cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pakasaritaan
Ti pakasaritaan (manipud iti Griego ἱστορία - historia, a kayatna a sawen ket "panagsukimat, pannkaammo a naala babaen ti panagsukimat" ) ket maysa a sapasap a termino a mangibaga ti napalabas a paspasamak ken ti pay pannkaduktal, panangurnong, panagurnos, ken panangipakita ti pakaammo a maipanggep kadagitoy a pasamak. Daytoy a termino ket mangiraman ti kosmiko, heolohiko, ken pakasaritaan ti organiko, ngem kankanayon a maibagbaga ti kayatna a sawen ti pakasaritaan ti nagtagitaoan. Dagiti eskolar nga agsursurat ti pakasaritaan ket tinawtawagan a kas dagiti historiador.
Ti pakasaritaan ket mabalin pay a mangitudo ti akademiko a disiplina a daytoy ket agus-usar ti naratibo tapno mangkita ken mangusig ti panagsasaruno dagiti napalabas a paspasamak, ken padasenna a kitaen dagiti tabas ken gapuanan ken nagbanagan a panagikeddeng kadagitoy.
Don Carlos, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Pualas
Chang Myon
Nasapa a biag
Idi 1906, nangrugi a nagadal isuna idiay Incheon Parkmun Primary School (인천 박문 소학교;仁川博文小學校), ken nagturpos idi 1912. Kalpasanna nagadal idiay Incheon Public Simsang Elementary School (인천 공립 심상소학교, 仁川公立尋常小學校), ken nagturpos idi 1914. Kalpasan dayta nagbasa isuna idiay Suwon Agriculture High School (수원농업고등학교, 水原農業高等學校), ken nagturpos idiMayo 25, 1917. Idi Marso 1916, inasawana ni Kim Ok-yun. Nagannakda kadagiti innem a lallaki ken tallo a babbai.
Baguio
Dagiti baranggay
• Ferdinand (Happy Homes-Campo)
Don Carlos, Bukidnon
Dagiti baranggay
• San Antonio East
Pakasaritaan
Dagiti historiador ket sagpaminsanda a sinupsuppiatan ti kasasaad ti pakasaritaan ken ti serbina babaen ti pannakitungtungan ti panagadal ti disiplina a kas ti kabukbukodanna a gibus ken ti pamay-an ti panangited ti "perspektibo" kadagiti agdama a parikut.
Masiu
Ti Masiu ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Sur iti Filipinas.
Don Carlos, Bukidnon
Dagiti baranggay
• San Antonio West
Masiu
Dagiti baranggay
Ti Masiu ket nabingbingay a politikal kadagiti 35 a barbaranggay.
Don Carlos, Bukidnon
Dagiti baranggay
• San Francisco
Masiu
Dagiti baranggay
• Abdullah Buisan
Don Carlos, Bukidnon
Dagiti baranggay
• San Nicolas (Banban)
Myrtaceae
thumb|[[Pimenta dioica]]
Marantao
Dagiti baranggay
• Matampay
Don Carlos, Bukidnon
Dagiti baranggay
• San Roque
Masiu
Dagiti baranggay
• Alim Raya Caramian
Myrtaceae
Ti Myrtaceae wenno ti pamilia ti mirtus ket ti pamilia dagiti dicotyledon a mulmula a naikabil iti kaunegan ti urnos ti Myrtales. Ti Myrtus, pohutukawa, Pimenta racemosa, clove, bayabas, acca (feijoa), allspice, ken eucalyptus ket dagiti nadayeg a kameng ti daytoy a grupo. Amin dagiti sebbangan ket natarikayo, aglaon kadagiti kammasapulan a lana, ken addaan kadagiti parte ti sabong kadagiti bilang iti uppat wenno lima. Dagiti bulong ket kankanayon a berde, agsinnublat aginggana iti kaaduan nga agsumbangir, simple, ken kadawyan nga intero (kas ti awanan iti nangipenan a paraigid). Dagiti sabong ket addaan iti batayan a bilang dagiti lima a petalo, ngem adda met dagiti sabali a henero nga addaan iti bassit wenno awan. Dagiti estambre ket kadawyan a nalaka a makita, naraniag a namarisan ken adu.
Dibersidad
Dagiti kaudian a karkulo ket mangisingasing ti Myrtaceae a mangiraman kadagiti agarup a 5,950 a sebbangan kadagiti agarup a 132 a henero. Ti pamilia ket addaan iti adu a pannakaiwarwaras iti tropikal ken nabara- temperado a rehion iti lubong, ken sapasap kadagiti adu a lugar ti biodibersidad iti lubong. Dagiti henero nga addaan iti kapsular a bungbunga a kas ti Eucalyptus, Corymbia, Angophora, Leptospermum, ken Melaleuca ket awanda manipud iti Kaamerikaan, malaksid iti Metrosideros iti Chile ken Arhentina. Dagiti henero nga addaan iti nalasag a bungbunga ket kaaduan dagitoy iti akindaya nga Australia ken Malesia (ti ekosona ti Australasia) ken kadagiti Neotropiko. Ti Eucalyptus ket ti maysa kaaduan, ganggani a mabirukan iti amin a lugar a henero kadagiti ad-adu a mesiko a parte ti Australia ken sumakup iti amianan a manmano iti Filipinas. Ti Eucalyptus regnans ket ti katayagan nga agsabsabong a mula iti lubong. Dagiti sabali pay a nangruna a henero ti Australia ket ti Callistemon (bottlebrushes), Syzygium, ken ti Melaleuca. Dagiti sebbangan ti henero ti Osbornia, patneng iti Australasia, ket dagiti parakad. Ti Eugenia, Myrcia, ken Calyptranthes ket dagiti kadakkelan a henero kadagiti neotropiko.
thumb|300px|Ti naiwa a bunga ti [[Syzygium samarangense]] Iti pakasaritaan, nabingbingay ti Myrtaceae kadagiti dua a subpamilia. Ti subpamilia ti Myrtoideae (dagiti agarup a 75 a henero) ket nabigbiganda idi nga addan kadagiti nalasag a bunga ken agsumbangir, intero a bulbulong. Kaaduan dagiti henero iti daytoy a subpamilia ket addaan iti maysa kadagiti tallo a nalaka a mabigbigan a kita dagiti aanakan. Dagiti henero ti Myrtoideae ket mabalin a narigat a mailasin iti kaawan dagiti nataengan a bunga. Mabirukan ti Myrtoideae iti sangalubongan kadagiti subtropikal ken tropikal a rehion, a dagiti pagtengngaan ti dibersidad kadagiti Neotropiko, amianan-akindaya nga Australia, ken Malesia. Iti pakaigiddiatan, ti subpamilia ti Leptospermoideae (dagiti agarup a 80 a henero) ket nabigbigan idi a kas addaan iti namaga, dagiti mapisi a bunga (dagiti kapsula) ken dagiti bulong nga agkawikaw a naurnos wenno agsublat. Kaaduan a mabirukan ti Leptospermoideae iti Australasia, a ti tengnga ti dibersidad idiay Australia. Adu kadagiti henero iti Akinlaud nga Australia ket addaan kadagiti napabassit a bulong ken dagiti sabong ket kadawyan nga ad-adu iti habitat a xeric.
