cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Letonia
Kalpasan dagiti napalabas a siglo a panagturay iti Sueko, Polako ken Ruso, ti maysa a turay a kangrunaan inturayan babaen dagiti aristokrasia a Baltiko nga Aleman, ti Republika ti Letonia ket naitakder idi 18 Nobiembre 1918 isi pimmanaw ken nangirangarang iti wayawaya kalpasan iti Sangalubongan a Gubat I. Nupay kasta, babaen kadagiti tawen ti 1930 ti pagilian ket nagbalin nga immad-adu nga autokratiko kalpasan ti kudeta iti 1934 a nangitakder iti maysa nga autoritariano a tiray babaen ni Kārlis Ulmanis. Napasardeng ti de facto a wayawaya ti pagilian iti irurugi ti Sangalubongan a Gubat II, iti rugi ti napilit a pannakaitipon iti Kappon ti Sobiet, a sinaruno babaen ti panagraut ken panagsakup babaen ti Nazi nga Alemania idi 1941, ken ti panagsakup manen babaen dagiti Sobiet idi 1944 (Courland Pocket idi 1945) tapno mangbukel iti Leton nga SSR para kadagiti simmaruno a 45 a tawen.
1977 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Pilipino
Maysa-a-parang a drama
1979 Pammadayaw a Palanca
Dagiti nangabak iti Pammadayaw a Pakalaglagipan kenni Carlos Palanca para iti Literatura iti tawen 1979 (puesto, titulo ti nangabak nga obra, nagan ti autor).
Tagapul-an
Dagiti baranggay
• San Jose (Pob.)
Pinabacdao
Dagiti baranggay
• Pelaon
Mallig
Dagiti baranggay
Ti ili ti Mallig ket nabingbingay a politikal iti 18 a barbaranggay.
Italia
Etimolohia
Dagiti pannagipagarup iti etimolohia iti nagan nga "Italia" ket adu unay ken dagiti sumaganad a pannakaipalawag nga insingsingasing babaen dagiti historiador ken dagiti linguista ket nawatiwat. Segun ti maysa kadagiti kadawyan a pannakaipalplawag, ti termino nga Italia, manipud iti, ket binulod idi babaen ti Griego manipud iti Oscan Víteliú, a ti kaibuksilanna ket "dagiti ubbing a baka (urbon)" (cf. Lat vitulus "calf", Umb vitlo "urbon"). Ti toro ket simbolo dagiti akin-abagatan a tribu ti Italia ken kankanyon a nangipakpakita a sumangsangdo ti Romano a lobo a kas kumarkarit a simbolo iti nawaya nga Italia idi las-ud ti Sosial a Gubat. Ti Griego a historiador a ni Dionisio ti Halikarnasio ket isu tinangibagbaga iti daytoy a pannakalaglagip a kakuyogna ti sarsarita a ti Italia ket nainaganan idi kalpasan kenni Italus, nga inbagbaga pay babaen ni Aristoteles ken ni Tusidides.
Virac
Dagiti baranggay
• Sogod-Simamla
Pagsasao a Tawala
Bibliograpia
WALS Online 2011, naala idi Oktubre 15, 2011, wals.info.
Pagsasao a Gumawana
Ti pagsasao a Gumawana ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio nga insasao babaen dagiti tattao a Gabobora iti igid ti Rawis Vogel iti Probinsia ti Luek Milne ti Papua Baro a Guinea.
San Jose, Tarlac
Dagiti baranggay
• Burgos
Amianan a Samar
Dagiti ili
• Victoria
San Jose, Tarlac
Dagiti baranggay
• David
• Iba
Luna, Isabela
Dagiti baranggay
• Lalog 2
San Jose, Tarlac
Dagiti baranggay
• Labney
1978 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Pilipino
Ababa a sarita
Concepcion, Tarlac
Dagiti baranggay
• Panalicsian (Panalicsican)
Bogotá
Ti Bogotá, Distrito a Kapitolio, manipud idi 1991 aginggana idi 2000 ket tinawtawagan a ti Santafé de Bogotá, isu daytoy ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti Colombia. Daytoy ket nainaganan pay babaen ti nailian a batay-linteg a kas ti kapitolio ti departamento ti Cundinamarca, urayno ti siudad ti Bogotá ket buklen tattan ti maysa a nawaya a Kapitolio a distrito ken saanen nga administratibo a tagikua iti dayta a departamento. Ti Bogotá ket isu ti kaaduan ti populasion a siudad ti pagilian, nga addaan kadagiti 7,363,782 nga agtataeng manipud idi 2005. Ti Bogotá ken ti metropolitano a lugarna, a mangiraman kadagiti munisipalidad a kas ti Chía, Cota, Soacha, Cajicá ken La Calera, ket adda ti populasion ti 7,881,156 idi 2005.
Iti termino a kalawa ti daga, ti Bogotá ket isu ti kadakkelan a siudad idiay Colombia, ken maysa kadagiti kadakkelan idiay Latin nga Amerika. Daytoy ket maysa kadagiti kadakkelan a siudad iti lubong ken ti maikatlo a kangatuan a kapitolio a siudad idiay Abagatan nga Amerika iti iti ngato ti lessaad ti baybay, kalpasan ti Quito ken La Paz. Nga adda kadagiti adu nga unibersidad ken biblioteka, ti Bogotá ket ammon a kas "Ti Atenas ti Abagatan nga Amerika". Ti Bogotá ket agtagikua iti kadakkelan a paramo iti lubong, a mabirukan daytoy idiay lokalidad ti Sumapaz. Ti siudad ket nairanggo a maika-54 iti 2010 a Pagsurotan dagiti Sangalubongan a Siudad ken nailista akas ti sangalubongan a siudad iti Beta+ a kita babaen ti GaWC.
Heograpia
thumb|left|[[Sumapaz Paramo]]
Jones, Isabela
Dagiti baranggay
• Bantay
San Jorge, Samar
Dagiti baranggay
• Rosalim
Papa Juan Pablo II
Iti pakasaritaan, isu ket maysa kadagiti kaaduan a nagbanbanniaga a daulo iti lubong, ken nagbisbisita kadagiti 129 a pagilian idi las-us ti kinapapana. A kas paset ti nangruna a panangiyunay-unayna iti unibersal a panagtawag iti kinasanto, isu ket nagbiatipikadao ti 1,340 a tattao ken nangkanoninado kadagiti 483 a santo, ken ad-adu ngem ti naipagtitipon a dagup dagiti sinarunona idi las-ud dagiti napalabas a lima a siglo. Babaen idi panawen ti ipupusayna, isu ket nanginaganenn ti kaaduan iti Kolehio dagiti Kardinal, nangkonsekrado wenno katulong a nangkonsekrado ti adu a bilang dagiti obispo iti lubong, ken nagordinado kadagiti adu a bilang dagiti padi. Ti maysa a kangrunaan a gandat ti kinapapana ket ti mangbaliw ken ti pannakaipuesto manen ti Simbaan a Katoliko. Ti kalikagumanna idi ket ti "pannakaikabil ti Simbaanna iti puso dagiti baro a elihioso a kumaduaan a mangitipon Hudio, Muslim ken Kristiano iti nalatak nga [relihioso] armada."
