cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Administratibo a pannakabingbingay ti Azerbaijan
Agkasigkay nga Azerbaijan
]] Ti teritorio ti Nagorno-Karabakh ket agdama a mngporma iti parte dagiti rayon ti Azerbaijan ti Khojavend, Shusha, Khojaly, ti akindaya paset ti Kalbajar ken ti laud a paset ti Tartar. Kadagiti panawen ti Sobiet Soviet ti rehion ket ammo a kas Agwaywayas nga Oblast ti Nagorno-Karabakh; nuoay kasta idi Nobiembre 26, 1991, ti Parlamento ti Azerbaijan SSR ket winaswasna ti agwaywayas a kasasaad ti AONK. Manipud idin ti teritorio ti agwaywayas nga oblast ket adminitratibon a naisina it ipagbaetan dagiti naibaga daita ngato a rayon.
Kas resulta ti Gubat ti Nagorno-Karabakh, kaaduan kadagiti teritoriona ket adda itan iti turay ti dagiti puerso ti etniko nga Armenio manipud iti Nagorno-Karabakh ken Armenia. Ti bukod a nagirangarang a Republika ti Nagorno-Karabakh (NKR) ket agtengngel pay iti dakkel aparte ti abagatan-akinlaud nga Azerbaijan iti ruar ti Nagorno-Karabakh. Dagiti rayon ti Azerbaijan a kompleto wenno sangkapaset nga adda iti NKR ket naibaga iti listaan. Saan a bigbigen ti NKR dagitoy a rayon ken addaan iti bukod a sistema iti administratibo a pannakabingbingay.
Pagsasao a Manobo ti Cotabato
Ti Manobo ti Cotabato ket ti pagsasao a Manobo a naisasao idiay Mindanao, Filipinas.
Administratibo a pannakabingbingay ti Azerbaijan
Agkasigkay nga Azerbaijan
Ti listaan dita baba ket para iti nangruna a parte ti Azerbaijan, a mailaksid dagiti rayon ti Agwaywayas a Republika ti Nakhchivan.
Agwaywayas a Republika ti Nakhchivan
[[Papeles:Nakhichevan-subdivisions.png|thumb|250px|Ti pannakabingbingay ti Nakhichevan.
Dagiti pito a distrito ken maysa nga ili ti Agwaywayas a REpublika ti Nakhchivan ket nailistada dita baba.
Bucas Grande
Ti Bucas Grande ket ti maysa nga isla iti probinisa ti Surigao del Norte idiay Filipinas. Ti isla ket kasigkay iti ili ti Socorro, Surigao del Norte. Ti kalawana ket.
Ti Isla Bucas Grande ket mabirukan iti adayo nga akindaya a parte ti probinsia ti Surigao del Norte. Ti bugbugtong nga isla nga ili ti isla ket ti ili ti Socorro, Surigao del Norte. Daytoy ket addaan iti dagup a kalawa iti 12,445 hektaria ken addaan iti agarup a 20,000 nga agtataeng. Ti ili ket addaan kadagiti 14 baranggay ti baranggay Don Albino Taruc, Navarro, Rizal, Del Pilar, Dona Helene, Honrado, Nueva Estrella, Pamosaingan, Salog, San Roque, Sudlon, Santa Cruz, Songkoy ken N. Sering.
Dagiti akinruar a silpo
Isla Bucas Grande.
Pagsasao a Hupla
Ti pagsasao a Hupla ket ti pagsasao a Papuano ti Kabanbantayan ti Baro a Guinea ti Indonesia, kapada daytoy ti Akinbaba a Dani ti Grand Valley.
Santo Niño
Ti Santo Niño ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Pagsasao a Hupla
Ti Biblia ket naipatarusen iti pagsasao a Hupla.
Morinda asteroscepa
Ti Morinda asteroscepa ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Mabirukan daytoy iti Malawi ken Tanzania, daytoy ket nailista a kas madanar a sebbangan babaen ti IUCN.
Pagsasao a Makasae
Ti pagsasao a Makasae (ammo pay a kas Makassai, Macassai, Ma'asae, Makasai) ket ti pagsasao a Papuanonga insasao babaen dagiti agarup a 70,000 a tattao idiay akindaya a parte ti Daya a Timor, kadagiti distrito ti Baucau ken Viqueque, iti laud bassit ti Fataluku. Daytoy ket maysa kadagiti kaaduan ti agsasao a pagsasao a Papuano idiay Timor ken dagiti kaarruba nga isla.
Dipterocarpus verrucosus
Ti Dipterocarpus verrucosus ket ti sebbangan ti kayo iti pamilia ti Dipterocarpaceae. Daytoy ket endemiko iti Brunei, Indonesia (Kalimantan, Sumatra), Malaysia (Malaysia Peninsular, Sabah, Sarawak). Daytoy ket lokal a kadawayan kadagiti pantok iti aglalaok a dipterokarpo a bakir. Magundawayan ti kayo a keruing, a naipangpangruna idiay Brunei ken Malaysia Peninsular.
Bugsuk
Ti Bugsuk ket ti maysa nga isla a baranggay iti ili ti Balabac, Palawan iti Filipinas. Ti kalawana ket.
San Nicolás
Ti San Nicolás wenno San Nicolas ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Tristanieae
Ti Tristanieae ket ti tribu ti mula iti pamilia ti Myrtaceae.
Dipterocarpus tuberculatus
Ti Dipterocarpus tuberculatus (Khmer khlông, Ingles ti India gurjuntree ) ket ti sebbangan ti kayo iti pamilia ti Dipterocarpaceae. Daytoy ket mabirukan idiay Banglades, Myanmar, Tailandia, Cambodia, Laos ken Bietnam. Mabirukan ti kayo kadagiti nawayang a tanap a bakir, iti kangato aginggana iti 800-1000m. Daytoy ket agtubo iti katayag iti 5–25 m.
Dagiti lipido ken kayo ket inus-usar iti Indiano a subkontinente. Dagiti usar idiay Cambodia ket mairaman dagiti sumaganad: inus-usar dagiti bulong para iti panagpakahe ken sagpaminsan nga inus-usar a kas atep dagiti kalapaw; ti kayo ket makapengdan iti dakes a tiempo, ken inus-usar a panagaramid kadagiti adigi, tabla ken para iti panagpataud iti banka; ken dagiti ramut ket inus-usar a kas tradisional nga agas iti bullo. Iti agdama, ti kayo ket maysa a nagruna a taudan ti sungrod kadagiti sumagmamano a lugar iti probinsia ti Kompong Chhnangiti Cambodia.
San Pascual
Ti San Pascual ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Pagsasao a Tiruray
Ti pagsasao a Tiruray ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio iti akin-abagatan a Filipinas.
Segun ti Ethnologue, ti Tiruray ket naisasao idiay:
Miconia calvescens
Ti Miconia calvescens, ti velvet tree, miconia, wenno bush currant iti Ingles, ket ti sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti Melastomataceae. Dayty ket patneng iti Mehiko ken Tengnga ken Abagatan nga Amerika ken nagbalinen daytoy a ti kakaruan a makaraut a sebbangan iti lubong.
