cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
PubMed Central
Manipud iti Disiembre 2018, aglaon ti arkibo ti PMC akadagiti sumurok a 5.2 a riwriw nga artikulo, nga agraman kadagiti kontribusion a dagus nga agtaud manipud kadagiti agipabpablaak wenno dagiti mannurat nga agidepdeposito kadagiti bukodda a manuskrito iti repositorio babaen ti Annuroten ti Panagserrek iti Publiko ti NIH. Mangipakita dagiti nadadaan a datos manipud idi Enero 2013 aginggana idi Enero 2014, dagiti deposito nga inaramid ti mannurat ket simmurok kadagiti 103,000 a papel iti las-ud iti daytoy a 12 a bulan a paset ti panawen. Manginagan pay ti PMC kadagiti agarup a 4,000 a warnakan a makibinglay itan iti sumagmamano a kapasidad nga automatiko a mangideposito iti bukodda a naipablaak a linaon iti repositorio ti PMC. Adda dagiti sumagmamano a makibingbinglay nga agipabpablaak a mangtaktak iti pannakaiyebbet kadagiti bukodda nga artikulo iti PubMed Central para iti maysa nga agsmang iti panawen kalpasan ti pannakaipablaak, daytoy ket masansan a makunkuna a kas maysa nga "embargo a paset ti panawen", ken mabalin a sumakop manipud kadagiti bassit a bulan aginggana kadagiti bassit a tawen depende iti warnakan. (Kadawayn dagiti embargo iti innem aginggana iti sangapulo ket dua a bulan.) Nupay kasta, ti PubMed Central ket ti maysa a nangruna a wadan iti "sistematiko nga akinruar a distribusion iti maikatlo a partido" a makaiparit pay laeng babaen kadagiti tunosan ti kontributor kadagiti adu nga agipabpablaak.
Heterophyllaea
Ti Heterophyllaea pustulata ket ammo pay a kas cegadera ket aglaon iti maysa a di ammo a sabidong nga agpataud iti potosensitisasion kadagiti karnero ken baka. Daytoy ket mabalin nga agtubo iti pagbaetan ti 2 ken 3 a metro iti katayag ken kadawyan a mabirukan iti amianan a laud ti Arhentina iti kangato iti pagbaetan ti 2,500 ken 3,000 ametro iti ngato ti pantar ti baybay.
Mikhail Ulyanov
thumb|Ni Mikhail Ulyanov idi 2000
Ni Mikhail Alexandrovich Ulyanov (Михаи́л Алекса́ндрович Улья́нов; 20 Nobiembre 1927 – 26 Marso 2007) ket maysa idi a Sobiet ken Ruso nga aktor ken maysa kadagiti kaaduan a mabigbigan a tao kalpasan ti Sangalubongan a Gubat II a teatro ken sinema ti Sobiet. Isu ket nanaganan a kas Artista ti Tattao ti USSR idi 1969 ken nakaawat iti espesial a premio manipud iti Piesta ti Pelikula ti Venice idi 1982.
Rondeletia harrisii
Ti Rondeletia harrisii ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Hamaika.
Pouteria belizensis
Ti Pouteria belizensis ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Sapotaceae. Daytoy ket mabirukan iti Belize, Guatemala, ken Mehiko.
Clidemia
Ti Clidemia ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Melastomataceae. Daytoy ket aglaon kadagiti agarup a 450 a sebbangan, ti kaaduan nga ammo ket ti C. hirta (soapbush iti Ingles). Ti kadawyan a nagan ket mangipadayaw ken ni Clidemo ti Taga-ugma a Griego a mannurat.
Dagiti sebbangan
thumb|Clidemia rubra thumb|Clidemia capitellata
Pagsasao a Manombai
Ti pagsasao a Manombai ket maysa kadagiti sasao nga Aru, nga insasao babaen dagiti agtataeng iti Is-isla Aru.
Greta Garbo
Ni Greta Garbo, nayanak a kas ni Greta Lovisa Gustafsson ( 18 Septiembre 1905 – 15 Abril 1990), ket maysa idi a Sueko nga aktres iti pelikula, sangalubongan nga aktres ken simbolo kadagiti tawen ti 1920 ken 1930. Ni Garbo ket namitlo idi a nainomido para iti Kalaingan nga Aktres ken nakaawat iti honorario idi 1954 para iti "nailuminado ken dagiti di malipatan a panagpabpabuya ." Idi 1999, inranggo ti American Film Institute ni Garbo a maikalima itilistaanda kadagiti kalatakan a babbai nga artista iti sinema ti Klasiko a Hollywood kalpasan ni Katharine Hepburn, Bette Davis, Audrey Hepburn, ken Ingrid Bergman.
Inrugi ni Garbo ti karerna iti sekondario a papel iti Sueko a pelikula idi 1924 iti The Saga of Gosta Berling. Ti panangiladawanna ket nakaala iti panangikaskaso ni Louis B. Mayer, ti ehekutibo a hepe ti Metro-Goldwyn-Mayer (MGM), ken isu met ti nangiyeg kaniana idiay Hollywood idi 1925. Dagus met isuna a nakaala kadagiti panagkayat iti immuna a naulimek a pelikulana, ti Torrent nga immuna a naipabuya idi 1926; kalpasan ti maysa a tawen, ti panangiladawanna iti Flesh and the Devil, ti maikatlo a sinena ket isu ti nakaaramidanna a kas sangalubongan nga artista.
Libreville
Ti Libreville ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti Gabon, idiay laud a tengnga nga Aprika. Ti siudad ket puerto idiay Karayan Komor, idiay asideg ti Golpo ti Guinea, ken sentro ti panagtagilako para iti rehion ti tarikakayo. Manipud idi 2013 ti populasionna ket 703,904.
Distrito ti Abuta, Hokkaido
thumb|300px|Ti Distrito ti Abuta kadagiti Subprepektura ti Iburi ken Shiribeshi.
Ti Abuta (虻田郡) ket ti maysa a distrito a mabirukan kadagiti Subprepektura ti Iburi ken Shiribeshi iti Hokkaido, Hapon.
Manipud idi 2004, ti distrito ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 31,526 ken ti maysa a densidad ti populasion iti 28.30 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 1,113.84 km².
Pouteria benai
Ti Pouteria benai ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Sapotaceae. Daytoy ket endemiko iti Guiana a Pranses.
Pagsasao nga Ujir
Ti pagsasao nga Ujir ket maysa kadagiti sasao nga Aru a naisasao idiay Is-isla Aru ti akindaya nga Indonesia.
Curitiba prismatica
Ti Curitiba ket ti monotipiko a henero ti mula iti pamilia ti Myrtaceae nga endemiko iti Brasil. Ti kaikaisuna a sebbangan ti henero ket ti Curitiba prismatica, ken kasisigud a naipalawag a kas Eugenia prismatica babaen ni D.Legrand idi 1969 ken naiyalis iti bukodna a henero babaen da Andrew M. Salywon ken Leslie Roger Landrum in 2007.
Pouteria bonneriana
Ti Pouteria bonneriana ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Sapotaceae. Daytoy ket endemiko iti Peru.
Rondeletia hirsuta
Ti Rondeletia hirsuta ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Hamaika. Daytoy ket maipangta babaen ti pannakaawan iti habitat.