Ti pannakabingbingay Myrtaceae iti Leptospermoideae ken Myrtoideae ket kinarit idi babaen dagiti nadumaduma a mannurat, a mairaman da Johnson ken Briggs (1984), a nangilasin kadagiti 14 a tribu wenno dagiti klado iti kaunegan ti Myrtaceae, ken nabirukanda ti Myrtoideae a polipiletiko. Dagiti molekular a panagadal babaen dagiti nadumaduma a grupo dagiti mannurat, kas idi 2008, ket nangpasingked iti baccate (nalasag) a bungbunga a namindua a nagbaliw manipud kadagiti kapsular a bunga ken, a ks, ti dua a subpamilia a pannakaidasig ket saan a nasayaat a mangipakita ti pilohenetiko (= ebolusionario) a pakasaritaan ti pamilia. Isu nga adu kadagiti agtrabtrabaho ket agus-usarda itan ti kaudian a panagusig babaen ni Wilson et al. (2001) a kas ti maysa a pangiyunaan a punto para iti ad-adu pay a panagusig iti pamilia.
Dagiti henero ti Heteropyxis ken Psiloxylon ket naisinadan a kas sabali a pamilia babaen dagiti adu a mannurat kadagiti napalabas a panawen a kas Heteropyxidaceae ken Psiloxylaceae. Nupay kasta, ni Wilson et al. ket innayonda isuda iti Myrtaceae. Dagitoy dua a henero ket agdama a naipampamattian a dagiti kasapaan a rimsua ken sibibiag a tinaudan ti Myrtaceae.
Ti kaudian a panangidasig ket mangbigbig kadagiti 17 a tribu ken dagiti dua a subpamilia, ti Myrtoideae ken Psiloxyloideae, a naibatay iti maysa a pilohenetiko a panagusig iti plastid a DNA.
Adu kadagiti baro a sebbangan a tinawen a maipalpalawag manipud iti amin a sakup ti Myrtaceae. Kasta met dagiti baro a henero a ganggani a tinawen a maipalpalawag.
Pannakaidasig
Kas sursuroten ni Wilson (2011)
Subpamilia ti Psiloxyloideae
Subpamilia ti Myrtoideae
Ben Kingsley
Ni Apo Ben Kingsley (naiyanak a kas ni Krishna Bhanji; ) ket maysa nga Ingles nga aktor. Iti karerna nga agpaut kadagiti sumurok a 40 a tawen, isu ket nangabak iti maysa nga Oscar, Grammy, BAFTA, dua a Golden Globes ken Screen Actors Guild Award. Isuket ammo iti panagbidana a kas ni Mohandas Gandhi iti pelikula idi 1982 iti Gandhi, ken isu daytoy ti nangabakanna iti Kalaingan nga Aktor. Isu ket ammo kadagiti panangipapelna kadagiti pelikula ti Schindler's List (1993), Twelfth Night (1996), Sexy Beast (2000), Lucky Number Slevin (2006), Shutter Island (2010), Prince of Persia: The Sands of Time (2010), Hugo (2011), ken Iron Man 3 (2013).
Pakasaritaan
Dagiti sarita a sapasap iti naisangsangayan a kultura, ngem saan a nasuportaran babaen dagiti akinruar a taudan (a kas dagiti sarsarita a maipanggep kenni Ari Arturo) ket kadawyanda a naidasig a kas kultural a tawidan wenno dagiti sarsarita, gapu ta dagitoy ket saanda a suportaran ti "desinteresado a panagsukimat" a nasken iti disiplina ti pakasaritaan. Dagitipasamak nga adda sakbay ti naisursurat a rehistro ket naipanpanunotan a kas dagiti kaskbayan a pakasaritaan.
Baguio
Dagiti baranggay
• Harrison-Claudio Carantes
Masiu
Dagiti baranggay
• Alip Lalabuan
• Alumpang Paino Mimbalay
Don Carlos, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Sinangguyan
Pinakbet
Ti pinakbet (wenno pakbet, pinakebbet) ti kangrunaan a luto ti nateng dagiti Ilokano, malaksid iti dinengdeng wenno inabraw. Paria, tarong, okra, ken kamatis ti nangnangruna a ramen ti pinakbet a mailuto iti bugguong, marekaduan iti sibuyas, bawang, laya. Mabalin met latta a nayonan pay iti bunga ti sili, pallang, parda, utong, sabong ti alukon, bukel ti patani, kardis ken dadduma pay. Dadduma nga agpakpakbet, laokanda pay iti karabasa, bagas ti kamotit, aba, balinghoy, buga, wenno kamangeg.
Baguio
Dagiti baranggay
• Kabayanihan
Marantao
Dagiti baranggay
• Maul
Saturno (panangilawlawag)
Ti Saturno, ket isu ti maikanem a planeta manipud ti Init iti Sistema Solar.
Don Carlos, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Bismartz
Baguio
Dagiti baranggay
• Kayang-Hilltop
• Gabriela Silang
Saturno (panangilawlawag)
Ti Saturno ket mabalin pay a dumakamat kadagiti sumaganad:
Marantao
Dagiti baranggay
• Nataron
• Pagalongan Bacayawan
• Pataimas
Pakasaritaan
Ni Herodoto, ti maika-5 a siglo B.C. a Griego a historiador ket isu ti naipanpanunotan a kas ti "ama ti pakasaritaan", ken, mairaman ti kontemporariona a ni Tucidides, ket nangtulongda a nangporma kadagiti pundasion para iti moderno a panagadal ti pakasritaan ti nagtagitaon. Dagiti impluensiada ket timmulong a nagparang-ay kadagiti nadumaduma a kita ti panangipatarus ti kasasaad ti pakasaritaan a nagbalbaliw kadagiti napalpalabas a siglo ken agtultuloy nga agbalbaliw tatta nga aldaw. Ti moderno a panagadal ti pakasaritaan ket adu ti pannakasakupna, ken mangiraman ti panagadal kadagiti naisangsangayan a rehion ken ti panagadal kadagiti topiko wenno tematiko nga elemento ti naipakasaritaan a panagsuksukimat. Kankanayon a ti pakasaritaan ket naisursuro a kas paset ti kangrunaan ken sekondario nga edukasion, ken ti akademiko a panagadal ti pakasaritaan ket maysa a nangruna a disiplina kadagiti Unibersidad a panagad-adal.
Marantao
Dagiti baranggay
• Poona Marantao
• Punud Proper
• Tacub
Pakasaritaan
Etimolohia
thumb|Pakasaritaan babaen ni [[Frederick Dielman (1896)]] Ti naggapuan manipud iti *weid- "ammo" wenno "kitaen" ket naikeddeng manipud "iti naaramid manen nga etimon ti wid-tor ["ti maysa a makaammo"] (a maipada iti Ingles ti wit) ti supiho a sero-grado a porma ti PIE a ramut*weid- 'kitaen' ken maikabagian pay ti Griego a eidénai, ti pannakaammo".
