cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Linux (kernel)
Ti Linux ket maysa a sistema ti panangpaandar iti kompiuter. Ti Linux ti maysa kadagiti kalatakan a pammaneknek ken pammatalged ti nawaya ken libre a software ken ti nawaya a software a panagpartuatan. Saan a kas kadagiti propitario a sistema a kas iti Microsoft Windows wenno Mac OS, ti taudan a kodigo ti Linux ket silulukat ken sidadaya iti publico ket uray asino ket nawaya a mangusar, mangbaliw, ken mangiwaras.
Ni Linus Torvalds, maysa a Finlandes, ti nangirugi idi 1991 iti adda ita a Linux, kabayatan nga agbasbasa isuna idi iti Universidad ti Helsinki.
Pontevedra, Capiz
Ti Pontevedra ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Capiz iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Pontevedra ket politikal a nabingbingay iti 26 a barbaranggay.
• Agbanog
• Agdalipe
• Ameligan
• Bailan
• Banate
• Bantigue
• Cabugao
• Gabuc (Caugiat)
• Guba
• Hipona
• Intungcan
• Jolongajog
• Linampongan
• Malag-it
• Manapao
• Ilawod (Pob.)
• Ilaya (Pob.)
• San Pedro
• Solo
• Sublangon
• Tabuc
• Tacas
• Yatingan
Papa Urbano I
Ni Santo Papa Urbano I ket isu ti Papa manipud idi 14 Oktubre 222 aginggana idi 230.
Samba
upright|thumb|Parada ti Samba idiay Rio de Janeiro, 2008 Ti Samba ilemmeng ket sala ti Brasil a henero ti musika a nagtaud idiay Bahia, Brasil, ken adda dagiti pannakaramutna idiay Rio de Janeiro ken Aprika babaen ti panagtagilako ti adipen ti Laud nga Aprika ken dagiti relihioso a tradision ti Aprika. Daytoy ket mabigbigan iti sangalubongan a kas simbolo ti Brasil ken ti Karnibal ti Brasil. Naikeddeng daytoy a kas maysa kadagiti kadayegan a panangiyebkas iti kultura ti Brasil, ti samba ket nagbalinen a simbolo ti nailian nga identidad ti Brasil. Ti Bahia a Samba de Roda (sirkulo a sala),a nagbalin a Tawid ti Nagtagitaon ti UNESCO idi 2005, ket isu ti kangrunaan a ramut ti samba carioca, ti samba a tinoktokar ket sinal-sala idiay Rio de Janeiro.
Ti moderno a samba a rimmuar idi rugi ti maika-20 a siglo ket kaaduan iti 2/4 a tempo ket nagkaruay iti naammuan a panagusar iti kinanta a koro iti batucada ritmiko, nga addaan kadagiti nadumaduma nga estropa dagiti deklaratorio a berso. Iti tradison, ti samba ket tinoktokar babaen dagiti kuerdas (ti cavaquinho ken dagiti nadumaduma a kita ti gitara) ken dagiti nadumaduma nga instrumento ti perkusion a kas ti tamborim.
Iti pay maipatinayon kadagiti naisangayan a ritmikona ken kompas, ti samba ket mangiyeg ti naipakasaritaan a kultura iti makan, dagiti nadumaduma a sala (miudinho, coco, samba de roda, and pernada), dagiti padaya, dagiti kawes a kas dagiti lienso a kamiseta, ken ti NAIF a pinintaan dagiti ammo a nagnagan a kas ni Nelson Sargento, Guilherme de Brito, ken ni Heitor dos Prazeres. Dagiti di amammo nga artista ti komunidad, a mairaman dagiti pintor, dagiti eskultoy, dagiti dumidibuho, ken dagiti nagpay-paayus, ket nagar-aramidda kadagiti kawes, dagiti pagan-anay, dagiti plota ti karnibal, ken dagiti karro, a mangluklukat kadagiti ruangan dagiti eskuela ti samba. Adda pay dagiti nalatak a tradision Pagsalaan ti samba idiay Brasil, ken adda met dagiti adu nga estilo. Ti Samba de Gafieira ket isu ti estilo a nadayeg idiay Rio de Janeiro, nga idiay ti papanan dagiti lokal a tattao kadagiti padaya ti gafieiramanipud idi tawtawen ti 30, ken isu ti rimmuran dagiti gungunay ken identidad ti daytoy a sala, ken immad-adu a nagbalbaliw kadagiti tinaudan ken impluensiana iti Aprika, Europa, Arhentina ken Kuba.
Ti Nailian nga Aldaw ti Samba ket rinambakan iti Disiembre 2. Ti petsa ket naipundar babaen ti panangirugi ni Luis Monteiro da Costa, ken ni Alderman ti Salvador, ken pammadayaw para kenni Ary Barroso. Isu ti nangisurat ti "Na Baixa do Sapateiro" urayno isu ket saan pay a napnapan idiay Bahia. Isunga ti Disiembre 2 ket mangmarka ti immuna a panagbisita ni Ary Barroso to Salvador. Iti immuna, daytoy nga aldaw ket rinambakan laeng idiay Salvador, ngem kanungpalan daytoy a nagbalin a nailian nga aldaw.
Ti Samba ket lokal nga estilo idiay Abagatan a daya a Brasil ken idiay Amianan a daya a Brasil, ken naipangpangruna idiay Rio de Janeiro, São Paulo, Salvador ken idiay Belo Horizonte. Ti kinapangrunana a kas nailian a musika ti Brasil ket sagudayanna ti rehion, nupay kasta;dagiti eskuela ti samba, dagiti musikero ti samba ken dagiti gunglo ti karnibal a naipalawlaw iti panagpabuya iti samba ket adda met kadagiti tunggal maysa a rehion ti pagilian ken, bayat a dagiti rehional a musika ket umartap kadagiti amin a rehion (kas pagarigan, idiay Akin-abagtan a Brasil, Tengnga-Laud a Brasil, ken dagiti amin nga away ti Brasil, ti Sertanejo, wenno country a musika ti Brasil, ket isu daytoy ti kadayegan nga estilo). Gapu ta ti Rio de Janeiro ket isu ti kadayegan a siudad ti Brasil iti sangalubongan, kadawyan a ti samba ket inus-usar a panangilasin kadagiti Brasiliano a kas paset ti isu met laeng a nailian a kultura.
Botanika
thumb|Ti [[Pinguicula grandiflora ken ammopay pay iti Ingles a kas ti Butterwort]]
Ti botanika, siensia dagiti mula, wenno biolohia ti mula (manipud iti Taga-ugma a Griego βοτάνη botane, "pagaraban, ruot, wenno lamut ti ayup" ken ti manipud iti βόσκειν boskein, "agpakan wenno agarab"), ket maysa a disiplina ti biolohia, ket isu ti siensia iti biag ti mula. Iti tinawtawid, daytoy a siensia ket mangiraman ti panagadal dagiti hongo, algas, ken dagiti birus. Ti maysa a tao nga agadadal ti botánika ket matawtawagan a kas ti maysa a botaniko.