Dagiti kayo a Miconia ket mabalin mamin-adu nga agsabong iti makatawen ken aggiddan nga agbunga. Dagiti inploressensia ket dagiti dakkel a panikula iti puraw aginggana iti derosas a sabsabong. Dagiti bassit-usit a purpura a bunga ket agarup a kagudua a sentimetro iti diametro ken addaan kadagiti babassit a bukel iti agarup a 120–230. Dagiti nasam-it a bunga ket makaawis kadagiti billit ken dagiti dadduma ng a ayup a mangiwaras met kadagiti bukel. Ti maysa nga ubing a kayo nga addaan laeng kadagiti dua a panikula ti sabong ket mabalin nga agpataud kadagiti 200,000 a bukel iti umuna a panawen a panagbungana. Daytoy a nakaro a panagpataud iti bukel ken ti potensial nga adayo a pannakaiwarwaras ket tumulong iti miconia a kas maysa a makaraut a pangta. Mabalin a malmeng dagiti bukel iti daga iti bakir iti napapaut ngem 12 a tawen, ken agtubonto no malawagan iti init. No agtubonton ti mula iti napno a katayag, linonganto dagiti dakkel a bulongna dagiti amin nga espasio iti babada, ken mangpawil daytoy nga agtubo dagiti sabali a mula. Addaan pay daytoy iti ababaw a sistema iti ramut a mangpalaka iti runuror iti daga. Ti kayo ket mabalin nga agtubo iti katayag iti ken addaan kadagiti dakkel a bulong, ti tunggal maysa ket mabalin a  iti kaatiddog. Dagiti purpura ken berde a bulong nga addaan iti nasilnag a puraw nga ur-urat ket mangaramid daytoy a nasayaat nga ornamental, ken naiyeg idi iti Hawaii ken dagiti sabali a baro a lugar iti tengnga ti maika-20 a siglo.
Dagiti makaraut a sebbangan
Ti listaan ti Invasive Species Specialist Group ket ilistana ti kayo a kas maysa kadagiti 100 a kakaruan a makaraut a sebbangan iti lubong iti Global Invasive Species Database.
Maiwaras dagiti bukel manipud kadagiti hardin kadagiti masna a habitat iti bakir babaen dagiti mangmangan iti bunga a billit. Kalpasan a maiwarasen kadagiti tropikal a nadam-eg a bakir, daytoy ket nakaronton nga umadu, ken rautenna amin a lugar a makaawat iti lawag iti init, ken agbalinen a maysa a dakes a mula.
Daytoy ket ammo a kas ti kakaruan a makaraut a mula iti Hawaii, nga idiay ket kadawyan a makunkuna a kas ti "purpura a saplit", ken mangipangta a mangdadael kadagiti intero nga ekosistema. Dagiti populasion ti micronia iti Hawaiia ket immuna a naduktalan kadagiti tawen ti 1990, ken gapu ta mmon ti makaraut a potesial ti mula, dagus a nangrugi dagiti ganetget iti panangpapukaw. Ti panagpag-ut ken dagiti herbisidio ket inus-usar a panagikkat dagiti mula, ngem ti biolohikal a kontrol ket saan pay a nagballigi. Dagiti timpuyogan dagiti boluntario ket masansanda a mangiturong kadagiti ekspedision iti bakir tapno mangikkat kadagiti miconia a mula babaen ti ima.
Nagbalinen a makaraut a sebbangan ti kayo iti Tahiti ken maysa a pagkapat iti katuduan a bakir iti isla ket buklen itan dagiti takder ti miconia. Para iti daytoy a rason, daytoy ket kankanayon a makunkuna a kas "berde a kanser" iti isla.
San Remigio
Ti San Remigio ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Morinda fasciculata
Ti Morinda fasciculata ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Ecuador.
Maika-72 a paralelo abagatan
Ti maika-72 a paralelo abagatan ket ti sirkulo ti latitud a 72 gradgrado iti abagatan ti ekuador a plano ti Daga idiay Antartiko. Ti paralelo ket ballasiwenna ti Akin-abagatan a Taaw ken ti Antartika.
Pagsasao a Pangutaran Sama
Ti Pangutaran Sama, ammo pay a kas Siyama, ket ti pagsasao ti tattao a Sama ti Purpuro ti Sulu. Daytoy ket saan nga agsinnaranay a maawatan kadagiti dadduma a karuay ti Sinama.
Maika-72 a paralelo abagatan
Likmut iti lubong
Mangrugi iti Kangrunaan a Meridiano ken mapan nga agpadaya, ti 72° a paralelo abagatan ket lumabas iti:
Pilar
Ti Pilar ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Siligo
Ti Siligo ket maysa a komuna (munisipalidad) iti rehion ti Logudoro – Meilogu iti Probinsia ti Sassari iti rehion ti Italia iti Sardinia a mabirukan iti agarup a iti amianan ti Cagliari ken agarup a  iti abagatan a day ti Sassari. thumb|150px|Dagiti ubbing iti tradusinal a kawes manipud iti Siligo. 240px|thumb|Dagiti mesa ti [[Monte Santo (Siligo)|Monte Santo ken Monte Pelau.]] Beddengan ti Siligo dagiti sumaganad a munisipalidad: Ardara, Banari, Bessude, Bonnanaro, Codrongianos, Florinas, Mores, Ploaghe.
National Center for Biotechnology Information
Ti National Centre for Biotechnology Information (NCBI) ket parte ti United States National Library of Medicine (NLM), ti maysa a sanga ti National Institutes of Health (NIH). Mabirukan ti NCBI idiay Bethesda, Maryland ken napundar idi 1988 babaen ti lehislasion nga inesponsoran babaen ni Senador Claude Pepper.
Ibalayan ti NCBI dagiti serye ti database a maipapan iti bioteknolohia ken biomedisina ken maysa daytoy a nangruna a rekurso para kadagiti ramit ken serbisio ti bioinpormatika. Dagiti nangruna a database ket mairaman ti GenBank para kadagiti sekuensia ti DNA ken ti PubMed, ti maysa a bibliograpiko a database para iti biomediko a literatura. Dagiti sabali pay a database ket mairaman ti database ti NCBI Epigenomics. Amin dagitoy a databas ket mabalin a magun-od iti online babaen ti makina ti panagbiruk ti Entrez.
Inturong idi ti NCBI babaen ni David Lipman, maysa kadagiti kasisigud a mannurat iti programa ti pannakailinia ti sikuensia ti BLAST ken kaaduan a respektado a pigura iti bioinpormatika. Isu ket nangidaulo pay iti maysa a programa iti intramural a panagsukisok, a mairaman dagiti grupo nga indauluan babaen da Stephen Altschul (ti sabali a kimmadua a nagsurat iti BLAST), David Landsman, Eugene Koonin, John Wilbur, Teresa Przytycka, ken Zhiyong Lu. Bimmaba ni David Lipman manipud iti daytoy a puesto idi Mayo 2017.