Marantao
Dagiti baranggay
• Palao
• Banga-Pantar
• Batal-Punud
Baguio
Dagiti baranggay
• Liwanag-Loakan
Marantao
Dagiti baranggay
• Ilian
• Inudaran Loway
Masiu
Dagiti baranggay
• Amai Ditimbang Balindong
Baguio
Dagiti baranggay
• Malcolm Square-Perfecto
Masiu
Dagiti baranggay
• Amai Sindaolan Dansalan
Baguio
Dagiti baranggay
• Padre Burgos
Masiu
Dagiti baranggay
• Buntalis Maranat
• Dalog Balut
• Gindolongan Alabat
Baguio
Dagiti baranggay
• Quezon Hill, Upper
Pakasaritaan
Etimolohia
Ti Taga-ugma a Griego a ἱστορία (hístōr) ket kayatna sawen ti "panagsukimat","pannakaamo manipud iti panagsukimat", wenno "hustisia". Iti daytoy a kapanunotan a ni Aristoteles ket inusarna ti balikas iti bukodna a Περὶ Τὰ Ζῷα Ἱστορίαι (Perì Tà Zôa Ηistoríai "Dagiti Panagsukimat kadagiti Ayup"). Ti nagtaudan abalikas ti ἵστωρ ket nasapa a naikeddeng kadagiti Homeriko a Kankanta, Heraklito, dagiti sapata nga Ateniense epebo, ken iti Boiotiko a naisursurat (iti legado a kapanunotan, iti "hustisia" wenno "saksi", wenno ti kapadpadana).
Masiu
Dagiti baranggay
• Gondarangin Asa Adigao
Baguio
Dagiti baranggay
• Rock Quarry, Middle
Pakasaritaan
Etimolohia
Ti balikas a naikabil iti Pagsasao nga Ingles idi 1390 nga adda ti kayatna a sawen ti "pannakaibagian kadagiti pasamak, sarita". Iti Tengnga nga Ingles, ti sapasap a kayatna sawen idi ket "sarita". Ti pannakaiparit ti iti kayatna sawen ti "rehistro kadagiti napalabas a pasamak" ket nagtaud idi naladaw a maika-15 a siglo. Daytoy ket adda pay laeng idi ti Griego a kapanunotan a ni Francis Bacon ket inus-usarna ti termino idi naladaw a maika-16 a siglo, idi nagsurat ti maipanggep ti "Masna a Pakasaritaan". Para iti kaniana, ti historia ket isu idi ti "ti pannakaammo kadagiti banag a naikeddeng babaen ti limbang ket panawen", ti kita ti pannakaammo a naited babaen ti lagip (bayat a ti siensia ket naited idi babaen ti rason, ken ti daniw ket naited idi babaen ti pantasia).
Masiu
Dagiti baranggay
• Labay Moriatao-Bae
Baguio
Dagiti baranggay
• Phil-Am
Pakasaritaan
Etimolohia
Iti maysa a panagiyebkas ti lingguistika a sintetiko a maisuppiat ti analitiko/mangisinsina a dikotomia, ti Ingles a kasla iti Insik (史 vs. 诌) ket mangibagbaga tattan ti sabali a balbalikas para iti pakasaritaan ti nagtagitaoan ken ti sapasap a panagisarsarita. Iti moderno nga Aleman, Pranses, ken kaaduan kadagiti Hermaniko ken Romanse a pagsasao, a dagitoy ket nakedngan a sintetiko ken kaaduan a nabalbaliwan ti unina, ti isu met laeng a balikas ket inususar pay laeng a kayatna a sawen ti "pakasaritaan" ken "sarita".
Baguio
Dagiti baranggay
• Quezon Hill Proper
Valencia, Bukidnon
Dagiti baranggay
Ti Siudad ti Valencia ket nabingbingay a politikal iti 31 a barbaranggay.
Baguio
Dagiti baranggay
• Middle Quezon Hill Subdivision
Dinengdeng
Ti dinengdeng (wenno inabraw) ket ti kadawyan a luto iti nateng dagiti Ilokano a gagangay a madiguan ken mabugguongan.
Pagsasao a Nauruano
Ti pagsasao a Nauruano (Nauruano: dorerin Naoero) ket ti maysa a pagsasao nga Oceaniko, a patneng nga insasao babaen dagiti agarup a 6,000 a tattao iti pagilian nga isla ti Nauru. Saan a nasayaat a maawatan ti pannakaikabagianna kadagiti sabali a sasao a Mikronesio.
Baguio
Dagiti baranggay
• Rizal Monument Area
Valencia, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Bagontaas
Baguio
Dagiti baranggay
• South Drive
• Magsaysay, Upper
• Market Subdivision, Upper
• Padre Zamora
Telefone (Long Distance Love Affair)
Ti kanta ket kaaduan a nagsikat idiay Estados Unidos, nga idiay ket nagbalin a ti maikapat a 10 a kasikatan ni Easton, daytoy ket nakapan iti maikasiam idi naladaw a 1983.
Marantao
Dagiti baranggay
• Maul Lumbaca Ingud
Dinengdeng
Dagiti nateng a gagangay a madengdengdeng ket kaaduanna a dagiti bulbulong ken naganus a bungbunga kas iti bulong ken/wenno uggot (wenno paltong, rangaw) ti saluyot, marunggay, paria, karabasa, alukon, kalunay, kamote (kamotit, kamotig), utong, talinum, sayote, sili ken adu pay. Ti sabong ti karabasa ket madengdeng met, kasta met ti sabong ti alukon, sabunganay (sabong ti saba), sabidukong, katuday. Madengdeng pay ti bunga ti karabasa, kabatiti, mais, naata a saba ('tay dippig a saba), tabungaw, tangkoy, tarong, paria, okra, sili, utong, parda, pallang, ken dadduma pay. Kasta met ti naganus a bukel ti patani, kardis, utong. Pati bagas ti aba, kamote, balinghoy, buga, kamangeg, ube ket mabalin a dengdengen.
Valencia, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Banlag
• Barobo
• Batangan
• Catumbalon
Baguio
Klima
Ti Siudad ti Baguio ket mangipakita ti klima ti subtropikal a kabambantayan babaen ti pannakaidasig ti klima ti Köppen. Ti siudad ket ammo para iti kalalaingan a klimana. Gapu ti daytoy ti Baguio ket nabirngasan a kas ti "Kalgaw a Kapitolio ti Filipinas". Gapu ti kangatona, ti temperatura ti siudad ket 8 a grado Celsius a nababbaba no maipada ti napipia a temperatura iti amin a paset ti pagilian. Ti napipia a temperatura ket sumakop manipud iti 15 aginggana ti 23 grado Celsius. Kadawyan daytoy a nababbaba iti las-ud ti naladaw ken nasapa a bulbulan ti tawen. Ti kababaan idi a nairehistro a temperatura ket 6.3 grado Celsius idi Enero 18, 1961. Daytoy ket maigiddiat ti amin a panawen a kangato iti 30.4 grado Celsius a nairehistro idi Marso 15, 1988 idi las-ud ti El Niño a tiempo idi 1988. Ti Baguio ket manmano laeng a malabsanna ti 26 grado Celsius uray iti las-ud ti kapudotan a paset ti tawen.
Lupi, Camarines Sur
Ti Lupi ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Camarines Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Lupi ket politikal a nabingbingay iti 38 a barbaranggay.
Pakasaritaan
Etimolohia
Ti historiador iti kapanunotan a kas ti "agsuksukimat ti pakasaritaan" ket naikeddeng manipud idi 1531. Kadagiti amin a pagsasao ti Europa, ti substantibo a "pakasaritaan" ket maus-usar pay laeng a kayatna a sawen ti "ania kadi ti napasamak kadagiti tao", ken "ti eskolar a panagadal ti napasamakd", ti naududi a kapanunotan ket sagpaminsan a nailaslasin iti dakkel a letra, a kas iti "Pakasaritaan", wenno ti balikas a historiograpo.