Ti botanika ket maabbonganna ti nawatiwat a panagsakup kadagiti sientipiko a displina a mairaman ti patakder, panagtubo, panagpatubo, metabolismo, panagrang-ay, saksakit, dagiti tagikua ti kimiko, ken dagiti ebolusionario a maikabagian dagiti taksonomiko a grupgrupo. Ti botanika ket nangrugi dagiti nasapa a panagganetget ti nagtagitaon ti panagilasin dagiti makan, makaagas ken makasabidong a mulmula, a mangaramid daytoy ti kadaanan a sanga iti siensia. Iti tattan a panawen, dagiti botaniko ket adadalenda dagiti agarup a 400,000 a sebbangan dagiti sibibiag nga organismo.
Dagiti nangrugrugian ti moderno nga estilo a panagidasig a sistema ket mabalin a matugotan kadagiti panawen ti 1500–1600 nga dagidi nadumaduma a panagipadas ket naaramid tapno maidasig a sientipiko dagiti mulmula. Kadagiti maika-19 ken maika-20 a siglo, adda dagiti nangruna a pamay-an a naparang-ay para iti panagadal dagiti mulmula, a mairaman ti mikroskopia, panagbilbilang dagiti kromosoma, ken dagiti panagusig iti kimiko ti mula. Kadagiti napalabas a dua a dekada iti maika-20 a siglo, ti DNA ket naus-usar pay ti kaaduan a kinapudno ti panagidasig kadagiti mula.
Ti botanika a panagsukisok ket mangipatengnga ti isip kadagiti populasion ti mula a grupgrupo, ebolusion, pisiolohia, patakder, ken dagiti sistematiko. Dagiti adda ti baaba a displina ti botanika ket mairaman ti agronomia, panagadal ti kabakiran, hotikultura, ken paleobotanika. Dagiti kangrunaan a sientista iti pakasaritaan ti botánika ket mairaman ni Theophrastus, Ibn al-Baitar, Carl Linnaeus, Gregor Johann Mendel, ken ni Norman Borlaug.
Pakasaritaan
thumb|right|Dagiti tinawtawid a ramramit ti maysa a botaniko
Nasapa a botanika
Ti pakasaritaan iti botánika ket mairaman dagiti taga-ugma a sinursuratan ken dagiti panakaidasig dagiti mulmula a mabirukan kadagiti nadumaduma a kultura. Ti kas pagarigan dagiti nasapa nga obra ti botánika ket nabirukan kadagiti taga-ugama a nasantuan a teksto manipud idiay India, dagiti taga-ugma a Zoroastrian a sinursuratan, ken dagiti taga-ugma nga obra dagiti Insik.
Ti moderno a botanika ket tugotenna ti ramutna manipud kadagiti napalabas a duapulo ket tallo a siglo, manipud iti Ama iti Botánika, a ni Theophrastus (c. 371–287 BC), ken maysa nga estudiante ni Aristotle. Isu ket nagparnuay ken nangipalpalawag kadagiti adu a pamunganayan iti moderno a botanika. Dagiti dua a kangrunaan nga obrana, ti Panagsalsalusod kadgiti Mula ken Dagiti Gapuanan dagiti Mula ket buklen dagiti kangrunaan a parawad ti siensia ti botánika ti antigo a panawen ken dagiti Tengnga a Panawen, ken nagtengtenggel daytoy a puesto para kadagiti sangapulo ket pito a siglo kalpasan a naisurat dagitoy. Ken manipud pay ti Gresia, ni Pedanius Dioscorides, iti tengnga ti umuna a siglo, ket nagsurat ti De Materia Medica, ti lima a tomo nga ensiklopedia a maipanggep kadagiti yerba a medisina a nawatiwat a nabasbasa para kadagiti sumurok a 1,500 a tawtawen. Dagiti obra manipud iti mediebal a Muslim a lubong ket mairaman ti Nabatean Agriculture ni Ibn Wahshiyya, ti Libro dagiti Mula ni Abū Ḥanīfa Dīnawarī (828-896), ken Dagiti Pannakaidasig ti Daga ni Ibn Bassal. Idi kasapaan ti maika-13 a siglo, ni Abu al-Abbas al-Nabati, ken ni Ibn al-Baitar (d. 1248) ket nagsuratda pay idi kadagiti maipanggep ti botanika.
Nasapa a moderno a botanika
thumb|Ti Classis cruciformium... ni [[Heinrich Johann Nepomuk von Crantz|Crantz, idi 1769]]
Ti Aleman a mangngagas a ni Leonhart Fuchs (1501–1566) ket maysa idi kadagiti "tallo nga Aleman nga ama ti botanika", a kimmaddua ni Otto Brunfels (1489–1534) ken Hieronymus Bock (1498–1554) (tinawtawagan pay ti Hieronymus Tragus).
Meyreuil
Heograpia
Daytoy ket mabirukan idiay 11 km manipud ti Aix-en-Provence, ti komuna ti Meyreuil ket nalinlinungan ti amianan a daya babaen ti bantay Montagne Sainte-Victoire, ken ti distrito ti Canet iket naisina manipud ti nangruna nga ili babaen ti karayan Arc.
Botanika
Nasapa a moderno a botanika
Idi las-ud ti maika-18 a siglo, dagiti sitema ti panakaidasig ket naparang-ay a maipada kadagiti diagnostiko a tulbek, a dagiti taxa ket naiparbo a naigrupo kadagiti agparis. Ti panagsasaruno dagiti tulbek ket kaykanayon a di mainaig kadagiti bukodda a masna wenno phyletic a pannakaigrupo. Babaen ti maiak-18 a siglo dagiti immadadu a bilang ti baro a mulmula ket simmangpet idiay Europa manipud kadagiti baro a naduktalan a pagilian ken dagiti Europeano a kolonia ti sangalubongan ken adu dagiti bilang ti mulmula a nagbalin a mnagun-od para iti panagadal. Dagiti botaniko nga alagaden manipud iti daytoy a paset ti panawen ket manmanu aeng a nailadladawan. Idi 1754 ni Carl von Linné (Carl Linnaeus) ket nangbingbingay kadagiti Pagarian ti mula kadagiti 25 iti maysa a taksonomia nga adda ti maysa nga alagaden a binomio a sistema ti panaginagan para kadagiti sebbangan ti ayup ken mula. Isu ket nagus-usar ti dua a paset a panaginagan nga ti immuna a nagan ket nangirepresenta ti henero ken ti maikadua ket dagiti sebbangan. Maysa kadagiti panangidasig ni Linnaeus, ti Cryptogamia, ket nangiramraman kadagiti amin a mula nga dda kadagiti nailemmeng a reproduktibo a paspaset (dagiti lumot, dagiti hepatika ken dagiti pako), ken algas ken fungi.
Meyreuil
Heograpia
Ti Meyreuil ket buklen dagiti tallo a nangruna a distrito:
Botanika
Nasapa a moderno a botanika
Ti immad-adu a pannakaaammo ti anatomia, morpolohia ken dagiti siklo ti biag, ket nangiturong ti pannakaibanagan nga adda dagiti ad-adu pay a masna a pakkayatan a baetan ti mulmula ngem ti seksual a sistema nga inbagbaga ni Linnaeus. Ni Adanson (1763), de Jussieu (1789), ken ni Candolle (1819) ket nagisingsingasingda amin kadagiti nadumaduma a pagpilian ti masna a sistema a nawatiwat a nasursurot. Dagiti kapanunotan ti masna apanagpili a kas maysa amekanismo ti ebolusion ket nakasapsapul kadagiti panagampon iti Candollea a sistema, a nangirugrugi kadagiti panagadal iti ebolusionario pakikabagian ken dagiti pilohenetiko a panakaidasig ti mulmula.
