cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arundinoideae
Ti Arundinoideae ket ti subpamilia dagiti pudno a ruot iti pamilia ti Poaceae kadagiti agarup a 40 a sebbangan, a mairaman ti Arundo donaxd ken ti Phragmites. Saan a kas dagiti sabali a kameng dagiti ruot iti klado ti PACMAD, agusar amin dagiti Arundinoideae iti C3 a potosentesis. Ti kabsatda a grupo ket ti subpamilia ti Micrairoideae.
Dakkel idi ti Arundinoideae kadagiti naduduog a taksonomiko a sistema, nga agraman kadagiti agarup a 700 a sebbangan, ngem kaaduan kadagitoy ket naiyalis kadagiti sabalai a subpamilia kalpasan dagiti pilohenetiko a panagusig. Iti agdama, naikabil dagiti sebbangan kadagiti 16 a henero ket kadagiti dua a tribu.
Pagsasao nga Amianan a Babar
Ti pagsasao nga Amianan a Babar ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio a naisasao idiay amianan nga aplaya ti Isla Babar iti Abagatan a Maluku, Indonesia.
Pagsasao a Nila
Ti Nila ket ti maysa nga awanen a pagsasao nga Austronesioa naisasao idi idiay Isla Nila iti Maluku, Indonesia. Naipan dagiti agsasao idiay Seram gapu ti aktibidad ti bulakn idiay Nila.
Listaan dagiti siudad ti Tsina
thumb|300px|Dagiti siudad ti Republika ti Tattao ti Tsina Segun dagiti administratibo a pannakabingbingay ti Republika ti Tattao ti Tsina a mairaman ti Hong Kong ken Macau, adda dagiti tallo nga agpang ti siudad, dagitoy ket ti agpang ti probinsia (buklen dagiti ili ken dagiti SAR ), dagiti siudad ti agpang ti prepektura, ken dagiti siudad ti agpang ti kondado. Manipud idi Enero 2020 ti Republika ti Tattao ti Tsina ket addaan iti dagup dagiti 686 a siudad: 4 nga ili, 2 a SAR, 293 a siudad ti agpang ti prepektura (mairaman dagiti 15 sub-probinsial a siudad) ken dagiti 387 a siudad ti agpang ti kondado (mairaman dagiti 38 a sub-prepektural a siudad ken dagiti 10 XXPC a siudad) a saan a mairaman dagiti ania man a siudad iti natunton a probinsia ti Taiwan.
Uppat kadagiti siudad ket dagiti sentro nga inadministro nga ili, a mangiraman kadagiti adu ti taona nga urbano a luglugar, dagiti suburbo, ken dagiti dakkel nga away a lugar: Chongqing (28.84 a riwriw), Shanghai (23.01 million), Beijing (19.61 million), ken Tianjin (12.93 million).
Segun ti panagsukisok idi 2017 manipud iti grupo ti panagsukisok iti Demographia, adda dagiti 102 a siudad a tenglen babaen ti Republika ti Tattao ti Tsina nga agraman iti maysa a populasion ti "lugar nga urbano" iti sumurok a 1 a riwriw.
Sistema katuon
Nangiyuna ti sentral a gobierno ti Insik iti sistema ti panangiranggo kadagiti tawen ti 1980 tapno mapalaka ti agin-inut a pannakairuar ti impraestruktura ken ti panagrang-ay ti urbano iti amin a paset ti pagilian. Dagiti siudad a nairanggo babaen ti katuon segun dagiti prioridad ti panagdur-as ti gobierno. Nangrugi ti sistema ti katuon a kas maysa a burokratiko a pannakaidasig, ngem manipud kadagiti tawen ti naladaw a 1990 ket nakaala itikalidad maipud kadagiti perspektibo ti panagdur-as ti sanikua a daga, kasayaat ti komersio ken kinakosmopolitano, malaksid kadagii duog nga isip iti populasion, kadakkel ti ekonomia, ken pannakairanggo ti politika. Daytoy ket nagbalinen a maysa a proxy para iti panagsisina ti demograpiko ken sosial iti Tsina, a naipangpangruna iti kinpangruna kadagiti naadalan iti kolehio nga agbirbiruk iti saan a maipapan iti gobierno a trabaho.
Daytoy ket sapasap a konsenso a dagiti uppat a siudad, ti Beijing, Shanghai, Guangzhou, Shenzhen, ket maitagikua iti umuna a katuon, bayat a ti katuon II ket mangiraman kadagiti sabali a nangruna a siudad. Dagiti bassit ken kalalainganna a siudad ket naigrupoda iti katuon III wenno IV.
Anacardium
Ti Anacardium ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Anacardiaceae, patneng kadagiti tropikal a rehion ti Kaamerikaan.
Etimolohia
Nagtaud ti nagan nga Anacardium manipud iti Griego a mangibaga iti nues, bugas wenno puso ti bunga, a mabirukan iti ruar (ti kayat a sawen ti ana ken "agpangato" ken ti -cardium ket "puso").
Miconia pisinniflora
Ti Miconia pisinniflora ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Melastomataceae. Daytoy ket endemiko iti Ecuador. Ti masna a habitatna ket dagiti subtropikal wenno tropikal a nadam-eg a bakir ti bantay wenno dagiti subtropikal wenno tropikal a nangato a karuotan.
Maika-56 a meridiano laud
Ti 56° a meridiano laud ti Greenwich ket ti linia ti longitud nga umabot manipud iti Amianan nga Ungto iti ballasiw ti Taaw Artiko, Amianan nga Amerika, ti Taaw Atlantiko,Abagatan nga Amerika, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto
Mangrugi iti Amianan nga Ungto ken mapan nga agpaabagatan iti Abagatan nga Ungto, ti maika-56 a meridiano laud ket lumabas babaen ti:
Palicourea calothyrsus
Ti Palicourea calothyrsus ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Ecuador.
Miconia poecilantha
Ti Miconia poecilantha ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Melastomataceae. Daytoy ket endemiko iti Colombia.
Maika-56 a meridiano laud
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto
! scope="col" width="145" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Artiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Lincoln ! scope="row" | 🇬🇱 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Luek Baffin ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat Davis ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat ti Isla Belle ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Luek Fortune ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" | 🇸🇷 ! scope="row" | 🇧🇷 ! scope="row" | 🇸🇷 ! scope="row" | 🇧🇷 ! scope="row" | 🇵🇾 ! scope="row" | 🇦🇷 ! scope="row" | 🇧🇷 ! scope="row" | 🇺🇾 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika
Pagsasao a Kalabra
Ti pagsasao a Kalabra ket ti Pagsasao a Papuano iti Peninsula ti Ulo ti Billit ti Baro a Guinea. Daytoy ket kaasitgan iti Tehit.
Pagsasao a Lua
Ti pagsasao a Lua wenno pagsasao a Lua’ ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad: :
Pagsasao a Ringgou
Ti pagsasao a Ringgou (Rikou) ket ti pagsasao a Tengnga a Malayo-Polinesio ti Isla Rote, iti Timor, Indonesia.
