cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sinait
Ti nagtaudan ti nagan ti ili
Idi sakbay nga immay dagiti Kastila, ti ayan tatta ti Sinait ket kuta dagiti pirata a "tirong." Dagitoy a pirata ket addaan ti paay-ayam a "sin-nait." Inikkat dagiti Kastila ti maysa nga 'n' iti "sin-nait," nga isu metten ti nagtaudan ti nagan ti ili.
Cabuyao
Dagiti baranggay
• Banaybanay
Majayjay
Ti Majayjay ket maysa a maikapat a klase nga ili iti probinsia ti Laguna iti Filipinas.
Broccoli
Ti Broccoli ket maysa a mula iti pamilia a Repolio, Brassicaceae (sigud a Cruciferae). Naidasig kas Italica a Grupo a Cultivar ti sebbanagn ti Brassica oleracea. Dagiti sabali pay a grupo a kultibar ti Brassica oleracea ket pakairamanan ti repolio (Grupo a Capitata), cauliflower (Grupo a Botrytis), kale ken collard greens (Grupo nga Acephala), kohlrabi (Grupo a Gongylodes), ken Brussels sprouts (Grupo a Gemmiferap). Ti Broccoli nga Intsik (Grupo nga Alboglabra) ket maysa met a grupo a cultivar ti Brassica oleracea.
Boac
Dagiti baranggay
• Mansiwat
Rizal, Laguna
Dagiti baranggay
• Antipolo
Pagsasao nga Uma
Ti pagsasao nga Uma (patneng nga ammo a kas Pipikoro) ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio ti sanga ti pagsasao a Celebiko ti Tengnga ken Abagatan a Sulawesi, Indonesia.
Villasis
Dagiti baranggay
• Zone III (Pob.)
Mabitac
Dagiti baranggay
• Paagahan
Listaan dagiti papa
Dagiti paammo ti panagibilang dagiti papa
Adda dagiti anomalia iti listaan a naited dita ngato ket makasapul ti ad-adu pay a panagipalpalawag:
Pakil, Laguna
Dagiti baranggay
• Burgos (Poblacion)
Listaan dagiti papa
Dagiti akinruar a silpo
Pave
Pakil, Laguna
Dagiti baranggay
• Casa Real
Santa Cruz, Marinduque
Dagiti baranggay
• Landy
Pakil, Laguna
Dagiti baranggay
• Casinsin
Santa Cruz, Marinduque
Dagiti baranggay
• Lapu-lapu Poblacion (5th Zone)
Mogpog
Dagiti baranggay
• Tarug
Pagsasao a Pamona
Ti pagsasao a Pamona (mabalin pay ti Poso wenno Baree) ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio ti sanga ti sasao a Celebiko ti Tengnga ken Abagatan a Sulawesi, Indonesia. Daytoy ket paset ti akin-amianan a grupo iti sasao a Kaili–Pamona.
Binmaley
Dagiti baranggay
• Calit
Cabuyao
Dagiti baranggay
• Banlic
Famy
Dagiti baranggay
• Damayan (Poblacion)
Balbalan
Dagiti baranggay
• Dao-angan
Pagsasao a Totoli
Ti pagsasao a Totoli ammo pay a kas Tolitoli ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio ti sanga ti pagsasao a Celebiko nga insasao babaen dagiti 25,000 a tattao ti Tengnga a Sulawesi, Indonesia.
Pagsasao a Mori Atas
Ti pagsasao a Mori Atas, ammo pay a kas Akingato a Mori wenno Laud a Mori, ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio ti sanga ti Celebiko. Ti tradisional a pagtaengan ti Mori Atas ket ti akinngato a kurso ti Karayan Laa idiay Tengnga a Sulawesi.
Los Baños
Dagiti baranggay
• Mayondon
Villasis
Dagiti baranggay
• Zone IV (Pob.)
Santa Cruz, Marinduque
Dagiti baranggay
• Libjo
Mabitac
Dagiti baranggay
• Bayanihan (Poblacion)
Pagsanjan
Dagiti baranggay
• Anibong
Bayambang
Dagiti baranggay
• Bical Norte
Rizal, Laguna
Dagiti baranggay
• Laguan
Alcala, Pangasinan
Dagiti Baranggay
• San Nicolas
Uong ti garami
Listaan dagiti sebbangan
• Volvariella gloiocephala
Pagsasao a Topoiyo
Ti pagsasao a Topoiyo ket maysa a pagsasao nga Austronesio ti sanga ti pagsasao a Celebiko ti Laud a Sulawesi, Indonesia.
Calauan
Dagiti baranggay
• Paliparan
Pagsasao a Wotu
Ti pagsasao a Wotu ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio ti sanga ti pagsasao a Clebiko ti Abagatan a Sulawesi, Indonesia.
Cavinti
Dagiti baranggay
• Layug
Lumban
Dagiti baranggay
• Maytalang II
Boac
Dagiti baranggay
• Mataas Na Bayan (Poblacion)
Famy
Dagiti baranggay
• Kataypuanan
Balbalan
Dagiti baranggay
• Gawa-an
Los Baños
Dagiti baranggay
• Putho-Tuntungin
Luisiana
Dagiti baranggay
• Baranggay Zone III (Poblacion)
Santa Cruz, Marinduque
Dagiti baranggay
• Lipa
Pagsasao a Tukang Besi
Ti pagsasao a Tukang Besi ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio a naisasao idiay Is-isla Tukangbesi iti abagatan a daya ti Sulawesi idiay Indonesia babaen dagiti pagkapat a riwriw a tattao.
Santa Cruz, Marinduque
Dagiti baranggay
• Maharlika Poblacion (1st Zone)
Mogpog
Dagiti baranggay
• Villa Mendez (Poblacion)
Pagsanjan
Dagiti baranggay
• Biñan
Alcala, Pangasinan
Dagiti Baranggay
• San Pedro Apartado
Calauan
Dagiti baranggay
• Perez
Uong ti garami
Listaan dagiti sebbangan
• Volvariella hypopithys
Liliw
Dagiti baranggay
Ti Liliw ket nabingbingay a politikal iti 33 a barbaranggay.
Mabitac
Dagiti baranggay
• Libis ng Nayon (Poblacion)
Villasis
Dagiti baranggay
• San Blas
Boac
Dagiti baranggay
• Maybo
Cabuyao
Dagiti baranggay
• Butong
Pagsasao a Wolio
Ti pagsasao a Wolio ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio a naisasao idiay Bau-Bau iti Isla Buton, iti abagatan a daya ti Sulawesi, Indonesia. Daytoy ket ammo pay a kas Buton, daytoy ti pagsasao ti panagtagilako ken ti dati a pagsasao ti korte ti Sultan iti Baubau. Ita nga aldaw, daytoy ket opisial a rehional a pagsasao; dagiti senias ti kalsada ket naisuratda iti Wolio a nausar ti sinuratan nga Arabiko.
Los Baños
Dagiti baranggay
• San Antonio
Balbalan
Dagiti baranggay
• Mabaca
Manu Trigueros
Ni Manuel Trigueros Muñoz ket Espaniol a putbolista.
Magdalena, Laguna
Dagiti baranggay
• Baanan
Pagsasao a Rao
Ti pagsasao a Rao ket ti pagsasao a Ramu ti Papua Baro a Guinea. Iti naduduog a literatura daytoy ket tinawtawagan idi iti Annaberg.
Pakil, Laguna
Dagiti baranggay
• Dorado
Che Guevara
Sitsitio dagiti dokumentario
Dagiti obra babaen ni Guevara, ladladawan ni Guevara, kdpy.
Biñan
Dagiti baranggay
• Mampalasan
Pagsasao a Mori Atas
Dagiti dialekto
Mangipresenta ti Mori Atas ti komplikado a kasasaad ti dialekto. Segun kenni Esser, dagiti lima a dialekto ket mabalin nga ikeddeng a nangruna.
