cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Prepektura ti Okinawa
Ti Prepektura ti Okinawa (沖縄県) ket maysa kadagiti akin-amianan unay a prepektura ti Hapon. Buklen daytoy kadagiti ginasut nga Is-isla ti Ryukyu  iti maysa a kawar iti 1000 km a kaatiddog, a maigay-at iti abagatan a laud manipud ti Kyūshū (ti akin abagatan unay kadagiti uppat a kangrunaan nga is-isla iti Hapon) aginggana idiay Taiwan. Ti Naha a kapitolio ti Okinawa, ket mabirukan idiay akin-abagatan a paset iti Isla ti Okinawa. Ti naisuppiatan nga Is-isla ti Senkaku (Mandarin: Is-isla ti Diaoyu) ket naiturayan a kas paset iti Prepektura ti Okinawa.
Rosario, Batangas
Ti Rosario ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Batangas iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Rosario ket nabingbingay a politikal iti 48 a barbaranggay.
• Alupay
• Bagong Pook
• Bayawang
• Baybayin
Poona Piagapo
Ti Poona Piagapo ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Norte iti Filipinas.
Rosario, Batangas
Dagiti baranggay
• Bulihan
Poona Piagapo
Dagiti baranggay
Ti Poona Piagapo ket nabingbingay a politikal iti 26 a barbaranggay.
Rosario, Batangas
Dagiti baranggay
• Cahigam
Poona Piagapo
Dagiti baranggay
• Alowin
Rosario, Batangas
Dagiti baranggay
• Calantas
Ilog
Ti Ilog ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Negros Occidental iti Filipinas.
Rosario, Batangas
Dagiti baranggay
• Colongan
Ilog
Dagiti baranggay
Ti Ilog ket politikal a nabingbingay iti 15 a barbaranggay.
San Jose, Batangas
Ti San Jose ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Batangas iti Filipinas.
Hokuto, Hokkaido
Ti Hokuto (北斗市) ket ti maysa siudad iti tengnga ti Subprepektura ti Oshima iti akin-amianan nga isla ti Hokkaido iti Hapon. Daytoy ket agserbi a kas pagdagusan a komunidad para iti Hakodate, iti daya ti siudad. Nabukel ti Hokuto idi Pebrero 1, 2006 babaen ti panangitipon ti ili ti Kamiiso, manipud iti Distrito ti Kamiiso, ken ti ili ti Ōno, manipud iti Distrito ti Kameda. Ti Hokuto ket isu ti maikatlo a siudad a napundar idiay Oshima. (Ti maikadua, Kameda, ket awanen gapu ta nawaswas daytoy kalpasan laeng iti dua a tawen iti pannakapundarna idi 1971). Ti Hokuto ket ti maikadua a kadakkelan a siudad iti Oshima babaen ti populasion kalpasan ti Hakodate.
Heograpia
Ti Hokuto ket mabirukan iti tengnga ti Oshima, ti maysa a peninsula iti abagatan ti Hokkaido. Ti abagatan a daya a partena ket kaaduan a tantanap ken ti akinlaud ket ad-adu a kabanbantayan. Ti abagatan ket pagbeddenganna ti Luek Hakodate. Ti Karayan Ōno ket agayus iti amianan ken abagatan babaen ti tengnga ti Hokuto.
Ilog
Dagiti baranggay
• Andulauan
• Balicotoc
Euro
Ti euro (senial: €; kodigo: EUR) ket isu ti opisial a kuarta ti eurosona, a buklen dagiti 20 kadagiti 27 a kamkameng nga estado ti Kappon ti Europa. Daytoy ket kuarta pay nga inus-usar babaen dagiti Instituto ti Kappon ti Europa. Ti eurosona ket buklen ti Austria, Belhika, Croatzia, Cyprus, Estonia, Pinlandia, Pransia, Alemania, Gresia, Irlánda, Italia, Latvia, Lithuania, Luxembourg, Malta, the Olánda, Portugal, Slovakia, Eslobenia, ken Espania. Daytoy a kuarta ket maus-usar pay kadagiti lima a Europeano a pagpagilian isu ngarud a daytoy ket inaldaw nga inus-usar babaen dagiti 332 a riwriw a Europeano. Iti patinayon, sumurok a 175 a riwriw a tattao iti sangalubongan a mairaman ti 150 a riwriw a tattao idiay Aprika ket agus-usarda kadagiti kuarta a napalseng iti euro.
Ti euro ket isu ti maikadua a kadakkelan a reserba a kuarta ken ti pay maikadua a kaaduan a naikomersio a kuarta iti lubong kalpasan ti doliar ti Estados Unidos. Manipud idi Pebrero 2012, nga ad-adu ngem €890 bilion a maibalbalikuskos, ti euro ket adda ti kangatuan a naitipon a pateg dagiti nota ti banko ken sensilio a maibalbalikuskos iti lubong, ken linabsannan ti doliar ti E.U.. Manipud idi 30 Oktubre, 2009:
Ilog
Dagiti baranggay
• Calubang
Euro
Dagup a EUR a kuarta (sensilio ken nota ti banko) a maibalbalikuskos 771.5 (nota ti banko) + 21.032 (sensilio) =792.53 bilion EUR * 1.48 (gatad ti panagsukat) = 1,080 bilion USD
Ilog
Dagiti baranggay
• Canlamay
Euro
Dagup USD a kuarta (sensilio ken nota ti banko) a maibalbalikuskos 859 bilion USD Segun ti Internasional a Pudo ti Panguartaan a karkulo iti 2008 GDP ken pagpadaan ti kapigsa ti panag-gatang kadagiti nadumaduma a kuarta, ti eurosona ket isu ti maikadua a kadakkelan nga ekonomia iti lubong.
San Jose, Batangas
Dagiti baranggay
Ti San Jose ket nabingbingay a politikal iti 33 a barbaranggay.
Poona Piagapo
Dagiti baranggay
• Bubong-Dinaig
Ilog
Dagiti baranggay
• Consuelo
San Jose, Batangas
Dagiti baranggay
• Aguila
Poona Piagapo
Dagiti baranggay
• Cormatan
San Jose, Batangas
Dagiti baranggay
• Anus
Ilog
Dagiti baranggay
• Delicioso
Rosario, Batangas
Dagiti baranggay
• Itlugan
Ilog
Dagiti baranggay
• Galicia
• Manalad
San Jose, Batangas
Dagiti baranggay
• Aya
Poona Piagapo
Dagiti baranggay
• Dinaig
Departamento ti Santander
Ti Santander ket departamento ti Colombia. Ti Santander ket nagtawid tinagan iti maysa kadagiti siam a kasisigud nga estado ti Estados Unidos ti Colombia. Daytoy ket mabirukan idiay tengnga nga akin-abagatan a paset ti pagilian, daya ti Karayan Magdalena, a nagbeddengan iti abagatan ken iti abagatan a daya babaen ti Boyacá, iti amianan a daya babaen ti Departamento ti Norte de Santander, iti amianan babaen ti Departamento ti Cesar, ken iti laud babaen dagiti Departamento ti Bolivar ken Antioquia. Ti kapitoliona ket ti siudad ti Bucaramanga.
Poona Piagapo
Dagiti baranggay
• Cabasaran
San Jose, Batangas
Dagiti baranggay
• Bagong Pook
Poona Piagapo
Dagiti baranggay
• Kablangan
Ilog
Dagiti baranggay
• Pinggot
Rosario, Batangas
Dagiti baranggay
• Lumbangan
Poona Piagapo
Dagiti baranggay
• Cadayonan
Ilog
Dagiti baranggay
• Baranggay I (Pob.)
Poona Piagapo
Dagiti baranggay
• Linindingan
Rosario, Batangas
Dagiti baranggay
• Maalas-As
Ilog
Dagiti baranggay
• Baranggay II (Pob.)