Meyreuil
Heograpia
Ti purok ti 'Meyreuil' ket adda ti salaan ti ili, ti simbaan ken ti kamposanto. Daytoy naiyumok ti igid ti turod, daytoy a daan a purok ket natalna.
Botanika
Nasapa a moderno a botanika
Ti botanika ket nalatak a naiparparudso babaen ti panagparang ti immuna a "moderno" a libro, a Grundzuge der Wissenschaftlichen ni Matthias Schleiden, a naipablaak iti Ingles idi 1849 a kas Dagiti Pamunganayan ti Sientipiko a Botánika. Ni Carl Willdenow ket nagsuksukisok ti pakaikapetan a baetan ti pannakaiwarwaras ti bukel ken distribusion, ti kasasaad ti pakaigungluan ti mula, ken ti pagbanagan ti heolohiko a pakasaritaan. Ti selula a pagtengngaan ket naduktalan idi babaen ni Robert Brown idi 1831.
Meyreuil
Heograpia
Ti Plano ti Meyreuil, nga ayan ti kaaduan a komersio, ti opisina ti koreo ken ti biblioteka ti midia ket isu ti ekonomiko a sentro ti komuna.
Botanika
Moderno a botanika
Adda dagiti adu a bilang ti baro a pannakaammo a nagtaud manipud iti panagadal ti modelo a mulmula a kas ti Arabidopsis thaliana. daytoy karuotan a sebbangan ti pamilia ti mustasa (Brassicaceae) ket maysa idi kadagiti immuna a mula nga adda dagiti bukodna a naipasarsaruno a henoma. Ti panangipasursaruno iti henoma ti pagay (Oryza sativa), ti bassit laeng a henomana, ken ti maysa a dakkel nga internasional a komunidad ti aksuksukisok ket nakaaramid ti pagay a kas maysa a nangruna a modelo ti sirial/ruot/monocot. Ti sabali pay a sebbangan ti ruot, ti Brachypodium distachyon ket maysa pay nga eksperimental a modelo para iti pannakaawat ti henetiko, ti maipapana ti selula ken maipapan ti molekula a biolohia. Dagiti sabali paya a nangruna a maipapan ti komersio a taraon a kas ti trigo, mais, sebada, senteno, perlas a miho ken toyo ket naipasarsaruno paya dagiti henomada. Adda kadagitoy ket narigat a maipasaruno gapu ta addaanda ti ad-adu ngem dua a haploid (n) dagiti paris ti kromosoma, ti maysa a kasasaad a kas ti polyploidy, a kadawyan iti pagarian ti mula. Ti maysa aberde nga Algas, Chlamydomonas reinhardtii, ket maysa a modelo nga organismo a naikeddeng a nangruna iti panagpasayaat ti pannakaaamo ti biolohia ti selula.
Meyreuil
Heograpia
Ti Canet, a mabirukan idiay RN7 (ti kalsada a nagbaetan ti Paris ken Nice) ket kasisigud daytoy a sentro ti pagluganan.
Ilocos Sur
Ti Ilocos Sur ket maysa a probinsia iti Filipinas a karaman iti Rehion ti Ilocos (Rehion I) iti Luzon. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Vigan, a mabirukan iti ngiwat ti Karayan Mestiso. Ti Ilocos Sur ket nabeddengan ti Ilocos Norte ken Abra iti amianan, ti Mountain Province iti daya, ti La Union ken ti Benguet iti abagatan, ken ti Baybay Abagatan Tsína iti laud.
Tinawtawid a purok iti Filipinas
Ti naipakasaritaan a siudad iti Vigan, nga isu daytoy ket naisuratan idiay Sangalubongan a Tinawtawid a Listaan ti UNESCO idi Nobiembre 1999, ket mabirukan iti daytoy a probinsia. Naibangon idi maika-16 a siglo, ti Vigan ket isu ti maysa a kasayaatan a naitaginayon a kas pagarigan kadagiti naplano a kolonia nga ili ti Espana idiay Asia. Dagiti arkitektura ket agiraman kadagiti kultural nga elemento manipud kadagiti sabsabali a luglugar idiay Filipinas ken Tsína, ken dagiti nanipud idiay Europa tapno makaramid ti naidumduma a kultura ken langa ti ili nga awan ti maipada iti sino man a lugar idiay Daya ken Abagata a daya nga Asia. Ti Kamestisoan a Distrito ket addaan kadagiti kas pagarigan iti kadawyan a balbalay nga addan kadagiti teha nga atep, natangken a kayo a datar, balustrada ken at-atep iti sabsabali a kita nga estilo nga arkitetura iti Kastila, Mehikano ken Insik.
Ti maika-16 a siglo a Simbaan ti Santa Maria ket nairangarang a kas maysa a Nailian a Dulon, daytoy ket nausar idi a kas maysa a pasammakedan idi agdama a panawen ti Filipinas aRebulosion iti 1896. Ti Tirad Pass, ket nairangarang a kas maysa a Nailian a Nasantuan a Lugar, daytoy a lugar ti kinaudi a nagtenglan dagiti Rebolusionario a Puersa dagiti Filipino babaen ni Heneral Emilio Aguinaldo. Ti Bessang Pass ket nagserbi a kas iti kalikudan a naglasatan dagiti Rebolusionario para iti panagsupiat ti kinaudi a panagsalaknib ni Heneral Yamashita idi kinaudi a paset ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat.
Politikal
Ti Ilocos Sur ket nabingbingay a politikal kadagiti 32 a munisipalidad ken dua a komponente a siudad.
Dagiti ili
• Banayoyo
• Bantay
• Burgos
• Caoayan
Meyreuil
Klima
Ti tabla dita baba ket manipakpakita kadagiti temperatura ken panagtudtudo para iti paset ti panawen ti 1971-2000 :
Ilocos Sur
Dagiti ili
• Cervantes
Botanika
Moderno a botanika
Idi 1998 ti Angiosperm Phylogeny Group ket nangipablaak ti maysa a pilohenia dagiti agsabsabong a mula a naibatay kadagiti panagusig ti panagsasaruno ti DNA manipud kadagiti kaaduan a pamilia ti agsabsabong a mula. Akas ti nagbanagan daytoy nga obra, adu kadagiti saludsod no ania dagiti pamilia ti mangirepresenta ti kasapaan a sangsanga dagiti angiospermae ket nasungbatan itan. Ti panagsuksukisok no kasano a mainaig dagiti sebbanagan ti mula iti tunggal maysa ket mangpalubos kadagiti botaniko a mangpasayaat a makaawat ti pamay-an ti ebolusion dagiti mula. Urayno ti panagadal dagiti modelo a mula ken ti umadadu a panagusar ti ebidensia ti DNA, adda pay laeng dagiti agdama nga obra ken pakisinnaritaan manipud kadagiti taksonomiko no kasano ti kasayaatan a panangidasig ti mulmula kadagiti nadumaduama ataxa.
