanunotan iti daytoy ket addaan iti bersion iti daytoy a sinuratan nga inpakaammo idiay Filipinas babaen ti Bengal a naparang-ay a kas Baybayin.
Guiuan
Dagiti baranggay
• Poblacion Ward 12
Baybayin
Cham
Kanungpulanna, addaan iti nasapa a Cham a sinuratan manipud idiay Champa nga tattan ket isu ti abagatan a Bietnam ken abagatan a daya a Cambodia ket baka naipaammo wenno dinawat ken naampon a Baybayin.
Baghdad
Ti Baghdad (بغداد, Baġdād, ) ket isu ti kapitolio ti Republika ti Irak, ken isu pay ti kabeddengganna a Probinsia ti Baghdad. Ti populasioan ti Baghdad manipud idi 2011 ket agarup a 7,216,040, a mangaramid daytoy ti kadakkelan a siudad idiay Irak, ti maikadua a kadakkelan a siudad idiay Arabo a Lubong (kalpasan ti Cairo, Ehipto), ken ti maikadua a kadakkelan a siudad idiay Akinlaud nga Asia (kalpasan ti Tehran, Iran).
Guiuan
Dagiti baranggay
• Poblacion Ward 3
Baybayin
Pakaidumaan
Daytoy a sistema ti panagsurat ket maysa nga abugida a sistema nga agus-usar ti pagkaduaen a konsonante ken bokal. Ti tunggal maysa a karakter, a naisurat iti naibatayan kaniana a porma, ket addaan iti konsonante a naggibusan nga addaan iti bokal nga "A". Tapno makaaramid ti konsonante a naggibusan nga addaan iti sabali a bokal nga uni, ti maysa a marka ti ket maikabil ti ngato wenno ti baba ti konsonante (ti agaramid ti "E" wenno "I" nga uni) wenno iti baba ti konsonante (ti agaramid ti "O" wenno "U" nga uni). Daytoy a marka ket makunkuna a kudlit. Ti kudlit ket saan a maidagep kadagiti agkaykaysa a bokal. Dagiti bokal ket addan da kadagiti bukod da a marka ti sinuratan. Addaan laeng maysa a tanda para iti D wenno R, isu da amin ket maysa a disso kadagiti mabalin nga uni ti panagbalikas ti panagsao nga us-usaren ti pannakaibalikas ti maysa a rukod ti uni, daytoy iti kaaduan a pagsasao iti Filipinas, nga ti D ket rumsua nga umuna, kanungpulan, mangrugian ti konsonante wenno lippasan ti konsonante a pagiananda ken ti R iti nagyan ti katengngaan. Daytoy nga alagaden ti gramatika ket addaan pay a naususar iti agdama a pagsasao a Filipino, no ti d ket nagbaetan ti dua a bokal, agbalin a r, a kas iti balikas a dangál ken marangál, wenno dunong ken marunong, ken ti pay raw para iti daw ken rin para iti din a kalpasan dagiti bokal. Daytoy a sabsabali a sinuratan ket saan nga maus-usar para iti Ilokano, Pangasinan, Bikolano, ken sabsabali a pagsasao iti Filipinas, ngamin ket dagitoy a pagsasao ket addanda iti nailasin a tantanda para iti D ken R.
Baghdad
Daytoy ket mabirukan idiay igid ti Karayan Tigris, ti siudad ket nabangon idi maika-8 a siglo ken nagbalin a kapitolio ti Abasida a Kalipato. Iti uneg ti nabiit a pannakapartuatna, ti Baghdad ket nagbalin iti maysa nga adda ti naisangsangayan a kultura, komersio, ken kinasirib a sentro para iti Islamiko a Lubong. Daytoy ket maipatinayon ti panagibalbalayan kadagiti nadumaduma a nangruna nga akademiko nga institusion (a kas ti Kamara ti Saririt) ket nakaited ti siudad ti maysa a sangalubongan a pammadayaw a kas ti "Sentro ti Panagadal". Iti amin a panawen ti Nangato a Tengnga a Panpanawen, ti Baghdad ket naipanunotan idi nga isu ti kadakkelan a siudad iti lubong nga adda ti nakarkulo a populasion ti 1,200,000 a tattao. Ti siudad ket kaaduan a nadadael babaen ti Mongol nga Imperio idi 1258, a nagbanagan ti pannakaapday a nagtultuloy kadagiti amin a panawen ti sigsiglo gapu kadagiti kanayon a pangok ken dagiti adu a nagsasaruno nga imperio. Iti panakaibigbigan ti Irak a kas maysa a nawaya nga estado (dati a Britaniko a Bilin ti Mesopotamia) idi 1938, ti Baghdad ket nagin-inut a nakagun-od kadagiti dati a kadayegna a kas maysa a naisangsangayan a sentro ti Arabiko a Kultura.
