cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pagsasao nga Adigue
Ti Adigue (Adyghe: Адыгэбзэ adyghabze), ammo pay a kas ti Laud a Sirkasiana (КӀахыбзэ), ket maysa kadagiti dua nga opisial a pagsasao ti Republika ti Adigueya idiay Pederasion ti Rusia, ti sabali ket ti Ruso. Daytoy ket insasao babaen dagiti nadumaduma a tribu ti Tattao nga Adigue: Abzekh, Adamey, Bzhedug; Hatuqwai, Temirgoy, Mamkhegh; Natekuay, Shapsug; Zhaney, Yegerikuay, nga iti tunggal maysa ket addaan iti bukodna a dialekto. Ti pagsasao ket ket tinawtawagan dagiti agsasao iti Adygebze wenno Adəgăbză. Thi literario a pagsasao ket naibatay iti dialekto ti Temirgoy.
Jimenez, Misamis Occidental
Dagiti baranggay
• Macabayao
Pagsasao nga Adigue
Adda dagiti agarup a 128,000 ng aagsasao iti pagsasao iti patneng a teritorio ti Rusia, ken gangani amin dagitoy ket patneng nga agsasao. Iti sangalubongan, adda dagiti 300,000 nga agsasao iti daytoy a pagsasao. Ti kadakkelan a komunidad nga agsasao iti Adigue ket idiay Turkia, ken insasao dagiti diaspora ti kalpasan ti Gubat ti Ruso–Sirkasiana (circa 1763–1864); iti pay maipatinayon, ti pagsasao nga Adigue ken insasao babaen dagiti Cherkesogai idiay Krasnodar Krai.
Jimenez, Misamis Occidental
Dagiti baranggay
• Matugas Alto
Pagsasao nga Adigue
Ti pagsasao ket naiyalagad kalpasan ti Rebolusion ti Oktubre idi 1917. Manipud idi 1936, ti Siriliko a sinuratan ket isun ti naus-usar a panagsurat iti Agdigue. Sakbay daytoy, ti alpabeto a naibatay ti Arabiko ket naus-usar idia a naikuyog iti Latin.
Jimenez, Misamis Occidental
Dagiti baranggay
• Matugas Bajo
• Mialem
• Naga (Pob.)
• Palilan
• Nacional (Pob.)
• Rizal (Pob.)
• San Isidro
• Santa Cruz (Pob.)
• Sibaroc
• Sinara Alto
• Tabo-o
• Taraka (Pob.)
Pagsasao a Sam
Ti pagsasao a Sam, wenno Songum, ket ti pagsasao nga Aplaya a Rai a naisasao idiay Probinsia ti Madang, Papua Baro a Guinea.
Ti 'Sam' ket ti balikas para iti 'pagsasao'. Ti 'Songum' ket ti nagan ti purok.
Federico Fellini
Ni Federico Fellini (Enero 20, 1920 – Oktubre 31, 1993) ket maysa idi nga Italiano a direktor ti pelikula ken mannurat ti senario. Isu ket naamammoan iti naisangsangayan nga estilo a magilaok dagiti ladawan ti pantasia ken baroko, isu ket naipanpanunotan a kas maysa kadagiti kaimpluensiaan nga agararamid ti pelikula ti maika-20 a siglo, ken nawatiwat a nararaeman. Isu ket nangabak kadagiti lima nga Gungguna ti Akademia|, a nagbalbalin nga isu ti tao a kaaduan a nangabak ti Oscar Kalaingan a Pelikula ti Ganganaet a Pagsasao iti pakasaritaan.
Bruselas
Ti Bruselas (Bruxelles, ; Brussel, ), opisial a ti Bruselas a Rehion wenno Bruselas-Kapitolio a Rehion (Pranses:, Danes: ), ket isu ti kapitolio ti Belhika ken tide facto a kapitolio ti Kappon ti Europa (KP). Daytoy pay ti kadakkelan nga urbano a lugar idiay Belhika, a mangbukel kadagiti 19 a munisipalidad, a mairaman ti munisipalidad ti Siudad ti Bruselas, nga isu ti de jure a kapitolio ti Belhika, a maipatinayon ti tugaw ti Pranses a Komunidad ti Belhika ken ti Plamenko a Komunidad.
Ti Bruselas ket dimmakkelen manipud ti maika-10 a siglo a pagsammakedan nga ili a binangon babaen ti maysa a kaputotan ni karlomagno iti pagtaengan ti riniwriw nga agtataeng. Ti siudad ket adda ti populasion ti 1.1 a riwriw ken ti metropolitano a lugar ket adda ti populasion ti sumurok a 1.8 a riwriw, a dagitoy dua ket maaramidda a kadakkelan idiay Belhika. Manipud idi gibus ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, ti Bruselas ket isu idin ti kangrunaan a sentro para kadagiti internasional a politika. A nagsangsangaili kadagiti kangrunaan a patakder ti Kappon ti Europa ken dagiti pay kuartel ti NATO (NATO), ti siudad ket nagbalinen a ti poligloto a pagtaengan kadagiti nadumaduma nga internasional nga organisasion, politiko, diplomatiko ken dagiti sibil nga agseserbi.
Ti Bruselas ket opisial a bilingual, a ti Pranses ken Danes ket naisasao iti siudad. Amin a senial ti kalsada, nagnagan ti kalsada, dagiti pakdaar ken kaaduan kadagiti serbisio ket naipakpakita iti dua a pagsasao. Adda met dagiti agtultuloy a panakairteg ti pagsasao, ken dagiti pagsasao a linteg dagiti munisipalidad a mangpalpalikmut ti Bruselas ket banbanag nga adda dagiti adu a kontrobersia idiay Belhika.
Pagsasao a Dumun
Ti pagsasao a Dumun ket ti gangani nga awanen a pagsasao nga Aplaya a Rai a naisasao idiay Probinsia ti Madang, Papua Baro a Guinea.
Papa Sotero
Ni Santo Papa Sotero (pimmusay idi 174) ket isu ti Obispo ti Roma idi las-ud ti naudi a gudua ti maika-2 a siglo, segun ti Annuario Pontificio, a nangrugi ti baetan idi 162 ken168 ken nagpatingga ti baetan idi 170 ken 177.
Brooke's Point
Ti Brooke's Point ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Palawan iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Brooke's Point ket nabingbingay kadagiti 18 a barbaranggay.
• Amas
• Aribungos
• Barong-barong
• Imulnod
• Ipilan
• Maasin
• Malis
• Oring-oring
• Pangobilian
• Poblacion I
• Poblacion II
• Salogon
• Samariñana
• Saraza - (nagan na idi a Taniongbobog)
• Tubtub
Pagsasao a Khün
Ti pagsasao a Khün, wenno Tai Khün (Tai Khün:  ᨴᩱ᩠ᨿᨡᩨ᩠ᨶ, ; Tailandes: ไทเขิน ), ket ti pagsasao ti tattao a Tai Khün ti Kengtung, Estado ti Shan, Myanmar. Daytoy ket maysa a pagsasao a Tai nga asideg a kabagian ti Tailandes ken Lao. Daytoy et naisasao pay idiay Probinsia ti Chiang Rai, Tailandia, ken Probinsia ti Yunnan, Tsina.
