cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gobierno ti Filipinas
Sanga ti lehislatibo
Ti agdama a Presidente ti Senado ket ni Aquilino Pimentel III, bayat a ti agdam a Tagabitla ti Kamara dagiti Pannakabagi ket ni Pantaleon Alvarez
Sanga ti ehekutibo
Ti ehekutibo a bileg ket naitalek iti Presidente ti Filipinas. Ti ehekutibo a sanga ket indauluan babaen ni Presidente Rodrigo Duterte. Ti Presidente ket isu pay ti Agbilbilin-a-Hepe iti Siigam a Buyot iti Filipinas, ken nabutosan babaen ti popular a butos iti innem a tawen a termino. Ti presidente ket mangitudokto kadagiti bukodna a gabinete nga isunto iti mangidaulo. Ti ehekutibo a tugaw ti gobierno ket opsial nga inadministro manipud idiay Palasio Malakaniang idiay Manila. Ti presidente ket saanna a mabalin iti agtaray para iti panagbutos manen malaksid no isu ket nagbalin a presidente babaen ti panagsasaruno a proseso iti batay-linteg ken nagserbin kadagiti saan nga ad-adu ngem uppat a tawen.
Ti presidente ket tultulongan babaen ti gabinetena a buklen dagiti nadumaduma a departamento ken indauluan babaen ti sekretario. Ti presidente ket isu ti mangidutok iti sekretario nga addaan iti balakad iti Komision kadagiti Panangidutok.
Ti maikadua a kangatuan nga opisial, ket ni Bise Presidente Leni Robredo ken isu ket nabutosan pay iti popular a butos. Ti Bise Presidente ket isu ti umuna iti linia ti panagsasaruno no agikkat ti Presidente, mapabasol wenno matay. Ti Bise Presidente ket kadawyan ngem saan a kankanayon a kameng ti gabinete ti presidente. No adda bakante iti puesto ti bise presidente, ti Presidente ket mangidutokto ti ania man a kameng ti ongreso (kadawyan a kameng ti partido) a kas ti baro a bise presidente. Ti pannakaidutok ket nasken pasingkedan babaen dagiti tallo a pagkatlo a butos iti Kongreso.
Sanga ti ukoman
Dagiti sabali a kita ti korte, iti agdumaduma a turay iti amin a paset ti purpuro, ket dagiti: Dagiti Akinbaba a Korte Kolehio:
Dagiti Kadawyan a Korte:
Dagiti Korte ti Muslim
Administratibo a pannakabingbingay
Ti Filipinas ket addaan kadagiti nangruna nga uppat a klase kadagiti nabutosan nga administratibo a pannakabingbinagy, ken kadawyan a a naitiptipon dagitoyo a kas dagiti yunit ti lokal a gobierno. Dagitoy ket, manipud iti kangatuan aginggana iti kababaan a pannakabingbinagy:
Socorro
Ti Socorro ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Tolosa
Ti Tolosa ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Pagsasao a Morawa
Ti pagsasao a Morawa ket ti pagsasao a Papuano ti Baro a Guinea.
Coron
Ti Coron ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Albert King
Ni Albert King Nelson (Abril 25, 1923 – Disiembre 21, 1992), propesional nga ammo kas ni Albert King, ket maysa idi nga Amerikano a gitarista ken kumakanta iti blues, ken nangruna nga impluensia iti lubong ti blues iti panaggitara. Maysa kadagiti "Tallo nga Ari iti Gitara ti Blues" (kakuyogna da B.B. King ken Freddie King), mabalin nga isu ti kaaduan nga ammo iti singlena idi 1967 iti "Born Under a Bad Sign".
Ni King ket nataytayag ngem iti kaaduan, ken adda met dagiti taudan a mangibagbaga nga isu ket 6ft 4in wenno 6ft 7in,ken agdagsen iti ken ammo idi a kas "The Velvet Bulldozer" gapu ti nalamuyot a panagkanta ken ti kadakkelna.
Pagsasao a Binahari
Ti pagsasao a Binahari ket ti pagsasao a Papuano ti Baro a Guinea. Ti Binahari-Ma ket dialekto wenno asideg a kabagian a pagsasao.
906
Ti tawen idi 906 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Pagsasao a Fas
Ti pagsasao a Fas (ammo pay a kas Momu, Bembi) ket ti kanagan a pagsasao ti bassit a pamilia ti pagsasao a Fas ti Papua Baro a Guinea.
Ti Fas ket kamali idi a naikabil iti pamilia a Kwomtari, ken nakaiyallilaw daytoy ti pannakaidasigda. Ti naipakita laeng a kabagianna ket ti Baibai, a 40% a kakognado daytoy. Kitaen ti sasao a Fas para kadagiti salaysay.
Plants of the World Online
Ti Plants of the World Online ket ti maysa nga online database nga impablaak babaen ti Royal Botanic Gardens, Kew. Daytoy ket nairugi di Marso 2017 iti kanungpalan a gandat a "mangpakabael dagiti agar-aramat a mangserrek iti pakaammo kadagiti amin nga ammo nga agbukbukel a mula iti lubong babaen ti 2020". Ti immuna idi a nakaipatengngaan iti isip ket kadagiti tropikal a Flora ti Aprika, a naipangpangruna iti Flora Zambesiaca, Flora ti Laud a Tropikal nga Aprika ken ti Flora ti Tropikal a Daya nga Aprika.
Cuyo
Ti Cuyo ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Maika-11 a paralelo abagatan
Ti maika-11 a paralelo abagatan ket ti sirkulo ti latitud a 11 gradgrado iti abagatan ti ekuador a plano ti Daga. Daytoy ket ballasiwenna ti Taaw Atlantiko, Aprika, ti Taaw Indiano, Australasia, ti Taaw Pasipiko ken ti Abagatan nga Amerika.
Likmut iti lubong
Mangrugi iti Kangrunaan a Meridiano ken mapan nga agpadaya, ti 11° a paralelo abagatan ket lumabas iti:
! scope="col" width="140" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" | 🇦🇴 ! scope="row" | 🇨🇩 ! scope="row" | 🇦🇴 ! scope="row" | 🇨🇩 ! scope="row" | 🇦🇴 ! scope="row" | 🇨🇩 ! scope="row" | 🇦🇴 ! scope="row" | 🇿🇲 ! scope="row" | 🇨🇩 ! scope="row" | 🇿🇲 ! scope="row" | 🇲🇼 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Danaw Malawi ! scope="row" | 🇹🇿 ! scope="row" | 🇲🇿 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Indiano ! scope="row" | 🇮🇩 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Timor ! scope="row" | 🇦🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Arafura ! scope="row" | 🇦🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Coral ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Solomon ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Coral ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Pasipiko ! scope="row" | 🇵🇪 ! scope="row" | 🇧🇷 ! scope="row" | 🇵🇪 ! scope="row" | 🇧🇴 ! scope="row" | 🇧🇷 ! scope="row" | 🇧🇴 ! scope="row" | 🇧🇷 ! scope="row" | 🇧🇴 ! scope="row" | 🇧🇷 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko
Kangatuan a Korte ti Filipinas
Ti Kangatuan a Korte ti Filipinas wenno Korte Suprema ti Filipinas (Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas), ket isu ti kangatuan a korte idiay Filipinas. Ti korte ket buklen dagiti 14 a katakunaynay a hustisia ken maysa a Pangulo ti Hustisia. Iti pakaibatayan iti Batay-linteg, ti Kangatuan a korte ket addaan iti "administratibo a panangimaton kadagiti amin a korte ken dagiti amin nga empleadona".