Guiuan
Dagiti baranggay
• Poblacion Ward 4
Baghdad
Nagan ti siudad
Ti nagan a Baghdad ket kasakbayan ti Islamiko ken ti punganayanna ket saan a nalawag, ngem daytoy ket mainaig kadagit dati a pagtaengan, nga awan dagitoy idi ti politka ken komersio a kabilegan. Ti nagan ket nabirukan idi a kas Baghdadu kadagiti rehistro ti Asirio kuneiporme ti maika-9 a siglo BC, ken iti Babiloniko a ladrilio a mngipakpakita ti Naarian a Selio ni Ari Nebuchadnezzar (maika-6 a siglo BC).
Baybayin
Dua nga estilo ti panagsurat
thumb|Ti [[Doctrina Christiana iti Tagalog ken Espaniol]]
Guiuan
Dagiti baranggay
• Poblacion Ward 5
Baghdad
Nagan ti siudad
Idi ti Abasida a kalipato nga al-Mansur ket nangbangon ti kompleto a baro a siudad para iti kapitoliona, isu ket nagpili ti nagan a Madinat al-Salaam wenno "Siudad ti Kappia". Daytoy ket isu idi ti opisial a nagan nga adda kadagiti sensilio, pagipadagsenan, ken dagiti sabsabali pay a nga opisial a panagus-usar, urayno dagiti kadawyan a tao ket nagtultuloyda a nagus-usar ti daan a nagan. Babaen ti maika-11 asiglo, ti "Baghdad" ket nagbalin a gangani nga isu ti eksklusibo a nagan para iti naindayegan ti lubong a metropolis.
Leyte, Leyte
Ti Leyte ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Leyte iti Filipinas.
Benigno S. Aquino, Jr.
Ni Benigno Simeon "Ninoy" Aquino, Jr. (Nobiembre 27, 1932–Agosto 21, 1983) ket maysa a kangrunaan nga oposisionista a politiko iti Filipinas kabayatan ti administrasion ni Presidente Ferdinand E. Marcos. Napaltogan isuna iti Internasional nga Eropuerto ti Manila (Pannangalubongan nga Eropuerto ni Ninoy Aquino itan) idi agawid manipud iti panagnaedna kas pammagtalaw iti Estados Unidos. Daytoy nga asasinasion, a naipabasol iti rehimen a Marcos, ti nangrugian ti pannakatippuog ti diktadoria ni Marcos, a nagingga iti Rebulosion iti EDSA idi Pebrero 1986 a nakaigapuan met ti pannakaipatugaw kas presidente ni Corazon Aquino, balo ni Aquino.
Ladawan
thumb|center|350px|Ni Ninoy Aquino iti [[Pisos ti Filipinas|kuarta iti Filipinas (Kitaen ti Tengnga a Banko iti Filipinas)]]
Listaan dagiti kodigo ti koreo idiay Filipinas
Cagayan
• 3507: Alcala
Guiuan
Dagiti baranggay
• Poblacion Ward 6
Leyte, Leyte
Dagiti baranggay
Ti Leyte ket politikal a nabingbingay iti 30 a barbaranggay.
• Bachao
• Baco
• Bagaba-o
Herminia Roman
Ni Herminia B. Roman ket Filipina a politiko. Kameng ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas babaen ti Partido Liberal a nagirepresenta ti Umuna a Distrito ti Bataan manipud idi 2007.
Li Bai
Ni Li Bai (Wade-Giles: Li Pai;, 701 – 762), a naam-ammuan pay a kas ni Li Bo (Wade-Giles: Li Po; ), ket maysa idi a nangruna nga Insik a mannaniw ti paset ti panawen a Tang a dinastia a daniw.
Listaan dagiti kodigo ti koreo idiay Filipinas
Cagayan
• 3523: Allacapan
Guiuan
Dagiti baranggay
• Poblacion Ward 7
Baybayin
Estilo sakbay ti panawen a Kastila
Iti kasisigud a porma ti Baybayin a sinuratan, ti agkaykaysa a konsonante ket saan a mainaganan a maisangsangayan; yantangay, ti kasta a konsonante ket saan a naisursurat, ken ti agbasbasa ket agikabil ti awan a konsonante babaen ti linaon. Kas pagarigan, dagiti letra a n ken k iti balikas a bundók ket naikkat da, tapno ti panangiletra ket bu-do.
