cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Parke Rizal
Daytoy ket mabirukan idiay Luek Manila, ti Luneta ket nangruna pay a lugar iti pakasaritaan ti Filipinas. Ti panagpatay ti nailian a bannuar a ni Dr. José Rizal idi Disiembre 30, 1896, ket isu ti nagrugian ti 1898 Rebolusion ti Filipinas a panagsuppiat iti Pagarian ti Espania. Ti lugar ket opisial manen a nanaganan iti Parke Rizal tapno maipamadayaw kaniana, ken ti monumento a nakaitabonanna ket agserserbi a simbolo a pakaipatengngaan a puntos iti Parke. Ti Deklarasion ti Wayawaya ti Filipinas manipud iti Panagsakop ti Amerika ket natengngel iti Parke idi Hulio 4, 1946 ken dagidi pay simmarsaruno a dakkel a gimongan ti politika a mairaman dagiti kukua ni Ferdinand Marcos ken ni Corazon Aquino idi 1986 a kanungpalan ti Rebolusion ti EDSA.
Ti Kilometro sero ti Filipinas ket mabirukan iti kaunegan ti Parke idiay Roxas Boulevard, idiay sanguanan ti Monumento Rizal. Daytoy ket agserbi a kas ti puntos a pakarukodan amin a distansia dagiti kalsada nga agtaud manipud iti Manilad.
Lokasion
Tio Luneta ket mabirukan iti akin-amianan a patingga ti Roxas Boulevard. Iti daya ti boulevard, ti parke ket bineddengan babaen ti Taft Avenue, Padre Burgos Avenue ken Kalaw Avenue. Iti laud ket ti lugar ti naala manen a daga iti parke a bineddengan babaen ti Katigbak Drive, South Drive, ken ti pantar ti Luek Manila.
Soolohia
Ti Soolohia (Griego zoion = ayup ken logia = agadal) ket isu iti siensia nga nga maipanggep iti pinagadal iti biolohia dagiti ay-ayup.
Malimono
Ti Malimono ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Surigao del Norte iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Malimono ket nabingbingay a politikal kadagiti 14 a barbaranggay.
• Bunyasan
• Cagtinae
• Can-aga
Joseph Fourier
thumb|Ni Jean Baptiste Joseph Fourier
Thich Quang Duc
Ni Thích Quảng Ðức, (naipasngay idi 1897) ket maysa a Bietnamis a Budista a monghe a nangpuor iti bagbagina iti maysa a makumikom a nagkurusan iti Saigon idi Hunio 11, 1963, kas panangipakita ken panangipariknana iti protestana kontra iti panangtrato ti administrasion ti Kangrunaan a Ministro a ni Ngo Dinh Diem a panangidadanes iti relihion a Budismo.
Joseph Fourier
Ni Jean Baptiste Joseph Fourier (21 Marso 1768 – 16 Mayo 1830) ket maysa idi a Pranses a matematiko ken pisiko a kalatakan a naamammoan para iti panangrugi ti panagsukisok ti Fourier a serye ken dagiti panakaipakatda aginggan akadagiti parikut ti panangiyakar ti pudot ken dagiti panagpigerger. Ti Fourier a panagbalbaliw ken ti Linteg ni Fourier ket nainaganan a kas pammadayaw kaniana. Ni Fourier ket sapasap paya naipammadayawan para iti pannakaduktal ti epekto ti inbernadero.
Thich Quang Duc
Ti aramidna a bukod a pananguram iti bagina, nga inulit met ti dadduma kalpasanna, ket nasaksian ni David Halberstam, maysa a reporter ti New York Times, a nangisurat:
Malimono
Dagiti baranggay
• Cansayong
Thich Quang Duc
Inrurumen ni Madam Nhu, Umuna a Balasang iti Vietnam idi ken maysa nga Katoliko, iti ipapatay ni Quang Duc. Imbagana nga palakpakanna manen no mabuyana iti ipupuor ti maysa nga monghe.
Kalpasan iti pinakatay ni Quang Duc, iti gimong nga Budista idiay Saigon ket pinadasda nga palpasen nga puoran iti nabati nga pusona ngem ad-adda nga timmangken. Kinunada garud nga nasantoan iti pusona ket indulinda iti Banko Reserve ti Bietnam. Iti monasteria ni Duc ket nakadisso iti ruar ti Huế idiay tengnga ti Bietnam.
Daytoy a ladawan ni Quang Duc ket inaramat iti banda nga Amerikano a Rage Against the Machine iti umuna a plakada idi 1992.
Pilar, Surigao del Norte
Ti Pilar ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Surigao del Norte iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Pilar ket nabingbingay a politikal kadagiti 15 a barbaranggay.
• Asinan (Pob.)
• Centro (Pob.)
• Pilaring (Pob.)
• Punta (Pob.)
• Caridad
• Consolacion
• Datu
• Dayaohay
Malimono
Dagiti baranggay
• Cayawan
Pilar, Surigao del Norte
Dagiti baranggay
• Jaboy
• Katipunan
Malimono
Dagiti baranggay
• Doro (Binocaran)
Pilar, Surigao del Norte
Dagiti baranggay
• Maasin
Malimono
Dagiti baranggay
• Hanagdong
Pilar, Surigao del Norte
Dagiti baranggay
• Mabini
Dinamarka
Ti Dinamarka (Danmark ) opisial a Pagarian ti Dinamarka, ket maysa a batay-linteg a monarkia ken naturay nga estado idiay akin-amianan a Europa ken dua nga autonomo a bukbukodda a pagilian, ti Is-la ti Faroe idiay Amianan nga Atlantiko ken Groenlandia idiay Amianan nga Amerika. Daytoy a pagarian ket unitario nga estado nga addaan iti kabilegan a kas makaal-ala ti turay manipud iti maitutop a Dinamarka aginggana ti Groenlandia ken ti Is-isla ti Faroe; daytoy a pederasion ket maipakunkuna a ti Danés a Pagturayan. Ti maitutop a Dinamarka ket isu ti mangsakup a lugar, a ti hustisia, ehekutibo, ken legislatibo a kabilegan ket idiay da nga agtaeng. Ti Is-isla ti Faroe ket naipalpalawagan a komunidad dagiti tattao iti kaunegan ti pagarian, ken dagiti Groenlandia a tattao ket naipalpalawagan nga addan da ti bukod da a a pangikeddeng
Malimono
Dagiti baranggay
• Karihatag
Pilar, Surigao del Norte
Dagiti baranggay
• Mabuhay
• Salvacion
Malimono
Dagiti baranggay
• San Isidro (Poblacion)
Pilar, Surigao del Norte
Dagiti baranggay
• San Roque
Malimono
Dagiti baranggay
• Tinago
• Villariza
Pagsasao a Niuano
Ti pagsasao a Niuano (Niuano: ko e vagahau Niuē) ket ti pagsasao a Polinesio a maitagikua iti subgrupo ti Malayo-Polinesio ti sasao nga Austronesio. Daytoy ket kaasitgan a kabagian ti Tonganoken basbassit nga adayo kadagiti sabali a sasao a Polinesio a kas ti Māori, Sāmoano, ken Hawayano. Ti Tongano ken Niuano ket mangporma ti subgrupo ti Tongiko ti sasao a Polinesio. Addaan pay ti Niuano kadagiti impluensia manipud iti Samoano ken sasao nga Akindaya a Polinesio.