Myrceugenia bracteosa
Ti Myrceugenia bracteosa ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae. Daytoy ket endemiko iti Brasil.
Hopea glaucescens
Ti Hopea glaucescens ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Dipterocarpaceae. Daytoy ket kayo nga endemiko iti Malaysia Peninsular.
Gabriel Lippmann
Ni Jonas Ferdinand Gabriel Lippmann (16 Agosto 1845 – 13 Hulio 1921) ket maysa idi a Pranko-Luksemburgo a pisiko ken ibentor, ken Nobel laureado iti pisika para iti pamay-anna iti panagpataud kadagiti namarisan a potograpia a naibatay iti penomeno iti interperensia.
Myrceugenia brevipedicellata
Ti Myrceugenia brevipedicellata ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae. Daytoy ket endemiko iti Brasil.
Pouteria bracteata
Ti Pouteria bracteata ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Sapotaceae. Daytoy ket endemiko iti Colombia.
Pagsasao a Mariri
Ti pagsasao a Mariri (Mairiri) ket maysa kadagiti sasao nga Aru a naisasao idiay Is-isla Aru ti akindaya nga Indonesia. Daytoy ket asideg iti Batuley.
Baybay Prinsipe Gustav Adolf
Ti Baybay Prinsipe Gustav Adolf, ket ti maysa nga ima ti Taaw Artiko a mabirukan iti Rehion ti Qikiqtaaluk, Nunavut, Kanada.
Mabirukan daytoy kadagiti isla ti Purpuro ti Artiko ti Kanada. Nabeddengan ti baybay iti laud babaen ti Isla Borden ken Isla Mackenzie King, ken iti daya babaen ti Isla Ellef Ringnes. Iti abagatan ket ti Isla Lougheed. Mawayaan ti baybay iti Taaw Artiko iti amianan, ken idiay Kanal Byam Martin ken Lingsat Maclean iti abagatan.
Nanaganan daytoy a baybay kenni Sueko nga ari Gustav VI Adolf.
Innokenty Smoktunovsky
Ni Innokenty Mikhaylovich Smoktunovsky (Иннокентий Михайлович Смоктуновский; Marso 28, 1925 – Agosto 3, 1994) ket maysa idi a Sobiet ng aktor nga ammo a kas ti "ari dagiti Sobiet nga aktor". Isu ket nanaganan a kas Artista ti Tattao ti USSR idi 1974.
Hindsia
Ti Hindsia ket ti henero dagiti agarup nga 11 a sebbangan dagiti bassit a mula iti pamilia ti Rubiaceae, a patneng iti tropikal nga Abagatan nga Amerika, a naipangpangruna iti Brasil. Dagiti sebbangan ti Hindsia longiflora ken H. violacea ket naus-usarda idi a mangisina ti henero manipud iti Rondeletia. Nanaganan ti henero a kas pammadayaw ken ni Richard Brinsley Hinds.
Dagiti sebbangan ket mairaman dagiti sumaganad:
Bujumbura
Ti Bujumbura, dati a Usumbura, ket ti kapitolio, kadakkelan a siudad, ken kangrunaan a puerto ti Burundi. Daytoy ket mabirukan diay amianna-akindaya nga aplaya ti Danaw Tanganyika, ti maikadua a kaadaleman a danaw iti lubong kalapasan ti Danaw Baikal.
Clidemia hirta
Ti Clidemia hirta, kadawyan a tinawtawagan iti Ingles iti soapbush wenno Koster's curse, ket ti perenial a babassit a kayo. Daytoy ket maysa a makaraut a sebbangan kadagiti adu a tropikal a rehion iti lubong.
Dagiti sinonimo
Dagiti taksomomiko a sinonimo para iti C. hirta ket mairaman dagiti sumaganad:
Hopea griffithii
Ti Hopea griffithii ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Dipterocarpaceae. Daytoy ket mabirukan idiay Malaysia, Myanmar, Singapur, ken Tailandia.
Yevgeny Leonov
Ni Yevgeny Pavlovich Leonov (Евгений Павлович Леонов; 2 Septiembre 1926 – 29 Enero 1994) ket maysa idi a nadayeg a Ruso/Sobiet nga aktor a nagiladawan kadagiti nangruna a parte dagiti nadumaduma a nadayeg a pelikula ti Sobiet. Tinawtawagan isuna kas ti "maysa kadagiti inay-ayat nga aktor iti Rusia", ken nagited pay iti boses para kadagiti adu a karakter ti kartoon a mairaman ti Vinny Pukh (Winnie-the-Pooh).
Rondeletia hirta
Ti Rondeletia hirta ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Hamaika. Daytoy ket maipangta babaen ti pannakaawan iti habitat.
Pouteria bapeba
TI Pouteria bapeba ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Sapotaceae. Daytoy ket endemiko iti Brasil. Daytoy ket maipangta babaen ti pannakaawan iti habitat. Daytoy ket mabirukan kadagiti estado ti Alagoas, Paraiba, ken Pernambuco. Ti adu pay a panaggundaway iti Pouteria bapeba ken dagiti sabali a mula iti Brasil ket mangpabassitto ti biodibersidad ken negatibo a mangapekto ti panagbaliw ti klima.
Clidemia caudata
Ti Clidemia caudata ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Melastomataceae. Daytoy ket endemiko iti Ecuador. Dagiti masna a habitatna ket dagiti subtropikal wenno tropikal a nadam-eg a tanap a bakir ken dagiti subtropikal wenno tropikal a nangato a pagtubuan ti babassit a kayo.
Pouteria brevensis
Ti Pouteria brevensis ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Sapotaceae. Daytoy ket endemiko iti Brasil. Daytoy ket maipangta babaen ti pannakaawan iti habitat.
Columbus, Ohio
thumb|400px|Puseg ti ili ti Columbus
Ti Columbus ket isu ti kapitolio ken ti kadakkelan a siudad ti Estado ti Ohio. Daytoy ti maika-15 a kadakkelan a siudad idiay Estados Unidos ken addaan iti populasion iti 822,553 (karkulo idi 2013). Daytoy ti bugas ti siudad ti Estadistikal a Lugar ti Metropilitano ti Columbus, Ohio (MSA), a mangbukel iti lugar dagiti sangapulo a kondado. Babaen ti modelo ti Estadistikal a Lugar ti Metropolitano (MSA), daytoy ti maikatlo a kadakkelan a metropolitano a lugar idiay Ohio, ken kapadpadana ti MSA ti Cleveland MSA ken naud-udi bassit manipud iti MSA ti Cincinnati (mangiraman kadagiti paset ti Kentucky ken Indiana).
Hemidictyum
Ti Hemidictyaceae ket ti pamilia dagiti pako iti urnos ti Polypodiales. Ti kaikaisuna a henerona ket ti Hemidictyum C.Presl 1836, akadawyan nga ammo a kas ti marhinado a kagudua nga iket a pako. Ti Hemidictyaceae ket naikeddenga a kabsat ti pamilia iti Aspleniaceae, a naipammattian a nagbaliw idi las-ud ti paset ti panawen ti Kretasio. . Daytoy ket kadawyanen a naikeddeng a kas parte ti maysa naipadakkel nga Aspleniaceae.
Ti nagan a Hemidictyum ket naala idi manipud kadagiti termino a hemi (kagudua) ken diktyon (iket), manipud kadagiti urat a kagudua laaeng a nayiket iti ballasiw dagiti pinnules.