Guiuan
Dagiti baranggay
• Poblacion Ward 8
Listaan dagiti kodigo ti koreo idiay Filipinas
Cagayan
• 3505: Amulung
Li Bai
Isu ket naipanpanunotan a kas maysa kadagiti kalatakan a mannaniw ti Tang a Dinastia, a kankanayon a makunkuna a ti "nabalitokan a panawen" ti Tsina ti klasiko nga Insik a daniw, ni Li Bai ket maysa idi a prolipiko ken a maysa a kreatibo a mannaniw, ken kas ti maysa pay a nagpasayaat kadagiti alagaden ti bersipikasion ti panawenna. Adda dagiti agarup a rinibu a naam-ammuan a daniw a naipammadayaw kaniana tatta nga aldaw. Tallo pulo ket uppat kadagiti daniwna ket nairaman kadagiti nadayeg nga antolohia ti Tallo Gasut a Dandaniw ti Tang.
Guiuan
Dagiti baranggay
• Poblacion Ward 9
Listaan dagiti kodigo ti koreo idiay Filipinas
Cagayan
• 3515: Aparri
• 3506: Baggao
• 3516: Ballesteros
• 3511: Buguey
Li Bai
Iti paset ti pannakainpluensia ti Insik a kultura, dagiti daniw ni Li Bai ket kaaduan a naipammategan manipud ti kabibiagna aginggana ti agdama nga aldaw. Ti pannakainpluensiana ket gumay-at pay aginggana idiay Hapon ken ti Laud babaen kadagiti adu a pannakaipatarus, panag-amampon, ken dagiti adu a panagparparugso.
Leyte, Leyte
Dagiti baranggay
• Basud
Guiuan
Dagiti baranggay
• Salug
Baybayin
Estilo Virama a kudlit
Ti kasisigud a panagsurat ket narigat unay para kadagiti Kastila a padi nga agipatpatarus ti liblibro iti nakayanakan a pagsasao. Ngamin iti daytoy, ni Francisco López ket nangipaammo iti bukodna a kudlit idi 1620 a nangikkat ti bokal nga a. Daytoy a kudlit ket addaan iti porma a "+" a senial, a naibantay iti Kristianidad. Daytoy krus a kudlit ket agrebbeng a kas iti virama iti Devanagari a sinuratan iti India. Iti kinapudno, ti Unicode ket tawtawagenna ti kudlit iti Tagalog a Senial a Virama. Kitaen dita ngato iti paset ti Pakaidumaan.
Leyte, Leyte
Dagiti baranggay
• Belen
• Burabod
Baghdad
Pundasion
Kalpasan ti pannakatnag dagiti Umayyad, ti immuna a dinastia ti Muslim, dagiti nangabak a nagturturay nga Abasida ket kinayatda ti bukodda a kapitolio a pagturayan. Nagpilida iti sito iti amianan ti Sasanida ti kapitolio ti Ctesiphon (ken laud bassit ti amianan ti taga-ugma a timmakderan ti Babilonia ken Seleusia), idi 30 Hulio 762, ti kalipa Al-Mansur ket nangikomisionado ti pannakaipatakder ti siudad ken nabangon daytoy babaen ti panangimaton dagiti Barmakid. Ni Mansur ket namatmati a ti Baghdad ket ti perpekto idi kapitolio ti siudad iti Islamiko nga imperio babaen dagiti Abasida. Ni Mansur ket nagay-ayat unay iti sitio ken nagisasao iti, "Daytoyen ti siudad a pakabirukan kaniak, ditoyto ti pagtaengak, ken pagturayanto dagiti kaputotak".
Guiuan
Dagiti baranggay
• San Antonio
Listaan dagiti kodigo ti koreo idiay Filipinas
Cagayan
• 3520: Calayan
Baghdad
Pundasion
Ti idudur-as ti siudad ket tinulongan ti lokasionna, a nakaited daytoy iti panagtengngel kadagiti estratehiko ken dagiti dalan ti panagtagilako, iti igid ti Tigris. Ti rason no apay a ti Baghdad ket nakaited ti nasayaat a lokasion idi ket ti kaadu ti danum ken ti namaga a klima. Ti danum ket adda kadagiti patingga ti amianan ken abagatan kadagiti ruangan ti siudad, a mangipalubos kadagiti sangkabalayan iti adu a taraon, ken kadawyan idi iti daytoy a paset ti panawen.