Ilocos Sur
Dagiti ili
• Galimuyod
• Gregorio del Pilar (Concepcion)
• Lidlidda
• Magsingal
• Nagbukel
• Narvacan
• Quirino (Angaki)
• Salcedo (Baugen)
• San Emilio
• San Esteban
• San Ildefonso
• San Juan (Lapog)
• San Vicente
• Santa
• Santa Catalina
• Santa Cruz
• Santa Lucia
• Santiago
• Santo Domingo
• Sigay
• Sinait
• Sugpon
• Suyo
• Tagudin
Pannakabagi
Ti Ilocos Sur ket mabirukan iti igid a pantar iti Akin-amianan a Luzon. Nabeddengan babaen ti Ilocos Norte iti amianan, ti Abra iti amianan a daya, ti Mountain Province iti daya, ti Benguet iti abagtan a daya, ti La Union iti abagatan, ken ti Baybay Tsina iti laud. Ti kalawana a 2,579.58 kuadrado kilometro ket sakupen na ti agarup a 20.11% iti dagup a kalawa ti daga iti Rehion I.
Ti topograpia iti Ilocos Sur ket maysa a kalsa agdaldalluyon ken agtultulid nga addaan ti kangatu nga agdakiwas manipud ti 10 aginggana ti 1,700 a metro iti ngato ti patar ti baybay.
Klima
Ti klima ket sapasap a namaga, dagiti namaga a bulan ket manipud ti Oktubre anginggana ti Mayo. Nupay kasta, ti akin abagatan unay a paset, ti Cervantes, ket nadam-eg ken ti tudo ket matimbengan a naiwarwaras iti makatawen ngem ti dumaya a paset iti Sugpon ket namagmaga. Ti Agosto ket isu ti katuduan a ti Enero ken Perero ket dagitoy ti kamagaan. Ti kalalaingan na a temperatura ket 27 C. Ti bulan ti Enero ket isu ti kalamiisan.
Populasion
Iti 2007 a senso, ti populasion ti Ilocos Sur ket 632,255. Ti Vigan, ket addan ti populasion a 47,246. Ti kapusekan ti populasion ket ti Siudad ti Candon nga addan ti populasion a 56,270.
Dagiti populasion ti Siudad ken Munisipalidad
Pagsasao a Nend
Ti pagsasao a Nend (Nent), wenno Angaua, ket ti pagsasao a Papuano nga insasao babaen ti tattao nga Angaua ti Probinsia ti Madang, Papua Baro a Guinea.
Pagsasao a Vera'a
Ti pagsasao a Vera’a (wenno Vatrata) ket ti maysa a pagsasao nga Oceaniko a naisasao idiay Isla ti Vanua Lava iti Vanuatu.
Kanal Babuyan
Maysa a grupo dagiti isla iti abagatan a depaar ti Filipinas. Dagiti isla ti Babuyan ket makita iti Lingsat Luzon, amianan ti isla ti Batan ken Balintang Channel. Addaan daytoy ti daga nga aganay ti 600 pakuadrado a kilometro.
Buklen daytoy dagiti isla ti Babuyan, Camiguin, Calayan, Fuga, ken Dalupiri.
Honolulu
Ti Honolulu ket isu ti kapitolio ken ti kaaduan ti populasion a siudad iti estado iti Hawaii. Ti Honolulu ket isu ti akin-abagatan unay a kangrunaan a siudad ti Estados Unidos. Nupay kasta ti nagan a "Honolulu" mangipatudo ti urbano a lugar idiay akin-abagatan a daya nga aplaya iti Oahu, ti siudad ken gobierno ti probinsia ket naitipon a kas ti Kondado ti Honolulu a daytoy ket sakupenna ti intero nga isla. Para kadagiti estadistika a kapanggepan, tiOpisina ti Senso ti Estados Unidos ket mabigbiganna ti urbano a paset iti Honolulu a kas ti senso a nainaganan a lugar. Ti Honolulu ket maysa a kangrunaan a sentro ti busbos kadagiti is-isla iti Taaw Pasipiko. Ti populasion iti Senso-nainaganan a lugar ket 390,738 idi 2010 a senso, bayat a ti populasion iti siudad ken probinsia ket953,207 idi. Ti Honolulu ket isu ti kaaduan ti populasion a kapitolio ti estado a minaig ti populasion ti estado. Iti Pagsasao nga Hawayano, ti Honolulu ket kayatna a sawen ket ti "nalinongan a luek" wenno "paglinongan a lugar". Ti siudad ket isun ti kapitolio dagiti is-isla ti Hawaii a manipud idi 1845 ken nakaala ti pakasaritaan a kabigbigan sakbay ti panag-raut dagiti Hapon idiay Pearl Harbor nga asideg ti siudad idi Disiembre 7, 1941, ken kas isu ti nakaipasngayan ni Barack Obama, ti maika-44 ken agdama a Presidente iti Estados Unidos.
Pagsasao a Paynamar
Ti pagsasao a Paynamar, wenno Manat, ket ti agbalbaliw a pagsasao a Madang a naisasao idiay Kabambantayan Adelbert ti Papua Baro a Guinea.
Elpidio Quirino
Ni Elpidio Quirino (Nobiembre 16, 1890—Pebrero 29, 1956) ti maika-6 a Presidente ti Filipinas. Nangrugi nga agserbi idi Abril 17, 1948 agingga idi Disiembre 30, 1953.
Maysa a Romano Katoliko, isu ti umuna nga Ilokano a presidente ti Filipinas.
Kabibiag
Nayanak ni Quirino idiay Vigan, Ilocos Sur kada Mariano Quirino ti Ilocos Sur ken Gregoria Rivera iti Agoo, La Union. Dimmakkel idiay La Union ken Ilocos Sur sakbay a nagpa-Manila ket nagbasa idiay Unibersidad ti Filipinas. Nagturpos iti kinaabogado idi 1915 ket nagtrabaho kas abogado agingga a naapointaran kas miembro ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas, manipud idi 1919 agingga 1925, sa kas senador idi 1925 aginggana 1931. Kalpasanna, nagpaay a kas sekretario iti busbos ken sekretario iti lungnguop iti gobierno a Mankomunidad.
Kalinga-Apayao
Ti Kalinga-Apayao ket dati a probinsia iti Filipinas idiay puro ti Rehion Administratibo ti Kordiliera ti Luzon. (1908-1995)
Pagsasao nga Armenio
Ti Pagsasao nga Armenio (հայերէն iti TAO wenno հայերեն iti RAO, —hayeren) ket maysa nga Indo-Europeano a pagsasao a maisasao babaen dagiti tattao nga Armenio. Daytoy ket opisial a pagsasao iti Republika ti Armenia ken iti rehion pay iti Nagorno-Karabakh. Adu pay ti mangisasao daytoy a pagsasao babaen dagiti komunidad nga Armenio iti Armenio a diaspora. Daytoy ket addaan iti bukodna a sinuratan iti Alpabeto nga Armenio, ken daytoy ket ipammategan dagiti lingguista para iti bukodna a naisangsangayan a ponolohiko a panagrangrang-ay iti kaunegan ti Indo-Europeano.