Ti Kompleks ti Kangatuan a Korte, a dati idi a paset ti kampus ti UP Manila, ket mabirukan idiay suli ti Kalsada Padre Faura ken Abenida Taft idiay Manila, a ti nangrun a a pasdek ket addaan iti dagus a sanguanan ti Sapasap nga Ospital ti Filipinas. Aginggana idi 1945, ti Korte ket addaan iti opisinana iti kaunegan ti Cavite.
Sison
Ti Sison ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
907
Ti tawen idi 907 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Leon
Ti leon (Panthera leo) ket maysa kadagiti uppat a dakkel a pusa iti henero ti Panthera ken kameng ti pamilia ti Felidae. Adda met dagiti lallaki a sumurok iti iti kadagsen, daytoy ti maikadua a kadakkelan a sibibiag a pusa kalpasan ti tigre. Dagiti naatap a leon ket agdama nga adda idiay sub-Sahara nga Aprika ken idiay Asia (nga adda met ti naisagmak a tidda ti populasion nga agtataeng idiay Nailian a Parke ti Kabakiran ti Gir idiay India) bayat a dagiti sabali a kita ti leon ket napukawen manipud idiay Amianan nga Aprika ken Abagatan a laud nga Asia kadagiti naipakasaritaan a panawen. Aginggana idi naladaw a Pleistoseno, idi agarup a 10,000 a tawtawen iti napalabas, ti leon ket isu idi ti kaaduan a naiwarwaras a dakkel a mamalia iti daga kalpasan ti tattao. Mabirukan idi dagitoy iti kaaduan ti Aprika, iti ballasiw ti Eurasia manipud iti akinlaud nga Europa aginggana idiay India, ken idiay Kaamerikaan manipud iti Yukon aginggana idiay Peru. Ti leon ket madanar a sebbanagan, a nakakita daytoyen iti nakaro a panagbapassit iti populasion iti sakopna iti Aprika iti 30–50% para kadagiti dua a dekada idi las-ud ti maikadua a gudua ti maika-20 a siglo. Dagiti populasion ti leon ket saan a magay-at iti ruar dagiti naidesignado a reserba ken dagiti nailian a parke. Urayno ti taudan ti pannakapaay ket saan unay a napno a maawatan, ti pannakapukaw ti habitat ken dagiti suppiat iti tattao ket isu dagiti agdama a kakaruan a gapuanan iti pakadanagan. Iti kaunegan ti Aprika, ti populasion ti leon ti Laud nga Aprika ket naisangayan a naisagmak.
Dagiti leon ket agbiagda kadagiti 10–14 a tawtawen iti kaatapan, bayat nga iti kulong agbiag dagitoy iti at-atiddog ngem 20 a tawtawen. Iti kaatapan, dagiti lalaki ket manmano met nga agbiag iti at-atiddog ngem 10 a tawtawen, gapu kadagiti maal-ala a sugat manipud kadagiti kankanayon a panagkakabil kadagiti kasuppiat a lalaki ket adu met a mangpabassit ti kapaut ti biagda.
Etimolohia
Ti nagan ti leon, kapada kadagiti adu a sasao a Romanse, ket naala manipud iti Latin leo, ken ti Taga-ugma a Griego ti λέων (leon). Ti Hebreo a balikas ti לָבִיא (lavi) ket mabalin pay a kabagianna daytoy. Daytoy ket maysa idi kadagiti sebbangan a kasisigud nga inpalawag babaen ni Linnaeus, a nagited iti nagannna iti Felis leo, iti obra idi maika-18 a siglo, ti Systema Naturae.
Taytay
Ti Taytay ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Pagsasao a Mailu
Ti pagsasao a Mailu, wenno Magi, ket ti pagsasao a Papuano ti Baro a Guinea.
Alabat
Ti Alabat ket mabalin a dumakamat kadagiti sumagand:
Leptospermum polygalifolium
Ti Leptospermum polygalifolium, kadawyan nga ammo a kas tantoon, ket ti sebbangan ti bassit a mula iti pamilia ti Myrtaceae a patneng iti akinday anga Australia ken Isla Lord Howe. Mabigbigan dagiti innem a subsebbangan, ngem adda met signipikante nga intergradasion iti pagbaetanda.
Taksonomia ken pananginagan
Ti Leptospermum polygalifoliumket immuna nga impalawag babaen ni Richard Salisbury idi 1797 manipud iti maysa nga espesimen a naunong iti Port Jackson (Sydney). L. flavescens as described by Smith in 1797 is a junior synonym.
Dagiti subsebbangan
Dagiti naipalawag a subsebbangan ket mairaman dagiti susmaganad:
Infanta (panangilawlawag)
Ti Infanta ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
908
Ti tawen idi 908 ket bisiesto a tawen a nangrugi iti Biernes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Pitogo
Ti Pitogo ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Maika-74 a meridiano daya
Ti 74° a meridiano daya ti Greenwich ket ti linia ti longitud nga umabot manipud iti Amianan nga Ungto iti ballasiw ti Taaw Artiko, Asia, ti Taaw Indiano, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.
Ti maika-74 a meridiano daya ket mangporma ti nalatak a sirkulo a kakuyogna ti maika-106 a meridiano laud.
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto
Mangrugi iti Amianan nga Ungto ken mapan nga agpaabagatan iti Abagatan nga Ungto, ti maika-74 a meridiano daya ket lumabas iti:
! scope="col" width="145" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Artiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Kara ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Golpo ti Ob ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Golpo ti Ob ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Golpo ti Ob ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" | 🇰🇿 ! scope="row" | 🇰🇬 ! scope="row" | ! scope="row" | 🇹🇯 ! scope="row" | 🇦🇫 ! scope="row" | 🇵🇰 ! scope="row" | 🇮🇳 ! scope="row" | 🇵🇰 ! scope="row" | 🇮🇳 ! scope="row" | 🇵🇰 ! scope="row" | 🇮🇳 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Indiano ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika
UTC−02:00
thumb|300px|UTC−02: Asul (Enero), Kahel (HUlio), Duyaw (amin a paset ti tawen), Napusasaw nga Asul - Luglugar ti baybay
Ti UTC−02:00 ket ti timbengan ti oras a mangkissay kadagiti 2 nga oras manipud ti Panagpapada ti Sangalubongan nga Oras (UTC).