Heograpikal a pannakaiwarwaras
Idiay Tsina, adda dagiti agarup a 10,000 a tattao a Tai Khuen kadagiti sumaganad alugar ti probinsia ti Yunnan (Gao 1999).
Papa Clemente IX
Ni Papa Clemente IX (28 Enero 1600 – 9 Disiembre 1669), ket naipasngay a kas ni Giulio Rospigliosi, ket isu idi ti Papa manipud idi 1667 aginggana idi 1669.
Pebrero 3
Paspasamak
1911 - Naampon ti wagayway iti California
Busuanga
Dagiti baranggay
Ti Busuanga ket nabingbingay kadagiti 14 a barbaranggay.
• Cheey
• Maglalambay
• New Busuanga (Pob.)
• Old Busuanga
• Quezon
• Sagrada
• Salvacion
• San Isidro
• San Rafael
• Santo Niño
Gerald Anderson
Ni Gerald Randolph Opsima Anderson, Jr. ket maysa nga aktor manipud idiay Filipinas.
Lopez Jaena
Ti Lopez Jaena ket maysa a maika-4 a klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Misamis Occidental iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Lopez Jaena ket nabingbingay a politikal iti 28 a barbaranggay.
• Alegria
• Bagong Silang
• Biasong
• Bonifacio
• Burgos
• Dalacon
• Dampalan
• Estante
• Hasa-an
• Luzaran
• Macalibre Alto
• Macalibre Bajo
• Manguehan
• Mansabay Bajo
• Molatuhan Alto
• Molatuhan Bajo
• Peniel
• Eastern Poblacion
• Puntod
• Rizal
• Sibugon
• Sibula
• Don Andres Soriano
• Mabas
Panaon, Misamis Occidental
Ti Panaon ket maysa a maika-5 a klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Misamis Occidental iti Filipinas.
Lopez Jaena
Dagiti baranggay
• Mansabay Alto
• Western Poblacion
Panaon, Misamis Occidental
Dagiti baranggay
• Baga
• Bangko
• Camanucan
• Lutao
• Magsaysay
• Mohon
• Poblacion
• Punta
• San Andres
• San Juan
• San Roque
• Sumasap
• Villalin
Pagsasao a Saep
Ti pagsasao a Saep ket ti pagsasao nga Aplaya a Rai a naisasao idiay Probinsia ti Madang, Papua Baro a Guinea.
Buenos Aires
thumb|left| Ti Buenos Aires ket isu ti kapitolio ken ti kadakkelan asiudad iti Arhentina, ken ti maikadua a kadakkelan a metropolitano a lugar idiay Abagatan nga Amerika, kalpasan ti Kalatakan a Sao Paulo. Daytoy ket mabirukan idiay akinlaud nga aplaya ti estuario iti Río de la Plata, idiay abagatan a daya nga aplaya ti kontinete ti Abagatan nga Amerika. Ti Kalatakan a Buenos Aires a konurbasion, a mangiraman pay kadagiti nadumaduma a Probinsia ti Buenos Aires a distrito, ket mangbukel ti maikatlo a kadakkelan a konurbasion idiay Latin nga Amerika, nga addaan iti populasion ti agarup a sangapulo ket tallo a riwriw.
Ti siudad ti Buenos Aires ket saan a paset iti Probinsia ti Buenos Aires, wenno kapitolio ti Probinsia, ngem daytoy ket maysa a naturay a distrito. Idi 1880, kalpasan dagiti dekada ti politikal a pannakigubat, ti Buenos Aires idi ket naipederalisado ken naikkat manipud ti Probinsia ti Buenos Aires. Dagiti patingga ti siudad ket napadakkel tapno mairaman dagiti ili ti Belgrano ken Flores (dagitoy dua ket dagiti agdama a kaarruba ti siudad). Ti 1994 a panagpasayaat iti batay-linteg ket nangited ti siudad ti katurayan, nga isu ti nagtaudan ti pormal a naganna: Ciudad Autónoma de Buenos Aires (Naturay a Siudad iti Buenos Aires). Dagiti umili ket immunada a nagbutos ti maysa a Daulo iti Gobierno (a kas ti Mayor) idi 1996; sakbay, a ti Mayor ket dagus a naidutok babaen ti Presidente iti Republika.
Dagiti tattao a manipud idiay Buenos Aires ket makunkuna dagitoy a kas dagiti porteño (tattao iti puerto). Ti Buenos Aires ket maysa a nagruna a papanan dagiti turista, ken naam-ammuan para kadagiti Europeano nga estilo ti arkitektura ken ti nabaknang a kultural a biag, nga addaan kadagiti kaaduan a konsentrasion dagiti teatro iti lubong.
Ti Buenos Aires ket agdama a aggaygay-at a mangsangaili ti 2018 a Kalgaw nga Olimpiada ti Kinaagtutubo.
Pagsasao a Ganglau
Ti pagsasao a Ganglau ket ti pagsasao nga Aplaya a Rai a naisasao idiay Probinsia ti Madang, Papua Baro a Guinea.
Herusalem
Ti Herusalem ( Yerushaláyim ; القُدس al-Quds  ken/wenno  أورشليم Ûrshalîm ) ket isu ti kapitolio ti Israel, ngem daytoy ket saan a sangalubongan a mabigbigan, ken maysa kadagiti kadaanan a siudad iti lubong. Mabirukan daytoy idiay Banbantay Hudea, a nagbaetan ti Baybay Mediteraneo ken ti akin-amianan nga igid iti Baybay Natay. No mairaman ti populasion ti lugar iti Daya a Herusalem, daytoy ket ti kadakkelan a siudad ti Israel iti populasion ken kalawa, nga add ti populasion iti 763,800 nga agtaeng iti kalawa ti lugar iti. Ti Herusalem ket nasantuan pay a siudad kadagiti tallo a kangrunaan a Dagiti Abraham a relihion—Hudaismo, Kristianidad ken Islam.
Iti panawen ti atiddog a pakasaritaanna, ti Herusalem ket naminduan a nadadael, nalakuben iti namin 23, naraut iti namin 52, ken natiliw ken natiliw manen iti namin 44. Ti kadaanan a paset ti siudad ket natagtagitaoidi maika-4 a milenio BCE. Idi 1538, dagitit diding ket naipatakder iti likmut ti Herusalem babaen ni Suleiman ti Nadaeg. Tatta nga aldaw dagiti a didding ket mangipalpalawag ti Daan a Siudad, a daytoy ket tinawtawid a nabingbingay iti uppat a pagkapat manipud idi nasapa a maika-19 a siglo a kas dagiti pagkapat ti Armenio, Kristiano, Hudio, ken Muslim. Ti Daan a Siudad ket nagbalin a Lubong a Tinawtawid a pagsaadan idi 1981, ken adda iti Listaan iti Lubong a Tinawtawid a Napeggad. Ti moderno a Herusalem ket dimmakkelen iti labes nga adayo kadagiti pagbeddenganna.