Elpidio Quirino
Kabibiag
Idi 1934, maysa a miembro ni Quirino iti delegasion a napan idiay Washington, D.C., nga indauluan ni Manuel Quezon, a nangipasa iti Tulag a Tydings-McDuffie iti Kongreso ti Estados Unidos. Daytoy a paglintegan ti nangisaad iti aldaw ti panagwaywayas iti Filipinas no dumteng ti 1945. Nagbalin nga opisial daytoy nga aldaw idi Hulio 4, 1946.
Pagsasao nga Armenio
Dagiti lingguista ket idasigda ti Armenio a kas maysa a nawaya a sanga ti pamilia ti pagsasao nga Indo-Europeano. Ti Armenio ket makibingbingay kadagiti nadumaduma a kangrunaan a panagpabaro iti Griego, ken adda dagiti lingguista a mangigrupo dagitoy dua a pagsasao iti Prigio ken ti pamilia nga Indo-Irani iti nagatngato nga agpang ti subgrupo iti Indo-Europeano a daytoy ket naipalpalawag babaen ti naibingay a panagpabaro a kas nayonan. Kadagiti kinaudi, adu dagiti dadduma a nagipaltiing ti maysa a Balkano a pannakaigrupo a mairaman ti Griego, Armenio, Prigio ken Albanes.
Elpidio Quirino
Kabibiag
Idi sinakup dagiti Hapon ti Filipinas idi Maikadua a Sangalubongan a Gubat, nagbalin a daulo dagiti guerilla ni Quirino ket natiliw ken naibalud. Pinapatay dagiti Hapon ti asawana a ni Alicia Syquia ken tallo kadagiti lima nga annakna.
Pagsasao nga Armenio
Ti Armenio ket addaan iti atiddog a pakasaritaan, nga adda ti maikalima a siglo a pannakaipatarus ti Biblia ken daytoy ti kadaanan a nabati a teksto. Ti bokabulariona kaaduan a naimpluensian babaen dagiti Akinlaud a Tengnga nga Irani, a naisangsangayan ti Parto, ken ti basbassit a kadakkel babaen ti Griego, Latin, Daan a Pranses, Persiano, ken Arabiko ken dagiti nadumaduma pay a pagsasao kadagiti naplabas a pakasaritaanna. Adda dagiti dua a naipaalagadan a moderno a literario a porma, Akindaya nga Armenio ken Akinlaud nga Armenio, a dagitoy ket agsinnaranay a maawatan. Ti naisabsabali ken gangani nga awanen a Pagsasao a Lomavren ket maysa a dialekto a naimpluensian ti Romani nga adda ti Armenio a gramatika ken ti kaaduan a naala ti Romani a bokabulario, a mairan dagiti Romani a numero.
Elpidio Quirino
Kinapresidente
Nagsapata a kas pangulo ni Quirino idi Abril 17, 1948, dua nga aldaw kalpasan iti pannakatay ni Manuel Roxas. Nabutosan a presidente iti sumaruno a tawen kas kandidato ti Partido Liberal.
Inabak ni Ramon Magsaysay idi eleksion idi 1953.
Kalpasan iti kinapresidente
Naatake isuna iti puso ket pimmusay idi Pebrero 29, 1956.
Papa Calixto I
Ni Santo Papa Calixto I ket isu ti papa manipud idi agarup a 217 aginggana idi agarup a 222, idi las-ud ti panagturturay dagiti Romano nga Emperador a ni Heliogabalo ken ni Alejandro Severo. Isu ket namartir para iti Kristiano a pammatina ken isu ket maysa a santo ti Romano Katoliko a Simbaan.
Mimet
Ti Mimet ket maysa a komuna ti Bouches-du-Rhône departamento idiay akin-abagatan a Pransia.
Klima
Ti tabla dita baba ket mangipakpakita kadagiti temperatura ken panagtudtudo iti paset ti pnawen ti 1971-2000 :
Don Victoriano Chiongbian
Ti Don Victoriano Chiongbian ket maysa a maika-4 a klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Misamis Occidental iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Don Victoriano Chiongbian ket nabingbingay a politikal iti 11 a barbaranggay.
• Bagong Clarin
• Gandawan
• Lake Duminagat
• Lampasan
• Liboron
• Maramara
• Napangan
• Nueva Vista (Masawan)
• Petianan
• Tuno
Pagsasao a Sileibi
Ti pagsasao a Sileibi, wenno Sirva, ket ti pagsasao a Papuano ti Probinsia ti Madang, Papua Baro a Guinea.
Pagsasao a Kri
Tinawtawagan iti bagbagida dagiity Kri a kas mleeng Kri, ken ti pagsasaoda iti meengq Kri. Isuda ket agpukpukan ken agpupuor nga agmuymuyong nga umal-alis iti tunggal 2–3 a tawen kadagiti addan a lugar ti purok (Chamberlain 1998).
Araceli
Ti Araceli ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Palawan iti Filipinas.
Pagsasao a Korak
Ti pagsasao a Korak ket ti pagsasao a Papuano ti Papua Baro a Guinea.
Araceli
Dagiti baranggay
Ti Araceli ket nabingbingay kadagiti 13 a barbaranggay.
• Tinintinan
• Dalayawan
• Balogo
• Lumacad
• Mauringuen
• Maduldulon
• Osmeña
• Dagman
• Calandagan (nagan na idi a Tudela )
• Poblacion
Berlin (panangilawlawag)
Ti Berlin ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Listaan dagiti babbai a daulo ti pagilian
Maysa daytoy a listaan dagiti babbai a daulo iti estado wenno pagilian iti sangalubongan. Saan a nairaman dagiti reyna ken prima ministra.
Papa Victor I
Ni Santo Papa Victor I ket isu ti Papa manipud idi 189 aginggana idi 199 (dagiti Batikano a siudad ti 186 wenno 189 aginggana ti 197 wenno 201).
Papa Ceferino
Ni Santo Papa Ceferino, ket naipasngay idi idiay Roma, isu ket maysa idi nga Obispo ti Roma manipud idi 199 aginggana idi 217. Ti sinaruona ket ni Victor I. Kalpasan ti ipupusayna idi 20 Disiembre 217, isu ket sinaruno babaen ti kangrunaan a nagbalbalakad kaniana, a ni Papa Calixto I.
Fabíula Nascimento
Ni Fabíula Nascimento ( idiay Curitiba) ket maysa nga aktres manipud idiay pagilian ti Brasil.
Amlan
Ti Amlan ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Negros Oriental iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Amlan ket nabingbingay a politikal kadagiti 8 a barbaranggay.
Pagsasao a Waskia
Ti pagsasao a Waskia (Vaskia, Woskia) ket ti pagsasao a Papuano ti Papua Baro a Guinea. Daytoy ket insasao iti kagudua ti Isla Karkar, ket ti bassit a parte ti igid ti baybay ti nangruna a daga, babaen dagiti 20,000 a tattao; ken adu ti agus-usar daytoy a pagsasao. Ti Waskia ket makibinningay ti islada kadagiti agsasao iti Takia, ken ti maysa a pagsasao nga Oceaniko a naestruktura manen babaen ti impluensia ti Waskia, ken isu daytoy ti pagsasao ti inter-komunidad.