Ti gapuanan ti kanonisasion ni Papa Juan Pablo II ket nangrugi idi 2005 idi kalkalpas ti ipupusayna nga addaan iti naiwagsak a tradisional a lima a tawen a panagur-uray. Idi 19 Disisembre 2009, ni Juan Pablo II ket nairangarang a Naranga babaen ti simamruno kaniana a ni Papa Benedicto XVI ken nabiatipikado idi 1 Mayo 2011 kalpasan ti Kongregasion para kadagiti Gapuanan dagiti Santo ket nangigupit ti maysa a mirakulo kaniana, ti pannakaagas ti maysa a Pranses a madre manipud iti sakit ni Parkinson. Ti maikadua a mirakulo a naigupit iti naladaw a papa,ket naaprobaran idi 2 Hulio 2013 ken pinasingkedan babaen ni Papa Francisco kalpasan ti dua nga aldaw. Ni Papa Juan Pablo II ket nakanonisado idi 27 Abril 2014 ken kakuyogna met ni Papa Juan XXIII. Kasla met kenni Juan XXIII, ti aldaw ti rambakanna ket kadawyan a naselebraran iti petsa iti ipupusayna, ngem iti anibersario iti inaugurasion iti kinapapana, 22 Oktubre 1978.
Gandara
Dagiti baranggay
• Santo Nino
Pura, Tarlac
Dagiti baranggay
• Buenavista
1979 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Pilipino
Daniw
Ramos, Tarlac
Dagiti baranggay
• San Juan
Jean-Paul Sartre
Napili a kas mapadayawan iti Premio Nobel iti Literatura idi 1964, ngem saanna nga inawat ti premio ta imbatadna a naynay a pagkedkedkedanna dagiti opisial a pammadayaw ken gapu ta dina kayat ti mairaman kadagiti institution.
Deklarasion ti Wayawaya ti Filipinas
Ti Panangirangarang idi Hunio 12
thumb|Ti kasisigud a naitag-ay a Wagayway babaen ni Presidente [[Emilio Aguinaldo iti panangirangarang ti wayawaya idi 1898]]
San Clemente, Tarlac
Ti San Clemente ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Tarlac iti Filipinas.
Italia
Etimolohia
Ti nagan nga Italia ket kasisigud idi a naipakat laeng ti paset nga itan ket ti Akin abagatn nga Italia – segun kenni Antioko ti Sirakusa, ti akin abagatan a paset ti peninsula ti Bruttium (moderno a Calabria: probinsia iti Reggio, ken paset dagitiprobinsia ti Catanzaro ken Vibo Valentia). Ngem babaen ti daytoyen a panawen ti Oenotria ken Itali aken nagbalinen nga agpadpada, ken ti nagan ket naipakat pay ti kaaduan iti Lucania. Dagiti Griego ket nagin-inutda a nangipakat ti nagan nga "Italia" iti dakdakkel a rehion, ngem idi panagturay ti Emperador] [[Augustus (gibus ti umuna a siglo BC) a daytoy a termino ket naipadakkel a mangsakop ti intero a peninsula aginggana kadagiti Alpes.
Pagsasao nga Anuki
Alpabeto
Dagiti letra ti c, f, h, j, l, q, x ken z ket naus-usar laeng a kas dagiti binulod a balikas ken dagiti ganganaet a nagan.
Mayantoc
Dagiti baranggay
• Rotrottooc
San Jose, Tarlac
Dagiti baranggay
• Lawacamulag
Luna, Isabela
Dagiti baranggay
• Luyao
San Jose, Tarlac
Dagiti baranggay
• Lubigan
Luna, Isabela
Dagiti baranggay
• Macañao
Jones, Isabela
Dagiti baranggay
• Baranggay I (Poblacion)
Maconacon
Dagiti baranggay
• Fely (Poblacion)
San Jose, Nueva Ecija
Dagiti baranggay
• Sinipit Bubon
Motiong
Dagiti baranggay
• Sarao
1984 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Salaysay
Gamu
Dagiti baranggay
• District II (Poblacion)
San Jorge, Samar
Dagiti baranggay
• San Isidro
• San Jorge I (Pob.)
• Sapinit
1985 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Daniw
Gandara
Dagiti baranggay
• Senibaran (Villa Leona)
Paniqui
Dagiti baranggay
• Balaoang
Ramos, Tarlac
Dagiti baranggay
• San Raymundo
Talavera
Dagiti baranggay
• Sibul
1979 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Pilipino
Salaysay
Maysa-a-parang a drama
San Clemente, Tarlac
Dagiti baranggay
Ti ili ti San Clemente ket nabingbingay a politikal iti 12 a barbaranggay.
Mallig
Dagiti baranggay
• San Pedro (Barucbuc Sur)
1978 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Pilipino
Daniw
Santa Rita, Samar
Dagiti baranggay
• Camayse
Maconacon
Dagiti baranggay
• Lita (Poblacion)
Talalora
Dagiti baranggay
• Navatas Guti
San Jose, Nueva Ecija
Dagiti baranggay
• Santo Niño 3rd
Ebanghelio ni Maria Magdalena
Ti Ebanghelio ni Maria Magdalena ket masarakan iti Codex nga Akhmim, maysa a teksto a gnostiko ti of the apokripa a Baro a Tulag a naala iti Cairo, Ehipto idi 1896. Ngem sa laeng naipablaak daytoy idi 1955, kalpasan a rimmuar ti Biblioteka a Nag Hammadi. Sumagmamano kadagiti teksto ti Codex nga Akhmim ti adda met laeng kadagiti teksto ti Nag Hammadi, ngem awan ti "Ebanghelio ni Maria Magdalena." Iti popular a literatura, am-ammo daytoy kas Ebanghelio ni Maria Magdalena, nupay kasta saan a nadakamat iti teksto ti "Magdalena" ket mabalin a ti Maria ket maysa kadagiti innem a Maria iti Baro a Tulag.
Iran
Ti Iran, opisial a ti Islamiko a Republika ti Iran ( Jomhuri-ye Eslāmi-ye Irān), ket maysa a pagilian idiay Akinlaud nga Asia. Ti nagan nga "Iran", nga iti Persiano ket kayatna a sawen a "Daga dagiti Ariano", ket kapatnengan nga inus-usar daytoy manipud idi Sassaniano a panawen. Naus-usar ti sangalubongan daytoy idi 1935, sakbayan a daytoy a pagilian ket naam-ammuan idi ti Akinlaud a lubong a kas ti Persia. Ti "Persia" ken "Iran" ket maisublatan a maus-usar iti linaon dagiti kultura; nupay kasta,ti "Iran" ket isu ti opisial a maus-usar a nagan kadagiti linaon a politika.
Pura, Tarlac
Dagiti baranggay
• Cadanglaan
Daya a Timor
Idi 1999, kalpasan ti inisponsoran ti NMagkaykaysa a Pagpagilian a tignay ti bukod a panagtalek, inibbatan ti Indonesia ti panagtengngel iti teritorio. Nagbalin ti Daya a Timor a maysa kadagiti immuna a naturay nga estado iti maika-21 a siglo idi 20 Mayo 2002 ken kimmaddua iti Nagkaykaysa a Pagpagilian ken ti Komunidad dagiti Pagilian ti Pagsasao a Portuges. Idi 2011, inrangarang ti Daya a Timor iti keddengna a mangala ti kasasaad iti pannakaikameng iti Gunglo ti Pagpagilian ti Abagatan a daya nga Asia (ASEAN) babaen ti panangiyapa nga agbalin nga iti maikasangapulo ket maysa a kamengna. Daytoy ket maysa kadagiti dua laeng a kaaduan a Kristiano a pagilian idiay Abagatan a daya nga Asia, ti sabali ket ti Filipinas, ken ti pay kaikaisuna a pagilian iti Asia a kompleto a mabirukan iti Akin-abagatan a Hemisperio.