Lupi, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• Bagangan Sr.
Norwega
Ti Norwega (Norwego:  (Bokmål) wenno  (Nynorsk)), opisial a ti Pagarian ti Norwega, ket maysa a  Nordiko a unitario a batay-linteg a monarkia a dagiti teritoriana ket nabuklan dagiti lumaud a paset iti Eskandinabo a Peninsula, Jan Mayen, ken ti Artiko a purpuro iti Svalbard ken ti Isla ti Bouvet. Ti Norwega ket addaan iti kalawa a ken ti populasion ti agarup a 5 a riwriw. Isu daytoy ti maikadua a kabassitan ti kapusekan ti populasion a pagilian idiay Europa. Kaaduan iti daytoy a pagilian ket nakibinbinningay ti pagbeddengan iti daya babaen ti Suesia; iti akin-aminan unay a rehionna ket nabeddengan babaen ti Pinlandia iti abagatan ken Rusia iti daya; iti abagatan ti Norwega ket nagbeddengan ti Ilet ti Skagerrak a maballasiwan manipud iti Dinamarka. Ti kapitolio a siudad ti Norwega ket ti Oslo. Ti atiddog nga aplaya ti Norwega, a maisangguan ti Amianan a Taaw Atlantiko ken ti Baybay Barents, ket ditoy ti pakakitaan dagiti nalatak a piordo.
Peru
thumb|270px| Peru. thumb|270px| Machu Picchu Ti Peru (Perú; Perú; Piruw), opisial a ti Republika ti Peru (República del Perú, ), ket maysa a pagilian idiay lumaud nga Abagatan nga Amerika. Nabeddengan daytoy iti amianan babaen ti Ecuador ken Colombia, iti daya babaen ti Brasil, iti abagatan a daya babaen ti Bolivia, iti abagatan babaen ti Chile, ken iti laud babaen ti Taaw Pasipiko.
Marantao
Dagiti baranggay
• Poblacion
Allagat
Ti allagat (Uvaria rufa) ket sebbangan ti agkalkalatkat wenno bassit a kayo a kadawyan nga ammo iti Tagalog iti Susung-kalabaw ('suso ti nuang') wenno iti Ingles iti Torres Strait scrambler, ket mula iti pamilia ti Annonaceae. Daytoy ket masna nga agtubtubo idiay Tailandia, Baro a Guinea, Filipinas, ken kaaduanna idiay Malesia ken idiay Cape York Peninsula ti Australia.
Pakasaritaan
Deskripsion
thumb|Ti titulo ti panid iti [[Pakasaritaan iti Lubong Dagiti Historiador]] Dagiti historiador ket nangisursuratda iti kontesto iti bukodda a panawen, ken adda dagiti panagikeddeng kadagiti agdama nga agturturay a kapanunotan no kasano ti mangipatarus ti napalabas, ken sagpaminsanda a nagsursurat tapno makaited kadagiti adal para iti bukodda a kagimongan. Kadagiti balikas ni Benedetto Croce, "Amin a pakasaritaan ket kontemporario a pakasaritaan". Ti pakasaritaan nakedngan babaen ti pannakaporma iti maysa nga 'agpayso a diskurso iti napalabas' babaen ti panagpataud iti salaysay ken dagiti panagusig kadagiti napalabas a pasamak a mainaig ti kaputotan ti nagtagitaoan. Ti moderno a displina iti pakasaritaan ket naidaton iti naipatakderan a panagpataud iti daytoy a diskurso.
Lupi, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• Bagong Sikat
Marantao
Dagiti baranggay
• Tuca Kialdan
Lupi, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• Bel-Cruz
Allagat
Deskripsion
Ti allagat ket dagiti monoecious a kankanayon a berde a kayo nga agtubo iti katayag iti 4 aginggana iti 6 a metro. Dagiti berde unay a bulongda ket agsisinnublat a naurnos ken addaan iti kasla puso a sukog iti batayanna. Ti rabaw ket nalamuyot ken nakersang no aprosan. Dagiti sabong ket bassit ken addaan iti nalabbasit unay a maris ken dagiti naallid a petalio. Dagiti bunga ket agparang manipud iti Mayo aginggana iti Agosto, ken dagitoy ket rimpuok ti timbukel wenno immitlog a prutas nga addaan iti maris iti kahel wenno nalabbasit. Ti tunggal maysa ket aglaon kadagiti bukel a nabungon iti masarang a lasag.
Dagiti usar
Dagiti prutas ti allagat ket naimas a makan, dagitoy ket addaan iti natadem a sam-it ken naalsem a nanam. Iti Tagalog daytoy ket makunkuna a suso ng kalabaw wenno susung-kalabaw ('Suso ti nuang) gapu ti langana.
Lupi, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• Barrera Jr.
Allagat
Dagiti usar
Ti tarikayona ket maus-usar pay a kas pangsukat iti Rattan.
Lupi, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• Barrera Sr.
Lagonoy
Ti Lagonoy ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Camarines Sur iti Filipinas.
Baguio
Klima
Kasla met laeng dagiti siudad nga addaan iti klima ti subtropikal a kabambantayan, ti Baguio ket madmadlaw a makakitkita ti bassit a panagtudtudo iti las-ud ti namaga tiempo. Nupay kasta, ti siudad ket addaan iti adu unay a panagtudtudo iti las-ud ti ti tiempo ti tudo, kadagiti bulan ti Hulio ken Agosto ti addaan iti napipia ti ad-adu ngem a tudo. Ti Baguio ket agpipia ti sumurok a iti tinawen a tudo.
Lupi, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• Belwang
Lagonoy
Dagiti baranggay
Ti Lagonoy ket politikal a nabingbingay iti 38 a barbaranggay.
Mehring
Ti Mehring ket maysa a munisipalidad idiay distrito ti Altötting idiay Bavaria, Alemania.
Lagonoy
Dagiti baranggay
• Agpo-Camagong-Tabog
Sydney
Ti Sydney ket isu ti estado a kapitolio ti New South Wales ken ti kaaduan ti populasion a siudad idiay Australia. Daytoy ket mabirukan idiay abagatan a daya nga aplaya ti Baybaya Tasman ti Australia. Manipud idi Hunio 2010, ti kalatakan a metropolitano a lugar ket adda ti agarup a populasion ti 4.6 a riwriw a tattao. Dagiti agtataeng ti Sydney ket tinawtawgan a kas dagiti Sydneysiders wenno taga-Sydney, a mangbukel ti kosmopolitano ken internasional a populasion.
Masiu
Dagiti baranggay
• Lomigis Sugod
Sydney
Daytoy a lugar ket isu ti immuna a Britaniko a kolonia idiay Australia, ti Sydney ket nabangon idi 1788 idiay Luek ti Sydney babaen ni Arthur Phillip, komodoro ti Umuna a plota a kas maysa a penal a kolonia. Ti siudad ket naipatakder kadagiti turturod a napakalikmutan ti Puerto Jackson a sapasap a naamammoan a kas ti Sangladan ti Sydney, nga adda idiay ti ikonoko a Kamara ti Opera ti Sydney ken ti Rangtay ti Sangladan ket prominente a nailanglangaan. Ti kalikudan a lugar ti metropolitano a lugar ket napalikmutan babaen dagiti nailian a parke, ken dagiti aplaya a rehion ket mangipakpakita kadagiti adu a luek, karayan, waig ken dagiti aplaya a mairaman ti nadayeg a Aplaya Bondi ken Aplaya Manly. Iti kaunegan ti siudad ket adda dagiti naindayegan a parke, a mairaman ti Parke Hyde ken ti dagiti Naarian a Botaniko a Hardin.