Pannakaiwarwaras
Ti Hemidictyum ket ti maysa a patneng a neotropikal a pako, a mabirukan iti Mehiko, ti Karibe, Costa Rica, Guatemala, Honduras, Nicaragua, Panama, Pranses a Guiana, Suriname, Brasil, Venezuela, Puerto Rico, Bolivia, Colombia, Ecuador, ken Peru.
Dagiti sebbangan
Adda laeng maymaysa nga agdama a naawat a nagan ti sebbangan ti Hemidictyum, ti Hemidictyum marginatum. Dagiti sabali a nagan ket naikeddengda a dagiti sinonimo, iti sebbangan, wenno iti naawat a sebbangan ti Asplenium:
(=) Asplenium marginatum L. 1753
(=) Asplenium limbatum Willd 1810 (nom. illeg superfl.)
(=) Diplazium marginatum Blume 1828
(=) Hemidictyum limbatum (Willd.) C.Presl 1851
(=) Diplazium marginatum (L.) Diels 1899 (nom. illeg)
(=) Diplazium limbatum (Willd.) Proctor 1966 (comb. superfl.) ═ Asplenium purdieanum Hook 1854 ═ Asplenium finlaysonianum Wall. ex Hook 1854
Dagiti piloheniko a pannakaikabagian
Ti sumagad a kladograma para iti eupolypodiales II, a naibatay iti Lehtonen, 2011, ken Rothfels & al., 2012, ket mabalin a mangipakita iti piloheniko a pannakaikabagian a pagbaetan ti Hemidictyaceae ken dagiti sabali a pamilia ti klado ti eupolypodiales II.
Maika-6 a meridiano daya
Ti 6° a meridiano daya ti Greenwich ket ti linia ti longitud nga umabot manipud iti Amianan nga Ungto iti ballasiw ti Taaw Artiko, ti Taaw Atlantiko, Europa, Aprika, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.
Cyanoneuron
Ti Cyanoneuron ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Mabirukan ti henero iti Borneo ken Sulawesi.
Maika-6 a meridiano daya
Ti maika-6 a meridiano daya ket mangporma ti nalatak a sirkulo a kakuyogna ti maika-174 a meridiano laud.
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto
Mangrugi iti Amianan nga Ungto ken mapan nga agpaabagatan iti Abagatan nga Ungto, ti maika-6 a meridiano daya ket lumabas iti:
! scope="col" width="125" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Artiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" | 🇳🇴 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Amianan ! scope="row" | 🇳🇱 ! scope="row" | 🇩🇪 ! scope="row" | 🇳🇱 ! scope="row" | 🇩🇪 ! scope="row" | 🇳🇱 ! scope="row" | 🇩🇪 ! scope="row" | 🇳🇱 ! scope="row" | 🇧🇪 ! scope="row" | 🇱🇺 ! scope="row" | 🇫🇷 ! scope="row" | 🇨🇭 ! scope="row" | 🇫🇷 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baybay Mediteraneo ! scope="row" | 🇩🇿 ! scope="row" | 🇳🇪 ! scope="row" | 🇳🇬 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika
Pagsasao a Bikol Sentral
Ti Bikol Sentral wenno Tengnga a Bikol, kaaduan nga ammo kas ti Naga Bikol, ket ti kaaduan a naisasao a pagsasao idiay Rehion ti Bicol ti akin-abagatan a Luzon, Filipinas. Daytoy ket naisasao idiay akin-amianan ken akinlaud a parte ti Camarines Sur, ti maikadua a kongresional a distrito ti Camarines Norte, ti akindaya a parte ti Albay, ti akin-amianan a daya a parte ti Sorsogon, ti ili ti Masbate ti San Pascual, ken ti akin-abagatn a laud a parte ti Catanduanes. Dagiti agsasao iti Bikol Sentral ket mabirukan kadagiti amin a parobinsia ti Bicol ken naipangpangruna a pagsasao idiay Camarines Sur. Ti pagalagadan a porma ti espasio ti pagsasao ket naibatay iti dialekto ti Canaman.
Ti Bikol Sentral ket addaan kadagiti langa dagiti bokabulario a saan a mabirukan kadagiti sabali a pagsasao a Bikol Bikol wenno dagiti sabali a kameng ti pamilia ti pagsasao ti Tengnga a Filipino a kas ti Tagalog ken Cebuano. Ti pagarigan dagitoy a balikas a kas ti matua ken bitis a kapada met dagiti balikas ti Kapampangan a tikayatna a sawen ket laklakay saka/saksaka. Ti balikas ti banggi (rabii) ket ti pay sabali a pagarigan iti daytoy a gapu ta sabali met manipud idi kadawyan a balikas ti Bikol iti "gab-i" ngem as-asideg iti balikas iti bengi iti Kapampangan. Awan ti pormal a panagadal a maipanggep iti pannakaikabagian ti sasao a Tengnga a Luzon iti Bikol Sentral negm ti naud-udi ket addaan kadagiti nadumaduma a balikas a mabirukan met iti arkaiko a porma ti Tagalog a naisasao kadagiti probinsia ti Rizal ken Quezon a naimatmatian a ti balay ti sasao a Tengnga a Luzon a kas ti Kapampangan idiay Pampanga ken akin-abagatan a Tarlac ken sasao a Sambaliko idiay  probinsia ti Zambales.
Pouteria brevipetiolata
Ti Pouteria brevipetiolata ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Sapotaceae. Daytoy ket endemiko iti Ecuador.
Myrceugenia campestris
Ti Myrceugenia campestris ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Myrtaceae. Daytoy ket endemiko iti Brasil.
Craterispermum
Ti Craterispermum ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. daytoy ket aglaon kadagiti 16 a sebbangan a mabirukan iti tropikal nga Aprika ken Seychelles. Daytoy laeng ti kaikaisuna a henero iti tribu ti Craterispermeae, a ti nagbaliwanna a panawen ket nakarkulo iti 34.8 a riwriw a tawen ti napalabas.
Dagiti sebbangan
Mabigbig dagiti sumaganad a sebbangan manipud idi Mayo 2014:
Masna a Parke ti Akin-amianan a Sierra Madre
Ti Masna a Parke ti Akin-amianan a Sierra Madre ket ti kadakkelan a nasalakniban a lugar iti Filipinas a mangsakop iti akin-amianan a kabambantayan iti Sierra Madre iti akindaya a Luzon. Mabirukan ti parke iti akindaya a parte ti probinsia ti Isabela iti Tanap ti Cagayan (Rehion II) nga aglaon iti dagup a. Daytoy ket immuna a nairangarang a reserba ti kaatapan a mangsakop iti kalawa iti kaunegan ti rayus iti iti Punto ti Palanan nga ammo a kas ti Lugar ti Kaatapan ti Palanan babaen ti Surat dagiti Instruksion Blng. 917-A a pinirmaan babaen ni Presidente Ferdinand Marcos idi Septiembre 7, 1979. Idi Marso 10, 1997, ti lugar ket nabaliwan a kas masna a parke babaen ti panagpirma iti Proklamasion Blng. 978 babaen ni Presidente Fidel Ramos.