Pagsasao a Futunano
Ti pagsasao a Futunano wenno Futuniano iket ti pagsasao a Polinesio a naisasao idiay Futuna (ken Alofi). Ti termino Daya-Futunano ket maus-usar a a mangilasin daytoy manipud iti kabagian a Laud a Futunano (Futuna-Aniwano) a naisasao kadagiti wayaway nga isla ti Futuna ken Aniwa iti Vanuatu.
Tanduay Distillers
Ti Tanduay Distillers, Inc.  ket timaysa a kompania ti mainum nga arak iti Filipinas a maysa a subsidiario ti konglamorado ti LT Group ni Lucio Tan.
Manipud idi 2019 daytoy ti kadakkelan a marka ti rum iti lubong.
Pagsasao a Wagu
Ti pagsasao a Wagu ket ti pagsasao a Sepik a naisasao idiay Probinsia ti Daya a Sepik, Papua Baro a Guinea.
Alcala, Cagayan
Ti Alcala ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Cagayan iti Filipinas. Daytoy nga ili ti pakasarakan ti kalawaan a simbaan iti intero a Tanap ti Cagayan. Isu ti simbaan ni Santa Filomena Virjen. Maang-angay kada Agosto 27 ti Patronal Piesta.
Dagiti baranggay
Ti ili ti Alcala ket nabingbingay a politikal iti 25 a barbaranggay.
• Abbeg
• Afusing Bato
• Afusing Daga
• Baculod
• Baybayog
• Cabuluan
• Calantac
• Carallangan
• Centro Norte (Poblacion)
• Dalaoig
• Damurog
• Jurisdiction
• Malalatan
• Maraburab
• Masin
• Pagbangkeruan
• Pared
• Piggatan
• Pinopoc
• Pussian
• San Esteban
• Tupang
Tattao a Tagalog
Dagiti Tagalog ket ti kadakkelan nga grupo ti etniko iti Filipinas. Ti nagan a "Tagalog" ket nagtaud iti balikas a taga-ilog a kayatna a sawen "tattao a taga-karayan."
Dagiti met laeng Tagalog ti kasaknapan iti Filipinas, isuda ti mayoridad kadagiti probinsia ti Batangas, Cavite, Bulacan, Laguna, Bataan, Quezon, Camarines Norte, Marinduque, ken Rizal. Adu met ti populasion ti Tagalog kadagiti probisia ti Nueva Ecija, Tarlac, Aurora, Zambales, Oriental Mindoro, ken ti Metro Manila. Ti mabigbig nga orihinal a taeng wenno lugar dagiti Tagalog ket ti probinsia ti Batangas.
Pagsasao a Watakataui
Ti pagsasao a Watakataui ket ti pagsasao a Sepik a naisasao idiay Probinsia ti Daya a Sepik, Papua Baro a Guinea.
Mikrobiolohia
Iti Mikrobiolohia (Griego: mikron = bassit ken lohia = agadal) ket isu iti siensia nga mangadal kadagiti parsua a bassi-utit, kas bakteria (Bakteriolohia), birus (Virolohia), ken parasitoco (Parasitolohia). Adalenna pay dagiti prokaryote ken simple a eukaryote.
2007 Pammadayaw a Palanca
Dagiti nangabak iti Pammadayaw a Pakalaglagipan kenni Carlos Palanca para iti Literatura iti tawen 2007 (puesto, titulo ti nangabak nga obra, nagan ti autor).
Benneg ti Ilokano
Ababa a sarita
Benneg ti Cebuano
Ababa a sarita
Benneg ti Hiligaynon
Ababa a sarita
Benneg ti Pilipino
Ababa a sarita
Daniw
Drama pangpelikula
Drama
Salaysay
Benneg ti Ingles
Drama
Daniw
Ababa a sarita
Ababa a sarita para iti ubbing
Salaysay
Salaysay a pang-agtutubo
Ingles
Pilipino
Knut Hamsun
Ni Knut Hamsun (Agosto 4, 1859 – Pebrero 19, 1952) ket maysa idi a Norwego a mannurat, a nagunggunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 1920. Nadayawan isuna babaen ni Ari Haakon VII iti Norwega a kas ti Kararua ti Norwega.
Kalaingan nga Aktres (Oscar)
Iti Pammadayaw ti Academia para iti Kalaingan nga Aktres ket maysa kadagiti maited nga premio para dagiti mangmangged ti industria ti pelicula.
Iti kaubingan nga nominee ket ni Keisha Castle-Hughes, 13 ti tawenna idi, ket iti kabaketan ket ni Jessica Tandy, 80, idi nangabak para iti Driving Miss Daisy idi 1989.
Ni Katharine Hepburn iti kaaduan ti inabakna nga premio, uppat iti naiyawidna manipud idi dekado ti 1940. Sangapulo't maysa iti nangabak ti dua nga Kalaingan nga Aktres: Luise Rainer, Bette Davis, Ingrid Bergman, Vivien Leigh, Olivia de Havilland, Elizabeth Taylor, Glenda Jackson, Jane Fonda, Sally Field, Jodie Foster ken Hilary Swank.
1920s
1928
1929
1930s
1930
1931
1932
1933
1934
1935
1936
1937
1938
1939
1940s
1940
1942
1943
1944
1945
1946
1947
1949
1950s
1950
1951
1990s
1997
1998
1999
2000s
2000
2001
2003
2004
2005
Pagsasao a Pukapukano
Ti pagsasao a Pukapukano ket ti pagsasao a Polinesio a naparang-ay iti kaadayo iti isla ti Pukapuka iti akin-amianan a grupo ti Is-isla Cook. Kas pagsasao a "Wayaway a Samoiko" nga addaan kadagiti napigsa a pannakaisilpo iti akinlaud a Polinesia, ti Pukapukano ket saan nga asideg a kabagian iti ania man a sabali a pagsasao iti Is-isla Cook, ngem addaan daytoy kadagiti adu a panagbulod manipud kadagiti kinaugma a tinaudan iti Daya a Polinesio.