Palicourea
Ti Palicourea ket ti mula ti henero iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket aglaon kadagiti agarup a 200 a sebbangan, a sumakup iti panagkukua manipud kadagiti bassit a mula aginggana kadagiti bassit a kayo, ken naiwarwaras iti amin a paset ti tropiko ti Baro a Lubong.
Maika-54 a paralelo abagatan
Ti maika-54 a paralelo abagatan ket ti sirkulo ti latitud a 54 gradgrado iti abagatan ti ekuador a plano ti Daga. Daytoy kert ballasiwenna ti Taaw Atlantiko, ti Taaw Indiano, ti Taaw Pasipiko ken ti Abagatan nga Amerika.
Palicourea
Saan unay a naad-adal ti henero. Kaaduan dagiti sebbangan ket distylous, ngem adda met dagiti bassit nga isolado kadagit isla ti Karibe ngem napukawdan ti ugali. Rasimo dagiti sabong, awan banglo, ken kadawyan a polinadoren babaen dagiti hummingbird. Sarunuen dagiti dagiti asul-nangisit a berry, ken naipagpagarup nga iwarwaras babaen dagiti billit.
Palaquium decurrens
Ti Palaquium decurrens kety ti sebbangan ti kayo iti pamilia ti Sapotaceae. Daytoy ket agtubo aginggana iti iti katayag, nga addaan iti puon iti diametro aginggana iti. Ti ukis ti kayo ket nangisit a kayumanggi. Dagiti inploressensia ket addaan kadagiti walo a sabong. Immatiddog dagiti bunga, aginggana iti iti kaatiddog. Ti espesipiko nga epiteta iti decurrens ket manipud iti Latin a ti kaibuksilanna ket "agpabpababa", a mangibagbaga iti ungkay ti bulong. Ti habitat ket tanap dagiti aglalaok a dipterokarpo a bakir. Ti P. decurrens ket endemiko iti Borneo.
Maika-54 a paralelo abagatan
Likmut iti lubong
Mangrugi iti Kangrunaan a Meridiano ken mapan nga agpadaya, ti 54° a paralelo abagatan ket lumabas iti:
! scope="col" width="140" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Indiano ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Pasipiko ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat Magallanes ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Kanal Whiteside ! scope="row" | ! scope="row" | 🇦🇷 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" | 🇬🇸 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko
Palicourea
Ganggani a maysa a pagkasangapulo ti sebbangan ti Palicourea ket naikeddeng a maipangta babaen ti IUCN, uray no ti kasasaad ti konserbasion ket narepaso laeng kadagiti sebbangan a mabirukan iti Ecuador.
Banbantay Tibesti
Ti Banbantay Tibesti ket dagiti kabambantayan idiay sentral Sahara, ken kangrunaan a mabirukan idiay patingga nga amianan ti Chad, nga agraman iti bassit a parte idiay akin-abagatan a Libya. Ti kangatuan a pantok ti kabambantayan ket ti Emi Koussi, ken mabirukan daytoy iti abagatan iti katayag iti ken ti kangatuan a punto iti Chad ken ti Sahara. Ti Bikku Bitti, ti kangatuan a pantok idiay Libya, ket mabirukan iti amianan a paset ti kabambantayan. Ti sentral a pagkatlo ti Tibesti ket bulkaniko iti taudan ken buklen dagiti lima a kayarigan a bulkan a natuktukan kadagiti dakkel nga abut ti bulkan: ti Emi Koussi, Tarso Toon, Tarso Voon, Tarso Yega, ken ti Toussidé.
Pagsasao a Mal
Ti pagsasao a Mal, ammo pay a kas Thin, ket ti maysa a pagsasao a Mon–Khmer ti Laos ken Tailandia. Daytoy ket maysa kadagiti nadumaduma nga asideg nga agkakabagian a pagsasao nga agnagan iti Thin wenno Prai.
Ti Tayten (300 nga agsasao manipud idi 1995) ket naisasao kadagiti 2 a purok ti Ban Phia ken Ban Tenngiou iti Distrito ti Pakxeng, Probinsia ti Luang Prabang, Laos. Daytoy ket mabalin a Thin wenno Tai Then.
Pagsasao a Romang
Ti pagsasao a Romang wenno Roma ket ti pagsasao a Malayo-Polinesio nga insasao babaen dagiti agarup a 1,700 a tattao (idi 1991) idiay Purok ti Jersusu iti Isla Romang iti Maluku, Indonesia.
Pagsasao a Gorontalo
Ti pagsasao a Gorontaloan tinawtawagan pay a Hulontalo) ket ti pagsasao a naisasao idiay Probinsia ti Gorontalo (Akin-amianan a Sulawesi, ti akin-abagatan nga aplaya ti Indonesia) babaen dagiti tattao a Gorontalo. Dagiti dialekto ti Gorontalo ket ti Daya a Gorontalo, Gorontalo Kota, Tilamuta, Suwawa, ken Laud a Gorontalo.
Pagsasao a Kaidipang
Ti pagsasao a Kaidipang ket ti pagsasao a Filipino a naisasao idiay Amianan a Sulawesi (Celebes), Indonesia.
Pagsasao a Kuwani
ket ti saan anasayaat a napasingkedan a pagsasao a Papuao iti Peninsula ti ulo ti Billit ti Baro a Guinea. Daytoy ket napasingkedan laeng manipud iti bugbugtong a listaan ti balikas, ken ket eksakto a lokasionna ket di ammo. Inpagpagarup ada Smits ken Voorhoeve (1998) daytoy a kapada ti Kalabra, ngem adda dagiti adu a panaggigiddiat iti leksiko.
Pagsasao a Mekwei
Ti pagsasao a Mekwei (Menggwei) ket ti pagsasao a Papuano ti Indonesia.
Palicourea canarina
Ti Palicourea canarina ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Ecuador.
Miconia prasina
Ti Miconia prasina ket ti sebbangan ti kayo iti pamilia ti Melastomataceae. Daytoy ket endemiko iti Amianan ken Abagatan nga Amerika.
Calytrix formosa
Ti Calytrix formosa ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti mirtus iti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.
Kadawyan nga agtubo ti bassit a mula iti katayag iti. Agsabong daytoy iti pagbaetan ti Septiembre ken Nobiembre ken agpataud kadagiti duyaw-derosas a sukog bituen a sabong.
Mabirukan daytoy kadagiti tanap ti darat iti maysa a bassit a lugar iti igid ti laud a pantar kadagiti rehion ti Mid West ken Gascoyne iti Akinlaud nga Australia iti pagbaetan ti Geraldton ken Luek Shark nga iiday ket agtubo kadagiti nadarat ken nasekka a daga.
Immuna a pormal nga impalawag ti sebbangan babaen ni botaniko Lyndley Craven idi 1987 iti artikulo ti ''A taxonomic revision of Calytrix Labill. (Myrtaceae) iti warnakan ti Brunonia''.
Xanthostemon oppositifolius
Ti Xanthostemon oppositifolius ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae. Daytoy ket mabirukan iti Australia ken Papua Baro a Guinea. Daytoy ket maipangta babaen ti pannakaawan iti habitat.
