cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Matnog
Dagiti baranggay
• Hidhid
• Laboy
Bukidnon
Dagiti ili
• Dangcagan
Matnog
Dagiti baranggay
• Lajong
Bukidnon
Dagiti ili
• Don Carlos
Matnog
Dagiti baranggay
• Mambajog
• Manjumlad
Pagsasao a Semaq Beri
Ti pagsasao a Semaq Beri (Semoq Beri, Semaq Bri) ket ti maysa nga aborihinal a pagsasao a Mon–Khmer ti Malaya.
Matnog
Dagiti baranggay
• Naburacan
Bukidnon
Dagiti ili
• Impasug-Ong
Matnog
Dagiti baranggay
• Paghuliran
Bukidnon
Dagiti ili
• Kadingilan
Matnog
Dagiti baranggay
• Pangi
Pagsasao a Jah Hut
Ti pagsasao a Jah Hut (Jah Het) ket ti maysa a pagsasao nga Austroasiatiko-Asliano a naisasao idiay Malaysia Peninsular. Naikategoria ti tattao a Jah Hut are kadagiti tribu ti indihenio a tattao ti Orang Asli ti Malaysia.
Pannakaidasig
Naikeddeng ti Jah hut a kas maysa a sasao nga Austroasiatiko iti sanga ti Mon-Khmer. Mabalin a makita daytoy babaen dagiti nadumaduma nga aspekto ti Malayo a nainkorporado iti pagsasao. Nupay kasta daytoy ket mabalin a nalaka a maigiddiat, babaen ti kaawan iti kontrasto a pagbaetan dagiti ababa ken atiddog a paaweng a kadawyan a mabirukan kadagiti sabali a pagsasao iti sanga a Mon-Khmer.
Adda dagiti taudan a namatmati a ti Jah Hut ket kabsat ti klado ti sasao nga Akin-amianan ken Tengnga nga Asliano, ken mabalin a maikabil iti isu met laeng nga agpang ti piloenetiko. Nupay kasta, urayno kastoy daytoy, dagiti basbassit a salaysay ti Jah Hut ket adu a maigiddiat manipud iti adu kadagitoy a pagsasao.
Naikeddeng nga adda ti Jah Hut iti bukodna a maikapat a subgrupo iti kaunegan ti sasao a Senoiko.
Dagiti dialekto
Matnog
Dagiti baranggay
• Pawa
• Poropandan
• Santa Isabel
Bukidnon
Dagiti ili
• Kalilangan
Pagsasao nga Arosi
Ti pagsasao nga Arosi ket kameng ti pamilia a sasao a San Cristobal, a naisasao iti amianan a laud a parte ti isla ti Makira, ken dati nga ammo daytoy a kas San Cristobal iti Is-isla Solomon. Ti populasion ket 6.750.
Magun-od ti listaan ti balikas iti Database ti Batayan a Bokabulario ti Austronesio.
Bukidnon
Dagiti ili
• Kibawe
• Kitaotao
• Lantapan
• Libona
• Malitbog
• Manolo Fortich
• Maramag
• Pangantucan
• Quezon
Kalingalan Caluang
Ti Kalingalan Caluang ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Sulu iti Filipinas.
Bukidnon
Dagiti ili
• San Fernando
Matnog
Dagiti baranggay
• Sinang-Atan
Bukidnon
Dagiti ili
• Sumilao
Matnog
Dagiti baranggay
• Sinibaran
• Sulangan
• Tablac (Pob.)
• Tabunan (Pob.)
• Tugas
Romanisasion
thumb|150px|Mabalin a mairomanisado dagiti pagsasao kadagit adu a waya, kas iti naipakita ditoy iti [[Pagalagadan nga Insik|Insik a Mandarin]]
Pagsasao a Semelai
Ti pagsasao a Semelai ket ti pagsasao nga insasao babaen ti tattao a Semelai, ti maysa kadagiti sangapulo ket siam a grupo a tinawtawagan iti Orang Asli wenno "kasisigud a tattao" babaen ti gobierno ti Malaysia. Agtataeng dagiti Semelai iti rehion a pagbaetan ti Segamat (Johor) ken ti Karayan Pahang idiay Pahang. Naidasig dagiti Semelai a kas Proto-Malayo, ti maysa kadagiti tallo a kategoria nga opisial a pakabingbingayan ti Orang Asli, uray no ti pagsasao a Semelai ket maysa a pagsasao nga Austroasiatiko, bayat a dagiti sabali a grupo ket naidasigda a kas "Proto-Malayo" ket agsasaoda iti sasao nga Austronesio nga asideg a kabagian ti Malayo.
Romanisasion
Ti Romanisasion wenno Latinisasion iti lingguistika, ket ti panangibaliw iti panagsurat manipud iti sabali a sistema ti panagsurat iti sinuratan a Romano (Latin), wenno ti sistema a panagramid. Dagiti pamay-an iti romanisasion ket mairaman ti transliterasion, para iti panangirepresenta ti naisurat a teksto, ken ti transkripsion, para iti panangirepresenta ti naisasao a balikas, ken iti kombinasion iti dua. Dagiti pamay-an iti transkripsion ket mabalin a mabingbingay iti transkripsion a ponetika, a mangirehistro kadagiti ponema wenno dagiti yunit ti kaibuksilan ti semantiko iti bitla, ken iti ad-adu a nainget a transkripsion a ponetiko, a mangirehistro kadagiti uni ti bitla a mangraman iti presision.
Gresia
Ti Gresia (iti Griego: Ελλάδα, daan a forma: Ελλάς, Hellas), nga opisial a maawagan iti Helenika a Republika (Griego: Ελληνική Δημοκρατία, Ellinikí Dimokratía), ket maysa a pagilian iti umabagatan nga Europa iti murdong ti Peninsula ti Balkan. Kabeddengna dagiti pagilian ti Bulgaria, ti Republika ti Amianan a Macedonia, ken Albania iti amianan, ken ti Turkia iti daya. Adda met iti daya ti Gresia ti Baybay Egeo, ken ti Baybay Honiko ken Baybay Mediteraneo iti laud ken abagatan. Maibilbilang kas indayon ti Lumaud a sibilisasion ken ti nakaipasngayan ti demokrasia, ti Gresia ket addaan iti atiddog ken nabaknang a pakasaritaan ket ti kulturana ket nangimpluensia iti Europa, Amianan nga Aprika, ken ti Tengnga a Daya.
José Burgos
right|thumb|Ladawan ni Jose burgos librona nga "Ang Tunay Na Buhay"
Ni Jose Apolonio Burgos, (Pebrero 9, 1837-Pebrero 15, 1872), ket maysa nga Filipino-Espaniol a padi a kasali iti tallo a papadi a maaw-awagan iti "Gomburza" a binitay dagiti autoridad nga Espaniol iti Filipinas iti Bagumbayan, Manila idi maika-19 a siglo, iti pammabasol a kakumplotda iti Panagalsa iti Cavite nga inrusuat dagiti bumusbusor iti kolonial a turay nga Espaniol idi Enero 20, 1872 (da Padre Mariano Gomez ken Padre Jacinto Zamora dagiti kakaduana).