Naikeddeng ti parke akas ti kabaknangan kadagiti termino iti henetiko, dagiti sebbangan ken dibersidad ti habitat iti Filipinas. Daytoy ket maysa kadagiti sangapulo a prioridad a nasalakniban a lugar iti pagilian a tinaripato babaen ti bukodna nga Opisina ti Pannagtaripato iti Nasalakniban a Lugar nga indauluan babaen ti Rehional nga Ehukutibo Direktor ti Departamento ti Enbironmento ken dagiti Masna a Rekurso para iti Rehion II babaen kadagiti tarabay iti Artikulo III ti Tignay ti Republika 9125, nga ammo pay a kas ti Tignay ti Masna a Parke ti Akin-amianan a Sierra Madre (NSMNP) ti 2001. Idi 2006, nainayon ti nasalakniban a lugar iti tentatibo a listaan ti Lugar a Tawid ti Lubong ti UNESCO.
Heograpia
thumb|Ti aplaya ti [[Taaw Pasipiko|Pasipiko ti Dinapigue iti Masna a Parke ti Akin-amianan a Sierra Madre]] Mabirukan ti Masna a Parke ti Akin-amianan a Sierra Madre iti tengnga a parte ti kabambantayan ti Sierra Madre a gumay-at manipud iti probinsia ti Aurora aginggana iti Cagayan. Daytoy ket buklen ti kalawa ti daga iti ken kalawa ti aplaya iti  a heograpiko a maitunos kadagiti ili ti Isabela iti Palanan, Divilacan ken Maconacon, ken dagiti pay paset ti San Mariano, Dinapigue, San Pablo, Cabagan, Tumauini ken ti siudad ti Ilagan. Daytoy ket mabeddengan iti amianan babaen ti Karayan Dikatayan, iti abagatan babaen ti Karayan Disabungan, iti laud babaen ti Tanap ti Cagayan, ken iti daya babaen ti Baybay Filipinas.
Ti parke ket maiduma babaen dagiti natayag a bantay nga addaan kadagiti napadsok a bakras iti tengnga a paset ti kabambantayan ken kaaduan a moderado a dagiti napadsok a bakras iti turong ti aplaya. Ti Bantay Cresta iti akinlaud a bangir ti Sierra Madre ket ti kangatuan a pantok iti parke iti elebasion iti. Ti maikadua a kangatuan a bantay ket ti Divilacan iti elebasion iti a mabirukan iti akindaya a sikiganna.
Maayusan ti Akin-amianan a Sierra Madre babaen dagiti 14 a nangruna a sistema dagiti karayan, 11 kadagitoy ket agatian iti Baybay Filipinas ken 3 ti agayus iti Rio Grande de Cagayan a kas dagiti tributario ti Karayan Ilagan. Ti Karayan Palanan, nga addaan iti lugar a pagayusan iti wenno 29% iti daguo a kalawa ti parke, ket isu ti kadakkelan, sarunuen babaen ti Karayan Abuan ken Karayan Catalangan.
Biodibersidad
thumb|Ti agkagkagkag a [[buaya ti Filipinas iti Danaw Dunoy, San Mariano]] Ti Masna a Parke ti Akin-amianan a Sierra Madre ket adda iti kaunegan ti Sona ti Bioheograpiko ti Sierra Madre a mabirukan iti igid ti akindaya a bangir ti Tengnga a Luzon. Daytoy ket naikeddeng a kas maysa kadagiti kangrunaan a sistema dagiti nalasakniban a lugar iti Filipinas gapu kadagiti nadumaduma a sebbangan dagiti karnarna a sebbangan iti suportarannna a flora ken fauna. Mairaman dagitoy ti agila ti Filipinas, giant golden-crowned flying fox, agila-kullaaw ti Filipinas, kiaw ti Isabela, berde a pawikan, loggerhead a pawikan], [[hawksbill a pawikan, buaya ti Filipinas ken dugong. Daytoy ket pagtaengan pay ti green-faced parrotfinch ken ti Northern Sierra Madre forest monitor.
Ti parke ket habitat pay dagiti adu nga endemiko a sebbangan dagiti mula a mairaman dagiti nadumaduma a sebbangan ti natayag, nalinteg ken nakuttong a kayo iti pamilia ti Dipterocarpaceae a kas ti Shorea spp. ken Hopea spp.; dagiti nadumaduma nga orkidia a kas ti Dendrobium aclinia; ti mula a millettia; ken dagiti sebbangan ti citrus a mula iti Aurantioideae.
Mangabungot iti kakaykayoan ti kadakkelan a paset ti parke ken sarunuen babaen dagiti daga ti talon ken karuotan. Dagiti adda iti igid ti baybay nga ili ti Palanan ken Maconacon a kaaduan a pakabirukan kadagiti daga ti talon, dagiti kaaduan nga apit ket ti pagay, niog, mais, mani, pinia ken dagiti dadduma pay nga apit ti nateng. Kaaduan a mabirukan dagiti karuotan ken dagiti lugar ti bassit a kayo iti abagatan-akindaya a parte ti parke a pagtubuan dagiti pan-aw ken talahib.
Hopea inexpectata
Ti Hopea inexpectata ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Dipterocarpaceae. Daytoy ket endemiko iti Papua Baro a Guinea.
Hopea helferi
Ti Hopea helferi ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Dipterocarpaceae. Daytoy ket mabirukan idiay Cambodia, ti Is-isla Andaman ti India, Malaysia Peninsular, Myanmar, ken Tailandia.
Hopea hainanensis
Ti Hopea hainanensis ket ti sebbangan ti kayo iti pamilia ti Dipterocarpaceae. Daytoy ket mabirukan idiay Isla Hainan ti Tsina ken akin-amianan a Bietnam.
Rondeletia pallida
Ti Rondeletia pallida ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Hamaika. Daytoy ket maipangta babaen ti pannakaawan iti habitat.
Hopea jacobi
Ti Hopea jacobi ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Dipterocarpaceae. Daytoy ket endemiko iti Akinlaud a Ghats ti Distrito ti Kodagu iti Karnataka, India.
Pouteria briocheoides
Ti Pouteria briocheoides ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Sapotaceae. Daytoy ket endemiko iti Guatemala.
Rondeletia peruviana
Ti Rondeletia peruviana ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Peru.
Nailian a Biblioteka ti Letonia
Ti Nailian a Biblioteka ti Letonia (Latvijas Nacionālā bibliotēka) ammo pay a kas ti Kastilio iti Lawag (Gaismas pils) ket ti nailian a kultural a instituto babaen ti panangituray ti Ministro ti Kultura ti Letonia. Naporma ti Nailian a Biblioteka ti Letonia idi kalapasan idi nairangarang ti nawaya a Republika ti Letonia idi 1918. Ti immuna a nangimaton iti Biblioteka ket ni Jānis Misiņš, ti maysa a biblitikero ken ti nagpundar iti sientipiko a bibliograpia ti Letonia (1862–1945).
Dissotis
thumb|Dissotis canescens Ti Dissotis ket ti henero dagiti mula iti pamilia ti Melastomataceae. Adda dagiti agarup a 111 – 140 a sebbangan a naiwarwaras iti ballasiw ti Aprika.
Etimolohia
Ti kadawyan a nagan ket naibatay iti Griego a balikas ti dissos, a ti kayatn a sawen ket 'nagkadua'. Daytoy ket mangibagbaga kadagiti dua a kita dagiti anther a pannakailasin iti daytoy a henero.