Gingined
thumb|300px|Dagiti [[episentro ti sangalubongan a gingined, 1963–1998]] thumb|300px|Tektoniko a panag-gunay ti sangalubongan a plata Ti gingined (makunkuna pay a gungon, kintayeg wenno garigengen) ket isu ti resulta ti kellaat a panagibbatan iti enerhia idiay ukis ti Daga nga agpartuat kadagiti sismiko nga allon. Ti sismisidad, wenno sismiko nga aktibidad iti maysa a lugar ket mangitudo iti pannakasansan, kita ken kapigsa dagiti gingined a napadasan kadagiti napalabas a panawen. Dagiti gingined ket rinukrukod babaen ti panagusar kadagiti panagpalpaliiw manipud kadagiti sismometro. Ti darikmat a kinapigsa ket isu ti kaaduan a gantingan a panagreporta para iti intero a lubong kadagiti gingined a napigpigsa ngem ti 5. Dagiti ad-adu pay a gingined a basbassit ngem ti kinapigsa a 5 a naireporta babaen dagiti nailian a sismolohiko nga obserbatorio ket rinukod babaen ti lokal a gantingan ti kinapigsa, a tinawtawagan pay a kas ti Richter a gantingan. Dagitoy dua a gantingan ket numerikal nga agpadpadada kadagiti sakup iti maipategan. Ti kinapigsa a 3 wenno dagiti nababbaba agingined ket kaaduan a ganggani a saan a marikna ken ti kinapigsa ken sumurok a 7 ket makapataud kadagiti nakaro a dakkel a panagdadadel, a maitalged ti kinauneg. Dagiti kapigsaan a gingined iti naipakasaritaan a panawen ket adda ti kapigsa iti sumurok bassit a 9, uray no awan ti patingga ti mapataud a kinapigsa. Ti kinaudi a dakkel a ginginéd iti kinapigsa a 9.0 wenno dakdakkel ket ti 9.0 a kinapigsa a gingined idiay Hapon idi 2011 (manipud idi Marso 2011), ken isu daytoy ti kadakkelan a gingined ti Hapon manipud idi nairugi ti panagrehistro. Ti kapeksa iti panagtigerger ket rinukod iti nabaliwan a Mercalli a gantingan. No ti gingined ket ababaw, makapataud daytoy ti ad-adu a pannakadadael dagiti patakder, wenno ti kapadpadana.
Iti rabaw ti Daga, dagiti gingined ket agipamatmat babaen ti panagkintayeg ken sagpaminsan ti panagyallatiw iti daga. No ti episentro iti dakkel a gingined ket adda idiay adayo ti baybay, ti batok ti baybay ket mabalin a maiyallatiw ken mabalin daytoy a gapuanan ti sunami. Dagiti gingined ket makapataud pay kadagiti guedday, ken sagpaminsan pay kadagiti bulkan nga aktibidad.
Pagsasao nga Anjam
Dagiti sabali a nagan ket Bogadjim, Bogajim, Bogati, Lalok.
Sapian
Ti Sapian ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Capiz iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Sapian ket politikal a nabingbingay iti 10 a barbaranggay.
Sühbaataryn Yanjmaa
Ni Sükhbaataryn Yanjmaa (Сүхбаатарын Янжмаа naiyanak a kas ni Nemendeyen Yanjmaa, Нэмэндэен Янжмаа; 15 Pebrero 1893 – 1963) ket biuda ni Mongoliano a daulo ti rebolusion Damdin Sükhbaatar, a kas Mangidaulo ti Presidium ti Estado ti Nalatak a Khural manipud idi Septiembre 1953 aginggana idi Hulio 1954 ket nagbalin nga isu laeng ti maikadua a babai iti pakasaritaan a nabutosan wenno naidutok a daulo ti estado.
Sapian
Dagiti baranggay
• Agsilab
• Agtatacay Norte
• Agtatacay Sur
• Bilao
• Damayan
• Dapdapan
• Lonoy
• Majanlud
• Maninang
• Poblacion
Berlin
Ti Berlin ket isu ti kapitolio a siudad iti Alemania ken maysa daytoy kadagiti 16 nga estado iti Aleman. Nga addaan ti populasion iti 3.5 riwriw a tattao, Ti Berlin ket isu ti kadakkelan a siudad ti Aleman ken isu ti maikadua a kaaduan ti populasion ti maitutop a siudad ken ti maikawalo a kaaduan ti populasion nga urbano a lugar idiay Kappon ti Europa. Mabirukan daytoy idiay amianan a daya ti Alemania, isu daytoy ti sentro ti Rehion ti Metropolitano ti Berlin-Brandenburg, nga addaan iti 4.4 a riwriw nga agtaeng manipud kadagiti sumurok a 190 pagpagilian. Daytoy ket mabirukan kadagiti Europeano a Tanap, ti Berlin ket naimpluensian babaen ti kalalainganna a tiempo ti klima. Agarup a pagkatlo ti kalawa iti daytoy a siudad ket binukel kadagiti kabakiran, parke, hardin, karayan, ken danaw.
Andorra
Ti Prinsipalidad ti Andorra (Principat d'Andorra, Principauté d'Andorre, ), maysa a bassit a prinsipalidad iti abagatan-a-laud nga Europa, masarakan iti akindaya a kabambatayan ti Pireneo iti nabedngan ti Francia ken Espania.
President Roxas, Capiz
Ti President Roxas ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Capiz iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti President Roxas ket politikal a nabingbingay iti 22 a barbaranggay.
• Aranguel
• Badiangon
• Bayuyan
• Cabugcabug
Kristo
Dagiti simmursurot kenni Hesus ket naamammoanda a kas dagiti Kristiano (a kas dagiti ) gapu ta namatmatida kenni Hesus nga isu ket ti Mesias (Kristos) a naipadto iti Hebreo a Biblia – isu ngarod a kadawyan a tinawtawaganda iti Hesukristo, a kayatna a saoen ket Hesus ti Kristos. Daytoy a balikas ket kasisigud a titulo, ngem kalpasan a nagbalin a paset iti nagan a "Hesukristo", nupay kasta daytoy ket inususar pay latta a kas maysa a titulo, nga agsinnubalit a panagusar ti Kristo Hesus, a kayatna a saoen ket "Ti Mesias Hesus". Iti kadawyan apanagusar – uray kadagiti uneg ti sekular a sirkulo – ti "Kristo" ket sapasap a natrato a kapadpada ti "Hesus iti Nasaret".
President Roxas, Capiz
Dagiti baranggay
• Carmencita
Kristo
Ni Hesus ket saan nga inawawat babaen dagiti kaaduan a Hudio a kas ti bukodda a Mesias. Dagiti pay Kanonikal nga Ebanghelio makalaglagip kadagitio Panakailikudan ni Hesus. Nupay kasta, dagiti Nisea a Kristiano ket nagururayda ti Maikadua nga Idudumteng ni Kristo a namatmatida a tungpalennanto dagiti nabati a Mesianiko a padto ti Kristiano.
Wagayway ti Suisa
Ti wagayway ti Suisa ket naibuklan iti nalabbaga a wagayway nga addan ti puraw a krus (maysa a napuskol, ekuilatero a krus) idiay tengnga. Maysa daytoy kadagiti dua laeng a kuadrado wagayway dagiti naturay nga estado, ti maysa pay a sabali ket ti wagayway iti Ciudad ti Vaticano. (Ti paisano ken estado a wagayway, ket inususar babaen dagiti barko ken bangbangka ti Suiso, ket adadu pay ngem ti kadawyan a kadakkel iti 2:3.)