Moncada, Tarlac
Dagiti baranggay
• Baquero Sur
Talavera
Dagiti baranggay
• Sicsican Matanda
Paniqui
Dagiti baranggay
• Barang
Mayantoc
Dagiti baranggay
• San Bartolome
Luna, Isabela
Dagiti baranggay
• Macugay
San Jose, Tarlac
Dagiti baranggay
• Maamot
Concepcion, Tarlac
Dagiti baranggay
• Pando
1977 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Pilipino
Drama
1979 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Pilipino
Drama
San Clemente, Tarlac
Dagiti baranggay
• Balloc
• Bamban
• Casipo
• Daldalayap
Pinabacdao
Dagiti baranggay
• San Isidro
1978 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Pilipino
Maysa-a-parang a drama
Gandara
Dagiti baranggay
• Sidmon
Italia
Kasakbayan a pakasaritaan ken kina-ugma
thumb|Ti [[Koleseo idiay Roma, nabangon idi ca. 70 – 80 AD, ket naikedkeddengan a kas maysa kadagiti kalatakan nga obra iti Romano nga arkitektura ken inhennieria.]]
Bogotá
Heograpia
Ti Bogotá ket mabirukan idiay laud ti Tay-ak ti Bogotá (Sabana de Bogotá), 2640 metmetro (8661 ft) iti ngato ti pantar ti baybay. Urayno daytoy ket mabirukan iti naday-dayeg a makunkuna iti "tay-ak" (sabana), ti heograpikal a sitio ket pudno a nangato a banak kadagiti kabambanatayn ti Andes. Ti naipatiddog a rehion ket ammo pay a kas ti "Altiplano Cundiboyacense" a literal a ti kaibuksilanna ket "nangato a banak ti Cundinamarca ken Boyacá".
Maconacon
Dagiti baranggay
• Reina Mercedes
Pagsasao nga Anuki
Dagiti nagibasaran
Landweer, M. Lynn. "Sociolinguistic Survey Report of the Anuki Language, Cape Vogel, Milne Bay Province, Papua New Guinea." 2001
Pagsasao a Magori
Ti pagsasao a Magori ket ti ganggani a naungaw a pagsasao nga Austronesio ti Papua Baro a Guinea a nakaro a nabaliwan iti kaarruba a sasao a Papuano, a mabalin a babaen ti Mailu, a nalaingen nga insasao babaen dagiti tattao a Magori ita nga aldaw.
Pura, Tarlac
Dagiti baranggay
• Estipona
Virac
Dagiti baranggay
• Talisoy
Moncada, Tarlac
Dagiti baranggay
• Burgos
Talavera
Dagiti baranggay
• Tagaytay
Moncada, Tarlac
Dagiti baranggay
• Calapan
Paniqui
Dagiti baranggay
• Brillante
Motiong
Dagiti baranggay
• Pusongan
ISO 639:o
!oaa !oac !oar !oav !obi !obk !obl !obm !obo !obr !obt !obu !oca !(occ) !och !oci !oco !ocu !oda !odk !odt !odu !ofo !ofs !ofu !ogb !ogc !oge !ogg !(ogn) !ogo !ogu !oht !ohu !oia !oin !ojb !ojc !ojg !oji !ojp !ojs !ojv !ojw !oka !okb !okd !oke !okg !okh !oki !okj !okk !okl !okm !okn !oko !okr !oks !oku !okv !okx !ola !old !ole !olk !olm !olo !olr !oma !omb !omc !ome !omg !omi !omk !oml !omn !omo !omp !omr !omt !omu !omw !omx !ona !onb !one !ong !oni !onj !onk !onn !ono !onp !onr !ons !ont !onu !onw !onx !ood !oog !oon !oor !oos !opa !(ope) !opk !opm !opo !opt !opy !ora !orc !ore !org !orh !ori !(ork) !orm !orn !oro !orr !ors !ort !oru !orv !orw !orx !ory !orz !osa !osc !osi !oso !osp !oss !ost !osu !osx !ota !otb !otd !ote !oti !otk !otl !otm !otn !otq !otr !ots !ott !otu !otw !otx !oty !otz !oua !oub !oue !oui !oum !oun !owi !owl !oyb !oyd !oym !oyy !ozm
Santa Ignacia, Tarlac
Ti Santa Ignacia ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Tarlac iti Filipinas.
Mayantoc
Dagiti baranggay
• Taldiapan
Concepcion, Tarlac
Dagiti baranggay
• Parang
Mayantoc
Dagiti baranggay
• Tangcarang
Concepcion, Tarlac
Dagiti baranggay
• Parulung
Mallig
Dagiti baranggay
• Bimmonton
1985 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Salaysay
Iran
Ti maika-18 a kadakkelan a pagilian iti lubong iti termino a kalawa iti 1648195 km2, ti Iran ket adda ti populasion ti agarup a 75 a riwriw. Daytoy ket maysa a pagilian itinaisangsangayan a heopolitika a kinapangruna gapu ti lokasionna kadagiti tallo lugar iti Asia (Laud, Tengnga, ken Abagatan). Ti Iran nabeddengan iti amianan babaen ti Armenia, Azerbaijan ken Turkmenistan. Ti Iran ket maysa a litoral nga estado ti Baybay Kaspio, nga adda ti kauneg ti daga a baybay, ti Kazakhstan ken Rusia ket dagus pay a kaarruba ti Iran iti amianan. Ti Iran ket nagbeddengan iti daya babaen ti Apganistan ken Pakistan, iti abagatan babaen ti Golpo Persiano ken ti Golpo ti Oman, iti laud babaen ti Irak ken iti amianan a laud babaen ti Turkia. Ti Tehran ket isu ti kapitoliona, ti kadakkelan a siudad ti pagilian ken ti politikal, kultural, komersial ken industrial a sentro ti pagilian. Ti Iran ket maysa a rehional a bileg, ken agtengtengngel ti nangruna a puesto iti sekuridad ti sangalubongan nga enerhia ken ekonomia ti lubong a kas nagbanagan kadagiti dakkel a reserbana iti petrolio ken masna nga alingasaw. Ti Iran ket adda ti maikadua a kadakkelan a napasingkedan a reserba ti masna nga alingasaw iti lubong ken ti maikapat a kadakkelan a napasingkedan a reserba ti petrolio.
Tarangnan
Ti Tarangnan ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Samar iti Filipinas.
Paranas
Dagiti baranggay
• Sulopan
Deklarasion ti Wayawaya ti Filipinas
Ti Panangirangarang idi Hunio 12
Nairangarang ti wayawaya idi Hunio 12, 1898 idi pagbaetan ti alas kuatro ken alas singko iti malem idiay Cavite idiay nagpuonan a balay ni Heneral Emilio Aguinaldo kadagiti 30 a kilometro iti abagatan ti Manila. Ti pasamak ket nakakita iti panagbistrad ti Nailian a Wagayway ti Filipinas, nga inaramid idiay Hong Kong babaen ni Marcela Agoncillo, Lorenza Agoncillo, ken ni Delfina Herboza, ken ti panagtokar ti Marcha Filipina Magdalo, a kas ti nailian a kanta ti pagilian, nga ammo itan a kas ti Lupang Hinirang, a sinurat babaen ni Julián Felipe ken tinokar babaen ti banda ti panagmartsa iti San Francisco de Malabon.
Gandara
Dagiti baranggay
• Tagnao
• Tambongan
• Tawiran
• Tigbawon
Italia
Kasakbayan a pakasaritaan ken kina-ugma
Dagiti nakalkali manipud kadagiti amin a paset ti Italia ket nangipakpakita ti kadda ti Neanderthal a napetsaan manipud idi Paleolitiko a paset ti panawen, iti agarup a 200,000 tawtawen, Dagiti moderno a tao ket simmangpetda idi agarup a 40,000 tawtawen. Dagiti Taga-ugma atao iti kasakbayan ti Romano nga Italia – a kas dagiti Umbriano, ken dagiti Latin (a nagtaudan dagiti Romano), Volsci, Samnita, dagiti Kelta ken dagiti Ligures a nagtagtagitao iti akin amianan nga Italia, ken dagiti dadduma pay – ket dagidi Indo-Europeano a tattao; ti kangrunaan a naipakasaritaan a tattao iti saan nga Indo-Europeanoa tawidan ket mangiraman kadagiti Etruscans, dagiti Elymians ken Sicani idiay Sicilia ken dagiti prehistoriko a Sardinia.