Pouteria bullata
Ti Pouteria bullata ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Sapotaceae. Daytoy ket endemiko iti Brasil. Daytoy ket maipangta babaen ti pannakaawan iti habitat.
Maika-29 a meridiano laud
Ti 29° a meridiano laud ti Greenwich ket ti linia ti longitud nga umabot manipud iti Amianan nga Ungto iti ballasiw ti Taaw Artiko, Greenland, ti Taaw Atlantiko, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.
Ti maika-29 a meridiano laud ket mangporma ti nalatak a sirkulo a kakuyogna ti maika-151 a meridiano daya.
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto
Mangrugi iti Amianan nga Ungto ken mapan nga agpaabagatan iti Abagatan nga Ungto, ti maika-29 a meridiano laud ket lumabas babaen ti:
! scope="col" width="145" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Artiko ! scope="row" | 🇬🇱 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Priordo Frederick E. Hyde ! scope="row" | 🇬🇱 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Priordo Independence ! scope="row" | 🇬🇱 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko} ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika
Pagsasao a Tarangan
Ti Tarangan ket maysa kadagiti sasao nga Aru, nga insasao dagiti agtataeng idiay Is-isla Aru.Ti Daya ken Laud a Tarangan ket agbalbaliwda, ken mabalin a saan nga as-asideg ngem isuda itip Manombai, a naisasao pay idiay Arus. Ti Laud a Tarangan ket ti pagsasao it ipanagtagilako kadagiti akin-abagatan nga isla.
Rondeletia odorata
Ti Rondeletia odorata ket ti sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti kape. Daytoy ket patneng iti Kuba ken Panama. Daytoy ket naimuyongan pay kadagiti sabali a lugar. Dagiti kadawyan a nagan ket mairaman tirondeletia, Cleveland Sunrise, ken Panama-rose.
Daytoy a mula ket bassit a mula or small tree ken agtubo aginggana iti 2 metro iti katayag. Dagiti nagubsang, nalalat a bulong ket ket naurnosda nga agsumbangir ken agrukod aginggana iti 5 a sentimetro iti kaatiddog. Dagiti inploressensia ket rimpuok dagiti nadumaduma a lima ti pingirna a sabong kadagiti maris iti naraniag a nalabbasit nga agraman kadagiti duyaw a karabukob.
Adda dagiti tallo a subsebbangan, ti Rondeletia odorata subsp. bullata, R. o. subsp. grandifolia, ken R. o. subsp. odorata.
Pagsasao a Binandere
Ti pagsasao a Binandere ket ti pagsasao a Papuano a naisasao idiay "ipus" ti Papua Baro a Guinea.
Hopea johorensis
Ti Hopea johorensis ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Dipterocarpaceae. Daytoy ket endemiko iti Malaysia Peninsular.
Pagsasao a Baruga
Ti pagsasao a Baruga, ammo pay a kas Bareji, ket ti pagsasao a Papuano a naisasao idiay Probinsia ti Oro, idiay "ipus" ti Papua Baro a Guinea. Dagiti uppat a managbaliw a dialekto ket ti Tafota, Daghoro, Bareji, Mado. Parteda ti pamilia a Binandereano ti pilo ti sasao sasao a Trans–Baro a Guinea.
Armen Dzhigarkhanyan
Naiyanak ken dimmakel idiay Yerevan, ni Dzhigarkhanyan ket nangrugi nangiladawan kadagiti akademiko ken Ruso a teatro ti siudad, sakbay a napan idiay Moscow tapno agtuloy ti panangiladawann iti entablado. Manipud idi 1960, isu ket nagparang kadagiti adu a bilang ti pelikula ti Armenia. Nagbalin isuna a popular kadagiti tawen ti 1970 kadagiti nadumaduma a papel nga inladawanna kadagiti pelikula ti Sobiet a kas ti The New Adventures of the Elusive Avengers (1968), ti simmaruno a The Crown of the Russian Empire, or Once Again the Elusive Avengers (1971) ken The Meeting Place Cannot Be Changed (1979). Kalpasan kadagiti gangani a 30 a tawen iti entablado ti teatro ti Mayakovsky, ni Dzhigarkhanyan nangisuro idiay VGIK ken nagpundar isuna idi 1996 ti bukodna a teatro ti drama idiay Moscow.
Baybay Laptev
Ti Baybay Laptev (мо́ре Ла́птевых, more Laptevykh) ket ti pingir a baybay ti Taaw Artiko. Daytoy ket mabirukan iti pagbaetan ti akin-amianan nga aplaya ti Siberia, ti Peninsula Taimyr, Severnaya Zemlya ken ti Is-isla Baro a Siberia. Ti akin-amianan a pagbeddenganna ket lumabas manipud iti Rawis Artiko agingga iti punto nga addaan kadagiti nagsasabtan iti 79°N ken 139°E, ken agpatingga idiay Rawis Anisiy. Ti Baybay Kara ket mabirukan iti laud, ti Baybay Daya a Siberia iti daya.
Ti baybay ti nanaganan manipud kada Ruso nga eksplorador Dmitry Laptev ken Khariton Laptev; daytoy ket dati nga addaan kadagiti nadumaduma a nagan, ti naudi ket ti Baybay Nordenskjold (мо́ре Норденшельда), manipud ken ni eksplorador Adolf Erik Nordenskiöld. Ti baybay ket addaan iti nakaro a klima nga addaan kadagiti temperatura iti baba ti 0 °C (32 °F) kadagiti sumurok a 9 a bulan iti tinawen, ababa ti apgad a danum, awan unay iti flora, fauna ken populasion ti tao, ken saan unay nga adalem (kaaduan a saan nga adadalem ngem 50 metmetro). Kaaduan daytoy a nayelo, ngem kadawyan a matunaw met iti Agosto ken Septiembre.
Dagiti aplaya ti baybay ket tinagtagitao idi dagiti napalabas a tawen babaen dagiti indehenio a tribu dagiti Yakagiro ken kalpasanna dagiti Even ken dagiti Evenki, ken dagitoy ket manggalap, mangganup ken nagtartaraken iti reindeer. Kalpasanna dagitoy ket tinaengan dagiti Yakuto ken kalpasanna dagiti Ruso. Dagiti panagsukisok ti Rusia iti lugar ket nangrugi idi maika-17 a siglo. Naggapoda manipud iti abagatan babaen dagiti nadumaduma a dakkel a karayan nga agayus iti baybay, kas ti prominente a Karayan Lena, ti Khatanga, ti Anabar, ti Olenyok, ti Omoloy ken ti Yana. Ti baybay ket aglaon kadagiti nadumaduma a sangadosena nga isla, ken adu kadagitoy ketaglaon kadagiti nasayaat a napreserba a tidda dagiti mammuthus,.
Dagiti nangruna nga aktibidad ti tao iti dayta a lugar ket ti panagmina ken ti panaglayag idiay Akin-amianan a Dalan ti Baybay; ti panagkalap ken panaganup ket sinansanay ngem awan ti nasayaat a komersio a panagkalap. Ti kadakkelan a pagtaengan ken puerto ket ti Tiksi.