Benus
Ti Benus ket naidasig a kas maysa a naindagaan a planeta ken sappaminsan a matawtawagan a kas ti "kabsat a planeta" ti Daga gapu ti agpadpada a kadakkel, grabidad, ken ti kaaduan a pannakaaramid. Ti Benus ket naabbongan ti saragasag nga ap-ap kadagiti naballatek unay nga ulep iti sulpuriko nga asido, nga agpawil a makita iti rabawna manipud iti tangatang iti makita a lawag. ti Benus ket addaan iti kapuskolan a tangatang kadagiti amin a naindagaan a planeta iti Sistema Sola, a kaaduan a nabuklan daytoy ti karbon dioksido. Ti tangatang a presion iti rabaw ti planeta ket 92 a napigpigsa ngem ti Daga. Ti Benus ket awanan ti karbon a siklo tapno makaala ti karbon para kadagiti batbato ket langlanga ti rabawna, wenno awan pay daytoy kadagiti organiko a biag nga agsagepsep iti daytoy iti biomasa. Ti Benus ket adda pammati a daytoy ket addaan idi kadagiti taaw, ngem dagitoy ket bimbawbawidi ngimmato ti temperatura gapu ti timmalaw nga inbernadero a pagangayan. Ti danum ket seguro a napotodisosiasion, ken, gapu ta awan ti magnetiko a lugar ti planeta, ti nawaya hidroheneo ket naitanod iti interpanetario a law-ang babaen ti solar nga angin. Ti rabaw ti Benus ket namaga a desierto a langa nga addaan kadagiti kasla baldosa a batbato, a kanayon a napasadiwa babaen ti bulkanismo.
Pagsanjan
Dagiti baranggay
• Buboy
Lumban
Dagiti baranggay
• Primera Parang (Poblacion)
Nagcarlan
Ti Nagcarlan ket maysa a maikadua a klase nga ili iti probinsia ti Laguna iti Filipinas.
Narvacan
Listaan dagiti dati a mayor
Idi naipatakder ti militar a gonbierno babaen dagiti Amerikano, ni Don Severino Cordero ket naidutok a kas ti Presidente Militar. Idi nabangon ti sibil a gobierno, ni Don Severino Cordero ket isu idi ti immuna nga Alcalde Mayor. Dagiti sumaganad ket dagidi simmarsaruno:
Alcala, Pangasinan
Dagiti Baranggay
• San Vicente
Uong ti garami
Listaan dagiti sebbangan
• Volvariella indica — India
• Volvariella iranica — Iran
Binmaley
Dagiti baranggay
• Caloocan Norte
Mabitac
Dagiti baranggay
• Maligaya (Poblacion)
Calbayog
Dagiti baranggay
• Rizal I  (Pob.)
Cabuyao
Dagiti baranggay
• Bigaa
• Casile
Balbalan
Dagiti baranggay
• Maling (Kabugao)
• Pantikian
Biñan
Dagiti baranggay
• Platero
Balbalan
Dagiti baranggay
• Poswoy
Biñan
Dagiti baranggay
• Poblacion
Balbalan
Dagiti baranggay
• Poblacion (Salegseg)
Alcala, Pangasinan
Dagiti Baranggay
• Vacante
Liliw
Dagiti baranggay
• Bagong Anyo (Poblacion)
Villasis
Dagiti baranggay
• San Nicolas
Bayambang
Dagiti baranggay
• Bical Sur
Pila, Laguna
Ti Pila ket maysa a maikatlo a klase nga ili iti probinsia ti Laguna iti Filipinas.
Calbayog
Dagiti baranggay
• Rizal II (Pob.)
Calauan
Dagiti baranggay
• Kanluran (Poblacion)
Cavinti
Dagiti baranggay
• Mahipon
Pagsanjan
Dagiti baranggay
• Cabanbanan
Majayjay
Dagiti baranggay
Ti Majayjay ket nabingbingay a politikal iti 40 a barbaranggay.
Pakil, Laguna
Dagiti baranggay
• Gonzales (Poblacion)
Biñan
Dagiti baranggay
• Santo Niño
Lumban
Dagiti baranggay
• Primera Pulo (Poblacion)
Asperula hercegovina
Ti Asperula hercegovina, kadawyan nga ammo iti Ingles a kas Hercegovinian woodruff (iti Bosnio, hercegovačka lazarkinja) ket ti maysa nga endemiko yierba ti Herzegovina iti pamilia ti Rubiaceae.
Balbalan
Dagiti baranggay
• Talalang
Narvacan
Listaan dagiti dati a mayor
Dagiti mayor ti ili manipud idi Maikadua a Sangalubongan a Gubat:
Villasis
Dagiti baranggay
• Tombod
• Unzad
Bayambang
Dagiti baranggay
• Bongato East
Pagsasao a Waru
Ti pagsasao a Waru ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio ti sanga ti pagsasao a Celebiko ti Abagatan a daya a Sulawesi, Indonesia.
Calauan
Dagiti baranggay
• Silangan (Poblacion)
Betsukai, Hokkaido
Ti Betsukai (別海町) ket ti maysa nga ili a mabirukan iti Subprepektura ti Nemuro, Hokkaido, Hapon. Manipud idi Abril 30, 2017, ti ili ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 15,179, ken ti kalawa iti 1,320.15 km² (maikadua a kadakkelan iti Hokkaido). Ti ili ket nangruna a mangmangged iti agrikultura, ken adda pay dagiti talon ti dairy. Daytoy ket buklen ti parte ti rehion ti agrikultura a makunkuna a kas "Daga ti Gatas ti Hokkaido".
Uong ti garami
Listaan dagiti sebbangan
• Volvariella jamaicensis
Santa Cruz, Marinduque
Dagiti baranggay
• Makulapnit
Pagsanjan
Dagiti baranggay
• Calusiche
• Dingin
• Lambac
• Layugan
• Magdapio
• Maulawin
• Pinagsanjan
• Baranggay I (Poblacion)
Majayjay
Dagiti baranggay
• Amonoy
Biñan
Dagiti baranggay
• San Antonio
Liliw
Dagiti baranggay
• Bayate
Pagsasao nga Alas
Ti pagsasao nga Alas, 	Alas-Kluet, wenno Batak Alas, ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio ti Sumatra. Dagiti tallo a dialekto, ti Alas, Kluet, ken Singkil (Kade-Kade), ket mabalin a saan a mangbukel iti agmaymaysa a pagsasao; mabalin nga as-asideg ti Alas iti Karo, ken dagiti daduma ket as-asideg iti Dairi.
Cabuyao
Dagiti baranggay
• Gulod
Famy
Dagiti baranggay
• Liyang
Broccoli
Addaan ti broccoli iti adu a nalasag a berde nga ul-uloo ti sabong a naurnos a kasla nagtagisanga a kayo a nagtubo iti maysa a nalukmeg nga ungkay.
Mabitac
Dagiti baranggay
• Masikap (Poblacion)
Pagsasao a Wawonii
Ti pagsasao a Wawonii ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio (maysa kadagiti sasao a Celebiko) ti Wawonii (Rehensia ti Konawe Kepulauan, Abagatan a daya a Sulawesi) ken Menui (idiay Rehensia ti Morowali, is-isla ti Tengnga a Sulawesi) ti Indonesia. Ti pagsasao ket asideg a kabagian ti pagsasao a Bungku.
Bayambang
Dagiti baranggay
• Bongato West
Pila, Laguna
Dagiti baranggay
Ti Pila ket nabingbingay a politikal iti 17 a barbaranggay.