Guiuan
Dagiti baranggay
• San Jose
Baghdad
Pundasion
Kadagiti nasapa a tawenna, ti siudad ket ammo idi a kas naikarkaro a palagid iti maysa a panangiyebkas iti Koran, idi nangibaga iti Paraiso. Nagpaut iti uppat a tawen iti pannakaipatakder (764-768). Ni Mansur ket nagumnong kadagiti inhenniero, dagiti agrimensura, ken dagiti kostruksionista ti arte manipud iti sangalubongan tapno agtitignayda a mangiladawan kadagiti plano para iti siudad. Dagiti sumurok a 100,000 nga agtabtrabaho ket napanda a nagsukisok kadagiti plano; adu kadagitoy ket naikkan iti sueldo tapno mangrugi iti panangipatakder ti siudad. Ti Hulio ket isu ti napaili a kas panagrugi a panawen gapu kadagiti dua nga astrologo, ni Naubakht Ahvazi ken ni Mashallah, ket namatmatida a ti siudad ket nasken a maipatakder babaen ti senial ti leon, ti Leon. Ti leon ket nainaig iti apuy ken mangisimbolo iti produktibidad, pasindayag, ken panagpadakkel.
Listaan dagiti kodigo ti koreo idiay Filipinas
Cagayan
• 3510: Camalaniugan
• 3519: Claveria
• 3501: Enrile
• 3508: Gattaran
• 3513: Gonzaga
• 3504: Iguig
Leyte, Leyte
Dagiti baranggay
• Calaguise
Baghdad
Pundasion
Dagiti ladrilio a nausar iti panangibangon ti siudad ket kadagiti amin nga uppat a bangir. Ni Abū Ḥanīfa ket isu idi ti nagbilbilang kadagiti ladrilio ken nangiparang-ay iti kanal, nga isu met daytoy ti nangiyeg ti danum iti sitio a pagobraan para iti panagusar a mainum ti tao ken ti panagpataud kadagiti ladrilio. Nausar pay ti marmol iti panangipatakder kadagiti pasdek iti amin a paset ti siudad, ken dagiti marmol a tukad ket mapan iti igid ti karayan.
Mahaplag
Ti Mahaplag ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Leyte iti Filipinas.
Listaan dagiti kodigo ti koreo idiay Filipinas
Cagayan
• 3524: Lasam
Leyte, Leyte
Dagiti baranggay
• Consuegra
Listaan dagiti kodigo ti koreo idiay Filipinas
Cagayan
• 3522: Pamplona
Leyte, Leyte
Dagiti baranggay
• Danus
Baghdad
Heograpia
thumb|Law-ang a pannakaimatangan iti Baghdad Ti siudad ket mabirukan iti nawatiwat a tanap a ginudua babaen ti Karayan Tigris. Ti Tigris ket pisienna iti gudua ti Baghdad, a ti akindaya a gudua ket tinawtawagan iti 'Risafa' ken ti akinlaud a gudua ket naam-ammuan a kas ti 'Karkh'. Ti daga a nakabangonan ti siudad ket intero a gangani a nadalumpinas ket ababa ti ayanna, gapu ta ti taudanna ket dagiti nayanud a sedimento manipud kadagiti periodiko a dadakkel a layus a napasamak iti karayan.
Klima
Ti Baghdad ket addaan iti subtropikal a namaga a klima (pannakaidasig ti klima ti Köppen BWh) ken daytoy ket, kadagiti termino kadagiti kanagtuan a temperatura, ket maysa kadagiti kapudotan a siudad iti lubong. Iti kalgaw manipud iti Hunio aginggana iti Agosto, ti natimbeng a kangatuan a temperatura ket mabalin a nagatngato a kas a kuyogan babaen ti nadarang nga init: nairehistro metten it panagtudo iti basbassit ngem sangadosena a beses iti daytoy a paset ti tawen ken saan pay a nakalabes iti. Dagiti temperatura a manglabes iti iti linong ket saan a karkarna a mangmangeg, ken uray iti rabii dagiti temperatura iti kalgaw ket manmanoda iti baba ti. Gapu ti dam-eg ket saan unay a nakaro (kadawyan nga ab-ababa ngem 10%) gapu ti kaadayo ti Baghdad manipud iti kalugnakan ti Golpo Persiano, dagiti bagio ti tapok manipud kadagti desierto iti laud ket kadawyan a mapaspasamak iti las-ud ti kalgaw.
Leyte, Leyte
Dagiti baranggay
• Kawayan
Baybayin
Ti karakter a "Nga"
Maysa a karakter ti nagdagep ti "nga". Ti agdama a bersion iti alpabeto a Filipino ket addaan pay laeng ti "ng" dua a letra a mangisaup iti maysa a balikas (Ingles:digraph), viz ti maysa a letra a nabuklan ti ti dua a karakter.