Sakup
300px|thumb|Dagiti patingga ti Baybay Laptev kas inpalawag babaen ti [[International Hydrographic Organization|Gunglo ti Internasional a Hidrograpiko. Daytoy a panangipalawag ken batimetria nga addaan iti 1 nga arko-minuto a resolusion ket mangiturong ti maysa a lugar iti 502000 km2 a maiyasping iti 672000 km2 manipud iti WolframAlpha.]] Ti Gunglo ti Internasional a Hidrograpiko ket ipalawagna dagiti patingga ti baybay Laptev babaen ti sumaganad:
Iti laud. Ti akindaya a patingga ti Bayaby Kara [ Ti Isla Komsomolets manipud iti Rawis Molotov aginggana ti Rawis Abagatan a Daya; kalpasanna ti Rawis Vorochilov, Isla Oktiabrskaya Revolutziya aginggana idiay Rawis Anuchin. Kalpasanna idiay Rawis Unslicht idiay Isla Bolshevik. Ti Isla Bolshevik aginggana idiay Rawis Yevgenov. Kalpasanna idiay Rawis Pronchisthehev iti nangruna a daga (kitaen ti karta ti Rusia Blng.. 1484 iti tawe ti 1935)].
Iti daya. Manipud ti Akin-amianan unay a punto ti Isla Kotelni – babaen ti Isla Kotelni aginggana idiay Rawis Madvejyi. Kalpasanna babaen ti Isla Malyi [ Ti Isla Bassit a Lyakhovsky ], aginggana idiay Rawis Vaguin idiay Isla Nalatak a Liakhov. Kalpasanna idiay Sviatoy Noss iti nangruna a daga.
Ti panagusar ti agdama a heograpiko a nagnagan ken ti transkripsion daytoy a panangipalawag ket maitunos iti lugar a naipakita iti mapa.
Pouteria buenaventurensis
Ti Pouteria buenaventurensis ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Sapotaceae. Daytoy ket mabirukan iti Colombia ken Panama.
Myrceugenia
Dagiti dua a sebbangan ket endemiko iti Is-isla Juan Fernández iti Taaw Pasipiko iti laud ti pantar ti Chile. Ti Myrceugenia fernandeziana ket endemiko iti Isla Robinson Crusoe ken ti M. schulzei iti Isla Alejandro Selkirk, nga idiay ket prominenteda a kayo kadagiti bakir ti tanap ken ab-ababa a bantay kadagiti isla.
Maximilian Schell
Ni Maximilian Schell (8 Disiembre 1930 – 1 Pebrero 2014) ket maysa idi nga Austriano ken Suiso nga aktor ti entablado ken pelikula, mannurat, direktor ken produser kadagiti bukodna a pelikula. Isu ket nangabak iti Kalaingan nga Aktor para iti Amerikano a pelikula ti 1961 iti Judgment at Nuremberg, ti maikadua a papelna iti pelikula iti Hollywood. Dagiti nagannak kaniana ket nairamramanda kadagiti arte ken dimmakkel a napalikmutan kadagiti panangiladawan ken literatura. Bayat idi isuna ket ubing, ti pamiliana ket napanda idiay Vienna idi 1938 idi intipon ti Nazi nga Alemania ti Austria, ken nagtaengda idiay Zurich, Suisa.
Pouteria butyrocarpa
Ti Pouteria butyrocarpa ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Sapotaceae. Daytoy ket endemiko iti Brasil. Daytoy ket maipangta babaen ti pannakaawan iti habitat.
Providence, Rhode Island
thumb|300px|Puseg ti ili ti Providence
Ti Providence ket isu ti kapitolio ken ti kaaduan ti populasion a siudad ti Estado ti Rhode Island. Daytoy ket nabangon idi 1636, daytoy ket maysa kadagiti kaduogan a siudad idiay Estados Unidos. Daytoy ket mabirukan idiay Kondado ti Providence, ken isu ti maikatlo a kadakkelan a siudad iti rehion ti New England kalpasan ti Boston ken Worcester. Ti Providence ket addaan iti populasion iti 177,994 ken paset daytoy ti maika-37 a kadakkelan a populasion ti metropolitano iti pagilian, nga addaan iti nakarkulo a populasion iti 1,600,856, kenlabsanna daytoy ti Rhode Island babaen ti agarup a 60%, ken gumay-at daytoy idiay akin-abagatan a Massachusetts. Daytoy ket mabalin pay a maikeddeng a kas paset ti lugar ti panagbiahe ti Kalatakan a Boston, nga aglaon kadagiti 7.6 a riwriw a tattao. Ti siudad ket mabirukan idiay sabangan ti Karayan Providence, idiay ulo ti Luek Narragansett.
Danaideae
Ti Danaideae ket ti tribu dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae ken aglaon kadagiti agarup a 50 a sebbangan kadagiti 2 henero. Mabirukan dagiti representatibona iti Tanzania ken dagiti nadumaduma nga isla iti akinlaud a Taaw Indiano: Comoros, Mauritius, Madagascar ken Réunion.
Dagiti henero
Dagiti agdama a maawat a nagan
Dagiti sinonimo
Baybay Lincoln
thumb|right|Mapa ti Baybay Lincoln
Ti Baybay Lincoln ket tibagi ti danum idiay Taaw Artiko, gumay-at daytoy manipud idiay Rawis Columbia, Kanada iti laud aginggana idiay Rawis Morris Jesup, Greenland, iti daya. Ti akin-amianan a patingga ket naipalawag a kas ti linia ti nalatak a sirkulo iti pagbaetan dagiti dua a rangkis. Kaaduana naabungotan daytoy iti yelo ti baybay iti amin a paset ti tawen, ti kapuskolan a yelo ti baybay idiay Taaw Artiko, ken mabalin nga agpuskol iti. Ti kaadalem ti danum ket sumakop imanipud ti aginggana ti. Ti danum ken yelo manipud iti Baybay Lincoln ket agayus idiay Kanal Robeson, kankanayon nga iti akin-amianan unay a parte ti Lingsat Nares.
Nainaganan ti baybay kenni Robert Todd Lincoln, ti Sekretario ti Gubat ti Estados Unidos, iti ekspedision ti artiko idi 1881–1884 ni Adolphus W. Greely idiay Luek Lady Franklin.
Ti Alert, ti akin-amianan unay nga estasion ti Kanada, ket isu laeng ti matagtagitao a lugar iti aplaya ti Baybay Lincoln.
Ti bagi ti danum iti daya ti Baybay Lincoln (daya ti Rawis Morris Jesup) ket ti Baybay Wandel.
Sakup
Ipalawag ti Gunglo ti Internasional a Hidrograpiko dagiti patingga ti Bayaby Lincoln a kas dagiti sumaganad: Iti amianan. Ti Rawis Columbia aginggana idiay Rawis Morris Jesup (Greenland).
Iti abagatan. Ti Rawis Columbia babaen ti Amianan a daya nga aplaya ti Isla Ellesmere aginggana idiay Rawis Sheridan aginggana idiay Rawis Bryant (Greenland) babaen ti Greenland aginggana idiay Rawis Morris Jesup.
Gunglo ti Internasional a Hidrograpiko
Ti Gunglo ti Internasional a Hidrograpiko (International Hydrographic Organization (IHO)) ket ti intergobernamental a gunglo a mangirepresenta ti komunidad ti hidrograpia.