Mangisingasing dgaiti kaudian a panagsukisok a dagiti pagsasao ti Pukapuka, ti Tokelau ken Tuvalu ket maigrupoda a kas rimpuok, ken iti kasta addaanda iti nakaro nga impluensia kadagiti nadumaduma a Wayaway a Polinesio, a kas ti Tikopia ken Anuta, Pileni, Sikaiana (amin iti Is-isla ti Solomon) ken Takuu (iti aplaya ti Bougainville, PNG). Adda pay ebidensia a ti Pukapuka ket adda iti prehistoriko a pannakaiyasideg iti Mikronesia, gapu ta adda dagiti adu a bilang dagiti baliaks iti Pukapukano nga agparang a binulbulod manipud iti Kiribati (papel ti komperensia ti K. & M. Salisbury, 2013).
Pagsasao nga Alamblak
Ti pagsasao nga Alamblak ket naisasao idiay Distrito ti Angoram ti Probinsia ti Daya a Sepik, Papua Baro a Guinea. Maysa a dialekto ti naisasao kadagiti siam a purok kadagiti karayan ti Tengnga a Karawari ken Wagupmeri, ti sabali pay ket kadagiti uppat a purok iti asideg ti Danaw Kuvanmas.
Ishmael Bernal
Ni Ishmael Bernal (Septiembre 30, 1938—Hunio 2, 1996) ket maysa kadagiti mabigbig a kalaingan a direktor iti pelikula iti Filipinas, kadua ni Lino Brocka. Naipasngay iti Manila, anak da Elena Bernal ken Pacifico Ledesma.
Naatake ti puso ket pimmusay iti Siudad ti Quezon idi 1996.
Shari, Hokkaido
Ti Shari (斜里町) ket ti maysa nga ili iti Subprepektura ti Okhotsk, Hokkaido, Hapon.
Manipud idi Marso 31, 2018, ti ili ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 11,689 ket ti densidad ti populasion iti 16 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 736.97 km².
Galen
thumb|"Claude Galien". Lithograpo babaen ni Pierre Roche Vigneron. (Paris: Lith de Gregoire et Deneux, ca. 1865)
Ni Aelius Galenus wenno Claudius Galenus (Septiembre 129 AD – c. 200/c. 216), nadaydayeg nga ammo a kas ni Galen ti Pergamon (moderno nga aldaw ti Bergama, Turkia), ket maysa idi a prominente a Romano (ti Griego nga etnisidad) mangngagas, sirhano ken pilosopo. Nga isu ti lkalaingan kadagiti amin a mediko a managsuksukisok ti kinaugma, ni Galen ket adu a nangiparawad ti pannakaawat kadagiti nadumaduma a sientipiko a disiplina, a mairaman ti anatomia, pisiolohia, patolohia, parmakolohia, ken neurolohia, ken ti pay pilosopia ken lohika.
Pagsasao a Kaningra
Ti pagsasao a Kaningra (Kaningara) ket ti pagsasao a Sepik ti Papua Baro a Guinea.
San Benito, Surigao del Norte
Ti San Benito ket maysa a maika-6 a klase nga ili iti probinsia ti Surigao del Norte iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti San Benito ket nabingbingay a politikal kadagiti 6 a barbaranggay.
Curitiba
Ti Curitiba ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti estado ti Brasil iti Paraná. Ti populasion ti siudad ket agarup a 1,879,355 a tattao manipud idi 2015, a mangaramid daytoy iti maikawalo a kaaduan ti populasion a siudad iti pagilian, ken ti kadakkelan iti Rehion ti Abagatan ti Brasil. Ti Metropolitano a lugar ti Curitiba ket buklen dagiti 26 nga ili nga addaan iti dagup a populasion iti sumurok a 3.2 a riwriw (karkulo ti IBGE idi 2010), a mangaramid daytoy iti maikapito a kaaduan iti populasion iti pagilian.
W. B. Yeats
Ni William Butler Yeats (13 Hunio 1865 – 28 Enero 1939) ket maysa idi nga Irlandes a mannaniw ken maysa kadagiti kangrunaan a pigura iti literatura ti maika-20 a siglo.
Curitiba
Ti Curitiba ket maysa a nangruna a sentro ti kultura, politika, ken ekonomia iti Latin nga Amerika. Ti siudad ket nakatugaw iti banak iti iti ngato ti pantar ti baybay. Daytoy ket mabirukan iti iti laud ti puerto ti baybay ti Paranaguá ken serbian daytoy babaen dagiti pagpatayaban ti Afonso Pena ken Bacacheri. Ti siudad ket mangsangaili iti Unibersidad Pederal ti Paraná a nabangon idi 1912.
Kadagiti tawen ti 1700, ti Curitiba ket nagtagikua idi kadagiti nasayaat a lokasion kadagiti pagtarakenan a pagilian iti baka ken dagiti pagtagilakuan, a nakaiturongan ti naballigi a panagtagilako iti baka ken ti immuna panagpadakkel iti siudad. Kalpasanna, kadagiti nagbaetan dagiti tawen ti 1850 ken 1950, daytoy ket dimmakkel gapu iti panagtarikayo ken ti panagpadakkel iti agrikultura iti Estado ti Paraná (immuna iti panagtarikayo iti Araucaria, kalpasanna iti panangimuyong iti mate ken kape ken kadagiti tawen ti 1970, ti panangimuyong ti trigo, mais ken soya). Kadagiti tawen ti 1850 simmangpet dagiti adu nga imigrante ti Europa idiay Curitiba, ken kaaduan kadagitoy ket dagiti Aleman, Italiano, Polako ken Ukraniano, a nagkontribusion iti panagdur-as ti ekonomia ken kultura ti siudad. Ita nga aldaw, bassit laeng a bilang dagiti sumangsangpet a gangganaet nga imigrante, kangrunaan laeng daytoy manipud iti Tengnga a Daya ken dagiti dadduma a pagilian iti Abagatan nga Amerika.
Ti kadakkelan a panagpadakkel ket napasamak kalpasan dagiti tawen ti 1960, gapu iti nasayaat a panagplano iti urbano a nangbaliw ti kaadu ti populasion manipud kadagiti ginasut a ribo iti ad-adu ngem maysa a riwriw a tattao. Ti ekonomia ti Curitiba ket naibatay iti industria ken dagiti serbisio ken isu ti maikapat a kadakkelan iti Brasil. Ti idudur-as ti ekonomia ket naggiddan a napasamak ti isasangpet dagiti Brasiliano manipud kadagiti sabali a siudad iti pagilian, ken agarup a kagudua ti populasion ti siudad ket saanda a nayanak idiay Curitiba.
