cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kanton ti Schwyz
Daytoy ket maysa kadagiti nangbangon a kanton ti Suisa; ti Suisa a Pagalagadan nga Aleman a nagan ket, Schweiz, daytoy ket naala manipud ti nagan ti kanton, ken ti wagayway iti Suisa manipud ti bukodna nga eskudo. Para iti pakasaritaan ti nagan, kitaen ti Schwyz. Ti Suiso a Pederal a Dokumento iti Linteg ket maipakita idiay Schwyz. Ti amianan a daya ti ili ti Schwyz ket ti Einsiedeln Abbey.
Sominot
Dagiti baranggay
Ti Sominot ket nabingbingay a politikal iti 18 a barbaranggay.
• Bag-ong Baroy
• New Oroquieta
• Barubuhan
• Bulanay
• Datagan
• Eastern Poblacion
Nidwalden
Ti Nidwalden (Aleman: ) ket maysa a kanton idiay Suisa. Daytoy ket mabirukan idiay tengnga ti Suisa. Ti populasion ti Nidwalden ket agarup a 40,287 (idi 2007) a mairaman kadagitoy ket dagiti 4,046 (wenno 10%) a ganganaet. Ti kapitoliona ket ti Stans.
Sominot
Dagiti baranggay
• Lumangoy
• Picturan
• Poblacion
• Rizal
• Santo Niño
• Sawa
• Tungawan
• Upper Sicpao
1933
Ti 1933 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Domingo iti kalendario a Gregoriano.
Naipasngay
thumb|140px|[[Corazon Aquino]] thumb|140px|[[Jean-Paul Belmondo]]
Casiguran, Aurora
Dagiti baranggay
Ti Casiguran ket nabingbingay a politikal iti 24 a barbaranggay.
• Baranggay 1 (Poblacion)
• Baranggay 2 (Poblacion)
• Baranggay 3 (Poblacion)
• Baranggay 4 (Poblacion)
• Baranggay 5 (Poblacion)
• Baranggay 6 (Poblacion)
• Baranggay 8 (Poblacion)
• Calabgan
• Calangcuasan
• Calantas
• Culat
• Dibet
• Lual
• Marikit
• Tabas
• Tinib
• Bianuan
• Cozo
• Dibacong
• Ditinagyan
• Esteves
• San Ildefonso
Elias Canetti
Ni Elias Canetti (Елиас Канети; 25 Hulio 1905 – 14 Agosto 1994) ket maysa idi a naipasngay Bulgaro a modernista a nobelista, dramaturgo, agsursurat ti pammalagip, ken saan a piksion a mannurt. Nagsurat isuna ti Aleman ken nagunggunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 1981, "para kadagiti panagsursurat a namarkaan ti nalawa a kapanunutan, a narang-ay kadagiti kapanunutan ke artistiko a bileg".
Sasao a Sanio
Ti sasao a Sanio ket ti bassit a pamilia dagitinalawag nga agkakabagian a pagsasao, Kadawyanda a maidasig kadagiti sasao a Turod Sepik ti pamilia ti Sepik iti akin-amianan a Papua Baro a Guinea.
Anting-anting
Ti anting-anting (sabali pay nga awag: gingginammol, batombalani, an-anib, mutia), ket maysa a banag nga ikutan a kas koma maysa a puraw a bato wenno aniaman a banag nga adda birtudna a mangpabileg iti akin-ikut. Ti addaan itoy ket agbalin maysa a naisalsalumina ken nabileg a parsua. No adda kayatna a maaramid, kautenna laeng ti anting-antingna sana arasaasan ket matungpal a dagus dagiti kiddawna. Kas pagarigan, "agpukawak koma," "makatayabak koma a kas 'diay agila iti tangatang" wenno "agbalinak koma a napigsa ket parmekek dagiti kabusorko." Mabalin a kiddawen ti ania man a kayat naimbag man wenno dakes (malaksid no ti annuroten ti gingginammol ket agpukaw a dagus ti birtudna no agaramid iti dakes ti akin-ikut).
Golpo ti Boni
Ti Golpo ti Boni (Teluk Boni), ammo pay akas ti Luek ti Boni, Luek Bone, ken ti Golpo Bone, ket ti golpo a mangbingay dagiti Peninsula ti Abagatan ken Abagatan a daya iti isla ti Sulawesi (Celebes) iti Indonesia. Daytoy ket malukatan iti abagatan iti Baybay Flores.
Sakup
Ipalawag ti Gunglo ti Internasional a Hidrograpiko (IHO) ti Golpo ti Boni a kas maysa kadagiti pannakabingbingay ti Purpuro Daya nga Indiano. Daytoy ket maipalawag a kas dagiti danum iti amianan ti "lini amanipud iti Tg. Lassa, Celebes, aginggana iti Amianan a punto ti Kabaena (-5.08333°N, 121.86667°W) ken kalpasanna ket agpangato iti daytoy a meridiano aginggana iti aplaya ti Celebes."
Nailian a Parke ti Aurora Memorial
Kaatapan
Ti parke ket nairagragpat babaen ti lokal a gobierno a kas ekoturismo a pagpasiaran nga aglaon kadagiti kangrunaan a katuduan a bakir iti daytoy a paset ti rehion. Ti lokasionna idiay kabambantayan ti Sierra Madre ket mangited ti nabaknang a pagtaengan ti nadumaduma a flora ken fauna, a mairaman dagiti nadumaduma nga ampibia, dagiti reptilia (dagiti alutiit, dagiti uleg ken dagiti pag-ong) ken dagiti billit (dagiti buitre, palkon ken kali.) Daytoy ket pagtaengan pay ti Luzon Water-redstart ken ti madanar nga agila ti Filipinas.
Tuyo
300px|right
Ti tuyo (makunkuna pay a miller's bran iti Ingles) ket isu ti natangken nga akin-ruar nga ukis ti bukel ti sereal. Daytoy ket buklen ti naitiptipon nga aleurona ken perikarpio.
No mairaman ti bungag, daytoy ket nangruna a paset dagiti sibubukel a bukel, ken kankanayon a mapataud a kas maysa a produkto ti panaggiling iti panagpataud kadagiti napapino a bukel. No ti tuyo ket maikkat manipud ti bukbukel, dagiti bukel ket mapukawda dagiti pateg ti taraonda. Ti tuyo ket adda iti ken mabalin a magiling manipud kadagiti ania man a bukel ti sereal, a mairaman ti pagay, mais, trigo, dagiti obena, sebada ken miho.
Pagsasao a Whitesands
Ti pagsasao a Whitesands, wenno Daya a Tanna, ket ti pagsasao a naisasao idiay akindaya nga aplaya ti Isla Tanna iti Vanuatu. Daytoy ket asideg a kabagian dagiti pagsasao ti Amianan a Tanna ken Lenakel.
Nailian a Parke ti Minalungao
Ti Nailian a Parke ti Minalungao ket nasalakniban a lugar iti Filipinas a mabirukan idiay ili ti General Tinio, Nueva Ecija iti Tengnga a Luzon. Ti parke ket sakupenna ti kalawa iti 2,018 nga ektaria a naipatengnga iti igid ti napintas buya a Karayan Peñaranda a nangibeddeng iti dua a bangir babaen ti aginggana iti 16-metro a kangato dagiti diding ti limestone iti bakras ti kabambantayan ti Sierra Madre. Daytoy ket nabangon idi 1967 babaen ti Republika Tignay Blng. 5100.