Nayanak ni Padre Burgos iti Vigan, Ilocos Sur. Maysa nga opisial nga Espaniol ti amana, ni Don Jose Tiburcio Burgos ken maysa a mestisa ti inana a ni Florencia Garcia. Nagbasa iti Colegio de San Juan de Letran ken iti Unibersidad ti Santo Tomas a nakagun-odanna iti tallo a umuna graduado a grado nga addaan pammadayaw, dua a a masterado a grado ken dua a doktorado a grado. Inannongna ti umuna a misana iti Intramuros, Manila.
Pagsasao nga 'Are'are
Ti pagsasao nga 'Are'are ket insasao babaen ti tattao nga 'Are'are ti Is-isla Solomon. Daytoy ket insasao babaen dagiti agarup a 18,000 a tattao, a mangaramid daytoy iti maikadua a kadakkelan a pagsasao nga Oceaniko iti Solomon kalpasan ti Kwara'ae (manipud pay iti Malaita). Ti gatad ti pannakaammo iti panagbasa ken panagsurat para iti Are'are' ket agarup iti pagbaetan ti 30% ken 60% para kadagiti agsasao a kas umuna a pagsasao, ken 25%–50% para kadagiti agad-adal a kas maikadua a pagsasao. Adda dagiti paset ti Biblia a naipatarus iti pagsasao manipud idi 1957–2008.
Heograpiko a pannakaiwarwaras
Ti pagsasao ket kangrunaan nga insasao babaen ti tattao nga 'Are'are, iti akin-abagatan a parte ti isla ti Malaita, ken iti asideg nga Isla Abagatan a Malaita ken ti akindaya nga igid ti baybay ti Guadalcanal (ti Marau Sound, 60 km iti kaadayo), iti purpuro ti Is-isla Solomon. Dagiti agsasao ket agbibigda a kas mangnganup ken agrikulturista.
Dagiti dialekto
Ti pagsasao ket nabingbingay kadagiti dua a dialekto, ti maitutop nga 'Are'are ken Marau, a nisasao idiay Marau Sound iti akindaya a Guadalcanal. Sagpaminsan a naibilbilang ti Marau a kas sabali a pagsasao.
Gramatika
Ti pagsasao ket agus-usar iti urnos iti suheto–berbo–banag.
Magallanes, Sorsogon
Ti Magallanes ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Sorsogon iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Magallanes ket politikal a nabingbingay iti 34 a barbaranggay.
• Anibong
• Bacalon
• Bacolod
• Banacud
• Biga
• Behia
• Binisitahan del Norte
• Binisitahan del Sur
• Biton
• Bulala
• Busay
• Caditaan
• Cagbolo
• Cagtalaba
• Cawit Extension
• Cawit Proper
• Hubo
• Incarizan
Papa Alejandro II
Ni Papa Alejandro II (pimmusay 21 Abril 1073), naipasngay a kas ni Anselmo da Baggio, ket isu ti Papa manipud idi 1061 aginggana idi 1073.
Magallanes, Sorsogon
Dagiti baranggay
• Lapinig
• Magsaysay
• Malbog
• Pantalan
• Pili
• Poblacion
• Salvacion
• Santa Elena
• Siuton
• Tagas
• Tulatula Norte
• Tulatula Sur
Alexander Gesmundo
Ni Alexander Gahon Gesmundo ket agserbi a kas ti Pangulo ti Hustisia ti Filipinas manipud idi Abril 5, 2021. Sinukatanna ni Diosdado Peralta, a nasapa a nagretiro idi Marso 27, 2021. Isu ket dati a nagserbi a kas maysa a Katakunaynay a Hustisia ti Kangatuan a Korte ti Filipinas manipud idi 2017 aginggana idi 2021.
Biograpia
Ni Gesmundo ket ti maikapat a pangulo ti hustisia nga indutok babaen ni Presidente Rodrigo Duterte ken ti maikatlo nga Ateneano nga agtakem iti puesto ti nangato a tribunal.
Nagadal ni Hepe ti Hustisia Gesmundo iti Bachelor of Science iti Ekonomika iti Lyceum of the Philippines University kbayatan a naggun-od iti grado ti linteg manipud iti Unibersidad ti Ateneo de Manila idi 1984 ken nakapasa iti Bar ti Filipinas idi Abril 1985.
Nangrugi isuna a nagtrabtrabaho a kas maysa nga abogado ti bista iti Opisina ti Solisitor Heneral (Office of the Solicitor General-OSG) idi 1985 ken nagunggunaan idi iti Kapatgan a Solisitor kalpasan ti tallo a tawen.
Isu ket adda idi iti maikadua a pannakaidutok a kas komisioner ti Presidensial a Komision iti Nasayaat a Gobierno manipud idi Hulio 17, 1998 aginggana idi Pebrero 15, 2001.
Idi Agosto 2002, naital-o isuna a kas katakunaynay a solisitor heneral. Nagtultuloy isuna a nagserbi iti iti OSG aginggana idi Oktubre 2005.
Kalpasan dagiti 20 a tawen iti OSG, naidutok isuna kas maysa a katakunaynay a hustisia ti Sandiganbayan idi Oktubre 15, 2005, ken kalpasanna a kas maysa a mangipangulo ti maikapito a dibisionna ken kumadua a mangipangulo ti Committee on Rules.
Idi Agosto 14, 2017, nagbalin ni Gesmundo ti maika-178 a mahistrado ti Kangatuan a Korte, ken nagtakem iti puesto a binakante babaen ni Hustisia Jose C. Mendoza a nakaabot iti nasken a tawen iti panagretiro.
Pagsasao a Baelelea
Ti pagsasao a Baelelea (Mbaelelea) ket ti pagsasao nga Abagatan a daya a Solomoniko ti Malaita.
Papa Victor
Ti Papa Victor ket mabalin a mangitudo ti:
Adda dagiti dua a kontrapapa a tinawtawagan ti Victor IV.
Louise Fletcher
Ni Estelle Louise Fletcher ket maysa a nangabak iti Gunguna ti Akademia nga Amerikana nga aktres iti pelikula ken telebision. Isu ket immuna a nagparang iti serye ti telebision iti Maverick idi 1959 sakbay a nagarte iti Thieves Like Us (1974) ni Robert Altman. Ti simmaruno a tawen, nakagun-od ni Fletcher iti sangalubongan a pannakabigbig para iti panangiladawanna a kas ni Nurse Ratched iti pelikula ti 1975 iti One Flew over the Cuckoo's Nest ken nangabakanna daytoy iti Kalaingan nga Aktres, Gunguna ti BAFTA para iti Kalaingan nga Aktres iti Pangyuna a Papel ken Gunguna ti Nabalitokan a Globo para iti Kalaingan nga Aktres. Isu ket nagbalin laeng nga iti maikatlo nga aktres a nangabak iti Gunguna ti Akademia, Gunguna ti BAFTA ken Gunguna ti Nabalitokan a Globo para iti kaikaisuna a panangiladawan, kalpasan ni Audrey Hepburn ken Liza Minnelli. Dagiti nadayeg a papelna iti pelikula ket mairaman ti Exorcist II: The Heretic (1977), Brainstorm (1983), Firestarter (1984), Flowers in the Attic (1987), 2 Days in the Valley (1996), ken Cruel Intentions (1999).