1493
Ti tawen idi 1493 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Cavinti
Dagiti baranggay
• Paowin
Uong ti garami
Listaan dagiti sebbangan
• Volvariella lepiotospora
Lumban
Dagiti baranggay
• Salac (Poblacion)
Santa Cruz, Marinduque
Dagiti baranggay
• Maniwaya
Pagsasao a Padoe
Ti pagsasao a Padoe ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio ti sanga ti Celebiko. Daytoy ket tradisional idi nga insasao kadagiti umallo-allon a tanap ti abagatan a Danaw Matano iti probinsia ti Abagatan a Sulawesi. Kadagiti tawen ti 1950 ti sangkapaset a populasion dagiti agsasao iti Padoe ket napanda idiay Tengnga a Sulawesi tapno talawanda dagiti rugsot dagiti yaalsa ti Darul Islam / Tentara Islam Indonesia (DI/TII). Nakarkulo idi 1991 nga adda dagiti 5,000 nga agsasao iti Padoe iti amin a lokasion.
Pakil, Laguna
Dagiti baranggay
• Matikiw
Biñan
Dagiti baranggay
• San Jose
Balbalan
Dagiti baranggay
• Tawang
Nagcarlan
Dagiti baranggay
Ti ili ti Nagcarlan ket nabingbingay a politikal iti 52 a barbaranggay.
Cabuyao
Dagiti baranggay
• Mamatid
Calauan
Dagiti baranggay
• Prinza
Broccoli
Kas makan wenno masida, gagangay a makilnat wenno malambong bassit ti broccoli. Mabalin met a kanen a sadiwa wenno saan a naluto. Nabaknang ti broccoli iti bitamina C ken fiber, ken addaan iti kompuesto a glucoraphanin a mangidanon iti antikanser a kompuesto ti sulforaphane
Mabitac
Dagiti baranggay
• Pag-Asa (Poblacion)
San Pedro, Laguna
Ti San Pedro ket maysa a primera klase a siudad ti probinsia ti Laguna iti Filipinas.
Mabitac
Dagiti baranggay
• Sinagtala (Poblacion)
Magdalena, Laguna
Dagiti baranggay
• Balanac
Majayjay
Dagiti baranggay
• Bakia
Internet Archive
Ti Internet Archive ket ti naikuartel idiay San Francisco a saan nga agganganansia a digital a biblioteka nga addaan iti naibagbaga a mision iti "unibersal a panagala iti amin a pannakaammo". Daytoy ket mangited iti nawaya a publiko a panagala kadagiti urnong dagiti nadigitado a material, a mairaman dagiti website, dagiti panagipakat ti sopwer/ay-ayam, musika, dagiti sine/dagiti video, dagiti agkutkuti a ladawan, ken ti gangani a tallo a riwriw a liblibro ti dominio a publiko. Manipud idi Oktubre 2012, dagiti urnongna ket sumursurok a 10 petabyte. Iti pay maipatinayon iti annongna a panag-arkibo, ti Archive ket maysa nga aktibista, a mangitaktakder para iti nawaya ken silulukat nga Internet.
Rizal, Laguna
Dagiti baranggay
• Paule 1
Los Baños
Dagiti baranggay
• Timugan
Cavinti
Dagiti baranggay
• Poblacion
Santa Cruz, Marinduque
Dagiti baranggay
• Manlibunan
Calbayog
Dagiti baranggay
• Roxas II (Pob.)
Boac
Dagiti baranggay
• Mercado (Poblacion)
Pakil, Laguna
Dagiti baranggay
• Rizal (Poblacion)
• Saray
• Taft (Poblacion)
• Tavera (Poblacion)
Luisiana
Dagiti baranggay
• Baranggay Zone IV (Poblacion)
Uong ti garami
Listaan dagiti sebbangan
• Volvariella peckii
Pagsanjan
Dagiti baranggay
• Baranggay II (Poblacion)
San Pedro, Laguna
Dagiti baranggay
Ti San Pedro ket nabingbingay a politikal iti 27 a barbaranggay.
Bayambang
Dagiti baranggay
• Buayaen
Famy
Dagiti baranggay
• Maate
Rizal, Laguna
Dagiti baranggay
• Paule 2
• East Poblacion
Cavinti
Dagiti baranggay
• Sisilmin
Santa Cruz, Marinduque
Dagiti baranggay
• Masaguisi
Calbayog
Dagiti baranggay
• Saljag (Pob.)
Utanobori, Hokkaido
Ti Utanobori (歌登町) ket maysa idi nga ili a mabirukan iti Distrito ti Esashi, Subprepektura ti Sōya, Hokkaido, Hapon.
Pagsasao a Mori Bawah
Dagiti dialekto
Ti Mori Bawah ket addaan kadagiti nadumaduma a dialekto. Segun ken ni Esser, dagiti lima a dialekto ket mabalin nga ikeddeng a kas nangruna.
Nagcarlan
Dagiti baranggay
• Abo
Calauan
Dagiti baranggay
• San Isidro
Magdalena, Laguna
Dagiti baranggay
• Bucal
Famy
Dagiti baranggay
• Magdalo (Poblacion)
Bayambang
Dagiti baranggay
• Buenlag 2nd
Famy
Dagiti baranggay
• Mayatba
Bayambang
Dagiti baranggay
• Cadre Site
Famy
Dagiti baranggay
• Minayutan
San Pedro, Laguna
Dagiti baranggay
• Bagong Silang
Cavinti
Dagiti baranggay
• Silangan Talaongan
Mabitac
Dagiti baranggay
• San Antonio
Rizal, Laguna
Dagiti baranggay
• West Poblacion
Santa Cruz, Marinduque
Dagiti baranggay
• Matalaba
Cabuyao
Dagiti baranggay
• Marinig
Utanobori, Hokkaido
Manipu didi 2004, ti ili ket addaan iti nakarkulo apopulasion iti 2,332 ken ti densidad ti populasion iti 3.84 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawan idi ket 606.51 km².
Idi Marso 20, 2006, naiti[on ti Utanobori iti naipadakkel nga ili ti Esashi.
Pagsasao a Padoe
Pannakaidasig
Naidasig ti Padoe a kas kameng dagiti grupo ti pagsasao ti Bungku-Tolaki, ken makibinningay kadagiti kaasitgan a pakaikabagian iti pagsasao a Mori Atas. Sagpaminsan a mairamraman ti pagsasao a Padoe iti Mori Atas ken Mori Bawah babaen ti nalawlawa a termino ti 'Mori.'
Pagsasao a Mori Bawah
Dagiti dialekto
Ti dialekto a Tinompo ket ti kangatuan iti prestihio. Ti Tinompo ket isu idi ti dialekto nga insasao babaen dagiti naarian a klase ti indihenio, ken idi immuna a maikaduapulo a siglo, kaaduan pay a naital-o babaen dagiti turay ti kolonia a kas pagalagadan iti amin a paset ti lugar ti Mori, a mairaman para iti Mori Atas ken Padoe.
Calauan
Dagiti baranggay
• Santo Tomas
Luisiana
Dagiti baranggay
• Baranggay Zone V (Poblacion)
Pagsasao a Konda (Papuano)
Ti pagsasao a Konda (Ogit, Yabin) ket ti akinlaud unay a nangruna a daga a pagsasao a Trans–Baro a Guinea.
Lumban
Dagiti baranggay
• Segunda Parang (Poblacion)
Sri Jayawardenepura Kotte
Ti Sri Jayawardenepura Kotte  wenno Sri Jayewardenepura Kotte (ammo pay a kas Kotte) ket ti opisial a kapitolio ti Sri Lanka.