Carl Spitteler
Ni Carl Friedrich Georg Spitteler (24 Abril 1845 – 29 Disiembre 1924) ket maysa idi a Suiso a mannaniw a nagunggunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 1919. Dagiti obrana ket mairaman dagiti pesimista ken natured a dandaniw.
Ni Spitteler ket naipasngay idiay Liestal,a manipud idi 1863 isuna ket nagadal ti kalintegan idiay Unibersidad iti Zurich. Idi 1865-1870 nagadal pay isuna ti teolohia iti dita met laeng a pagadalan, idiay Heidelberg ken Basel. Kalpasan daytoy, isuna ket nagtrabaho idiay Rusia a kas manursuro, manipud idi Agosto 1871, a nagnaed idiay (nga addan dagiti panawen idiay Pinlandia) aginggana idi 1879. Kalpasanna daytoy, nagisuro isuna ti elementaria idiay Bern ken La Neuveville, ken kas maysa pay nga agiwarwarnak para iti Der Kunstwart ken kas maysa nga editor para iti Neue Zürcher Zeitung. Idi 1883 ni Spitteler ket inasawana ni Marie op der Hoff, isu ket maysa nga estudientena idiay Neuveville.
Placer, Surigao del Norte
Ti Placer ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Surigao del Norte iti Filipinas.
Dagiti baranggay
• Amoslog
• Anislagan
• Bad-as
• Boyongan
• Bugas-bugas
• Central (Pob.)
• Ellaperal (Nonok)
• Ipil (Pob.)
• Lakandula
• Macalaya
• Magsaysay (Pob.)
• Magupange
• Panhutongan
• San Isidro
• Sani-sani
• Suyoc
Felipe Gozon
Ni Felipe Enrique Lapuz Gozon ket isu ti agdama nga ehekutibo a pangulo ken mangipagulo ti GMA Network Inc., maysa kadagiti kadakkelan a midia network idiay Filipinas.
Anatole France
Ni Anatole France (16 Abrill 1844 – 12 Oktubre 1924), naipasngay a kas François-Anatole Thibault,, ket maysa a Pranses a mannaniw, agiwarwarnak, ken nobelista. Naipasngay idiay Paris, ken pimmusay idiay Saint-Cyr-sur-Loire.Isu ket maysa a naim-balligian a nobelista, nga addaan kadagiti kalaingan a nailaklako. Isuna ket kameng iti Académie française, ken nangabak ti Premio Nobel iti Literatura para iti panakaibigbigan kaniana kadagiti kagun-odan na iti literatura.
Yūbetsu, Hokkaido
Ti Yūbetsu (湧別町) ket ti maysa nga ili a mabirukan iti Subprepektura ti Okhotsk, Hokkaido, Hapon.
Manipud idi Marso 31, 2018, ti ili ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 8,954 ken ti densidad ti populasion iti 18 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 505.74 km².
Idi Oktubre 1, 2009, natipon ti ili ti Kamiyūbetsu iti Yūbetsu; adda iti isuda a dua iti Distrito ti Monbetsu, Subprepektura ti Okhotsk.
Dagiti kabsat a siudad
Ti kabsat a siudad ti Yūbetsu ket ti Whitecourt, Alberta, Kanada, manipud idi 1998.
Kape
Ti kape ket maysa a naipaburek a mainum wnga adda ti naisangsangayan nga ayamuom ken raman manipud kadagiti tinuno a bukbukel ti mula a coffea. Dagiti bukel ket mabirukan kadagiti "seresa" ti kape, nga agtubtubo kadagiti kayo a nataltalon kadagiti sumurok a 70 a pagilian, a nagruna idiay ekuatorial a Latin nga Amerika, Abagatan a daya nga Asia, Abagatan nga Asia ken Aprika. Ti berde a (saan a natuno) a kape ket maysa kadagiti kaaduan a mailaklako a kammasapulan a produkto ti agrikultura iti lubong. Ti kape ket naalsem bassit (5.0-5.1 pH ) ken mabalin nga adda ti makaparugso a pagangayan iti tattao gapu ti kapeina a linaon. Maysa daytoy kadagiti kaaduan a main-inum iti lubong.
Kamatis
Ti kamatis ket ti makan, masansan a nalabbasit, a berry ti nightshade Solanum lycopersicum, a kadawyan nga ammo a kas ti mula a kamatis. Nagtaud ti sebbangan iti akinlaud nga Abagatan nga Amerika. T Nahuatl (pagsasao nga Azteca) a balikas iti tomatl ket isu ti nagtaudan ti Espaniol a balikas iti tomate, nga isu met ti nakaalaan ti balikas nga Ingles iti tomato. Daytoy ket naus-usar a kas naimuyongan a makan a mabalin a nagtaud kadagiti indihenio a tattao ti Mehiko. Nasarakan dagiti Espaniol ti kamatis manipud iti pannakaiyammoda iti Azteca idi las-ud ti Kolonisasion ti Espaniol iti Kaamerikaan ken inyegda met iti Europa. Manipud iti dayta, naipayammo ti kamatis kadagiti sabali a parte iti nakolonisado nga Europa a lubong idi las-ud ti maika-16 a siglo.
Makmakan ti kamatis kadagiti nadumaduma a waya, makilaw wenno maluto, kadagiti adu a potahe, pagsawsawan, dagiti ensalada, ken dagiti mainum. Bayat a dagiti kamatis ket dagiti bunga — botaniko a maidasig a kas dagiti berry — kadawyanda a maus-usar a kas ramen a nateng wenno sabali a masida.
Britney Spears
Ni Britney Jean Spears ket Amerikana a kumakanta ken aktres. Naipasngay idiay McComb, Mississippi, ken dimmakkel idiay Kentwood, Louisiana, isu ket nagpabpabuya kadagiti papel a kas aktres kadagiti produksion ti enteblado ken kadagiti pabuya ti telebision a kas ubing sakbay a nagpirma iti Jive Records idi 1997.
Allacapan
Ti Allacapan ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Cagayan iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti ili ti Allacapan ket nabingbingay a politikal iti 27 a barbaranggay.
• Bessang
• Binobongan
• Bulo
• Burot
• Capagaran (Brigida)
• Capanickian Norte
• Capanickian Sur
• Centro East (Poblacion)
• Centro West (Poblacion)
• Daan-Ili
• Dagupan
• Dalayap
• Gagaddangan
• Iringan
• Labben
• Maluyo
• Mapurao
• Matucay
• Nagattatan
• Pacac
• San Juan (Maguininango)
• Silangan
• Tamboli
• Tubel
• Utan
Pagsasao a Papi
Ti pagsasao a Papi (Paupe) ket ti naipagpagarup a pagsasao a Sepik a naisasao idiay Probinsia ti Sandaun, Papua Baro a Guinea. Imbati a saan a naidasig babaen ti Glottolog.