Santa Margarita, Samar
Dagiti baranggay
Ti Santa Margarita ket politikal a nabingbingay iti 36 a barbaranggay.
Pura, Tarlac
Dagiti baranggay
• Linao
Pagsasao a Yoba
Ti pagsasao a Yoba ket ti maysa nga awanenn a pagsasao nag Austronesio ti Papua New Guinea. Daytoy ket naestruktura manen babaen ti pannakaiyasideg iti kaarruba a sasao a Papuano, ken nakaiturongan ti nakaimpluensianada, sakbay nga immallatie dagiti agsasao kadagita a pagsasao.
Moncada, Tarlac
Dagiti baranggay
• Camangaan West
Maconacon
Dagiti baranggay
• Minanga
Daya a Timor
Etimolohia
Ti "Timor" ket naala manipud iti timur, ti balikas para iti "daya" iti Malayo, a nagbalin a nairehistro a kas Timor iti Portuges, isu ti nagresultaan a tautoponimo a ti kayatna a sawen ket "Daya Daya": Iti Portuges Timor-Leste (ti Leste ket ti balikas para iti "daya"); iti Tetum Timór Lorosa'e (ti Lorosa'e ket isu ti balikas para iti "daya" (literal a "sumingsingising nga init")). Iti Indones, ti nawtawagan ti pagilian iti Timor Timur, agus-usar daytoy iti nagan a Portuges para iti isla ken sarunuen babaen ti balikas para iti "daya".
Maconacon
Dagiti baranggay
• Malasin
• Canadam
• Aplaya
Tagapul-an
Dagiti baranggay
• Trinidad
1979 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Ababa a sarita
Ebanghelio ni Maria Magdalena
Ti teksto ti Ebanghelio ket kangrunaan a maseknan iti
San Jose, Nueva Ecija
Dagiti baranggay
• Tabulac
1985 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Maysa-a-parang a drama
Paranas
Dagiti baranggay
• Tabucan
• Tapul
Santa Rita, Samar
Dagiti baranggay
• Cansadong
San Jorge, Samar
Dagiti baranggay
• Sinit-an
Moncada, Tarlac
Dagiti baranggay
• Camposanto 1 Norte
• Camposanto 1 Sur
• Camposanto 2
• Capaoayan
• Lapsing
Gamu
Dagiti baranggay
• District III (Poblacion)
San Clemente, Tarlac
Dagiti baranggay
• Doclong 2
Naguilian, Isabela
Ti Naguilian ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Isabela iti Filipinas.
San Jose, Nueva Ecija
Dagiti baranggay
• Tayabo
Tarangnan
Dagiti baranggay
Ti Tarangnan ket politikal a nabingbingay iti 41 a barbaranggay.
San Jose, Nueva Ecija
Dagiti baranggay
• Tondod
• Tulat
Luna, Isabela
Dagiti baranggay
• Mambabanga
Italia
Kasakbayan a pakasaritaan ken kina-ugma
Idi baetan ti maika-17 ken maika-11 a siglo BC dagidi Misenio a Griego ket nangibangonda kadagiti pannakaiyasideg iti Italia      ken idi maika-8 ken maika-7 a sigsiglo BC dagiti kolonia ti Gresia ket nabangonda amin iti igid ti aplaya ti Sicilia ken ti akin abagatan a paset ti Italiano a Peninsula ket nagbalin a naamammuan a kas ti Magna Graecia. Ken dagidi pay Penisia ket nangbangonda kadagiti kolonia kadagiti aplaya ti Sardinia ken Sicilia.
Paranas
Dagiti baranggay
• Tigbawon
Iran
Ti Iran ket isu ti pangibalayan kadagiti kaduogan a sibilisasion iti lubong. Ti immuna a dinastia idiay Iran ket naporma idi las-ud ti Elamita a pagarian idi 2800 BC. Ti Irani a Medes ket nangikaykaysa ti Iran iti maysa nga imperio idi 625 BC. Dagiti ket sinaruno ti ken Irani nga Akamenidanga Imperio, ti Heleniko a Seleusida nga Imperio kendagiti dua a simmarsaruno nga Irani nga imperio, dagiti Parto ken dagiti Sassanid, sakbay ti Muslim a panarukma idi 651 AD. Dagiti kalpasan ti Islamiko a dinastia ken dagiti imperio ti Iran ket nagpadakkelda ti pagsasao a Persiano ken kultura kadagiti amin a Irani a banak. Dagiti nasapa a dinastia ti Iran a nangiyunay-unay manen ti pnnakawaya ti Iran ket mairaman dagiti Tahirid, Saffarid, Samanid kenBuyid.
Pura, Tarlac
Dagiti baranggay
• Maasin
Santa Margarita, Samar
Dagiti baranggay
• Agrupacion
Papa Juan XII
Ni Juan XII (nayanak iti Roma idi circa 937, pimmusay idi Mayo 14, 964), ket maysa a Papa manipud 955 agingga iti 963.
1977 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Ababa a sarita
Palanan
Ti Palanan ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Isabela iti Filipinas. Am-ammo ti ili ti Palanan iti pakasaritaan ti Gubat ti Filipino-Amerikano ta ditoy a natiliw ni Emilio Aguinaldo babaen ti puersa nga indauluan ni Heneral Frederick Funston, idi Marso 1901.
Bogotá
Heograpia
Ti Karayan Bogotá ket ballasiwenna tisabana, ken mangporma daytoy ti Dissuor Tequendama (Salto de Tequendama) iti abagatan. Dagiti tributario a karayan ket mangporma kadagiti ginget kadagiti agdurdur-as a purok, a dagiti ekonomiada ket naibatay iti agrikultura, panagtaraken kadagiti dinguen ken panagpataud kadagiti artisana.
Palanan
Dagiti baranggay
• Bisag
1984 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Maysa-a-parang a drama
San Clemente, Tarlac
Dagiti baranggay
• Maasin
Virac
Dagiti baranggay
• Sogod-Tibgao
Naguilian, Isabela
Dagiti baranggay
Ti ili ti Naguilian ket nabingbingay a politikal iti 25 a barbaranggay.
Concepcion, Tarlac
Dagiti baranggay
• Pitabunan
Paniqui
Dagiti baranggay
• Burgos
Zumarraga
Ti Zumarraga ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Samar iti Filipinas.
San Jose, Nueva Ecija
Dagiti baranggay
• Villa Floresca
Paranas
Dagiti baranggay
• Tula
Italia
Kasakbayan a pakasaritaan ken kina-ugma
Ti taga-ugma a Roma ket isu idi ti immuna a bassit a komunidad ti agrikultura a nabangon idi maika-8 a siglo BC, a dimmakkel kadagiti napalabas a siglo iti kadakkelan nga imperio a nangbukel ti sibubukel a Baybay Mediteraneo, a nakairuaran dagiti Taga-ugma a Griego ken Romano a kultura iti maysa a sibilisasion. Daytoy a sibilisasion ket impluensial unay a ti legado ket nangruna iti sangalubongan. Ti Taga-ugma a Roma ket nakaro a naimpluensiaan ket nangibati ti markana iti moderno a gobierno, linteg, politika, administrasion, urbano a panagplano, inhennieria, pilosopia, arkitektura, dagiti arte ken dagiti dadduma pay nga aspeto iti lumaud a lubong, a nangporma ti nakaibatayan ti Akinlaud a sibilisasion.