Karayan Yangtze
Ti Karayan Yangtze, wenno Chang Jiang (Mandarin ) ket isu ti kaatiddogan a karayan idiay Asia, ken ti maikatlo a kaatiddogan iti lubong. Daytoy ket agayus iti manipud kadagiti glasier idiay Banak ti Qinghai-Tibet idiay Qinghai nga agpadaya a bumallasiw ti abagatan a laud, tengnga ken akindaya a Tsina sakbay nga agayus idiay Baybay Daya a Tsina idiay Shanghai. Daytoy pay ket maysa kadagiti kadakkelan a karayan iti lubong babaen ti tomo ti panagayus. Ti Yangtze ket agayus ti maysa a panglima a kalawa ti daga ti Republika dagiti Tattao iti Tsína (PRC) ken ti labneng ti karayanna ket pagtaengan dagiti maysa a pagkatlo ti populasion ti Tsina.
No mairaman ti Karayan Duyaw, ti Yangtze ket isu ti kangrunaan a karayan iti pakasaritaan, kultura ken ekonomia ti Tsina. Ti nalames a Karayan Yangtze Delta ket agpatpataud ti ad-adu ngem 20% ti GDP ti Tsina. Ti Karayan Yangtze ket agay-ayus kadagiti nadumaduma a kita ti ekosistema ken kabukbukodanna pay a pagtaengan dagiti nadumaduma a endemiko ken dagiti nadangran a sebbangan a mairaman ti Insik a buaya ken ti esturion ti Yangtze. Para kadagiti rinibu a tawen, dagiti tattao ket inus-usarda ti karayan para iti danum, panagsibog, kinadalus, pagluganan, industria, panagmarka ti pagbeddengan ken gubat. Ti Penned ti Tallo a Baw-ang idiay Karayan Yangtze ket isu ti kadakkelan a hidro-elektriko nga estasion ti elektrisidad iti lubong.
Nagnagan
Ti nagan a "Yangtze", a nailetra pay iti "Yangtse" wenno "Yangzi", ket naala manipud iti lokal a nagan para iti maysa a gay-at iti akin-baba a Yangtze idiay asideg ti Yangzhou.
Ti "Yangzi" ket isu idi ti nagan ti purok ken ti lugar ti maysa a taga-ugma a pagballasiwan ti balsa, ken ti "Jiang"  ken maysa kadagiti Insika balikas para iti karayan. Idi maiak-13 a siglo, ti nadayeg nga opisial ti Song a Dinastia, a ni Wen Tianxiang ket nangsurat ti maysa a daniw a natituluan iti Yangzi Jiang. Kalpasanna, dagiti Lumaud a Misionario ket nangngegda ti nagan ken impakatda iti intero a karayan.
Dagiti akinruar a silpo
Palko ti Karayan Yangtze
Papa Eugenio
Ti Papa Eugenio ket mabalin a mangitudo ti:
1872
Ti 1872 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Lunes iti kalendario a Gregoriano.
Sasmuan
Ti Sasmuan ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Pampanga iti Filipinas.
1872
Hulio–Disiembre
thumb|right|140px|[[Calvin Coolidge]] thumb|right|140px|[[Roald Amundsen]]
Sasmuan
Dagiti baranggay
Ti ili ti Sasmuan ket nabingbingay a politikal iti 12 a barbaranggay.
1872
Pimmusay
thumb|right|140px|[[Jose Burgos]]
Sasmuan
Dagiti baranggay
• Batang 1st
• Batang 2nd
• Mabuanbuan
• Malusac
• Santa Lucia (Poblacion)
• San Antonio
• San Nicolas 1st
• San Nicolas 2nd
• San Pedro
• Santa Monica
• Santo Tomas
• Sebitanan
Sangalubongan a Tignay ti Nalabbasit a Krus ken Nalabbasit nga Immindayon
Ti Sangalubongan a Tignay ti Nalabbasit a Krus ken Nalabbasit nga Immindayon ket maysa a sangalubongan a tignay ti humanitariano nga addaan kadagiti agarup a 97 a riwriw a boluntario, kamkameng ken empleado iti sangalubongan a nabangon tapno masalakniban ti biag ken salun-at ti tao, tapno maikeddeng ti panagrespeto para kadagiti amin a parsua a tao, ken tapno mapawilan ken mapedpedan ti panagsagsagaba ti tao, nga awan ti aniaman a diskriminasion a naibatay iti pakipagilian, puli, seksual nga orientasion, sekso, henero nga identidad, dagiti relihioso a pammati, klase, pakikaduaan, wenno dagiti politikal a panirigan.
Papa Calixto
Ti Papa Calixto ket mabalin a mangitudo ti:
Pagsasao a Mah Meri
Ti pagsasao a Mah Meri, ammo pay a kas Besisi ken Betise’, ket ti maysa nga aborihinal a pagsasao a Mon–Khmer a naisasao idiay Malaya. Daytoy laeng ti kasta a pagsasao a naisasao iti aplaya, idiay Malaka iti ruar ti kapitolio ti Kuala Lumpur. Umad-adu ti bassit a bilang dagiti agsasao. Ti diksionario ti pagsasao a Mah Meri nabiit nga insurat babaen ni Nicole Kruspe.
Papa Honorio
Ti Papa Honorio ket mabalin a mangitudo ti:
Papa Pascual
Ti Papa Pascual ket mabalin a mangitudo ti:
Mannaniw
Ti maysa a mannaniw ket autor ti dandaniw, wenno iti sabsabali pay a forma ti daniw a kas koma iti dramatico a verso. Dagiti mannaniw ket masansan a maibilang a managpartuat a managpanunot wenno mannurat.
Papa Celestino
Ti Papa Celestino ket mabalin a mangitudo ti:
Papa Anastasio
Ti Papa Anastasio ket mabalin a mangitudo ti:
Danaw Napalit
Ti Danaw Napalit ket ti bassit a tektoniko a danaw a mabirukan kadagiti bantay ti tengnga a probinsia ti Bukidnon iti Filipinas. Daytoy ket mabirukan bassit iti ruar ti Kabambantayan ti Kalatungan.
Hagåtña, Guam
Ti Hagåtña (panagbalikas ), sigud idi ti Agana  ken iti Agaña, ket isu ti kapitolio ti teritorio ti Estados Unidos iti Guam. Isu ti maikadua a kabassitan a purok ti isla babaen ti kalawa ken populasion. Manipud idi maika-18 a siglo aginggana ti tengnga ti maika-20 a siglo, isu daytoy ti sentro ti populasion ti Guam. Tatta nga aldaw, ti Hagåtña ket kadagiti kangrunaan a komersio a distrito iti isla ken ti tugaw ti giobierno.
Pagsasao a Chaura
Ti pagsasao a Chaura, wenno Tutet, ket maysa kadagiti sasao a Nicobares a naisasao idiay Is-isla Nicobar. Daytoy ket addaan kadagiti agarup a 2,000 nga agsasao manipud idi 2000.
Unibersidad ti Ateneo de Manila
Ti Unibersidad ti Ateneo de Manila (Ateneo de Manila University/Pamantasan na Ateneo de Manila) ket maysa a pribado nga unibersidad a tartarawidwidan ti Kagimongan ni Jesus (Jesuita) iti Filipinas. Masarakan ti kangrunaan a campusna iti Loyola Heights iti Siudad ti Quezon, Metro Manila. Ididiayana dagiti programa iti benbenneg ti elementaria, sekondaria, kolegio, graduado, ken post-graduado iti nadumaduma a paglaingan a kas iti ar-arte, humanidades, komercio, linteg, siensia sosial, teolohia, ken dagiti puro ken aplikado a siensia.