Famy
Dagiti baranggay
• Salangbato
Los Baños
Pamahalaang Bayan
Punongbayan: Antonio L. Kalaw
Mabitac
Dagiti baranggay
• San Miguel
Cavinti
Dagiti baranggay
• Tibatib
Rizal, Laguna
Dagiti baranggay
• Pook
Calbayog
Dagiti baranggay
• Salvacion
Luisiana
Dagiti baranggay
• Baranggay Zone VI (Poblacion)
Bayambang
Dagiti baranggay
• Carungay
Luisiana
Dagiti baranggay
• Baranggay Zone VII (Poblacion)
Pagsanjan
Dagiti baranggay
• Sabang
Magdalena, Laguna
Dagiti baranggay
• Buenavista
Biñan
Dagiti baranggay
• San Vicente
Callipeltis
Ti Callipeltis ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ke kasisigud a naipalawag idi 1829. Mabirukan daytoy a henero iti Espania, Amianan nga Aprika, ti Tengnga a Daya, ti Peninsula Arabiano, ken Tengnga nga Asia iti ad-adayo ngem daya a kas ti Pakistan ken Kazakhstan.
Santa Lucia, Ilocos Sur
Dagiti baranggay
• Paoc Sur
Uong ti garami
Listaan dagiti sebbangan
• Volvariella sathei — India
Rizal, Laguna
Dagiti baranggay
• Tala
Los Baños
Pamahalaang Bayan
Pangalawang punongbayan: Josephine Sumangil-Evangelista
Cabuyao
Dagiti baranggay
• Niugan
1494
Ti tawen idi 1494 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Pila, Laguna
Dagiti baranggay
• Aplaya
Boac
Dagiti baranggay
• Murallon (Poblacion)
Luisiana
Dagiti baranggay
• Baranggay Zone VIII (Poblacion)
Bayambang
Dagiti baranggay
• Caturay
Sapporo
Ti Sapporo (札幌市) ket ti maikalima akadakkelan a siudad ti Hapon babaen ti populasion, ken ti kadakkelan a siudad iti akin-amianan nga isla ti Hapon iti Hokkaido. Daytoy ti kapitolio a siudad ti Prepektura ti Hokkaido ken Subprepektura ti Ishikari. Daytoy ket maysa nga indesignado ti ordinansia a siudad. Mabirukan iti abagatan akinlaud a parte ti Hokkaido, mabirukan ti Sapporo iti kaunegan ti agsukog iti trianggulo a sedimento ti Karayan Toyohira, ti maysa a tributario a waig iti Karayan Ishikari.
Bayambang
Dagiti baranggay
• Duera
Santa Cruz, Marinduque
Dagiti baranggay
• Mongpong
Santa Lucia, Ilocos Sur
Dagiti baranggay
• Pila East
San Pedro, Laguna
Dagiti baranggay
• Chrysanthemum
Santa Lucia, Ilocos Sur
Dagiti baranggay
• Pila West
Uong ti garami
Listaan dagiti sebbangan
• Volvariella speciosa
Rizal, Laguna
Dagiti baranggay
• Talaga
Santa Lucia, Ilocos Sur
Dagiti baranggay
• Quinabalayangan
Rizal, Laguna
Dagiti baranggay
• Tuy
Santa Lucia, Ilocos Sur
Dagiti baranggay
• Ronda
Pila, Laguna
Dagiti baranggay
• Bagong Pook
Santa Lucia, Ilocos Sur
Dagiti baranggay
• San Juan
Pila, Laguna
Dagiti baranggay
• Bukal
Santa Lucia, Ilocos Sur
Dagiti baranggay
• San Pedro
Majayjay
Dagiti baranggay
• Bukal
Sapporo
Ti tinawen a Piesta ti Niebe ti Sapporo ket mangawis kadagiti ad-adu 2 a riwriw a turista mapud iti ballasiw-taaw. Ti siudad ketsrbian babaen ti Eropuerto ti Baro a Chitose iti kaasitgan ti Chitose, ken ayan ti Unibersidad ti Hokkaido.
Bayambang
Dagiti baranggay
• Dusoc
Nagcarlan
Dagiti baranggay
• Alibungbungan
Luisiana
Dagiti baranggay
• San Buenaventura
San Pedro, Laguna
Dagiti baranggay
• Estrella
Pila, Laguna
Dagiti baranggay
• Bulilan Norte (Poblacion)
San Pedro, Laguna
Dagiti baranggay
• Fatima
Binmaley
Dagiti baranggay
• Caloocan Sur
Biñan
Dagiti baranggay
• Soro-soro
1497
Ti tawen idi 1497 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Pagsasao a Langam
Ti pagsasao a Langam ket ti pagsasao a Ramu ti Papua Baro a Guinea.
1495
Ti tawen idi 1495 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Cavinti
Dagiti baranggay
• Udia
Santa Lucia, Ilocos Sur
Dagiti baranggay
• Sapang
• Suagayan
Majayjay
Dagiti baranggay
• Balanac
Shibecha, Hokkaido
Ti Shibecha (標茶町) ket ti maysa nga ili a mabirukan iti Subprepektura ti Kushiro, Hokkaido, Hapon. Manipud idi Mayo 2019, daytoy ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 7,570 ken ti kalawa iti 1,099.41 km².
Bayambang
Dagiti baranggay
• Hermoza
Calbayog
Dagiti baranggay
• San Antonio
Magdalena, Laguna
Dagiti baranggay
• Buo
San Pedro, Laguna
Dagiti baranggay
• G.S.I.S.
• Landayan
Bayambang
Dagiti baranggay
• Inanlorenzana
Cabuyao
Dagiti baranggay
• Pittland
Santa Cruz, Marinduque
Dagiti baranggay
• Napo
Pagsanjan
Dagiti baranggay
• Sampaloc
Pila, Laguna
Dagiti baranggay
• Bulilan Sur (Poblacion)
Liliw
Dagiti baranggay
• Bubukal
Los Baños
Pamahalaang Bayan
Mga Konsehal ng Sangguniang Bayan:
Luisiana
Dagiti baranggay
• San Diego
Majayjay
Dagiti baranggay
• Balayong
Tsurui
Ti Tsurui (鶴居村) ket ti maysa a purok a mabirukan iti Subprepektura ti Kushiro, Hokkaido. Manipud idi Mayo 31, 2019, daytoy ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 2,508, ken ti kalawa iti 571.84 km2.
San Pedro, Laguna
Dagiti baranggay
• Langgam
Nagcarlan
Dagiti baranggay
• Alumbrado
Boac
Dagiti baranggay
• Ogbac
Cabuyao
Dagiti baranggay
• Pulo
Santa Lucia, Ilocos Sur
Dagiti baranggay
• Vical
Santa Cruz, Marinduque
Dagiti baranggay
• Pag-asa Poblacion (4th Zone)
Pagsasao a Yaul
Ti pagsasao a Yaul (ammo pay a kas Ulwa) ket ti pagsasao a Ramu ti Papua Baro a Guinea.
Santa Cruz, Marinduque
Dagiti baranggay
• Pantayin
Luisiana
Dagiti baranggay
• San Isidro
Los Baños
Pamahalaang Bayan
Miko C. Pelegrina
Famy
Dagiti baranggay
• Tunhac
Los Baños
Pamahalaang Bayan
Janos S. Lapiz
Jerico Ciceron
Binmaley
Dagiti baranggay
• Camaley
Boac
Dagiti baranggay
• Pawa
Pagsasao a Mongol (Baro a Guinea)
Ti pagsasao a Mongol ket ti pagsasao a Ramu ti Papua Baro a Guinea.