Rosario, Batangas
Dagiti baranggay
• Mabato
San Jose, Batangas
Dagiti baranggay
• Balagtasin
Rosario, Batangas
Dagiti baranggay
• Macalamcam A
Ilog
Dagiti baranggay
• Tabu
Euro
Ti nagan a euro ket opisial a naampon idi 16 Disiembre 1995. Ti euro ket naiyamammo kadagiti busbos a tiendaan ti lubong a kas ti panakabilangan a kuarta idi 1 Enero 1999, a nagsukat ti dati a Europeano a Ynit ti Kuarta (ECU) iti pannakaibagi ti 1:1. kadagiti sensilio ti Euro a ken dagiti nota ti banko a naiserrek nga agbalikuskos idi 1 Enero 2002. Bayat a ti euro ket dimteng a bimmassit iti US$0.8565 ti kaunegan ti dua a bulan, daytoy ket nailaklako a nagatngato ngem ti doliar ti E.U. manipud idi gibus ti 2002, a ti kinangatuanna ket US$1.6038 idi Hulio 2008.
Ilog
Dagiti baranggay
• Vista Alegre
Euro
Manipud idi naladaw a 2009 ti euro ket nairebreb iti Naturay a Europeano-utang a didigra a daytoy ket nangiturong ti pannakapartuat iti Europeano a Patakder ti Natalna a Pinansia ken dagiti pay dadduma areporma a naigandat ti panagpatalna ti kuarta. Idi Hulio 2012, ti euro ket immuna a natnag iti kaunegan ti dua a tawen iti baba ti US$1.21, kalpasan kadagiti pannakadandanagan kadagiti utang ti Gresia ken dagiti nakasikoran ti sektor ti panagbanko idiay Espania.
Administrasion
thumb|Ti [[Banko Sentral ti Europa|ECB idiay Frankfurt, Alemania, ket isu ti mangimaton ti annuroten ti kuarta ti eurosona.]] Ti euro ket imatonan ken inadministro babaen ti naikuartel idiay Frankfurt a Banko Sentral ti Europa (ECB) ken ti Eurosistema (buklen dagiti banko sentral a pagpagilian ti eurosona. A kas nawaya banko sentral, ti ECB ket adda ti is-isu a turay a mangisaad ti annuroten ti kuarta. Ti Eurosistema ket makibinglay iti panagprenta, panangimenta ken panangiwaras dagiti nota ken dagiti sensilio kadagiti amin nga naikameng nga estado, ken ti panangipataray kadagiti sistema a panagbayad ti eurosona.
Sapad, Lanao del Norte
Ti Sapad ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Norte iti Filipinas.
Euro
Administrasion
Ti 1992 a Tulagan ti Maastricht ket mangibaklay iti annong kadagiti kaaduan nga estado ti Kappon ti Europa tapno maampon ti euro kalpasan ti pannakasabat kadagiti nasken a pangbaliwen a kasapulan iti kuarta ket busbos, urayno saan pay nga inaramid daytoy amin nga estado. Ti Nagkaykaysa a Pagarian ken Dinamarka ket nakitulagda kadagiti pannakailaksid, bayat a ti Suesia (a timmipon iti Kappon ti Europa idi 1995, kalpasan a napirmaan ti Tulagan ti Maastricht) ket linikudanna ti euro iti maysa reperendum idi 2003, ken liniklikanna ti obligasion a mangampon ti euro babaen ti saan a panangsabat kadagiti kammasapulan ti kuarta ken busbos. Amin a pagilian a timmipon ti Kappon ti Europa manipud idi ket nangikari a mangampon ti euro iti masakbayan.
Poona Piagapo
Dagiti baranggay
• Lumbatan
Pagsasao a Golin
Ti pagsasao a Golin (ammo pay a kas Gollum, Gumine) ket ti pagsasao a Papuano ti Papua Baro a Guinea.
Palestina
right|thumb|Ti 1890 a mapa iti Palestina a inpalpalawag babaen dagiti mediebal nga Arabo a heograpo, nga addaan iti administratibo a ligar ti[[Jund Filastin]]
Sapad, Lanao del Norte
Dagiti baranggay
Ti Sapad ket nabingbingay a politikal iti 17 a barbaranggay.
Palestina
Ti Palestina (Παλαιστίνη, Palaistinē; Palaestina; Hebreo: פלשתינה Palestina; فلسطين Filasṭīn, Falasṭīn, Filisṭīn) ket maysa a taripnong a nagan, ken dadduma pay, a maus-usar a panagipalpalawag ti heograpiko a rehion a nagbaetan ti Baybay Mediterraneo ken ti Karayan Hordan, ken dagiti sabsabali pay a kaarrubaan na a dagdaga. Daytoy a rehion ket naamamuan pay a kas ti Daga iti Israel (Hebreo: ארץ־ישראל Eretz-Yisra'el), ti Nasantoan a Daga ken ti Akin-abagatan a Levant, ken napakasaritaan a naamammuan kadagiti sabsabali a nagnagan a mairaman ti Canaan, Zion, Siria Palestina, Akin-abagatan a Siria, Jund Filastin ken Outremer.
Rosario, Batangas
Dagiti baranggay
• Macalamcam B
Sapad, Lanao del Norte
Dagiti baranggay
• Baning
San Jose, Batangas
Dagiti baranggay
• Banaybanay I
Poona Piagapo
Dagiti baranggay
• Madamba
Pyotr Ilyich Tchaikovsky
Ni Pyotr Ilyich Tchaikovsky (Ruso: Пётр Ильи́ч Чайко́вский; tr. Ni Pyotr Ilyich Chaykovsky; 7 Mayo 1840 – 6 Nobiembre 1893), anglisado a ka ni Peter Ilyich Tchaikovsky, ket maysa idi a Ruso a kompositor a dagiti obrana ket mairaman dagiti simponia, dagiti konsierto, dagiti opera, dagiti balet, ken kamara amusika. Adda kadagitoy ket dagiti kadayegan a konsierto ken teatriko a musika iti klasiko a repertorio. Isu ti immuna a Ruso a kompositor a ti musikana ket nakaaramid ti napaut nga impresion ti sangalubongan, nga isu ket nangipadayeg kadagiti panagpabpabuyana a kas bisita a konduktor kadagiti kinaudi a karerrna idiay Europa ken Estados Unidos. Maysa kadagiti panagpabuyana ket idiay immuna akonsierto ti Carnegie Hall idiay Siudad ti New idi 1891. Ni Tchaikovsky ket napadayawan idi 1884 babaen ti Tsar a ni Alejandro III, ken nagunggunaan ti pension ti kabibiagna idi naladaw a tawtawen ti 1880.
San Jose, Batangas
Dagiti baranggay
• Banaybanay II
Poona Piagapo
Dagiti baranggay
• Madaya
Sapad, Lanao del Norte
Dagiti baranggay
• Poblacion Sapad ( naganna idi ket Buriasan )
San Jose, Batangas
Dagiti baranggay
• Bigain I
Rosario, Batangas
Dagiti baranggay
• Malaya
Sapad, Lanao del Norte
Dagiti baranggay
• Dansalan
Poona Piagapo
Dagiti baranggay
• Maliwanag
Sapad, Lanao del Norte
Dagiti baranggay
• Gamal
Rosario, Batangas
Dagiti baranggay
• Maligaya
Euro
Dagiti sensilo ken banko nota
Ti euro ket nabingbingay kadagiti 100 sentabo (sagpaminsan a tinawtawagan a kas ti euro sentabo, a naipangpangruna no ilasin dagitoy manipud kadagiti sabali a kuarta, ken mainagnaganan a kastoy iti sapasap a bangir kadagiti amin a sensilio ti sentabo). Kadagiti tignay ti Lehislatibo a Komunidad ti ad-adu ngem maysa a porma ti euro ken sentabo ket nailetra nga awan ti s, malaksid ti normal a panagusar ti pagsasao nga Ingles. Wenno saan, ti normal nga ad-adu ngem maysa iti Ingles ket naisingsingasing ken inus-usar, nga adda dagiti adu a [[Linguistiko a parikut a maipanggep ti euro|lokal a panagduduma] a kas ti 'centime' iti Pransia.