Iti Hudaismo, ti Herusalem ket isun ti kasantuan a siudad manipud idi, segun ti Hebreo a Biblia, ni Ari David iti Israel ket immuna a nagipatakder iti daytoy a kas ti kapitolio iti nagkaykaysa a Pagarian ti Israel idi c.1000 BCE, ken ti anakna a lalaki, ni Ari Solomon, kinomisionna ti panangipatakder iti Umuna a Templo iti daytoy a siudad.Manipud idi maika-10 a siglo BCE: Iti Kristianidad, ti Herusalem ket isun ti nasantuan a siudad manipud idi, segun ti Baro a Testamento, nailansa iti krus ni Hesus idiay, seguro idi c.33 CE,  ken 300 a tawtawen kalpasan ni Santo Helena ket nainagananna ti peregrinasion a luglugar ti biag ni Hesus. Iti Sunni nga Islam, ti Herusalem ket isu ti maikatlo a kasantuan a siudad. Nagbalin daytoy ti immuna a Qibla, ti naipakatengngaan ti isip a puntos para iti Muslim a kararag ti (Salah) in 610 CE, ken, segun ti tinawtawid nga Islamiko, ni Mahoma ket inaramidna ti immuna a Rabii a Panagbanniaga idiay kalpasan ti sangapulo a tawen. A kas ti nagbanagan daytoy, nupay adda laeng tio kalawa iti , ti Daan a Siudad ket pagtaengan kadagiti adu a lugar iti relihioso a pannakaipangpangruna, a mairaman ti Bantay Templo, ti Akinlaud a Diding, ti Simbaan ti Nasantuan a Sepulkro, ti Simborio iti Bato ken Meskita al-Aqsa.
Ita nga aldaw ti kasasaad ti Herusalem ket maibatbati a maysa kadgiti bugas a parikut iti Israeli–Palestina a suppiat. Idi las-ud ti Arabo-Israeli a Gubat ti 1945, ti Laud a Herusalem ket maysa idi kadagiti lugar a natiliw ken insilpo babaen ti Israel bayat a ti Daya a Herusalem, a mairaman ti Duog a Siudad, ket natiliw ken kalpasanna ket insilpo babaen ti Hordania. Ti Israel ket natiliwna ti Daya a Herusalem manipud iti Hordania idi las-ud ti Innem nga Aldaw a Gubat ti 1967 ken nagtungpalan a nangisilpo daytoy. Iti agdama, ti Batayan a Linteg ti Israel ket ket mangibagbaga ti Herusalem a kas ti "saan a nabingbingay a kapitolio" iti pagilian. Ti sangalubongan a komunidad ket limmikud ti kinaudi a panangisilpo a kas saan a nainkalintegan ken nangtrato ti Daya a Herusalem a kas teritorio ti Palestinia a sinakop babaen ti Israel. Ti sangalubongan a komunidad ket saanna abigbigen ti Herusalem a kas kapitolio ti Israel, ken ti siudad ket saan a mangsangsangaili kadagiti gangganaet nga embahada.
Segun ti Sentral nga Opisina ti Estadistika ti Palentina, 208,000 kadagiti Palestinio ket agtateng idiay Daya a Herusalem, nga isu daytoy ket binirbirukan babaen ti Turay ti Palestina a kas ti kapitolio iti masakbayan a estado ti Palestina.
Amin a sanga ti gobierno ti Israel ket mabirukan idiay Herusalem, a mairaman ti Knesset (parlamento ti Israel), dagiti pagtaengan ti Kangrunaan a Ministro ken ti Presidente, ken ti Kangatuan a Korte. Ti Herusalem ket isu ti pangibalayan ti Hebreo nga Unibersidad ken ti Museo ti Israel nga addaan iti Altar iti Libro. Ti Bibliko a Pagtarakenan ti ayup ti Herusalem ket natalinaay a nairangranggo a kas ti kasayaatan a papanan dagiti turista idiay Israel para kadagiti Israeli.
Etomolohia
Ti siudad a tinawtawagan idi ti Rušalim dagiti teksto ti eksekrasion iti Tengnga a Pagarian ti Ehipto (c. maika-19 a siglo BCE) ket adu, ngem saan nga unibersal a nailaslasin a kas ti Herusalem. Ti Herusalem ket tinawtawaga iti Urušalim iti sursurat ti Amarna iti Abdi-Heba (1330s BCE).
Ti nagan a “Herusalem” ket nadumaduma a nanaganan tapno kaibuksilanna ti "pundasion (Sumerian yeru, ‘pagtaengan’/Semitiko yry, ‘tapno bangonen, tapno mangikabil ti pundasion’) iti dios a ni Shalem", ti dios a ni Shalem ket isuna idi ti kasisigud a mangay-aywan a dios iti siudad ti Bronse a Panawen.
Ti porma a Yerushalem wenno Yerushalayim (Herusalem) ket immuna a nagparang iti Biblia, iti libro ni Joshua. Segun ti Midrash, ti nagan ket ti panagtiptipon ti Yhwh Yir'eh ("Kitaento ti Dios", ti nagan nga inted babaen ni Abraham ti lugar nga ayan ti nagrugianna nga insakripisio ti annakna a lalaki) ken ti ili a "Shalem".
Ti Shalim wenno Shalem ket isu idi ti nagan ti dios ti sumipnget iti relihion ti Kananea, daytoy a nagan ket naibatay iti isu met laeng a ramut ti S-L-M manipud iti nakaalanna a Hebreo a balikas para iti "kappia" (Salam wenno Shalom iti moderno nga Arabiko ken Hebreo). Isunga ti nagan ket bukod a mangited kadagiti nagan a "Ti Siudad ti Kappia",  "Pagtaengan ti Kappia,  "pagyanan ti kappia" ("napundar iti seguridad"),  ken mabalin pay a ti "Pakaimatangan ti Kappia" kadagiti dadduma a Kristiano a mannurat. Ti pagpatingaan ti -ayim ket mangipakita ti dua, isunga mangiturong daytoy ti panangisingasing a tinagan a Yerushalayim ket mangitudo ti kinapudno a ti siudad ket adda kadagiti dua a turod.  Nupay kasta, ti panangibalikas ti kinaudi a silaba a kas -ayim ket agparparang a naladaw a panagrang-ay, ken daytoy ket saan pay idi a nagparang iti panawen ti Septuaginta.
Ti kaduogan a pagtaengan idiay Herusalem, ket nabangon a nasapsapa ngem ti Bronse a Panawen idiay turod a ngato ti Gihon Spring, a segun idi ti Biblia ket nanaganan ti Jebus. Tinawtawagan daytoy ti "Pagsammakedan ti Zion" (metsudat Zion), daytoy ket ninaganan manen babaen ni David a kas ti Siudad ni David, ken naamammuan idi babaen ti naganna iti kina-ugma. Ti sabali pay a nagan a "Zion", ket immun-una a mangitudtudo iti maysa a naisangayan a paset ti siudad, ngem kanungpalan daytoy a mangitudtudo ti sibubukel a siudad ken tapno mangirepresenta ti bibliko a Daga ti Israel. Iti Griego ken Latin ti nagan ti siudad idi ket naipatarus a naisurat iti Hierosolyma (Griego: Ἱεροσόλυμα; iti Griego hieròs, ἱερός, a kaibuksilanna ket nasantuan), urayno ti siudad ket nanaganan manen idi ti Aelia Capitolina para iti paset ti panawen ti pakasaritaan ti Roma.