Carl Friedrich Gauss
thumb|Ni Carl Friedrich Gauss (1777–1855), a pinintaan babaen ni [[Christian Albrecht Jensen]]
Ni Johann Carl Friedrich Gauss (Gauß, ; Carolus Fridericus Gauss) (30 Abril 1777 – 23 Pebrero 1855) ket maysa idi nga Aleman a matematiko ken maipapana ti bagi a sientista a kaaduan a nagparawar kadagiti pagobraan, a mairaman ti teoria ti numero, estadistika, panagusig, panaggiddiatan a heometria, heodesia, heopisika, elektrostatika, astronomia ken optika.
Chelsea
Ti Purok ti Chelsea o Purok iti Tselseya ket maysa nga purok iti Londres se United Kingdom.
Karayan Volga
Ti Volga (Во́лга) ket isu ti kadakkelan a karayan idiay Europa iti termino a kaatiddog, ti pagayusan, ken labneng a pagayusan. Daytoy ket agayus ti kaunegan ti tengnga a Rusia, ken nawatiwat a naimatangan a kas ti nailian a karayan ti Rusia. Kadagiti duapulo a kadakkelan a siudad ti Rusia, duapulo ket maysa, a mairaman ti kapitolio ti Moscow, ket mabirukan idiay pagayusan a labneng ti Volga. Adda dagiti kadakkelan a pagurnongan ti danum iti lubong ket mabirukan idiay igid ti Volga. Ti karayan ket adda ti simboliko a kayatna a sawen iti Ruso a kultura ken kadawyan a tinawtawagan a kas ti Volga-Matushka (Volga-ina) iti Ruso a literatura ken sarsarita.
Leon B. Postigo
Dagiti baranggay
Ti Bacungan ket nabennebenneg iti 18 a barbaranggay.
• Bacungan (Poblacion)
• Bogabongan
• Delusom
• Mangop
• Manil
• Mawal
• Midatag
• Morob
• Nasibac
• Rizon
• Santa Maria
• Sipacong
• Talinga
• Tinaplan
• Tiniguiban
• Tinuyop
• Tiogan
• Titik
Baliguian
Ti Baliguian ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Norte iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Baliguian ket nabennebenneg iti 17 a barbaranggay.
• Alegria
• Diangas
• Diculom
• Kauswagan
• Kilalaban
• Linay
• Lumay
Władysław Reymont
Ni Władysław Stanisław Reymont (Mayo 7, 1867 idiay Kobiele Wielkie – Disiembre 5, 1925) ket maysa idi a POlako a nobelista ken nagunggunaan iti Premio Nobel iti Literatura. Ti kangrunaan nga obrana ket ti nobel a Chłopi (Dagiti taga-Away).
Baliguian
Dagiti baranggay
• Malinao
• Mamad
Pagsasao a Suarmin
Ti pagsasao a Suarmin, wenno Asabano, ket ti pagsasao a Sepik a naisasao idiay Probinsia ti Sandaun, Papua Baro a Guinea. Dagiti sabali a nagan ket ti Akiapmin ken Duranmin. Inbati a saan a naidasig babaen ti Glottolog.
Baliguian
Dagiti baranggay
• Mamawan
• Milidan
• Nonoyan
• San Jose
• Tamao
• Tan-awan
Republika a Dominikano
Ti Republika a Dominikano (República Dominicana ) ket ti maysa a pagilian a mabirukan idiay Hispaniola, iti purpuro ti Kalatakan nga Antila iti rehion ti Karibe. Daytoy ket sakupenna ti akindaya a lima a pagkawalo iti isla, a pagbingayanna iti pagilian ti Haiti, a mangaramid iti Hispaniola a kas maysa kadagiti dua nga isla ti Karibe, a kaduan ti San Martin, a nagbingbingayan dagiti dua a pagilian. Ti Republika a Dominikano ket ti maikadua a kadakkelan a pagilian ti Karibe babaen ti kalawa (kalpasan ti Kuba)iti, ken maikatlo babaen ti populasion iti agarup a 10 a riwriw a tattao, a kadagitoy ket agarup a tallo a riwriw ket agtataeng iti lugar ti metropolitano ti Santo Domingo, ti kapitolio a siudad.
Pagsasao a Tuwari
Ti pagsasao a Tuwari ket ti pagsasao a Sepik a naisasao idiay Probinsia ti Sandaun, Papua Baro a Guinea.
San Francisco, Surigao del Norte
Ti San Francisco ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Surigao del Norte iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti San Francisco ket nabingbingay a politikal kadagiti 11 a barbaranggay.
• Amontay
Grazia Deledda
Ni Grazia Deledda (Septiembre 27, 1871 – Agosto 15, 1936) ket maysa idi nga Italiano a mannurat a dagiti obrana ket nagunggunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 1926.
San Francisco, Surigao del Norte
Dagiti baranggay
• Balite
• Banbanon
• Diaz
• Honrado
• Jubgan
• Linongganan
• Macopa
• Magtangale
• Oslao
• Poblacion
Pagsasao a Pei
Ti pagsasao a Pei (Pai) ket ti gangani nga awanen a pagsasao a Sepik a naisasao idiay Probinsia ti Daya a Sepik, Papua Baro a Guinea.
Mendez, Cavite
Ti Mendez (napno a nagan: Mendez-Nuñez) ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Cavite iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Mendez ket nabingbingay a politikal iti 25 barbaranggay.
• Anuling Lejos I (Anuling)
• Asis I
• Galicia I
• Palocpoc I
• Poblacion I (Baranggay I)
• Poblacion III (Baranggay III)
• Poblacion IV (Baranggay IV)
• Poblacion V (Baranggay V)
• Poblacion VI (Baranggay VI)
• Poblacion VII (Baranggay VII)
• Anuling Cerca I
• Anuling Cerca II
• Anuling Lejos II
• Asis II
• Bukal
• Galicia II
• Galicia III
• Miguel Mojica
• Palocpoc II
• Panungyan II
Johannes Kepler
thumb|Ti 1610 a ladawan ni Johannes Kepler babaen ti di ammo nga artista
Ni Johannes Kepler (Disiembre 27, 1571 – Nobiembre 15, 1630) ket maysa idi nga Aleman a matematiko, astronomo ken astrologo. Isu ket maysa kadagiti nangruna a pigura ti maika-17 a siglo ti sientipiko a rebolusion, isu ket nadayeg nga ammo para iti linlinteg ti planetario a panagkuti a naipanagan kaniana, nga inkodigo babaen dagiti simmaruno nga astronomo, a nangibatay kadagiti obrana iti Astronomia nova, Harmonices Mundi, ken Epitome ti Koperniko nga Astronomia. Dagitoy nga obra ket nangited ti maysa kadagiti kammasapulan para iti teoria ni Isaac Newtoniti unibersal a grabitasion.