San Quintin
Ti San Quintin ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Pagsasao a Tboli
Ti Tboli (panangibalikas: ), ammo pay a kas Tagabili wenno T'boli, ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio a naisasao idiay akin-abagatan a Filipinas iti isla ti Mindanao, a naipangpangruna idiay probinsia ti Abagatan a Cotabato ken dagiti pay probinsia ti Sultan Kudarat ken Sarangani. Segun ti senso ti Filipinas manipud idi 2000, gangani dagiti 100,000 a Filipino ket maibagbagada a kas T'boli wenno Tagabili a kas ti patneng a pagsasaoda.
Pannakaidasig
Ti Tboli ket naidasig a kas kameng ti pagsasao nga Abagatan a Mindanao wenno sanga ti Biliko kadagiti pamilia ti sasao a Filipino. Daytoy ket kabagian ti Bagogo, Blaan, ken Tiruray.
Heograpiko a pannakaiwarwaras
Ti lingnguistiko a mapa ti Ethnologue ket ipakpakitana a dagiti agsasao ti Tboli ket naikonsentradoda idiay akin-abagatan a parte ti Abagatan a Cotabato, a naipangpangruna idiay likmut ti Danaw Sebu, ken probinsia ti Sarangani.
Morinda citrifolia
Ti Morinda citrifolia iketti agbunga a kayo iti pamilia ti kape iti Rubiaceae. Ti patneng a sakupna ket umabot iti ballasiw ti Abagatan a daya nga Asia ken Australasia, ken naimuyongan itan ti sebbanga iti amin a paset ti tropiko ken adu a naturalisado. Kadagiti sumagmamano a 100 a nagan para iti bunga iti ballasiw dagiti nadumaduma a rehion, ti kadawyan a nagan iti Ingles ket ti great morinda, Indian mulberry, noni, beach mulberry, ken cheese fruit.
Boerlagella
Ti Boerlagella ket ti henero dagiti agsabsabong a mula nga immuna a naipalawag a kas henero idi 1890.
Ti henero ket aglaon laeng iti maysa nga ammo a sebbangan, ti Boerlagella spectabilis, nga endemiko iti Isla ti Sumatra iti Indonesia.
Morinda jasminoides
Ti Morinda jasminoides, ammo iti Ingles kas sweet morinda wenno jasmine morinda, ket ti kadawyan nga agkalkalatkat nga agtubo kadagiti bakir ti eucalyptus ken kadagiti katuduan a bakir iti akindaya nga Australia. Adda rehistro daytoy a mul aiti ad-adayo ngem amianan ti Akinlaud nga Australia.
Ti Morinda jasminoides ket ti bassit a mula iti sirok ti bakir. Ti maris narangha a bunga ket makan ngem di naimas ti nanam para iti tattao.
Miconia cosangensis
Ti Miconia cosangensis ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Melastomataceae. Daytoy ket endemiko iti Ecuador. Ti masna a habitatna ket dagiti subtropikal wenno tropikal a nadam-eg a bakir ti bantay.
Maika-71 a paralelo abagatan
Likmut iti lubong
Mangrugi iti Kangrunaan a Meridiano ken mapan nga agpadaya, ti 71° a paralelo abagatan ket lumabas iti:
Arauquita
Ti Arauquita ket ti maysa nga ili ken munisipalidad iti Departamento ti Arauca, Colombia.
Maika-71 a paralelo abagatan
Likmut iti lubong
! scope="col" width="140" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" | Antartika ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antarctica
Pagsasao a Nggem
Ti pagsasao a Nggem ket ti pagsasao a Papuano ti Kabanbantayan ti Baro a Guinea ti Indonesia.
Miconia cutucuensis
Ti Miconia cutucuensis ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Melastomataceae. Daytoy ket endemiko iti Ecuador. Ti masna a habitatna ket dagiti subtropikal wenno tropikal a nadam-eg a bakir ti bantay.
Miconia crebribullata
Ti Miconia crebribullata ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Melastomataceae. Daytoy ket endemiko iti Ecuador. Ti masna a habitatna ket dagiti subtropikal wenno tropikal a nadam-eg a bakir ti bantay.
Thaleropia
Ti Thaleropia ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Myrtaceae nga immuna a naipalawag a kas maysa a henero idi 1993. Daytoy ket patneng iti Queensland ken Papuasia.
Daytoy ket mangiraman kadagiti tallo nga ammo a sebbangan a pormal a naidasig iti henero ti Metrosideros:
Concepción
Ti Concepción wenno Concepcion ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Pagsasao a Silimo
Ti pagsasao a Silimo, ammo pay a kas Wulik wenno South Ngalik, ket ti pagsasao a Papuano ti Kabanbantayan ti Baro a Guinea ti Indonesia.
Omphalocarpum elatum
thumb thumb
Ti Omphalocarpum elatum Miers ('omphalocarpum' = puseg-bunga, 'elatum' = natayag) ket ti natayag a tropikal a kayo ti Aprika a maitagikua iti pamilia ti Sapotaceae, a karkarna gapu kadagiti dakkel a bunga a dagus nga agtubo manipud iti puon, ken maipada kadagiti adu a waya iti henero ti Lecythidaceae iti Napoleonaea. Daytoy ket mabirukan iti Guinea Ekuatorial, Sierra Leone, Ghana, ti Republika ti Tengnga nga Aprika, Gabon, ti Demokratiko a Republika ti Kongo, Nigeria, Liberia, Kamerun], [[Côte d’Ivoire ken Angola iti abagatan. Dagiti bunga ket kaykayat dagiti elepante, ken isuda laeng dagiti ayup a makabasak ti natangken a kontsa. Aramedenda daytoy babaen ti panagtudok ti bunga iti saong bayat tengglen ti sungoda iti rabaw ti daga. Nalaka nga agtubo ti bukel kalapsan a maipasan daytoy iti tiyan ti elepante. Uray saan pay a naipangta, ti siklo ti biag ti kayo ket naikapet kadagiti elepante iti bakir, ken mabalin nga agbalin a maipangta kadagiti rehion a bumasbassiten ti populasion dagiti elepante.
Ti kayo ket agarup a iti katayag ken agarup a  iti diametro ti katayag iti barukong, nga addaan it inalinteg a puon a napluta iti asideg ti baba ken awanan kadagiti buttress. Nasiksikan ti ukis ti kayo ken maralabbasit-kayumanggi iti maris nga addaan kadagiti lenticel kadagiti bertikal nga aray, ti iwana ket maipakita a kas maraderosas-kayumanggi nga addaan iti adu a puraw a latex. Agsinnublat dagiti bulong ken simple, aginggana iti 25 x 8 cm kadagiti rimpuok iti ungto dagiti bassit a sanga, kasla baliktad a pana ken nagtimbukel bassit iti ungto, ken umingpis iti baba. Ti sekondario nga urat ket paralelo ken ti umadayo iti ungkay a rabaw ti bulong ket nalamuyot. Dagiti sabong ket maipada kadagiti Mimusops, dagiti inploressensia ket mabirukan kadagiti rimpuok ti bulong, nga addaan kadagiti 4-6 a sabong iti tunggal maysa a rimpuok. Ti calyx ket buklen dagiti 5 a sepalo, ti tunggal amaysa ket 5–12 mm iti kaatiddog; ti tubo ti corolla tube ken dagiti pingir ket 9–17 mm iti kaatiddog; dagiti estambre ket 12 mm iti kaatiddog. Ti iitlogan ket 5-locular. Agtubo ti bunga manipud iti puon, nadalumpinas a nagtimbukel bassit iti sukog, iti 15 x 8 cm, nga addaan iti ukis ken marapuraw iti lasag, nga galaon kadagiti adu a bukel. Ti sebbangan ket mabalin nga agsabong ken agbunga iti amin a paset ti tawen no nasayaat ti klima. Agarup a makatawen intono maluon m ti bunga.