Ti Sydney ket kankanayon a nangato a nairangranggo kadagiti pagiranggoan t siudad iti lubong. Daytoy ket nagisangaili kadagiti nangruna mga pasamak ti internasional nga ay-ayam, a mairaman ti Dagiti Ay-ayam ti Britaniko nga Imperio ti 1938 ken ti Kalgaw nga Olimpiada ti 2000. Ti kangrunaan nga eropuerto nga agserserbi ti Sydney ket ti Eropuerto ti Sydney ken ti kangrunaan a puerto ti siudad ket ti Sangladan ti Sydney.
Lupi, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• Bulawan Jr.
Valencia, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Colonia
Masiu
Dagiti baranggay
• Macabangun Imbaba
• Macadaag Talaguian
• Macalupang Lumbac Caramian
• Magayo Bagoaingud
• Magompara Apa Mimbalay
• Manalocon Talub
Sydney
Pakasaritaan
Dagiti tawidan a patneng nga agtataeng ti Look Sydney ket dagiti Cadigal a tattao, a dagiti dagada ket gumay-at idi manipud iti abagatan ti Puerto Jackson aginggana idiay Petersham. Bayat a dagiti karkulo ti populasion sakbay ti isasangpet ti Immuna a Plota idi 1788 ket agtultuloy a naisuppiatan, agarup a 4,000–8,000 nga Aborihen a ttao ket nagtaengda idiay rehion ti Sydney sakbay ti immuna a panakaiyasideg dagiti Britaniko a nagtataeng. Ti Britaniko ket tinawtawaganda dagiti patneng a tattao ti "Eora", gapu no damagen ti naggapuanda, ti sungbat dagitoy a tao ket: "Eora", a kayatna asaoen ket "ditoy", wenno "manipud iti daytoy a lugar" iti pagsasaoda. Adda idi dagiti taalo a grupo ti pagsasao idiay rehion ti Sydney, a dagitoy ket nabingbingay kadagiti dialekto nga insasao dagiti basbassit a sankaputotan. Dagiti kangrunaan a pagsasao idi ket ti Darug (ti Cadigal, dagiti kasisigud a nagtaeng iti Siudad ti Sydney, ket nagsasaoda ti aplaya adialekto ti Darug), Dharawal ken Guringai. Ti tunggal sankaputotan ket addaanda ti teritorio, ti lokasion ti tunggal maysa ateritorio ket maikeddeng kadagiti magun-od a rekurso. Urayno ti urbanisasion ket kaaduan a nakadadael kadagiti ebidensia kadagitoy a pagtaengan a kas dagiti kontsa ti pagibellengan ti rugitan, dagiti bilang dagiti kinitikit ti bato ti Sydney, dagiti gedged ken bato nga arte ket agtultuloy a makitkita idiay Hawkesbury a gubang ti labneng ti Sydney.
Lagonoy
Dagiti baranggay
• Amoguis
Kadingilan
Ti Kadingilan ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Bukidnon iti Filipinas.
Sydney
Pakasaritaan
thumb|left|Ti Dagus nga Amianan a Sapasap a Panakaimatangan ti [[Look Sydney, a pinintaan babaen ti napabasulan ken artista a ni Thomas Watling idi 1794]]
Idi 1770, ti Britaniko a kapitan ti baybay a ni Teniente James Cook ket simmanglad idiay Luek Botaniko idiay Kurnell Peninsula. Ditoy ti immuna a nakaiyasidegan ni Cook ti maysa nga Aborihen a komunidad a naamammoan a kas ti Gweagal. Babaen ti panagiblin ti Britaniko a gobierno, ti pagtaengan dagiti napabasul ket binangon idi babaen ni Arthur Phillip, wa simmangpet idiay Luek Botaniko kadagiti plota ti 11 a barko idi 18 Enero 1788. Daytoy a sitio ket naikeddeng idi a saan a nasayaat a pagtaengan, gapu ti nakamlat a daga ken ti kaawan pagalaan ti mainum a danum. Ni Phillip simmaruno a binagonna ti kolonia manipud iti maysa nga adadayo a look iti aplaya, aidiay Look Sydney idiay Puerto Jackson idi 26 Enero 1788. Ti opisial a panangirangarang ti pannakabangon ken panagnagan ti Sydney ket napasamak idi gangani a dua alawas idi 7 Pebrero 1788. Ti kasisigud a nagan ket naikeddeng a kas ti Albion, ngem ni Phillip ket ninagananna ti pagtaengan manipud iti Britaniko a Sekretario ti Kamara, a ni Thomas Townshend, Apo Sydney, iti panakabigbigan ti papel ti Sydney ti panagited ti dokumento a bilin a mangipalubos kenni Phillip a mangbangon ti kolonia.
Lupi, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• Bulawan Sr.
Kadingilan
Dagiti baranggay
Ti Kadingilan ket nabingbingay a politikal iti 17 a barbaranggay.
Lagonoy
Dagiti baranggay
• Bocogan
Masiu
Dagiti baranggay
• Marandacan Putad
Valencia, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Concepcion
Lupi, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• Cabutagan
Lagonoy
Dagiti baranggay
• Balaton
Lupi, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• Kaibigan
Châteauneuf-le-Rouge
Ti Châteauneuf-le-Rouge ket maysa a komuna iti Bouches-du-Rhône a departamento idiay akin-abagatan a Pransia.
Valencia, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Dagat-Kidavao
Lagonoy
Dagiti baranggay
• Binanuahan
Lupi, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• Colacling (Del Rosario)
Lagonoy
Dagiti baranggay
• Burabod
Tattao nga Aklanon
Ti tattao nga Aklanon ket ti paset ti dakdakkel a grupo ti etnolingguistiko a Bisaya, a mangbukel ti kadakkelan a grupo ti etnolingguistiko a Filipino.
Lagonoy
Dagiti baranggay
• Cabotonan
Libmanan
thumb|Karayan Libmanan Ti Libmanan ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Camarines Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Libmanan ket politikal a nabingbingay iti 75 a barbaranggay.
Châteauneuf-le-Rouge
Klima
Ti tabla dita baba ket mangipakpakita kadagiti temperatura ken panagtudtudo para iti paset ti panawen ti 1971-2000 :
Lupi, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• Cristo Rey
Masiu
Dagiti baranggay
• Matao Araza
Libmanan
Dagiti baranggay
• Aslong
Lagonoy
Dagiti baranggay
• Dahat
Lupi, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• Del Carmen
Libmanan
Dagiti baranggay
• Awayan
Lagonoy
Dagiti baranggay
• Del Carmen
Libmanan
Dagiti baranggay
• Bagacay
• Bagadion
• Bagamelon
• Bagumbayan
• Bahao
• Bahay
• Beguito Nuevo
Kadingilan
Dagiti baranggay
• Bagongbayan
Libmanan
Dagiti baranggay
• Begajo Norte
• Begajo Sur
Lupi, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• Haguimit
Lagonoy
Dagiti baranggay
• Ginorangan (Genorangan)
Lupi, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• Haluban (Pigbasagan)
Lagonoy
Dagiti baranggay
• Gimagtocon
Masiu
Dagiti baranggay
• Lacoto Sawir
Pagsasao a Lavi
Ti pagsasao a Lavi (Lawi; autonimo: Swoeng wenno səlwəŋ) ket ti pagsasao a Mon–Khmer ti sanga a Bahnariko a naisasao idiay Probinsia ti Sekong, Laos. Karkuluen ti Chazée (1999:95) ti populasion iti 500, bayat a ti senso ti Laos idi 1995 ket ikabilna ti populasion ti Lavi iti 538.