UTC−04:00
thumb|300px|UTC−04: Asul (Enero), Kahel (Hulio), Duyaw (amin a paset ti tawen), Napusasaw nga Asul – Luglugar ti baybay
Ti UTC−04:00 ket ti timbengan ti oras a mangkissay kadagiti 4 nga oras manipud iti Panagpapada ti Sangalubongan nga Oras (UTC). Daytoy ket napalpaliiw iti Akindaya a Sona ti Oras (kasla iti Kanada ken ti Estados Unidos) kadagiti las-ud ti napudot a bulan ti oras a panagin-inut ti lawag. Ti Sona ti Oras ti Atlantiko paliiwenna daytoy iti las-ud ti pagalagadan nga oras (nalamiis a bulbulan). Daytoy ket mapalplaiiw iti amin a paset ti tawen idiay Akindaya a Karibe.
909
Ti tawen idi 909 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Schizolaena isaloensis
Deskripsion
Agtubo ti Schizolaena isaloensis kas maysa a kyo aginggana iti iti katayag. Ti ukis ti kayo ket napuskol ket naespongha. Dagiti nalalat bassit a bulong ket eliptiko aginggana iti immitlog aginggana iti arinduyog iti sukog ken agmaris iti nangisit a berde iti ngato ken napusawsaw a berde iti baba. Agrukodda iti iti kaatiddog. Dagiti inploressensia ti maysa wenno tallo ket addaan iti maysa wenno dua a sabong nga iti tunggal maysa ket addaan iti tallo a sepalo ken dagiti lima a puraw a petalo. Ti maysa a napusasaw a berde nga involucre ket mangilemmeng iti ubing a bunga. . Dagiti espesimen ti saringit ket nalamuyot a bayat dagiti nataengan a kayo ket nadutdotan."
Pannakaiwarwaras ken habitat
Ammo laeng ti Schizolaena isaloensis manipud kadagiti abagatan sentral a rehion ti Ihorombe ken Atsimo-Andrefana, a naipangpangruna iti kaunegan ti ken iti bassit a las-ud ti akin-abagatan a patingga ti Nailian a Parke ti Isalo ken iti asideg ti kalsada ti RN7. Ti habitatna ket dagiti kakaykayuan ti sentral a rehion ti Tapia a masansan a nakaro a nadadael; dagiti nairehistro nga espesimen ket mabirukan iti wayan a karuotan.
Dagiti pangta
Ti Schizolaena isaloensis ket nabirukanen kadagiti bassit unay a bilang – iti kaaduan ket 50 a nataengan nga indibidual. Dagiti nairehistro nga espesimen ket adda iti ruar iti ania man a nasalakniban a lugar. Dagiti uram ti nagruna a pangta, a maunoyan dagiti natengan a kayo ngem saan a dagiti ubing a kayo. Ti preliminario a kasasaad ti sebbangan ket Nakaro a Naisagmak.
Candelaria
Ti Candelaria wenno Candelária ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
UTC−00:44
Ti UTC−00:44 ket maysa a panangilasin para iti timbengan ti oras manipud ti UTC iti −00:44.
Ti UTC−00:44 ket inus-usar idi diiay Liberia aginggana idi Mayo 1, 1972. Daytoy ket naamammuan idi a kas ti Natimbeng nga Oras ti Monrovia wenno Oras ti Liberia. Ti eksakto a sona ti oras id ket ti GMT −0h 43m 08s (naibatay iti longitud ti Monrovia) aginggana idi nabaliwan a kas ti GMT−0:44 idi Marso 1, 1919. Idi 1972 daytoy ket nabaliwan iti UTC.
Luek San Miguel
Ti Luek San Miguel ket ti dakkel a luek idiay Peninsula Bicol iti isla ti Luzon iti Filipinas. Daytoy ket sakupenna dagiti probinsia ti Camarines Norte ken Camarines Sur.
Germplasm Resources Information Network
Impadakkel ti GRIN ti papelna a mangtaripato ti pakaammo kadagiti repositorio ti germoplasma ti insekto (imbertebrado), mikrobial, ken dagiti sebbangan ti ayup (kitaen dagiti Sub-Proyekto).
Deskripsion
Ti sitio ket maysa a rekurso para iti panangilasin ti taksonomiko a pakaammo (sientipiko a nagnagan) ken dagiti pay kadawyan a nagan kadagiti ad-adu ngem 500,000 nga asesion (dagiti naisangayan a karuay, kultibar kdpy.) dagiti mula mangsakop kadagiti 10,000 a sebbangan; kadagiti nangruna iti ekonomia ken naatap a sebbangan. Mangibariweswes daytoy kadagiti mula a makaraut wenno peste a ruot, maipangta wenno madangran, a mangited iti datos tapno maiwaras iti sangalubongang iti habitatna; kas pay pakaaammo ti pasaporte. Mangiraman pat ti GRIN iti maysa nga Economic Plants Database.
Tinartaripato ti network babaen ti Database Management Unit ti GRIN (GRIN/DBMU). Imatmatonan ti GRIN babaen ti National Germplasm Resources Laboratory (NGRL) iti Beltsville, Maryland, a simmukat idi 1990 iti nangiyuna iti daytoy, ti Germplasm Services Laboratory (GSL), a dati a nagpataray iti GRIN).
Dagiti subproyekto
Ti naibagbaga a mision ti GRIN ket ti mangsuporta kadagiti sumaganad a proyekto:
Machaonia woodburyana
Ti Machaonia woodburyana, ti alfilerillo, ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Mabirukan daytoy iti Is-isla ti Birhen ti Estados Unidos ken ti Is-isla Birhen ti Britaniko iti Karibe. Daytoy ket endemiko iti isla ti St. John.
Habitat
Ti masna a habitat ti Machaonia woodburyana ket dagiti subtropikal wenno tropikal a namaga a bakir ken subtropikal wenno tropikal a namaga a pagtubuan ti babassit a mula. Daytoy ket maipangta babaen ti pannakaawan iti habitat.
Listaan dagiti partido ti politika idiay Filipinas
Adda adu ken agduduma a parpartido ti politika ti Filipinas. Kaaduan dagiti pannakaikameng iti partido ket kangrunaan a buklen dagiti politikal a pigura ken dagiti daulo, nga addaan laeng iti bassit wenno awan unay dagiti kasisigud a pannakaikameng.
Ti Filipinas ket addaan iti adu a partido a sistema nga addaan kadagiti nadumaduma a partido ti politika, a ti maysa a partido ket masanay nga addaan iti gundaway nga agmaymaysa a makagun-od iti bileg, ken dagiti partido ket naskenda agtitinnulong tapno mangporma kadagiti agkaykaysa a gobierno para iti maikanada ken panagpalaka. Gapu ta awan kadagiti partido ti politika ket addaan iti makatalinaay a pannakaikameng a pakarang-ayan kadagiti daulo ti partido, kaaduan kadagiti partido ti politika ket addaan ti karakter iti ibabangon-pannakatnag-ibabangon. Adda dagiti tallo a kita dagiti partido idiay Filipinas. Dagitoy ket dagiti: (a) kangrunaan a partido, a maitunos kadagiti tradisional a partido ti politika; (b) bassit a partido wenno dagiti gunglo ti listaan-partido, nga agkamkammatalek iti sistema ti listaan-partido tapno mangabak kadagiti tugaw iti Kongreso; ken (c) rehional wenno dagiti partido ti probinsia, a maitunos iti amin a paset ti rehion wenno dagiti gunglo iti amin a paset ti probinsia.