Sapad, Lanao del Norte
Dagiti baranggay
• Inudaran I
Poona Piagapo
Dagiti baranggay
• Pantao Raya
Euro
Dagiti sensilo ken banko nota
Amin a naiparuar a sensilio ket adda iti sapasap a bangir a mangipakpakita ti denominasion wenno pateg, ken ti maysa a mapa iti likudan. Gapu ti linguistiko a kaadu ti Europa, ti Latin bersion ti abesedario ti euro ket inus-sar (a saan a kas ti saan unay a sapasap a Griego wenno Siriliko) kenArabiko a numnumero (dagiti sabali a teksto ket naus-usar kadagiti nailian a bangir kadagitinailian a pagsasao, ngem dagiti sabali a teksto iti sapasap a bangir ket liniklikan). Para kadagiti denominasion a malaksid dagiti 1-, 2- ken 5-sentabo a sensilio, dayta a mapa ket mangipakpakita laeng dagiti 15 a naikameng nga estado a naikaeng laeng idi naipangyuna ti euro. Idi rugi ti 2007 wenno 2008 (depende ti pagilian) ti daan a mapa ket agdama a nasuksukatan babaen ti maysa a mapa ti Europa a mangipakpakita paya kadagiti pagilian ti ruar ti Kappon a kas ti Norwega. Dagiti 1-, 2- ken 5-sentabo a sensilio, nupay kasta, ket taginayonenda ti daan a daremdemda, a mangipakpakita ti heograpiko a mapa ti Europa nga adda dagiti 15 a naikameng nga estado idi 2002 a naipangato bassit iti mapa. Amin a bangir dagitoy ket dinaremdem babaen ni Luc Luycx. Dagiti sensilo ket addaanda pay ti nailian a bangir a mangipakpakita ti ladawan a naisangayan a pinili babaen ti pagilian a nangiparuar ti sensilio. Dagiti euro a sensilio manipud kadagiti ania man nga estado a kameng ket nawayada a maka-usar kadagiti ania man a pagilian a nangampo ti euro.
Sapad, Lanao del Norte
Dagiti baranggay
• Inudaran II
• Karkum
Rosario, Batangas
Dagiti baranggay
• Marilag
Poona Piagapo
Dagiti baranggay
• Pantaon
Sapad, Lanao del Norte
Dagiti baranggay
• Katipunan
Euro
Dagiti sensilo ken banko nota
thumb|Dagiti baro a banko nota ket naipayammao idi rugi ti 2013. Ti akin-ngato a paset ket mangipakpakita ti sanguanan a bangir ti banko nota ken ti akin-baba a paset ket mangipakpakita ti likudan a bangir. Dagiti sensilio ket naitited kadagiti denominasion ti €2, €1, 50c, 20c, 10c, 5c, 2c, ken 1c. Tapno maliklikan ti panagusar ti dua a kabassitan a sensilio, adda dagiti pannakisinnukat ti kuarta a naipipan kadagiti kaasitgan a lima a sentabo idiay Olanda (babaen ti boluntario a tulagan) ken idiay Pinlandia (babaen ti linteg). Daytoy a panagsanay ket up-upayen babaen ti Komision, ken dagiti panagsanay dagiti aglaklako a saan a mangawat kadagiti nagato ti pategna a nota ti euro.
Palestina
Dagiti nagbeddengan iti daytoy a rehion ket nagbalbaliw kadagiti napalabas a pakasaritaan, ken immuna a naipalpalawag iti moderno a panawen babaen ti Tulagan a Pranko-Britaniko a nagbeddengan (1920) ken ti Transjordan a sinurat amangipalgip iti 16 Septiembre 1922, idi agdama ti Britaniko a Bilin para iti Palestina. Tatta nga aldaw, daytoy a rehion ket buklenna ti pagilian iti Israel ken ti Dagiti teritorio ti Palestinia.
Poona Piagapo
Dagiti baranggay
• Pendolonan
Euro
Dagiti sensilo ken banko nota
Dagiti komemoratibo a sensilo nga adda iti €2 a pategna ket naiparuaren nga adda dagiti panagbalbaliw ti daremdem iti nailian a bangir ti sensilio. Dagitoy ket mairaman dagiti sapasap a naiparparuar a sensilio, a kas ti €2 a komemoratibo a sensilio para iti maika sangapuloket lima nga anibersario iti panagpirma ti Tulagan iti Roma, ken dagiti nailaian a naiparuar a sensilio, a aks ti sensilio a mangipalagip ti Kalgaw nga Olimpiada ti 2004 nga imparuar babaen ti Gresia. Dagitoy a sensilo ket mabalin nga awaten kadagiti amin a paset ti eurosona. Dagiti kolektor a sensilio nga adda dagiti nadumaduma a denominasion ket naiparuanda payen, ngem dagitoy ket saan a naikeddeng para iti sapsapa panagbayad, ken dagitoy ket mabalin a maawat laeng iti kameng nga estado a nangiruar kaniada.
San Jose, Batangas
Dagiti baranggay
• Bigain II
Palestina
Ti Palestina ket itudona pay ti Estado iti Palestina a, manipud iti Panakairangarang iti Panakawaya ti Palestinia idi 1988, ket itudona ti maysa nga estado idiay teritorio ti Palestinia iti 22% iti "hpakasaritaan a Palestina". Tie Estado iti Palestina ket mabigbigan tatta nga aldaw babaen ti agarup a dua a pagkatlo dagiti pagilian ti lubong, nupay daytoy a kasasaad ket saan a mabigbigan babaen ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, Israel ken dagiti kangrunaan a Lumaud a pagilian a kas ti Estados Unidos.
Poona Piagapo
Dagiti baranggay
• Poblacion (Lumbacaingud)
Euro
Dagiti sensilo ken banko nota
Ti daremdem para kadagiti banko nota ti euro ket addaan kadagiti sapasap a daremdem kadagiti dua a bangir. Ti daremdem ket pinartuat babaen ti Austriano nga dumidibuho a ni Robert Kalina. Dagiti nota ket naiparuar kadagiti €500, €200, €100, €50, €20, €10, €5. Iti tungngal maysa a nota ket addaan iti bukod a maris ken nairuknoy iti artistiko a paset ti panawen ti Europeano anga arkitektura. Ti sanguanan ti nota let nangipakpakita kadagiti tawa ken dalanan a ruangan bayat a ti likudan ket adda dagiti rangtay, a nagisimsimbolo kadagiti silpo a baetan dagiti pagilian ken iti masakbayan. Bayat a dagiti daremdem ket naipato nga awan dagiti ania man a malasin a pakailasinan, ti immuna a daremdem babaen ni Robert Kalina ket dagiti naisangayan a rangtay, a mairaman ti Rialto ken ti Pont de Neuilly, ken dagitoy ket nabaliwan tapno sapasap ti kitada; dagiti kanungpalan a daremdem ket mangipakpakita pay laeng kadagiti asideg a pannakaipadpada kadagiti immuna nakaibatayanda; isunga dagitoy ket saan a pudno a sapasap ti kitada. Dagiti monumento ket makitkita a kapadpada dagiti nadumaduma a nailian a monumento tapno kayaten dagitoy ti sinoman.
Poona Piagapo
Dagiti baranggay
• Sulo
Réunion
Ti Réunion (La Réunion; dati nga Île Bourbon) ket isla ti Pransia a mabirukan idiay Taaw Indiano. Daytoy ket mabirukan iti daya ti Madagascar ken agarup a iti abagatan a daya ti Maurisio, ti kaasitgan nga isla. Manipud idi 2014, ti populasionna ket 844,994 nga agtataeng.