Naduktalan ti pagsasao a Lavi babaen ni Therapan L-Thongkum ti Tailandes a lingguista kadagiti naladaw a tawen ti 1990. Iti kaunegan ti sanga ti Laud a Bahnariko, daytoy ti kaaduan nga agbalbaliw a pagsasao (Sidwell 2003). Agtataeng dagiti agsasao iti Lavi idiay purok ti Ban Lavi (tinawtawagan pay iti Ban Fandeng), ken agarup daytoy a 8 km iti abagatan ti siudad ti Sekong.
Lupi, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• La Purisima
Lagonoy
Dagiti baranggay
• Guibahoy
Lupi, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• Lourdes
Masiu
Dagiti baranggay
• Mohammad Tangul
Kadingilan
Dagiti baranggay
• Bagor
Lupi, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• Mangcawayan
Valencia, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Guinoyuran
Lupi, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• Napolidan
Lagonoy
Dagiti baranggay
• Kinahologan
Valencia, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Kahapunan
Kadingilan
Dagiti baranggay
• Balaoro
Valencia, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Laligan
Kadingilan
Dagiti baranggay
• Baroy
Valencia, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Lilingayon
Kadingilan
Dagiti baranggay
• Cabadiangan
Masiu
Dagiti baranggay
• Pangandaman Pantao
Valencia, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Lourdes
Kadingilan
Dagiti baranggay
• Husayan
Valencia, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Lumbayao
Kadingilan
Dagiti baranggay
• Mabuhay
Valencia, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Lumbo
• Lurogan
Kadingilan
Dagiti baranggay
• Matampay
Libmanan
Dagiti baranggay
• Bikal
Lagonoy
Dagiti baranggay
• Loho
Kadingilan
Dagiti baranggay
• Sibonga
• Pay-as
• Pinamanguhan
• Poblacion
• Salvacion
• San Andres
• Kibogtok
Libmanan
Dagiti baranggay
• Busak
Lagonoy
Dagiti baranggay
• Manamoc
Libmanan
Dagiti baranggay
• Caima
• Calabnigan
• Camambugan
• Cambalidio
Lagonoy
Dagiti baranggay
• Mapid
Libmanan
Dagiti baranggay
• Candami
Lagonoy
Dagiti baranggay
• Olas
Libmanan
Dagiti baranggay
• Candato
Lagonoy
Dagiti baranggay
• Omalo
Lupi, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• Poblacion
Lagonoy
Dagiti baranggay
• Panagan
Masiu
Dagiti baranggay
• Tamboro Cormatan
• Towano Arangca
• Tomambiling Lumbacaingud
• Unda Dayawan
Lupi, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• Polantuna
Lagonoy
Dagiti baranggay
• Panicuan
Lupi, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• Sagrada
Masiu
Dagiti baranggay
• Mangondato Kalilangan
Libmanan
Dagiti baranggay
• Cawayan
Lupi, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• Salvacion
• San Isidro
• San Jose
Libmanan
Dagiti baranggay
• Concepcion
Lupi, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• San Pedro
Libmanan
Dagiti baranggay
• Cuyapi
Lupi, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• San Rafael Norte
Libmanan
Dagiti baranggay
• Danawan
• Duang Niog
Lupi, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• San Ramon
Libmanan
Dagiti baranggay
• Handong
Lupi, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• San Vicente
• Sooc
Libmanan
Dagiti baranggay
• Ibid
Lupi, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• Tanawan
Arkitektura
thumb|upright=2.3|alt=Pakaimatangan ti Florencia a mangipakpakita ti simborio, a mangiturturay amin a nakapalikmut iti daytoy. Daytoy naplano nga oktagonal ken immitlog iti paset.  Daytoy ket adda ti nalawa paragpag nga agpangpangato idiay pantokna nga adda dagiti nalabbasit a baldosa ken ti aysa a marmola lantera iti tuktok.|Ni [[Filippo Brunelleschi|Brunelleschi, iti panangipatakder ti simborio, a saan laeng a nangibalbaliw ti katedral ken ti siudad ti Florencia, ngem ti papel pay ken kasasaad ti arkitekto.]]
Libmanan
Dagiti baranggay
• Inalahan
Lupi, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• Tible
Libmanan
Dagiti baranggay
• Libod I
Valencia, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Maapag
Lagonoy
Dagiti baranggay
• Pinamihagan
Libmanan
Dagiti baranggay
• Libod II
Isip
thumb|200px|A [[prenolohia|prenolohiko a a panagmapa iti utek. Ti prenolohia ket isu idi kadagiti immuna a panagipadas tapno mainaig dagiti pamay-an ti isip iti naisangayan a paspaset ti utek.]]
Valencia, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Mabuhay
Isip
Ti isip ket isu ti karikut ti kognitibo a ram-ramit a mangpakabael ti kina-adda ti rikna, pannagipagarup, panagpanunot, panagadal, panagrason, ken panangipato—ti panangilasin kadagiti parsua a tao, ngem mabalin pay a maipakat kadagiti dadduma a porma ti biag.
Libmanan
Dagiti baranggay
• Loba-loba
Valencia, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Mailag
Lagonoy
Dagiti baranggay
• San Isidro
Libmanan
Dagiti baranggay
• Mabini
Lupi, Camarines Sur
Dagiti baranggay
• Tapi (Lupi Nuevo)
Libmanan
Dagiti baranggay
• Malansad Nuevo
• Malbogon
Lagonoy
Dagiti baranggay
• San Isidro Sur (Poblacion)
Libmanan
Dagiti baranggay
• Malinao
Kirchweidach
Ti Kirchweidach ket maysa a munisipalidad idiay distrito ti Altötting idiay Bavaria, Alemania.
Valencia, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Mt. Nebo
Mulondo
Ti Mulondo ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Lanao del Sur iti Filipinas.
Lagonoy
Dagiti baranggay
• San Isidro Norte (Poblacion)
Probabilidad
Ti probabilidad wenno pannakaseguro ket ti rukod wenno panagpattapatta no kasano ti kaseguro nga adda ti mapasamak wenno ti maysa nga insasao ket agpaysao. Dagiti probabilidad ket naikkanda kadagiti pateg iti baetan ti 0 (0% mairana wenno saanto a mapasamak) ken 1 (100% mairana wenno mapasamakto). No ti degrado ti probabilidad ket nangatngato, ad-adu ti pannakaseguro a mapagteng ti maysa a pasamak, wenno, dagiti at-atiddog a serye dagiti pagtuladan, no nangatngato ti bilang iti beses a manamnama a mapagteng ti kastoy a pasamak.