Ti parke ket naikedkeddeng a kas maysa kadagiti bassiten a nabatbati a masna nga enbironmento iti daytoy a rehion ti amianan ti Manila. Daytoy ket inragragpat babaen ti lokal a gobierno a kas maysa nga ekoturismo a pagpasiaran a mankait-ited iti napintas a buya iti berde a pristina a karayan ken dagiti naisangsangayan a pormasion ti bato. Ti sistema ti di pay nasuksikimat a subteraneo nga ab-abot ket nainagnaganan payen a kas potensial a pagpasiaran. Dagiti pakultad ti pagpiknikan, paglanguyan, pagkalapan, pagluganan ti rakit ken panagbatok manipud iti derraas ket naaramiden tapno makaawis kadagiti agbisbisita.
Meliton Gal. Brillantes
Maysa kadagiti teddek ti kontemporario a Literatura Iloko ni Meliton Galinato Brillantes, malaglagipto kadagiti naidumduma a sarita ken novela a namsek iti local color ti Tanap ken pagbibiagan dagiti di malipatan a karakter nga Ilokano, Ibanag ken Aeta iti away, karayan ken kabambantayan ti Cagayan. Tubo ti Santa, Ilocos Sur ngem nagnaed ken ti familiana iti Sta. Teresita ken Aparri, Cagayan.
Inrugina ti Fine Arts iti University of the Philippines, Diliman, Ciudad ti Quezon.
Pimmusay idi Marso 20, 2004.
Hypocalymma serrulatum
Ti Hypocalymma serrulatum ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.
Ti nalinteg a bassit a mula ket kadawyan nga agtubo iti katayag iti. Daytoy ket agsabong iti pagbaetan ti Abril ken Mayo ken agpataud kadagiti puraw-derosas a sabong.
Mabirukan daytoy iti igid ti linia ti pagayusan iti laud nga aplaya iti rehion ti Mid West iti Akinlaud nga Australia a naisentro iti arrubayan ti Dandaragan nga idiay ket agtubo kadagiti nadarat a daga.
Rhode Island
Ti Isla ti Rhode ken Dagiti Asienda ti Providence ket maysa nga estado a mabirukan idiay New England a rehion iti Estados Unidos.
Australia (kontinente)
Ti Australia ket isu ti kabassitan a kontinente iti lubong, a naglaon ti kangrunaan a daga ti Australia ken dagiti asideg nga is-isla a mairaman ti Tasmania, New Guinea, ti Is-isla ti Aru ken Is-isla ti Raja Ampat. Ti Australia ken dagitoy nga asideg nga is-isla, ket paset amin ti agpadpada a heolohikal a bagbagi ti dagdaga, ket naisina babaen dagiti baybay a nagyanan ti kontinental a samang — ti Baybay Arafura ken ti Nailet a Baybay a Torres a nagbaetan ti Australia ken New Guinea, ken Nailet a Baybay a Bass a nagbaetan ti kangrunaan a daga ti Australia ken Tasmania.
Idi kaadalem ti baybay ket ababaw idi panawen ti Panawen ti yelo a Pleistoseno, a mairaman ti kinaudia a kaaduan a glasier idi 18,000 BC, dagiti dagdag ket nagpormada iti maymaysa, ken agnanayon a bagbagi ti dagdaga. Iti lasud ti napalabas a sangagasut a tawtawen, dagiti panagadalem ti agpang ti baybay ket nalayusan na dagiti ababa a dagdaga ken naisina ti koninente iti tatta a nga aldaw a nababa a natikag aginggana ti natikag bassit a kangrunaan a daga ken ti kabanbantayan nga is-isla iti New Guinea ken Tasmania.
Iti heolohia, ti kontinente maigay-at iti igid ti kontinent a samang, nga tatta dagiti naisina a daddaga ket maipanunutan pay laeng a kontinente. Gapu ti panakaiwarwars ti mulmula ken ayayup a naiballasiw ti maymasa a Pleistoseno a bagbagi ti dagdaga dagiti naisina a dagdaga ket addaan da ti maikabagian a biota.
Ti New Zealand ket saan nga adda iti daytoy a kontinental a samang ngarud ket daytoy ket saan a paset iti kontinente iti Australia ngem daytoy ket paset iti limned a kontinente ti Zealandia. Ti Zealandia ken Australia ket paset dagitoy iti nalawlawa a rehion a naamammoan a kas iti Oceania wenno Australasia. Ti Australia ket sagpaminsan pay a maammuan iti teknikal a panaglaon babaen kadagiti nagan a Sahul, Australinea ken Meganesia.
Kamerun
Ti Kamerun (Cameroun), opisial a ti Republika ti Kamerun (République du Cameroun, Republic of Cameroon), ket ti maysa a pagilian iti laud-tengnga nga Aprika. Dytoy ket beddengan babaen ti Nigeria iti laud ken iti amianan; ti Chad iti amianan a daya; ti Republika ti Tengnga nga Aprika iti daya; ken ti Guinea Ekuatorial, Gabon ken ti Republika ti Kongo iti abagatan. Mabirukan ti aplayana iti Golpo ti Biafra, parte ti Golpo ti Guinea ken ti Taaw Atlantiko. Ti pagilian ket sagpaminsan a mailaslasin a kas Laud nga Aprika ken sagpaminsan pay a mailaslasin a kas Tengnga nga Aprika, gapu ti estratehiko a puesto kadagiti pagtutumpongan a pagbaetan ti Laud ken Tengnga nga Aprika. Dagiti ganggani 25 a riwriw a tattaona aket agsasaoda kadagiti 250 a patneng a pagsasao.
Dagiti nasapa a nagtagtagitao iti teritorio ket mairaman ti sibilisasion ti Sao iti likmut ti Danaw Chad, ken dagiti agan-anup agburburas a Baka iti abagatan akindaya a katuduan a bakir. Naabot dagiti Portuges nga eksplorador ti aplaya idi maika-15 a siglo ken ninagananda ti lugar iti Rio dos Camarões (Karayan Pasayan), a nagbalin a Cameroon iti Ingles. Pinundar dagiti soldado a Fulani ti Emirato ti Adamawa iti amianan idi naladaw a maika-19 a siglo, ken dagiti nadumaduma a grupo ti etniko iti laud ken amianan a laud nangbangonda iti nabileg a lugar nga idauluan dagiti hepe ken dagiti lugar nga idauluan dagiti fon. Nagbalin a kolonia ti Alemania ti Kamerun idi 1884 nga ammo a kas Kamerun. Kalpasan ti Gubat ti Sangalubongan I, nabingbingay daytoy iti pagbaetan ti Pranses ken Reino Unido a kas dagiti bilin ti Liga ti Pagpagilian. Ti partido ti politiko ti Union des Populations du Cameroun (UPC) ket nagitalta-o iti wayawaya, ngem imparit met babaen ti Pransia kadagiti tawen idi 1950, a nakairugian ti Gubat ti Bamileke a nagbaetan a naglabanan ti Pranses ken dagiti puersa ti militante ti UPC aginggan idi nasapa a 1971. Idi 1960, nagbalin a nawaya ti inadministro ti Pranses a parte ti Kamerun, kas ti Republika ti Kamerun, babaen ni Presidente Ahmadou Ahidjo. Ti akin-abagatan a parte dagaiti Kamerun ti Britaniko ket nagpederado iti daytoy idi 1961 tapno mangbukel iti Pederal a Republika ti Kamerun. Napanawan ti pederasion idi 1972. Nanaganan manen ti pagilian iti Nagkaykaysa a Republika ti Kamerun idi 1972 ken ti Republika ti Kamerun idi 1984. Ni Paul Biya, ti agdama a presidente, ket indauluanna ti pagilian manipud idi 1982 kalpasan ti panagikkat ni Ahidjo; dati isuna a nagtengngel iti opisina a kas kangrunaaan a ministro manipud idi 1975 aginggana iti agdama. Maturayan ti Kamerun a kas maysa nga Unitario a presidensial a republika.