Pagsasao a Laua
Ti pagsasao a Laua, ammo pay a kas Labu, ket ti awanen a pagsasao ti Papua Baro a Guinea. Daytoy ket naisasao (wenno naisasao idi) idiay Probinsia Sentral iti amianan ken laud ti Laua segun ti Ethnologue. Adda laeng maysa a nabagi nga aagsasao iti Laua manipud idi 1987.
Lokal a gobierno idiay Filipinas
Ti Filipinas ket nabingbingay kadagiti, manipud iti kangatuan a pannakabingbingay aginggana iti kababaan:
Amin a pannakabingbingay iti agpang ti baba ti rehional ket tinawtawagan kadagiti "yunit ti lokal a gobierno."
Segun ti batay-linteg, dagiti yunit ti lokal a gobierno ket "naskenda a makananam iti lokal nga autonomia", a ti presidente ket mangisanay iti "sapasap a panangimaton". Ti Kongreso ket nagpundar iti Kodigo ti Lokal a Gobierno ti Filipinas iti 1991 "a mangited iti estruktura ti responsinobo ken makapabilang a lokal a gobierno a naibatay babaen ti sistema iti desentralisasion nga addaan iti epektibo a mekanismo iti panagpasubli, initiatibo, ken reperendum, a maibingay kadagiti nadumaduma a yunit ti lokal a gobierno kadagiti bilegda, dagiti responsibilidad, ken dagiti rekurso, ken mangited para kadagiti kualipikasion, panagbubutos, panangidutok ken panagikkat, termino, dagiti matgedan, dagiti bileg ken dagiti annong ken rebbeng dagiti lokal nga opisial, ken dagiti amin a banag iti pannakaurnos ken panangipataray kadagiti lokal a yunit."
UTC−01:00
thumb|300px|UTC−01: Asul (Disiembre), Kahel (Hunio), Duyaw (amin a paset ti tawen), Napusasaw nga Asul - Luglugar ti baybay
Ti UTC−01:00 iket ti panangilasin para it maysa a timbengan ti UTC manipud ti UTC iti −01. Daytoy nga oras ket inus-usar idiay:
Amazon Standard Identification Number
Ti Amazon Standard Identification Number (ASIN) ket ti 10- a karakter nga alpanumeriko a naisangayan a panagilasin babaen ti Amazon.com ken dagiti kakuyogna para iti panangilasin iti produkto iti kaunegan ti gunglo ti Amazon.com.
Dagiti ASIN ket naisayangkat kadagiti nadumaduma nga edision ti lokal a rehion ti Amazon, a mairaman dagiti pagtagilakuan ti Nagkaykaysa a Pagarian, Pransia, Alemania, Italia, Kanada ken Hapon. Urayno dagiti ASIN ket naisangayan idi iti sangalubongan, ti global a panagpaadu ket nagbaliwen tapno dagiti ASIN ket nagaransiaan laeng a naisangayan iti kaunegan ti pagtagilakuan. Ti isu met laeng a produkto ket mabalin nga ibaga babaen dagiti nadumaduma nga ASIN, ken dagiti nadumaduma a nailian a sitio ket mabalinda nga agusar ti nadumaduma nga ASIN para ti isu met laeng a produkto. Iti sapasap, dagiti ASIN ket mabalin nga aggigiddiat kadagiti nadumaduma a sitio ti pagilian malaksid no dagitoy ket para iti klase ti produkto a ti ASIN ket naibatay iti maysa nga akinruar a naipalawag ken sangalubongan a natalinaay a panangilasin, sa kas ti ISBN para kadagiti libro. (A ti ASIN ket agpapada kadagiti amin a sitio, mabalin a ti gapu daytoy ket ti nagpartuat a makatlo a partido iti produkto ke nagannad a nangibaga iti adda nga ASIN idi nagpartuat ti produkto iti maikadua ken dagiti simmaruno a pagilian, wenno ti simmaruno a pannakapartuat ti produkto ket nangited ti kapada a pakaammo ken nabayagen manipud idi immuna a pannakapartuat tapno napalubosanen a napabaro dagiti pagsurotan. Dagiti pay ISBN ket mabalin nga aggigiddiat kadagiti nadumaduma a pagilian para iti isu met laeng a libro no ti sabali a naimaldit wenno edision ket naipablaak idi para iti dayta a pagilian
Ti tunggal maysa a produkto a mailako iti Amazon.com ket maikkan iti naisangayan nga ASIN. Para kadagiti libro nga addaan iti 10 a numero ti ISBN, ti ASIN ken ti ISBN ket agpada. Ti libro iti edision ti Kindle ket saan a mangusar iti bukodna nga ISBN a kas ti ASIN.
Jo Jung-suk
Ni Jo Jung-suk (Hangul: 조정석, ) ket taga-Abagatan a Korea nga aktor.
Machaonia
Ti Machaonia ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket agraman kadagiti agarup a 32 a sebbangans. Amin ket indihenio iti neotropiko. Awan dagiti addaan iti naisangayan a kadawyan a nagan. Adda dagiti sumagmamano a sebbangan a tinawtawagan iti "alfilerillo", ti maysa nga Espaniol a nagan para iti kadawyan wenno adu nga ammo a henero ti Erodium. Ti sebbangan-kita para iti Machaonia ket Machaonia acuminata.
Ti Machaonia ket ninaganan babaen da Humboldt ken Bonpland idi 1806 iti libroda iti Plantae Aequinoctiales. Daytoy a nagan ti henero ket para ken ni Machaon, ti anak a lalaki ni Asclepias iti Mitolohia a Griego.
Unitario nga estado
thumb|upright=1.5| {{legend|#2b3bb6;|Dagiti unitario nga estado}} {{legend|#346733;|Dagiti [[pederasion}}]]
Machaonia
Dagiti sebbangan
Dagiti sumaganad a sebbangan ket mabalin a saan a kompleto wenno aglaon kadagiti sinonimo.
Unitario nga estado
Ti unitario nga estado ket ti estado a naiturayan a kas agmaymaysa a bileg a ti sentral a gobierno ket isu ti kanungpalang a kangatuan ken dagiti ania man nga administratibo a pannakabingbingay (dagiti subnasional a yunit) ket mangisanay laeng kadagiti bileg a pinili nga indelegado ti sentral a gobierno. Kaaduan kadagiti estado iti lubong ket addaanda iti unitario a sistema ti gobierno. Kadagiti 193 a kameng ti UN, 165 kadagita ket naturayan iti unitario nga estado.