Poona Piagapo
Dagiti baranggay
• Tagoranao
Sapad, Lanao del Norte
Dagiti baranggay
• Mabugnao
Rosario, Batangas
Dagiti baranggay
• Masaya
Poona Piagapo
Dagiti baranggay
• Tangclao
• Timbangalan
Sapad, Lanao del Norte
Dagiti baranggay
• Mala Salug
• Mama-anon
• Mapurog
San Jose, Batangas
Dagiti baranggay
• Dagatan
Rosario, Batangas
Dagiti baranggay
• Matamis
• Mavalor
• Mayuro
• Namuco
• Namunga
• Natu
San Jose, Batangas
Dagiti baranggay
• Galamay-Amo
• Lalayat
Rosario, Batangas
Dagiti baranggay
• Nasi
Réunion
Ti isla ket tinagtagitao manipud idi maika-17 a siglo idi simmangpet dagiti tattao manipud idiay Europa (kaaduan iti Pransia), Madagascar ken Aprika. Nawaswas ti panagtagabu idi maika-20 ti Disiembre 1848 (ti petsa a tinawen a rinamrambakan iti isla). Ti isla ket nagbalin a ballasiw-taaw a departamento idi 1946.
Rosario, Batangas
Dagiti baranggay
• Palakpak
Sapad, Lanao del Norte
Dagiti baranggay
• Pancilan
• Panoloon
Réunion
Ti lokal a pagsasao nga insasao iti kaaduan dagiti populasion ket Kreol ti Réunion. Ti opisial a pagsasao ket Pranses. Iti administratibo, ti Réunion ket maysa kadagiti ballasiw-taaw a departamento ti Pransia. Kasla met dagiti sabali nga uppat a ballasiw-taaw a departamento, daytoy ket maysa pay kadagiti 27 a rehion ti Pransia, nga agraman iti nabaliwan a kasasaad dagiti ballasiw-taaw a rehion, ken maysa nga integral a paset ti Republika nga addaan iti isu met laeng a kasasaad a kas dagiti mabirukan iti nangruna a daga ti Europa. Ti Réunion ket maysa nga akinruar a rehion iti Kappon ti Europa ken, kas maysa a ballasiw-taaw a departamento ti Pransia, daytoy ket paset met ti Eurozona.
Listaan dagiti bise presidente ti Estados Unidos
Adda idin dagiti 47 a bise presidente iti Estados Unidos, manipud kenni John Adams aginggana kenni Joe Biden. Ti panakaisigudan, ti Bise Presidente ket isu idi ti tao a nakaawat ti maikadua a kaaduan a butos para iti Presidente iti Elektoral a Kolehio. Nupay kasta, iti panagbutos ti 1800 ti maysa a nagpada nga elektoral a kolehio a nagbaetan ni Thomas Jefferson ken ni Aaron Burr ket nangiturong ti panagpili iti Presidente babaen ti Kamara dagiti Pannakabagi. Tapno mapawilan ti kastoy a manen a mapasamak, ti Maikasangapulo ket dua a Panagpasayaat ket nainayon idi ti Batay-linteg, a nakapartuat ti agdama a sistema a dagiti elektorado ket agbutosda ti sabali a balota para iti bise presidente.
Sapad, Lanao del Norte
Dagiti baranggay
• Pili
Rosario, Batangas
Dagiti baranggay
• Pinagsibaan
Listaan dagiti bise presidente ti Estados Unidos
Ti Bise Presidente ket adda laeng ti bassit a bileg wenno dagiti tignay a nalawag a naited para iti Batay-linteg. Ti kangrunaan nga opisio ti Bise Presidente ket ti panagisarunona ti kinapresidenete no ti Presidente ket matay, agikkat, wenno mapabasol ken maikkat ti opisina. Adda siam kadagiti bise presidente ti kastoy a ngimmato ti kinapresidente: walo babaen ti ipupusay ti presidente, ken maysa, ni Gerald Ford, babaen ti panagikkat tipresidente. Iti pay maipatinayon, ti Bise Presidente ket agserbi a kas ti Presidente ti Senado ken mabalin nga agpili nga agbutos panaggudua ti agkapada a butos kadagiti maikeddeng nga aramid babaen ti Senado. Dagiti Bise Presidente ket nangisanayda ti daytoy a bileg kadagiti nadumaduma agay-at kadagiti napalabas a tawen. Ti pinakabise presidente ket inlawlawagan babaen ti dati a bise presidente a ni John Nance Garner idi 1960 a kas ti "nawan pategna a nabara nga isbo".
Sapad, Lanao del Norte
Dagiti baranggay
• Lower Sapad
Listaan dagiti bise presidente ti Estados Unidos
Sakbay ti panakaipasa ti Maikaduapulo ket lima a Panagpasayaat, ti pannakabakante tiopisina ti Bise Presidente ket saan a mabalin a masukatan aginggana ti sumaruno a panagbutos. Adu kadagiti kastoy a pannakabakanten; sangapulo ket innem ti napasamak sakbay a napasingkedan ti maika-25 a Panagpasayaat – a kas nagbanagan ti pito nga ipupusay, maysa a panagikkat (John C. Calhoun, nga isu ket nagikkat tapno sumrek ti Kongreso), ken walo a kaso a ti bise presidente ket simmaruno iti kinapresidente. Daytoy a panagpasayaat ket nangpalubos ti panakapunno ti bakante babaen ti panagidutok ti Presidente ken panagpasingked babaen dagiti dua a kamara ti Kongreso ti Estados Unidos. Manipud ti panakapasingked ti Panagpasayaat, dua a bise presidente ti nadutokan babaen ti daytoy a panmay-an, ni Gerald Ford iti Michigan idi 1973 ken ni Nelson Rockefeller iti Estado ti New York idi 1974.
Giuseppe Verdi
thumb|Ni Giuseppe Verdi thumb|Pirma ni Verdi
Rosario, Batangas
Dagiti baranggay
• Baranggay A (Poblacion)
San Luis, Batangas
Ti San Luis ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Batangas iti Filipinas.
San Jose, Batangas
Dagiti baranggay
• Lapolapo I
San Luis, Batangas
Dagiti baranggay
• Abiacao
• Bagong Tubig
• Balagtasin
• Balite
• Banoyo
San Jose, Batangas
Dagiti baranggay
• Lapolapo II
San Luis, Batangas
Dagiti baranggay
• Boboy
San Jose, Batangas
Dagiti baranggay
• Lepute
Sarah Geronimo
Ni Sarah Geronimo (naiyanak a kas ni Sarah Asher Tua Geronimo; ) ket Filipina a kumakanta, aktres ken personalidad iti telebision.
Giuseppe Verdi
Ni Giuseppe Fortunino Francesco Verdi (10 Oktubre 1813 – 27 Enero 1901) ket maysa idi nga Italiano a Romantiko a kompositor, a nagnangruna iti opera. Adda dagiti temana ket napauten a nakaramut ti nadayeg a kultura – a kas ti "La donna è mobile" manipud iti Rigoletto, "Va, pensiero" (Ti Koro dagiti Hebreo a Tagabu) manipud iti Nabucco, "Libiamo ne' lieti calici" (Ti Panaginum a Kanta) manipud iti La traviata ken ti "Nadayag a Martsa" manipud iti Aida.
Listaan dagiti bise presidente ti Estados Unidos
Dagiti bise presidente ket nabutosanen manipud kadagiti 21 nga estado. Adadu ngem kagudua ken nanipud laeng kadagiti lima nga estado, New York (11), Indiana (5), Massachusetts (4), Kentucky (3), ken Texas (3). Kaaduan kadagiti bise presidente ket agtawen ti 50 wenno 60 ken adda ti panakasanayda ti politiko sakbay a nagtakem ti opisina.