Eurasia
thumb|Ti Eurasia nga addaan dagiti nakapalikmut a luglugar iti [[Áprika ken Australasia a maiparparang]] thumb|Apro-Eurasia a langa iti [[ti Asul a Marmol|Daga]]
Kamerun
Dagiti opisial a pagsasao ti Kamerun ket Pranses ken Ingles, dagiti opisial a pagsasao dagiti dati a Kamerun ti Pranses ken Kamerun ti Britaniko. Ti relihion ti populasionna ket kaaduan aKristiano, nga addaan met kadagiti minoridad nga agsansanay iti Islam, ken dagiti dadduam nga agraraem kadagiti tradisional a pammati. Nakasanay daytoy kadagiti parikut manipud kadagiti teritorio nga agsasao iti Ingles, a dagiti politiko ket agitaltal-oda iti ad-adu a disentralisasion ken ti pay kompleto a pannakaisina wenno wayawaya (kas iti Nailian a Konseho dagiti Akin-abagatan a Kamerun). Isi 2017, dagiti parikut a maipanggep iti pannakapartuat iti maysa a Ambazoniano nga estado kadagiti agsasao iti Ingles a teritorio ket kimmaro iti nawayang a pannakigubat.
Eurasia
Ti Eurasia ket maysa a heograpiko a kontinente. Daytoy ket maysa pay a sosio-politikal a nalatak a kontinente  a nagbukel kadagiti sosio-politikal a kontinente iti Europa ken Asia, nga addaan iti kosepto nga Eurasia a daytoy ket maysa a panangilimog kadagitoy a dua.
Ti panakaipapan ti bagi a heograpia, daytoy ket maymaysa a kontinente; ti konsepto iti Europa ken Asia a kas sabsabali a kontinete ket naamammuan pay laeng idi umuna a panawen ken dagiti nagbeddengan da ket heolohiko nga a naikedeng. Ti Eurasia, ket isu met, a maysa a paset ti dakdakel pay a bagbagi ti dagdaga it Apro-Eurasia, nga ti Eurasia ket naisilpo iti Áprika idiay Suez a Kanal.
Ti Eurasia ket pagtaengan babaen dagiti agarup a 4 billion a tattao, sunurok a 72.5% iti populasion iti lubong, 60% idiay Asia ken 12.5% idiay Europa.
Kamerun
Adda dagiti adu a bilang dagiti Kameruniano ket agbibiagda kadagiti taltalonenda. Masansan a maibagbaga ti pagilian a kas ti "Aprika iti bassit a kita" gapu ti dibersidad a maipapan iti heolohia, linggusitika ken kultura. Dagiti masna a langana ket mairaman dagiti aplaya,  desierto, banbantay, katuduan a bakir, ken dagiti sabana. Ti kangatuaan a puntona, iti ganggani a, ket ti Bantay Kamerun iti Abagatan a laud a Rehion. Dagiti siudadna nga agraman kadagiti kaaduan a populasion ket ti Douala iti Karayan Wouri, ken ti kapitolio ti ekonomia ken nangruna a puerto ti baybay; Yaoundé, ti politikal a kapitoliona; ken Garoua. Kaaduan nga ammo ti Kamerun para kadagiti patneng nga estilo ti samiweng, a naipangparuna ti Makossa ken Bikutsi, ken para iti naballigi a nailain a timpuyogan ti putbol. Daytoy ket maysa a kaameng nga estado ti Kappon ti Aprika, ti Nagkaykaysa a Pagpaglian, ti Mankomunidad ti Pagpagilian, Di Nailinia a Tignay ken ti Gunglo ti Islamiko a Pagtitinnulongan.
Tabina
Ti Tabina ket maysa a maka-4 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Sur iti Filipinas.
San Fernando, Romblon
Ti San Fernando ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Romblon iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti San Fernando ket nabingbingay kadagiti 12 a barbaranggay.
Tabina
Dagiti baranggay
• Abong-abong
San Fernando, Romblon
Dagiti baranggay
• Agtiwa
Le Tholonet
Ti Le Tholonet (Lou Toulounet ken Lo Tolonet iti Provençal) ket maysa a komuna ti Bouches-du-Rhône a departamento idiay akin-abagatan a Pransia. Dagiti agtataeng ti daytoy a komuna ket tinawtawagan a kas dagiti Tholonétiens.
San Fernando, Romblon
Dagiti baranggay
• Azarga
Tabina
Dagiti baranggay
• Baganian
Le Tholonet
Klima
Ti tabla dita baba ket mangipakpakita kadagiti temperatura ken panagtudtudo para iti paset ti panawen ti 1971-2000 :
San Fernando, Romblon
Dagiti baranggay
• Campalingo
Tabina
Dagiti baranggay
• Baya-baya
San Fernando, Romblon
Dagiti baranggay
• Canjalon
• España
Tabina
Dagiti baranggay
• Capisan
• Concepcion
San Fernando, Romblon
Dagiti baranggay
• Mabulo
Tabina
Dagiti baranggay
• Culabay
San Fernando, Romblon
Dagiti baranggay
• Otod
Tabina
Dagiti baranggay
• Doña Josefina
San Fernando, Romblon
Dagiti baranggay
• Panangcalan
Tabina
Dagiti baranggay
• Lumbia
San Pablo, Zamboanga del Sur
Ti San Pablo ket maysa a maka-4 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Sur iti Filipinas.
Dilasag
Ti Dilasag ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Aurora iti Filipinas.
San Fernando, Romblon
Dagiti baranggay
• Pili
Séksual a panaginnala
Ti séksual a panaginnala (wenno panagkanaig, panaginnayat) wenno panagyot (wenno panaginniyot) ket ti naintaoan a wagas ti kopulasion. Daytoy a panagkanaig ket mabalin a maaramid a damo babaen ti panaglinnailo dagiti pareha a mangitunda iti pannakaabbukay ti panaguttog a pakaigapuan met ti itatangar ti buto ti lalaki ken ti natural a panagbabasa ti uki ti babai. Tapno mapasamak ti séksual a panagkanaig, ti timmangar wenno timmangken a buto ket maiserrek iti uki, a mapasarunuan iti panangkuti wenno panagkinod ti uray ania kadagiti pareha tapno maiserrek-mairuar ti buto a maisublisubli iti uki. Iti kastoy a wagas, gapu iti maparnuay a risiris ken panagsibo ti dara ken dagiti panagrikna, agngudo ti aramid iti pannakarikna iti orgasmo wenno panagimas ket ditoy a maiparuar manipud iti buto ti kapsit a nairanta a mangpataba iti itlog ti babai para iti inna panagsikog.