Kristo
Ti lugar iti Kristiano a teolohia a matawtawagan a Kristolohia ket nagrunaan a mangipapan iti masna ken kinatao ni Hesukristo a kas nairehistro kadagiti Kanonikcal nga ebanghelio ken dagiti surat iti Baro a Tulag.
Wagayway ti Suisa
Ti rukod ti krus laeng ti pormal a naipatalgedan manipud idi 1889: "Ti eskudo ti pederasion ket, addaan ti nalabbaga a lugar, ken maysa a napakatakder a puraw a krus, nga addan dagiti agpapada nga ima a dakdakel ngem maiknem ti kaakaba da." Ti kadakkel ti krus a pannakainaig iti ligar ket saan a pormal a naikeddeng mailaksid iti wagayway a maipapan iti taaw, nga iti pannakaibagi iti kadakkel iti krus iti katayag ket 5:8, ken ti kinaatiddog ket 5:12. A ratio of 2:3 or 7:10 to the span of the flag is usual.
Kristo
Dagiti nagibasaran
Christ
President Roxas, Capiz
Dagiti baranggay
• Cubay
• Culilang
• Goce
• Hanglid
• Ibaca
• Madulano
• Manoling
Pagsasao nga Amariko
Ti Amariko (Amariko: አማርኛ, Amarəñña, IPA: [amarɨɲːa]) ket Semitiko a pagsasao a naisasao idiay Etiopia. Daytoy ti maikadua a kaaduan a naisasao a Semitiko a pagsasao iti lubong, kalpasan ti Arabiko, ken ti opisial a panangi-obra a pagsasao ti Pederal Demokratiko a Republika ti Etiopia. Isu a daytoy ket addaan ti opisial a kasasaad ken naus-usar iti amin a paset ti pagilian. Ti Amariko ket isu pay ti opisial wenno panangi-obra a pagsasao kadagiti nadumaduma nga estado iti uneg ti pederal a sistema. Isu daytoyen ti panangi-obra a pagsasao ti gobiernot, ti militar, ken ti Simbaan ti Etiopiano nga Ortodokso Tewahedo kadagiti naplabas a medibal ken moderno a panawen. Iti ruar ti Etiopia, ti Amariko ket pagsasao dagiti agarup a 2.7 a riwriw nga emigrantes. Daytoy ket naisursurat nga inus-usar ti Amariko Fidel, ፊደል, a napadur-as manipud ti Ge'ez abugida—a tinawtawagan, iti sasao nga Etiopiano a Semitiko, ፊደል fidel ("alpabeto", "letra", wenno "karakter") ken አቡጊዳ abugida (manipud kadagiti uppat nga umuna nga Etiopiko a letletra, nga isu ti nangipadur-as ti modernoa a lingguistiko a termino ti abugida).
President Roxas, Capiz
Dagiti baranggay
• Marita
• Pandan
• Pantalan
• Pinamihagan
• Poblacion
• Pondol
• Quiajo
Ilang-ilang
Ti ilang-ilang Cananga odorata kayo a cananga, kenanga iti pagsasao nga Indones, nabanglo a cananga, lana a mula ti Macassar wenno kayo ti bangbango, ket tropikal a kayo a nagtaud manipud idiay Filipinas ken naipatpategan para iti kabanglona. Ti kammasapulan a lana a naala manipud iti sabsabongna ket inus-usar iti aromaterapia.
President Roxas, Capiz
Dagiti baranggay
• Sangkal
Ilang-ilang
Ti Artabotrys odoratissimus, ti agkalkalatkat nga ilang-ilang, ken ti Artabotrys hexapetalus, agkalkalay-at nga ilang-ilang, ket natarikayo dagitoy, kankanayon a berde nga agkalkalay-at a mulmula ti isu met laeng a pamilia. Ti A. odoratissimus ket taudan pay ti bangbanglo.
President Roxas, Capiz
Dagiti baranggay
• Santo Niño
Bataraza
Ti Bataraza ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Palawan iti Filipinas.
President Roxas, Capiz
Dagiti baranggay
• Vizcaya
Bataraza
Dagiti baranggay
Ti Bataraza ket nabingbingay kadagiti 22 a barbaranggay.
Ilang-ilang
Deskripsion
Ti karuay ti ilang-ilang a fruticosa, ansisit nga ilang-ilang, ket agtubo a kas bassit a kayo nga addaan iti nabanglo unay nga aya-muom a sabsabong.
Ti ilang-ilang ket naipatpatubo kadagiti kalalainganna a klima babaen kadagiti konsebatorio a kasasaad.
Bataraza
Dagiti baranggay
• Bono-Bono
Ilang-ilang
Deskripsion
Dagiti rimpuokna ti nangist a bunga ket nangruna a kankanen dagiti billit.
Pagsasao a Male (Papuano)
Ti pagsasao a Male ket ti pagsasao nga Aplaya a Rai a naisasao idiay Probinsia ti Madang, Papua Baro a Guinea.
Bataraza
Dagiti baranggay
• Bulalacao
Ilang-ilang
Dagiti linaon a kimiko
thumb|Ti ilang-ilang a nailustrado iti Flora de Filipinas ni [[Francisco Manuel Blanco]]
Bataraza
Dagiti baranggay
• Buliluyan
Ilang-ilang
Dagiti linaon a kimiko
thumb|Ti kammasapulan a lana ti ilang-ilang iti praskita
Bataraza
Dagiti baranggay
• Culandanum
Ilang-ilang
Dagiti linaon a kimiko
Dagiti kadawyan a kimiko a pakabuklan dagiti nadumaduma a grado ti kammasapulan a lana ti ilang-ilang ket naireporta a kas dagiti sumaganad:
Bataraza
Dagiti baranggay
• Igang-Igang
• Inogbong
Ilang-ilang
Dagiti pakailasinan
Ti banglo ti ilang-ilang ket nakaro ken addan ti ayamuom iti goma ken letseplan, ken addaan bassit ti kabanglo ti hasmin ken neroli. Ti kammasapulan a lana ti sabong ket maala babaen ti alibungubong a distilasion dagiti sabong ken mailaslasin kadagiti nadumaduma a grado (ekstra, 1, 2, wenno 3) segun no kaano a naala dagiti distilado. Ti kangrunaan nga aromatiko a pakabuklan ti lana ti ilang-ilang ket dagiti bensill asetato, linalool, p-cresyl methyl ether, ken metil bensoato, ken dagitoy ti akin-rebbeng ti pakailasinanna a kabanglo.
Bataraza
Dagiti baranggay
• Iwahig
Ilang-ilang
Dagiti usar
Ti kammasapulan a lana ket inus-usar iti aromaterapia. Daytpy ket naipampamattian a mangpaimbag ti nangato a presion ti dara, mangpasayaat ti sekresion ti sebum para kadagiti problema ti kudil, ken naikedkeddeng daytoy nga aprodisiak. Segun kenni Margaret Mead, daytoy ket kastoy idi nga inus-usar dagiti patneng ti Abagatn a Pasipiko a kas dagiti taga-Samoa nga idiay ti kaaduan a nagsukisukanna. Ti lana manipud iti ilang-ilang ket kaaduan nga inus-usar a bangbanglo para iti oriental ken dagiti naitema ti sabong a bangbanglo (a kas ti Chanel No. 5). Ti ilang-ilang ket nasayaat a mailaok kadagiti kaaduan ng ayamuom a maipapan ti sabong, prutas ken kayo.