Leyte, Leyte
Dagiti baranggay
• Maanda
Listaan dagiti kodigo ti koreo idiay Filipinas
Cagayan
• 3502: Peñablanca
Leyte, Leyte
Dagiti baranggay
• Macupa
• Mataloto
• Palarao
• Palid I (Ilawod)
• Palid II (Iraya)
Mahaplag
Dagiti baranggay
Ti Mahaplag ket politikal a nabingbingay iti 28 a barbaranggay.
Leyte, Leyte
Dagiti baranggay
• Salog
• Sambulawan
Baybayin
Ti Tuldek
Dagiti balikas a naisurat iti Baybayin ket naisurat iti agsasaruno a panagayos, ken ti addan a tuldek ket ti maysa a nakatakder a linia, wenno dagiti agparis a dua a nakatakder a linia. Dagitoy a linia ket maus-usar a kas maysa a koma, tulnek, wenno dua a sabsabali a balikas.
Leyte, Leyte
Dagiti baranggay
• Tag-abaca
Baybayin
Panagusar
Ti Baybayin ket naipakasaritaan nga inus-usar kadagiti lugar nga agsasao iti Tagalog ken iti basbasit iti Kapampangan. Ti pannakausarna ket nagsaknapna iti Ilokano idi dagiti Kastila ket indegdeganda ti panagusar iti Biblia. Dagiti maikabagian a sinuratan a kas iti Hanunóo, Buhid, ken ti Tagbanwa ket agdama pay a maus-usar iti daytoy nga aldaw, a mairaman ti Kapampangan a sinuratan.
Leyte, Leyte
Dagiti baranggay
• Tapol
Baybayin
Dagiti karakter
150px150px150px150px150px150px
Leyte, Leyte
Dagiti baranggay
• Tinocdugan
Gambia
Ti Gambia, opisial nga Islamiko a Republika ti Gambia  wenno Republika ti Gambia,   ket ti pagilian idiay Laud nga Aprika nga intero a napalikmutan babaen ti Senegal malaksid ti igid ti baybayna iti Taaw Atlantiko iti akinlaud a patinggana. Daytoy ti kabassitan a pagilian iti nangruna a daga ti Aprika.
Guiuan
Dagiti baranggay
• San Pedro
Baybayin
Ti panaka-urnos dagiti karakter
Idiay Doctrina Cristiana, dagiti letra ti Baybayin ket naisurat a kastoy A O/U E/I H P K S L T N B M G D/R Y NG W.
Baghdad
Klima
Ti panaglalam-ek ket addaan met kadagiti kalalainganna nga aldaw ken agdumaduma a rabii. Manipud ti Disiembre aginggana iti Pebrero, ti Baghdad ket addaan kadagiti kangatuan a temperatura iti natimbeng a, urayymet a dagiti ngato iti ket mabalin met nga adda. Dagiti temperatura iti bigat ket mabalin met a nalamiis: ti natimbeng a kalamiis iti Enero ket ngem dagiti nababa a temperatura a nababbaba ngem agyelo ket mabalin a mapasamak iti mamindua tunggal maysa a tawen.
Leyte, Leyte
Dagiti baranggay
• Toctoc
Guiuan
Dagiti baranggay
• Sapao
Sasao a Torres–Banks
Ti sasao a Torres–Banks ket mangbukel iti maysa a pannkaisilpo ti sasao nga Akin-abagatan nga Oceaniko a naisasao giti Is-isla Torres ken Is-isla Banks iti akin-amianan a Vanuatu.
Guiuan
Dagiti baranggay
• Sulangan
Sasao a Torres–Banks
Dagiti pagsasao
Bigbigen ni François (2011) dagiti 17 a pagsasao nga insasao babaen dagiti 9,400 a tattao kadagiti 50 a purok, a mairaman dagiti 16 nga agbibiag (3 ket matmatayen) ken maysa a naungaw a pagsasao.
Guiuan
Dagiti baranggay
• Suluan
Sasao a Torres–Banks
Dagiti pagsasao
Dagiti 17 a pagsasao, a nairanggo manipud iti amianan a laud aginggana iti abagatan a daya, ket:
Guiuan
Dagiti baranggay
• Surok
Sasao a Torres–Banks
Dagiti pagsasao
! Pagsasao !! Bilang dagiti agsasao!! Kodigo ti ISO 639-3 !! Is-isla a nangisasao
Baghdad
Klima
Ti tinawen a panagtudtudo, ket gangani a mapasamak iti paset ti panawen manipud iti Nobiembre aginggana iti Marso, daytoy ket natimbeng iti, ngem mabalin pay a nangatngato ngem ken nababbaba ngem. Idi Enero 11, 2008, adda bassit a niebe nga immuna a nagtinnag iti balasiw ti Baghdad.