Chrysophyllum
Ti Chrysophyllum ket ti maysa a grupo dagiti kayo iti Sapotaceae a naipalawag akas henero babaen ni Linnaeus idi 1753.
Morinda royoc
Ti Morinda royoc, kadawyan nga ammo iti Ingles a kas redgal, yawweed wenno cheese shrub, ket ti sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti kape. Daytoy ket patneng iti Tengnga nga Amerika, Abagatan nga Amerika, akin-abagatan a Florida, ken dagiti isla ti Karibe. Daytoy ket maysa a lanot wenno agdalapdap a bassit a mula a mabirukan iti nadarat wenno nabato a luglugar ti pantar.
Pagsasao a Sama
Pannakaidasig
Bingbingayen ti Ethnologue ti Sama kadagiti 4 a pagsasao babaen ti pannakaibatay iti panagsinnaranay a pannakaawat. Dagiti 4 pagsasao a Sama ket ti Akin-amianan a Sama, Tengnga a Sama, Akin-abagatan a Sama, ken Sinama Pangutaran manipud ti isla ti Pangutaran iti isla ti Jolo. Ti Jama Mapun, ti pagsasao manipud iti isla ti Mapun, dati nga ammo a kas Cagayan de Sulu, ket kabagian a pagsasao ken sagpaminsan pay a naibagbaga a kas Sinama. Dagitoy a pannakaidasig ket manmano a bigbigen babaen dagiti tattao a Sama a nagidasdasigda met ti Sama babaen ti purok wenno isla a nagtaudanna.
Morinda royoc
Daytoy ket agpataud kadagiti bassit a puraw a sabong iti amin a paset ti tawen.
Chrysophyllum
Ti henero ket patneng kadagiti tropikal a rehion iti amin a paset iti lubong, a ti kaaduan a bilang dagiti sebbangan ket iti akin-amianna nga Abagatan nga Amerika. Maysa a sebbangan, ti C. oliviforme, ket gumay-at iti amianan aginggana iti akin-abagatan ti Florida.
Pagsasao a Dani ti Grand Valley
Ti pagsasao a Dani ti Grand Valley, wenno simple laeng a Dani, maysa daytoy ti kaaduan nga agsasao a sasao a Papuano idaiy Baro a Guinea ti Indonesia. Ti tattao a Dani ket agtatengda idiay Ginget Baliem iti Akinlaud a Kabanbantayan.
Cravo Norte
Ti Cravo Norte ket ti maysa nga ili ken munisipalidad iti Departamento ti Arauca, Colombia. Daytoy ket naipagarup a napundar idi 1538 babaen ni Joseph Gumilla ti maysa a Hesuita a misionario. Ti immuna a senso ket naaramid idi Mayo 1797 ken nairehistro ti bilang ti populasion iti 205.
Pagsasao a Dani ti Grand Valley
Adu unay ti panaggigiddiat iti dialekto isu nga ikeddeng ti Ethnologue dagiti agsisina a kodigo kadagiti tallo a karuay: Ti Akinbaba a Dani ti Grand Valley ket aglaon kadagiti subdialekto ti Akinbaba a Grand Valley ti Hitigima (Dani-Kurima, Kurima), Akinngato a Bele, Akinbababa a Bele, Akinbaba a Kimbin (Kibin), ken aAkingngato a Pyramid. Ti Hupla, tradisional a naikeddeng a sabali a pagsasao, ket as-asideg iti Akinbaba a Grand Valley ngem kadagiti karuay iti tunggal maysa kaniada iti Dani ti Grand Valley.
Chrysophyllum
Dagiti kameng ti Chrysophyllum ket kadawyan a dagiti tropikal a kayo, masansan a napardas nga agtubo iti 10–20 m wenno nataytayag. Dagiti bulong ket immitlog, 3–15 cm iti kaatiddog, berde iti ngato, napusek-nabalitokan a dutdot iti baba, a nakainaganan ti henero. Bassit dagiti sabong (3–8 mm), marapurpura-puraw ken addaan iti nasam-it ken banaglo nga ayamuom; aduda nga agririmpuok, ken isuda ket hermaproditiko (bukod a pertilisado). Makan ti bunga; nagtimbukel, kadawyan a purpura ti ukisna (sagpaminsan a maraberde-puraw), masansan a berde iti likmut ti calyx, nga addaan iti sukog a bituen ti bagasna; dagiti nadalumpinas a bukel ket nakusnaw a kayumanggi ken natangken. Nakilnat ti ukis ti prutas.
Pagsasao a Dani ti Grand Valley
i pagsasao a Dani ket maigiddiat laeng kadagiti dua a batayan a maris, ti mili para kadagiti nalamiis/nangisit a maris a kas ti asul, berde, ekn nangisit, ken mola para kadagiti nabara/napusasaw a maris a kas ti nalabbasit, duyaw ken puraw. Daytoy nga ugali ket mangaramid daytoy a makaay-ayo a pagobraan iti panagsukisok para kadagiti sikologo ti pagsasao, a kasni Eleanor Rosch, a mangsuksukisok iti hipotesis Whorf.
Chrysophyllum
• # Chrysophyllum acreanum – Brasil (Acre, Amazonas)
• # Chrysophyllum africanum – Laud ken Tengnga nga Aprika
• #Chrysophyllum akusae – Côte d'Ivoire
• # Chrysophyllum albidum – Laud ken Tengnga nga Aprika
Vitellariopsis
Ti Vitellariopsis ket ti grupo dagiti mula iti pamilia ti Sapotaceae a naipalawag a kas maysa a henero idi 1915. Ti henero ket patneng iti akindaya ken akin-abagatan nga Aprika.