Calytrix flavescens
thumb|Bukel ti Calytrix flavescens
Xanthostemon glaucus
Ti Xanthostemon glaucus ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae. Daytoy ket endemiko iti Baro a Caledonia.
Calytrix flavescens
Taksonomia
Immuna a pormal a impalawag ti sebbangan babaen ni botaniko Allan Cunningham idi 1834 iti warnakan ti Botanical Magazine.
Pannakaiwarwaras
Mabirukan daytoy kadagiti tanap ti darat, kadagiti naalumaymay a bakras ken sagpaminsan kadagiti kalugnakan a lugar kadagiti rehion ti Mid West, Wheatbelt, South West ken Great Southern iti Akinlaud nga Australia nga idiay ket agtubo kadagiti nadarat a daga kadagiti granito, laterito wenno sandstone.
Panangimuyong
Daytoy ket agtubo manipud iti bukel ngem mabalin pay a maipatubo manipud kadagiti nalukneng wenno natangken nga ungel. Maimulmula daytoy kadagiti masetas ken hardin a kas langa a mula, makaawis daytoy kadagit iuyokan no agsabong ken mabalin a maputed dagiti sabong. Makaibtur daytoy a iti tingkag ken nayelo a linnaaw.
Palicourea consobrina
Ti Palicourea consobrina ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Peru.
Charles Baehni
Ni Charles Baehni (Agosto 21, 1906 – Enero 23, 1964) ket maysa idi a Suiso a botaniko a nakaaramid kadagiti nangruna a kontribusion iti sientipiko a pannakaammo iti pagobraan a botanika.
Biograpia
Ni Propesor Charles Baehni ket nayanak idi Agosto 21, 1906 iti Hinebra, Suisa. Isu ket nagadal idiay Unibersidad ti Hinebra, ken inmatonan idi babaen ni Propesor Robert Chodat nga idi 1932 ket nagungunaan iti grado ti Doktor ti Siensia. Iti isu met laeng a tawen, naidutok isuna a kas maysa a katakunaynay iti Konserbatorio ken Botanikal a Hardin ti Siudad ti Hinebra. Idi 1934, nagadal isu idiay Botanical Garden of the Field Museum iti Chicago, ken bayat nga adda idiay Estados Unidos, nagbanbanniaga isuna kadagiti nadumaduma a parte ti pagilian ken nagurnong kadagiti adu a sukimat a maipapan iti botanika.
Idi 1941, naidutok isuna a kas konserbator iti Botanikal a Hardin ti Hinebra. Isu ke nagserbi a kas Direktor iti Konserbatorio ken Botanikal a Hardin, iti Hinebra Suisa para kadagiti duapulo a tawen. Isu ket nagsurat kadagiti ad-adu ngem sangagasut a sientipiko a papel ken ti kangrunaan a kinaykayatna ket ti Sapotaceae. Nagkontribusion pay isuna kadagiti bilang dagiti sabali a botanikal a pamilia a mairaman ti Ulmaceae, Lacistemaceae, ken Violaceae.
Pagsasao a Moraid
Ti pagsasao a Moraid ket ti Pagsasao a Papuano iti Peninsula ti Ulo ti Billit ti Baro a Guinea.
Sideroxylon eucoriaceum
Ti Sideroxylon eucoriaceum ketti sebbangan ti mula iti pamilia ti Sapotaceae. Daytoy ket mabirukan iti Guatemala ken Mehiko.
Xanthostemon psidioides
Ti agwaras a bassit a mula wenno kayo ket kadawyan nga agtubo iti katayag iti. Daytoy ket agsabong iti Mayo ken agpataud iti maris krema-puraw a sabsabong.
Buton
Ti Buton (wenno Butung, Boeton wenno Button), ket ti maysa nga isla iti Indonesia a mabirukan iti abagatan a daya a peninsula ti Sulawesi. Daytoy ket sakupenna ti kalawa iti agarup a 4,408 kuadrado kilometro, wenno iti agarup a kadakkel ti Madura; daytoy ti maika-129 a kadakkelan nga isla iti lubong ken ti maika-19 a kadakkelan iti Indonesia babaen ti kalawa.
Pakasaritaan
thumb|right|250px|Ti immuna ministro ti Buton Iti sakbay ti panawen ti kolonia, ti isla, idi ket kadawyan nga ammo a kas Butung, ket adda idi iti kaunegan ti espero iti impluensia iti Ternate, a naipangpangruna idi maika sangapulo ket innem a siglo gapu ta nagserbi a kas maysa a nangruna a rehional a sentro iti kaunegan ti imperio ti Ternate, a mangtengtengel iti rehional a panagtagilako ken nagkolkolekta kadagiti daton a maipatulod iti Ternate.
Ni Sultan Murhum, ti immuna nga Islamiko a monarko iti isla, ket naipampammalagipan iti nagan ti nangrunana a pagsangladan iti isla, ti Pagsangladan ti Murhum, iti Baubau.
Heograpia
Mabirukan ti Isla ti Batuatas iti abagatan. Ti Pasahe Bouton  (kas ammo idi panawen ti kasakbayan ti wayawaya) ket maysa idi a nangruna a lugar a paglayagan iti baetan dagiti isla iti akin-amianan a Baybay Flores.
Ekolohia
Kaaduan a naabbongan iti isla babaen ti katuduan a bakir ken ammo para kadagiti naatap a biagna. Daytoy ket maysa kadagiti dua a habitat ti anoa, ti maysa kita ti  nuang.
Tattao
thumb|Ti ladawan ti delagasion manipud iti Buton Dagiti pagsasao a naisasao iti Buton ket mairaman ti Wolio, Cia-Cia, dagiti nadumaduma a dialekto ti Muna, Tukang Besi, Kumbewaha, Lasalimu, Kamaru, Pancana, Busoa, Taloki, Kulisusu ken Kioko. Ti pagsasao nga Indones, ti nailian a pagsasao ti Indonesia, ken adu pay a naus-usar ken naisursuro kadagiti eskuela.
Idi 2009, ti tribu ti Cia-Cia iti siudad ti Baubau ket nagrugrugida nga agusar iti alpabeto a Koreano a Hangul para iti pagsasaoda, a naibatay kadagiti libro a pinartuat babaen ti [[Kagimongan ti Hunminjeongeum], ti maysa a kangimongan ti lingguistiko iti Seoul.
Administrasion
Ti Isla Buton ket administratibo a nabingbingay kadagiti tallo a maikadua nga agpang ti administratibo a pannakabingbingay (Daerah Tingkat II): Siudad ti Baubau, Rehensia ti Buton, Rehensia ti Tengnga a Buton, Rehensia ti Abagatan a Buton ken Rehensia ti Amianan a Buton. Nupay kasta, ti kanagan a purpurto ket inadministro babaen dagiti maipatinayon nga uppat a rehensia: ti Rehensia ti Muna, Rehensia ti Laud a Muna, Rehensia ti Wakatobi, ken (parte ti) Rehensia ti Bombana.