San Pablo, Zamboanga del Sur
Dagiti baranggay
Ti San Pablo ket nabingbingay a politikal iti 28 a barbaranggay.
• Bag-ong Misamis
• Bubual
• Daplayan
• Kalilangan
• Kapamanok
• Kondum
• Lumbayao
• Mabuhay
• Marcos Village
• Miasin
• Molansong
• Pantad
• Pao
• Payag
• Poblacion (San Pablo)
• Pongapong
• Sacbulan
• Sagasan
• San Juan
• Songgoy
• Tandubuay
Tabina
Dagiti baranggay
• Mabuhay
• Malim
• Manikaan
• New Oroquieta
• Poblacion
• San Francisco
Dilasag
Dagiti baranggay
Ti Dilasag ket nabingbingay a politikal iti 11 a barbaranggay.
• Diagyan
• Dicabasan
San Fernando, Romblon
Dagiti baranggay
• Poblacion
Dilasag
Dagiti baranggay
• Dilaguidi
Sasao a Turod Sepik
Ti sasao a Turod Sepik ket ti pamilia ti pagsasao iti akin-amianan a Papua Baro a Guinea nga inlasin babaen ni Dye et al. idi 1968. Kalpasan ti mano a tawen, inraman isuda ni Donald Laycock iti sasao a Sepik. Segun kenni Malcolm Ross (2005), mabalinda a mangiraman ti sasao a Papi, ti dati a paset ti naisingasing a Walio–Papi.
Dilasag
Dagiti baranggay
• Dimaseset
• Diniog
• Lawang
• Maligaya (Poblacion)
• Manggitahan
• Masagana (Poblacion)
Nailian a Parke ti Danaw Butig
Ti Nailian a Parke ti Danaw Butig ket nasalakniban a lugar iti Filipinas a mabirukan idiay ili ti Butig, Lanao del Sur idiay Isla ti Mindanao. Ti parke ket sakupenna ti kalawa iti 68 nga ektaria a mangbukel ti Danaw Butig ken ti kaarubayanna a bakir. Daytoy ket nairangarang a nailian a parke idi 1965 babaen ti Republika Tignay Blng. 4190.
Topograpia ken ekolohia
Ti Danaw Butig ket naisanglad idiay akin-abagatan a paset ti Lanao del Sur iti sakaanan ti kabambantayan Butig. Daytoy ket naisangayan a mabirukan idiay Baranggay ti Pindolonan, Butig, Lanao del Sur. Iti 500 a metro a kangato iti pantar ti baybay, ti danaw ket pagawisan dagiti agbisbisita nga agbirbiruk ti panagpariir kadagiti paglanguyan a naaramid gapu ti makapapigsa a klima. Ti kaarrubayanna a bakir ket naamammuan a pangibalayan ti saan a basbassit ngem uppat a sebbangan dagiti billit: dagiti kalaw, dagiti loro, dagiti tukkatok ken dagiti naatap a pato. Dagiti dadduma pay a fauna ket mairaman dagiti sunggo ti Filipinas, ugsa ti Filipinas ken dagiti naatap a baboy.
Dagiti bantay Bantay Makaturing ken Latukan ket mangporma ti natural a likudan ti danaw. Daytoy ket mabalin a maabot babaen ti mangpalikmut a kalsada ti Danaw Lanao manipud idiay Marawi, iti kaadayo a panagbiahe iti 30 a kilometro.
San Pablo, Zamboanga del Sur
Dagiti baranggay
• Taniapan
Dilasag
Dagiti baranggay
• Esperanza
Premio Nobel
thumb|180px|Ti ladawan ni Nobel a kaarigan ti medalia Ti Premio Nobel ket maysa a pammadayaw a mait-ited kadagiti tao ken organisasion a nakaaramid wenno nakaduktal kadagiti naisangsangayan a sukisok, nakapartuat kadagiti naidumduma a wagas ken panglakagan wenno alikamen, wenno nakaiburay iti naisalumina ken naindaklan a benepisio iti kagimongan. Daytoy a premio ket nabuangay babaen ti testamento ni Alfred Nobel, maysa a Sueko a chemist, industrialista ken imbentor ti dinamita.
1932
Pebrero
thumb|140px|[[Elizabeth Taylor]]
Premio Nobel
Ti Premio Nobel, a mabigbig kas kangatuan a pammadayaw iti lubong iti agdama, ket tinawen a maited kadagiti sumaganad a kategoria:
1932
Agosto
thumb|140px|[[Peter O'Toole]]
San Pablo, Zamboanga del Sur
Dagiti baranggay
• Tubo-pait
• Villakapa
1932
Nobiembre
thumb|140px|[[Ninoy Aquino]]
Luek Jakarta
Ti Luek Jakarta (Teluk Jakarta) ket ti maysa a luek iti amianan ti siudad ti Amianan a Jakarta. Mabirukan ti Rinibu nga Is-isla iti Luek Jakarta. Adda dagiti 13 a karayan nga agayus iti daytoy a luek. Kaaduan kadagiti komunidad nga adda iti igid ti luek ket buklen ti tattao nga agtataeng iti baba ti linia ti kapanglaw, kadagiti kasasaad iti di nasayaat a sanitasion. Dagiti taraon nga agtaud iti agrikultura, rugit ti industria, ken dagiti rugit manipud iti danum ket nakaiturongan ti eutropikasion, a nakaiturongan met iti panagbalbaliw ti biodibersidad ti lugar. Napaliiwen dagiti makadangran nga iya-adu dagiti algas.
Pagarian iti Serbia
Ti Pagarian iti Serbia (Краљевина Србија, Kraljevina Srbija), ket naibangon idi ni Milan IV Obrenović, ket nabalangatan King of Serbia idi 6 Marso 1882. Ti pagarian ket nakaibtur ti dua a Balkaniko a Gubgubat, ket ti panagraut manipud ti Austria-Hungaro a daytoy ti dimtengan iti Umuna a Sangalubongan a Gubat aginggana idi 1918 nga idi daytoy ket timmipon kadagiti Estado iti Eslobeno, Krota ken Serbo tapno agporma ti pagarian dagiti Serbo, Krota kenEslobeno (a kalpasan daytoy ket naamammon a kas ti Yugoslavia) babaen ni Pedro I Karađorđević.
Otoineppu, Hokkaido
Ti Otoineppu (音威子府村) ket ti maysa a purok a mabirukan iti Subprepektura ti Kamikawa, Hokkaido, Hapon.
Manipud idi Marso 31, 2018, ti ili ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 726 ken ti densidad ti populasion iti 2.6 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket.
Etimolohia
Iti pagsasao nga Ainu, ti kayat a sawen ti Otoineppu ket "nalugnak a sabangan ti karayan". Ti nagan ket mabalin a mangibagbaga iti nalugnak a langa ti danum iti pagtutumpongan ti Karayan Teshio ken ti maysa kadagiti tributariona, ti Karayan Otoineppu.