Iti Arabiko, ti Herusalem ket kaaduan a naam-ammuan a kas ti القُدس, a naipatarus a naisurat iti al-Quds ken ti kaibuksilanna ket "Ti Nasantuan" wenno "Ti Nasantuan a Santuario". Ti opisial nga annuroten ti gobierno ti Israeli ket agbilbilin a ti أُورُشَلِيمَ, a naipatarus a naisurat iti Ūršalīm, a kapadpada dagiti nagan ti Hebreo ken Ingles, ket nasken a mausar a kas ti nagan siudad ti pagsasao nga Arabiko ket kakuyogna iti القُدس. أُورُشَلِيمَ-القُدس.
Tselo
right|thumb|Ti tselo
Ti tselo o cello ket bowed string instrumento may apat na istring nga panlipat en perfecto ti maika-5. Ipo ket miembro iti familia violin ti instrumentos musico, subok nga incuidas iti violin, viola ken contrabass.
Papa Aniceto
Ni Santo Papa Aniceto ket isu ti Papa ti Katoliko a Simbaan manipud idi agarup a 150 aginggana idi agarup a 167 (dagiti listaan ti Batikano a siudad ti 150 aginggana idi 167 wenno 153 aginggana idi 168). Ti naganna ket Griego para iti di naparukma (ἀ-νίκητος). Isu ket maysa idi a Tag-Siria manipud idiay siudad ti Emesa (moderno nga aldaw ti Homs).
Miramas
Klima
Ti tabla dita baba ket mangipakpakita kadagiti temperatura ken panagtudtudo iti paset ti panawen ti 1971-2000 :
Culion
Ti Culion ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Palawan iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Culion ket nabingbingay kadagiti 14 a barbaranggay.
Vigdís Finnbogadóttir
Ni Vigdís Finnbogadóttir ti maika-4 a presidente ti Islandia, manipud idi 1 Agosto 1980 agingga idi 1 Agosto 1996. Isuna ti kaunaan iti lubong ken iti Europa a nabutosan a babai a presidente. Isu pay ti kapautan a nagtakem a daulo a babai.
Culion
Dagiti baranggay
• Balala
• Binudac
• Culango
• Galoc
• Jardin
• Libis
• Luac
• Malaking Patag
• Osmeña
• Tiza
• De Carabao
• Burabod
• Halsey
Isabel Martinez de Peron
Ni María Estela Martínez de Perón, ammo pay a kas ni Isabel Peron, ket isu idi ti presidente ti Arhentina manipud idi Hulio 1, 1974 aginggana idi Marso 24, 1976. Isu ti maikatlo nga asawa ni Juan Domingo Peron a presidente met laeng iti Arhentina (1946-1955, 1973-1974). Isu ti immuna a babai a presidente ti Arhentina ken iti intero a kontinente ti Amerika.
Nagbalin a presidente ni Isabel Peron idi sinukatanna ti pimmusay nga asawana a presidente a ni Juan Peron idi Hulio 1, 1974. Ni Isabel idi ti bise presidente met laeng a kabayatan a presidente ti lakayna.
Idi Marso 24, 1976, nakidnap ken napadisi iti takem ni Isabel babaen ti maysa a panangrabsut iti turay (kudeta) nga indauluan ti hepe ti militar a ni Heneral Jorge Videla a nagbalin a presidente kalpasan daytoy. Natengngel ni Isabel iti babaen ti pannakaibalud iti balay. Idi 1981, naipan sadiay Espania a kas maysa a pammagtalaw.
Bihoro, Hokkaido
Ti Bihoro (美幌町) ket ti maysa nga ili a mabirukan iti Subprepektura ti Okhotsk, Hokkaido, Hapon. Ti nagan ket naala manipud iti balikas nga Ainu iti piporo, a ti kayatna a sawen ket "lugar nga udu iti danum".
Adu nga agrikultural, ti ili ket kaaduan nga ammo para iti Bessang Bihoro, nga addaan kadagiti pagbuyaan iti Danaw Kussharo iti Nailian a Parkw ti Akan.
Maysa kadagiti papanan ket ti Parke ti Abiason ti Bihoro, nga aglaon kadagiti nadumaduma a pagtayaban a lugan a dati nga inus-usar ti Buyot ti Bukod a Depensa ti Hapon. Manipud idi Marso 31, 2018, ti ili ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 19,816, ken ti densidad ti populasion iti 45 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 438.36 km².
Europa
thumb|250px|right|Politikal a mapa ti Europa
Ti Europa ti maysa kadagiti pito a kontinente iti lubong. Nabeddengan ti Europa iti amianan babaen ti Taaw Artiko, iti laud babaen ti Taaw Atlantiko, iti abagatan babaen ti Baybay Mediteraneo, ken iti abagatan-a-daya dagiti daldalan ti danum a simmilpo iti Mediteraneo a pakairamanan ti Baybay Nangisit ken ti Kabambantayan ti Kaukaso. Iti daya, naisingay ti Europa iti Asia babaen ti namagsina a danum ti Kabambatayan ti Ural ken ti Baybay Kaspio.
Eskudo ti Suisa
Ti eskudo ti Suisa ket agiparang ti agpadpada a puraw a Griego a krus a kasla iti wagayway ti Suisa, ngem iti nalabbaga a kalasag. Ti langa iti eskudo wenno kalasag ket nalatak a sabsabali, ngem ti pederal a resulosion iti 12 Disiembre 1889 para iti eskudo ket agbilin nga ti uppat nga im-ima ket addaan iti agpapada a kaatiddog, nga iti pannakaibagi kadagiti kalawada iti 7:6, ken mairaman ti maysa a pinintaan nga eskudo.
Kasla ti wagayway ti Suisa, ti eskudo ket inus-usar iti adu a banbanag, kasla iti, Pranko a Suiso, dagiti numero ti plata ti karro ti Suisa, ken dagiti namarkaan iti Suiso a komersio ti ruar a kas dagiti buyot ti Suiso a kutsilio.
Dagiti akinruar a silpo
thumb|220px| Ti [[Swiss car number plates|numero ti plato ti Zürich nga addan ti eskudo ti Suiso iti kanigid ken eskudo ti Zuriches iti kanawan.]]
Ayungon
Ti Ayungon ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Negros Oriental iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Ayungon ket nabingbingay a politikal kadagiti 24 a barbaranggay.
thumb|Barbaranggay ti Ayungon.
• Amdus
• Jandalamanon
• Anibong
• Atabay
• Awa-an
• Ban-ban
• Calagcalag
• Carol-an
• Gomentoc
• Iniban
• Kilaban
• Lamigan
• Maaslum
• Mabato
• Manogtong
• Nabhang
• Nabilog
• Poblacion
• Tampocon I
• Tibyawan
• Tiguib
Kawaw
thumb|Bomba a mangipakita ti kawaw
Ti kawaw wenno kalawakaw ket espasio nga awanan iti banag. Ti balikas ket nagtaud manipud iti Latin a pangilasin iti vacuus para iti "bakante" wenno "kodapis". Ti maysa nga aproksimasion iti kasta a kawaw ket ti rehion nga addaan ti presion ti alingasaw a basbassit ngem ti presion ti tangatang. Dagiti pisiko ket kanknayonda a pakitungtungan dagiti nasayaat a resulta ti panagsubok a rumsua iti perpekto a kawaw, a sagpaminsan laeng a makunkuna iti "kawaw" wenno nawaya nga espasio, ken inus-usar ti termino a sangkapaset laeng a kawaw tapno mangitudo iti pudno a saan a perpekto a kawaw a kasla ti naar-aramid iti laboratorio wenno idiay espasio. Ti Latin a termino ti in vacuo ket inus-usar a panangipalawag ti maysa a banag nga adda iti makunkuna a kawaw.