Pagsasao a Theen
Ti pagsasao a Theen (Ammo pay a kas Kha Sam Liam) ket ti maysa a pagsasao nga Austroasiatiko ti Laos, a maitagikua iti sanga ti sasao a Khmuiko. Daytoy ket isasao laeng babaen dagiti agarup a 200 a tattao nga agtataeng kadagiti dua a purok. Ammo pay dagitoy a kas Kha Sam Liam kadagiti kaarrubada a Lao.
Dagiti agsasao iti autonimo ket mabirukan idiay Distrito ti Viengkham, Probinsia ti Luang Prabang, Laos.
Pagsasao a Seget
Ti pagsasao a Seget ket ti Pagsasao a Papuano iti Peninsula ti Ulo ti Billit ti Baro a Guinea.
Palaquium edenii
Ti Palaquium edenii ket ti sebbangan ti kayo iti pamilia ti Sapotaceae. Dagiti ungkay ket marakayumanggi. Dagiti inploressensia ket addaan kadagiti tallo a sabong. Immatiddog dagiti bunga, aginggana iti iti kaatiddog. Ti habitat ket aglalaok a dipterokarpo a bakir. Ti P. edenii ket endemiko iti Borneo ken ammo laeng a manipud iti Sarawak.
Miconia prietoi
Ti Miconia prietoi ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Melastomataceae. Daytoy ket endemiko iti Ecuador. Ti masna a habitatna ket dagiti subtropikal wenno tropikal a nadam-eg a bakir ti bantay wenno dagiti subtropikal wenno tropikal a nangato a karuotan.
Xanthostemon
Ti Xanthostemon ket ti henero dagiti dagiti kayo ken dagiti bassitt a mula, a mangbukel iti parte ti mirtus amula iti pamilia ti Myrtaceae. Daytoy a henero ket immuna a naipalawag idi 1857 babaen ti Aleman–Australiano a botaniko a ni Ferdinand von Mueller. Segun kadagiti nadumaduma nga opisial a taudan adda dagiti baetan iti 46 ken 51 a sebbangan nga ammo iti siensia. Masnada nga agtubo iti Baro a Caledonia, Australia, ti Is-isla ti Solomon ken Malesia, a mairaman ti Filipinas, Baro a Guinea ken Indonesia. Dagiti henero ti Pleurocalyptus ken Purpureostemon manipud iti Baro a Caledonia ket morpolohiko nga asideg iti Xanthostemon.
Dagiti sebbangan
Daytoy a listaan, manipud idi Disembre 2014, ket naitaudan manipud iti Australian Plant Name Index ken Australian Plant Census, ti Checklist of the Vascular Indigenous Flora of Baro a Caledonia, dagiti sientipiko a pablaak dagiti baro a sebbangan ken napasingkedan kadagiti maikatlo a taudan ti Kew World Checklist of Selected Plant Families.
Kyiv Oblast
Ti Kyiv Oblast wenno Kiev Oblast    (Київська область, translit. Kyivs’ka oblast’; tinawtawagan pay a kas Kyivshchyna – Київщина) ket ti maysa nga oblast (probinsia) idiay sentral nga Ukrania. Ti administratibo a sentro ti oblast ket ti siudad ti Kyiv (Київ, Kyiv), ken agserbi pay daytoy a kas kapitolio ti Ukrania. Urayno daytoy ket mabirukan iti sentro ti Kyiv Oblast, ken mangibalbalay kadagiti bagi ti gobierno ti oblast, ti Kiev ket bukod nga agturturay a siudad nga addaan iti espesial a kasasaad ken saan nga agraman iti nainkalintegan a turay ti oblast.
Palicourea corniculata
Ti Palicourea corniculata ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Ecuador.
Miconia protuberans
Ti Miconia protuberans ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Melastomataceae. Daytoy ket endemiko iti Ecuador. Ti masna a habitatna ket dagiti subtropikal wenno tropikal a nadam-eg a bakir ti bantay.
Palicourea cornigera
Ti Palicourea cornigera ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Ecuador.
Stepanakert
Ti Stepanakert (Ստեփանակերտ Stepanakert) wenno Khankendi (Xankəndi), kasisigud a tinawtawagan iti Vararakn (Վարարակն), ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti Republika ti Artsakh, ti de facto a nawaya a republika iti kaunegan dagiti sangalubongan a pagbeddengan ti Azerbaijan. Manipud idi 2015, ti populasion ti Stepanakert ket 55,200.
Sideroxylon excavatum
Ti Sideroxylon excavatum ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Sapotaceae. Daytoy ket endemiko kadagiti estado ti Guerrero ken Oaxaca iti Mehiko.
Palaquium grande
Ti Palaquium grande ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Sapotaceae. Daytoy ket endemiko iti Sri Lanka.
Miconia prominens
Ti Miconia prominens ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Melastomataceae. Daytoy ket endemiko iti Ecuador. Ti masna a habitatna ket dagiti subtropikal wenno tropikal a nadam-eg a bakir ti bantay.
Maika-53 a paralelo abagatan
Likmut iti lubong
! scope="col" width="140" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Indiano ! scope="row" | 🇦🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Indiano ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Pasipiko ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat Magallanes ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Seno Otway ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat Magallanes ! scope="row" | ! scope="row" | 🇦🇷 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko
Ramallah
Ti Ramallah (رام الله, maibalikas a kas Rāmallāh ) ket ti siudad ti Palestina idiay sentral a West Bank a mabirukan iti iti amianan ti Herusalem iti maysa a natimbeng a kangato iti 880 metro iti pantar ti baybay, ken asideg daytoy iti al-Bireh. Daytoy ket agdama nga agserbi a kas ti de facto nga administratibo a kapitolio ti Nailian a Turay ti Palestina (PNA). Ti Ramallah ket historikal idi a maysa nga ili ti Kristiano nga Arabo. Ita nga aldaw dagiti Muslim ket ti kaaduan a mangporma ti populasion iti gangani a 27,902 nga agtataengbabaen idi 2007, ken agraman dagiti Kristiano a mangbukel iti kaaduan kadagiti minoridad.
Etimolohia
Ti "Ramallah" ket buklen ti "Ram," ti maysa a balikas ti Arameo a ti kayatna a sawen ket "nangato a lugar wenno bantay," ken "Allah," ti Arabiko a balikas para iti Dios, ken no iraman dagitoy dua a balikas ti napno a kaibuksilanna ket "ti Turod ti Dios".
Pakasaritaan
Dagiti tabon iti nakitikit a bato ket nabirukanen idiay asideg ti Ramallah. Dagiti pirgis ti damdamili manipud iti Krusada/Aybi ken ti nasapa a paset ti panawen ti Otomano ket nabirukan pay idiay.
Ti Ramallah ket nainagananen a mairaman iti lugar ti Krusada a tinawtawagan iti Ramalie. Adda pay dagiti nailasin a tidda ti pasdek nga addaan iti naarko a ruangan manipud iti panawen ti Krusada a tinawtawagan iti al-Burj,. ngem ti kasisigud nga usar ti pasdek ket saan pay a naikeddeng.