Heograpia
thumb|left|Opisiana ti Koreo ti Otoineppu
Ti Otoineppu ket napalikmutan iti daga a purok iti amianan ti Hokkaido. Ti purok ket mabirukan iti ungto ti Labneng Nayoro, ken nasikigan babaen ti Banbantay Kitami iti daya ken ti Banbantay Teshio iti laud. Ti purok ket sakupenna ti, agrukod iti  manipud iti daya aginggana iti laud ken  manipud iti amianan aginggana iti abagatan. Ti kangato ti purok ket. 80% ti purok ket naabbongan iti bakir.
1931
Ti 1931 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Huebes iti kalendario a Gregoriano.
Otoineppu, Hokkaido
Heograpia
Ti Karayan Teshio, ti maikapat a kaatiddogan iti Hapon, ket agayus iti amianan babaen ti uneg ti Otoineppu sakbay a nakaro nga agtikor iti laud iti asideg ti tengnga ti purok. Agtaray ti Nangruna a Linia ti Sōya ti JR Hokkaido ken ti Nailian a Rota ti Hapon 40 iti igid ti Karayan Teshio babaen ti uneg ti Otoineppu.
South Dakota
Ti South Dakota ket maysa nga estado a mabirukan idiay Katengngaan a rehion iti Estados Unidos.
Otoineppu, Hokkaido
Dagiti kaarruba nga ili
Beddengan ti Otoineppu dagiti uppat nga ili ti Hokkaido:
1931
Enero
thumb|140px|[[Robert Duvall]]
Marso
thumb|140px|[[Leonard Nimoy]]
Mayo
thumb|140px|[[Victoria Quirino-Gonzalez]]
Otoineppu, Hokkaido
Klima
Ti Otoineppu, a mabirukan iti manipud iti Baybay ti Okhotsk ken ti Baybay ti Hapon, ket mabirukan iti kaunegan ti maritimo a klima. Ti purok ket napalikmutan kadagiti bantay manipud kadagiti amin nga uppat a turong, ken makasanay kadagiti signipikante a kakaro dagiti temperatura. Dagiti agpakatengnga a temperatura manipud iti Disiembre aginggana iti Marso ket it ibaba ti, nga adda dagiti aldaw a nababbaba ngem ; dagiti temperatura manipud iti Hunio aginggana iti Septiembre ket kadawyan nga iti ngato ti , nga adda dagiti aldaw a makaabot iti ngato ti.
Ti ket makasanay kadagiti nakaro a pananiebe; adda dagiti lugar iti purok nga agniebe iti nangatngato ngem. Idi 1998, ti purok ket addaan idi iti rekord iti kakaruan a panagniebe iti Hokkaido.
Pakasaritaan
Maammuan idi ti Otoineppu a kas Tokiwa (常盤村) aginggana idi 1963. Nabaliwan ti nagan ti purok gapu ta ti tengnga ti purok ket adda iti distrito ti Otoineppu, ken ti Estasion ti Otoineppu ket kaaduan idi nga ammo a kas ti terminal dagiti linia ti JR Sōya ken Tenpoku.
Pagluganan
thumb|right|Estasion ti Otoineppu
Perokaril
Ti Otoineppu ket serbian babaen ti Nangruna a LInia ti Sōya Main ti Hokkaido JR. Ti Sōya ket ti akin-amianan unay a linia ti tren iti Haponn, ken agtaray manipud iti Estasion ti Asahikawa iti Asahikawa iti amianan-tengnga a Hokkaido aginggana iti Estasion ti Wakkanai iti Wakkanai iti kaamianan a parte ti prepektura. Dagiti tallo nga estasion, ti Teshiogawa-Onsen, Sakkuru, ken ti Osashima ket serbisuan babaen dagiti lokal a trens; ti tengnga nga Otoineppu ket serbian babaen dagiti limitado nga express ken lokal a tren.
Ti awanen a Linia ti Tenpoku ti JNR ket mangrugi idi manipud iti Nnagruna a Linia ti Sōya iti Estasion ti Otoineppu ken agtaray iti amianan aginggana iti aplaya ti Baybay ti Okhotsk, ken sabtenna manen ti Nangruna a Linia ti Sōya iti Estasion ti Wakkanai. Naisardeng ti linia idi 1989 ken nasukatan babaen ti serbisio ti bus.
Edukasion
Mangtaripato ti Purok ti Otoineppu kadagiti dua nga eskuela, ti Otoineppu Elementary School ken ti Otoineppu Junior High School. Mangtaripato pay ti purok iti maysa a high school, ti Hokkaido Otoineppu Art & Craft High School.
Dionisio S. Bulong
Naipasngay ni Dionisio S. Bulong idiay Simbaluca, Sta. Teresita, Cagayan (dati a paset ti Buguey) kada Vicente Q. Bulong ken Felipa A. Soliven idi Marso 10, 1940.
Nagturpos iti elementaria iti Buguey Elementary School ken haiskul iti Northeastern Academy, Buguey, Cagayan. Nagadal iti steno-type iti National Business Institute, San Fernando, La Union. Inrugina ti AB Journalism iti University of Manila, immakar iti Lyceum of the Philippines kalpasan ti dua a tawen ket tinurposna dita ti Bachelor of Science in Journalism.
Naipablaak ti umuna a saritana, ti “Umaykan, Gasat,” iti Bannawag idi 1962. Naawis a nagkameng iti Bannawag idi 1967 kas proofreader. Naital-o a news section editor sa associate editor kalpasan iti lima a tawen. Naital-o nga editor kalpasan ti lima manen a tawen. Nadutokan a chairman ti editorial board dagiti uppat a magasin ti Liwayway Publishing, Inc. (Bannawag, Liwayway, Bisaya ken Hiligaynon) sakbay a nagretiro idi Abril 2005. Pinadayawan ti GUMIL Filipinas iti Pedro Bucaneg Award ken ti UMPIL iti Gawad Pambansang Alagad ni Balagtas, maysa kadagiti teddek ti kontemporario a Literatura Iloko, maisalumina ken am-ammo kas nagputar kadagiti naidumduma a makaray-aw a novela nga Iloko a “Fighting Pogi,” “Anderson,” Matayakon, Rosing,” “Kontra-Pelo,” “Brad Patrick,” “Flash Mauricia,” “Daddy BC,” ken namaglatak kadagiti fiksional ken pudno a lugar a Lingasin ken Simbaluca iti Cagayan iti mapa ti literatura nga Iloko.
Kaingungotna ni sigud nga Eden L. Cachola ti San Antonio, Narvacan, Ilocos Sur, a padana met laeng a mannurat. Dua ti bungada, da Diodena ken Anna Eloisa.
Sasao a Tengnga a Sepik
Ti sasao a Tengnga a Sepik ket ti pamilia ti sasao a Sepik iti akin-amianan a Papua Baro a Guinea. Kaaduan nga ammo dagitoy para iti maysa kadagiti sanga ti konstituentoda, ti sasao a Ndu.