Maika-57 a paralelo amianan
Iti daytoy a latitud ti init makitkita para kadagiti 17 nga oras, 53 a minminuto iti las-ud ti solstisio ti kalgaw ken 6 nga or-oras, 43 a minminuto iti las-ud ti solstisio ti panaglalam-ek.
Unitario nga estado
Maigiddiat dagiti unitario nga estado kadagiti pederal nga estado (dagiti pederasion) ken dagiti kompederal nga estado (kompederasion):
Maika-57 a paralelo amianan
Likmut iti lubong
Mangrugi iti Kangrunaan a Meridiano ken mapan nga agpadaya, ti 57° a paralelo amianan ket lumabas iti:
! scope="col" width="145" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Amianan ! scope="row" | 🇩🇰 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Kattegat ! scope="row" | 🇸🇪 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat Kalmar ! scope="row" | 🇸🇪 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Baltiko ! scope="row" | 🇸🇪 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Baltiko ! scope="row" | 🇱🇻 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Golpo ti Riga ! scope="row" | 🇱🇻 ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay ti Okhotsk ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Bering ! scope="row" | 🇺🇸 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Pasipiko ! scope="row" | 🇺🇸 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Pasipiko ! scope="row" | 🇺🇸 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Sitka Sound ! scope="row" | 🇺🇸 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat Chatham ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Frederick Sound ! scope="row" | 🇺🇸 ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Luek Hudson ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay iti Hebrides ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay iti Hebrides ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Amianan
Unitario nga estado
Ti debolusion (kasla iti pederasion) ket mabalin a simetrikal, a dagiti amin a subnasional a yunit ket addaan kadagiti isu met laeng a bileg ken kasasaad, wenno asimetriko, a dagiti rehion ken addaan iti agdumaduma a bileg ken kasasaad.
Maika-156 a meridiano laud
Ti 156° a meridiano laud ti Greenwich ket ti linia ti longitud nga umabot manipud iti Amianan nga Ungto iti ballasiw ti Taaw Artiko, Amianan nga Amerika, ti Taaw Pasipiko, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto
Mangrugi iti Amianan nga Ungto ken mapan nga agpaabagatan iti Abagatan nga Ungto, ti maika-156 a meridiano laud ket lumabas babaen ti:
! scope="col" width="145" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Artiko ! scope="row" | 🇺🇸 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Pasipiko ! scope="row" | 🇺🇸 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Pasipiko ! scope="row" | 🇺🇸 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Pasipiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika
Ivuhos
Ti Ivuhos (ammo pay a kas Isla Ibugos, Ibujos, Vuhus ken Ibahos ) ket ti maysa kadagiti isla ti Batanes, ti akin-amianan unay a probinsia ti Filipinas. Ti di matagtagitao nga isla ket mabirukan iti laud ti Isla Sabtang ken isina babaen ti adalem a kanal iti gangani a iti kaakaba.
Ti Isla Ivuhos ket bassit ken ababa, malaksid ti maysa a turod iti abagatan a patingga. Ti maysa nga aplaya iti korales sakbay ti turod iti akindaya a bangir ket ti laeng natalged a pangsangladan iti isla. Dagiti igid ti baybay kadagiti dua a bangir ti kanal ket beddengan babaen ti raw-ang. Ti atab ket agpaabagatan iti kapardas manipud iti 3 aginggana iti 4 knots, ken ti ugot ket agpaamianan.
Heolohia
Ti isla ti Ivuhos ket intero a buklen apug a bato ti korales a rummuar kadagiti napadsok a rangkis iti katayag iti sumurok a. Palikmutan dagitoy iti isla, malaksid iti akidaya a bangir a ti daga ket siiinayad a ngumato manipud kadagiti paraigid ti karuburuban ken dagiti bassit a labneng iti likmut ti aplaya, a maigiddiat kadagiti  nga aglomerado a rangkis iti isla ti Sabtang iti basbassit ngem  iti kaadayo. Ti rabaw ti Ibujos ket siiinayad nga agtultulatid, ngem awanan kadagiti ania man a waig wnno dagiti depinitibo a tanap ti waig. Daytoy a kasasaad ket sangkapaset a gapu ti pannakatunaw ti bato a mangipalubos nga agayus ti danum kadagiti kanal iti sirok ti daga, ngem ti gapu pay daytoy ket ti maysa nga epekto iti kaudian a panagsalto a nagbukel iti isla, a ssan a nangipalubos iti makaanay a panawen a mangbukel dagit waig kadagiti tanap. Mabalin a bulkaniko a dapo ti daga imbes nga apug a bato.
Ti maysa a di nanaganan a submarino a bulkan ket mabirukan iti iti laud ti Ivujos, a naudi a bimtak idi 1854. Ti bantay-baybay ket rummuar iti agarup a iti baba ti rabaw ti danum.
Dagiti panagbubutos idiay Filipinas
thumb|300px|Dagiti nagbutos kadagiti nailian a panagbubutos manipud idi 1946 ken dagiti masakbayan.
Dagiti panagbubutos idiay Filipinas ket addaan kadagiti nadumaduma a kita. Ti presidente, bise presidente, ken dagiti senador ket mabutosanda kadagiti immen a tawen a termino, bayat a dagiti Kameng dagiti Pannakabagi ti Filipinas, dagiti gobernador, dagiti bise gobernador, kamkamemng ti Sangguniang Panlalawigan, dagiti mayor, dagiti bise mayor, kamkamemng ti Sangguniang Panlungsod/kamkamemng ti Sangguniang Bayan, dagiti opisial ti baranggay, ken ti kamkammeng ti Sangguniang Kabataan ket mabutosan nga agserbi kadagiti tallo a tawen a termino.
Ti Kongreso ket addaan iti dua a kamara. Ti Kamara dagiti Pannakabagi ket addaan kadagiti 92 a tugaw manipud idi 2013, a dagitoy ket 80% ket nagbibinglayan iti agmaymaysa a tugaw kadagiti elektoral a distrito ken 20% ket nailasn iti listaan ti partido segun ti nabaliwan a Hare quota ken dagiti nabatbati ket di naikaskaso ken ti patingga iti tallo a tugaw, a mabalin laeng a maserrekan iti marginalisado ken saan unay a nairepresenta a grupgrupo ken parpartido, dagiti lokal a partido, ken dagiti sektoral a payak dagiti kangrunaan a partido a mangirepresenta kadagiti marginalisado. Ti Batay-linteg ti Filipinas ket palubosanna ti Kamara dagiti Pannakabagi iti addaan kadagiti 250 a kameng nga awan iti pannakasapul para iti panagpasayaat iti batay-linteg. Ti Senado ket addaan kadagiti 24 a kameng a nabutosan iti sangkapagilian a panangirepresenta; saanda a mangirepresenta ti ania man a heograpikal a distrito. Kagudua ti Senado ket mapabaro kadagiti tunggal tallo a tawen.