Maikadua a Sangalubongan a Gubat
Ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat (World War II), ket maysa a sangalubonagan a suppiatan a nagpaut manipud idi 1939 ken nalpas idi 1945. Kaaduan a nairaman dagiti adu a pagilian ti lubong, a nairaman dagiti Nalatak a Kabilegan, ken nakaaramid ti dua a nagsuppiat nga agkakadua a milisia: ti Agkakadua ken ti Pagtayyekan. Daytoy ti kaaduan a naisapasap a gubat ti pakasaritaan, nga adda dagiti agarup a 100 a riwriw a tattao a nagserbi kadagiti unidad ti milisia. Iti kasasaad a "dagup a gubat", dagiti kangrunaan a nakibinglay ket nagikabilda kadagiti amin nga ekonomia, industria, ken sientipiko nga abilidad para iti panagserbi gubat a ganetget, a nagborra ti panakailasin a nagbaetan dagiti paisano ken milisia a rekursos. Namarkaan baaben kadagiti naimudinganMarked a paspasamak a pannakairaman kadagiti bunton pannakapatay kadagiti paisano, a mairaman ti Holokausto ken ti is-isu a panagusar ti nuklear nga armas iti pannakigubat, a nagbanagan ti 50 riwriw aginggana ti sumurok a 70 riwriw a natnatay. Dagitoy a natnatay ket makaaramid iti daytoy a gubat ti kaaduan ti natay iti pakasaritaan ti nagtagitaoan.
Urayno ti Hapon ket nakigubgubat idin iti Tsina idi 1937, ti gubat ket sapasap a naibagbaga a daytoy ket nagrugi idi 1 Septiembre 1939, iti panagraut iti Polonia babaen ti Alemania, ken dagiti simmaruno a panangideklara iti gubat iti Alemania babaen ti Pranses ken kaaduan kadagiti pagilian iti Imperio a Britaniko ken Mankomunidad. Ti Alemania ket kinayatna ti agipatakder ti maysa a dakkel nga imperio idiay Europa. Manipud ti naladaw a 1939 aginggan ti nasapa a 1941, kadagiti serie iti kampania ken dagiti tulag, ti Alemania ket nagparakma wenno pinarmekna iti kaaduana a kontinente ti Europa; iti tengnga ti Nasi-Sobiet a tulagan, ti agmangngamangnga bassit a Sobiet ket napno wenno bassit a naiparukma, nasakopan ken nangsilpo ti teritorio dagiti innem a Europeano a kaarubana, ti mairaman ti Polonia. Ti Britani aken ti mankomunidad ket nabatbati nga is-isu laeng ti kangrunaan a puersa a nagtultuloy a nakilablaban a sumipiat ti Aksis, a dagiti gubat ket nararamid idiay Amianan nga Aprika ken ti pay nabayagen a Gubat ti Atlantiko. Idi Hunio 1941, ti Aksis a Europa ket nagirugi ti panagraut iti Kappon ti Sobiet, a nakaited daytoy ti panagrugi ti kadakkelan a teatro ti daga iti pakasaritaan ti gubat, a nakabedbed daytoy kadagiti kangrunaan a paset dagiti Aksis a puersa ti milisia. Idi Disiembre 1941, ti Hapon, a maipanggepanna ti mangituray iti Asia, ket timmipon iti Aksis, ti panagdaruros iti Estados Unidos ken dagiti tagikua ti Europa idiay Taaw Pasipiko, ken napardas a nangparukma ti kaaduan iti Akinlaud a Pasipiko.
Ti panagabanse ti Aksis ket naipasardeng idi 1942, kalpasan a ti Hapon ket napaay kadagiti serie iti gubgubat ken dagiti Europeano a tropa ti Aksis ket naabakda idiay Amianan nga Aprika ken, mangikeddeng, iti Stalingrad. Idi 1943, nga adda dagiti serie iti panakaabak ti Alemania idiay Dumaya a Europa, ti Aliado a panagraut iti Pasista nga Italia, ken dagiti panagballigi ti Amerikano idiay a Pasipiko, ti Aksis ket napukawna ti kaessemanna ken nangaramid kadagiti estratihiko a panagsanod kadagiti amin a sanguanan. Idi1944, dagiti lUmaud a Kumaduaan ket rinautda ti Pransia, bayat a ti Kappon ti Sobiet nakagun-od met laeng kadagiti amin a napukawna a teritorio ken rinautna ti Alemania ken dagiti kumaduaanna. Ti gubat idiay Europa ket simmardent iti panakatiliw iti Berlin babaen dagiti tropa ti Sobiet ken Polako ken ti simmaruno a awan kondisionna a panagsuko ti Alemania idi 8 Mayo 1945. Idi panawen ti 1944 ken 1945 ti Estado sUnidos ket inabakna ti marina ti Hapon ken natiliwna dagiti nangruna nga is-isla iti Laud a Pasipiko, a nangtinnag kadagiti bomba nga atomiko iti dayta a pagilian idi ti panagraut iti Hapon a Purpuro ("Balay nga Is-isla") ket nagbalin a nagarasugas. Ti gubat idiay Asia ket nagsardeng idi 15 Agosto 1945 idi ti Hapon ket immannurot a sumuko.
Ti dagup a panagballigi dagiti Kumaduaan kadagiti Aksis idi 1945 ket nagpasardeng iti daytoy a suppiat.Ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat ket nangibalbaliw ti politiko a panagitaratar ken sosial a patakder iti lubong. Ti Nagkaykaysa a Pagpagilian (UN) ket naipatakder tapno makaayaywan para iti internasional a panagtitinnulongan ken mangipawil kadagiti sumakbay a suppiatan. Dagiti nalatak a kabilegan ket isuda ti nagballigi iti gubat-ti Estados Unidos, Kappon ti Sobiet, Tsina, Britania, ken Pransia ken nagbalin dagitoy a permanente a kameng iti Salaknib a Konsilol ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. Ti Kappon ti Sobiet ken ti Estados Unidos ket rimsuada a kas kadagiti agsinuppiat a nalatak a kabilegan, a nakaaramid daytoy ti entablada ti Nalamiis a Gubat, a nagbayag para kadagiti sumaruno a 46 a tawtawen. Iti kabayatan, ti impluensi dagiti nalatak a bileg ti Europa ket nagrugrugi ti panakaapdayda, bayat a ti dekolonisasion iti Asia ken Aprika ket nagrugi. Kaaduan kadagiti pagilian a nadadaelan kadgiti industriada ket immakarda iti ekonomia a panagungar. Ti politiko a panagtitipon, a naipangpangruna ti idiay Europa, ket rimsua gapo kadagiti ganetget a panagtalinaed kadagiti pannakibiang kalpasan ti gubat.