San Jose, Batangas
Dagiti baranggay
• Lumil
San Luis, Batangas
Dagiti baranggay
• Bonliw
San Jose, Batangas
Dagiti baranggay
• Natunuan
Taiwan
Ti Taiwan (kitaen ti dita baba), opisial a ti Republika ti Tsina (ROC; ), ket maysa a estado idiay Daya nga Asia. Kasisigud a naikuartel idiay nagruna a daga ti Tsina, ti Republika ti Tsina tattan ket agiturturay ti isla ti Taiwan (dati idi a naamammuan ti "Formosa"), a buklen ti sumurok a 99% iti teritoriona, ken ti pay Penghu, Kinmen, Matsu, ken dagiti dadduma pay a babassit nga isla. Dagiti kaarrubana nga estado ket mairaman ti Republika ti Tattao ti Tsina iti laud, ti Hapon iti daya ken amianan a daya, ken ti Filipinas iti abagatan. Ti Taipei ket isu ti politikal a kapitoliona ken ti pay ekonomiko ken kultural a sentro ti Taiwan. Ti Baro a Taipei ket isu ti kaaduan ti populasion a siudad.
San Jose, Batangas
Dagiti baranggay
• Palanca
Navotas
Ti Navotas ket maysa nga siudad iti Metro Manila iti Filipinas. Maysa nga importante a pagkalapan a komunidad, maibilang kas kapitolio a pagkalapan ti Filipinas, masarakan ti Navotas iti amianan ti Manila, iti laud ti Siudad ti Malabon, ken iti abagatan ti ili ti Obando, Bulacan.
San Jose, Batangas
Dagiti baranggay
• Pinagtung-Ulan
Navotas
Dagiti baranggay
Addaan ti siudad ti Navotas iti 14 a barbaranggay:
San Jose, Batangas
Dagiti baranggay
• Poblacion Baranggay I
• Poblacion Baranggay II
Taiwan
Ti isla ti Taiwan ket nangruna idi a tinagtagitao babaen dagiti Taiwanes nga aborihines aginggana idi Danes a paset ti panawen iti maika-17 a siglo idi dagiti etniko nga Insik ket nagrugrugida a napnapan iti isla. Ti Qing a Dinastia ti Tsina ket pinarukmana ti Taiwan idi 1683. Babaen ti daytoy a panawen ti Taiwan ket naited idi iti Hapon idi 1895, kaaduan kadagiti agtataeng iti Taiwan idi ket Han nga INsik babaen ti kaputotan wenno babaen ti asimilasion. Ti Republka ti Tsina (ROC) ket nabangon idiay Tsina idi 1912. Iti gibus ti Sangalubongan a Gubat idi 1945, ti Hapon ket insukona ti Taiwan kadagiti milisia a puersa ti ROC para kadagiti Kumadduaan. Kalpasan ti Sibil a Gubat ti Insik, ti Partido Komunista ti Tsina ket nangala ti napno a panatengngel ti nangruna a daga ti Tsina ken nagbangon ti Republika ti Tattao ti Tsina (PRC) idi 1949. Ti ROC ket inyalisna ti gobiernona idiay Taiwan, ket ti katurayanna ket naipatingga iti Taiwan ken dagiti nakapalikmut nga isla. Idi 1971, ti PRC ket nangituloy ti tugaw ti Tsina iti Nagkaykaysa a Pagpagilian, a kasisigud idi a tinugawan ti ROC. Ti Internasional a pannakabigbig ti ROC ket naininut a nadadael gapu ta kaaduan kadagiti pagilian ket binigbigda ti PRC. Adda laeng dagiti 22 kamkameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian ken ti Santa Sede ti agdama nga agtartaripatu ti pormal a diplomatiko a pannakibiang iti ROC, urayno adda kadagiti saan a pormal a pakikaduaan kadagiti kaaduan nga estado babaen dagiti bukodna a representatibo nga opisina.
San Jose, Batangas
Dagiti baranggay
• Poblacion Baranggay III
Listaan dagiti bise presidente ti Estados Unidos
Dagiti sibibiag a dati a bise presidente
, adda dagiti lima a sibibiag a dati a bise presidente iti Estados Unidos. Ti kaudian a pimmusay a dati a bise presidente ket ni Walter Mondale (1928-2021), idi Abril 19, 2021.
Tao
190 px|thumb|Tattao a naanniniwan/napangisitan.
Ti tao ket maysa a parsua, a kas ti sebbanganti tao, nga adda dagiti naisangayan a kapasidad tithat wenno dagiti gupit a mangbukel ti kinatao, a pakaiturangan a sabali a maipalplawag babaen dagiti sabali a mannurat kadagiti sabali a disiplina, ken babaen dagiti sabali a kultura kadagiti sabali a panawen ken luglugar.
San Jose, Batangas
Dagiti baranggay
• Poblacion Baranggay IV
Rosario, Batangas
Dagiti baranggay
• Baranggay B (Poblacion)
Listaan dagiti bise presidente ti Estados Unidos
Dagiti bise presidente a nagbalin a presidente
Adda dagiti 14 a bise presidente a nagbalin a Presidente iti Estados Unidos.
Salvador, Lanao del Norte
Ti Salvador ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Norte iti Filipinas.
San Luis, Batangas
Dagiti baranggay
• Calumpang
Salvador, Lanao del Norte
Dagiti baranggay
Ti Salvador ket nabingbingay a politikal iti 25 a barbaranggay.
Rosario, Batangas
Dagiti baranggay
• Baranggay C (Poblacion)
Bais
Ti Siudad ti Bais ket maysa a maika-2 a klase a siudad iti probinsia ti Negros Oriental iti Filipinas.
Salvador, Lanao del Norte
Dagiti baranggay
• Barandia
San Luis, Batangas
Dagiti baranggay
• Calumpang East
San Jose, Batangas
Dagiti baranggay
• Salaban
San Luis, Batangas
Dagiti baranggay
• Dulangan
Bais
Dagiti baranggay
Ti Siudad ti Bais ket nabingbingay a politikal iti 35 a barbaranggay.
Rosario, Batangas
Dagiti baranggay
• Baranggay D (Poblacion)
San Luis, Batangas
Dagiti baranggay
• Durungao
Bais
Dagiti baranggay
• Baranggay I (Pob.)
San Luis, Batangas
Dagiti baranggay
• Locloc
San Jose, Batangas
Dagiti baranggay
• Santo Cristo
San Luis, Batangas
Dagiti baranggay
• Luya
Bais
Dagiti baranggay
• Baranggay II (Pob.)
Rosario, Batangas
Dagiti baranggay
• Baranggay E (Poblacion)
Vladimir Vysotsky
Ni Vladimir Semyonovich Vysotsky (Влади́мир Семёнович Высо́цкий; 25 Enero 1938 – 25 Hulio 1980) ket maysa idia a Sobiet a kumakanta, mannurat ti kanta, mannaniw, ken aktor a ti karrerna ket adda ti adu ken napaut a nagbanagan iti Ruso a kultura. Isu ket kaaduan nga ammo para iti naisangsangayan nga estilo ti panagkantana ken dagiti lirikana, a nangipakpakita ti sosial ken politikal a komentario iti kanayon a nakaangangaw a panagsasao ti kalsada. Isu ket prominente pay ti entablado ket aktor ti pelikula. Ngem kaaduan kadagiti obrana ket ket saan a naikaskaso babaen dagiti opisial a patakder ti Sobiet a kultura, isu ket nakagun-od ti naisansangayan a kadayaw idi las-ud ti kabibiagna, ken agingana iti tatta nga aldaw ket nangipekpeksa ti adu nga impluensia kadagiti adu a nadayeg a musikero ken aktor ti Ruso a nagtartarigagay a tumulad ti ikoniko a kasasaadna.