Ti kasayaat iti sangkapaset laeng a kawaw ket asideg nga arngian ti perpekto a kawaw. Dagiti sabali a kapadana, ket ti ab-ababa a presion ti alingasaw ket kaibuksilanna ti nangat-ngato a kasayaat ti kawaw. Kas pagarigan, iti kadawyan a panagdalus a kawaw ket makapataud ti makaanay a panagsultup tapno mapabassit ti presion ti angin babaen ti agarup a 20%. Mabalin met dagiti nasaysayaat ti kalidadna a kawaw. Dagiti kamara ti nangato unay a kawaw, a kadawyan iti kimika, pisika, ken inhennieria, ket maipaandar iti baba ti maysa a trilion (10−12) iti presion ti tangatang (100 nPa), ken makaabot iti agarup a 100 partikula/cm3. Iti akin-ruar a limbang ket nangatngato pay ti kalidadna a kawaw, nga addaan ti kapada iti bassit unay a bilang dagiti atomo ti hidroheno iti tungngal maysa a natimbeng a kubiko metro. Segun ti moderno a pannakaawat, urayno amin a banag ket maikkatto manipud iti tomo, daytoy ket kankanayonto nga "awan linaon" gapu ti panagbaliw-baliw ti kawaw, nangisit nga enerhia, dagiti raya nga agdaldaliasat a gamma- ken kosmiko, dagiti neutrino, ken kakuyogna dagiti sabali a penomena iti kuantum pisika. Iti moderno a pisika ti partikula, ti kasasaad ti kawaw ket naikedkeddeng a kas ti baba a kasasaad ti banag.
T kawaw ket kanknayonen a topiko iti pilosopikal a debato manipud idi antigo apanawen ti Gresia, ngem saan met nga imperikal nga inad-adal aginggana idi maika-7 a siglo. Ni Evangelista Torricelli ket isu ti nagpataud iti immuna a laboratorio ti kawaw idi 1643, ken dagiti dadduma pay nga eksperimental a pamay-an ket napadur-as idi a kas resulta kadagiti teoriana iti atmosperiko apresion. Ti torricelliano a kawaw ket mapartuat babaen ti panagpunno iti merkurio ti natayag a baso a narikpan iti maysa a gibusna ken kalpasanna baliktaden daytoy iti maysa a malukong a manglaon ti merkurio.
Ti kawaw ket nagbalin a naserbi a ramit ti industria idi maika-20 a siglo babaen ti pannakaipayammo dagiti inkandesente a bumbilia ken dagityi tubo ti kawaw, ken dagiti adu a kita ti teknolohia ti kawaw manipud idin ket mabalinen a magun-od. Ti kabarbaro a panagdur-as ti panagbanniaga iti limbang ti tao ket nangipaadu ti panagkayat iti impakto ti kawaw iti salun-at ti tao, ken iti sapasap kadagiti porma ti biag. thumb|300px|right|Ti dakkel a [[kamara ti kawaw]]
Templo Mahabodhi
Ti Templo Mahabodhi (महाबोधि मंदिर) (Literal: "Templo ti Nalatak nga Iririing"), ti Lugar a Tawid ti Lubong ti UNESCO, ket maysa a Budista a templo idiay Bodh Gaya, daytoy ti lokasion a mangmarka ti naibagbaga a nakaalaan ti pannakapalpalawag ni Siddhartha Gautama, ti Buddha,. Ti Bodh Gaya (mabirukan idiay Distrito ti Gaya) ket mabirukan iti agarup a 96 km manipud idiay estado ti Patna, Bihar, India.
Ti Buda
thumb|150px|left| Ti agraraem a Budista nga agkarkararag kenni Buddha iti templo Dagiti tradisonal a pannakalagip ket nangibagbaga, nga idi agarup a 530 SK, ni Siddhartha Gautama, ti ubing a prinsipe a nakakitkita ti panagsagsagaba iti lubong ken kinayatna patinggaan, ket naabotna ti kabakiran nga igid ti Karayan Falgu, idiay asideg ti siudad ti Gaya, India. Isu idiay ti nagtugawanna a nagmeditasion iti sirok ti kayo ti peepul (Ficus religiosa wenno Sagrado nga Igos), a kanungpalan daytoy a nagablin iti kayo ti Bodhi. SEgun kadagiti Budista nga eskritura, kalpasan ti tallo nga aldaw ken rabii, ni Siddharta ket nakagun-od ti pannakapalpalawag ken dagiti saludsod a binirbirukna. Iti dayta a lokasion, ti Templo Mahabodhi ket binangon babaen ni Emperador Ashoka idi agarup a 260 SKE.
Ti Buda ket naggigiyan kadagiti nasasaruno a pito a kadagiti nadumaduma a lugar iti arubayanna a nagmeditasion ken nangikedkeddeng iti sinanayna. ADda met dagiti nadumaduma a lugar iti agdama a Templo Mahabodhi a manginaig kadagiti tradision a maipanggep kadagitoy a pito a lawas:
Tsubetsu, Hokkaido
Ti Tsubetsu (津別町) ket ti maysa nga ili a mabirukan iti Subprepektura ti Okhotsk, Hokkaido, Hapon.
Templo Mahabodhi
Tradisional a Nasantuan a Lugar
thumb|Ti Kayo ti Mahabodhi Ti kayo ti Bodhi idiay Bodhigaya ketdagus a naikapet iti biag ti naipakasaritaan a Buda, ni Siddhartha Gautama (566—486 BCE), nga isu ket nakagun-od ti pannakapalpalawag wenno puro a panirigan idi isu ket nagmedmeditasion iti sirok ti maysa a tinaudan iti daytoy a kayo ti Pipal. Ti templo ket dagus a nabangon idiay daya ti kayo ti Bodhi nga isu ti sirokna a naggigiyanan ti Buda iti immuna a lawasna kalpasan ti pannakagun-odna ti pannakapalpalawag (wenno ti dagus a tinaudan iti maysa a linia nga agtultuloy ita nga aldaw).
Tsubetsu, Hokkaido
Manipud idi Marso 31 2018, ti ili ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 4,801 ken ti densidad ti populasion iti 6.77 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 716.60 km².
Templo Mahabodhi
Tradisional a Nasantuan a Lugar
Segun ti Budista a mitolohia, no awan ti kayo ti Bodhi nga agtubo ditoy, ti daga iti lawlaw ti kayo ti Bodhi ket awanto kadagiti amin a mula iti maysa a kaadayo ti naarian a karīsa ken awan ti makabanniaga iti tangatang iti dagus a ngatona, urayno ni Sakka.
Bantay Talinis
Ti Bantay Talinis, naamammuan pay a kas ti Cuernos de Negros (Sarsara ti Negros), ket kompleks a bulkan idiay probinsia ti Negros Oriental, Filipinas. Iti agarup a iti ngato ti lessaad ti baybay, daytoy ket isu ti maikadua a kangatuan a bantay idiay Isla ti Negros kalpasan ti Bantay Kanlaon. Ti bulkan ket mabirukan iti iti abagatan a laud ti ili ti Valencia; ken  manipud idiay Siudad ti Dumaguete, ti kapitolio ti probinsia.