Kronolohia
Ti panagrugi iti gubat ket sapasap a naam-ammuan nga idi 1 Septiembre 1939, iti panagrugi ti [Panagraut iti Polonia|Aleman a panagraut iti Polonia]]; ti Britania ken Pransia ket nagideklara ti gubat iti Alemani a kalpasan daytoy ti dua nga aldaw. Dagiti sabsabali a petsa para iti panagrugi iti gubat ket mairaman ti panagrugi iti Maikadua a Gubat ti Sino-Hapon idi 7 Hulio 1937.
Dagiti dadduma ket sumorsurotda ti Britaniko a historiador a ni A. J. P. Taylor, nga isu ket nagtengtengngel a ti Gubat ti Sino-Hapon ken ti gubat idiay Europa ken dagiti koloniana ket nagpapadada a rimsua ken dagiti dua ket naitipon idi 1941. Daytoy nga artikulo ket agususar ti kadaywan a panagipetsa. Dagiti dadduma pay a petsa ti panagrugi ket sagpaminsan a nausar para iti Maikadua a Sangalubongan a Gubat ket mairaman ti Italiano a panagraut iti Abisinia idi 3 Oktubre 1935.
Ti husto a petsa iti pannakalpas ti gubat ket saan pay nga unibersal a inannurotan. Daytoy ket naipalplatiing a ti gubat ti ket nalpasan iti panagisardeng ti gubat iti 14 Agosto 1945 (V-J nga Aldaw), a saan a ti pormal a panagsulo ti Hapon (2 Septiembre 1945); iti daduma a pakasaritaan ti Europa, daytoy ket nagsardeng idi V-E nga Aldaw (8 Mayo 1945). Nupay kasta, ti Tulag iti Kappia iti Hapon ket saan a napirmaan aginggana idi 1951, ken iti Alemania ket saan aginggana idi 1990.
Napalabas
Ti Umuna a Sangalubongan a Gubat ket nangbalbaliw ti politika a mapa, ti panakaabak dagiti Katengngaan a Bileg, a mairaman ti Austria-Hungaria, Alemania ken ti Imperio nga Otomano; ken ti 1917 panag-agaw ti Bolshevik ti bileg idiay Rusia. Ti kabayatan, dagiti agdama a nangabak a Kumaduaan a kas ti Pransia, Belga, Italia, Gresia ken Romania ket nakagun-odda kadagiti teritorio, bayat nga adda dagiti baro nga estado a napartuat idi gapu ti panakarebba iti Austria-Hungria ken dagiti imperio ti Ruso ken Otomano.
Iti kalpasan a nagbanagan ti gubat, ti iredentista ken rebankista a nationalismo ket nagbalin a nangruna kadagiti adu nga estado ti Europa. Ti rebankismo ken rebankismo ket napigsa idi idiay Alemania gapu iti naisangsangayan a teritorial, kolonial, ken busbos a napukpukaw a nagun-od gapu ti Tulag iti Versailles. Babaen ti tulag, ti Alemania ket nakapukaw ti agarup a 13 a porsiento ti balayna a teritorio ti ken amin kadagiti ballasiw taaw a teritoriona, bayat a naiparparit ti panagikapet kadagiti sabsabali nga estado, ti panagsupapak ket nasken, ken naikkan ti patingga no kasano ti kadakkel ken kapabilidad ti siiigam a buyot dagiti pagilian. Ti kabayatan, ti Sibil a Gubat ti Rusia ket nangirugi ti pannakapartuat iti Kappon ti Sobiet.
Ti Imperio nga Aleman ket narunaw idi idiay Aleman a Rebolusion iti 1918–1919, ken napartuat ti maysa a demokratiko a gobierno, a naam-ammuan idi a kas ti Weimar a Republika. Ti pannakigubatan a paset ti panawen ket nakakita kadagiti panagriri a nagbaetan dagiti agsupsuporta dagiti baro a republika ken dagiti nagubsang a kasuppiatan dagiti kanawan ken kanigid. Urayno ti Italia ket maysa a kumaduaan ti diplomatiko a tulagan ket nakagun-od kadagiti teritorio, dagiti Italiano a nationalista ket nakaugetda gapu kadagiti nikarkari a naaramid babaen ti Britania ken Pransia a mangpatalged ti iseserrek ti Italiano iti gubat ket saan a natungpalan ti nagtutulagan ti kappia. Manipud idi 1922 aginggan idi 1925, ti pasista a tignay nga indauloan babaen ni Benito Mussolini ket nagagaw ti bileg idiay Italia nga adda ti nasionalista, totalitariano, ken panagtitipon dagiti klase a programa a nangikkat ti representatibo a demokrasia, namedmedan ti sosialista, kanigid a payak ken dagiti liberal a puersa, ken nagkamat ti maysa nga agresibo ganganaet nga annuroten a mangipunta ti panagpilit a panagpanday ti Italia a kas maysa a bileg ti lubong—ti maysa a "Baro nga Imperio a Romano". Idiay Alemania, ti Nasi a Partido nga indauloan babaen ni Adolf Hitler ket nagkamkamat a mangibangon ti pasista a gobierno idiay Alemania. Ti kaadda ti rugi ti Nalatak a Panagsagsagaba, ti domestiko a panagsuporta para kadagiti Nasi ket dimmakkel ken, idi 1933, ni Hitler ket naidutok idi a kas ti Kanselor iti Alemania. Iti kalpasan a nagbanagan ti Reichstag a puor, ni Hitler ket nagpartuat ti estado a totalitariano nga adda laeng ti maymaysa a partido nga indauloan babaen dagiti Nasi.