Iti nabontog a pannaka-apday manipud idi naladaw a maikadua a siglo AD, thi imperio ket nagtungpalan ti pannakapisi iti dua a paset idi 395 AD: ti Lumaud a Romano nga Imperio ken ti Akindaya a Romano nga Imperio. Ti akinlaud a paset – babaen ti presion dagidi Pranko, dagidi Bandalo, dagidi Huno, dagiti Godo ken dagiti dadduma pay a populasion manipud iti Akindaya nga Europa – ket nakaitungpalan a natunaw idi 476 AD, idi ti kinaudi nga akinlaud nga Emperador ket inikkat babaen ti Barbaro a hepe nga Odoakro.
Tengnga a Panpanawen
thumb|right|Ti [[Wagayway ti baybay ti Italia, a mangipakpakita ti eskudo kadagiti kangrunaan nga uppat a Maritimo a Republika. Agpakanawan manipud iti ngato a kanigid: Benesia, Genoa, Pisa, Amalfi.]]
Kalpasan ti pannakatnag ti Roma, ti Italia ket pinarukma babaen dagiti Hermaniko a Tribu dagiti Ostrogodo, ngem idi maika-6 a siglo ti Taga-daya Romano nga Emperador a ni Justiniano ket pinarukmana manen. Ti panagraut ti sabali pay a Hermaniko a Tribu (dagiti Lombardo) iti naladaw nga isu met laeng a siglo ket nangpabasiit ti kaadda ti Bisantino iti bassit a pirgis iti daga a nagbaetan ti Rabena ken Roma ken dagiti dadduma pay a daga idiay akin-abagatan nga Italia, a nangburak ti panagkaykaysa ti peninsula aginggana idi 1870.
Moncada, Tarlac
Dagiti baranggay
• Mabini
Santa Ignacia, Tarlac
Dagiti baranggay
Ti ili ti Santa Ignacia ket nabingbingay a politikal iti 24 a barbaranggay.
Santa Margarita, Samar
Dagiti baranggay
• Arapison
Pura, Tarlac
Dagiti baranggay
• Maungib
Santa Margarita, Samar
Dagiti baranggay
• Avelino
Pura, Tarlac
Dagiti baranggay
• Nilasin 1st
Santa Margarita, Samar
Dagiti baranggay
• Bahay
Pura, Tarlac
Dagiti baranggay
• Nilasin 2nd
Bogotá
Heograpia
Ti sabana ket nabeddengan iti daya babaen ti Akindaya a Kordiliera iti kabambantayan ti Andes. Dagiti nakapalikmut a turod, a mangipatingga ti idadakkel ti siudad, ket mapan manipud iti abagatan nga agpaamianan, ket paralelo dagiti bantay Guadalupe ken Monserrate. Ti akinlaud a patingga ti siudad ket ti Karayan Bogotá. Ti Sumapaz Paramo ket beddenganna ti abagatan ken iti amianan ti Bogotá ket gumay-at kadagiti banak aginggana kadagiti ili Chía ken Sopó.
Klima
Ti Bogotá ket addaan iti klima ti subtropikal a kabambantayan (Köppen Cfb). Ti natimbeng a temperatura ket, ken agdumaduma manipud iti kadagiti nasayaat nga aldaw, iti  kadagiti aldaw ti nakaro a panagtudtudo. Agsinnublat ti tiempo ti maga ken panagtudtudo iti amin a paset ti tawen. Dagiti kamagaan a bulan ket ti Disiembre, Enero, Hulio ken Agosto. Ti kapudotan a bulan ket ti Marso, a makaited ti kapudot iti. Dagiti kalamiisan a rabii ket mapasamak iti Enero, nga addaan iti natimbeng a iti siudad; kadawyan a naangep iti nasapa bigat, kadagiti 220 nga aldaw iti tinawen, bayat a karkarna dagiti nainit nga aldaw.
Villareal
Dagiti baranggay
Ti Villareal ket politikal a nabingbingay iti 38 a barbaranggay.
Gamu
Dagiti baranggay
• Rizal
Virac
Dagiti baranggay
• Valencia
Zumarraga
Dagiti baranggay
Ti Zumarraga ket politikal a nabingbingay iti 25 a barbaranggay.
• Alegria
San Clemente, Tarlac
Dagiti baranggay
• Nagsabaran
Concepcion, Tarlac
Dagiti baranggay
• San Agustin (Murcia)
Iran
Ti agrangrang-ay a Persiano a literatura, philosopia, medisina, astronomia, matematika ken arte ket nagbalin kadagiti nangruna nga elemento ti Muslim a sibilisasion. Ti Irani nga identidad ket nagtultuloy urayno adda dagiti gangganaet a panaturturay kadagiti dimteng a sigsiglo ken ti Persiano a kultura ket inampon pay babaen dagiti Ghaznavid, Ti Seljuk, Ilkhanid ken ti Timurid agturturay. Ti irurumsua ti 1501 iti Safavid a dinastia, a nangipakpatakder ti Imami a Shia nga Islam a kas ti opisial a relihion ti imperioda, ket nangmarka iti maysa a kangrunaan a nagsikkuan a punto ti Irani ken Muslim a pakasaritaan.Ti Kontitusional a Rebolusion ti Persia ket nangibangon ti immuna a parlamento ti pagilian idi 1906, iti kaunegan ti maysa a batay-linteg a monarkia. Kalpasan ti maysa a kudeta nga inrugi babaen ti Nagkaykaysa a Pagarian ken Estados Unidos idi 1953, ti Iran ket nagin-inut a nagbalin nga ad-adu nga autokratiko a pagilian. Ti immad-adu a panagsuppiat iti gangganaet nga impluensia ket kimmaro idi las-ud ti Irani a Rebolusion a nakaiturongan ti pannakabangon ti maysa nga Islamiko a republika idi 1 Abril 1979.
Daya a Timor
Etimolohia
Dagiti opisial a nagan babaen ti Batay-linteg ket ti Democratic Republic of Timor-Leste iti Ingles, República Democrática de Timor-Leste iti Portuges, ken Repúblika Demokrátika Timór-Leste iti Tetum.
Moncada, Tarlac
Dagiti baranggay
• Maluac
Santa Ignacia, Tarlac
Dagiti baranggay
• Baldios
Moncada, Tarlac
Dagiti baranggay
• Poblacion 1
Santa Ignacia, Tarlac
Dagiti baranggay
• Botbotones
Moncada, Tarlac
Dagiti baranggay
• Poblacion 2
Santa Ignacia, Tarlac
Dagiti baranggay
• Caanamongan
Moncada, Tarlac
Dagiti baranggay
• Poblacion 3
Santa Ignacia, Tarlac
Dagiti baranggay
• Cabaruan
Pura, Tarlac
Dagiti baranggay
• Poblacion 1
Santa Margarita, Samar
Dagiti baranggay
• Balud
San Jorge, Samar
Dagiti baranggay
• Tomogbong
1984 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Drama
Pagsasao a Sinaugoro
Ti pagsasao a Sinaugoro ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio ti Papua Baro a Guinea. Daytoy ket asideg a kabagian ti Motu.
Talalora
Dagiti baranggay
• Placer
Gamu
Dagiti baranggay
• Songsong
• Union
Villareal
Dagiti baranggay
• Bino-ongan
Gamu
Dagiti baranggay
• Upi
Paranas
Dagiti baranggay
• Casandig II
Santa Rita, Samar
Dagiti baranggay
• Caticugan
Zumarraga
Dagiti baranggay
• Arado
San Jose, Tarlac
Dagiti baranggay
• Mababanaba
Victoria, Tarlac
Ti Victoria ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Tarlac iti Filipinas.
Daya a Timor
Etimolohia
Ti International Organization for Standardization (ISO) opisial nga ababa a porma iti Ingles ken kadagiti amin a pagsasao ket Timor-Leste (kodkodigo: TLS & TL), nga inamponen babaen ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, ti Kappon ti Europa, ken dagiti gunglo ti nailian a pagalagadan ti Pransia (AFNOR), ti Estados Unidos (ANSI), ti Reino Unido (BSI), Alemania (DIN), ken Suesia (SIS), amin a diplomatiko a mision iti pagilian babaen ti protokol ken ti CIA World Factbook.