Valencia, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Nabago
Lagonoy
Dagiti baranggay
• San Roque
Libmanan
Dagiti baranggay
• Mambalite
Arkitektura
Ti arkitektura (Latin architectura, manipud iti Griego a ἀρχιτέκτων – arkhitekton, manipud iti ἀρχι- "mangipangulo" ken τέκτων "agipakpatakder, allawagi, mason")  ket isu dagitoy ti pamay-an ken produkto ti panagplano, panagdibuho ken panangipatakder. Ti arkitektural nga ob-obra, iti materiala porma dagiti pasdek, ket kankanayon anaipanpanunotan a kas dagiti kultural a simbolo ken kas dagiti obra ti arte. Dagiti naipakasaritaan a sibilisasion ket kankanayon a nainagnaganan kadagiti nabatbati nga arkitektural a nagungun-odda.
Mulondo
Dagiti baranggay
Ti Mulondo ket nabingbingay a politikal kadagiti 26 a barbaranggay.
Lagonoy
Dagiti baranggay
• San Sebastian
Arkitektura
Ti "arkitektura" ket mabalin a mangibuksil ti:
Libmanan
Dagiti baranggay
• Mambayawas
Lagonoy
Dagiti baranggay
• San Vicente (Poblacion)
Mulondo
Dagiti baranggay
• Bangon (Bagoaingud)
Valencia, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Pinatilan
Mulondo
Dagiti baranggay
• Bubonga Guilopa
• Buadi-Bayawa
• Buadi-Insuba
Valencia, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Poblacion
Mulondo
Dagiti baranggay
• Bubong (Bagoaingud)
Libmanan
Dagiti baranggay
• Mambulo Nuevo
Valencia, Bukidnon
Dagiti baranggay
• San Carlos
Lagonoy
Dagiti baranggay
• Santa Cruz (Poblacion)
Valencia, Bukidnon
Dagiti baranggay
• San Isidro
Lagonoy
Dagiti baranggay
• Santa Maria (Poblacion)
Kalilangan
Dagiti baranggay
Ti Kalilangan ket nabingbingay a politikal iti 14 a barbaranggay.
• Bangbang
Libmanan
Dagiti baranggay
• Mambulo Viejo
Kalilangan
Dagiti baranggay
• Baborawon
Lagonoy
Dagiti baranggay
• Saripongpong (Poblacion)
Libmanan
Dagiti baranggay
• Mandacanan
Kalilangan
Dagiti baranggay
• Canituan
Valencia, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Sinabuagan
Kalilangan
Dagiti baranggay
• Kibaning
• Kinura
• Lampanusan
• Maca-opao
• Malinao
• Pamotolon (Pamotdon)
• Poblacion
Libmanan
Dagiti baranggay
• Mantalisay
Valencia, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Sinayawan
• Sugod
Mulondo
Dagiti baranggay
• Cabasaran,(Buadi-Arorao)
Valencia, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Tongantongan
Mulondo
Dagiti baranggay
• Cairatan
Valencia, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Tugaya
Libmanan
Dagiti baranggay
• Padlos
Lagonoy
Dagiti baranggay
• Sipaco
Mulondo
Dagiti baranggay
• Cormatan
Kalilangan
Dagiti baranggay
• Public
• Ninoy Aquino
Mulondo
Dagiti baranggay
• Poblacion (Dado)
Kalilangan
Dagiti baranggay
• West Poblacion
Mulondo
Dagiti baranggay
• Dalama
Valencia, Bukidnon
Dagiti baranggay
• Vintar
Robert Duvall
Ni Robert Selden Duvall ket maysa nga Amerikano nga aktor ken direktor. Isu ket nainominadon kadagiti pito a Gunguna ti Akademia (nangabak iti panangiladawanna iti Tender Mercies), pito a Golden Globe (nangabak iti uppat), ken addaan kadagiti nadumaduma a nominasion ket maysa a panagabak iti tunggal maysa iti BAFTA, Screen Actors Guild Award, ken Emmy Award. Isu ket nakaawat iti Nailian a Medalia dagiti Arte idi 2005.
Sannantha bidwillii
Ti Sannantha bidwillii ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti mirtus iti Myrtaceae. Daytoy ket endemiko iti Queensland iti Australia. Ti sebbangan ket immuna a pormal a naipalawag iti 1997 ken naikkan iti nagan iti Babingtonia bidwillii. Idi 2007 daytoy ket naikabil iti baro a napartuat a henero iti Sannantha. Kadagiti adu a napalabas a tawen ti nagan a Baeckea virgata ket saan idi a husto a naipakat iti daytoy a sebbangan. Ti Baeckea virgata, nga agdama a Sannantha virgata, ket endemiko iti Baro a Caledonia.
Panangimuyong
Ti sebbangan ket naimuyongen kadagiti adu a tawen kadagiti nadumaduma a nagan. Dagiti kultibar ket mairaman dagiti sumaganad:
Mulondo
Dagiti baranggay
• Dansalan
• Dimarao
• Guilopa
• Lama/Buadi-Kari (Bagoaingud)
• Lilod (Bagoaingud)
• Lilod Rayabalai
• Lumbaca Ingud
• Lumbac (Lumbac Bubong)
• Madaya
• Pindolonan
• Salipongan
• Sugan
Libmanan
Dagiti baranggay
• Pag-Oring Nuevo
Pagsasao a Jru'
Ti Jru'  ket ti pagsasao a Mon–Khmer language ti sanga ti Bahnariko a naisasao idiay akin-abagatan a Laos. Daytoy ket ammo pay a kas "Loven", "Laven" wenno "Boloven" manipud iti eksonimo ti Laotiano iti Laven wenno Loven, a naala manipud iti nagan a Khmer para iti Banak Boloven.
Libmanan
Dagiti baranggay
• Pag-Oring Viejo
• Palangon
• Palong
• Patag
• Planza
• Poblacion
• Potot
• Puro-Batia
• Rongos
• Salvacion
• San Isidro
• San Juan
• San Pablo
• San Vicente
• Sibujo
• Sigamot
• Taban-Fundado
• Tampuhan
• Tanag
• Tarum
• Tinalmud Nuevo
• Tinalmud Viejo
• Tinangkihan
• Udoc
• Umalo
• Uson
• Villasocorro
• Villadima (Santa Cruz)
Animasion
Papeles:Animexample3edit.png Ti animasion ti aglaglagto a bola (baba) ket buklen dagiti innem a kuadro. Papeles:Animexample.gif Daytoy nga animasion ket aggungunay kadagiti 10 a kuadaro kada segundo.
Ti animasion ket isu ti napardas a panangiparang ti panagsasaruno dagiti saan nga agkutkuti a ladawan ken/wenno dagiti banag tapno makapartuat iti maysa nga ilusion ti panaggunay. Ti kadawyan a pamay-an ti panangirepresenta ti animasion ket ti maysa a pelikula wenno programa ti video, uray no adda met dagiti sabali pay a pamay-an. Daytoy a kita ti presentasion ket kadawyan a matungpal iti panagusar ti kamera ken ti maysa a pagbuyaan ti proyektor wenno kompiuter a makabael a mangpapardas ti siklo babaen dagiti ladawan iti maysa a panagsasaruno. Ti animasion ket mabalin a maaramid iti inaramid ti ima nga arte, inaramid ti kompiuter a ladawan, wenno tallo a dimension a bambanag, a kas dagiti tirtiris wenno dagiti pigura a naaramid ti pila, wenno panagtitipon kadagitoy a pamay-an. Ti puesto ti tunggal maysa a banag iti naisangayan a ladawan ket mainaig iti puesto ti dayta a banag kadagiti napalabas ken dagiti sumaganad a ladawan tapno ti tunggal maysa a banag ket nawaya nga agparang a nasayaat ti kuti ti ayosna iti tunggal maysa. Ti ramit a panagbuya ket agiparang kadagitoy a ladawan iti napardas a panagsasaruno, kadawyan dagitoy a 24, 25, wenno 30 a kuadro tunggal maysa a segundo.