San Jose, Batangas
Dagiti baranggay
• Taysan
Vladimir Vysotsky
Biograpia
Naiyanak ni Vladimir Vysotsky idiay Moscow idiay ospital ti paganakan iti maika-3 a Kalsada Meshchanskaya (61/2). Ti amana ket ni Semyon Volfovich (Vladimirovich) (1915–1997), koronel idi ti buyot ti Sobiet ken kasisigud a manipud idiay Kyiv. Isu ket maysa idi a Hudio. Ti ina ni Vladimir ket ni Nina Maksimovna, (nakaiyanakan a nagan iti Seryogina, 1912–2003) isuna ket Ruso, ken nagtarbtrabaho a kas agipatpatarus iti pagsasao nga Aleman.
San Jose, Batangas
Dagiti baranggay
• Tugtug
San Luis, Batangas
Dagiti baranggay
• Manggahan
Bais
Dagiti baranggay
• Biñohon
Salvador, Lanao del Norte
Dagiti baranggay
• Bulacon
Rosario, Batangas
Dagiti baranggay
• Quilib
Bais
Dagiti baranggay
• Cabanlutan
Rosario, Batangas
Dagiti baranggay
• Salao
Salvador, Lanao del Norte
Dagiti baranggay
• Buntong
Bais
Dagiti baranggay
• Calasga-an
Rosario, Batangas
Dagiti baranggay
• San Ignacio
San Jose, Batangas
Dagiti baranggay
• Bigain South
Greenland
Ti Greenland (Kalaallit Nunaat, ; Grønland, ) ket ti kadakkelan nga isla iti lubong, a mabirukan iti pagbaetan dagiti taaw Artiko ken Atlantiko, iti daya ti Purpuro ti Artiko ti Kanada. Maysa daytoy nga autonomo a teritorio iti kaunegan ti Pagarian ti Dinamarka. Uray no daytoy ket pisiograpiko a parte ti kontinente ti Amianan nga Amerika, ti Greenland ket maigimong a maipapan iti politika ken kultura iti Europa (naipangpangruna iti Norwega ken Dinamarka, dagiti bileg ti kolonia, ken ti pay asideg nga isla ti Islandia) para kadagiti ad-adu ngem maysa a milenio. Kaaduan dagiti agtataeng ket dagiti Inuit, ken dagiti tinaudanda ket manipud iti Alaska babaen ti Akin-amianan a Kanada, ken nagin-inutda a nagtataeng iti ballasiw ti isla babaen ti maika-13 a siglo.
Bais
Dagiti baranggay
• Cambagahan
Salvador, Lanao del Norte
Dagiti baranggay
• Calimodan
San Luis, Batangas
Dagiti baranggay
• Muzon
Bais
Dagiti baranggay
• Cambaguio
Greenland
Ita nga aldaw, kaaduan a naikonsentrado ti populasion iti abagatan laud ti aplaya, bayat a ti nabati a paset ti sila ket manmano a matagtagitao. Mabingbingay ti Greenland kadagiti lima a munisipalidad – ti Sermersooq, Kujalleq, Qeqertalik, Qeqqata, ken Avannaata. Addaan daytoy kadagiti dua a di nainkorporado a lugar – ti Nailian a Parke ti Amianan daya a Greenland ken ti Thule Air Base. Ti naudi a naibaga, bayat nga iturayan babaen ti Danes, administruen daytoy babaen ti Aero Puersa ti Estados Unidos. Tallo a pagkapat ti Greenland ket naabbongan babaen ti kaikaisuna a permanente a sabanas ti yelo iti ruar ti Antartika. Iti populasion ti 56,081 (2020), daytoy ti kabassitan ti populasion a rehion iti lubong. Agarup a pakgkatlo ti populasion ket agtataeng idiay Nuuk, ti kapitolio ken kadakkelan a siudad; ti maikadua a kadakkelan a siudad iti termino ti populasion ket ti Sisimiut, iti amianan ti Nuuk.
Bais
Dagiti baranggay
• Cambanjao
• Cambuilao
• Canlargo
Rosario, Batangas
Dagiti baranggay
• San Isidro
Bais
Dagiti baranggay
• Capiñahan
Rosario, Batangas
Dagiti baranggay
• San Jose
Salvador, Lanao del Norte
Dagiti baranggay
• Campo Tres
Greenland
Natagtagitaon ti Greenland kadagiti pagbabaetan dagiti agarup a 4,500 a tawen babaen dagiti Artiko a tattao a dagiti nagtaudanda ket immakarda idiay manipud iti ammo itan a Kanada. Tinaengan dagiti Nordiko ti di natagtagitao nga akin-abagatan a parte ti Greenland idi rugi ti maika-10 a siglo, ken datida pay a tinaengan ti Islandia. Kanungpalan a naglayag dagitoy a Nordiko manipud iti Greenland ken Islandia, ken nagbalin ni Leif Erikson ti immuna nga ammo nga Europeano a nakaabot iti Amianan nga Amerika iti gangggani a 500 a tawen sakbay a naabot ni Columbus ti Is-isla ti Karibe. Simmangpet dagiti tattao nga Inuit idi maika-13 a siglo. Uray no nagtultuloy nga inimpluensiaan babaen ti Norwega ken dagiti Norwego, ti Greenland ket saan idi a pormal a tinurayan babaen ti balangat ti Norwega aginggana idi 1261. Napukaw dagiti kolonia ti Nordiko idi naladaw a maika-15 a siglo idi nakasanay ti Norwega iti Nangisit a Patay ken napan daytoy iti nakaro a pannakapaay. Iti nabiit kalpasan ti pannakapaayda, idi rugi ti 1499, nabiit a sinukimat ken tinuntonti isla babaen dagiti Portuges, ken ninagananda daytoy iti Terra do Lavrador (kanungpalan a naipakat iti Labrador iti Kanada).
Rosario, Batangas
Dagiti baranggay
• San Roque
San Luis, Batangas
Dagiti baranggay
• San Jose
Pagsasao a Hapon
Ti Hapon (日本語) ket maysa a pagsasao a naisasao ti sumurok a 130 riwriw a tattao idiay Hapón ken dagiti imigrante a komunidad iti Hapon. Maysa a kameng daytoy ti Haponiko (wenno Hapón-Ryukyuan) a pamilia ti pagsasao, nga adu dagiti naitukon a mainaig kadagiti sabsabali a pagsasao, awan kadagitoy ti nakaala ti adua apanakaawat kadagiti lingguistika (kitaen ti Panakaidasig iti Haponiko).
Salvador, Lanao del Norte
Dagiti baranggay
• Curva-Miagao
Pagsasao a Hapon
Ti Hapon ket maysa a aglonatibo a pagsasaso ken maysa a naorasan ti mora a pagsasao. Addan laeng daytoy ti bassit a panaguni, ken maysa a nagruna a resina a panagayug a sistema.
Salvador, Lanao del Norte
Dagiti baranggay
• Daligdigan
• Kilala
• Mabatao
San Luis, Batangas
Dagiti baranggay
• Santa Monica
Bais
Dagiti baranggay
• Dansulan
Rosario, Batangas
Dagiti baranggay
• Santa Cruz
San Luis, Batangas
Dagiti baranggay
• Taliba
Rosario, Batangas
Dagiti baranggay
• Timbugan
San Luis, Batangas
Dagiti baranggay
• Talon
Bais
Dagiti baranggay
• Hangyad
Rosario, Batangas
Dagiti baranggay
• Tiquiwan
San Luis, Batangas
Dagiti baranggay
• Tejero
Bais
Dagiti baranggay
• La Paz
Rosario, Batangas
Dagiti baranggay
• Leviste (Tubahan)
Salvador, Lanao del Norte
Dagiti baranggay
• Madaya
Rosario, Batangas
Dagiti baranggay
• Tulos
Salvador, Lanao del Norte
Dagiti baranggay
• Mama-anon
• Mapantao
• Mindalano
• Padianan
Augusto
Ni Augusto (Imperator Caesar Divi F. Augustus, Septiembre 23, 63 SK – Agosto 19, 14 AD) ket isu ti nangbangon ti Imperio a Romano ket ti immuna nga Emperador, a nagturay manipud idi 27 SKn aginggana idi pimmusay idi 14 AD.