Guiuan
Dagiti baranggay
• Taytay
Leyte, Leyte
Dagiti baranggay
• Ugbon
Gambia
Mabirukan ti Gambia iti dua bangir ti Karayan Gambia, ti nakainaganan ti pagilian, nga agyus babaen ti tengnga ti Gambia ken agayus idiay Taaw Atlantiko. Ti kalawana ket ken addaan iti populasion iti 1,882,450 manipud iti senso idi Abril 2013 (probisional). Ti Banjul ket isu ti kapitoliona, ken dagiti kadakkelan a siudad ket ti Serekunda ken Brikama.
Probinsia ti Morobe
Ti Probinsia ti Morobe ket ti probinsia iti akin-amianan nga aplaya ti Papua Baro a Guinea. Ti probinsial a kapitolio ken ti kadakkelan a siudad ket ti Lae. Sakupen ti probinsia ti 33,705 km², nga addaan iti populasion iti 674,810 (senso idi 2011), ken manipud iti pannakabingbingay ti Probinsia ti Akin-abagatan a Kabanbantayan idi Mayo 2012 daytoyen ti kaaduan ti populasion a probinsia. Daytoy ket mangiraman ti Peninsula Huon, ti Karayan Markham, ken delta, ken dgaiti teritorio ti igid ti baybay iti igid ti Golpo Huon. Ti probinsia ket addaan kadagiti siam nga administratibo a distrito, ken naisasao dagiti 101 a pagsasao, a mairaman ti Kâte ken Yabim. Kadawyan a pagsasao ti Ingles ken Tok Pisin kadagiti urbano a lugar, ken dagiti dadduma a lugar ket dagiti porma ti Aleman a Pidgin a nailalaok iti patneng a pagsasao.
Mahaplag
Dagiti baranggay
• Campin
Sasao a Torres–Banks
Dagiti pagsasao
Ilista pay ni Codrington (1885) ti napauten a naungaw a pagsasao nga Alo-Teqel.
Guiuan
Dagiti baranggay
• Timala
Sasao a Torres–Banks
Dagiti komparatibo a panagadal
A. Nangipablaak ni François kadagiti nadumaduma a panagadal a mangiyasping kadagiti nadumaduma a langa ti sasao a Torres–Banks:
Ti François (2012) ket maysa a osiolingguistiko a panagadal iti dayta a banag.
Heneolohiko nga estruktura ti pannakaisilpo ti Torres–Banks
Ti internal nga estruktura ti pannakaisilpo ti Torres–Banks ket napategan a naibatay iti komparatibo a pamay-an, ken naipresenta iti batayan ti historikal a glotometria (François 2014, 2017; Kalyan & François 2018).
Guiuan
Dagiti baranggay
• Trinidad
Sasao a Torres–Banks
Heneolohiko nga estruktura ti pannakaisilpo ti Torres–Banks
Inlasin ni Kalyan & François (2018: 81) dagiti sumaganad a kasayaatan a nasuportaran a subgrupo (iti agpababa nga urnos dagiti heneolohiko a kaasideg):
Mahaplag
Dagiti baranggay
• Cuatro De Agosto
• hilusig
MacArthur, Leyte
Ti MacArthur ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Leyte iti Filipinas.