DVD
Iti damdamona, ti pangyababaan a DVD ket "Digital Video Disc" (Dihital a disk ti video) iti Ingles, gapu ta ti immuna a linaon dagiti disk ket video. Ngem intono kua, software, file, ladawan ken dadduma pay ti nababbael a linaon; pinanagananda iti "Digital Versatile Disc" (Dihital a disk ti addu nga aramat). Iti agdama, DVD lattan; awanen ti kaipapanan dagitoy tallo a letra, ngem daydaytoy a kita ti disk.
Ti DVD ket pormato ti pamay-an ti pannakaidulin iti disk nga optikal a makapagidulin iti datos, pati pelikula ti nangatngato a kita ti video ken audio. Uma-arrngi ti DVD ken ti CD ta pareho ti pisikal a pakarukudanda, ngem nayencode ti DVD babaen ti sabali a pormato ken iti nangatngato a puskol para iti datos. Ti ofisial a panangdutok ti DVD ket tinartaripato ti gunglo a DVD Forum.
Pagsasao a Baeggu
Ti pagsasao a Baeggu (tinawtawagan pay a kas Baegu wenno Mbaenggu) ket insasao babaen dagiti indihenio a tattao iti Isla Amianan a Malaita iti Is-isla Solomon. Adda dagiti 5,900 a tattao idi 1999 a makaammo nga agsao iti pagsasao. Ti pagsasao ket kaaduan a maawatan iti Baelelea, To'aba'ita, ken Lau.
Universidad ti De La Salle
Ti Universidad ti De La Salle (De La Salle University (DLSU)) ket maysa a Cristiano nga universidad iti Manila, Filipinas ken maysa kadagiti kangrunaan nga institusion ti nangatngato nga edkasion iti pagilian. Binangon idi 1911 dagiti Brothers of Christian Schools (Fraternum Christianarum Scholarum), manipud iti inspirasion iti biag ken obra ni San Juan Bautista ti De La Salle. Masarakan ti universidad iti Malate, maysa a distrito ti Ciudad ti Manila.
Papa Adriano
Ti Papa Adriano ket mabalin a mangitudo ti:
Tuvalu
Ti Tuvalu, dati nga ammo a kas ti Is-isla Ellice, ket ti isla a pagilian ti Polinesia a mabirukan idiay Taaw Pasipiko, iti tengnga a pagbaetan ti Hawaii ken Australia. Daytoy ket buklen dagiti tallo nga isla ti raw-ang ken dagiti innem a pudno nga atol a naiwarwaris iti pagbaetan ti latitud ti 5° aginggana ti 10° abagatan ken longitud ti 176° aginggana ti 180°, iti laud ti Internasional a Linia ti Petsa. Dagiti kaasitgan a kaarubana ket ti Kiribati, Nauru, Samoa ken Fiji. Ti Tuvalu ket addaan iti populasion iti 10,837 (senso idi 2012). Ti dagup a kalawa ti daga dagiti isla ti Tuvalu ket.
Nitroheno
Ti nitroheno ket maysa a kadawyan nga elento iti law-ang, a nakarkulo iti agarup a pagkapito iti dagup a kaadu iti bukod tayo nga ariwanas ken ti sistema a solar. Iti irurumsuana idiay ket naipanunutan a gapuanan ti sintesis babaen ti panaglunag manipud iti karbon ken hidroheno kadagiti supernova. Gapu ta nalaka a panagbalbaliw ti elemento a nitroheno ken dagiti kadawyan a kompuestona nga addan ti hidroheno ken oksiheno, ti nitroheno ket kadawyan a basbassit a mabirukan kadagiti kabatbatoan a planeta iti kaunega ti sistema a solar, ken daytoy ket minaig a narasay nga elemento ditoy Daga. Nupay kasta, a kas ti kaso iti Daga, ti nitróheno ken dagiti kompuestona ket kadawyan a rumsua a kas dagiti alingasaw iti tangatang dagiti planeta ken bul-bulan nga addaan iti tangatang.
Adu kadagiti naipangpangruna iti industria a kompuesto, a kas ti amoniako, nitriko nga asido, organiko a nitrato (dagiti propulsor ken dagiti panagbumtak), ken dagiti sianuro, ket aglaon ti nitroheno. Ti patingga a napigsa a panagpiansa ti elemento a nitroheno ket iturayanna ti nitroheno a kimika, a punganay ti panagrigat para iti organismo ken industria iti panagbettak ti piansa ti panagibaliw  kadagiti mausar a kompuesto, ngem daytoy pay ket agibibbet ti adu a pakadagupan iti kadawyan a maus-usar nga enerhia no dagitoy a kompuesto ket mapuoran, bumtak, wenno agsubli a malungsot iti alingasaw a nitroheno.
Ti nitroheno ket rumsua kadagiti amin nga agbibiag nga organismo, kangrunaan kadagiti amino nga asido ken isunga dagiti protina ken dagiti nukleiko nga asido (DNA ken RNA). Ti bagi ti tao ket aglaon ti agarup a 3% babaen ti kadagsen ti nitroheno, ti maikapat a kaaduan nga elemento kalpasan ti oksiheno, karbon, ken hidroheno. Ti nitróheno ket agtaeng iti kimiko a patakder kadagiti gangani amin a neurotransmisor, ken daytoy ket naisangayan a komponente dagiti alkaloide, dagiti biolohiko a molekula a napataud a kas dagiti maikadkadua a metabolito babaen kadagiti adu nga organismo. Ti nitroheno a siklo ket ilawlawagna ti panaggunay ti elemento manipud iti angin a mapan iti biospera ken dagiti organiko a kompuesto, ken ti panagsubli ti tangatang. Dagiti sintetiko a napataud a nitrato ket nagruna a nailimug dagiti industria nga abuno, ken nangruna a pagrugitan a gapunan ti eutropisasion kadagiti sistema ti danum.
Mankomunidad ti Pagpagilian
Ti Mankomunidad ti Pagpagilian, kadawyan a tinawtawagan a kas ti Mankomunidad ken dati a tinawtawagan a kas Britaniko a Mankomunidad, ket maysa a intergobernamental a gunglo dagiti 54 a nawaya nga estado a kameng. Amin a kameng malaksid ti Mozambique ken ti Rwanda ket paset idi ti Britaniko nga Imperio, a nakaaramidan ti Mankomunidad.
Dagiti estado a kameng ket agtitinnulongda iti kaunegan a batayan dagiti sapasap a pateg ken dagiti gandat, a kas naibagbaga iti Deklarasion ti Singapur. Dagitoy ket mangiraman ti panagiyaddang ti demokrasia, dagiti karbengan ti nagtagitaoan, nasayaat a panaturay, ti alagaden ti linteg, waya ti agmaymaysa a tao, egalitarianismo, nawaya panagtagilako, multilateralismo ken kappia iti lubong. Ti Mankomunidad ket saan a maysa a politikal a kappon, ngem maysa a intergobernamental a gunglo nga agraman kadagiti pagilian nga addaan kadagiti nadumaduma a pakaammuan iti sosial, politika ken ekonomia ken naikedkeddeng nga agpapada iti kasasaad. Kadagiti pakikuyogan ti pagbibingayan a pateg, ti Mankomunidad ket makibinningay kadagiti napigsa a pannakisilpo iti panagtagilako; ti panagtagilako kadagiti sabali a kameng ti Mankomunidad ket naipakpakita nga agpakatlo aginggana iti kagudua kadagiti saan a naikameng.