Xanthostemon sulfureus
Ti Xanthostemon sulfureus ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae. Daytoy ket endemiko iti Baro a Caledonia. Daytoy ket maipangta babaen ti pannakaawan iti habitat.
Pagsasao a Tehit
Ti pagsasao a Tehit ket ti Pagsasao a Papuano iti Peninsula ti Ulo ti Billit ti Baro a Guinea. Dagiti sabali a panangiletra ket Tahit, Tehid, ken dagiti sabali a nagan ket Kaibus, Teminabuan. Dagiti dialekto ket ti Tehit Jit, Mbol Fle, Saifi, Imyan, Sfa Riere, Fkar, Sawiat Salmeit. Adda mabirukan nga ugis-ugis ti gramatika iti tesis idi 1991 ti Unibersidad ti Leiden M.A. ni Don Flassy.
Miconia pseudorigida
Ti Miconia pseudorigida ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Melastomataceae. Daytoy ket endemiko iti Hamaika. Daytoy ket maipangta babaen ti pannakaawan iti habitat.
Pagsasao a Tehit
Dagiti akinruar a silpo
Hesse, Ronald. "Tehit". NUSA – Linguistic Studies of Indonesian and Other Languages in Indonesia. In: Volume 47 (2000) Ger P. REESINK (ed.): Studies in Irian Languages, Part II.
Palicourea fuchsioides
Ti Palicourea fuchsioides ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Ecuador.
Amphipogon
• Amphipogon amphipogonoides
• Amphipogon avenaceus
• Amphipogon caricinus
• Amphipogon debilis
• Amphipogon laguroides
• Amphipogon sericeus
• Amphipogon strictus
• Amphipogon turbinatus kitaen ti Diplopogon Melanocenchris
Xanthostemon umbrosus
Ti Xanthostemon umbrosus ket ti sebbangan ti kayo iti pamilia ti Myrtaceae. Daytoy ket endemiko iti Australia.
Kadawyan nga agtubo ti kayo itikatayag iti. Daytoy ket agsabong iti baetan ti Mayo ken Hunio ken agpataud kadagiti maris krema-puraw a sabong.
Pagsasao a Kemtuik
Ti pagsasao a Kemtuik (Kamtuk) ket ti pagsasao a Papuano ti Indonesia. Daytoy ket asideg iti Gresi.
Miconia renneri
Ti Miconia renneri ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Melastomataceae. Daytoy ket endemiko iti Ecuador. Ti masna a habitatna ket dagiti subtropikal wenno tropikal a nadam-eg a bakir ti bantay.
Isla Sibuyan
Ti Sibuyan ket ti immadayon ti sukogna nga isla, ti maikadua a kadakkelan iti maysa a purpuro a mangbukel ti Probinsia ti Romblon, Filipinas. Mabirukan idiay kanagan a Baybay Sibuyan, daytoy ket addaan iti kalawa iti. Ti isla ket addaan kadagiti dua a prominente a pantok, ti Bantay Guiting-Guiting nga agtayag iti ken Bantay Nailog nga agtayag iti. Dagiti tattao ket agsasaoda iti dialekto a Sibuyanon ti Romblomanon, ti pagsasao a Bisaya.
Palaquium elegans
Ti Palaquium elegans ket ti sebbangan ti kayo iti pamilia ti Sapotaceae. Daytoy ket agtubo aginggana iti iti katauay. Dagiti ungkay ket marakayumanggi. Dagiti inploressensia ket addaan kadagiti 10 a sabong. Immitlog dagiti bunga, aginggana iti iti kaatidog. Ti espesipiko nga epiteta iti elegans ket manipud iti Latin a ti kaibuksilanna ket "nangayed". Ti habitat ket aglalaok a dipterokarpo a bakir. Ti P. elegans ket endemiko iti Borneo ken ammo laeng manipud iti Sarawak.
Is-isla Andaman
Ti Is-isla Andaman ket pagtaengan dagiti tattao a Sentineles, nga awanan iti kontak iti ania man a sabali a tattao.
Maika-52 a paralelo abagatan
Ti maika-52 a paralelo abagatan ket ti sirkulo ti latitud a 52 gradgrado iti abagatan ti ekuador a plano ti Daga. Daytoy ket ballasiwenna ti Taaw Atlantiko, ti Taaw Indiano, ti Taaw Pasipiko ken ti Abagatan nga Amerika.
Ti paralelo ket ipalawagna ti paset ti pagbeddengan a nagbaetan ti Arhentina ken Chile.
Likmut iti lubong
Mangrugi iti Kangrunaan a Meridiano ken mapan nga agpadaya, ti 52° a paralelo abagatan ket lumabas iti:
! scope="col" width="140" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Indiano ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Pasipiko ! scope="row" | ! scope="row" | Pagbeddengan ti 🇦🇷 / ! scope="row" | 🇦🇷 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" | 🇫🇰 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Falkland Sound ! scope="row" | 🇫🇰 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko
Miconia reburrosa
Ti Miconia reburrosa ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Melastomataceae. Daytoy ket endemiko iti Ecuador. Ti masna a habitatna ket dagiti subtropikal wenno tropikal a nadam-eg a bakir ti bantay.
Palaquium herveyi
Ti Palaquium herveyi ket ti sebbangan ti kayo iti pamilia ti Sapotaceae. Daytoy ket agtubo aginggana iti iti katayag. Ti ukis ti kayo ket maralabbasit-kayumanggi. Dagiti inploressensia ket addaan kadagiti innem a sabong. Immatiddog dagiti bunga, aginggana iti iti kaatiddog. Ti habitat ket aglalaok a dipterokarpo a bakir. Ti P. herveyi ket mabirukan idi Malaysia Peninsular ken Borneo.
Sideroxylon
thumb|202px|right|Bulbulong ti [[Sideroxylon marmulano]] Ti Sideroxylon ket ti henero dagitikayo iti pamilia ti Sapotaceae nga impalawag a kas maysa a henero babaen ni Linnaeus idi 1753. Kolektiboda nga ammo iti Ingles iti bully trees. Ti kadawyan a nagan ket naala manipud kadagiti balikas a Griego iti σιδηρος (sideros), a ti kayatna a sawen ket "landok", ken ξύλον (xylon), a ti kayatna a sawen ket "kayo."
Pannakaiwarwaras
Kangrunaan a naiwarwaras ti henero iti Amianan ken Abagatan nga Amerika, ngem mabirukan pay iti Aprika, Madagascar, akin-abagatan nga Asia, ken dagiti nadumaduma nga oseaniko nga isla. Adda dagiti sumagmamano a sebbangan, a kas ti gum bully (S. lanuginosum), S. tenax, ken buckthorn bully (S. lycioides), ket mabirukan kadagiti subtropikal a lugar ti Amianan nga Amerika. Ti kaikaisuna a sebbangan ti Abagatan nga Aprika, ti white milkwood (S. inerme), ket mainaig kadagiti tallo a tawid a sitio, ken dagitoy nga indibidual ket nairangarangda a nailian a monumento gapu ti karkarna a kapautda.