Chrysophyllum
• # Chrysophyllum albipilum – Peru (San Martín)
• # Chrysophyllum ambrense – Madagascar
• # Chrysophyllum analalavense – Madagascar
• # Chrysophyllum argenteum – Laud nga India, Tengnga nga Amerika, Amianan nga Abagatan nga Amerika
• # Chrysophyllum asraoi – Maharashtra
• # Chrysophyllum aulacocarpum – Miranda
• # Chrysophyllum azaguieanum – Côte d'Ivoire, Ghana, Liberia
• # Chrysophyllum bangweolense – Zaire, Tanzania, Angola, Zambia
• # Chrysophyllum beguei – Laud ken Tengnga nga Aprika
• # Chrysophyllum boivinianum – Madagascar
• # Chrysophyllum bombycinum – Loreto, Amazonas
• # Chrysophyllum boukokoense – Tengnga nga Aprika
• # Chrysophyllum brenesii – Nicaragua, Costa Rica, Panama
• # Chrysophyllum cainito – Belis, Hamaika, Isla ti Cayman
• # Chrysophyllum calophyllum – Príncipe
Maika-48 a meridiano laud
Ti 48° a meridiano laud ti Greenwich ket ti linia ti longitud nga umabot manipud iti Amianan nga Ungto iti ballasiw ti Taaw Artiko, Greenland, ti Taaw Atlantiko, ti Abagatan nga Amerika, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.
Miconia dapsiliflora
Ti Miconia dapsiliflora ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Melastomataceae. Daytoy ket endemiko iti Ecuador. Ti masna a habitatna ket dagiti subtropikal wenno tropikal a nadam-eg a bakir ti bantay.
Maika-48 a meridiano laud
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto
Mangrugi iti Amianan nga Ungto ken mapan nga agpaabagatan iti Abagatan nga Ungto, ti maika-48 a meridiano laud ket lumabas babaen ti:
Chrysophyllum
• # Chrysophyllum capuronii – Madagascar
• # Chrysophyllum colombianum – Tengnga nga Amerika, Amianan-Laud nga Abagatan nga Amerika
• # Chrysophyllum contumacense – Peru
• # Chrysophyllum cuneifolium – Amianna nga Abagatan nga Amerika
• # Chrysophyllum delphinense – Toliara
• # Chrysophyllum durifructum – Amazonas
• # Chrysophyllum eximium – Surinam, Amianan a Brasil
• # Chrysophyllum fenerivense – Madagascar
• # Chrysophyllum flexuosum – Brasil
• # Chrysophyllum giganteum – Laud ken Tengnga nga Aprika
• # Chrysophyllum gonocarpum – Brasil, Bolivia, Uruguay, Paraguay, Amianan nga Arhentina
• # Chrysophyllum gorungosanum – tropikal nga Aprika
• # Chrysophyllum guerelianum – Madagascar
• # Chrysophyllum hirsutum – Panama, Costa Rica
• # Chrysophyllum imperiale – Daya a Brasil
• # Chrysophyllum inornatum – Abagatan a Brasil
• # Chrysophyllum januariense – Espírito Santo, Rio de Janeiro
• # Chrysophyllum lacourtianum – Tengnga nga Aprika
• # Chrysophyllum lanatum – Colombia
• # Chrysophyllum longifolium – Zaïre
Maika-69 a paralelo abagatan
Ti maika-69 a paralelo abagatan ket ti sirkulo ti latitud a 69 gradgrado iti abagatan ti ekuador a plano ti Daga idiay Antartiko. Daytoy ket ballasiwenna ti Akin-abagatan a Taaw ken ti Antartika.
Morinda
Ti Morinda ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti madder, Rubiaceae. Ti kadawyan a nagan ket naala manipud kadagiti balikas ti Latin iti morus "mulberry", manipud iti langa dagiti bunga, ken ti indica, a ti kayatna a sawen ket "iti India".
Maika-69 a paralelo abagatan
Likmut iti lubong
Mangrugi iti Kangrunaan a Meridiano ken mapan nga agpadaya, t 69° paralelo abagatan ket lumabas iti
Morinda
Deskripsion
Naiwarwaras kadagiti amin a rehion ti tropiko iti lubong, mangiraman ti Morinda kadagiti 80 a sebbangan dagiti kayo, dagiti bassit a mula wenno dagiti lanot. Amin dagiti sebbangan ti Morinda ket agbunga kadagiti agregado wenno adu a bunga a mabalin a nalasag (kas ti Morinda citrifolia) wenno namaga. Kaaduan dagiti sebbangan iti daytoy a henero ket agtaud iti lugar ti Borneo, Baro a Guinea, Akin-amianan nga Australia ken Baro a Caledonia.
Miconia demissifolia
Ti Miconia demissifolia ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Melastomataceae. Daytoy ket endemiko iti Peru.
Morinda
Deskripsion
Iti tradisional nga agas ti Hapon, Koreano ken Insik, ti Morinda citrifolia ket naikeddeng a yierba nga agraman kadagiti biolohiko a tagikua, ngem awan met ti napasingkedan nga ebidensia iti kasayaat iti klinika.
Rehistro ti posil
Ti immuna a rehistro ti posil para iti henero ti Morinda ket manipud iti bunga ti Morinda chinensis a nabirukan iti unging a napetsado manipud iti Eoseno nga 56 aginggana iti 33.9 a riwriw a tawen iti napalabas iti Labneng ti Changchang Isla Hainan, Abagatan a Tsina.
Dagiti napili a sebbangan
Dagiti mula iti dati a henero ti Appunettia ket naikeddeng itan a kas sinonimo ti Morinda.
Chrysophyllum
• # Chrysophyllum lucentifolium – Panama, Costa Rica, Abagatan nga Amerika
San Manuel
Ti San Manuel ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Chrysophyllum
• # Chrysophyllum lungi – Zaïre, Republika ti Kongo
• # Chrysophyllum manabiense – Ecuador
• # Chrysophyllum manaosense – Amianan nga Abagatan nga Amerika
• # Chrysophyllum marginatum – Abagatan nga Amerika
• # Chrysophyllum masoalense – Madagascar
• # Chrysophyllum mexicanum – Mehiko, Tengnga nga Amerika
• # Chrysophyllum muerense – Zaïre, Uganda, Abagatan a Sudan
• # Chrysophyllum novoguineense – Baro a Guinea
Isla Busuanga
Ti Busuanga ket ti kadakkelan nga isla iti Grupo ti Calamian iti probinsia ti Palawan idiay Filipinas. Ti Isla Busuanga ket ti maikadua a kadakkelan nga isla iti probinsia kalpasan ti isla ti Palawan. Ti isla ket mabirukan iti pagtengngaan a pagbaetan dagiti isla ti Mindoro ken Palawan a mabirukan ti Baybay Abagatan Tsina iti laud ken ti Baybay Sulu iti abagatan a daya. Iti abagatan ti isla ket dagiti dua a nangruna nga isla ti Grupo ti Calamian: ti Isla Culion ken Isla Coron.
Chrysophyllum
• # Chrysophyllum ogowense – Gabon
Maika-69 a paralelo abagatan
Likmut iti lubong
! scope="col" width="140" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" | Antartika ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika
Isla Busuanga
Ti akinlaud a pagkatlo ti isla ket adda iti ili ti Busuanga ken ti akindaya a dua a pagkatlo ket maitagikua iti Coron.