Pagsasao a Birao
Ti pagsasao a Birao (Mbirao) ket ti pagsasao nga Abagatan a daya a Solomoniko ti Guadalcanal.
Pagsasao a Dabawenio
Ti Dabawenio (wenno Davawenyo ken Davaoeño) ket ti kangrunaan a pagsasao ti Rehion ti Davao ti Mindanao idiay Filipinas. Segun ti Ethnologue, daytoy ket ti "sintesis" ti Tagalog, Cebuano, ken dagiti dadduma pay a sasao a Bisaya.
Pagsasao a Bauro
Ti pagsasao a Bauro, wenno Tairaha, ket ti pagsasao ti pamilia a San Cristobal, nga insasao iti tengnga a parte ti isla ti Makira, ti dati nga ammo a kas San Cristobal iti Is-isla Solomon.
Pontevedra
Ti Pontevedra ket siudad iti probinsia ti Pontevedra iti Espania. Idi 1 Enero 2021 ti populasion ti siudad ti Pontevedra ket 84,830.
Siudad ti Batikano
Ti Siudad ti Batikano wenno Estado ti Siudad ti Batikano, iti Italiano opisial a ti Stato della Città del Vaticano, ket maysa a napalikmutan ti daga a naturay nga siudad-estado a ti teritoriona ket buklen iti nadidingan nga enclave ti kaunegan ti siudad ti Roma, Italia. Adda daytoy ti kalawa ti agarup a, ken ti populasion iti sumorok a 800. Daytoy ket mangaramid ti Siudad ti Batikano ti kabassitan a naturay nga estado iti lubong babaen ti kalawa ken populasion.
Ti Estado ti Siudad ti Batikano ket nabangon idi 1929 babaen ti Laterano a Tulag, a pinirmaan babaen ti Sekretario Kardinal ti Estado a ni Pietro Gasparri, para ken ni Papa Pio XI ken babaen ti Kangrunaan a Ministro ken Daulo ti Gobierno a ni Benito Mussolini para ken ni Ari Victor Emmanuel III ti Italia. Ti Estado ti Siudad ti Batikano ket naisangsangyan manipud iti Santa Sede, a napetsaan daytoy manipud idi nasapa a Kristianidad ken isu ti kangrunaan a episkopal a sede dagiti 1.2 bilion a Latin ken ti Dumaya a Katoliko a kumapkappon iti sangalubongan. Dagiti bilin iti Siudad ti Batikano ket naipablaakda iti Italiano; dagiti opisial a dokumento iti Santa Sede ket kangrunaan a maited iti Latin. Dagitoy dua nga entidad ket adada dagiti naisangsangyan a pasaporte: ti Santa Sede, a saan a maysa a pagilian, ket agitited laeng iti diplomatiko ken serbisio a pasaporte, a ti Estado ti Siudad ti batikano ket agitited iti kadawyan a pasaporte. Nga iti tunggal maysa a kaso ket agitited laeng iti bassit a pasaporte.
Ti Laterano a Tulag idi 1929, a nangisangpet ti irurumsua ti siudad-estado, ket mangisao a ka kas ti baro a panakapartuat (Pangyuna ken Artikulo III), a saan a pakakitaan dagiti dakdakkel a Papa nga Estado (756–1870) a sigud idi a nagsakup ti kaaduan iti tengnga nga Italia. Kaaduan kadagityo a teritorio ket nasagepsep iti Pagarian ti Italia idi 1860, ken ti maudi a paset, ti siudad iti Roma nga adda ti Lazio, kalpasan ti sangapulo a tawen, idi 1870.
Lugus
thumb|270px|Eskuela ti Elementaria ti Mangkallay Ti Lugus ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Sulu iti Filipinas.
Siudad ti Batikano
Ti Siudad ti Batikano ket maysa a eklesiastiko wenno saserdote-a monarkiko nga estado, a tinurayan babaen ti Obispo iti Roma—a ti Papa. Dagiti kangatuan nga opisio ti estado ket dagiti Katoliko a klerigo a nagtaud kadagiti nadumaduma a pagilian. Daytoy ket naturay a teritorio iti Santa Sede (Sancta Sedes) ken ti lokasion ti pagtaengan ti Papa, a matawtawagana ti Apostoliko a Palasio.
Lugus
Dagiti baranggay
Ti Lugus ket nabingbingay a politikal kadagiti 17 a barbaranggay.
Siudad ti Batikano
Dagiti Papa ket kadawyan a nagtaengda iti daytoy a lugar nga idi 1929 ket nagbalin a ti Siudad ti Batikano manipud idi pannakaisubli manipud iti Abinion idi 1377, ngem nagtaengda pay kadagiti napalabas a panawen idiay Quirinal a Palasio idiay Roma ken sabsabali pay a lugar. Kasisigudda, a nagtaeng idiay Laterano a Palasio idiay Turod ti Caelian idiay adayo a bangir iti Roma manipud iti Batikano. Ni Emperador Konstantino ket nangited iti daytoy a lugar ken ni Papa Miltiades idi 313. Ti pannakapirma dagiti nagtultulagan a nangibangon ti baro nga estado ket naaramid dita naudi a patakder, a nangited ti panakaipangato ti nagan iti Laterano a Tulag, a babaen ti pannakaaammo dagitoy.
Heograpia
thumb|300px|right|Ti panorama iti pagilian manipud iti tuktok ti Basilika ni San Pedro. Ti klima ti Batikano ket kapadpada ti Roma; a kalalaiganna, a Mediteraneo a klima nga adda ti nalanay, a panagtutudo iti kalamiisan a tiempo manipud iti Septiembre aginggana ti tengnga ti Mayo ken napudot, a namaga a kalgaw manipud iti Mayo aginggana ti Agosto. Adda pay dagiti lokal a langlanga, a naipangpangruna ti angep ken linnaaw, a pinataud babaen ti naisangsangayan a kinadakkel ti Basilika ni San Pedro, ti kangato, dagiti burayok ken ti kadakkel ti nasimiento a kuadrado.
Lugus
Dagiti baranggay
• Alu-Duyong
Siudad ti Batikano
Heograpia
Idi Hulio 2007, ti Batikano ket immannurot nga agbalin ti immuna a karbon nga agmangngamangnga nga estado. Planoda a magun-od daytoy babaen ti panagtangdanan ti panagipugso ti karbona dioksido nga adda ti panakapartuat iti Kabakiran a Klima ti Batikano idiay Hungria.
Lugus
Dagiti baranggay
• Bas Lugus
• Gapas Rugasan
• Gapas Tubig Tuwak
• Huwit-huwit Bas Nonok
• Huwit-huwit Proper
Yot
Ti yot (panagyot) wenno iyot wenno panaginnala, panagkanaig, panaginnayat (English: copulation, sexual intercourse; Tagalog: kantot, pagtatalik) ket ti panagtipon wenno panagnaig dagiti akinruar a sexual a mabagbagi ti dua nga organismo nga ay-ayup para iti panagpaadu a sexual ken para iti akin-uneg a fertilisasion (ti pannakapataba ti itlog iti uneg dagiti organismo. Dagiti dua nga organismo ket mabalin nga agduma a sex wenno maysa a hermaphroditico a kas koma iti bisukol).