Cabuyao
Dagiti baranggay
• Diezmo
Pagsanjan
Dagiti baranggay
• San Isidro
Santa Lucia, Ilocos Sur
Dagiti baranggay
• Bani
Bayambang
Dagiti baranggay
• Inirangan
Los Baños
Pamahalaang Bayan
Marlo PJ Alipon
Uong ti garami
Listaan dagiti sebbangan
• Volvariella surrecta
Binmaley
Dagiti baranggay
• Canaoalan
Majayjay
Dagiti baranggay
• Banilad
Nagcarlan
Dagiti baranggay
• Balayong
Boac
Dagiti baranggay
• Pili
Liliw
Dagiti baranggay
• Bongkol
Lumban
Dagiti baranggay
• Segunda Pulo (Poblacion)
San Pedro, Laguna
Dagiti baranggay
• Laram
Magdalena, Laguna
Dagiti baranggay
• Burlungan
Uong ti garami
Listaan dagiti sebbangan
• Volvariella volvacea
Konjo
Ti Konjo ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Calbayog
Dagiti baranggay
• San Isidro
Pagsasao a Batak Dairi
Ti pagsasao a Batak Dairi, wenno Pakpak, ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio ti Sumatra. Daytoy ket naisasao idiay Rehensia ti Dairi, Rehensia ti Pakpak Bharat, distrito ti Parlilitan ti Rehensia ti Humbang Hasundutan, distrito ti Manduamas ti Rehensia ti Tengnga a Tapanuli, Subulussalam ken Rehensia ti Aceh Singkil.
Majayjay
Dagiti baranggay
• Banti
Pila, Laguna
Dagiti baranggay
• Concepcion
Nagcarlan
Dagiti baranggay
• Balimbing
• Balinacon
• Bambang
Cabuyao
Dagiti baranggay
• Baranggay Uno (Poblacion)
Santa Cruz, Marinduque
Dagiti baranggay
• Pulong-Parang
Liliw
Dagiti baranggay
• Cabuyao
• Calumpang
Biñan
Dagiti baranggay
• Santo Domingo
.ph
Ti .ph ket ti kangatuan nga agpang ti dominio ti kodigo ti pagilian ti internet (ccTLD) para iti Filipinas.
Magdalena, Laguna
Dagiti baranggay
• Cigaras
Majayjay
Dagiti baranggay
• Bitaoy
Magdalena, Laguna
Dagiti baranggay
• Ibabang Atingay
Bayambang
Dagiti baranggay
• Iton
San Pedro, Laguna
Dagiti baranggay
• Maharlika
Santa Cruz, Marinduque
Dagiti baranggay
• Punong
• San Antonio
Cabuyao
Dagiti baranggay
• Baranggay Dos (Poblacion)
1498
Ti tawen idi 1498 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti kalendario a Huliano.
Biñan
Dagiti baranggay
• Timbao
• Tubigan
• Zapote
Magdalena, Laguna
Dagiti baranggay
• Ibabang Butnong
Calbayog
Dagiti baranggay
• San Joaquin (Pob.)
Bayambang
Dagiti baranggay
• Langiran
Majayjay
Dagiti baranggay
• Botocan
Binmaley
Dagiti baranggay
• Dulag
Luisiana
Dagiti baranggay
• San Jose
Liliw
Dagiti baranggay
• Culoy
Boac
Dagiti baranggay
• Poctoy
Mangifera indica
Ti Mangifera indica wenno kadawyan a makunkuna nga Indian mango ket ti sebbangan ti mangga iti pamilia ti Anacardiaceae. Daytoy ket mabirukan idiay kaatapan ti India ken naimuyongan kadagiti karuay a naipayammo kadagiti sabali a napudot a rehion iti lubong. Daytoy ti kadakkelan nga agbungbuga a kayo iti lubong, ken mapakabael iti katayag iti sangagasut a kadapan ken ti natimbeng a kadakkel ti puonna iti duapulo wenno dua pulo ket uppat a kadapan, ken sagpaminsan pay a makaabot iti duapulo. Ti sebbangan ket mabalin a naimuyongan idiay India idi agarup a 2000 BC. Ti sebbangan ket naiyeg idiay Daya nga Asia idi agarup a 400-500 BCE manipud idiay India; iti sumaruno, idi maika-15 a silo idiay Filipinas; ken kalpasanna, idi maika-16 a siglo idiay Aprika ken Brasil babaen dagiti Portuges. Ti sebbangan ket inpalawag para iti siensia babaen ni Linnaeus idi 1753.
Pila, Laguna
Dagiti baranggay
• Labuin
Magdalena, Laguna
Dagiti baranggay
• Ilayang Atingay
Majayjay
Dagiti baranggay
• Burgos
Calbayog
Dagiti baranggay
• San Salsalan
San Pedro, Laguna
Dagiti baranggay
• Magsaysay
.ph
Pangyuna
Ti opisial a rehistro ti dominiotidominio ti .ph ket ti dotPH Domains Inc. ti dotPH ket agtengngel ken mangimaton ti database dagiti nagan ti dominio ti PH, a naisangayan ti.ph, .com.ph, .net.ph, ken.org.ph. Dagiti rehistrador ti nagan ti dominio ket saan laeng a para kadagiti tattao, dagiti negosio, ken dagiti gunglo idiay Filipinas, ngem dagiti pay adda iti sabali a parte iti lubong.
Luisiana
Dagiti baranggay
• San Juan
• San Luis
Nagcarlan
Dagiti baranggay
• Banago
Liliw
Dagiti baranggay
• Daniw (Danliw)
Binmaley
Dagiti baranggay
• Gayaman
.ph
Pangyuna
Ti dominio ti PH ket agdama nga inadministro babaen ni José Emmanuel "Joel" Disini, ken isu pay ti agdama a CEO ti dotPH. Ni Disini ket isun ti administrador ti dominio manipud idi indutok ni Jon Postel ti dominio kaniana idi 1990. Ti dominio ket inisponsoran babaen ti PH Domain Foundation, ti sosial nga outreach nga ima ti dotPH a pinundar pay babaen ni Disini a naikuyog ti grupo dagiti propesional ti IT idi Agosto 1999.
Los Baños
Pamahalaang Bayan
Mark Lester Dizon
Rehion ti Atacama
Ti Rehion ti Atacama (III Región de Atacama ) ket maysa kadagiti 15 nga umuna nga administratibo a pannakabingbingay ti Chile. Daytoy ket buklen dagiti tallo a probinsia, ti Chañaral, Copiapó ken Huasco. Daytoy ket mabeddengan iti amianan babaen ti Antofagasta, iti abagatan babaen ti Coquimbo, iti daya babaen dagiti Probinsia ti Catamarca, La Rioja ken San Juan ti Arhentina, ken iti laud babaen ti Taaw Pasipiko. Ti kapitolio ti rehion ti Copiapó ket mabirukan iti iti amianan ti kapitolio ti pagilian iti Santiago. Sakupen ti rehion ti akin-abagatan a paset ti Desierto Atacama, ti nabati a desierto ket nangruna a naiwarwaras kadagiti sabali a rehion ti Norte Grande
Majayjay
Dagiti baranggay
• Burol
Lumban
Dagiti baranggay
• Santo Niño (Pob)
Cabuyao
Dagiti baranggay
• Baranggay Tres (Poblacion)
Luisiana
Dagiti baranggay
• San Pedro
San Pedro, Laguna
Dagiti baranggay
• Narra
Nagcarlan
Dagiti baranggay
• Banca-banca
Binmaley
Dagiti baranggay
• Linoc
• Lomboy
Bayambang
Dagiti baranggay
• Ligue
Santa Cruz, Marinduque
Dagiti baranggay
• San Isidro
Lumban
Dagiti baranggay
• Wawa
Pila, Laguna
Dagiti baranggay
• Linga
Luisiana
Dagiti baranggay
• San Rafael
• San Roque
• San Salvador
• Santo Domingo
Los Baños
Pamahalaang Bayan
Cris Bagnes
Santa Cruz, Marinduque
Dagiti baranggay
• Tagum
Pila, Laguna
Dagiti baranggay
• Masico
• Mojon
• Pansol
• Pinagbayanan
Pagsasao nga Angoram
Ti pagsasao nga Angoram, ammo pay a kas Pondo, ket ti pagsasao a Papuano tio Papua Baro a Guinea.