Ti Isla Busuanga ket kangrunaan nga ammo a lokasion ti pagliwliawaan a panagbatok gapu kadagiti sangapulo ket dua a barko dagiti Hapon a pinalned babaen ti panagbomba ti Luek Coron babaen dagiti marina ti Amerikano idi las-ud ti Sangalubongan a Gubat II, ti masna a pangangklaan iti asideg ti tengnga ti ili ti Coron, idi Septiembre 24, 1944.
Chrysophyllum
• # Chrysophyllum oliviforme – Florida, Laud nga India
• # Chrysophyllum ovale – Peru, Bolivia, Acre
• # Chrysophyllum papuanicum – Papua Baro a Guinea
• # Chrysophyllum paranaense – São Paulo, Paraná
• # Chrysophyllum parvulum – Colombia, Venezuela
• # Chrysophyllum perpulchrum – Laud ken Tengnga nga Aprika
• # Chrysophyllum perrieri – Madagascar
San Jacinto
Ti San Jacinto ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Chrysophyllum
• # Chrysophyllum pomiferum – tropikal nga Abagatan nga Amerika
• # Chrysophyllum reitzianum Santa Catarina
• # Chrysophyllum revolutum – Peru
• # Chrysophyllum roxburghii – Abagatan a daya nga Asia, Baro a Guinea, Australia, Abagatan a Tsina, India, Madagascar
• # Chrysophyllum rufum – Daya a Brasil
Miconia dielsii
Ti Miconia dielsii ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Melastomataceae. Daytoy ket endemiko iti Ecuador. Ti masna a habitatna ket dagiti subtropikal wenno tropikal a nadam-eg a bakir ti bantay.
Chrysophyllum
• # Chrysophyllum sanguinolentum – tropikal nga Abagatan nga Amerika
Paul McCartney
Ni Sir James Paul McCartney CH MBE ket maysa a kumakanta, mannurat iti kanta, musikero ken kompositor. Nakagun-od isuna iti kinadayeg a kas basista ken kumakanta para iti banda ti rock iti the Beatles, a kaaduan a naikeddeng a kas ti kadayegan ken impluensial a grupo iti pakasaritaan ti popular a musika. Ti pannakikaduana iti panagsurat iti kanta ken ni John Lennon ket agtultuloy a ti kaballigian iti pakasaritaan.
Chrysophyllum
• # Chrysophyllum scalare – Peru, Venezuela
• # Chrysophyllum sparsiflorum – Venezuela, Guyana, Brasil, Bolivia
• # Chrysophyllum splendens – Daya a Brasil
• # Chrysophyllum striatum – Panama
• # Chrysophyllum subnudum – tropikal nga Aprika
• # Chrysophyllum subspinosum – Bahia
• # Chrysophyllum superbum – Amazonas
• # Chrysophyllum taiense – Apaya ti Marpil
• # Chrysophyllum tessmannii – Ekuatorial a Guinea
• # Chrysophyllum ubangiense – Laud ken Tengnga nga Aprika
• # Chrysophyllum ucuquirana-branca – Abagatan a Venezuela, Amianan a Brasil
• # Chrysophyllum venezuelanense – tropikal nga Abagatan nga Amerika, Tengnga nga Amerika, Mehiko
• # Chrysophyllum viride – Brazil
• # Chrysophyllum welwitschii – tropikal nga Aprika
• # Chrysophyllum wilsonii – Amazonas
Tristania (mula)
Ti Tristania ket ti monotipiko a henero odagiti agsabsabong a mula a patneng iti New South Wales, Australia, ken asideg a kabagian ti Thaleropia. Ti henero ket addaan dagiti bilang ti sebbangan, ngem adda dagiti sumagmamano a naidasig manen a kas Lophostemon ken Tristaniopsis. Ti agdama a kaikaisuna a sebbangan iti henero ket ti Tristania neriifolia. Daytoy ket kadawyan nga ammo iti Ingles a kas ti water gum.
Maika-86 a meridiano laud
Ti 86° a meridiano laud ti Greenwich ket ti linia ti longitud nga umabot manipud iti Amianan nga Ungto a bumallasiw iti Taaw Artiko, Amianan nga Amerika, ti Golpo ti Mehiko, ti Baybay Karibe, Sentral nga Amerika, ti Taaw Pasipiko, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.
Tristania (mula)
Daytoy ket bassit a kayo, nga addaan iti nasamek a sangsanga. Dagiti bulong ket kankanayon a berde, agsumbangir, simple, lanceolate, agatiddog iti 5–9 cm ken 1 cm iti kaakaba. Mapataud dagiti sabong kadagiti napuskol a rimpuok dagiti agkukuyog a 3–15; ti tunggal maysa a sabong ket 1–1.5 cm iti diametro, nga agraman kadagiti lima a duyaw a petalio ken dagiti nadumaduma analaka a makita nga estambre.
Maika-86 a meridiano laud
Ti maika-86 a meridiano laud ket mangporma ti nalatak a sirkulo a kakuyogna ti maika-94 a meridiano daya.
Morinda officinalis
Ti Morinda officinalis, ammo pay iti Ingles a kas Indian mulberry ket ti mula iti henero ti Morinda iti pamilia ti Rubiaceae.
Maika-86 a meridiano laud
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto
Mangrugi iti Amianan nga Ungto ken agpaabagatan iti Abagatan nga Ungto, ti maika-86 a meridiano laud ket lumabas iti:
Morinda officinalis
Dagiti usar
Ti ramut ti M. officinalis ket inus-usar a kas tradisional nga agas ti Insik. Daytoy ket immuna a naipalawag iti Shen Nong Ben Cao Jing.
Maika-86 a meridiano laud
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto
! scope="col" width="145" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Artiko ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Jones Sound ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Lancaster Sound ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Admiralty Inlet ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Admiralty Inlet ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Golpo ti Boothia ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Roes Welcome Sound ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Luek Hudson ! scope="row" | 🇨🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Danaw Superior ! scope="row" | 🇺🇸 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Danaw Michigan ! scope="row" | 🇺🇸 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Golpo ti Mehiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Karibe ! scope="row" | 🇭🇳 ! scope="row" | 🇳🇮 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Pasipiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika
Morinda officinalis
Dagiti usar
Dagiti ammo a kompuesto ket mairaman ti morindin.
Nadumaduma a nagan
thumb|Ti arak a Ba kich liquor – ti popular a produkto ti Probinsia ti Quang Ninh, Bietnam. Daytoy ket ammo a kas ba kich iti Bietnamis.