Maika-155 a meridiano laud
Ti 155° a meridiano laud ti Greenwich ket ti linia ti longitud nga umabot manipud iti Amianan nga Ungto iti ballasiw ti Taaw Artiko, Amianan nga Amerika, ti Taaw Pasipiko, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto
Mangrugi iti Amianan nga Ungto ken mapan nga agpaabagatan iti Abagatan nga Ungto, ti maika-155 a meridiano laud ket lumabas babaen ti:
Ryu Jun-yeol
Ni Ryu Jun-yeol (Hangul: 류준열, ) ket taga-Abagatan a Korea nga aktor.
Ixora
Ti Ixora ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ti kaikaisuna a henero ti tribu ti Ixoreae. Daytoy ket buklen dagiti tropikal a kankanayon a berde a kayo ken dagiti babassit a mula ken agtengngel kadagiti agarup a 562 a sebbangan. Uray no patneng iti tropikal ken subtropikal a luglugar iti amin a paset iti lubong, ti sentro ti dibersidadna ket iti Tropikal nga Asia. Kadawyan pay nga agtubo ti Ixora kadagiti subtropikal a klima iti Estados Unidos, kas ti Florida nga idiay ket kadawyan nga ammo a kas West Indian Jasmine. Dagiti sabali pay a kadawyan a nagan ket mairaman ti viruchi, rangan, kheme, ponna, chann tanea, techi, pan, siantan, jarum-jarum/jejarum, jungle flame, jungle geranium, cruz de Malta ken dadduma pay. Dagiti mula ket agtagikua kadagiti nalalat a bulong, manipud iti 3 aginggana iti 6 a pulgada iti kaatiddog, ken agpataud kadagiti dakkel a rimpuok dagiti bassit-usit a sabong iti kalgaw. Kaykayat dagiti kameng ti Ixora iti asidiko a daga, ken nasayaatda a maimula a kas bonsai. Daytoy ket nasayaat pay a mapili para iti alad a mula kadagiti parte ti Abagatan a daya nga Asia. Kadagiti tropikal a klima, agsabongda iti amin a paset ti tawen ken kadawyan a maus-usar iti panagraraem iti Hindu, ken iti pay ayurveda ken tradisional pay nga agas iti India.
Rogiera
Ti Rogiera ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket addaan kadagiti 15 a sebbangan. Ti Rogiera amoena, Rogiera cordata, ken Rogiera gratissima ket naimuyongan a kas dagiti ornamental. Ti sebbangan-kita para iti henero ket ti Rogiera amoena.
Ti Rogiera ket ninaganan babaen ni Jules Émile Planchon idi 1849. Ti nagan ket pammadayaw ken ni Belga a politiko a ni Charles Latour Rogier (1800–1885).
Adda dagiti sumagmamano a mannurat a mangiraman ti Rogiera iti maysa a nalawa a naipalawag a Rondeletia, ngem dagiti panagadal a molekular a pilohenetiko ket nakaipakita a ti Rogiera ket as-asideg iti Guettarda ngem iti Rondeletia.
Dagiti sebbangan
Dagiti sumaganad a sebbangan ket mabalin a saan a kompleto wenno aglaon kadagiti sinonimo.
Maika-58 a paralelo amianan
Ti maika-58 a paralelo amianan ket ti sirkulo ti latitud a 58 gradgrado iti amianan ti ekuador a plano ti Daga. Daytoy ket ballasiwenna ti Europa, Asia, ti Taaw Pasipiko, Amianan nga Amerika ken ti Taaw Atlantiko.
Iti daytoy a latitud ti init makitkita para kadagiti 18 nga oras, 11 a minminuto iti las-ud ti solstisio ti kalgaw ken 6 nga or-oras, 27 a minminuto iti las-ud ti solstisio ti panaglalam-ek.
Likmut iti lubong
Mangrugi iti Kangrunaan a Meridiano ken mapan nga agpadaya, ti 58° a paralelo amianan ket lumabas iti:
! scope="col" width="145" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Amianan ! scope="row" | 🇳🇴 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Skagerrak ! scope="row" | 🇸🇪 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Baltiko ! scope="row" | 🇪🇪 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Golpo ti Riga ! scope="row" | 🇪🇪 ! scope="row" | 🇱🇻 ! scope="row" | 🇪🇪 ! scope="row" | 🇱🇻 ! scope="row" | 🇪🇪 ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay ti Okhotsk ! scope="row" | 🇷🇺 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Bering ! scope="row" | 🇺🇸 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lingsat Shelikof ! scope="row" | 🇺🇸 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Pasipiko ! scope="row" | 🇺🇸 ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Luek Hudson ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Ti Minch ! scope="row" | ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Amianan
Freddie King
Ni Freddie King (Septiembre 3, 1934 – Disiembre 28, 1976) ket maysa idi nga impluensial nga Amerikano a gitarista ken kumakanta iti blues. Masassan isuna a naibagbaga a kas maysa kadagiti "Tallo nga Ari" ti elektriko a gitara ti blues a maikuyog kenni Albert King ken B.B. King.
Nangibatay ni Freddie King iti estilona iti gitara kadagiti impluensia ti Texas ke nChicago ken maysa idi kadagit immmuna a musikero iti blues nga addaan iti banda iti nadumaduma a puli kadagiti panagpabpabuya. Isu ket kaaduan nga ammo para iti singlena iti "Have You Ever Loved a Woman" (1960) ken iti Top 40 hit iti "Hide Away" (1961).Isuket ammo pay para kadagiti albumna a kas ti nasapa, adu ti instrumental a Let's Hide Away and Dance Away with Freddy King (1961) ken ti albumna iti Burglar (1974), a nagipakpakita iti manakman a bersatilidad ni King a kas gitarista ken kumakanat iti sakup dagiti estilo ti blues ken funk.
Ni King ket nagbalin nga impluensial kadagiti nadayeg a kantana para iti Federal Records kadagiti nasapa a tawen ti 1960. Isu ket nangiregget kadagiti musikero a kas ni Jerry Garcia, Dickey Betts, Stevie Ray Vaughan ken ni Jimmie Vaughan ti kabsatna a lalaki. Narikna pay ti impluensiana idiay Britania babaen dagiti dagiti rekord nga inaramid babaen dagiti artista ti blues a kas ni Eric Clapton, Peter Green, ken ni Chicken Shack. Isu ket naipammadayawan iti Rock and Roll Hall of Fame idi 2012.
Isla Mavulis
Ti Isla Mavulis ket ti akin-amianan unay kadagiti Is-isla ti Batanes ken ti akin-amianan unay nga isla iti Filipinas. Daytoy ket parte ti probinsia ti Batanes. Saan a matagtagitao ti isla ngem masansana binisbisita babaen dagiti mangngalap (kaaduan manipud iti Itbayat).
Ixora brevipedunculata
Ti Ixora brevipedunculata ket ti sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti isla ti Tubuai iti Polinesia a Pranses.