Mahaplag
Dagiti baranggay
• Himamara
• Hinaguimitan
• Liberacion
• Mabuhay
Listaan dagiti kodigo ti koreo idiay Filipinas
Cagayan
• 3527: Piat
Joel B. Manuel
Ni Joel B. Manuel ket maysa a mannarita, mannalaysay, mannaniw, nobelista, mangiruprupir iti kultura, dramaturgo, agngayangay a direktor iti pelikula nga Ilokano ken mannursuro. Agak-akem ni Manuel a kas School Principal IV iti Bangui National High School, Bangui, Ilocos Norte. Immuna a nagakem a kas School Principal I iti Banna National High School, Banna, Ilocos Norte. Patubo ti Purok Lading, Barangay Balioeg, Banna, Ilocos Norte. kada Cipriano F. Manuel ken Herminia R. Barangan. Rinugianna ti panagsursuratna idi agtawen iti 14 a nangpadasanna kadagiti pakpakatawa nga anekdota. Sinerrekna ti serioso a literatura idi agturposen iti kursona a Bachelor of Science in Education (Physics major) a nangyalatanna iti umuna a gunggona iti GRAAFIL 1991, Student Category. Manipud idin, pinullon a sarita, 2 a prosa a nobela, 2 a grapiko a nobela ken pinullo metten a salaysay ti impablaak ti Bannawag a gapuananna. Impablaakna a bukbukodna ti 5 a libro- 1 a libro a nobela ken 4 a libro dagiti saritana. Nakipag-edit iti 2 a libro ti antolohia, maysa kadagitoy ti nakagun-od iti National Book Award. Addaan isuna iti 22 a pammadayaw, 15 ti grand prizes. 2 kadagiti pammadayawna ti naggapu iti Carlos Palanca Memorial Award for Literature ken 3 tinaggapu iti Komisyon sa Wikang Filipino. Addan tallo nga ababbaba a pelikulana, “Naspak ti Sangat' Mangga!, “Haytek, Lakay!” ken “Ti Kaldero ni Tata Kanuto”. Manarimaan nga ar-aramidenna ti pelikula a “Ganggugo” a manamnama a malpas iti mabiit. Adda metten tallo a textbook iti MTB-MLE Ilokano a nagpaayanna a kas konsultant/editor. Idi 2005, impaay kenkuana ti ilina ti Most Outstanding Son of Banna, Achievement Award in Journalism and Literature. Lineppasna ti MA Language Education manipud iti UP-Diliman kas Academic Excellence Awardee ken iti babaen ti DepED-UP-NEAP Long Term Scholarship Program. Nangisuro iti sangapulo ket tallo a tawen iti Caribquib National High School, Banna, Ilocos Norte sakbay a nagbalin a pangulo iti eskuelaan. Nayasawa ken ni Rayma Bella Velasco Manuel ti Barangay Fortuna, Marcos, Ilocos Norte. Kas agsuksukisok, addan dua a sukisokna iti edukasion ken kultura a naipresentar iti NAKEM International Conferences sadiay Unibersidad ti Hawaii, Manoa ken St. Mary’s University, Bayombong, Nueva Vizcaya. Nagpaay payen a kas panelist-presentor iti Taboan Writers Conference sadiay Siudad ti Cebu. Kaingungotna ni Rayma Bella V. Manuel iti Fortuna, Marcos, Ilocos Norte.
Baybayin
Unicode
Ti Baybayin ket nainayon iti Unicode a Pagalagadan idi Marso, 2002 iti pannakaipablaak ti bersion a 3.2.
Baghdad
Dagiti administratibo a pannakabingbingay
thumb|right|Ti Baghdad a kas nakita manipud iti [[Internasional nga Estasion ti Limbang]]
Günter Grass
Ni Günter Wilhelm Grass ket maysa nga mannurat nga Aleman a napadayawan ti Premio Nobel iti Literatura idi 1999. Naipasngay isuna iti dati a nawaya nga Nawaya a Siudad iti Danzig (tattan ken Gdańsk, Polonia) idi 1927.
Listaan dagiti kodigo ti koreo idiay Filipinas
Cagayan
• 3526: Rizal
• 3518: Sanchez-Mira
• 3514: Santa Ana
• 3521: Santa Praxedes
• 3512: Santa Teresita
• 3525: Santo Niño
• 3503: Solana
• 3528: Tuao
• 3500: Ciudad ti Tuguegarao
Camarines Norte
• 4608: Basud
• 4607: Capalonga
• 4600: Daet
• 4606: Jose Panganiban
Gambia
Makibinningay ti Gambia kadagiti historikal a taudanna kadagiti dadduma nga adu a pagilian iti Laud nga Aprika iti panagtagilako ti aadipen, ken isu idi ti kangrunaan a gapu iti pannakaikabil ken pannakaibati ti kolonia idiay Karayan Gambia, ken immuna daytoy nga inaramid babaen dagiti Portuges, idi las-ud ti panawen nga ammo idi a kas ti A Gâmbia. Kalpasanna, idi 25 Mayo 1765, Ti Gambia ket inaramid idi a kas parte ti Imperio a Britaniko idi pormal a nagtakem ti gobierno, ken nangbangon iti Probinsia ti Senegambia. Idi 1965, Nakagun-od ti Gambia iti wayawaya babaen ti panangidaulo ni Dawda Jawara, ken nagturay isuna aginggana idi nagturay ni Yahya Jammeh iti kudeta idi 1994.
MacArthur, Leyte
Dagiti baranggay
Ti MacArthur ket politikal a nabingbingay iti 31 a barbaranggay.