Ekolohia
Adda dagiti nadumaduma a sebbangan a nagbalinen a karkarna gapu ti panagpukan ti kayo ken dagiti sabali pay a porma ti panagdadael iti habitat. Ti Tambalacoque (S. grandiflorum, sin. Calvaria major) ti Mauritius ket naapektaran idi babaen ti pannakaungaw dagiti billit a nangiwarwaras kadagiti bukel; daytoy ket naisingasing idi a ti intero a sebbangan ket nagdepdepende iti dodo (Raphus cucullatus) para iti dayta a paggep ken ganggani a nagbalinen a biktima ti agkadua a pannakaungaw, ngem saan a husto daytoy.
Dagiti sebbangan
• # Sideroxylon acunae (Borhidi) T.D.Penn. – Kuba
• # Sideroxylon alachuense L.C.Anderson – Florida
• # Sideroxylon americanum (Mill.) T.D.Penn. – Yucatan, West Indies
• # Sideroxylon anomalum (Urb.) T.D.Penn. – Barahona
• # Sideroxylon beguei Capuron ex Aubrév. – Madagascar
• # Sideroxylon bequaertii De Wild. – Zaïre
• # Sideroxylon betsimisarakum Lecomte – Madagascar
• # Sideroxylon borbonicum A.DC. – Réunion
• # Sideroxylon bullatum (R.A.Howard & Proctor) T.D.Penn. – Hamaika
• # Sideroxylon canariense Leyens, Lobin & A.Santos – Canary Is
• # Sideroxylon cantoniense Lour. – SE China
• # Sideroxylon capiri (A.DC.) Pittier – Mesoamerika, West Indies
• # Sideroxylon cartilagineum (Cronquist) T.D.Penn. – Sinaloa, Jalisco, Guerrero
• # Sideroxylon celastrinum (Kunth) T.D.Penn. – Texas, Mesoamerika, Colombia, Venezuela, Kuba, Bahamas
• # Sideroxylon cinereum Lam. – Mauritius
• # Sideroxylon contrerasii (Lundell) T.D.Penn. – Mesoamerika
• # Sideroxylon cubense (Griseb.) T.D.Penn. – West Indies
• # Sideroxylon discolor Radcl.-Sm. – Socotra
Sasao a Nimboran
Ti sasao a Nimboran ket ti bassit a nawaya a pamilia ti sasao a Papuano ti panangidasig ni Malcolm Ross, daytoyen ket paset ti singasing a Trans–Baro a Guinea ni Stephen Wurm. Nupay kasta, idi nakonstrukto dagiti pangsandi ti proto-Nimboran (*genam "I" ken kom wenno komot "thou"), awan unay ti pakaitunosanda kadagiti pangsandi ti Tran-Baro a Guinea iti *na ken *ga.
Pagsasao a Gresi
Ti pagsasao a Gresi (Geresi, Glesi, Gresik, Klesi) ket ti pagsasao a Papuano ti Indonesia. Daytoy ket asideg iti Kemntuik.
Jean Baptiste Louis Pierre
Ni Jean Baptiste Louis Pierre (23 Oktubre 1833 – 30 Oktubre1905), ammo pay a kas J. B. Louis Pierre, ket maysa idi a Pranses a botanikonga ammo para kadagiti panagadalna iti Asia.
Sasao a Nimboran
Dagiti pangsandi
Dagiti kinonstrukto manen ni Ross a pangsandi para iti proto-Nimboran ket,
Jean Baptiste Louis Pierre
Nayanak ni Pierre idiay Saint-André, Réunion, ken nagadal idiay Paris sakbay a nagtrabaho kadagiti botanikal a hardin ti Calcutta, India. Pinundarna idi 1864 ti Zoo ti Saigon ken Botanikal a Harhardin, nga inmatonanna aginggana idi 1877, kalpasanna daytoy, nagsubli idiay Paris nga idiay ket nagtaeng iti 63 rue Monge, iti asideg ti Herbario ti Paris. Immalis idi 1883 idiay Charenton, kalpasanna idiay Villeneuve-Saint-Georges, manen idiay (circa 1893) Saint-Mandé, ken kanungpalan iti 18 rue Cuvier iti Paris, a nagtaeng idiay aginggana idi pimmusay.
Nagar-aramid ni Pierre kadagiti adu a sientipiko nga eksplorasion iti tropikal nga Asia. Dagiti pablaakna ket mairaman ti Flore forestière de la Cochinchine (1880–1907), ti maysa nga artikulo iti "Sur les plantes à caoutchouc de l'Indochine" (Revue des cultures coloniales, 1903) ken ti seksion iti Sapotaceae iti Notes botaniques (1890–1891).
Sideroxylon
Dagiti sebbangan
• # Sideroxylon dominicanum (Whetstone & T.A.Atk.) T.D.Penn. – Republika a Dominikano
Jean Baptiste Louis Pierre
Adda dagiti nadumaduma a henero a naipanagan ken ni Pierre kas pammadayawan kaniana: ninaganan ni Heinrich Gustav Adolf Engler (1844–1930) ti Pierreodendron iti pamilia ti Simaroubaceae, ken Pierrina iti pamilia ti Scytopetalaceae; ninaganan ni Auguste Jean Baptiste Chevalier (1873–1956) ti Pierreodendron iti pamilia ti Sapotaceae; ken ninaganan ni Henry Fletcher Hance (1827–1886) ti Pierrea iti pamilia ti Flacourtiaceae. Naidedikado idi 1933 idiay Zoo ti Saigon ken Botanikal a Harhardin ti maysa a busto kas pammadayaw kaniana.
Sideroxylon
Dagiti sebbangan
• # Sideroxylon durifolium (Standl.) T.D.Penn. – Chiapas, Belis
Maika-57 a meridiano laud
Ti 57° a meridiano laud ti Greenwich ket ti linia ti longitud nga umabot manipud iti Amianan nga Ungto iti ballasiw ti Taaw Artiko, Amianan nga Amerika, ti Taaw Atlantiko,Abagatan nga Amerika, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.
Pagsasao a Mlap
Ti pagsasao a Mlap, wenno Kwansu (saanen a maus-usar), ket ti pagsasao a Papuano ti Indonesia.
Sideroxylon
Dagiti sebbangan
• # Sideroxylon ekmanianum (Urb.) Bisse, J.E.Gut. & Iglesias – Kuba
Maika-57 a meridiano laud
Ti maika-57 a meridiano laud ket mangporma ti nalatak a sirkulo a kakuyogna ti maika-123 a meridiano daya.
Sideroxylon
Dagiti sebbangan
• # Sideroxylon eriocarpum (Greenm. & Conz.) T.D.Penn. – Oaxaca
Palicourea heilbornii
Ti Palicourea heilbornii ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Ecuador.