Italia
Tengnga a Panpanawen
Ti panagturay ti Lombardo iti akin-amianan a ken tengnga nga Italia ket sinagepsep idi ti Pranko nga Imperio babaen ni Karlomagno idi naladaw a maika-8 a siglo. Dgaiti pRanko nga ari ket timmulongda oay iti pannakaporma kadagiti Estado ti Papa idiay tengnga ti Italia, a gimmay-at manipud idiay Roma aginggana idiay Rabena, urayno ti kaaduan ti Tengnga a Panpanawen ti Kina-Papa ket tinengtengngel laeng ti Latium. Ti kaadda daytoy a teokratiko nga estado ket nangtiped kadagiti napalabas a siglo ti panagkaykaysa ti peninsula. Aginggana idi maika-13 a siglo, dagiti politika ti Italiano ket tinurturayan babaen ti pannakaikabagian ti baetan dagiti Aleman a Emperador ti Nasantuan a Romano ken dagiti papa, a kaaduan kadagiti Italiano a siudad ket nakitiptiponda iti dati a (Gibelini) wenno para iti naud-udi a (Guelfi) manipud iti temporario a pakainugotan.
Moncada, Tarlac
Dagiti baranggay
• Rizal
• San Juan
• San Julian
Santa Ignacia, Tarlac
Dagiti baranggay
• Cabugbugan
San Jose, Nueva Ecija
Dagiti baranggay
• Villa Marina
Bogotá
Klima
Ti opisial a kangatuan a temperetura a nairehistro iti uneg ti patingga ti siudad ket, ken ti kababaan a temperatura a nairehistro ket.
Quirino, Isabela
Ti Quirino ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Isabela iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti ili ti Quirino ket nabingbingay a politikal iti 21 a barbaranggay.
Luna, Isabela
Dagiti baranggay
• Pulay
Santa Margarita, Samar
Dagiti baranggay
• Burabod
• Campeig
• Can-ipulan
• Canmoros
Villareal
Dagiti baranggay
• Burabod
Zumarraga
Dagiti baranggay
• Arteche
Deklarasion ti Wayawaya ti Filipinas
Ti Panangirangarang idi Hunio 12
Ti Tiganay ti Deklarasion ti Wayawaya ket naisagana, naisurat, ken binasa babaen ni Ambrosio Rianzares Bautista iti Espaniol. Ti Deklarasion ket pinirmaan babaen dagiti 98 a tattao, kadagitoy ket ti maysa nga opisial a buyot nga Amerikano a nakasaksi iti proklamasion. Ti kanungpalan a parapo ket mangibagbaga nga adda idi maysa nga "estranghero" a dimmar-ay kadagitoy a panagpatpatuloy, ni Mr. L. M. Johnson, naipalawag a kas "umili ti Estados Unidos, ti maysa a Koronel ti Artileria". Ti proklamasion idi ti wayawaya ti Filipinas, nupay kasta, ket nailagda idi 1 Agosto, idi adun kadagiti ili ti naorganisado babaen kadagiti tarabay a binagon babaen ti Diktatorial a Gobierno ni Henral Aguinaldo.
San Clemente, Tarlac
Dagiti baranggay
• Pit-ao
1979 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Daniw
1977 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Daniw
Italia
Tengnga a Panpanawen
Iti daytoy idi a kawaw iti turay nga ti Italia ket nakakita ti pannakaipangato iti naisangayan nga patakder, ti mediebal a komuna. Kadagiti anarkaiko a kasasaad a kankanayon a nagballigi kadagiti mediebal nga Italiano a siudad-estado, dagiti tao ket binukbokudanda a nagurnos tapno maipasubli ken maikatda ti armas dagiti nagsisinnupiat a napilpili a tattao. Idi maika-12 a siglo, ti liga dagiti komuna, ti Liga ti Lombardo, ket inabakda ti Aleman nga emperador a ni Frederick Barbarossa, a nangiturongan ti proseso a pannakaited ti epektino a pannakawaya kadagiti kaaduan ti akin-amianan ken tengnga a siudad ti Italia. Uray pay ti pannakadadaelna kadagiti nadumaduma a gubat, ti Italia ket nagtalinaay, a naipangpangruna idiay amianan ken tengnga, ti relatibo a narang-ay nga urbano a sibilisasion.
Tarangnan
Dagiti baranggay
• Alcazar
Victoria, Tarlac
Dagiti baranggay
Ti ili ti Victoria ket nabingbingay a politikal iti 26 a barbaranggay.
• Baculong
Pura, Tarlac
Dagiti baranggay
• Poblacion 2
Paniqui
Dagiti baranggay
• Cabayaoasan
Moncada, Tarlac
Dagiti baranggay
• San Leon
Naguilian, Isabela
Dagiti baranggay
• Aguinaldo
Luna, Isabela
Dagiti baranggay
• Puroc
1985 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Drama
Zumarraga
Dagiti baranggay
• Bioso
Pagsasao a Kuni
Ti pagsasao a Kuni ket ti sasao a Malayo-Polinesio iti tengnga nga akin-abagatan nga aplaya ti Peninsula Papuano iti Papua Baro a Guinea.
1978 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Pilipino
Drama
Palanan
Dagiti baranggay
• Dialaoyao
San Clemente, Tarlac
Dagiti baranggay
• Poblacion Norte
Talalora
Dagiti baranggay
• Poblacion Baranggay I
Echague
Dagiti baranggay
• Dicaraoyan
Santa Rita, Samar
Dagiti baranggay
• Dampigan
Victoria, Tarlac
Dagiti baranggay
• Balayang
Tarangnan
Dagiti baranggay
• Awang
• Bahay
Papa Juan XII
Ti orihinal a naganna ket Octavian, ngem idi sinublatna ti korona ti kinapapa ken ni Papa Agapetus II, pinilina ti apostoliko a nagan a Juan.
Tarangnan
Dagiti baranggay
• Balonga-as
• Balugo
Italia
Tengnga a Panpanawen
Iti las-ud ti isu met laeng a paset ti panawen, ti Italia ket nakakita iti pannakaipangato kadagiti nadumaduma a Maritimo a Republika, a ti kadayegan ket ti Benesia, Genoa, Pisa ken Amalfi. Nakaroda a nairaman kadagiti Krusada, nagatiwda kadagiti opurtunidad iti politikal ken panagtagilako. Ti Benesia ken ti Genoa ket dimtengan a nagbalinan a kas ti aruangan ti Europa iti panagtagilako iti Daya, a nangbangbangon kadagiti kolonia iti kaadayo iti Baybay Nangisit ken kankanayon a kaaduan a nagtengtengngel ti panagtagilako iti Bisantino nga Imperio ken ti lubong ti Islamiko a Mediteraneo. Ti kondado ti Saboya ket nangpadakkel ti teritoriona idiay peninsula idi kaladawan ti naladaw a Tengnga a Panpanawen, bayat a ti Florencia ket nagrangrang-ay iti nasayaat a naurnos a komersio ken pinansia a siudad-estado, a nagbalin kadagiti kaaduan a siglo ti Europeano a kapitolio iti seda, dutdot, panangibanko ken alahas.
Ilagan
Ti Siudad ti Ilagan ket maysa a komponente a siudad ken isu ti kapitolio iti probinsia ti Isabela iti Filipinas.