Lugus
Dagiti baranggay
• Kutah Parang
Yot
Maysa a pagarigan ti ay-ayup a makapagpaadu babaen ti internal a fertilisasion ket dagiti insekto. Ti babai nga insekto a makiinnala ket awatenna ti kapsit manipud iti kimmot ti lalaki nga insekto.
Gunglo ti Pagpagilian nga Agiluluwas ti Petrolio
Ti GPAP (nalatlatak a tinawtawagan ti Ingles iti OPEC; ) ket isu ti Gunglo ti Pagpagilian nga Agiluluwas ti Petrolio. Daytoy ket maysa a kartel ti petrolio a ti gandatna ket ti mangurnos kadagiti annuroten dagiti agpatpataud ti petrolio a pagpagilian. Ti gandatna ket ti mangikeddeng ti natalinaay a matgedan kadagiti estado a kameng ken ti natalged a paayniti petrolio kadagiti agib-ibus. Dagiti mangipuon kadagiti tignay ti petrolio ket mabalinda a makagun-od ti nasayaat a pannakaisubli dagiti puonanda.
Yot
Adu met nga ay-ayup ti agpaadu babaen ti akinruar a fertilisasion, kas kadagiti nababa a vertebrate (kas iti paltat) ken kaaduan nga amphibian. Dagiti akintengnga a vertebrate (dagiti lames) a sabsabali ngem iti paltat, dagiti reptilia ken kaaduan a bilbillit, ket agpaaduda babaen ti akinruar a fertilisasion babaen ti panagyot a cloacal. Saan a kas kadagiti nangatngato a vertebrate nga agsipol babaen ti uki.
Iti tao ken dagiti kanaigna a hominid, ad-adda a maipakat ti termino a "yot" wenno "panagyot" wenno "coitus". Idinto nga ad-adda a maaramat dagiti termino a "sipol" wenno "panagsipol" wenno "panagdakay" no kadagiti ayup. Iti nalawlawa a kontexto, ti termino a "sexual a panaginnala wenno panagkanaig" ket mabalin a dumakamat wenno maipapan iti nadumaduma nga aramid a sexual.
Lugus
Dagiti baranggay
• Laha
• Larap
• Lugus Proper
• Mangkallay
• Mantan
• Pait
• Parian Kayawan
• Sibul
• Tingkangan
Luuk
Ti Luuk ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Sulu iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Luuk ket nabingbingay a politikal kadagiti 12 a barbaranggay.
• Bual
• Guimbaun
• Kan-Bulak
• Kan-Mindus
• Lambago
• Lianutan
• Lingah
• Mananti
• Niog-niog
• Tandu-Bato
• Tubig-Puti (Pob.)
• Tulayan Island
Departamento ti Huila
Ti Huila ket maysa kadagiti departamento ti Colombia. Daytoy ket mabirukan idiay abagatan a laud ti pagilian, ken ti kapitoliona ket ti Neiva.
Richard Gordon (politiko)
Ni Richard Juico Gordon ( idiay Castillejos, Zambales), ket maysa nga politiko iti Filipinas ken agdama a mangipangulo ti Philippine National Red Cross.
Departamento ti Huila
Heograpia
Ti abagatan ti departamento ket mabirukan idiay Masiff ti Colombia. Ti Kordiliera Oriental ket napartuat iti daytoy a lugar.
Pagsasao a Teressa
Ti pagsasao a Teressa, wenno Taih-Long, ket maysa kadagiti sasao a Nicobares a naisasao idiay Is-isla Nicobar iti India. Naiduma ti dialekto a Bompoka (Pauhut). Adda dagiti 2, 080 nga agsasao manipud idi 2001.
Pannakaidasig
Maitagikua ti Teressa iti sanga ti Nicobares ti sasao nga Austroasiatiko a mangporma daytoy iti subgrupo ti pagsasao a Chaura.
Departamento ti Huila
Heograpia
Ti Karayan Magdalena (makunkuna pay a kas ti Karayan Yuma) ket isu ti kadakkelan a karayan ti Colombia, ket mabirukan pay daytoy idiay departamento ti Huila. Adda dagiti nangruna nga ili ti Huila ket mabirukan idiay Tanap ti Karayan Magdalena. Ti Betania ket maysa a penned a mabirukan idiay Karayan Magdalena. Ti maysa pay a dakdakkel a penned, ti El Quimbo, ket naplanplano pay iti daytoy a karayan.
Pagsasao a Maguindanao
Ti Maguindanaon ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio nga insasao iti kaaduan a populasion ti Maguindanao idiay Filipinas. Daytoy ket naisasao pay babaen dagiti adu a minoridad kadagiti nadumaduma a parte ti Mindanao kas dagiti siudad ti Zamboanga, Davao, ken General Santos, ken dagiti probinsia ti Amianan a Cotabato, Sultan Kudarat, Abagatan a Cotabato, Sarangani, Zamboanga del Sur, Zamboanga Sibugay, ken ti pay Metro Manila.
Sasao a Tengnga a Nicobares
Ti sasao a tengnga a Nicobares ket ti grupo ti sasao a Nicobares nga insasao babaen dagiti 10,000 a tattao (manipud iti senso idi 2001) iti Is-isla Nicobar. Dagiti karuay a naisasao kadagiti nadumaduma nga isla malaksid iti Trinket ket saanda nga agsisinnaranay a maawatan, ken maikeddengda a sabali a pagsasao:
Listaan dagiti timbengan ti oras ti UTC
Daytoy ket listaan iti sona ti oras, nailasin babaen ti timbengan ti oras manipud ti Panagpapada ti Sangalubongan nga Oras (UTC). Dagiti Pagilian ken rehion nga agobserba kadagiti sona ket nailista iti baba. Daytoy ket agited laeng ti agdama a timbengan. Para kadagiti adadu pay a salaysay ken pakasaritaan a paammo, dagitoy a sona ket masapul a maibingingay. Ti maysa a listaan a makaaramid ti kastoy ket ti Listaan dagiti tz database a sona ti oras.
Santa Rosa, Laguna
Ti Santa Rosa ket maysa a primera klase a siudad iti probinsia ti Laguna iti Filipinas.
Listaan dagiti timbengan ti oras ti UTC
Dagiti rehion a namarkaan ti tanda asinambituen ((* wenno **) ket obserbaanda ti oras a panagin-inut ti lawag: agnayon ti maysa nga oras iti kalgaw (* para iti kalgaw ti Akin-amianan a Hemisperio, ** para iti Akin-abagatan a Hemisperio). Paammo, addan dagiti lokasion nga agususar ti GMT (Greenwich Mean Time) a saan nga ti UTC (Coordinated Universal Time (UTC)) iti panagipalpalawag iti lokal nga oras. Para iti pannakaipanggep iti daytoy a pakabuklan, ti pannakaigiddiat ket saan a inkaskaso.
Addaan met dagiti sona nga addaan ti amianan ken ti abagatanda idiay tengnga a Pasipiko ket aggiddiat ti 24 nga oras:addaan ti agpadpada nga oras iti aldaw ngem aggiddiat da babaen ti maysa a sibubukel nga aldaw. Ti dua a patingga a sona ti oras ti Lubong (ti dua ket idiay tengnga a Pasipiko) ket aggiddiat da ti 26 nga oras. Ti maysa a kadawyan nga aldaw ket masapsapa a mangrugi kadagiti pagilian nga addaan ti positibo nga UTC a supli. Isu nga ti umuna a rumsuan ti maysa a petsa ket idiay to UTC+14 ken ti kinaudi iti kapadana a petsa ket ti UTC-12. Daytoy ket agited ti makaay-ayo a langa nga ti agdama a maysa nga oras ti tunggal maysa nga aldaw addan da ti tallo a sabsabali a pet-petsa nga inus-usar iti lugar ti lawlaw a lubong, a kas pagarigan, iti 10:30 UTC Lunes idiay Is-isla ti Line ket aldawen ti Martes (UTC+14;lokal nga oras 00:30) bayat nga Dominggo idiay Amerikano a Samoa (UTC-11; lokal nga oras 23:30).