San Enrique
Ti San Enrique ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Baybay ti Marmara
thumb|Retrato ti baybay ti Marmara manipud iti limbang ([[STS-40, 1991). Ti baybay ket ti namarisan iti napusasaw a bagi ti danum.]]
thumb|Daytoy a retrato ti austronauto ket marisanna ti metropolitano a lugar ti Izmit iti igid dagiti akin-amianan nga aplaya ti Baybay ti Marmara, iti patingga ti Golpo ti Izmit.
thumb|Baybay ti Marmara – Manipud iti panganan ti eksilo ti Rákóczi
Santa Barbara
Ti Santa Barbara ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Baybay ti Marmara
Ti Baybay ti Marmara (Marmara Denizi, ), ammo pay a kas ti Baybay ti Marmora wenno ti Baybay Marmara, ken iti konteksto ti klasiko a kinaugma a kas ti Propontis (Προποντίς), ket ti baybay ti uneg ti daga, nga intero nga addaan kadagiti pagbeddengan ti Turkia a mangikapet iti Baybay Nangisit aginggana iti Baybay Egeo, isu a mangisina daytoy iti kadagiti parte ti Turkia iti Asia ken Europa. Ti lingsat ti Bosporo ket mangikapet daytoy iti Baybay Nangisit ken ti lingsat ti lingsat ti Dardanelo aginggana iti Egeo. Ti Bosporo ket mangisina pay iti Istanbul kadagiti bangirna iti Asia ken Europa. Ti baybay ket addaan iti kalawa iti 11,350 km² (280 km x 80 km) ken ti kaadaleman a partena ket umabot iti.
Nagan
Mangala ti nagan ti baybay manipud iti isla ti Marmara a nabaknang kadagiti rekurso ti marmol, manipud iti Griego iti μάρμαρον (marmaron), "marmol".
Ti Griego a taga-ugma a nagan ti baybay ket Propontis a naala manipud iti pro- (sakbay) ken pontos (baybay), a naala gapu ta dagiti Griego ket naglayagda iti daytoy tapno maabutda ti Baybay Nangisit, ti Pontos. Iti Argonauta iti isla a pinanawanda ken nangrugian daytoy iti gubat a pinatay ni Jason wenno ni Heracles ni Ari Cyzicus, a nakaallilawanna kadagiti kabursorna a Pelasgian enemies.
Heograpia
Ti kaapgad ti rabaw ti baybay ket agpakatengnga iti agarup a 22 a parte iti tunggal maysa a ribu ken naapapgad daytoy bassit ngem ti Baybay Nangisit ngem agarup laeng a a dua a pagkatlo kadagiti taaw. Naapapgad ti danum iti sirok ti baybay ken agpakatengnga ti kaapgadna iti agarup a 38 a parte iti tunggal maysa a ribu — ken maipada daytoy iti Baybay Mediteraneo. Daytoy a nangato ti densidadna a naapgad a danum, kas iti Baybay Nangisit, ket saan a mapan iti rabaw. Ti danum manipud kadagiti karayan ti Susurluk, Biga (Granicus) ken Gonen ket mangpabassit pay ti kaapgad ti baybay, ngem basbassit ti impluensiana ngem ti Baybay Nangisit. Gapu ta bassit laeng ti daga idiay Tracia nga agayus nga agpaabagatan, gangani amin dagitoy a kayrayan ket agayus manipud iti Anatolia.
Ti baybay ket aglaon iti purpuro ti Is-isla Prinsipe ken Isla Marmara, Avşa ken Paşalimanı.
Ti abagatan nga aplaya ti baybay ket nakaro a nalennekan, ken mairaman ti Golpo ti Izmit (İzmit Körfezi), ti Golpo ti Gemlik (Gemlik Körfezi) Golpo ti Bandırma (Bandırma Körfezi) ken ti Golpo ti Erdek (Erdek Körfezi).
Sakup
Ipalawag ti Gunglo ti Internasional a Hidrograpikodagiti patingga ti Baybay ti Marmara a kas dagiti sumaganad:
Dagiti ili ken dagiti siudad
Dagiti ili ken dagiti siudad iti aplaya ti Baybay ti Marmara ket mairaman ti:
Isla Dinagat
Ti Isla Dinagat ket ti maysa nga isla a mabirukan iti amianan a daya ti Mindanao idiay Filipinas.
Aginggana idi Disiembre 2006, daytoy ket parte idi ti probinsia ti Surigao del Norte. Gapu ta isu daytoy ti kangrunaan nga isla, gangani amin nga ili ti probinsia ti Is-isla ti Dinagat ket mabirukan ditoy.
Pagsasao nga Akinlaud a Dani
Ti pagsasao nga Akinlaud a Dani, wenno Laani, ket ti kaaduan ti agsasao a pagsasao a Papuano idiay Baro a GUinea ti Indonesia. Daytoy ket insasao babaen dagiti tattao a Lani idiay probinsia ti Papua. Dagiti tribu ti Ginget Swart ket tinawtawagan iti Oeringoep ken Timorini iti literatura manipud kadagiti tawen idi 1920, ngem dagita nagan ket saanen a maus-usar.
Vitellariopsis cuneata
Ti Vitellariopsis cuneata ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Sapotaceae. Daytoy ket endemiko iti Tanzania.
Aristida
thumb|right|Sabsabong ti [[Aristida stricta (A. stricta)]]
Ti Aristida ket ti maysa a gangani a kosmopolitano a henero dagiti mula iti pamilia ti ruot. Maisalumina ti Aristida gapu ta addaan daytoy kadagiti tallo a buok iti tunggal maysa a lemma iti tungngal maysa a bassit-sabong. Ti henero ket mangiraman kadagiti agarup a 300 a sebbangan a mabirukan iti amin a paset ti lubong, masansan a kadagiti namaga a nabara a rehion. Daytoy a henero ket dagiti matawtawagan iti Ingles iti three-awns wiregrass, speargrass ken needlegrass.  Ti nagan nga Aristida ket naala manipud iti Latin nga "arista", a ti kayatna sawen ket "buok".
Deskripsion
Dagiti ungkay ti Aristida ket agpanagtoda a nalinteg, iti basalo ken dagiti cauline a bulong. Mabalin a nadalumpinas dagiti bulong wenno umuneg nga agkulot, ken dagiti basalo a bulong ket mabalinda a linabag. dagiti inploressensia ket mabalinda a kasla panikua wenno kasla racimo, nga agraman kadagiti nasiitan a sanga. Dagiti gluma dagiti siit-siit ket akikid ken timmirad, kadawyan nga awanan kadagiti ania man a buok, bayat a natangken dagiti lemma, tallo iti urat, ken addaan kadagiti tallo a buok iti asideg ti ungto. Mabalin nga atiddog dagiti buok; iti A. purpurea  var. longiseta mabalinda nga aginggana iti 10 cm.
Dagiti sebbangan
Dagiti napili a sebbangan ket mairaman dagiti sumaganad: • Aristida adscensionis L.
• Aristida anaclasta
Alvin Ailey
Ni Alvin Ailey (Enero 5, 1931 – Disiembre 1, 1989) ket maysa idi nga Aprikano-Amerikano a koreograpo ken aktibista a nagpundar iti Alvin Ailey American Dance Theater idiay Siudad ti New York. Isu ket naipammadayawan iti panangipadayeg iti moderno a sala ken nangrebolusionario iti pannakibinglay ti Aprikano-Amerikano konsierto a sala ti maika-20 a siglo. Nakagun-od ti kompaniana iti birngas it "Embahador ti Kultura iti Lubong" gapu ti adu a panagpabpabuya iti lubong. Ti obra maestra a koreograpo ni Ailey iti Revelations ket naipampamattian a ti kalaingan nga ammo ken kaaduan a nakitkita a pabuya iti moderno a sala. Idi 1977, nagungunaan ni Ailey iti Medalia Spingarn manipud iti NAACP. Nakaawat isuna ti Kennedy Center Honors idi 1988, iti maysa laeng a tawen sakbay a pimmusay. Idi 2014, pinili ni Presidente Barack Obama ni Ailey a magungunaan kalpasan idi natay iti Presidensial a Medalia ti Wayawaya idi.