ISO 639:g
!gaa !gab !gac !gad !gae !gaf !gag !gah !gai !gaj !gak !gal !gam !gan !gao !gap !gaq !gar !gas !gat !gau !(gav) !gaw !gax !gay !gaz !gba !gbb !(gbc) !gbd !gbe !gbf !gbg !gbh !gbi !gbj !gbk !gbl !gbm !gbn !gbo !gbp !gbq !gbr !gbs !gbu !gbv !gbw !gbx !gby !gbz !gcc !gcd !gce !gcf !gcl !gcn !gcr !gct !gda !gdb !gdc !gdd !gde !gdf !gdg !gdh !gdi !gdj !gdk !gdl !gdm !gdn !gdo !gdq !gdr !gds !gdt !gdu !gdx !gea !geb !gec !ged !geg !geh !gei !gej !gek !gel !(gen) !geq !ges !gew !gex !gey !gez !gfk !gft !gfx !gga !ggb !ggd !gge !ggg !(ggh) !ggk !ggl !ggm !ggn !ggo !(ggr) !ggt !ggu !ggw !gha !ghc !ghe !ghh !ghk !ghl !ghn !gho !ghr !ghs !ght !gia !gib !gic !gid !gig !gih !gil !gim !gin !(gio) !gip !giq !gir !gis !git !giu !giw !gix !giy !giz !gji !gjk !gjm !gjn !gju !gka !gke !gkn !gko !gkp !gla !glc !gld !gle !glg !glh !gli !glj !glk !gll !glo !glr !glu !glv !glw !gly !gma !gmb !gmd !gmh !gml !gmm !gmn !(gmo) !gmu !gmv !gmx !gmy !gmz !gna !gnb !gnc !gnd !gne !gng !gnh !gni !gnk !gnl !gnm !gnn !gno !gnq !gnr !gnt !gnu !gnw !gnz !goa !gob !goc !god !goe !gof !gog !goh !goi !goj !gok !gol !gom !gon !goo !gop !goq !gor !gos !got !gou !gow !gox !goy !goz !gpa !gpe !gpn !gqa !gqi !gqn !gqr !gqu !gra !grb !grc !grd !grg !grh !gri !grj !grm !grn !gro !grq !grr !grs !grt !gru !grv !grw !grx !gry !grz !(gsc) !gse !gsg !gsl !gsm !gsn !gso !gsp !gss !gsw !gta !gti !gtu !gua !gub !guc !gud !gue !guf !gug !guh !gui !guj !guk !gul !gum !gun !guo !gup !guq !gur !gus !gut !guu !guv !guw !gux !guz !gva !gvc !gve !gvf !gvj !gvl !gvm !gvn !gvo !gvp !gvr !gvs !gvy !gwa !gwb !gwc !gwd !gwe !gwf !gwg !gwi !gwj !gwm !gwn !gwr !gwt !gwu !gww !gwx !gxx !gya !gyb !gyd !gye !gyf !gyg !gyi !gyl !gym !gyn !gyr !gyy !gza !gzi !gzn
Hypocalymma speciosum
Ti Hypocalymma speciosum ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.
Ti nasamek a bassit amula ket kadawyan nga agtubo iti katayag iti. Daytoy ket agsabong iti pagbaetan ti Septiembre ken Nobiembre ken agpataud kadagiti derosas-purpura a sabong.
Mabirukan daytoy kadagiti nabato a daga iti rehion ti Great Southern iti Akinlaud nga Australia a naisentro iti arrubayan ti Stirling Range nga idiay ket agtubo kadagiti nasekka ken nadarat a daga kadagiti laterito.
Dinalungan
Ti Dinalungan ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Aurora iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Dinalungan ket nabingbingay a politikal iti 9 a barbaranggay.
• Abuleg
• Zone I (Poblacion)
• Zone II (Poblacion)
• Nipoo (Bulo)
• Dibaraybay
• Ditawini
• Mapalad
Kanton ti Glarus
Ti Kanton ti Glarus ket maysa a kanton idiay daya a tengna ti Suisa. Ti kapitoliona ket ti Glarus. Dagiti agtaeng ket mangisasao kadagiti nadumaduma a kita ti Alemaniko nga Aleman. Kaaduan kadagiti agtaeng (81%) ket mangilasin kaniada a kas Kristiano, agarup a nalaing a maigiddiat a nagbaetan dagiti Protestante ken Katoliko.
Dinalungan
Dagiti baranggay
• Paleg
• Simbahan
Kanton ti Zug
Ti Kanton ti Zug (Aleman Kanton ) ket maysa kadagiti 26 a kanton idiay Suisa. Daytoy ket mabirukan idiay tengnga ti Suisa ken ti kapitoliona ket ti Zug. Ti kanton ket adda ti 239 km² a kalawa ken isu ti kabassitan a kanton babaen ti kalawa. Daytoy ket saan a nabingbingay kadagiti distrito.
Kappon ti Europa
Ti Kappon ti Europa ket maysa nga ekonomia ken politikal a kappon wenno kompederasion dagiti 27 a naikameng nga estado a nangruna idiay Europa. Ti Kappon ti Europa ket nagtaud manipud iti Karbon ken Paslep a Komunidad ti Europa ken ti Komunidad a Komunidad ti Europa, a inpatakder babaen dagiti innem a pagilian idi 1959. Iti mangibabaet a taw-tawen ti Kappon ti Europa ket dimmakkel babaen ti panakaiserrek dagiti baro a naikameng nga estado, ken ti kabilegan baben ti panaginayon iti annuroten a maipanggep kadagiti lugarna. Ti Tulagan a Maastricht ket naipatakder na ti Kappon ti Europa babaen ti agdama a naganna idi 1993.Ti kaudian a panagpasayaat ti batay-linteg ti Kappon ti Europa, ti Tulagan iti Lisbon ket naipuersaan idi 2009.
Bislama
Ti Bislama (ammo pay iti nasapsapa naganna iti Pranses iti Bichelamar ) ket ti pagsasao a kreol, maysa kadagiti opisial a pagsasao ti Vanuatu. Daytoy ti umuna a pagsasao kadagiti adu nga "Urbano nga ni-Vanuatu" (dagiti agtataeng idiay Puerto Vila ken Luganville), ken ti maikadua a pagsasao dagiti kaaduan a nabati a residente ti pagilian. Ti "Yumi, Yumi, Yumi", ti nailian a kanata ti pagilian ti Vanuatu, ket Bislama.
Ad-adu ngem 95% dagiti balikas ti Bislama ket nagtaud iti Ingles; ti nabati ket mangitipon kadagiti bassit a dosena a balikas manipud iti Pranses, ken dagiti sangkabassit a bokabulario a natawid manipud kadagiti pagsasao ti Vanuatu, ken limitado dagitoy kadagiti terminolohia iti flora ken fauna. Bayat a bassit ti impluensia iti bokabulario dagitoy a bernakular a pagsasao, nangato unay daytoy iti morposintaksis. Ti Bislama ket mabalin a maipalawag a kas ti pagsasao nga agraman iti bokabulario ken ponolohia iti Ingles ken iti maysa a gramatika iti Oceaniko.
2005
Ti 2005 ket maysa a gagangay a tawen mangrugi iti Sabado kas mayannurot iti kalendario a Gregoriano.
Pimmusay
thumb|140px|[[Papa Juan Pablo II]]
Hypocalymma sylvestre
Ti Hypocalymma sylvestre ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.
Ti agdalapdap a bassit a mula ket kadawyan nga agtubo iti katayag iti. Daytoy ket agsabong iti Agosto ken agpataud kadagiti duyaw a sabong.
Mabirukan daytoy kadagiti kakaykayuan kadagiti lateritiko a turod iti maysa a lugar a naisentro iti arrubayan ti Chittering nga idiay ket agtubo kadagiti nadarat a daga.