970
Ti tawen idi 970 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Bantay Hamiguitan
Ti Bantay Hamiguitan ket ti maysa a bantay a mabirukan iti probinsia ti Davao Oriental, Filipinas. Daytoy ket agtayag iti. Ti bantay ken ti kaarrubayanna ket addaan iti maysa a kaaduan ti dibersio a populasion ti biag ti kaatapan iti pagilian. Kadagiti biag ti kaatapan a mabirukan iti lugar ket ti agila ti Filipinas ken dagiti nadumaduma a sebbangan ti Nepenthes. Sumagmamano kadagiti naudi a naibaga, a kas ti Nepenthes peltata, ket endemikoda iti lugar. Ti bantay ket addaan it maysa a lugar a nasalakniban a bakir iti agarup a 2,000 a ektaria. Daytoy a kakaykayuan ket ammo para iti naiduma a pandek a bakir kadagiti agtawen iti siglo a kaykayo iti ultramapiko a daga, nga adu kadagitoy ket naisagmak, endemiko ken karkarna a sebbangan ti flora ken fauna.
Isla Mavulis
Dagiti sabali a nagan
Dagiti patneng a manakman iti Batan ket tinawtawaganda pay ti isla iti Dihami, ti kayatna a sawen ket "amianan" iti pagsasao nga Ivatan. Babaen dagiti sumagmamano a kameng ti kolonial a gobierno ti Espania daytoy ket tinawtawagan iti Diami, ken daytoy ket ammo pay a kas Yami wenno Y'Ami kadagiti kaaduan mapa ti Panawen ti Kolonial nga Amerika iti Filipinas. Saan koma nga iyallilaw iti naudi a naibaga iti aborihinal a Yami iti Taiwan nga agtataeng kadagit iisla iti ad-adayo nga amianan iti las-ud dagiti patingga ti teritorio ti Filipinas, ngem maikabagian iti tattao nga Ivatan babaen ti heograpiko, kultura ken lingnguistiko.
Heograpia
Ti isla ket parte ti Bulkaniko nga Arko ti Luzon, ken mabirukan iti iti abagatan a daya ti akin-abagatan nga ungto ti nangruna nga isla ti Taiwan ken 98 km iti kaasitgan nga isla ti Taiwan, ti "Isla Basbassit nga Orkidia". Ti kaadayona iti Luzon ket. Ti isla ket 2.2 km iti kaatiddog ken agingganaiti maysa a kilometro iti kaakaba. Ti kangatuan a punto, ti Turod Y'Ami, ket iti kangato. Nabato ti isla kadagiti aplaya ngem ngem naabongan kadagiti nalangto a mulmula, a mairaman ti parakad, dagiti vuyavuy a palma ken dagiti pay sabali a patneng a bassit a kayo. Adu pay a mabirukan dagiti kapi iti niog.
Bantay Hamiguitan
Ti kabambantayan ti Bantay Hamiguitan, iti kalawa iti, ket nairangarang a kas nailian a parke ken maysa a santuario iti biag iti kaatapan idi 2003. Idi 2014, ti parke ket minarkaan ti Lugar a Tawid ti Lubong ti UNESCO, ken nagbalin nga immuna iti Mindanao.
Heograpia
Mabirukan ti Bantay Hamiguitan iti probinsia ti Davao Oriental iti abagatan-akindaya a parte ti isla ti Mindanao, Filipinas. Daytoy ket sakupenna ti maysa a kalawa ti daga iti kaunegan dagiti pagbeddengan ti Mati, San Isidro ken Governor Generoso.
Mulmula
Dagiti sebbangan ti flora iti bantay ken iti kaarrubayanna ket mangipakita a ti bakir a bantay ket addaan iti kaaduan a kabaknangan ti sebbangan dagiti mula nga agraman kadagiti 462 a sebbangan, ken sarunuen babaen dagiti dipterokarpo a bakir nga agraman kadagiti 338 a sebbangan, ti lumot a bakir nga agraman kadagiti 246 a sebbangan ken agro-sistema nga agraman kadagiti 246 a sebbangan. Sumagmamano kadagiti mula a kadawyan a mabirukan iti Bantay Hamiguitan ket mairaman dagiti sumaganad: 150px|thumb|[[Nepenthes hamiguitanensis]] 150px|thumb|Ti maysa a kayo nga agtubtubo iti [[pandek a bakir ti Bantay Hamiguitan]]
Ay-ayup
Ti Nalabbasit a Listaan ti Sangalubongan a Kappon para iti Konserbasion ti Katutubo (IUCN) ket nakailasin kadagiti saan a basbassit ngem 11 a naisagmak a sebbangan ti bertebrado. Inreporta ti Philippine Council for Agriculture, Forestry and Natural Resources and Development (PCARRD) a ti bantay ket tinataengan babaen dagiti lima a naisagmak a sebbangan, dagiti 27 a karkarna a sebbangan, 44 endemiko a sebbangan ken dagiti 59 a nangruna iti ekonomia a sebbangan. Dagiti sumaganad a sebbangan ket mabalin a mabirukan iti lugar:
Dagiti pannakaikeddeng
Idi 2004, ti Bantay Hamiguitan ket nairangarang a kas santuario ti biag iti kaatapan babaen ti Linteg ti Bantay Hamiguitan a naitungpal babaen ti inisiatibo ni senador Loren Legarda.
Idi Hunio 2014, nainayon ti Santuario ti Kaatapan ti Bantay Hamiguitan iti listan ti UNESCO kadagiti Lugar a Tawid ti Lubong. Sakbay iti daytoy, nairangarangen ti lugar a kas Parke ti Tawid ti ASEAN.
Edmund Gilbert Baker
Ni Edmund Gilbert Baker (1864–1949) ket maysa idi a Briton a mangngummong iti mula ken botaniko. Isu ket anak idi a lalaki ni John Gilbert Baker.
Dagiti obra
Kadagiti sebbangan a ninagananna ket mairaman ti Banksia burdettii ken Banksia ashbyi.
Sasao a Koiariano
Ti sasao a Koiariano ket ti bassit a pamilia ti sasao a Trans–Baro a Guinea a naisasao idiay "Ipus ti Billit" (akin-abagatan a daya a peninsula) ti Baro a Guinea. Sagpaminsanda a nairamraman iti naipagpagarup a sanga ti Abagatan a daya a Papuano ti Trans–Baro a Guinea (TNG), ngem dagiti pamilia ti Abagatan a daya a Papuano ket saan pay a naipakita nga as-asideg a maikabagian iti tunggal maysa kaniada ngem kadagiti sabali a pamilia ti TNG.
Dagiti pagsasao ket ti:
! !!sg!!pl !1 !2 !3
Ti 1sg ket Koiariko a *da (= nda?) wenno mabalin a *di, ti Baraiko a *na.
Ixora calycina
Ti Ixora calycina ket ti sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Sri Lanka.
Schizolaena manomboensis
Ti Schizolaena manomboensis ket ti kayo iti pamilia ti Sarcolaenaceae. Daytoy ket endemiko iti Madagascar. Ti espesipiko nga epiteta ket mangibaga iti Reserba ti Manombo a pakabirukan ti sebbangan.