Santa Rosa, Laguna
Dagiti baranggay
• Aplaya
Listaan dagiti timbengan ti oras ti UTC
Dagiti pangyababan ti sona ti oras ket kadawyan a pannaka-ugali, saan a kalintegan - dagiti nailista ditoy ket addaan laeng iti Inggles ken kasla laeng preperensia. Dagiti Inggles a sona ti oras dita baba ket kadawyan nga para kadagiti agsasao ti Inggles a luglugar. thumb|800px|center|Mapa ti Pagalagadan ti Sona ti Oras
Santa Rosa, Laguna
Dagiti baranggay
• Balibago
Listaan dagiti timbengan ti oras ti UTC
UTC−11:00, X
Dagiti kangrunaan a siudad: Pago Pago, Alofi
UTC−10:00, W
Dagiti kangrunaan a siudad: Papeete, Avarua, Adak, Honolulu
Santa Rosa, Laguna
Dagiti baranggay
• Dila
Departamento ti Guainía
Ti Guainía (Pagsasao a Yira : Daga ti adu a dandanum) ket maysa a departamento ti Colombia. Daytoy ket mabirukan idiay daya ti pagilian, a pagbeddenganna ti Venezuela ken Brasil. Ti kapitolion ket ti Inirida. Idi 1963 ti Guainía ket naisina manipud iti Vaupés. Ti akin-amianan a paset ken ti Karayan Inírida ket mairamnda idiay labneng ti karayan Orinoco; ti natidda ket paset ti Amasonia. Ti Karayan Guaviare ket isu ti kangrunaan ti kolonisasion, adu kadagiti kolono ket nanipudda idiay sona ti Colombiano nga Andina, a kaaduan kaniada ket nanipud idiay Boyacá. Dagitoy ket sinarsaruno babaen dagiti llaneros, a tattao manipud kadagiti Akindaya a tanap. Ti kangrunaan a populasion ket buklen babaen dagiti Patneng nga Indiano, ti dakkel nga etniko a grupo ket dagiti Puinave (manipud iti makú-puinave a pamilia) ken dagiti curripaco (manipud iti Arawak a pamilia). Addaan iti dagup a 24 nga etniko a grupo iti daytoy a departamento, adu kadagitoy ti agsasao kadagiti uppat nga Indiano a pagsasao malaksid ti Espaniol ken Portuges.
Santa Rosa, Laguna
Dagiti baranggay
• Dita
Departamento ti Guainía
Ti departamento ket ammo kadagiti maap-apit a koka ken ti kaadda dagiti gerila, ngem adu ti adda idiay Colombia ket saanda nga ikaskaso ti kapintas ti ladawan ti daga, dagiti nadumaduma a kita ti makmakan ken ti kinamanagsangaili dagiti Indiano. Ti kolonisasion, narko-trapiko ken gubat ket mangiyal-alis kadagiti kasisigud a populasion ken mangidurduron kadagitoy ti napilpilit a pannakaiyal-alis. Sakbay ti nadawel a panangpapatay ti Mapiripán, idiay asideg ti departamento ti Meta, daytoy a lugar idi ket isla ti kappia iti uneg ti naranggas a Colombia. Kalpasan ti 1996, ti pannakapadakkel kadagiti paramilitar a puersa ("bukod-a panagsalsalaknib") ket nangiturong kaniada idiay Karayan Guaviare ket ti nagliklikmutan ti Inírida. Ti kaadda tattan ti militar ti estado ket nangpapigsa ti panakatiliw ni Fernandinho Beira-Mar, ti maysa a Brasiliano a narkotrapiko, ket naikadayegan ti departamento kadagiti padpadamag.
Listaan dagiti timbengan ti oras ti UTC
UTC−09:30, V†
Dagiti kangrunaan a siudad: Taiohae
Santa Rosa, Laguna
Dagiti baranggay
• Don Jose
Listaan dagiti timbengan ti oras ti UTC
UTC−09:00, V
Dagiti kangrunaan a siudad: Anchorage, Hunioau, Mangareva
Departamento ti Guainía
Dagiti munisipalidad
Adda laeng ti maymaysa a munisipalidad ti Guainía: ti Inírida nga isu pay daytoy ti kapitoliona. Ti tidda ti teritorio ket nabingbingay kadagiti corregimientos departamentales, ti saan pay a napasingkedan a bilang gapu kadagiti suppiatan. Daytoy a kaso ket mapaspasamak laeng idiay Amazonas, Vaupés ken Vichada. Ti Barrancominas ket addaan iti maikadua a kaaduan ti populasion ket ti kangrunaan a korregimiento; daytoy ket mabirukan idiay Karayan Guaviare.
Santa Rosa, Laguna
Dagiti baranggay
• Ibaba
• Labas
Charlotte's Web (pelikula ti 1973)
Ti Charlotte's Web ket maysa nga 1973 nga animado a pelikula ti Amerikano a pinataud babaen dagiti Produksion ti Hanna-Barbera. Daytoy a pelikula ket naibatay manipud ti Charlotte's Web a libro idi 1952 ni E. B. White.
Departamento ti Guainía
Dagiti munisipalidad
Dagiti korregimientos ti Guainía ket:
Listaan dagiti timbengan ti oras ti UTC
UTC−08:00, U
Dagiti kangrunaan a siudad:: Seattle, Portland, San Francisco, Los Angeles, Las Vegas, Vancouver, Whitehorse, Tijuana
Santa Rosa, Laguna
Dagiti baranggay
• Macabling
• Malitlit
Pagsasao a Car
Ti pagsasao a Car ket ti kaaduan a naisasao a sasao a Nicobaresa naisasao idiay Is-isla Nicobar ti India.
Santa Rosa, Laguna
Dagiti baranggay
• Malusak (Poblacion)
• Market Area (Poblacion)
Listaan dagiti timbengan ti oras ti UTC
UTC−07:00, T
Dagiti kangrunaan a siudad: Denver, Phoenix, Ciudad ti Salt Lake, Calgary, Yellowknife, Hermosillo, Ciudad Juárez, Mazatlán
Pagsasao a Car
Uray no adayo a kabagian ti Bietnamis ken Khmer, daytoy ket tipolohiko nga ad-adu a kabagian ti asideg a sasao nga Austronesio a kas ti Nias ken Acehnes a pakaipormaanna daytoy iti lingguistiko a lugar.