Pagsasao a Tangkig a Konjo
Ti Tangkig a Konjo ket ti pagsasao nga Austronesio iti Sulawesi, Indonesia, a maitagikua iti sanga a Makassariko iti sugrupo nga Abagatan a Sulawesi. Daytoy ket naisasao kadagiti akin-uneg a parte dagiti rehensia ti Bone, Bulukumba, Gowa, ken Sinjai ti probinsia ti Abagatan a Sulawesi, iti lugar iti amianan a laud ti Bantay Lompobatang. Daytoy ket asideg a kabagian iti, ngem maiduma manipud iti Aplaya a Konjo, a maitagikua met iti sasao a Makassariko.
Teshikaga, Hokkaido
Ti Teshikaga (弟子屈町) ket ti maysa nga ili a mabirukan iti Subprepektura ti Kushiro, Hokkaido, Hapon. Manipud idi Mayo 31, 2019, daytoy ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 7,169 ken ti kalawa iti 774.53 km².
Dagiti nadayeg a pakaawisan dagiti turista iti ili ket mairaman ti Danaw Mashū (Ainu: Kamuy-to), Danaw Kussharo (Ainu: Kuccharo) ken Kawayu Onsen.
Backhousia
Ti Backhousia ket ti henero dagiti sangapulo ket tallo nga agdama nga ammo a sebbangan dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Myrtaceae. Amin dagiti agdama anga ammo a sebbangan ket ket agtubo laeng (endemiko) iti Australia kadagiti katuduan a bakir ken dagiti natiempuan a namaga a bakir iti Queensland, New South Wales ken Akinlaud nga Australia.
Idi 1845 iti pablaak ti siensia ti Europa iti Botanical Magazine da William Jackson Hooker ken William Henry Harvey ket immunada a nangipablaak ti pormal a deskripsion ken nagan ti henero, kalapasan ti botaniko a ni James Backhouse manipud iti Inglatera ken Australia.
Agtuboda kadagiti aromatiko a bassit a mula wenno kayo manipud iti iti katayag, nga addaan kadagiti bulong iti  iti kaatiddog ken  iti kaakaba, a naurnos nga agsumbangir iti tunggal maysa kaniada.
Dagiti sebbangan
Naipataud manipud iti autoratibo nga Australian Plant Name Index ken Australian Plant Census manipud idi Hunio 2014. Para kadagiti takson a mangiraman ti saan a naipalawag a sebbangan iti ruar ti Australia, kas pagarigan mabalin nga iti Baro a Guinea, awanan daytoy a listaan—kitaen pay ti henero ti Kania.
Pila, Laguna
Dagiti baranggay
• San Antonio
Liliw
Dagiti baranggay
• Dita
Magdalena, Laguna
Dagiti baranggay
• Ilayang Butnong
Luisiana
Dagiti baranggay
• Santo Tomas
Santa Cruz, Marinduque
Dagiti baranggay
• Tambangan
Boac
Dagiti baranggay
• Poras
Binmaley
Dagiti baranggay
• Nagpalangan
San Pedro, Laguna
Dagiti baranggay
• Nueva
Pila, Laguna
Dagiti baranggay
• San Miguel
• Santa Clara Norte (Poblacion)
Magdalena, Laguna
Dagiti baranggay
• Ilog
Liliw
Dagiti baranggay
• Ibabang Palina
Pila, Laguna
Dagiti baranggay
• Tubuan
Santa Cruz, Marinduque
Dagiti baranggay
• Tawiran
Bayambang
Dagiti baranggay
• M. H. del Pilar
Maika-3 a milenio
Iti konteporanio a pakasaritaan, ti maika-3 a milenio ket paset ti panawen a segun dagiti opisial a taudan, a kas ti Obserbatorio ti Marina ti Estados Unidos, ket nangrugi idi Enero 1, 2001, ken agpatingga intono Disiembre 31, 3000, iti kalendario a Gregoriano. Ni Stephen Jay Gould ket nangisuppiat a saan a mabalin ti mangikeddeng no ti milenio ket nangrugi idi Enero 1, 2000, wenno Enero 1, 2001. Ti Associated Press ket nangireporta a ti maikatlo a milenio ket nangrugi idi Enero 1, 2001, ngem nangireporta pay a dagiti panagrambak idiay Estados Unidos ket saan unay a nakaro idi rugi ti 2001, no maipada idi rugi ti 2000. Daytoy ti makatlo a paset ti panawen iti maysa a sangaribu a tawtawen iti Anno Domini wenno Kadawyan a Panawen.
Lumban
Dagiti baranggay
• kulyon
Nagcarlan
Dagiti baranggay
• Bangcuro
Papiro
thumb|220px|Papiro
San Pedro, Laguna
Dagiti baranggay
• Pacita 2
Papiro
Pakasaritaan
thumb|right|Ti paset ti Ehipsio a [[Libro iti Natay a naisurat iti papiro]] Ti papiro ket immuna a napataud idiay Ehipto ken Akin-abagatan a Sudan manipud idi maikapat a milenio BCE. Ti kasapaan nga arkeolohiko nga ebidensia ket nakali idi 2012-2013 idiay Wadi al-Jarf, ti maysa a taga-ugma nga Ehipsio a pagsangaladan a mabirukan idiay aplaya ti Baybay Nalabbasit. Dagitoy a dokumento ket napetsaan manpud idi ca. 2560-2550 BCE (gibus ti panagturay ni Khufu). Kadagiti umuna a siglo BCE ken CE, dagiti lukot ti papiro ket nakagun-od ti kapada a kas pagsuratan iti porma iti porma iti pergamino, ken naisagana daytoy manipud kadagiti kudil ti ayup.
Santa Cruz, Marinduque
Dagiti baranggay
• Taytay
Rehion ti Arica y Parinacota
Ti Rehion ti Arica y Parinacota (XV Región de Arica y Parinacota ) ket maysa kadagiti 15 nga umuna a pannakabingbingay ti Chile. Daytoy ket makibeddeng iti Peru iti amianan, ti Bolivia iti daya ken ti Rehion ti Tarapacá ti Chile iti abagatan. Daytoy pay ti kabaruan a rehion ti pagilian, napartuat babaen ti Linteg Blng. 20,175. Daytoy ket nagbalin nga operasional idi Oktubre 8, 2007. Ti dati a rehion ti Tarapacá ti Chile ket dati idi a probinsia ti Peru, a sinakup idi ti Chile babaen ti Tulag ti Ancón idi 1883 idi panagpatingga ti Gubat ti Pasipiko, ken kalpasan a naikapet idi 1929 babaen ti Tulag ti Lima.
Glenn Frey
Ni Glenn Lewis Frey (Nobiembre 6, 1948 – Enero 18, 2016) maysa idi nga Amerikano a kumakanta, mannurat ti kanta, produser ken aktor, kaaduan nga ammo a kas kameng ti banda ti rock iti Eagles. Idi las-ud dagiti tawen ti 1970, ni Frey ket nagtoktokar iti gitara iti banda, ken nagtoktokar pay iti piano ken ti teklado. Kaduana idi ni Don Henley, ni Frey ket maysa idi kadagiti kangrunaan a kumakanta iti Eagles; isu ket kimmanta kadagiti mangiyuna a bokal a kas ti "Take It Easy", "Peaceful Easy Feeling", "Tequila Sunrise", "Already Gone", "Lyin' Eyes", "New Kid in Town"ken "Heartache Tonight".