Bataraza
Dagiti baranggay
• Malihud
Ilang-ilang
Dagiti usar
Idiay Indonesia, ti sabsabong ti ilang-ilang ket maiwar-waris iti katre ti kabarbaro nga agassawa. Idiay Filipinas, dagiti sabongna, a kakuyog iti sabsabong ti sampaguita, ket inar-aramid a kuentas ti babbai ken inus-usar kadagiti relihioso a pigura.
Ti kammasapulan a lana ti ilang-ilang ket kadagupan iti 29% iti tinawen nga eksport ti Komoros (1998).
Bataraza
Dagiti baranggay
• Malitub
Pagsasao a Danau
Ti pagsasao a Danau (Danaw) ket ti maysa pagsasao a Mon–Khmer ti Myanmar (Burma). Daytoy ti kaaduan a managbaliw a kameng ti sanga a Palaungiko (Sidwell 2010). Ti Danau ket insasao babaen dagiti agarup a 1,000 a tattao iti asideg ti Aungban, Kalaw Township, estado ti Shan. Ti Danau /dənɔ/ ket Birmano a pannakaibalikas ti etnonimo; balikasen met dagiti Danau ti grupo ti etnikoda ken ti pagsasao a kas /tʰənɔʔ/. Ti maysa maawat a karuay ket /kənɔʔ/. Ti Danau ket maysa paaweng a pagsasao nga agraman kadagiti uppat nga aweng.
Bataraza
Dagiti baranggay
• Ocayan
Pagsasao a Danau
Ti Danau ket dagiti bassit laeng nga ammo a grupo ti etniko idiay Myanmar, ken iti pay asideg nga ili ti Aungban, daytoy ket kadawyan nga allilawen dagiti tattao daytoy a grupo iti lokal a kaaduan a Danu. Segun kadagiti historikala a pannakaibagbaga, dagiti Danu ket nagserbida a kas dagiti pumapana para ken ni Ari Alaungpaya, nga isu ti nagpundar iti Dinastia a Konbaung idi maika-18 a siglo. Nagtaeng dagiti Danu iti rehion ti Pindaya kalpasan idi nagsublida kadagiti gubat idiay Tailandia, ken agsaoda iti karuay ti Birmano a naiduma babaen ti bassit a pagiddiatan iti panangibalikas. Iti sabali met dagiti Danau ket agsasaoda iti kompleto a sabali a pagsasao nga Austro-asiatiko, nga addaan kadagiti nadumaduma a binuloda a balikas manipud iti Birmano (ken kanungpalan pay a manipud iti Pali babaen ti Birmano).
Kangruaan a nagtataeng dagiti Danau kadagiti purok ti Taungbohla, Thaethit, Htinyugon, Chaunggya ken Naung In, iti asideg a distansia kadagiti ili ti Aungban ken Heho. Gapu ta dagitoy a purok ket napalikmutan babaen dagiti purok ti Pa'O, makasao met dagiti tattao a Danau iti Pa'O ken makasaoda pay iti Birmano. Uray no bassit laeng ti bilang ti populasion dagiti agsasao iti Danau, nabiag ti pagsasao ket naisursuro daytoy kadagiti ubbing. Ti agdama a kasasaad ket maigiddiat iti padto nga imbaga babaen ti lingguista a ni Gordon H. Luce idi 1965, nga idi ket tinawtawaganna ti Danau a kas 'matmatayen' a pagsasao.
Bataraza
Dagiti baranggay
• Puring
• Rio Tuba
• Sandoval
• Sapa
• Sarong
• Sumbiling
• Tabud
• Tagnato
• Tagolango
• Tarusan
Sigma, Capiz
Ti Sigma ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Capiz iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Sigma ket politikal a nabingbingay iti 21 a barbaranggay.
• Acbo
• Balucuan
• Bangonbangon
• Capuyhan
• Cogon
• Dayhagon
• Guintas
• Malapad Cogon
• Mangoso
• Mansacul
Tsa
Ti tsa wenno itsa ket aromatiko a mainum a kadawyan a naisagana babaen ti panagibuyat ti napudot wenno nagburek a danum kadagiti bulong ti mula a tsa, ti Camellia sinensis. Kalpasan ti danum, ti tsa ket isu ti kaduan a main-inum iti lubong. Daytoy ket addaan iti mapakalamiis, napait bassit, ken astringente a raman a nanamen ti adu a tattao.
Sigma, Capiz
Dagiti baranggay
• Matangcong
Tsa
Ti tsa ket nagtaud idiay Tsina a kas makaagas a mainum. Daytoy ket immuna a naipayammo babaen dagidi Portugues a padi ken dagiti nagtagtagilako idiay Tsina idi las-ud ti maika-16 a siglo. Ti panaginum ti tsa ket nagbalin a nadayeg idiay Britania idi las-ud ti maika-17 a siglo. Dagidi Britaniko ket impayammoda daytoy idiay India, tapno makisalisalda iti Insik a momopolia iti daytoy a produkto.
Sigma, Capiz
Dagiti baranggay
• Matinabus
Tsa
Ti tsa ket nairagpaten gapu ti kaddana kadagiti nadumaduma a positibo a pagimbagan iti salun-at. Dagiti kinaudi a panagdal ket nagisingsingasing a ti tsa ket mabalin a makatulong a mangpabassit ti riesgo ti kardiobaskular a sakit ken dagiti dadduma a porma ti kanser, mangiragpat iti maipapan iti ngiwat a salun-at, mangipababa ti presion ti dara, makatulong iti panagtimbeng ti kaadagsen, mangpasayaat ti kontra bakteria ken kontra birasiko nga aktibidad, mangited pay daytoy ti panagsalaknib manipud iti ultrabioleta a lawag ti solar, ken mangpa-adu ti densidad ti minerales ti tulang. Ti berde a tsa ket naibagaga pay nga addaan kadagiti "kontra-pibrotiko a tagikua, ken neuroprotektibo a bileg" Nasken pay dagiti mainayon a panagsukisok tapno "napno a maawatan dagiti kontribusionna iti salun-at ti tao, ken ti panagbalakad ti kankanayon a panaginum kadagiti Akinlaud a dieta."
Sigma, Capiz
Dagiti baranggay
• Mianay
• Pagbunitan
• Parian
• Pinamalatican
• Poblacion Norte
• Poblacion Sur
• Tawog
Pagsasao a Volow
Sosiolingguistika
Iti pakasaritaan, nasukatanen ti Volow iti ad-adu a naisasao a Mwotlap. Malaglagip laengen daytoy babaen ti maysa nga agsasao nga agtataeng iti purok ti Aplow — ti baro a nagan a dati nga ammo a kas Volow.
Jimenez, Misamis Occidental
Ti Jimenez ket maysa a maika-3 a klase nga ili ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Misamis Occidental iti Filipinas.
Dagiti baranggay
• Adorable
• Butuay
• Carmen
• Corrales
• Dicoloc
• Gata
• Guintomoyan
• Malibacsan