Pura, Tarlac
Dagiti baranggay
• Poblacion 3
Jones, Isabela
Dagiti baranggay
• Baranggay  II (Poblacion)
Naguilian, Isabela
Dagiti baranggay
• Bagong Sikat
Santa Ignacia, Tarlac
Dagiti baranggay
• Caduldulaoan
San Jose, Tarlac
Dagiti baranggay
• Moriones
Paranas
Dagiti baranggay
• Lawaan II
Deklarasion ti Wayawaya ti Filipinas
Ti Panangirangarang idi Hunio 12
Intono kua idiay Malolos, Bulacan, ti Kongreso ti Malolos ket binaliwanna ti deklarasion gapu iti panangiyunay-unay ni Apolinario Mabini a saan a nagayat iti kasisigud a proklamasion a nangikabil ti Filipinas babaen ti proteksion ti Estados Unidos.
Zumarraga
Dagiti baranggay
• Boblaran
Luna, Isabela
Dagiti baranggay
• San Isidro
San Clemente, Tarlac
Dagiti baranggay
• Poblacion Sur
1978 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Ababa a sarita
Talalora
Dagiti baranggay
• Poblacion Baranggay II
1978 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Daniw
Talalora
Dagiti baranggay
• San Juan
Ilagan
Dagiti baranggay
Ti Siudad ti Ilagan ket nabingbingay a politikal iti 91 a barbaranggay.
Papa Pablo VI
Ni Papa Pablo VI (Latin: Paulus PP. VI; Italiano: Paolo VI), naipasngay a kas ni Giovanni Battista Enrico Antonio Maria Montini (Septiembre 26 1897 – Agosto 6 1978), ket isu ti Papa ti Simbaan a Katoliko a nangrugi idi Hunio 21, 1963 agingana idi pimmusay idi Agosto 6, 1978. Sinarunona ni Papa Juan XXIII.
Bogotá
Klima
Dagiti katuduan a bulan ket ti Abril, Mayo, Septiembre, Oktubre ken Nobiembre, a dagiti kadawyan nga aldaw ket kaaduan a naulep, nga adda dagiti nababa nga ulep ken naangin bassit, a makaited kadagiti kangatuan a temperatura iti ken dagiti ababa iti. Adda met dagiti bagio ti uraro ngem manmano laeng daytoy a pasamak,mabalin daytoy iti tiempo ti panagtutudo, ken mabalin a nakaro, ken nangruna iti bulan ti Oktubre. Dagiti aldaw ket akintengnga wenno nalamiis ken dagiti rabii ket mabalin a moderado a nalamiis gapu ti kaadda dagiti akintengnga nga angin ti siudad iti rabbi kadagiti amin a paset ti tawen, ngem adda met dagiti kankanayon nga angep manipud iti panagsuek ti nalamiis nga angin ti bantay iti nakulluong a ginget ti siudad ken kabibuksilanna met a ti dagup ti lawag ti init ket ab-ababa a manamnama para iti relatibo a namaga a lokasion iti kasta nga ababa a latitud.
Naguilian, Isabela
Dagiti baranggay
• Burgos
Jones, Isabela
Dagiti baranggay
• Barangcuag
Santa Ignacia, Tarlac
Dagiti baranggay
• Calipayan
Moncada, Tarlac
Dagiti baranggay
• San Roque
Santa Ignacia, Tarlac
Dagiti baranggay
• Macaguing
Pura, Tarlac
Dagiti baranggay
• Poroc
Papa Juan XII
Maysa kadagiti maibilang a kakontroversialan a Papa iti pakasaritaan ti Simbaan ni Juan XII gapu kadagiti di maiparbeng nga aramidna. Maysa a panangisalaysay kadagiti pammabasol kaniana manipud Patrologia Latina, mairaman dagiti sumaganad:
Paniqui
Dagiti baranggay
• Canan
Victoria, Tarlac
Dagiti baranggay
• Balbaloto
Villareal
Dagiti baranggay
• Cambaguio
Echague
Dagiti baranggay
• Dugayong
Zumarraga
Dagiti baranggay
• Botaera
Concepcion, Tarlac
Dagiti baranggay
• San Antonio
Santa Margarita, Samar
Dagiti baranggay
• Cinco
1977 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Maysa-a-parang a drama
Mallig
Dagiti baranggay
• Casili
Ilagan
Dagiti baranggay
• Anggasian
Pagsasao a Keapara
Ti pagsasao a Keapara ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio ti Papua Baro a Guinea. Daytoy ket nakaro a naimpluensiaan babaen ti sasao a Papuano.
Moncada, Tarlac
Dagiti baranggay
• Santa Lucia East
• Santa Lucia West
• Santa Maria
Quirino, Isabela
Dagiti baranggay
• Binarzang
Moncada, Tarlac
Dagiti baranggay
• Santa Monica
• Tolega Norte
• Tolega Sur
Santa Ignacia, Tarlac
Dagiti baranggay
• Nambalan
Moncada, Tarlac
Dagiti baranggay
• Tubectubang
Pura, Tarlac
Dagiti baranggay
• Singat
Iran
Ti Iran ket maysa a kaemeng dagiti nangipundar ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, NAM, OIC ken ti OPEC. Ti politikal a sistema ti Iran, a naibatay ti 1979 a batay-linteg, ket buklen dagiti nadumaduma a narikut a nagkikinnapet nga agturturay a bagbagi. Ti kangatuan a kasasaad ti turay ket ti Kangatuan a Daulo. Ti Shia nga Islam ket isu ti opisial a relihion ken ti Persiano ket isu ti opisial a pagsasao.
Echague
Dagiti baranggay
• Garit Norte
• Garit Sur
• Gucab
• Gumbauan
• Ipil
Pagsasao nga Abadi
Ti pagssao nga Abadi (ammo pay a kas Kabadi, Gabadi) ket ti maysa a pagsasao nga Oceaniko ti Papua Baro a Guinea.
Zumarraga
Dagiti baranggay
• Buntay
• Camayse
Santa Margarita, Samar
Dagiti baranggay
• Curry
San Manuel, Tarlac
Ti San Manuel ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Tarlac iti Filipinas.
Concepcion, Tarlac
Dagiti baranggay
• San Francisco
• San Isidro (Almendras)
• San Jose (Poblacion)
Quirino, Isabela
Dagiti baranggay
• Cabaruan
• Camaal
Talalora
Dagiti baranggay
• Tatabunan
Santa Margarita, Samar
Dagiti baranggay
• Hindang
• Ilo
Wolfgang Amadeus Mozart
W. A. Mozart 1789 |thumb|right|250px
Victoria, Tarlac
Dagiti baranggay
• Bangar
Simbaan a Katoliko
Ti Simbaan a Katoliko wenno makunkuna pay a Simbaan a Romano Katoliko ket isu ti kadakkelan iti sangalubongan a simbaan a Kristiano, nga addaan iti sangabilion a kam-kameng.
Villareal
Dagiti baranggay
• Canmucat
Jones, Isabela
Dagiti baranggay
• Daligan
Zamboanga del Sur
Ti Zamboanga del Sur ket maysa a probinsia iti Filipinas a masarakan iti rehion ti Peninsula ti Zamboanga iti Mindanao. Ti kapitoliona ket ti Siudad ti Pagadian. Kabeddengna dagiti probinsia ti Zamboanga del Norte iti amianan, Zamboanga Sibugay iti laud, Misamis Occidental iti amianan-a-daya, ken Lanao del Norte iti daya. Iti abagatan ket ti Golpo Moro.
Santa Ignacia, Tarlac
Dagiti baranggay
• Padapada
Zamboanga del Sur
Dagiti ili
• Aurora
Ludwig van Beethoven
250px|thumb|right|Ni Ludwig van Beethoven Ni Ludwig van Beethoven (Deciembre 16, 1770 – Marso 26, 1827) ket maysa nga Aleman a kompositor ti klasikal a musica. Ibilang ti kaaduan a ni Beethoven ti maysa kadagiti naindaklan a kompositor iti pakasaritaan, bigbigen met ti dadduma nga isu ti kaindaklanan iti amin iti amin a panawen.