Ti Kuomintang (KMT) a partido idiay Tsina ket nangirugi ti maysa a panagkaykaysa a kampania a sumuppiat kadagiti rehional nga agtagtagikua kadagiti dagdaga ken napagkaykaysada ti Tsina idi tengnga ti 1920 a panawen, ngen isudan idin ket nairamanda ti maysa a sibil a gubat a kasuppiat kadagiti dati nga Insik a komunista a kumaduaanna. Idi 1931, ti maysa a dumakdakkel a militaristiko nga Imperio a Hapon, a nabayagen a nagkamkamat ti panagimpluensia idiay Tsina a kas ti umuna nga addang a nakitkita ti gobiernona a kas ti karbengan a panagturay ti Asia ti pagilian, ket inusarda ti Mukden a Pasamak a kas gapu a panagrugi ti panagraut ti Manchuria ken mangibangon ti tirtiris nga estado iti Manchukuo. Gaputa nakapsut unay nga agresista ti Hapon, ti Tsina ket nagkidkidaw idiay Liaga ti Pagpagilian para iti tulong. Ti Hapon ket nagikkat manipud ti Liga ti Pagpagilain kalpasan a daytoy ket naipato para iti panagrautna ti Manchuria. Dagitoy dua apagilian ket nakilablabanda nadumaduma a gubat, iti Shanghai, Rehe ken Hebei, aginggana ti Tanggu a Panagsardeng ti Panagdangadang ket napirmaan idi 1933. Kalpasan daytoy, dagiti puersa ti Insik a boluntario ket nagtultuloyda nga agresista kadagiti panagriribok ti Hapon idiay Manchuria, ken Chahar ken Suiyuan.
thumb| Ni [[Adolf Hitler (kanigid) ken Benito Mussolini (kanawan)]] Ni Adolf Hitler, a kalpasan ti maysa a saan anagballigi a panagpadas a panagipalladaw ti gobierno ti Alemania idi 1923, ket nagbalin a ti Kanselor ti Alemania idi 1933. Isu ket nagikkat ti demokrasia, a nagitakder ti radikal, napaayatan ti maipapan ti puli a panagbaliw ti urnos ti lubong, ken nagrugi ti nawatiwat a panagarmas manen akampania. Ti kabayatan, ti Pransia, tapno makagun-od kadagiti kumaduaanna, ket pinalubosanna ti Italia idiay Ethiopia, a kinaykayat ti Italia a tagikuen. Daytoy apasamak ket napakaro idi nasapa a 1935 iditi Teritorio iti Saar Basin ket legado idi a naitipon iti Alemania kenni Hitler ken sinuppiatna ti Tulag iti Versailles, pinardasanna ti panagarmasna manen a programa ken nagipanguna ti konskripsion.
Iti panagnamnama a mapasardeng ti Alemania, ti nagkaykaysa a Pagarian, Pransia ken Italia ket nagporma ti Stresa a Sanguanan. Ti Kappon ti Sobiet, ket nadanagan gapu ti dagiti gandat ti Alemania a panagtiliw ti nawatiwat a luglugar ti dumaya a Europa, ket nagsurat ti maysa a tulagan iti agsinnaranay a panagtulong ti Pransia. Sakbay daytoy a nagrugi, ti Pranko-Sobiet a tulag ket nasken idi a mapan ti burokrasia iti Liga iti Pagpagilian, a nakaaramid daytoy nga awan ti kagatna. Nupay kasta, idi Hunio 1935, ti Nagkaykaysa a Pagarian ket nagaramid ti maysa a nawaya a tulagan ti marina nga adda ti Alemania, a nagpasayaat dagiti dati a gawidan. Ti Estados Unidos, ket nagdandanag kadagiti napaspasamak idiay Europa ken Asia, ket nangipasa ti Neutralidad a Tignay idi Agosto. Idi Oktubre, ti Italia ket rinautna ti Ethiopia, ken ti Alemania ket isisu laengen idi ti kangrunaan a Europeano a pagilian nga agsupsuporta ti panagraut. Ti Italia nangikkat ti panagsuppiatna ti gandat ti Alemania nga agsagepsep ti Austria.
Ni Hitler ket kinaritna ti Versailles ken Dagiti Tulag ti Locarno a tultulag babaen ti remilitarisasion ti Rhineland idi Marso1936. Isu ket nakaawat ti bassit a panagsungbat manipud kadagiti dadduma a bileg ti Europa. Idi nangrugi ti Sibil a Gubat ti Espania idi Hulio, ni Hitler ken Mussolini ket nagsuporta ti pasista ken autoritariano a puersa ti nationalista kadagiti sibil a gubatda a sumuppiat ti sinupurtaran ti Sobiet a Spaniol Republika. Dagitoy dua a bangir ket nagusar iti daytoy a suppiat ti mangpadas kadagiti baro nga armas ken pamay-an ti pannakigubat, a dagiti Nationalista ket nangabakda ti gubat idi nasap a 939. Idi Oktubre 1936, ti Alemania ken Italia ket nagporma ti Roma-Berlin nga Aksis. Kalpasan ti maysa a bulan, ti Alemania ken Hapon ket nagpirmada ti Kontra-Komintern a Tulag, a tiniponan ti Italia ti simmaruno a tawen. Idiay Tsina, kalpasan ti Xi'an a Pasamak ti Kuomintang ken dagiti puersa ti komunista ket nakitinnulagda ti panagsardeng ti suppiat tapno mairepresentada ti maysa a nagkaykaysa a sanguanan a mangsuppiat ti Hapon.
Panagraut iti Etiopia
Ti Maikasua nga Italo–Abisinio a Gubat ket maysa idi a nabiit a kolonial agubat a nangrugi idi Oktubre 1935ken nalpas idi Mayo 1936. Ti gubat ket naglabanan a nagbaetan dagiti siiigam a puersa ti Pagarian iti Italia (Regno d'Italia) ken dagiti siiigam a puersa iti Etiopiano nga Imperio (a naam-amm-an pay a ti Abisinio). Ti gubat ket nagbanagan ti milisia a panagsakup iti Etiopia ken ti panakaikapet kadagiti baro a napartuat a kolonia ti Italiano a Daya nga Aprika (Africa Orientale Italiana, wenno AOI); iti maipatinayon, daytoy ket nakaiparang ti kakapsut iti Liga dagiti Pagpagilian a kas maysa a puersa ti panagpreserba ti kappia. Ti Italia ken Etiopia ket kameng idi dagitoy a dua a pagpagilian, ngem ti Liga ket awan ti inaramidna nga idi ti naudi ket nalawag a naglabsing ti bukod nga Artikulo X ti Liga.
Sibil a Gubat ti Españia
thumb|Dagiti nadaddadael a tidda idiay Guernica kalpasan ti panakbombana.
Ti Alemania ken Italia ket nangipabulod ti suporta ti Nationalista nga insureksion lnga indauloan babaen ni heneral Francisco Franco idiay Espania. Ti Kappon ti Sobiet ket nagsuporta ti pannakaikapet ti adda a gobierno, ti Espaniol a REpublika, a nakapakpakita ti kumanigid a kakaykayatanna. Ti Alemani ken USSR inusarda daytoy a palikud a gubat a kas maysa nga opurtunidad a mangsubok kadagiti napasayaat nga armas ken taktika. Ti naigagara a Panagbomba iti Guernica babaen ti Aleman a Condor a Sangaarbanan idi Abril 1937 ket nagiparawad ti nawatiwat a panagdandanag a ti sumaruno a nangruna a gubat ket agiraman ti nakaro nga aligaget a panagraut a panabomba dagiti paisano.