Magdalena, Laguna
Dagiti baranggay
• Malinao
Nagcarlan
Dagiti baranggay
• Banilad
Magdalena, Laguna
Dagiti baranggay
• Maravilla
Majayjay
Dagiti baranggay
• Coralao
Maika-3 a milenio
Daytoy a milenio ket agdama nga agprogprogreso, dagiti dua a dekadana, dagiti napalabas a 2000 a tawtawen ken ti agdama a 2010 a tawtawen, ket suheto ti panangikaskaso dagiti historiador. Ti nabati a paset ti maika-21 a siglo ken dagiti at-atiddog ti ternimona a pagduyosan ket nasuksukimat iti masakbayan a panagad-adal.
Bayambang
Dagiti baranggay
• Macayocayo
Nagcarlan
Dagiti baranggay
• Bayaquitos
Magdalena, Laguna
Dagiti baranggay
• Poblacion
Majayjay
Dagiti baranggay
• Gagalot
• Ibabang Banga
• Ibabang Bayucain
• Ilayang Banga
• Ilayang Bayucain
Binmaley
Dagiti baranggay
• Malindong
Calbayog
Dagiti baranggay
• San Obero (Pob.)
Magdalena, Laguna
Dagiti baranggay
• Sabang
Majayjay
Dagiti baranggay
• Isabang
Bayambang
Dagiti baranggay
• Magsaysay
Magdalena, Laguna
Dagiti baranggay
• Salasad
Maika-3 a milenio
Nadayeg a tattao
Ti tattao iti daytoy a paset ket naurnos segun ti Heoisbangan ti Nagkaykaysa a Pagpagilian.
Magdalena, Laguna
Dagiti baranggay
• Tipunan
Majayjay
Dagiti baranggay
• Malinao
• May-It
Binmaley
Dagiti baranggay
• Manat
Liliw
Dagiti baranggay
• Ibabang San Roque
Bayambang
Dagiti baranggay
• Maigpa
Majayjay
Dagiti baranggay
• Munting Kawayan
Binmaley
Dagiti baranggay
• Naguilayan
Liliw
Dagiti baranggay
• Ibabang Sungi
Binmaley
Dagiti baranggay
• Pallas
Liliw
Dagiti baranggay
• Ibabang Taykin
Binmaley
Dagiti baranggay
• Papagueyan
San Pedro, Laguna
Dagiti baranggay
• Rosario
Calbayog
Dagiti baranggay
• San Alfredo
Liliw
Dagiti baranggay
• Ilayang Palina
Pagsasao a Batak Karo
Ti pagsasao a Batak Karo, tinawtawagan idiay Indonesia a kas Bahasa Karo (pagsasao a Karo), ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio nga insasao babaen dagiti tattao a Karo ti Indonesia. Daytoy ket insasao babaen dagiti agarup a 600,000 a tattao idiay Amianan a Sumatra. Daytoy ket kangrunaan a naisasao idiay Rehensia ti Karo, kadagiti akin-abagatan a parte ti Rehensia ti Deli Serdang ken dagiti akin-amianan a parte ti Rehensia ti Dairi, Amianan a Sumatra, Indonesia. Daytoy ket historikal idi a naisurat nga inus-usar ti alpabeto a Batak a nagtaud manipud iti sinuratan a Brahmi ti taga-ugma nga India babaen dagiti sinuratan ti Pallava ken Daan a Kawi, ngem itan ket bassit laengen ti bilang ti Karo a makasurat ken makaawat iti sinuratan, ken imbes nga inus-usar ti sinuratan a Latin.
Nagcarlan
Dagiti baranggay
• Buboy
Binmaley
Dagiti baranggay
• Parayao
Dominikal a letra
Ti kadawyan a tawen ket naikkan iti agmaymaysa a dominikal a letra, a mangibagbaga no ania a letra ti Dominggo (isu a ti nagan ket, manipud iti Latin dominica para iti Dominggo). Isu a, ti 2011 iket B, a mangibagbaga a dagiti aldaw ti B ket Dominggo. Dagiti bisisesto a tawen ket naikkan kadagiti dua a letra, ti umuna ket mangibagbaga ti dominikal a letra para iti Enero 1 – Pebrero 28 (wenno Pebrero 24, kitaen dita baba), ti maikadua ket mangibagbaga ti dominikal a letra para kadagiti nabati a paset ti tawen.
San Pedro, Laguna
Dagiti baranggay
• Sampaguita Village
Binmaley
Dagiti baranggay
• Poblacion
San Pedro, Laguna
Dagiti baranggay
• San Vicente
Binmaley
Dagiti baranggay
• Pototan
Bayambang
Dagiti baranggay
• Malimpec
Liliw
Dagiti baranggay
• Ilayang San Roque
Pavonia lasiopetala
Ti Pavonia lasiopetala ket ti sebbangan dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Malvaceae nga ammo kadagiti kadawyan a nagan iti Ingles iti Texas swamp-mallow, Wright pavonia, ken rock rose. Daytoy ket patneng iti Texas iti Estados Unidos ken Coahuila ken Nuevo León iti Mehiko.
San Pedro, Laguna
Dagiti baranggay
• San Lorenzo Ruiz
Dominikal a letra
Kadagiti bisiesto a tawen, ti bisiesto nga aldaw ket mabalin wenno mabalin nga awan iti dominikal a letra. Iti kasisigud a Katoliko a bersion ti 1582, ket addaan daytoy, ngem iti Anglikano a bersion ti 1752 ket awan. Ti Katoliko a bersion ket gapuanan ti Pebrero nga addaan kadagiti 29 nga aldaw babaen ti panagdoble ti maikanem nga aldaw sakbay ti 1 Marso, inklusibo, gapu ta ti 24 Pebrero iti kadawyan a tawen ket namarkaan iti "duplex", isu a ti dua a gudua iti nadoble nga aldaw ket addaan iti dominkal a letra iti F.  Ti bersion nga Anglikano ket nagnayon ti maysa nga aldaw iti Pebrero nga awan kadagiti kadawyan a tawen, isu a ti 29 Pebrero ket awan itibukodna a dominikal a letra.
Distrito ti Shikotan, Hokkaido
thumb|200px|Ti lokasion ti Distrito ti Shikotan iti Prepektura ti Nemuro. TI Shikotan (色丹郡) ket ti maysa a nominal a distrito a parte ti Subprepektura ti Nemuro, Hokkaido, Hapon. Daytoy ket sakupenna ti Isla ti Shikotan, a tuntunen babaen ti Hapon ken Rusia. Manipud idi Agosto 15, 1945, daytoy ket addaan iti populasion iti 1,038. Uray no tuntunen ti Hapon, daytoy ket de facto nga administratuen babaen ti Rusia.
Binmaley
Dagiti baranggay
• Sabangan
• Salapingao
Pagsasao a Mandailing
Ti pagsasao a Mandailing wenno Batak Mandailing ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio a naisasao idiay Indonesia, ti akin-amianan nga isla ti Sumatra. Daytoy ket naipangpangruna a naisasao idiay Rehensia ti Mandailing Natal, Rehensia ti Amianan a Padang Lawas, Rehensia ti Padang Lawas, dagiti akindaya a parte ti Rehensia ti Labuhan Batu, Rehensia ti Amianan a Labuhan Batu, Rehensia ti Abagatan a Labuhan Batu ken dagiti akin-amianan a laud a parte ti Probinsia ti Riau. Daytoy ket naisurat babaen ti panagusar ti sinuratan a Latin ngem historikal nga inus-usar ti sinuratan a Batak.
Liliw
Dagiti baranggay
• Ilayang Sungi
• Ilayang Taykin
• Kanlurang Bukal
Pavonia lasiopetala
Daytoy ket perenial a hierba a bassit a mula nga agtubo aginggana iti 4 a kadapan iti katayag. Dagiti agsisinnublat a naurnos a bulong ket rimmagadi wenno napingiran nga igid ken agingganada iti 2.5 a pulgada iti kaatiddog. Dagiti sabong ket addaan kadagiti lima a nalabbasit wenno derosas a petalo ken agsabong manipud iti HUnio aginggana kadagiti panagsusuldong a bulan. Makaawis dagitoy kadagiti hummingbird.