Deskripsion
Agtubo ti Schizolaena manomboensis kas dakkel a kayo aginggana iti titi katayag nga addaan iti puon iti diametro aginggana iti. Dagiti nalalat, nasikkel ken natibker a bulong ket eliptiko aginggana iti immitlog iti sukog ken agmarisda iti kayumanggi iti ngato ken maranarangha kayumanggi iti baba. Agrukodda aginggana iti iti kaatiddog. Dagiti inploressensia ket addaan kadagiti adu a sabong, ti tunggal maysa ket addaan kadagiti tallo a sepalo ken dagiti lima a petalo. Dagiti nagtimbukel a bunga ket agrukod iti iti diametro ken ilemmeng bassit babaen ti involucre.
Pannakaiwarwaras ken habitat
Ammo laeng ti Schizolaena manomboensis manipud kadagiti akindaya nga aplaya a rehion ti Atsinanana ken Atsimo-Atsinanana. Ti habitatna ket nadam-eg a bakir manipud iti pantar ti baybay iti iti kangato. Iti Atsimo-Atsinanana, mabirukan ti sebbangan iti Reserba ti n Manombo a ti bakir ket saan unay a nadadael ngem dagiti kaarrubayan a lugar.
Pagsasao a Sakizaya
Ti pagsasao a Sakizaya ket ti maysa a pagsasao a Formosano nga asideg a kabagian ti Amis. Maysa kadagiti dakkel a pamilia ti sasao nga Austronesio, insasao daytoy babaen dagiti tattao a Sakizaya, a kaaduanda a nokonsentrado iti akindaya a pantar iti Pasipiko ti Taiwan. Manipud idi 2007, bigbigen isudan babaen ti gobierno ti Taiwan a kas maysa kadagiti sangapulo ket innem a naisangan nga indihenio a grupo iti isla.
Pakasaritaan
Kalpasan ti insidente ti Takobowan idi 1876, naglemlemmeng dagiti tattao a Sakizaya kadagiti Nataoran Amis. Ngakamkamali dagiti eskolar a nangikategoria ti pagsasao a Sakizaya a kas maysa a dialekto ti Amis.
Idi 2002, ti Sentro dagiti Aborihinal a Panagadal ti Nailian nga Unibersidad ti Chengchi iti Taiwan ket pinasayaatna daytoy a kamali idi inurnosda dagiti libro ti indihenio a pagsasao. Iti daayta a tawen, naikeddeng ti pagsasao a Sakizaya a kas maysa a subpagsasao ti Chilai ken Amis. Nairaman isuda a dua iti pamilia ti sasao nga Austronesio. Idi 17 Enero 2007, ti komunidad ti Sakizaya ket nagbali a ti maikasangapulo ket tallo a naisangan nga indihenio a grupo ti etniko a a binigbig babaen ti gobierno ti Taiwan.
Ti maysa a dagup tif 985 a tatao ket nairehistro a kas dagiti Sakizaya. Kangrunaanda nga agtataeng kadagiti komunidad ti Takubuwan, Sakur, Maifor ken Kaluluwan.
European Nature Information System
Ti European Nature Information System (EUNIS) ket mangited iti panagserrek iti magun-od iti publiko a datos iti database ti EUNIS para kadagiti sebbangan, dagiti kita ti habitat ken dagiti nasalakniban a lugar  iti ballasiw ti Europa. Daytoy ket parte ti European Biodiversity data centre (BDC), ken tinartaripato babaen ti European Environment Agency (EEA).
Aglaon ti database iti datos
Medellín
Ti Medellín, opisial a ti Munisipalidad ti Medellín (Municipio de Medellín), ket ti maikadua a kadakkelan a siudad idiay Colombia ken ti kapitolio ti departamento ti Antioquia. Daytoy ket mabirukan idiay Ginget ti Aburrá, ti sentral a rehion ti Banbantay Andes iti Abagatan nga Amerika. Ti siudad ket addaan iti populasion iti 2.44 a riwriw manipud idi 2014.
Rogiera gratissima
Ti Rogiera gratissima (sinonimo Rondeletia gratissima Hemsl.) ket ti maysa nga ornamental a mula iti pamilia ti Rubiaceae.
Ixora chinensis
Ti Ixora chinensis, kadawyan nga ammo iti Ingles iti Chinese ixora, ket ti sebbangan ti mula iti henero ti Ixora.
Dagiti sinonimo
Bigbigen ti Catalogue of Life rdagiti sumaganad a sinonimo:
Kazuo Ishiguro
Ni Kazuo Ishiguro ket ti nangabak iti Premio Nobel nga Ingles a nobelista, mannurat iti senario, ken mannurat iti ababa a sarita. Isu ket naiyanak idiay Nagasaki, Hapon; ti pamiliana ket immalisda idiay Inglatera idi 1960 idi isu ket agtawen iti lima. Nagturpos ni Ishiguro manipud iti Unibersidad ti Kent iti grado ti titulo iti Ingles ken Pilosopia idi 1978 ken nakagun-od iti master manipud iti kurso iti kreatibo a panagsurat idiay Unibersidad ti East Anglia idi 1980.
Naikeddeng ni Ishiguro a kas maysa kadagiti naselebraduan a mannurat iti piksion iti lubong iti agsasao iti Ingles, ken nakaawat isuna kadagiti uppat a nominasion iti Premio Man Booker, ken nangabak iti dayta a gunguna idi 1989, para itinobelana iti The Remains of the Day. Ti nobela ni Ishiguro idi 2005 iti Never Let Me Go, ket ninaganan idi babaen ti Time a kas ti kalaingan a nobela iti dayta a tawen, ken nairaman idi iti listaan ti magasin kadagiti 100 a kalaingan a nobela iti pagsasao nga Ingles a naipablaak idi baetan ti 1923 ken 2005. Dimmakkel iti pamilia a Hapon idiay Nagkaykaysa a Pagarian ket nangruna iti panagsuratna, gapu ta nangipakabael kaniana, ken kinunana, ti panagkita kadagiti panag manipud iti sabali a perpektibo kadagiti adu a Briton a kakaduana. Ti maikapito a nobelana iti The Buried Giant, ket naipablaak idi 2015.
Idi 2017, ginungunaan ti Sueko nga Akademia ni Ishiguro iti Premio Nobel iti Literatura, ken inpalawagda isuna iti dakamatna a kas maysa mannurat "nga isu, kadagiti nobela iti nalatak a puersa ti panagrikna, ket nanglukat iti dariwangwang iti kaunegan iti alliaw a kapanunotantayo ti pannakaikapet iti lubong".
Dättlikon
Ti Dättlikon ket maysa a munisipalidad iti distrito ti Winterthur iti kanton ti Zurich, Suisa.
Maika-154 a meridiano laud
Ti 154° a meridiano laud ti Greenwich ket ti linia ti longitud nga umabot manipud iti Amianan nga Ungto iti ballasiw ti Taaw Artiko, Amianan nga Amerika, ti Taaw Pasipiko, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.
Ti maika-154 a meridiano laud ket mangporma ti nalatak a sirkulo a kakuyogna iti maika-26 a meridiano daya.