Pagsasao nga Asas
Ti pagsasao nga Asas, wenno Kow, ket ti pagsasao nga Aplaya a Rai a naisasao idiay Probinsia ti Madang, Papua Baro a Guinea.
Bantay Talinis
Heolohia
T Bantay Talinis ket indasig babaen ti Instituto ti Filipinas iti Bulkanolohia ken Sismolohia a kas mabalin nga aktibo a bulkan a mangporma ti paset ti Bulkaniko nga Arko ti Negros. Dagiti kaaduan a bato a mabirukan iti dayta a bantay ket dagiti Andesita ken basalto. Daytoy ket addaan ti diametro ti babana iti, ti bulkaniko a kompleks ket buklen dagiti nadumaduma a bulkaniko a kono ken dagiti pantok, ti karimbawan ket ti Talinis, Cuernos de Negros, Guinsayawan, Pantok Yagumyum ken Simborio Guintabon. Ti kabambantayan ket nakaro a pumaroliko nga addaan kadagiti adu a solpatara ken dagiti butbut ti alibungubong a mabirukan kadagiti bakrasna nga inus-usar para iti panagpataud ti elektrisidad. Ti Akin-abagatan a Lugar ti Pagpataudan ti Heotermal ti Negros idiay Palinpinon ket agpataud ti 192.5 MW.
Turismo
Ti bulkaniko a kompleks ti Bantay Talinis ket nadayeg kadagiti agbisbisita para iti masna a kapintas ti bakir ken dagiti adu a bulkaniko a danaw a napalikmutan babaen dagiti bantay.
Pagsasao nga Asas
Ti nagan a Kow ket naus-usar pay para iti asideg a kabagian a Sinsauru.
Bantay Talinis
Turismo
thumbnail|left|Ti Danaw Balinsasayao
Papa Inocencio XI
Ti Nasantuan a Papa Inocencio XI (16 Mayo 1611 – 12 Agosto 1689), ket naipasngay idi a kas ni Benedetto Odescalchi, ket isu idi ti Papa manipud idi 1676 aginggana idi 1689.
Bantay Talinis
Masna a Parke ti Singin a Dandanaw ti Balinsasayao
Iti kaunegan ti kompleks ti bulkan ket ti Masna a Parke ti Singin a Dandanaw ti Balinsasayao, ti nailian a parke a nabangon idi Nobiembre 21, 2000 babaen ti Proklamasion Blng. 414. Daytoy ti kaaduan a mabisbista a parke iti kaunegan a pakabirukan ti singin nga abut ti bulkan a dandanaw iti Balinsasayao ken Danao, nga insina laeng babaen ti akikid a pantok ti bantay. Ti Danaw Kabalin-an, ti basbassit a danaw, ket mabirukan sakbay dagitoy dua a danaw. Amin dagitoy tallo a danaw ket mabirukan idiay uneg ti Kaldera ti Guintabon.
Agatha Barbara
Ni Agatha Barbara (Marso 11, 1923 – Pebrero 4, 2002), maysa a daulo a babai, a nagturay a kas presidente ti Malta manipud idi Pebrero 15, 1982 aginggana idi Pebrero 15, 1987. Isu ti kaunaan a babai a presidente ti Malta.
Bantay Talinis
Pannagna iti Bantay Talinis
Ti Bantay Talinis ket nalaka a mauli babaen kadagiti masna a dalan a mangrugi idiay Bidjao, Dauin ken Apolong, Valencia. Adda met dagiti nadumaduma nga abut ti bulkan a danaw: ti Danaw Yagumyum ket adda iti nagbaetan ti Pantok Yagumyum ken ti kangrunaan a pantok ti Cuernos de Negros; ti Danaw Nailig ken Danaw Mabilog ket dagiti abut ti bulkan a danaw idiay asideg ti pantok. Ti Danaw Nailig ket agserbi a kas ti kangrunaan a pagkampuan a lugar, ken makapan iti pantok babaen ti 30-minuto a pannagna. Ti pantok ket napuskol a bakir ken kaaduna a naabbongan iti angep. Ti asupre a butbut ti Kaipohan, ti maysa a lugar dagiti natay a kayo ken napapudaw a batbato, ket mabirukan iti dalan a mapan idiay Apolong, Valencia.
Siudad ti Mehiko
Ti Siudad ti Mehiko (Ciudad de México, ammo pay a kas ti México D.F., wennoD.F.) ket isu ti Pederal a Distrito (Distrito Federal), a kapitolio ti Mehiko ket ti lugar dagiti pederal a bileg ti Kappon ti Mehiko. Daytoy ket maysa a pederal nga entidad ti kaunegan ti Mehiko a saan a paset ti maysa kadagiti ania man a 31 nga estado ti Mehiko ngem tagikua a sibubukel ti pederasion. Ti Siudad ti Mehiko ket isu ti kadakkelan a siudad iti pagilian ken kangrunaan pay a sentro ti politika, kultura, edukasion ken pinansia.
A kas maysa nga "alpha" a sangalubongan a siudad Ti Siudad ti Mehiko ket maysa kadagiti kangrunaan a sentro ti pinansia ken kultura idiay Amianan nga Amerika. Daytoy ket mabirukan idiay Ginget ti Mehiko (Valle de México), ti maysa a dakkel a ginget kadagidiay nangato a banak idiay tengnga ti Mehiko, iti kangato a. Ti siudad ket buklen dagiti sangapulo ket innem a burgos.
Ti 2009 a nakarkulo a populasion para iti maitutop a siudad ket agarup idi a 8.84 a riwriw a tattao, ken adda ti kalawa ti daga ti. Segun ti kaudian a panagipalpalawag a naitunos babaen ti pederal ken dagiti estado a gobierno, ti populasion ti Siudad ti mehiko a metropolitano a lugar ket 21.2 a riwriw a tattao, a makaaramid daytoy ti kadakkelan at metropolitano a lugar idiay akinlaud a hemisperio, ti maikalima a kadakkelan nga aglomerasion ken ti kadakkelan nga agsasao ti Espaniol a siudad iti lubong.
Ti Kalatakan a Siudad ti Mehiko ket adda ti dagup a produkto ti domestiko (GDP) ti US$390 a bilion idi 2008, a makaaramid ti urbano nga aglomerasion ti Siudad ti Mehiko ti maikawalo a kabaknangan a metropolitano a lugar iti lubong. Ti siudad ket akinrebbeng para iti panagpataud ti 21% ti Dagup ti Domestiko a Produkto ti Mehiko ken ti metropolitano a lugar a naibilangan para iti 34% iti dagup ti nailian a GDP.
Ti siudad ket kasisigud a nabangon idiay isla ti Danaw Texcoco babaen dagiti Asteka idi 1325 a kas Tenochtitlan, a daytoy ket gangani a kompleto a nadadael idi 1521 a sillong ti Tenochtitlan, ken dimtengan ti pannakdaremdem manen ken pannakabangon segun ti urbano nga alagaden ti Espaniol. Idi 1524, ti munisipalidad ti Siudad ti Mehiko ket nabangon, nga ammo a kas ti México Tenochtitlán, ken manipud idi 1585 daytoy ket opisial a naamammoan a kas ti Ciudad de México (Siudad ti Mehiko). Ti Siudad ti mehiko ketnagserbi a kas ti politikal, administratibo ken pinansia a sentro ti maysa a nangruna a paset ti kolonial nga imperio ti Espania. Kalpasan ti panakagun-od ti pannakawayawaya manipud iti Espania, ti Pederal a Distrito ket napartuat idi 1824.