Etimolohia
Ti balikas nga animasion ket nagtaud manipud iti Latin a balikas ti animātiō, "ti tignay a panangiyungar iti biag"; manipud iti animō ("mangited iti biag") ken -ātiō ("ti tignay").
Kastl, Akin-ngato a Bavaria
Ti Kastl ket maysa a munisipalidad idiay distrito ti Altötting idiay Bavaria, Alemania. Daytoy ket ti nagbanagan ti panagtipon iti Oberkastl, Unterkastl ken Forstkastl idi tawtawen ti 1960.
Pagayawan
Dagiti baranggay
• Ayong
• Bandara Ingud
• Bangon (Former Poblacion)
• Biala-an
• Diampaca
• Guiarong
Departamento ti Putumayo
Ti Putumayo ket departamento ti Colombia. Daytoy ket adda iti abagatan-laud ti pagilian, a nagbeddengan ti Ecuador ken Peru. Ti kapitoliona ket ti Mocoa.
Ti balikas a putumayo ket nagtaud manipud iti Pagsasao a Quechua. Ti berbo a p'utuy ket kaibuksilanna ti "rummuar" wenno "kellaat a rummuar", ken mayu ket kaibuksilanna ti karayan. Isu a ti kaibuksilanna ket "agpussuak a karayan".
Pagayawan
Dagiti baranggay
• Ilian
Departamento ti Putumayo
Pakasaritaan
Iti kasisigud, ti abagatan a laud ti departamento ket dati a teritorio dagiti Cofán nga Indiano, ti amianan a laud ket dati met a teritorio dagiti Kamentxá nga Indiano, ken ti tengnga ken ti abagatan ket tagikua dagiti tribu a nagsasao kadagiti pagsasao a Tukano (a kas ti Siona), ken ti daya kadagiti tribu ti nagsasao kadagiti pagsasao a Witoto. Paset ti teritorio ti Kamentxá ket pinarukma idi babaen ti Inca Huayna Cápac idi 1492, a kalpasanna a binallasiw ti teritorio tiw Cofán, ket nangipatakder ti populasion ti Quechua idiay ginget ti Sibundoy, nga ammo itan a kas ti Ingas. Kalpasan ti pannakaabak ti Inca idi 1533, ti rehion ketrinaut idi babaen dagiti Kastila idi 1542 ken manipud idi 1547 inmatonan daytoy babaen dagiti mision ti Katoliko.
Pagayawan
Dagiti baranggay
• Madang
• Mapantao
• Ngingir
• Paigoay
• Pinalangca
• Lumbac
• Rangiran
Kolonialismo
thumb|Ti [[pith helmet|salakot (iti daytoy a kaso, ti Maikadua nga imperio ti Pransia) ket maysa nga ikono ti kolonialismo kadagiti tropikal a daga.]]
Pagayawan
Dagiti baranggay
• Linindingan
• Kalaludan
Departamento ti Putumayo
Pakasaritaan
Ti agdama a teritorio ti Putumayo ket naisilpo idi ti Popayan idi las-ud ti Kolonia ti Kastila kadagiti immuna a Republikano a dekada ket tagikua ti "Departamento ti Azuay", a nangiraman kadagiti teritorio idiay Ecuador ken Perú. Kalpasanna daytoy ket ti panagrugrugi ti napaut a proseso a panangiwarwaras manen ti teritorio:
Kolonialismo
Ti kolonialismo ket isu ti panangibangoni, eksplotasion, panagtaripatu, panagala ken panagpadakkel kadagiti kolonia iti maysa ateritorio babaen ti tattao manipud ti sabali a teritorio. Daytoy ket maysa a pamay-an a ti metropoli ket tuntonenna ti kinaturay iti kolonia, ken ti sosial a patakder, gobierno, ken ekonomia ti kolonia ket binalbaliwan babaen dagiti agkolkolonia manipud ti metropoli. Ti kolonialismo ket maysa nga agsmang ti saan nga agpapada a pannakibiang a nagbaetan ti metropoli ken ti kolonia ken ti ken ti nagbaetan dagii agkolkolonia ken ti patneng a populasion.
Ti Europeano a kolonial a paset ti panawen ket isu idi ti panawen manipud idi tawtawen ti 1500s aginggana ti, ti tawtawen idi 1900 nga idi adda dagiti nadumaduma a bileg ti Europa (a naisangsangayan, ngem saan nga eksklusibo, ti Espana, Portugal, Britania, ti Olanda ken Pransia)ket nangipatakderda kadagiti kolonia idiay Asia, Aprika, ken ti Kaamerikaan. Iti immununa dagiti pagilian ket sinursurotda dagiti mekantilista nga annuroten a naidaremdem a mangpapigsa ti ekonomia ti pagtaenganda manipud ti gastusan dagiti kasuppiatda, isu na dagitoy a kolonia ket kadawyan anapalubosanda nga agtagilako laeng iti ina apagilian. Babaen ti tengnga ti maika-19 a siglo, nupay kasta, ti nabileg nga Imperio ti Britaniko ket nangibbet ti merkantilismo ken dagiti panagiparit ti panaglaklako ket nangipaammo ti pamunganayan ti nawaya apanaglaklako, nga adda laeng ti bassit a panagiparparit wenno dagiti taripa.
Magarao
Ti Magarao ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Camarines Sur iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Magarao ket politikal a nabingbingay iti 15 a barbaranggay.
• Barobaybay
• Bell (Poblacion)
• Carangcang
• Carigsa
• Casuray
• Montserrat (Poblacion)
• Ponong
• San Francisco (Poblacion)
• San Isidro (Poblacion)
• San Juan (Poblacion)
• San Miguel
• San Pantaleon (Poblacion)
• Santa Lucia (Poblacion)
• Santa Rosa
• Santo Tomas (Poblacion)
Tanap ti Cagayan
Ti Tanap ti Cagayan (Cagayan Valley) ket maysa kadagiti rehion ti Filipinas, a napusgan kas Rehion II wenno Rehion 02. Buklen ti lima a probinsia: Batanes, Cagayan, Isabela, Nueva Vizcaya, ken Quirino. Ti siudad ti Tuguegarao ti rehional a sentro ti Tanap ti Cagayan.
Masarakan ti rehion iti dakkel a tanap iti amianan-a-daya a deppaar ti Luzon, iti nagbaetan dagiti kabambantayan ti Kordiliera ken Sierra Madre. Bineltak ti Karayan Cagayan, ti kaatiddogan a karayan iti pagilian, ti Tanap ti Cagayan.
Dagiti komponente a siudad
¹ Maysa nga agwaywayas a komponente a siudad ti Siudad ti Santiago.