Mallig
Dagiti baranggay
• Centro I (Poblacion)
Moncada, Tarlac
Dagiti baranggay
• Villa
Naguilian, Isabela
Dagiti baranggay
• Cabaruan
Lituania
Lietuvos Respublika, lit. Lietuva, Europa.
San Manuel, Tarlac
Dagiti baranggay
Ti ili ti San Manuel ket nabingbingay a politikal iti 15 a barbaranggay.
Luna, Isabela
Dagiti baranggay
• San Miguel
San Manuel, Tarlac
Dagiti baranggay
• Lanat
• Legaspi
• Mangandingay
• Matarannoc
• Poblacion
• Salcedo
• San Agustin
• San Felipe
• San Jacinto
Talalora
Dagiti baranggay
• Victory
San Manuel, Tarlac
Dagiti baranggay
• San Miguel
Pagsasao a Lala (Papua Baro a Guinea)
Ti pagsasao a Lala, ammo pay a kas Nara, ket ti sasao a Malayo-Polinesio iti tengnga nga akin-abagtana nga aplaya ti Peninsula Papuano iti Papua Baro a Guinea.
Victoria, Tarlac
Dagiti baranggay
• Bantog
• Batangbatang
• Bulo
• Cabuluan
• Calibungan
• Canarem
• Cruz
• Lalapac
Zamboanga del Sur
Dagiti ili
• Bayog
Echague
Dagiti baranggay
• Libertad
San Jorge, Samar
Dagiti baranggay
• Gayondato
1977 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Drama
Luna, Isabela
Dagiti baranggay
• Santo Domingo
San Manuel, Tarlac
Dagiti baranggay
• San Narciso
Wolfgang Amadeus Mozart
Ni Wolfgang Amadeus Mozart (nayanak idi Enero 27 1756 iti Salzburg, Austria – pimmusay idi Disiembre 5, 1791 iti Vienna, Austria) ket maysa kadagiti kapatgan ken kalatakan a kompositor ti klasikal a musika.
Jones, Isabela
Dagiti baranggay
• Diarao
Victoria, Tarlac
Dagiti baranggay
• Maluid
Palanan
Dagiti baranggay
• Didiyan
Deklarasion ti Wayawaya ti Filipinas
Panagsagsagaba para iti wayawaya
Ti deklarasion ket saan a binigbig babaen ti Estados Unidos wenno Espania.
Zamboanga del Sur
Dagiti ili
• Dinas
• Dumalinao
Echague
Dagiti baranggay
• Mabbayad
Balagtas, Bulacan
Ti Balagtas ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Bulacan iti Filipinas.
San Jorge, Samar
Dagiti baranggay
• Puhagan
• Anquiana (Angkiana)
Zumarraga
Dagiti baranggay
• Canwarak
Pagsasao a Toura (Papua Baro a Guinea)
Ti pagsasao a Toura (Doura) ket ti sasao a Malayo-Polinesio iti tengnga nga akin-abagatan nga aplaya ti Peninsula Papuano iti Papua Baro a Guinea.
Luna, Isabela
Dagiti baranggay
• Union Kalinga
Quirino, Isabela
Dagiti baranggay
• Dolores
Concepcion, Tarlac
Dagiti baranggay
• San Juan (Castro)
Villareal
Dagiti baranggay
• Villarosa Pob. (Campiatot)
Santa Ignacia, Tarlac
Dagiti baranggay
• Pilpila
Victoria, Tarlac
Dagiti baranggay
• Mangolago
• Masalasa
• Palacpalac
Santa Rita, Samar
Dagiti baranggay
• Guinbalot-an
Lituania
ket masarakan iti Akinlaud a Europa.
1979 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Salaysay
Bogotá
Klima
Bayat a dagiti temperatura ket relatibo a natalinaay iti amin a paset ti tawen, ti tiempo ket mabalin a kelaat nga agbaliw iti las-ud ti maysa nga aldaw. Dagiti klimatiko a kondision ket saan a regular ken agdumaduma gapu ti penomena ti klima ti El Niño ken La Niña a mapasamak iti ken iti likmut ti labneng ti Pasipiko ken dagitoy ket akinrebbeng para iti nalawag a panagbalbaliw ti klima. Daytoy ket mangaramid ti narigat a maipadto a klima ti siudad; dagiti nainit a bigbigat ket mabalin nga agbalin a nakaro a bagio iti malem (kadawyan a naibagbaga a kas sol de lluvia (literal a "init ti tudo"). Kapada daytoy ti Quito (kapitolio a siudad ti Ecuador), ti dagup ti panagtudtudo ket addaan kadagiti saan a regular a tabas iti amin a paset ti tawen.
Balagtas, Bulacan
Dagiti baranggay
Ti Balagtas ket nabingbingay a politikal iti 9 a barbaranggay.
• Borol 2nd
Italia
Tengnga a Panpanawen
Idiay abagatan, ti Bisantino a Sicilia ket nagbalinen a maysa nga Islamiko nga emirato idi maika-9 a siglo, a nagrangrang-ay aginggana idi pinarukma dagidi Italo-Normano idi naladaw a maika-11 a siglo a kinuyog kadagiti kaaduan nga estado ti Lombardo ken Bisantino iti akin-abagatan nga Italia. Babaen dagiti narikut a serye dagiti pasamak, ti akin-abagatan nga Italia ket rimmang-ay a kas maysa a naipagkaykaysa a pagarian, nga immuna babaen ti Kamara ti Hohenstaufen, kalpasan daytoy babaen ti Kapetiano a Kamara ti Anjou ken, manipud idi maika-15 a siglo, ti kamara ti Aragon (urayno ti Sicili aket naisina nga Aragones a pagarian manipud idi naladaw a maika-13 a siglo aginggana idi maika-15 a siglo). Idia Sardinia, dagiti dati a probinsia ti Bisantino ket nagbalinda a nawaya nga estado a tinawtawagan a kas ti giudicati, urayno kaaduan ti isla ket tinurturayan babaen ti Genoa wenno Pisa aginggana idi pinarukma dagiti Aragones idi maika-15 a siglo.
Iran
Etimolohia
Ti ngan ti Iran (ایران) ket isu ti Moderno a Persiano a tinaudan manipud iti Proto-Irani a termino ti Aryānā,, a kayatna a sawen ket "Daga dagiti Aryan", nga immun-una a naipakpakita iti Avesta a tradision ti Zoroastrianismo. Thi termino nga Ērān ket nabirukan a mangibagbaga ti Iran iti maika-3 a siglo a Sassanid a sinuratan, ken ti Parto a sinuratan a kumadduan kadagiti panagusarna ti Parto a termino ti "aryān" a nangibagbaga kadsagiti Irani. Nupay kata, iti naipakasaritaan ti Iran ket naibagbaga idi a kas Persia wenno ti kapadpadana (La Perse, Persien, Perzië, kdpy.) babaen ti Lumaud a lubong, a nagruna ti gapuna kadagiti sinursurat dagidi Griego a historiador a nangtawtawag ti Iran iti Persis (Περσίς), a kayatna a sawen ket daga dagiti Persiano. Idi 1935, ni Rezā Shāh ket nagkiddaw a ti komunidad ti sangalubongan ket tawaganda koma ti pagilianna a kas ti Iran. Ti panagsuppiat ti panagbaliw ti nagan ket nangiturong ti panagibabawi ti daytoy a keddeng, ken idi 1959 dagitoy dua a nagan ket naipagsinnukat a naus-usar. Manipud ti Irani a Rebolusion idi 1979 ti opisial a naganen ti pagilian ket "Islamiko a Republika iti Iran".
Villareal
Dagiti baranggay
• Conant