Sideroxylon
Dagiti sebbangan
• # Sideroxylon eucoriaceum (Lundell) T.D.Penn. – Veracruz, Guatemala
Maika-57 a meridiano laud
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto
Mangrugi iti Amianan nga Ungto ken mapan nga agpaabagatan iti Abagatan nga Ungto, ti maika-57 a meridiano laud ket lumabas babaen ti:
! scope="col" width="145" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Artiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Lincoln ! scope="row" | 🇬🇱 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Luek Baffin ! scope="row" | 🇬🇱 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Luek Baffin ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat Davis ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat ti Isla Belle ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" | 🇸🇷 ! scope="row" | 🇬🇾 ! scope="row" | 🇧🇷 ! scope="row" | 🇵🇾 ! scope="row" | 🇦🇷 ! scope="row" | 🇧🇷 ! scope="row" | 🇺🇾 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Río de la Plata ! scope="row" | 🇦🇷 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antarctica ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika
Sideroxylon
Dagiti sebbangan
• # Sideroxylon excavatum T.D.Penn. – Guerrero, Oaxaca
Maika-22 a paralelo amianan
thumb|Idiay [[Aprika, ti paralelo ket ipalawagna ti kaaduan a pagbeddengan a nagabetan ti Ehipto ken Sudan. Naisuppiatan ti akindaya a paset ti pagbeddengan.]]
Pagsasao a Khmu
Ti pagsasao a Khmu ket ti pagsasao ti tattao a Khmu iti akin-amianan a rehion ti Laos. Daytoy ket naisasao pa iti kadenna a luglugar ti Bietnam, Tailandia ken Tsina. Nagtaud ti nagan ti Khmu iti sanga ti Khmuiko iti pamilia ti pagsasao a Austroasiatiko, ti naudi a naibagbaga ket mangiraman pay ti Khmer ken Bietnamis. Iti kaunegan ti Austroasiatiko, ti Khmu ket masansan a madakdakamat a kaasitgan a maikabagian kadagiti pagsasao a Palaungiko ken Khasiko. Ti nagan a "Khmu" ket mabalin pay a makita a nairomanisado a kas Kmhmu, Khmu', Kammu, wenno Khamuk kadagiti nadumaduma a pablaak wenno alternatibo a makunkuna babaen ti nagan iti maysa a lokal a dialekto.
Sideroxylon
Dagiti sebbangan
• # Sideroxylon fimbriatum Balf.f. – Socotra
• # Sideroxylon floribundum Griseb. – Belize, Guatemala, Hamaika
Maika-22 a paralelo amianan
Ti kaaduan a pagbeddengan a nagbaetan ti Ehipto ken Sudan ket naipalawag iti daytoy a paralelo.
Pagsasao a Khmu
Dagiti dialekto
thumb|left|Aproksimadi a lokasion dagiti dialekto ti Khmu idiay Laos Kas maysa a minoridad a pagsasao nga awanna iti pagalagadan nga impluensia, adu kadagiti dialekto ket nagbalbaliwdan. Dagiti dialekto ket nangrunada nga agigiddiat kadagiti adda a konsonante, ti kaadda ti rehistro, ken iti grado a pannakaimpluensia ti pagsasao babaen dagiti kaarrubayan a nailian a pagsasao. Dagiti dialekto ket, iti kaaduan, ket agsisinnaranay a maawatan; nupay kasta, ti mabalin a narigat ti pannakisarita dagiti agsasao kadagiti heograpiko nga adayo a dialekto. Dagiti dialekto ti Khmu ket mabalin a nawatiwat a maikategoria kadagiti dua a grupo, ti Akinlaud a Khmu ken ti Akindaya a Khmu.
Sideroxylon
Dagiti sebbangan
• # Sideroxylon foetidissimum Jacq. – West Indies, Abagatan a Mehiko, Guatemala, Belis, Florida
Maika-22 a paralelo amianan
Iti daytoy a latitud ti init ket makitkita para kadagiti 13 nga oras, 29 a minminuto iti las-ud ti solstisio ti kalgaw ken 10 nga or-oras, 47 a minminuto iti las-ud ti solstisio ti panaglalam-ek.
Pagsasao a Khmu
Suwilai Premsrirat (2002)
Ireporta ti Suwilai Premsrirat (2002) dagiti sumaganad a lokasion ken dagiti dialekto ti Khmu idiay Laos, Bietnam, Tsina, ken Tailandia.
Sideroxylon
Dagiti sebbangan
• # Sideroxylon galeatum (A.W.Hill) Baehni – Rodrigues
Palicourea herrerae
Ti Palicourea herrerae ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Peru.
Maika-22 a paralelo amianan
Likmut iti lubong
! scope="col" width="145" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" | 🇩🇿 ! scope="row" | 🇳🇪 ! scope="row" | 🇹🇩 ! scope="row" | 🇱🇾 ! scope="row" | Pagbeddengan ti 🇪🇬 / 🇸🇩 ! scope="row" | 🇸🇩 ! scope="row" | Pagbeddengan ti 🇪🇬 / 🇸🇩 ! scope="row" | Pagbeddengan ti 🇪🇬 / Bir Tawil ! scope="row" | Pagbeddengan ti Trianggulo Hala'ib / 🇸🇩 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Nalabbasit ! scope="row" | 🇸🇦 ! scope="row" | 🇴🇲 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Indiano ! scope="row" | 🇮🇳 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Indiano ! scope="row" | 🇮🇳 ! scope="row" | 🇧🇩 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Indiano ! scope="row" | 🇧🇩 ! scope="row" | 🇮🇳 ! scope="row" | 🇲🇲 ! scope="row" | 🇮🇳 ! scope="row" | 🇲🇲 ! scope="row" | 🇮🇳 ! scope="row" | 🇲🇲 ! scope="row" | 22°N, 99.98333°W ! scope="row" | 🇱🇦 ! scope="row" | 🇻🇳 ! scope="row" | ! scope="row" | 🇻🇳 ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Abagatan Tsina ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Abagatan Tsina ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Abagatan Tsina ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Pasipiko ! scope="row" | 🇺🇸 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Pasipiko ! scope="row" | 🇺🇸 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Pasipiko ! scope="row" | 🇲🇽 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Golpo ti Mehiko ! scope="row" | 🇨🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Karibe ! scope="row" | 🇨🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" | Akinlaud a Sahara ! scope="row" | undefined ! scope="row" | undefined ! scope="row" | 🇩🇿
Palaquium ferrugineum
Deskripsion
Dagiti ungkay ket maralabbasit-kayumanggi a tomentoso. Dagiti inploressensia ket agpataud kadagiti innem a sabong.
Sideroxylon grandiflorum
Ti Sideroxylon grandiflorum, ammo iti Ingles a kas ti tambalacoque wenno dodo tree, ket ti napauot ti biagna a kayo iti pamilia ti Sapotaceae, nga endemiko iti Mauritius. Daytoy ket mapatpategan apara iti kayona. Ti bunga ti Sideroxylon grandiflorum ket maipada iti melokoton.
Sasao a Laud a Papuano
Ti sasao a Laud a Papuano ket ti hipotetikal a pamilia ti pagsasao dagiti agarup a dua dosena a sasao a Papuano iti Peninsula Ulo ti Billit (Vogelkop wenno Peninsula Doberai) iti adayo nga akinlaud a Baro a Guinea ken ti isla ti Halmahera, nga insasao babaen dagiti agarup a 220,000 a tattao.