Kalpasan ti panagdemanda ti ad-adu nga autonomia ti politika, dagiti nagtaeng ket naikkanda ti karbengan ti dagus a panagbutos ti Daulo ti Gobierno ken dagiti pannakabagi ti dua a kamara a Lehislatibo nga Asemblia babaen ti nadayeg a butos idi 1997. Manipud idin, ti kanigid a payak ti Partido ti Demokratiko a Rebolusion (PRD) ket nagtengtengngelen kadagitoy dua. Kadagiti kinaudi a tawtawen, ti lokal a gobierno ket nangipasa kadagiti adu a liberal nga annuroten, a kas ti aborsion a makiddaw, ti naipatingga a porma ti eutanasia, diborsio ken agpada a sekso a panagasawa.
Asteka a paset ti panawen
thumb|left|Ti tiendaan idiy Tlatelolco babaen ni [[Diego Rivera]]
Kastila a panagrukma ti Tenochtitlán
Kalpasan ti isasanglad idiay Veracruz, ni Hernán Cortés ket nakangeg ti maipanggep ti nalatak a siudad ket ti napauten a suppiatan ken dagiti reklamo a maipanggep ti daytoy. Urayno ni Cortés ket napan idiay Mehiko nga adda laeng iti bassit a buyot, isu ket nakaawis ti kaaduan kadagiti patneng a tattao a timmulong kaniada a nangdadael ti Tenochtitlan. Ni Cortés ket immuna idi a nakitana ti Tenochtitlán iti Nobiembre 8, 1519. Kalpasan ti immuna panakakitana, ni Cortés ken dagiti kakuyogna ket nagsiddaawda ti kinapintasna ken ti kadakkelna. Dagiti Kastila ket nagmartsada iti igid ti dalan a pakaiturongan ti siudad manipud idiay Iztapalapa. Urayno ni Montezuma ket napan idiay sentro ti Tenochtitlán tapno sabtenna ida ken makisinnukat kadagiti sarabo, daytoy a pannakigayyem ket saan a nagpaut. Ni Cortés inpanna ni Montezuma babaen ti aresto iti balay, a nagnamnama a mangituray babaen kaniana Immadu dagiti pannakairteng agiggana idi, rabii ti Hunio 30, 1520 – idi las-ud ti salisal nga ammo a kas ti "La Noche Triste" – dagiti Asteka ket nagreboltoda iti iyuumay dagiti Kastila ken nakabaelda a nangtiliw wenno nangpapanaw kadagiti Europeano ken dagiti kaduada a Tlaxcala. Ni Cortés nagurnos manen idiay Tlaxcala. Naipanunotan dagiti Asteka a dagiti Kastila ket permanentadan a pimmanaw. Nagpilida ti baro nga ari, ni Cuitláhuac, ngem isu ket pimmusay kalpasan laeng iti manmano a bulan gapu ti burtong; ti simmaruno nga ari idi ket ni Cuauhtémoc. Ni Cortés ket nangikeddeng a mangsillong iti Tenochtitlán idi mayo 1521. Iti tallo a bulbulan, ti siudad ket nagsagsagaba manipud iti kaawan ti makan ken danum ken ti paya pannakaiwaras ti burtong nga inyeg babaen dagiti Europeano. Ni Cortés ken dagiti kaduana ket nangisanglad kadagiti puersada idiay abagatan ti isla ket nakilablabanda iti ipapanda iti uneg ti siudad, kadagiti kalkalsada, ken balbalay. Iti kanungpalan, ni Cuauhtémoc ket simmuko idi Agosto 1521.
Ti pannakabangon manen ti siudad a kas Siudad ti Mehiko
Dagiti Kastila ket rinakrakda ti Tenochtitlán. Immuna a nagtaeng ni Cortés idiay Coyoacán, ngem nangikeddeng a mangibangon manen ti sitio ti Asteka tapno maikkat amin a tugot iti duog nga urnos. Ni Cortés ket saan a nangbangon ti maysa a nawaya, a naparukma a teritorio babaen ti bukodna a personal a panagturay, ngem nagtultuloy a natulnog iti balangat ti Espaniol. Ti immuna a birey iti baro a dominio ket simmangpet idiay Siudad ti Mehiko kalpasan ti sangapulo ket uppat a tawtawen. Iti daytan a panawen, ti siudad ket nagbalin manen a siudad-estado, nga addaan iti bileg a gunay-at kadagiti adayo a nabangon a pagbeddengan ti siudad. Urayno dagidi Kastila ket priniserbada ti batayan a lanag ti Tenochtitlán, nangbangonda kadagiti Katoliko a simbaan a naituoon kadagiti duog a templo ti Asteka ket tinuntonda dagiti imperial a palasio para kaniada. Ti Tenochtitlánket nanaganan manen idi ti "Mehiko", ti pagpilian a porma ti naganna, gapu laeng ta nalaklaka a balikasen dagiti Kastila.
Idadakkel ti kolonial a siudad
Ti siudad ket dimakkel idi dimmakkelti populasionna, a napnapan kadagiti danum ti danaw. Ti maika-16 a siglo ket nakakita kadagiti panagpaadu kadagiti simbaan, adu kadagitoy ket ket mabalin pay laeng a makita idiay naipakasaritaan a sentro. Iti ekonomiko, ti siudad ti Mehiko ket rimmang-ay a kas ti nagbanagan ti panagtagilako. A kas saan a kapada ti Brasil wenno Peru, ti Mehiko ket adda iti nalaka a pannkaiyasideg kadagiti lubong ti Atlatiko ken Pasipiko. Urayno ti balangat ti Espaniol ket pinadasna ti kompleto a panagtimbeng amin a komersio idiay siudad, daytoy ket adda laeng ti bassit a panagballigi.
Ti konsepto ti nobilidad ket rimmang-ay idiay Baro nga Espania a saan payen a nakitkita kadagiti paset ti Kaamerikaan. Dagiti Kastila ket nakasabatda iti maysa a kagimongan a ti konsepto iti nobilidad ket kapadpada ti bukodda. Dagiti Kastila ket dinaydayawda ti patneng nga urnos iti nobilidad ket nagnayonda iti daytoy. Kadagiti simmarsaruno a siglo, ti maysa a natakneng a titulo idiay Mehiko ket saan a kaibuksilan a ti maysa ket nagsansanay ti nalatak a bileg ti politika gapu ta ti bileg ti ket adda ti patinggana urayno ti iti panagala iti baknang ket saan. Ti konsepto ti nobilidad idiay Mehiko ket saan a polikal ngem daytoy ket konserbatibo unay a sosial ti Espaniol, a naibatay iti panagited ti pannakaikanada iti pamilia. Kaaduan kadagitoy a pamilia nagpaneknek ti pannakaikanadada babaen ti managaramid kadagiti kabaknang idiay Baro nga Espania iti ruar ti siudad, ket ti kalpasanna ti panaggasstos kadagitia rentas kadagiti puonan, iti panagbangon kadagioti simbaan, panagsuporta kadagiti karidad ken panagbangon kadagiti barayuboy a balbalay. Ti kaaduana panagbangon kadagiti barayuboy a balbalay ket nakabot ti kaadu idi kinaudi a gudua ti maika-18 a siglo. Adu kadagitoy a balay ket mabalin pay laeng a makita ita nga aldaw, a nangiturog ti parbo a nagan ti Siudad ti mehiko iti "Ti siudad dagiti palasio" nga inted daytoy babaen n i Alexander Von Humboldt.