Salvador, Lanao del Norte
Dagiti baranggay
• Pagayawan
San Luis, Batangas
Dagiti baranggay
• Poblacion
Salvador, Lanao del Norte
Dagiti baranggay
• Panaliwad-on
Bais
Dagiti baranggay
• Lonoy
• Mabunao
• Manlipac
Pagsasao a Nomane
Ti pagsasao a Nomane ket ti pagsasao a Trans–Baro a Guinea ti Probinsia ti Chimbu, Papua Baro a Guinea.
Salvador, Lanao del Norte
Dagiti baranggay
• Pangantapan
• Pansur
• Patidon
• Poblacion
• Saumay
• Sudlon
• Inasagan
Bais
Dagiti baranggay
• Mansangaban
• Okiot
• Olympia
• Panala-an
• Panam-angan
• Rosario
• Sab-ahan
• San Isidro
• Katacgahan (Tacgahan)
• Tagpo
• Talungon
• Tamisu
• Tamogong
• Tangculogan
• Valencia
Dinosauro
Ti dinosauro ket dagiti adu ti nadumaduma a kitana a grupo nga ayup ti klade Dinosauria. Immunada a nagparang idi las-ud ti Triasiko a paset ti panawen, idi agarup a 230 riwriwyears a tawtawen, ket isu dagitoy idi dagiti nagturay a naindagaan a bertebrado para kadagiti 135 riwriw a tawtawen, manipud idi rugi ti Hurasiko (idi agarup 200 riwriw a tawtawen) aginggana idi gibus ti Kretaseo (idi 65.5 riwriw a tawtawen), nga idi ti Kretaseo–Paleoheno a pasamak ti panag-awan a nagiturong ti panag-awan kadagiti kaaduan a grupo ti dinosauro idi pakalpasan ti Mesosoiko a Panawen. Dagiti posil a rehistro ket mangipakita a dagiti billit ket nagtaud manipud kadagiti teropodo dinosauro idi las-ud ti Hurasiko a Paset ti Panawen, ken naibanagan dagitoy a subgrupo dagiti dinosauro iti moderno a sistema a pannakidasig. Adda dagiti billit a nagbiag manipud iti panag-awan a pasamak a rimsua idi 65 riwriw a tawtawen, ken dagiti putotda kat nagtultuloy kadagiti dinosauro a nagtaudan agingana tatta nga agdama nga aldaw.
Relihion
Etimolohia
Ti relihion (manipud iti Daan a Pranses relihion "relihioso a komunidad," manipud iti Latin religionem (nom. religio) "panagraem ti nasagraduan, panagdayaw kadagiti dios," "obligasion, ti piansa a nagbaetan ti tao ken dagiti dios" ) ket naala manipud iti Latin a religiō, dagiti patingga a nagtaudan ket saan a naamammoan. Maysa a posibilidad ket ti panakaala manipud iti panakapamindua *le-ligare, a naipatarus a nasurot manipud iti Cicero a nangikapet ti lego "agbasa", a kas ti re (manen) + lego iti kapanunotan nga "agpili", "aramidem manen" wenno "aganannadka a mangusig". Dagiti moderno nga eskolar a kas ni Tom Harpur ken Joseph Campbell ket mangipabor ti pannakaala manipud iti ligare "piansa, ikapet", a mabalin a manipud iti maysa a pasaruno a re-ligare, a kas ti re (manen) + ligare wenno "ti mangikapet manen," nga inaramid daytoy a prominente babaen ni San Agostino, kalpasan ti pannakaipatarus iti Laktansio. Ti midiebal a panagusar ket isumbangirna ti urnos iti panagitudo ti piansa dagiti komunidad a kas dagiti monastiko nga ur-urnos: "mangmangegmi ti 'relihion' iti Nabalitokan a Toson,itimays a kabaliero iti relihion iti Avys'".
Segun ti pilologo a ni Max Müller, ti ramut ti Ingles a balikas a "relihion", ti Latin religio, ket kasisigud nga inususar a kayatna a sawen ket "panagraem para iti Dios wenno dagiti dios, ti naannad a panagpanpanunot kadagiti nasantuan a banbanag, pietas" (a niCicero ket ad-adu pay a pakaala a kayatna a sawen ket "salukag"). Max Müller nga inlaslasin dagiti adu a kultura ti lawlaw ti lubong, a mairaman ti Ehipto, Persia, ken India, a kas adda dagiti agpadpada nga estruktura ti bileg iti daytoy a puntos ti pakasaritaan. Ti matawtawagan tatta nga aldawen a taga-ugma a relihion, a tinawtawaganda laeng idin a ti "linteg".
Adu kadagiti pagsasao nga adda dagiti balikas a mabalin a maipatarus a kas ti "relihion", ngem mabalin nga us-usarenda dagitoy ti sabsabali a pamay-an, ken adda dagiti awanan iti balikas para iti relihion. Kas pagarigan, ti Sanskrito a balikas a dharma, a sagpaminsan a maipatpatarus a kas "relihion", ket kayatna pay a sawen ket linteg. Kadagiti klasiko nga Abagatan nga Asia, ti panagadal ti linteg ket buklenna dagiti konsepto a kas ti penitensia babaen ti kinatulnog ken seremonial ken ti pay naipakat a tinawtawid. Ti mediebal a Hapon idi ununana ket adda kapadpadana a panagkappon a nagbaetan ti "imperial a linteg" ken unibersal wenno "Buda a linteg", ngem kalpasan dagitoy ket nagbalinda a nawaya taudan ti bileg.
Awan ti pudno a kapadpada ti "relihion" iti Hebreo, ken Hudaismo ken saan a mangilasin ti nagbaetan ti relihioso, nailian, panakapuli, wenno etniko a kinasiasino. Maysa kadagiti panakatengnga a konseptona ket ti "halakha", sagpaminsan a naipatpatarus a kas ti "law", a mangiyalagad ti panagsanay ken pammati ken dagiti adu nga aspeto iti inaldaw a biag.
Ti panag-uasar kadagiti sabsabali a termino, a kas ti panagannugot ti Dios wenno Islam ket maipapan kadagiti naisangsangayan a pakasaritaan ken bokabulario.
Bibliograpia
Iti relihion a panagipalpalawagan:
Dagiti Panagadadal ti Relihion kadagiti naisangsangayan a heograpiko a lugar:
Kyushu
Ti Kyushu (九州) ket isu ti maikatlo a kadakkelan nga isla iti Hapon ken ti akin-abagatan unay kadagiti uppat a kangrunaan nga is-islana. Ti sabali a taga-ugma nagnaganna ket mairaman ti "Siam nga Es-estado" (九国), "Laud iti Napatalna a Lugar" (鎮西), ken "Isla ti Tsukushi" (筑紫島). Ti naipakasaritaan a rehional a naganna ket ti Saikaidō (西海道) a mangitudo ti Kyushu ken dagiti nakapalikmut nga is-isla.
Manipud idi 2016, ti Kyushu ket addaan iti populasion iti 2,970,479 ken sumakop ti 36782 km2.
Eris (ansisit a planeta)
Ti Eris (simbolo: ; Ingles: [ˈirɪs] or [ˈɛrɪs]), nga ofisial a maawagan kas 136199 Eris, ti am-ammo a kadakkelan nga ansisit a planeta iti Sistema a Solar. Sigud a naawagan iti , damo a nabirngasan iti "Xena."