Baybayin
Ti Ama Namin
(Kasakbayan a-Kudlit)
Mahaplag
Dagiti baranggay
• Mabunga
Gambia
Ni Adama Barrow ket nagbalin a ti maikatlo a presidente ti Gambia idi Enero 2017, kalpasan ti panangatiwna ken ni Jammeh iti panagbubutos idi Disiembre 2016. Kinaunaan a saan nga inawat ni Jammeh dagiti resulta, a naggappuan ti didigra ti batay-linteg ken ti pannakibiang ti militar babaen ti Komunidad ti Ekonomia dagiti Estado ti Laud nga Aprika, ken nagresultaan ti panageksilona.
MacArthur, Leyte
Dagiti baranggay
• Burabod
• Capudlosan
Baybayin
Ti Amami
(Kalpasan a-Kudlit)
Benneg ti Naingayeman a Nam-ay ken Panagrang-ay
Ti Benneg ti Naingayeman a Nam-ay ken Panagrang-ay (Department of Social Welfare and Development wenno DSWD)), (Kagawaran ng Kagalingang Panlipunan at Pagpapaunlad) ket isu ti ehekutibo a benneg ti Gobierno ti Filipinas nga akinrebbeng a mangsalaknid kadagiti karbengan ti naingayeman a Nam-ay dagiti Filipino ken mangiyaddang ti naingayeman a panagrang-ay.
Baghdad
Dagiti administratibo a pannakabingbingay
Ti siudad ti Baghdad ket addaan kadagiti 89 nga opisial a kaarubaan iti uneg dagiti 9 a distrito. Dagitoy nga opisial a panakabingbinagy ti siudad ket nagserbi a kas dagiti adminstratibo a sentro para iti panangideliber kadagiti munisipal a serbisio nga aginggana idi 2003 ket awanan iti politikal nga annong. Idi rugi ti bril 2003, ti tinengngel ti Estados Unidos nga Probisionala Turay ti Koalision (CPA) ket nangirugi iti proseso iti panagpartuat kadagitoy a baro nga annong. Ti proseso ket immuna a nagipatengnga iti isip iti eleksion dagiti konseho iti kaarubaan kadagiti opisial a kaarubaan, ken binutosan dagiti kaukaso ti kaarubaan.
Benneg ti Naingayeman a Nam-ay ken Panagrang-ay
Pakasaritaan
Idi 1915, ti Opisina ti Nam-ay ti Publiko (Public Welfare Board wenno (PWB)) ket napartuat idi ken naakeman a mangadalwas, mangurnos ken mangimaton kadagiti amin a gobierno ken pribado nga entidad a makibingbinglay kadagiti naingayeman a serbisio. Idi 1921, ti PWB ket naikkat idi ken sinukatan babaen ti Opisina ti Nam-ay ti Publiko a babaen ti Benneg ti Publiko a Pagbagbagaan.
Idi Nobiembre 1, 1939, napartuat ti Mankomunidad a Tignay Blng. 439 ti Benneg ti Salun-at ken Nam-ay ti Publiko idi 1941, ti Opisina ti Nam-ay ti Publiko ket opisial a nagbalin a paset ti Benneg ti Salun-at ken Nam-ay ti Publiko. Iti maipatinayon kadagiti panagur-urnos ti serbisio kadagiti amin a publiko ken pribado a patakder ti naingayeman a nam-ay, ti opisina ket mangimaton pay kadagiti amin a patakder ti panagay-wan ti ubbing ken ti urnong dagiti serbisio ti nam-ay ti ubbing.
Listaan dagiti kodigo ti koreo idiay Filipinas
Camarines Norte
• 4601: Mercedes
Benneg ti Naingayeman a Nam-ay ken Panagrang-ay
Pakasaritaan
Idi 1968, Republika a Tignay 5416, a nakunkuna a ti Tignay ti Naingayeman a Nam-ay ti 1968, ket nagpartuat ti Benneg ti Naingayeman a Nam-ay, ken inkabilna iti ehekutibo a sanga ti gobierno. Idi 1976, ti Benneg ti Naingayeman a Nam-ay ket nanaganan manen a kas Dagiti Naingayeman a Serbiso ken Panagrang-ay (Department of Social Services and Development wenno (DSSD)) babaen ti bilin ti Presidente Blng. 994. Daytoy ket napirmaan babaen ni Presidente Ferdinand E. Marcos ken nagited ti benneg ti pudno nagan ti patakder. Idi Hunio 2, 1978, ti DSSD ket nanaganan manen ti Ministro dagiti Naingayeman a Serbisio ken Panagrang-ay (Social Services and Development wenno (MSSD)) a maitunos iti panagbalbaliw iti porma ti gobierno.
Guiuan
Dagiti baranggay
• Tubabao
Baybayin
Sangalubongan a Pannakairangarang dagiti Karbengan ti Nagtagitaoan
(Universal Declaration of Human Rights)