Ti kangrunaan a papel ti IHO ket ti mangisigurado a dagiti baybay, tataaw ken dagiti malayag a danum iti lubong ket maitunos a masukisok ken panangimapa. Aramidenna daytoy babaen ti panangisaad kadagiti sangalubongan a pagalagadan, ti panangi maton kadagiti gandat dagiti opisina ti nailian a hidrograpiko, ken babaen iti kapasidadna iti programa kapasidadna ti panangipatakder. Ti IHO ket agrag-o iti kasasaad nga agpalpaliiw iti Nagkaykaysa a Pagpagilian nga idiay ket mabigbigan a mainugot a turay iti hidrograpiko a panagsukisok ken ti nautikal a panangimapa. No mangibagbaga iti hidrograpiko ken ti nautikal a panangimapa kadagiti KOnbension ken dagiti kapada nga instrumento, dagiti pagalagadan ken espesipikasion ti IHO standards ken dagiti espesipikasion ti kadawyan a maus-usar.
Salem, Oregon
thumb|300px|Puseg ti ili ti Salem
Ti Salem ket isu ti kapitolio ti Estado ti Oregon, ken tugaw ti kondado ti Kondado ti Marion. Daytoy ket mabirukan idiay sentro ti  Ginget Willamette idiay para-igid ti Karayan Willamette, nga agayos nga agpa-abagatan iti uneg ti siudad. Ti karayan ket mangporma ti pagbaetan a pagbeddengan dagiti kondado ti Marion ken Polk, ken ti kaarrubaan ti siudad ti Laud a Salem ket adda idiay Kondado ti Polk. Ti Salem ket nabangon idi 1842 ken nagbalin a kapitolio ti Teritorio ti Oregon idi 1851, ken nainkorporado idi 1857.
Ti Salem ket addaan iti populasion iti 154,637 segun ti senso ti Estados Unidos idi 2010, ken mangaramid daytoy iti maikatlo a kadakkelan a siudad iti estado kalpasan ti Portland ken Eugene. Ti Salem ket basbassit ngen maysa nga oras iti kaadayo iti panagmaneho manipud idiay Portland. Ti Salem ket isu ti kangrunaan a siudad ti Estadistikal a Lugar ti Metropolitano ti Salem, daytoy a metropolitano a lugar ket sakupenna dagiti kondado ti Marion ken Polk ken addaan iti naitiptipon a populasion iti 390,738 manipud iti senso ti Estados Unidos idi 2010. Ti karkulo idi 2013 ket nangikabil ti populasion ti metropolitano iti 400,408, ti maikadua a kadakkelan iti estado.
Karl Ferdinand Braun
thumb|250px|24 Septiembre 1900: Ni Bargman, Braun ken ti telegrapista idiay estasion nga awan barot ti Helgoland Ni Karl Ferdinand Braun (6 Hunio 1850 – 20 Abril 1918) ket maysa idi nga Aleman nga imbentor, pisiko ken Nobel laureado iti pisika. Ni Braun ket adu a nagkontribusion iti panagdur-as ti teknolohia ti radio ken telebision : isu ket nakibinngingay kenni Guglielmo Marconi iti Premio Nobel iti Pisika idi 1909.
Rondeletia portlandensis
Ti Rondeletia portlandensis ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Hamaika. Daytoy ket maipangta babaen ti pannakaawan iti habitat.
Rondeletia racemosa
Ti Rondeletia racemosa ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Hamaika. Daytoy ket maipangta babaen ti pannakaawan iti habitat.
Dissotis rotundifolia
Ti Dissotis rotundifolia, wenno ti rock rose iti Ingles, ket ti babassit a kayo a mabirukan iti tropikal nga Aprika.
Toyoura, Hokkaido
Manipud idi 30 Septiembre 2016, ti ili ket addan iti nakarkulo a populasion iti 4,205, ken ti densidad ti populasion iti 18 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 233.54 km².
Oklahoma City
thumb|400px|Puseg ti ili ti Oklahoma City
Ti Oklahoma City ket isu ti kapitolio ken ti kadakkelan a siudad ti Estado ti Oklahoma. Isu pay daytoy ti tugaw ti kondado ti Kondado ti Oklahoma, ti siudad ket nairanggo a kas ti maika-27 iti populasion kadagiti siudad idiay Estados Unidos. Dimmakkel met ti populasionna kalpasan ti senso idi 2010, ken addaan daytoy ti nakarkulo nga immadu a populasioniti 610,613 manipud idi Hulio 2013. Manipud idi 2013, ti Metropolitano a lugar ti Oklahoma ket addaan iti populasion iti 1,319,677, ken ti Naitiptipon nga Estadistikal a Lugar ti Oklahoma City-Shawnee ket addaan iti populasion iti 1,390,835 nga agnanaed, ken mangaramid daytoy a kas ti kadakkelan a metropolitano a lugar ti Oklahoma. Dagiti patingga ti siudad ti Oklahoma City ket gumay-at kadagiti kondado ti Canadian, Cleveland, ken Pottawatomie ngem kaaduan kadagitoy ket iti ruar ti bugas ti lugar ti Kondado ti Oklahoma ket suburbo owenno away. Ti siudad ket mairanggo a kas ti maika-8 a kadakkelan a siudad idiay Estados Unidos babaen ti kadakkel ti daga.
Hopea jucunda
Ti Hopea jucunda ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Dipterocarpaceae. Daytoy ket endemiko iti isla ti Sri Lanka.
Dagiti usar
Ti kayona ket naus-usar iti konstruksion.
Kultura
Ammo daytoy a kas රත් බෙරලිය (rath beraliya) iti Sinhala.
Tōyako, Hokkaido
Ti Tōyako (洞爺湖町) ket ti maysa a ili iti Subprepektura ti Iburi, Hokkaido, Hapon. Daytoy ket naporma idi Marso 23, 2006, babaen ti panangikaykaysa ti ili ti Abuta ken ti purok ti Tōya.
Manipud idi 30 Septiembre 2016, ti ili ket addan iti nakarkulo a populasion iti 9,231, ken ti densidad ti populasion iti 51 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 180.54 km².
Ti nagan ti ili ket naala manipud iti asideg a Danaw Tōya (Tōya-ko).
Hopea kerangasensis
Ti Hopea kerangasensis ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Dipterocarpaceae. Daytoy ket mabirukan idiay Sumatra, Malaysia Peninsular ken Borneo.
Maika-27 a meridiano laud
Ti 27° a meridiano laud ti Greenwich ket ti linia ti longitud nga umabot manipud iti Amianan nga Ungto iti ballasiw ti Taaw Artiko, Greenland, ti Taaw Atlantiko, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.
Ti maika-27 a meridiano laud ket mangporma ti nalatak a sirkulo a kakuyogna ti maika-153 a meridiano daya.
Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto
Mangrugi iti Amianan nga Ungto ken mapan nga agpaabagatan iti Abagatan nga Ungto, ti maika-27 a meridiano laud ket lumabas babaen ti:
! scope="col" width="145" | Nagsasabtan ! scope="col" | Pagilian, teritorio wenno baybay ! scope="col" | Dagiti nota ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Artiko ! scope="row" | 🇬🇱 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Priordo Frederick E. Hyde ! scope="row" | 🇬🇱 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Priorod Independence ! scope="row" | 🇬🇱 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Taaw Atlantiko ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akin-abagatan a Taaw ! scope="row" | Antartika
Pagsasao a Fordata
Dagiti akinruar a silpo
www.bahasafordata.net Pagsasao a Fordata
Rondeletia subsessilifolia
Ti Rondeletia subsessilifolia ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket endemiko iti Hamaika.