Basshunter
Ni Basshunter, Jonas Erik Altberg ket Sueko a kumakanta, produser ti rekord ken DJ.
Nepnep
Ti nepnep (monsoon iti Ingles) ti panawen ti tudtudo wenno panagtutudo.
Yun Hyon-seok
Ni Yun Hyon-seok (Hangul: 윤현석; Agosto 7, 1984 - Abril 26, 2003 ) ket maysa idi a baien a mannaniw, mannurat ken aktibista para iti karbengan ti tattao idiay Abagatan a Korea. Idi Abril 26, 2003, isu ket nagpakamatay tapno iprotestana dagiti diskriminasion ti Abagatan a Korea kadagiti baien.
Pagsasao a Kuman (Baro a Guinea)
Ti pagsasao a Kuman (ammo pay a kas Simbu wenno Chimbu) ket ti pagsasao ti Probinsia ti Simbu, Papua Baro a Guinea. Idi 1994, nakarkulo nga adda dagiti 80,000 a tattao nga agsasao iti Kuman, 10,000 kadagitoy ket monolingual; iti senso idi 2000, 115,000 dagiti naireporta, nga adda bassit dagiti monolingual.
Shikoku
Ti Shikoku (四国) ket isu ti kabassitan (225 km nga attiddog ken ti nagbaetan a a kalawa) ken kabassitan ti populasion (4,141,955 manipud idi 2005) kadagiti uppat a kangrunaan nga is-isla iti Hapon, a mabirukan iti abagatan iti Honshū ken daya ti isla iti Kyūshū. Dagiti taga-ugma a naganna ket mairaman ti Iyo-no-futana-shima (伊予之二名島), Iyo-shima (伊予島), ken Futana-shima (二名島). Ti agdama a naganna ket mangipatudo dagiti uppat a dati a probinsia a nangbukel iti daytoy nga isla: Awa, Tosa, Sanuki, ken Iyo.
Charlie Chaplin
Ni Charles Spencer "Charlie" Chaplin, KBE (16 Abril 1889 – 25 Disiembre 1977) ket mays aidi nga Ingles a komoko nga aktor, direktor ti pelikula ken komposer a nalatak a namammoan para kadagiti obrana idi panawen ti maulimek a pelikula. Isu ti nagbalin a kalatakan anga artista ti pelikula iti sangalubongan sakbay ti panakalpas ti Umuna a Sangalubongan a Gubat. Ni Chaplin ket nagusar ti panagitultulad, bulbullagaw ken dagiti dadduma pay nga inararamid a makitkita a komedia, ken nalaing nagtultuloy aginggina idi panawen ti panagsasao, ngem bimmassit ti kaadu dagiti pelikulana manipud idi gibus ti panawen ti 1920. Ti kadayegan a papelna ket isu idi ti Ti Baliudung, nga immuna nga inay-ayamna idiay Keystone a komedia a Dagiti Lumba ti Karro ti Ubbing idiay Benisia idi 1914. Manipud idi Abril 1914 ti maysa a pagpulipunan Duapulo a Minutos iti Ayat ken dagiti sumakbay isu ket nagsursurat ken nagiturturong kadagiti pelikulanaon, manipud idi 1916 isu ket nagpadpataud pay kadagitoy, kenmanipud idi 1918 isu ket nagisursurat pay kadagiti musika para kadagitoy. A kumaduaanna ni Mary Pickford, Douglas Fairbanks ken D. W. Griffith, isu ket kimmaddua a nagipatakder ti Nagkaykaysa nga Ar-artista idi 1919.
Ni Chaplin ket maysa kadagiti kalaingan nga agparpartuat ken nakaimpluensia a personalidad iti panawen ti naulimek a pelikula. Isu ket naimpluensian babaen ti sinarunona a, ti Pranses a komidiante ti naulimek a pelikula a ni Max Linder, a nagiruknoyanna ti maysa kadagiti pelikulana. Nagpaut ti panagobobrana iti panaglinglingay iti 75 a tawtawen, manipud iti Biktoriano nga entablado ken ti salaan ti musika idiay nagkaykaysa a Pagarian a kas maysa nga ubing nga agpabpabuya, aginggan aidi gangani matayan idi agtawen ti 88. Ti nadayeg a publiko ken pribado a biagna ket liklikmuten ti panagraraem ken kontrobersia. Ni Chaplin ket nakilaslasin kadagiti kanigid a payak ti politika idi panawen ti McCarthy a panawen ken isu ket dimteng a napilit a nagsubli idiay Europa manipud idi 1952.
Idi 1999, ti Amerikano nga Instituto ti Pelikula ket nagiranggo kenni Chaplin ti maika-10 a kalatakan kadagiti amain a panawen a lalaki ti sarita ti pelikula. In 2008, Martin Sieff, iti panagrepaso ti libro a Chaplin: Ti Biag, a nagisurat: "Ni Chaplin ket saan laeng a 'dakkel', isu ket maysa ahigante. Idi 1915, isu ket rimmuar ti napirpirgis ti gubat a lubong nga isu ket nagisangsangpet ti daton iti komedia, katkatawa ken bang-ar bayat a pispisangenna ti bukodna abagi babaen ti Umuna a Sangalubongan a Gubat. Kadagiti sumaganad a 25 a tawtawen, babaen ti Nalatak a Panagsagsagaba ken ti irurumsua ni Adolf Hitler, isu ket nagtalinaay nga agtrabtrabaho. ... Maduduaan no adda ti asinoman ti kaaduan a nakaited ti panaglinglingay, nam-ay ken bang-ar kadagiti kaaduan a tattao idi kaaduan a masapsapulanda". Ni George Bernard Shaw ket tinawaganna ni Chaplin a "ti maymaysa ahenio a rimmuar ti industria ti pelikula".
Napalabas ken panagsagsagaba idi ubing
Ni Charles Spencer Chaplin ket inpasngay idi 16 Abril 1889 ni Hannah Chaplin (née Hannah Harriet Pedlingham Hill, 1865–1928) ken Charles Chaplin Sr. (1863–1901). Awan ti opisial a a rehistro i panakaipasngayna, ngem ni Chaplin ketnaipamatian nga isu ket naipasngay idiay East Street, Walworth, idiay Abagatan a Londres. Ti inana ken amana ket nagasaawada sakbay ti uppat a tawen, nga iti daytoy a panawen ni Chaplin Sr. ket nagbalin nga isu ti legado a nagayaywan ti anak ti ruar ni Hannah, Sydney John (1885–1965). Idi panawen ti panakaipasngayna, dagiti nagannak kenni Chaplin ket nagiliwliwada iti tinawtawid a musika a pagsalaan: Ni Hannah, ti anak a babai ti maysa a sapatero, ket adda ti nababa a ken napaay a karreer ti naentablado a naganna a kas ni Lily Harley, bayat a ni Charles Sr., anak ti maysa nga agparparti, ket nagtrabaho a kas maysa a nadayeg a kumakanta. Ti pamilia a Chaplin ket nagsisinada idi agarup a 1891; ken kalpasan ti maysa a tawen, ni Hannah ket nagipasngay ti maikatlo nga anakna—ni George Wheeler Dryden—a pinutotan babaen ti mangliwliwa ti musika a salaan a ni Leo Dryden. Ti ubing ket innala babaen ni Dryden idi agedad ti innem a bulan, ken saanen a nagparparang ti kabibiag ni Chaplin para kadagiti sumakbay a 30 a tawtawen.
Kapitolio
Ti kapitolio wenno kabisera ti sentro wenno kangrunaan nga ili wenno siudad ti maysa a pagilian wenno probinsia a pakasarakan iti tugaw wenno balay ti gobierno.
Tagoloan, Lanao del Norte
Ti Tagoloan ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Norte iti Filipinas.