Hadji Muhtamad
Ti Hadji Muhtamad ket maysa a maika-6 a klase nga ili iti probinsia ti Basilan iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Hadji Muhtamad ket nabingbingay a politikal kadagiti 10 a barbaranggay.
• Baluk-Baluk
• Dasalan
• Lubukan
• Luukbungsod
• Mananggal
• Panducan
• Sangbay Big
• Sangbay Small
• Tausan
Cabo Verde
Ti Cabo Verde (Cabo Verde, ), opisial a ti Republika ti Cabo Verde, ket ti maysa a purpuro ken pagilian ngai sla iti tengnga a Taaw Atlantiko, a buklen dagiti sangapulo a bulkaniko nga isla nga agraman iti naitiptipon a kalawa ti daga iti agarup a. Mabirukan dagitoy nga isla iti pagbaetan ti iti laud ti Cap-Vert a mabirukan iti akinlaud unay a punto ti kontinental nga Aprika. Ti is-isla Cabo Verde ket mangbukel iti parte ti ekorehion ti Macaronesia, a kakyogna ti Azores, ti Is-isla Canaria, Madeira, ken Is-isla Salbahe.
Saan a natagtagitao ti purpuro ti Cabo Verde aginggan aidi maika-15 a siglo, idi naduktalan dagidi eksplorador a Portuges ken sinakupda dagiti isla, ken nakapundaran daytoy iti immuna a pagtaengan dagiti Europeano iti tropiko. Gapu ta mabirukan dagiti isla ti Cabo Verde iti nasayaat a lokasion tapno agpapel iti panagtagilako ti aadipen iti Atlantiko, nagbalin a narang-ay ti Cabo Verde idi las-ud ti maika-16 ken maika-17 a siglo, ken nakaaw-awis kadagiti negosiante, dagiti korsario, ken dagiti pirata. Napakapsut ti ekonomiana idi maika-19 a siglo gapu ti supresion ti panagtagilako ti aadipen iti Atlantiko, ken adu kadagiti nagtagtagitao iti daytoy ket ket immalisda iti dayta a paset ti panawen. Nupay kasta, nagin-inut a rimmang-ay ti ekonomia ti Cabo Verde babaen ti panagbalinna a kas nangruna a sentro ti komersio ken naserbi a pagsardengan a punto iti igid ti nangruna a dalan ti panaglayag ti barko. Idi 1951, nainkorporado ti Cabo Verde a kasmaysa a ballasiw-taaw a departamento ti Portugal, ngem dagiti nagtataeng iti daytoy ket nagtultuloyda a nagkampania para iti wayawaya, a nagun-odda met idi 1975.
Manipud kadagidi nasapa a tawen ti 1990, natalinaayen ti Cabo Verde a representatibo a demokrasia, ken nagtultuloy a kas maysa kadagiti kadur-asan ken demokratiko a pagilian ti Aprika. Gapu ti kaawan dagiti masna a rekurso, ti agdurdur-as nga ekonomiana ket kaaduan a naibatay iti serbisio, nga addaan iti maysa a pannakaipatengnga iti turismo ken gangganaet a pangipuonan. Ti populasionna ket agarup a 550,000 manipud idi tengnga ti 2019 ken kaaduan kadagitoy ket aglalaok a kaputotan ti Aprikano ken Europeano, ken kaaduan a Romano Katoliko, a mangipaltiing ti legado ti turay ti Portuges. Adda met dagiti adu a komunidad ti diaspora ti Cabo Verdiano iti ballasiw iti lubong, a naipangpangruna iti Estados Unidos ken Portugal, ken ad-adu ngem dagiti agtataeng kadagiti isla. Ti Cabo Verde ket estado a kameng ti Kappon ti Aprika.
Etimolohia
Nanaganan ti pagilian manipud iti peninsula ti Cap-Vert, iti aplaya ti Senegal. Ti nagan met a "Cap-Vert", ket nagtaud manipud iti "Cabo Verde" ("berde a rawis") iti pagsasao a Portuges, ti nagan ti rawis nga inted dagiti eksplorador a Portuges idi 1444, sakbay dagiti tawen a naduktalanda dagiti isla.
Idi 24 Oktubre 2013, ti delegasion ti pagilian iti Nagkaykaysa a Pagpagilian ket nangibagbaga a dagiti sabali a pagilian ket saanda koman nga agusar iti "Cape Verde" wenno dagiti sabali a patarus ti "Cabo Verde" akasparte ti opisial a naganna: amin dagiti pagilian ket naskenda koma nga agusar iti "Republika ti Cabo Verde" a kas ti opisial a nagan ti pagilian. Nagus-usar dagiti agsasao iti Ingles iti nagan a "Cape Verde" para iti purpuro ken, manipud iti wayawayana idi 1975, para iti pagilian. Idi 2013, inkeddeng ti gobierno ti Cabo Verde a manipud iti daytan ket agusaren iti Portuges a nagan iti "Cabo Verde" para kadagiti opisial a panggep, a mairaman ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, uray no agsasao wenno agsursurat iti Ingles.
Pyongyang
Ti Pyongyang ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti Amianan a Korea, nga idiay ket ammo a kas ti "Kapitolio ti Rebolusionn". Mabirukan ti Pyongyang iti Karayan Taedong iti agarup a 109 km iti surong manipud iti sabangan iti Baybay Duyaw. Segun ti senso ti populasion idi 2008, daytoy ket addaan iti populasion iti 3,255,288. Ti Pyongyang ket maysa a dagus nga inadministro a siudad nga addaan iti kapada a kasasaad dagiti probinsia ti Amianan a Korea.
Ti Pyongyang ket maysa kadagiti kaduogan a siudad iti Korea. Daytoy idi ti kapitolio dagiti ugma a Koreano a pagarian, ti Gojoseon ken Goguryeo, ken nagserbi a kas ti sekondario a kapitolio ti Goryeo. Kaaduan a nadadael ti siudad idi las-ud ti Umuna a Gubat ti Sino-Hapon, ngem napaungar manen daytoy babaen idi turay ti Hapon ken nagbalin a maysa a sentro ti industria. Kalpasan ti pannakaipatakder ti Amianan a Korea idi 1948, ti Pyongyang ket nagbalin a ti de facto a kapitoliona. Nadadael manen ti siudad idi las-ud ti Gubat ti Koreano, ngem napardas a nabangon manen kalpasan ti gubat iti itutulong ti Sobiet.
Nagnagan
Dagiti sabali a historiko a nagan ket mairaman ti Kisong, Hwangsong, Rakrang, Sŏgyong, Sodo, Hogyong, Changan, ken Heijō (idi las-ud ti turay ti Hapon iti Korea). Adda dagiti sabali a kita. Idi las-ud ti nasapa a maika-20 a siglo, nagbalin nga ammo ti Pyongyang kadagiti misionario a kas ti "Herusalem iti Daya", gapu ti historikal a kasasaadna kas ti pagsammakedan ti Kristianidad, kas iti Protestantismo, a naipangpangruna idi las-ud ti panagpasayaat iti Pyongyang idi 1907.