Palaquium ferrugineum
Pannakaiwarwaras ken habitat
Ti Palaquium ferrugineum ket endemiko iti Borneo ken ammo laeng manipud iti Sarawak. Ti habitat ket aglalaok a dipterokarpo a bakir.
Sasao a Laud a Papuano
Thi lingguist anga Aleman a ni Wilhelm Schmidt ket immuna a nangisilpo ti sasao nga Ulo ti Billit ken Halmahera idi 1900. Idi 1957 insilpo pay ni HKL Cowan kaniada iti saan a sasao nga Austronesio ti Timor. Namatmati ni Stephen Wurm nga uray no adda dagiti tugot ti sasao a Laud a Papuano a mabairukan kadagiti pagsasao ti Timor, ken dagiti pay Aru ken Nalatak nga Andaman, daytoy ket gapu ti subestrato ken dagitoy a pagsasao ket nasken a maidasig a kas Trans–New Guinea, Austronesio, ken Andamanes.
Pannakaidasig
Idi 2005, nagaramid ni Malcolm Ross ti tentatibo a singasing a ti sasao a Laud a Papuano ket mangporma ti maysa kadagiti tallo a sanga ti maysa a pamilia ti naipadakkel a Laud a Papuano a mangiraman pay ti isolado a pagsasao a Yawa (wenno bassit a pamilia), a dati a naikabil iti hipotetikal a pamilia ti Luek Geelvink, ken ti kabarbaro a naisingasing a pamilia ti Daya nga Ulo ti Billit – Sentani a kas ti maikatlo a sanga. Ti maitutop a Laud a Papuano ket maigiddiat manipud kadagitoy a sabali a naipadakkel a pamilia ti Laud a Papuano babaen ti kadda dagiti porma a kas ti na wenno ni para iti agmaymaysa a maikadua a persona a ("thou") pangsandi.
Ti panangidasig a maus-usar ditoy ket nagtaud kenni Wurm, ken nabaliwan tapno maipaltiing ti pannakaidasig ti Amianan a Halmahera ni Voorhoeve 1988. Ilasinna dagiti pannakabingbingay iti bukodna a panangidasig iti Papuano a kas dagiti pamilia (iti urnos ti sasao a Hermaniko), dagiti stock (iti urnos ti sasao nga Indo-Europeano), ken pilo (iti urnos ti sasao nga Aproasiatiko). Ti Laud a Papuano ket pilo iti daytoy a terminolohia.
Dagiti nodo ti agpang ti pamilia ni Wurm ket naipakita iti napuskol iti kladograma dita baba:
Saan a mangawat ti Glottolog wenno Ethnologue ti kinapudno ti singasing a Laud a Papuano.
Kaaduan dagiti pagsasao ti Daya a Nusa Tenggara ken Maluku ket agparangda nga addaan iti bassit a saan nga Austronesio nga impluensia.
Phragmoplastophyta
Ti Phragmoplastophyta (Lecointre & Guyader 2006) wenno Streptophytina (Lewis & McCourt 2004, mairaman ti Coleochaetophyceae, Zygnematophyceae ken Mesotaeniaceae) ket dagit inaisingasing a kabsat a klado ti Klebsormidiaceae, nga agkuyogda a mangbukel iti klado ti Streptophyte/Charophyte. Ti Phragmoplastophyta ket buklen ti Charophycaea ken ti sabali pay a di nanaganan a klsdo nga aglaon iti Coleochaetophyceae, Zygnematophyceae, Mesotaeniaceae, ken Embryophytes (mulmula iti daga). Daytoy ket maysa a nangruna nga addang iti iruruar dagiti mula iti daga iti kaunegan ti berde nga algas. Daytoy ket maipada iti klado/grado ti ZCC, Kladistiko a mangited iti Embryophyta.
Ti mitosis ti Phragmoplastophyta ket mapasamak iti maysa a pragmoplasto. thumb|Panagbukel ti [[pragmoplasto ken plata ti selula iti maysa a selula ti mula iti las-ud ti cytokinesis. Kanigid: Agbukel ti Phagmoplasto ken ti plata ti selula ket mangrugi nga agporma iti tengnga ti selula. Iti kanawan: Dumakdakkel ti pragmoplasto itimaysa a sukog-donut iti ruar ti selula, a mangibati iti nataengan a plata ti selula iti tengga. Ti plata ti selula ket agbalinto a baro a diding ti selula kalpasan no makompleto ti cytokinesis. ]] Ti sabali pay a sinapomorpia iti daytoy a klado iti sintesis ti cellulose microfibrils babaen ti maysa a kompleks ti octameric cellulose synthetases. Daytiy a kompleks ket ballasiwenna ti membrane ti plasma ken polymerizenna dagiti molekula manipud iti cytoplasm iti cellulose microfibrils, a no agkuyogda, mangbukel kadagiti fibril, a nasken iti panagbukel iti diding. Ti diding ti Phragmoplastophyte ket porma pay dagiti penoliko a kompuesto.
Sideroxylon
Dagiti sebbangan
• # Sideroxylon grandiflorum A.DC. – Mauritius
• # Sideroxylon horridum (Griseb.) T.D.Penn. – Kuba, Cayman Is
• # Sideroxylon ibarrae (Lundell) T.D.Penn. – Baja Verapaz
• # Sideroxylon inerme L. – Africa (manipud iti Somalia aginggana iti Cape Province), Aldabra, Juan de Nova I
• # Sideroxylon jubilla (Ekman ex Urb.) T.D.Penn. – Kuba
• # Sideroxylon leucophyllum S.Wats. – Baja California, Sonora
• # Sideroxylon lycioides L. – buckthorn bully – Estados Unidos (TX to DE)
• # Sideroxylon majus (Gaertn.f.) Baehni Réunion
• # Sideroxylon marginatum (Decne. Ex Webb) – Cape Verde
• # Sideroxylon mascatense (A. DC.) T.D. Penn. – manipud iti Etiopia aginggana iti Pakistan
• # Sideroxylon mirmulans R.Br. – Madeira
• # Sideroxylon moaense (Bisse & J.E.Gut.) J.E.Gut. – Kuba
• # Sideroxylon montanum (Sw.) T.D.Penn. – Hamaika
• # Sideroxylon nadeaudii (Drake) Smedmark & Anderb. – Tahiti
• # Sideroxylon nervosum Wall. ex G.Don – Myanmar
• # Sideroxylon obovatum Lam. – West Indies, Venezuela
• # Sideroxylon obtusifolium (Roem. & Schult.) T.D.Penn. – manipud iti Veracruz aginggana iti Paraguay
• # Sideroxylon occidentale (Hemsl.) T.D.Penn. – Baja California, Sonora
• # Sideroxylon octosepalum (Urb.) T.D.Penn. – Clarendon
• # Sideroxylon oxyacanthum Baill. – Etiopia, Eritrea, Saudi Arabia
• # Sideroxylon palmeri (Rose) T.D.Penn. – Mehiko
• # Sideroxylon peninsulare (Brandegee) T.D.Penn. – Baja California