Ti Grito de Dolores ("Karayo ni Dolores") a tinawtawagan pay a kas ti El Grito de la Independencia ("Karayo ti Pannakawaya"), a naibagbaga iti bassit nga ili ti Dolores idiay asideg ti Guanajuato idi Septiembre 16, 1810, ket isu daytoy ti pasamak a nangmarka ti rugi ti Pannakawaya a Gubat ti Mehikano ken isu daytoy ti kangrunaan a nailian a piesta a napalpaliiw idiay Mehiko. Ti "Grito" ket isu idi tiinsasao iti pannakigubat iti Pannakawaya a Gubat ti Mehikano babaen ni Miguel Hidalgo y Costilla,ti maysa aRoamno Katoliko a padi. Ni Hidalgo ken dagiti daddumna pay a criollo ket nairamannda ti naplano a rebolto a mangsuppiat kadagiti kolonial a gobierno ti Kastila, ken dagiti nakikuplot ketnaliputan. Nabutbuten iti pannakaarestonat,[1] ni Hidalgo binilinna ti kabsatna alalaki a ni Mauricio ken ni pay Ignacio Allende ken ni Mariano Abasolo a kumuyog kadagiti dadduma pay a naarmasan a lallaki a nangibilin iti alguasil tapno iparuarna dagiti nagkaykayat ti pannakawaya a naibalod idiay idi rabii ti Septiembre 15. Nakabaelda a nagparuar kadagiti walopulo.[2] Idi agsapa ti 6:00 Septiembre 16, 1810, inbilin ni Hidalgo a paawengen dagiti kampana ti simbaan ken inurnongna ti kongregasionna. Sinumbangiran babaen ni Allende ken ni Juan Aldama, isu ket kinasaona dagiti tao iti sangana ti simbaan, a nangawawis kaniada nga agrebolto. Ti Gubat ti Guanajuato, ti immuna a pannakilaban ti insurhensia, ket napasamak kalpasan ti uppat nga aldaw. Ti pannakawaya ti Mehiko manipud iti Espania ket nairangarang idiat Deklarasion iti Pannakawaya ti Imperio ti Mehiko idi Septiembre 27, 1821, kalpasan ti pannakigubat ti maysa a dekada. Dagiti yaalsa ket simmaruno para kadagiti simmarsaruno a dekada, gapu kadagiti nadumaduma a sangkatipunan a nakilablaban para iti panagtengngel iti Mehiko.
Ti Pederala Distrito ti Mehiko ket nabangon idi babaen ti baro a gobierno ken babaen ti panagpirma ti baroa batay-lintegda, a dagiti konsepto iti maysa a pederal a distrito ket naampon idi manipud iti Batay-linteg ti Estados Unidos. Sakbay ti daytoy a pananginagan,ti Siudad ti Mehiko ket nagserbi idi a kas ti tugaw ti gobierno para iti Estado ti Mehiko ken ti sibubukel a pagilian. Ti Texcoco ken idi ti Toluca ket nagbalin a kapitolio ti estado ti Mehiko.
Papa Pio I
Ni Santo Papa Pio I ket isu ti Obispo ti Roma,segun ti Annuario Pontificio, manipud idi 142 wenno 146 aginggana idi 157 wenno 161. Adda dagiti dadduma a nagisingsingasing a ti kinapapana ket mabalin a manipud idi 140 aginggana idi 154.
Foobar
Pagarigan a panagusar iti kodigo
Iti wadana kodigo ti pagarigan iti Kumusta Lubong, ti foo ken bar ket inus-usar a mangiladawan ti konkatenasion ti kuerdas:
Bacong
Ti Bacong ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Negros Oriental iti Filipinas.
Dagiti lehislatibo a distrito iti Cebu
Dagiti Lehislatibo a Distrito iti Cebu, ket isu dagiti umuna, maikadua, maikatlo, maikapat, maikalima ken maikanem a distrito, ken isu dagitoy ti pannakabagi ti Probinsia ti Cebu ken ti nawaya a siudad ti Mandaue iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Manipud idi 1907 aginggana idi 1972, ti Probinsia ti Cebu ket nabingbingay idi kadagiti pito a kongresional a distrito ken Siudad ti Cebu ket paset idi ti bukodna a pannakabagi. Manipud idi 1978 aginggana idi 1984, daytoy ket paset idi ti pannakabagi ti Rehion VII, ken manipud idi 1984 aginggana idi 1986, nagbutos daytoy kadagiti 6 a sapasap a pannakabagi.
Bacong
Dagiti baranggay
Ti Bacong ket nabingbingay a politikal kadagiti 22 a barbaranggay.
Dagiti lehislatibo a distrito iti Cebu
Ti pannakabagi ti probisia a napabassit kadagiti innem a kongresional a distrito kalpasan ti pannakaisubli ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas idi 1987 kalpasan idi naikkan ti Siudad ti Cebu ti bukodna a pannakabagi iti Kongreso.
Ti pannakaipasa ti Republika Tignay 9726 ket nangisina ti urbano unay a siudad ti Lapu-Lapu manipud ti maikanem a distrito tapno mangporma ti bukodna a kongresional a distrito a nangrugi kadagiti panagbutos idi 2010.
Bacong
Dagiti baranggay
• Balayagmanok
• Banilad
• Buntis
• Buntod
• Calangag
• Combado
• Doldol
• Isugan
• Lutao
• Magsuhot
• Mampas
• Sacsac
• San Miguel
• South Poblacion
• Sulodpan
• Timbao
• Tubod
• West Poblacion
Angola
Ti Angola, opisial a ti Republika ti Angola (República de Angola, ; Kikongo, Kimbundu, Umbundu: Repubilika ya Ngola), ket maysa a pagilian idiay akin-abagatan nga Aprika a naibeddengan babaen ti Namibia iti abagatan, ti Demokratiko a Republika ti Kongo iti amianan, ken ti Zambia iti daya; ti laud na a pantar ket addan idiay Taaw Atlantiko iti Luanda a kas ti kapitoliona a siudad.
Pagsasao a Watiwa
Ti pagsasao a Watiwa ket insasao babaen dagiti agarup a 500 a tattao nga agtateng kadagiti innem a purok idiay Papua Baro a Guinea. Datoy ket kaaduan nga ammo a kas Dumpu, ngem daytoy ket nagan iti maysa kadagiti innem a purok, ken saan a maawat a kas nagan para iti pagsasao.
Cuyo, Palawan
Ti Cuyo ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Palawan iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Cuyo ket nabingbingay kadagiti 17 a barbaranggay.
• Balading
• Bangcal (Pob.)
• Cabigsing (Pob.)
• Caponayan
• Catadman (Pob.)
• Funda
• Lagaoriao (Pob.)
• Lubid
• Manamoc
• Maringian