Aristida
Dagiti sebbangan
• Aristida basiramea – fork-tipped three-awn, forked three-awn
• Aristida beyrichiana
• Aristida burkei – bohlanya-ba-pere (Sesotho: "horse-madness grass")
• Aristida californica
• Aristida calycina R.Br.
• Aristida capillacea Lam.
• Aristida chaseae
• Aristida congesta
• Aristida contorta F.Muell.
• Aristida dichotoma Michx. – churchmouse threeawn, poverty grass
• Aristida granitica
Morinda trimera
Ti Morinda trimera, ammo a kas noni kuahiwi ket ti sebbangan ti agsabsabong a kayo iti pamilia ti kape iti Rubiaceae, nga endemiko iti Hawaiʻi.
San Miguel
Ti San Miguel ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Maika-49 a meridiano laud
Ti 49° a meridiano laud ti Greenwich ket ti linia ti longitud nga umabot manipud iti Amianan nga Ungto iti ballasiw ti Taaw Artiko, Greenland, ti Taaw Atlantiko, ti Abagatan nga Amerika, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.
Aristida
Dagiti sebbangan
• Aristida guayllabambensis
Maika-49 a meridiano laud
Ti maika-49 a meridiano laud ket mangporma ti nalatak a sirkulo a kakuyogna ti maika-131 a meridiano daya.
Aristida
Dagiti sebbangan
• Aristida junciformis
Maika-49 a meridiano laud
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto
Mangrugi iti Amianan nga Ungto ken mapan nga agpaabagatan iti Abagatan nga Ungto, ti maika-49 a meridiano laud ket lumabas babaen ti:
! scope="col" width="145" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Artiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Lincoln ! scope="row" | 🇬🇱 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" | 🇧🇷 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika
Aristida
Dagiti sebbangan
• Aristida longespica – slim-spiked three-awn
• Aristida oligantha Michx. – prairie three-awn
• Aristida portoricensis – pelos del diablo
• Aristida pungens – drinn
• Aristida purpurascens Poiret – arrowfeather three-awn
• Aristida purpurea – purple three-awn
• Aristida refracta
• Aristida rhizomophora
• Aristida rufescens
• Aristida tuberculosa
• Aristida vagans
• Aristida vaginata
Vitellariopsis dispar
Ti Vitellariopsis dispar ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Sapotaceae. Daytoy ket mabirukan iti Abagatan nga Aprika ken Eswatini.
Puerto Rondón
TI Puerto Rondón ket ti maysa nga ili ken munisipalidad iti Departamento ti Arauca, Colombia.
San Rafael
Ti San Rafael ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Santa Fe
Ti Santa Fe ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Pagsasao a Yali
Ti pagsasao a Yali (Yaly, Jalè, Jaly) ket ti pagsasao a Papuao ti Baro a Guinea ti Indonesia. Agtataeng dagiti tattao a Yali iti daya ti Ginget Baliem, idiay Akinlaud a Kabanbantayan.
Ti panaggigiddiat iti dialekto ket adu unay isu a ti Ethnologue ket mangikeddeng kadagit isabali a kodigo kadagiti tallo a karuay: Nupay kasta, gangani nga awan ammo iti daytoy a pagsasao. Uray dagiti pangsandi ket saan pay a napasingkedan tapno adda pakaibatayan ti panangidasig daytoy babaen ni Ross (2005).
Barongia
Ti Barongia ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti mirtus a pamilia ti Myrtaceae nga immuna a naipalawag a kas maysa a henero idi 1988. Daytoy ket aglaon laeng iti maysa nga ammo a sebbangan, ti Barongia lophandra, nga endemiko iti rehion ti Cook iti Queensland, Australia.
Taglish
Ti Taglish, wenno Englog, ket ti panagiyallatiw-kodigo a pagbaetan ti Ingles ken Tagalog, dagiti kadawyan a pagsasao ti Filipinas, a napadur-as idiay Manila. Adda dagiti panangipadas a panangiddiat ti panagusar ti balikas a "Taglish" ken "Englog", a ti Taglish ket mangibagbaga ti panagusar kadagit ibaliaks ti Ingles iti sintaksis ti Tagalog ken ti Englog ket mangibagbaga ti panagusar kadagiti balikas ti Tagalog iti sintaksis ti Ingles.
Ti Taglish ken Englog ket inus-usar babaen dagiti Filipinos kadagiti pagilian akas ti Australia, Kanada, ti Republika ti Irlanda, Baro a Selanda, ti Estados Unidos, ken ti Nagkaykaysa a Pagarian.
Dagiti panangilasin
Ti Taglish (wenno Englog) ket ti pagsasao ti Manila a napartuat babaen ti panaglalaok dagiti pagsasao ti Ingles ken Tagalog. Ti pagsasao ket naus-usar gapu ta dagiti balikas iti Tagalog ket at-atiddog ngem dagiti balikas iti Ingles. Pagarigan:
Maika-18 a paralelo amianan
Ti maika-18 a paralelo amianan ket ti sirkulo ti latitud a 18 gradgrado iti amianan ti ekuador a plano ti Daga. Daytoy ket ballasiwenna ti Aprika, Asia, ti Taaw Indiano, ti Taaw Pasipiko, Sentral nga Amerika, ti Karibe ken ti Taaw Atlantiko.
Iti daytoy a latitud ti init ket makitkita para kadagiti 13 nga oras, 13 a minminuto iti las-ud ti solstisio ti kalgaw ken 11 nga or-oras, 3 a minminuto iti las-ud ti solstisio ti panaglalam-ek.
Likmut iti lubong
Mangrugi iti Kangrunaan a Meridiano ken mapan nga agpadaya, ti 18° a paralelo amianan ket lumabas iti:
! width="145" | Nagsasabtan ! Pagilian, teritorio wenno baybay ! Dagiti nota
Durringtonia
Ti Durringtonia ket ti monotipiko a henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Ti henero ket aglaon laeng iti maysa a sebbangan, viz. Durringtonia paludosa, nga endemiko iti Australia (abagatan akindaya a New South Wales ken amianan akindaya a Queensland).
Miconia dissimulans
Ti Miconia dissimulans ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Melastomataceae. Daytoy ket endemiko iti Ecuador. Ti masna a habitatna ket dagiti subtropikal wenno tropikal a nadam-eg a bakir ti bantay.
Miconia dodsonii
Ti Miconia dodsonii ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Melastomataceae. Daytoy ket endemiko iti Ecuador. Ti masna a habitatna ket dagiti subtropikal wenno tropikal a nadam-eg a bakir ti bantay wenno dagiti subtropikal wenno tropikal a nangato a karuotan.