Listaan dagiti timbengan ti oras ti UTC
UTC−06:00, S
Dagiti kangrunaan a siudad:: Belize City, Chicago, Dallas, Guadalajara, Guatemala City, Houston, Managua, Siudad ti Mehiko, Minneapolis, Monterrey, New Orleans, Regina, St. Louis, San José, San Salvador, Tegucigalpa
UTC−05:00, R
Dagiti kangrunaan a siudad: Boston, New York, Philadelphia, Washington, D.C., Atlanta, Miami, Cleveland, Cincinnati, Detroit, Lima, Ottawa, Montréal, Québec, Quito, Toronto, Bogotá, Havana, Port-au-Prince, Kingston, Iqaluit
UTC−04:30, Q†
Dagiti nangruna a siudad: Caracas
UTC−04:00, Q
Dagiti nangruna a siudad: Santiago de Chile, La Paz, San Juan de Puerto Rico, Rio Branco, Halifax
UTC−03:30, P†
Dagiti nangruna a siudad: Saint John's
UTC−03:00, P
Dagiti nangruna a siudad: Rio de Janeiro, Sao Paulo, Recife, Nuuk, Buenos Aires, Montevideo, Cayenne
''During 2011, UTC offset is UTC−03:00, because DST is applied on a trial basis year round. In 2012 its expected move back to UTC−04:00 due the southern hemisphere winter. ''
UTC−02:00, O
Dagiti nangruna a siudad: Vila dos Remedios, King Edward Point
UTC−01:00, N
Dagiti nangruna a siudad: Praia, Ponta Delgada
UTC±00:00, Z
Dagiti nangruna a siudad: London, Dublin, Abidjan, Casablanca, Accra, Lisbon
UTC+01:00, A
Dagiti nangruna a siudad: Amsterdam, Belgrade, Berlin, Budapest, Vienna, Prague, Brussels, Kinshasa, Lagos, Madrid, Paris, Zagreb, Rome, Estokolmo, Oslo, Warsaw, Skopje
Santa Rosa, Laguna
Dagiti baranggay
• Kanluran (Poblacion)
Listaan dagiti timbengan ti oras ti UTC
UTC+03:00, C
Dagiti nangruna a siudad: Nairobi, Baghdad, Khartoum, Mogadishu
Santa Rosa, Laguna
Dagiti baranggay
• Pook
Listaan dagiti timbengan ti oras ti UTC
UTC+03:30, C†
Dagiti nangruna a siudad: Tehran
Santa Rosa, Laguna
Dagiti baranggay
• Pulong Santa Cruz
Listaan dagiti timbengan ti oras ti UTC
UTC+04:00, D
Dagiti nangruna a siudad: Baku, Tbilisi, Yerevan, Dubai, Moscow
Santa Rosa, Laguna
Dagiti baranggay
• Santo Domingo
Listaan dagiti timbengan ti oras ti UTC
UTC+04:30, D†
Dagiti nangruna a siudad: Kabul
Santa Rosa, Laguna
Dagiti baranggay
• Sinalhan
Listaan dagiti timbengan ti oras ti UTC
UTC+05:00, E
Dagiti nangruna a siudad: Karachi, Lahore, Faisalabad, Tashkent
Gunglo ti Tulagan ti Amianan nga Atlantiko
Ti Gunglo ti Tulagan ti Amianan nga Atlantiko wenno naipangyababaan ti Ilokano iti GTAA (nalatlatak a tinawtawagan iti Ingles a kas ti NATO; ; Organisation du traité de l'Atlantique nord (OTAN)), makunkuna pay a ti (Amianan) Atlantiko a Kumaduaan, ket maysa nga intergobernamental a kumaduaan ti milisia a naibatay iti Tulagan ti Amianan nga Atlantiko a napirmaan idi 4 bril 1949. Ti gunglo ket buklenna ti maysa a sistema iti naurnong a panagsalaknib a ti maysa nga estado a kameng ket makitulag ti agsinnaranay a panagsalaknib iti panagsungbat ti maysa panagraut babaen ti ania man nga akin-ruar a partido. Ti kuartelna ket adda idiay Bruselas, Belhika, maysa kadagiti 28 nga estado a kameng iti ballasiw ti Amianan nga Amerika ken Europa, dagiti kabarbaro a kameng ket ti Albania ken Kroasia, dagitoy ket timmiponda idi Abril 2009. Adda pay dagiti 22 a pagpagilian a makibingbinglay iti "Pakikaduaan para iti Kappia", nga adda dagiti dadduma pay a 15 a pagpagilian a mairamraman kadagiti institutionalisado a programa ti dialogo. Ti naitiptipon a panag-gastos kadagiti amin a kameng ti NATO ket mangbukel ti agarup a 70% iti panag-gastos ti salaknib iti lubong.
Listaan dagiti timbengan ti oras ti UTC
UTC+05:30, E†
Dagiti nangruna a siudad: Ahmedabad, Bengaluru, Chennai, Colombo, Delhi, Hyderabad, Kolkata, Mumbai, Thiruvananthapuram
UTC+05:45, E†
Dagiti nangruna a siudad: Kathmandu, Pokhara
UTC+06:00, F
Dagiti nangruna a siudad: Astana, Almaty, Bishkek, Dhaka, Chittagong, Khulna, Sylhet, Thimphu
UTC+06:30, F†
Dagiti nangruna a siudad: Yangon, Mandalay
UTC+07:00, G
Dagiti nangruna a siudad: Jakarta, Bangkok, Phnom Pehn, Hanoi
UTC+08:00, H
Dagiti nangruna a siudad: Perth, Singapore, Kuala Lumpur, Denpasar, Krasnoyarsk
''Western Australia began a three-year trial of summer (daylight saving) time on Disiembre 3, 2006. Daylight saving time was used from October through March, with the late start in 2006 due to late passage of the relevant legislation. A referendum held on May 19, 2009 resulted in a majority vote against daylight saving, which is therefore not currently used in WA. The whole of the People's Republic of China has the same time, which makes this time zone exceptionally wide. In the extreme west of China the sun is at its highest at 15:00, in the extreme east at 11:00. It also means that on the short (76 km) frontier with Afghanistan, the official time change is 3 hours and 30 minutes. The two western autonomous regions of China, Xinjiang and Tibet, were in UTC+6 during the Republic era (1912–1949), but were moved to UTC+8 after the founding of the People's Republic of China in 1949. Today, residents of the two autonomous regions do everything 2 hours late. For example, lunch is at 14:00 and business hours end around 19:00.'' ''In 1904, Royal Observatory Hong Kong began to adopt Greenwich Mean Time as the basis for Hong Kong Time (8 hours in advance of Greenwich Mean Time). The practice pre-dates the establishment of Republic of China (1911) and People's Republic of China (1949). Prior World War II, the Hong Kong Time was determined by astronomical observations at the Observatory using a 6-inch Lee Equatorial and a 3-inch Transit Circle. Now, the current time can be obtained from the Observatory's Network Time Server .'' ''The more populous Peninsular Malaysia is geographically in UTC+7, but changed to UTC+8 in 1982 to follow that of Malaysian Borneo (which makes up only 20% of total population), so that the whole country lies in the same time zone. In 1895, when Japan took over the island of Taiwan (including the Pescadores), Taiwan was placed within Japan's Western Standard Time (UTC+8) along with the Yaeyama Islands and Miyako Island (now the southwestern part of Okinawa Prefecture, Japan). However, in 1937, Japan abolished its Western Standard Time so Taiwan then observed Japan Standard Time (UTC+09:00). Taiwan reverted back to UTC+08 after World War II with intermittent usage of daylight saving time until 1979. ''
UTC+08:45, H†
Dagiti nangruna a siudad: Eucla
UTC+09:00, I
Dagiti nangruna a siudad: Seoul, Tokyo
UTC+09:30, I†
Dagiti nangruna a siudad: Adelaide, Darwin