Kalpasan iti ipupusay ni Kim Il-sung idi 1994, adda dagiti sumagmamano a kameng ti bunggoy ni Kim Jong-il ket nangisingasing a baliwan ti nagan ti Pyongyang iti "Siudad ni Kim Il-sung", ngem insingasing met dagiti sabali a ti Amianan a Korea ket imbes a mangrugida koman a mangtawag ti Seoul iti "Siudad ni Kim Il-sung" ken ikan ti Pyongyang iti nagan a "Siudad ni Kim Jong-il". Awan met kadagitoy a singasing ti naisayangkat.
Kasakbayan a pakasaritaan
Idi 1955, nakali dagiti arkeologo ti ebidensia ti prehistoriko a pagnaedan iti dakkel nga ugma a purok iti lugar ti Pyongyang a tinawtawagan iti Kŭmtan-ni, napetsado daytoy dagiti paset ti panawen ti damdamili ti Jeulmun ken Mumun. Itunos dagiti Amianna a Koreano ti Pyongyang iti mitolohiko a siudad ti "Asadal", wenno Wanggeom-seong , ti umuna a maikadua a milenio BC a kapitolio ti Gojoseon ("Daan a Joseon") segun dagiti Koreano a historiograpo a mangrugi iti maika- 13 a siglo a Samgungnyusa.
Tambulig
Ti Tambulig ket maysa a maka-4 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Tambulig ket nabingbingay a politikal iti 31 a barbaranggay.
• Alang-alang
• Angeles
• Bag-ong Kauswagan
• Bag-ong Tabogon
• Balugo
• Cabgan
• Dimalinao
• Fabian (Balucot)
• Happy Valley (Pob.)
• Kapalaran
• Libato
Dingalan
Ti Dingalan ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Aurora iti Filipinas.
Tambulig
Dagiti baranggay
• Limamawan
Dingalan
Dagiti baranggay
Ti Dingalan ket nabingbingay a politikal iti 11 a barbaranggay.
Tambulig
Dagiti baranggay
• Lower Liasan
• Lower Lodiong (Pob.)
• Lower Tiparak
• Lower Usogan
Dingalan
Dagiti baranggay
• Aplaya
Hypocalymma strictum
Ti Hypocalymma strictum ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae nga endemiko iti abagatan laud iti Akinlaud nga Australia.
Tambulig
Dagiti baranggay
• Maya-maya
Dingalan
Dagiti baranggay
• Butas Na Bato
Tambulig
Dagiti baranggay
• New Village (Pob.)
Dingalan
Dagiti baranggay
• Cabog (Matawe)
Tambulig
Dagiti baranggay
• Sagrada Familia
• San Jose
• Sumalig
Dingalan
Dagiti baranggay
• Caragsacan
Tambulig
Dagiti baranggay
• Tuluan
• Tungawan
Dingalan
Dagiti baranggay
• Davildavilan
Tambulig
Dagiti baranggay
• Upper Liaison
• Upper Lodiong
• Upper Tiparak
Dingalan
Dagiti baranggay
• Dikapanikian
Hypocalymma strictum
Daytoy ket agtubo iti pagbaetan ti 0.2 ken 1.5 a metro iti katayag ken agpataud kadagiti puraw wenno derosas a sabong iti pagbaetan ti Agosto ken Mayo iti patneng a sakupna.
Ti sebbangan ket immuna a pormal nga implawag babaen ti botaniko a ni Johannes Conrad Schauer iti Plantae Preissianae idi 1844.
Dingalan
Dagiti baranggay
• Ibona
• Paltic
• Poblacion
• Tanawan
• Umiray (Malamig)
Tabuan-Lasa
Ti Tabuan-Lasa ket maysa a maika-6 a klase nga ili iti probinsia ti Basilan iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Tabuan-Lasa ket nabingbingay a politikal kadagiti 12 a barbaranggay. • Babag (Bubuan Island)
• Balanting
• Boloh-Boloh (Bubuan Island)
• Bukut-Umus
• Kaumpurnah
• Tong-Umus
• Lanawan
Hypocalymma tenuatum
Ti Hypocalymma tenuatum ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae nga endemiko iti Akinlaud nga Australia.
Tabuan-Lasa
Dagiti baranggay
• Pisak-Pisak
Hypocalymma tenuatum
Ti bassit a mula ket kadawyan nga agtubo iti katayag iti. Daytoy ket agsabong iti pagbaetan ti Hulio ken Agosto ken agpataud kadagiti krema-duyaw a sabong.
Mabirukan daytoy kadagiti bunton ti bato ken kadagiti pantok iti bassit a lugar iti rehion ti Wheatbelt iti Akinlaud nga Australia iti pagbaetan ti Coorow ken Dandaragan ng aidiay ket agtubo kadagiti nadarat a daga kadagiti sandstone.
Tabuan-Lasa
Dagiti baranggay
• Suligan (Bubuan Island)
• Sulloh (Tapiantana)
• Tambulig Buton
ISO 639:j
!jaa !jab !jac !jad !jae !jaf !jah !(jai) !jaj !jak !jal !jam !jan !jao !(jap) !jaq !jar !jas !jat !jau !jav !jax !jay !jaz !jbe !jbi !jbj !jbk !jbn !jbo !jbr !jbt !jbu !jbw !jcs !jct !jda !jdg !jdt !jeb !jee !jeg !jeh !jei !jek !jel !jen !jer !jet !jeu !jgb !jge !jgk !jgo !jhi !jhs !jia !jib !jic !jid !jie !jig !jih !jii !jil !jim !jio !jiq !jit !jiu !jiv !jiy !jjr !jkm !jko !jkp !jkr !jku !jle !jls !jma !jmb !jmc !jmd !jmi !jml !jmn !jmr !jms !jmw !jmx !jna !jnd !jng !jni !jnj !jnl !jns !job !jod !jor !jos !jow !jpa !jpn !jpr !jqr !jra !jrb !jrr !jrt !jru !jsl !jua !jub !juc !jud !juh !jui !juk !jul !jum !jun !juo !jup !jur !jus !jut !juu !juw !juy !jvd !jvn !jwi !jya !jye !jyy
1935
Ti 1935 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Martes iti kalendario a Gregoriano.
Enero
thumb|140px|[[Elvis Presley]]
Abril
thumb|140px|[[Rodolfo Biazon]]
Oktubre
thumb|140px|[[Julie Andrews]] thumb|140px|[[Luciano Pavarotti]]
Disiembre
thumb|140px|[[Woody Allen]]
Kalawa ti rabaw
Kalawa ti Rabaw ket rukod iti naisarang a disso dagiti dua wenno tallo a dimension nga banbanag.
Unit
Dagiti dadduma a unit a mangrukod iti kalawa ti rabaw iti maysa a disso:
<!--
Forformula
Some basic formulas for calculating surface areas of three dimensional objects are:
Ill-defined areas
If one adopts the axiom of choice, then it is possible to prove that there are some shapes whose area cannot be meaningfully defined; see Lebesgue measure for more details.
See also
-->
Ungkaya Pukan
Dagiti baranggay
Ti Ungkaya Pukan ket nabingbingay a politikal kadagiti 12 a barbaranggay.
• Amaloy
• Bohe-Pahuh
• Bohe-Suyak
• Cabangalan
• Danit
• Kamamburingan
• Matata
• Materling
• Pipil
• Sungkayut
• Tongbato
• Ulitan