Distrito ti Furubira, Hokkaido
thumb|200px|Ti Furubira iti Subprepektura ti Shiribeshi. Ti Furubira (古平郡) ket ti maysa a distrito a mabirukan idiay Subprepektura ti Shiribeshi, Hokkaido, Hapon.
Manipud idi 2004, ti distrito ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 4,055 ket ti densidad ti populasion iti 21.52 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 188.41 km².
Agkakabsat a Marx
Ti Agkakabsat a Marx wenno Marx Brothers iti Ingles ket ti pamilia idi ti mangiladladawan iti komedia a nagballigi iti bodebil, iti Broadway, ken dagiti aggungunay a sine manipud idi 1905 aginggana idi 1949. Lima kadagiti pelikula dagiti Agkakabsat a Marx ket pinili idi babaen ti American Film Institute (AFI) a kas dagiti kasayaatan a 100 a pelikula iti komedia, ken dua kadagitoy (Duck Soup ken A Night at the Opera) ket adda iti kasayaatan a duapulo ket dua. Dagiti agkakabsat a lallaki ket  nairamanda iti listaan Ti AFI kadagiti 25 a kalatakan nga artista a lalaki iti sinema ti Klasiko a Hollywood, dagiti laeng agpabpabuya a nagtitipon a naipammadayawan.
Pouteria caimito
Ti Pouteria caimito, ti abiu, ket ti maysa a tropikal nga agbunga a kayo a nagtaud manipud iti rehion ti Amasona iti Abagatan nga Amerika. Daytoy ket agtubo iti agpakatengnga iti iti katayag, ken mabalin nga agtubo iti kayatag a kas  babaen kadagiti nasayaat a kondision. Ti sukog ti bungana ket agdumaduma manipud iti arinduyog, ken timmirad iti ungto. No maluom, daytoy ket addaan iti nalamuyot nasileng a duyaw a kudil ken addaan iti maysa aginggana iti uppat nga immitlog a bukel.
Hopea latifolia
Ti Hopea latifolia ket ti sebbangan ti mula iti pamilia ti Dipterocarpaceae. Daytoy ket mabirukan idiay Brunei, Cambodia, Malaysia, ken mabalin nga adda idiay Tailandia.
Masna a Parke ti Pasonanca
Ti Masna a Parke ti Pasonanca ket ti maysa a nasalakniban a lugar a mangpreserba iti maysa a nangruna a pagbibingayan ti danum iti akin-abagatan nga isla ti Filipinas iti Mindanao iti Peninsula ti Zamboanga. Daytoy ket aglaon kadagiti taudan ti danum ti Karayan Tumaga iti akin-abagatan a kabambantayan ti Kordiliera ti Zamboanga a mangipaay iti kasapulan a danum dagiti agarup a 800,000 nga agtataeng iti Siudad ti Zamboanga. Daytoy ket nanaganan manipud iti purok ti Pasonanca a mabirukan iti akin-amianan a kaarrubayan ti siudad a pakabirukan pay ti Parke Pasonanca, ti maysa a publiko nga eko-parke, ken ti Paeke ti Abong-Abong.
Ti masna a parke ket maimatonan a kas parte ti National Integrated Protected Areas System ti Filipinas. Daytoy ket immuna a naitakder idi 1987 a kas ti Bakir ti Pagbibingayan ti danum ti Pasonanca a nangsakop iti naiyuna a kalawa iti a nairangarang babaen ti Proklamasion Blng. 199 babaen ni Presidente Corazon Aquino. Idi 1999, babaen ti Proklamasion Blng. 132 babaen ni Presidente Joseph Estrada, naipadakkel idi ti parke ken naidasig manen a kas masna a parke. Daytoy ket addaan iti kadakkelan a nabati a duog a tubo ti bakir ti dipterokarpo iti Zamboanga.
Deskripsion
thumb|Dissuor Dulian Sakupen ti Masna a Parke ti Pasonanca iti kalawa iti ken ti maysa a sona ti paglappedan iti  iti akin-abagatan a patingga ti kabambantayan ti Kordiliera ti Zamboanga nga agtaray iti amianan aginggana iti abagatan nga agserbi a kas duri para iti peninsula ti Zamboanga. Daytoy ket mabirukan iti kaunegan dagiti lugar ti lokal a gobierno ti Pasonanca, Lunzuran, Lumayang Cacao, Lapacan, Lamisan, Bungiao, La Paz, Balurno ken Dulian iti Siudad ti Zamboanga ken dagiti parte ti ili ti Sibuco iti Zamboanga del Norte. Ti Bantay Pulong Bato ket maysa a prominente a pantok a mabirukan iti kaunegan ti parke nga agtayag iti. Daytoy ket ballasiwen babaen ti Karayan Tumaga ken dagiti tributariona nga agserbi iti kaaduan a paay ti danum para iti Distrito ti Danum ti Siudad ti Zamboanga babaen ti maysa dibersion a penned. Aglaon pay ti parke kadagiti nadumaduma a pormasion ti bato, dagiti ubbog ken dagiti dissuor a mairaman ti Dissuor Dulian.
Ti parke ket mabirukan iti iti amianan ti maitutop a Siudad ti Zamboanga. Daytoy ket nalaka a maserrekan manipud iti Sangalubongan nga Eropuerto ti Zamboanga babaen ti kalsada ti Pasonanca–Santa Maria.
Kaatapan
Mangited ti habitat ti Masna a Parke ti Pasonanca kadagiti adu a naipangta ken nagawidan a sakup dagiti sebbangan iti Lugar ti Endemiko a Billit ti Mindanao ken Akindaya a Visayas a mairaman ti Zamboanga bulbul, agdardara iti puso ti Mindanao, salaksak ti Filipinas, billit-bulong ti Filipinas ken ti little slaty flycatcher. Daytoy ket mangsuporta pay iti agila ti Filipinas, akaba ti sippit ti Mindanao, azure-breasted pitta, celestial monarch, southern silvery kingfisher, blue-capped kingfisher, spotted imperial pigeon, giant scops owl, Japanese night heron, Chinese egret, rufous-lored kingfisher, Philippine dwarf kingfisher ken Philippine cockatoo.
Braille a Filipino
Ti Braille a Filipino a Filipino ket naibatay kadagiti 26 a letra ti alpabeto ti batayan a braille nga inus-usar para iti Grado-1 ti Braille nga Ingles, isu a ti prenta a digrapo ti ng ket maisurat met a kas ti digrapo ti iti braillel. Ti prenta a letra ti ñ ket maiparang iti sapasap a punto ti aweng ti. Dagitoy ket naikeddeng a kas parte ti alpabeto, isu a ti,
a b c d e f g h i j k l m n ñ ng o p q r s t u v w x y z
Dagiti bilang ken dagiti kurta-surat ket tradisionalda a Braille nga Ingles, ngem ti virgula / ket kas iti Naikaykaysa a Braille nga Ingles.
Pederasion
thumb|370px|upright=1.5| {{legend|#2b3bb6;|Dagiti [[Unitario nga estado}} {{legend|#346733;|Dagiti pederasion}}]]