Listaan dagiti siglo
Dagiti panid a nailista dita baba ket aglaon ti pakaammo a maipanggep kadagiti pagduyosan ken dagiti pasamak a naisangayan kadagiti siglo ken dagiti milenio.
Dominikal a letra
Dagiti kas pagarigan
Ti dominikal a letra ti tawen ket mangikeddang kadagiti aldaw ti lawas iti kalendariona:
Majayjay
Dagiti baranggay
• Oobi
Nagcarlan
Dagiti baranggay
• Buenavista
Bayambang
Dagiti baranggay
• Malioer
Liliw
Dagiti baranggay
• Laguan
Distrito ti Shikotan, Hokkaido
Administrasion a Ruso
Administruen ti Rusia ti isla a kas parte ti distrito ti Sakhalin Oblast, ken administruenna amin dagiti dua a purok.
Majayjay
Dagiti baranggay
• Olla
Pagsasao a Mandailing
Dagiti akinruar a silpo
Kamus Mandailing
Pagsasao nga Aplaya a Konjo
Ti Aplaya a Konjo ket ti pagsasao nga Austronesio iti Sulawesi, Indonesia, a maitagikua iti sanga a Makassariko iti subgrupo nga Abagatan a Sulawesi. Daytoy ket naisasao iti igid ti pantar iti abagatan akindaya a suli ti Abagatan a Sulawesi kadagiti rehensia ti Sinjai, Bulukumbaken Bantaeng. Daytoy ket asideg a kabagian iti, ngem maiduma manpud iti Tangkig a Konjo, a maitagikua met iti sasao a Makassariko.
Nagcarlan
Dagiti baranggay
• Bukal
Rami Malek
Ni Rami Said Malek ( ; رامي سعيد مالك; ) ket maysa nga Amerikano nga aktor. Ti nakaammuan a papelna ket ti maysa a hacker iti kompiuter a ni Elliot Alderson iti serye ti telebision ti USA Network iti Mr. Robot (2015–agdama), a nakaawatanna kadagiti nadumaduma a pammadayaw, a mairaman ti 2016 Gunguna ti Primetime Emmy para iti Kalaingan nga Aktor iti Serye ti Drama. Idi 2018, inladawanna ni Freddie Mercury iti biopiko iti Bohemian Rhapsody, a nakaawatanna kadagiti pammadayaw ken nangabak kadagiti nadumaduma a gunguna, a mairaman ti Gunguna ti Akademia, Gunguna ti Nabalitokan a Globo, Gunguna ti Screen Actors Guild, ken ti Gunguna ti ti Pelikula ti Akademia ti Britania para iti kalaingan nga aktor. Isu ti immuna nga aktor iti Ehipsio a kaputotan a nangabak iti Gunguna ti Akademia para iti Kalaingan nga Aktor.
San Pedro, Laguna
Dagiti baranggay
• Sto. Niño
Calbayog
Dagiti baranggay
• Sigo
Pavonia lasiopetala
Adu kadagiti ayup a mangan iti daytoy a mula, a mairaman dagiti dingoen. Daytoy ket mainayon kadagiti laok ti bukel tapno manatengan dagiti pagaraban iti patneng a sakupna.
Distrito ti Shibetoro, Hokkaido
Iti Hapon, ti Distrito ti Shibetoro (蘂取郡) ket mangibagbaga iti rehion a suppitaan ti Rusia ken Hapon, nga agdama nga inadministro babaen ti Rusia. Babaen ti panangidasig ti Hapon, daytoy ket maitagikua iti Subprepektura ti Nemuro, Hokkaidō, Hapon. Ti Rawis Kamuiwakka (Ruso: Rawis Koritskiy) ket ti akin-amianan unay a punto babaen ti panagtunton ti Hapon.
Liliw
Dagiti baranggay
• Rizal (Poblacion)
Majayjay
Dagiti baranggay
• Origuel (Poblacion)
Boac
Dagiti baranggay
• Puting Buhangin
Pagsasao nga Amto
Ti pagsasao nga Amto (ammo pay a kas Ki) ket ti maysa a pagsasao nga Amto–Musan a naisasao idiay Probinsia ti Sandaun ti Papua Baro a Guinea kadagiti Distrito ti Amanab ken Rocky Peak, iti abagatan ti Karayan Akinngato a Sepik, kadagiti sabangan ti Karayan Left May idiay Karayan Samaia. Adda dagiti dua a purok, ti Amto ken Habiyon.
San Pedro, Laguna
Dagiti baranggay
• United Better Living
Pagsasao a Batak Simalungun
Ti pagsasao a Batak Simalungun, wenno Simalungun, ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio ti Sumatra. Daytoy ket nangruna a naisasao idiay Rehensia ti Simalungun ken Pematang Siantar, Amianan a Sumatra, Indonesia.
Nagcarlan
Dagiti baranggay
• Bunga
Bayambang
Dagiti baranggay
• Managos
Binmaley
Dagiti baranggay
• San Isidro Norte
Bayambang
Dagiti baranggay
• Manambong Norte
Agathisanthemum
Ti Agathisanthemum ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket impalawag babaen ni Johann Friedrich Klotzsch idi 1861. Mabirukan daytoy iti tropikal ken akin-abagatan nga Aprika, iti Comoros ken Madagascar.
Nagcarlan
Dagiti baranggay
• Cabuyew
Amphiasma
Ti Amphiasma ket ti henero dagiti 7 a sebbangan dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae. Daytoy ket implawag babaen ni Cornelis Bremekamp idi 1952. Mabirukan ti henero manipud iti akin-abagatan a Tanzania aginggana iti Namibia.
Nagcarlan
Dagiti baranggay
• Kanluran Kabubuhayan
• Silangan Kabubuhayan
Calbayog
Dagiti baranggay
• Sinantan
Bayambang
Dagiti baranggay
• Manambong Parte
Majayjay
Dagiti baranggay
• Panalaban
Binmaley
Dagiti baranggay
• San Isidro Sur
Umuna a milenio
Ti umuna a milenio ket paset ti panawen a nangrugi idi Enero 1, AD 1, ken nagpatingga idi Disiembre 31, AD 1000, iti Kalendario a Huliano.
Calbayog
Dagiti baranggay
• Simidman Occidental
• Simidman Oriental
Umuna a milenio
manipud ti agarup a 170 aginggana iti 300 a riwriw, ngem adda met dagiti nadumaduma a karkuloy; ti maysa a karkulo ket mangisingasing nga iti kinaagpayso ti populasion ti lubong ket bimmassit manipud 400 a riwriw a tattao iti 250 a riwriw a tattao.
Pagsasao a Kopar
Ti pagsasao a Kopar ket ti pagsasao nga Akinbaba a Sepik a naisasao idiay Papua Baro a Guinea.
Nagcarlan
Dagiti baranggay
• Labangan
Boac
Dagiti baranggay
• Sabong
Pagsasao a Batak Toba
T pagsasao a Batak Toba ket ti pagsasao nga Austronesio a naisasao idiay probinsia ti Amianan a Sumatra iti Indonesia. Daytoy ket paset ti grupo dagiti pagsasao a tinawtawagan iti "Batak". Adda dagiti agarup a 2,000,000 nga agsasao a tattao a Batak Toba, nga agtateng iti daya, laud ken abagatan ti Danaw Toba. Historikal daytoy a naisurat iti sinuratan a Batak, ngem ti kaaduan nga inus-usar itan a panagsurat ket ti sinuratan a Latin.
Antirhea
Pannakaiwarwaras
Dagiti sebbangan ti Antirhea ket mabirukan iti:
Umuna a milenio
Idiay Europa ken Mediteraneo, ti umuna a milenio ket panawen idi ti nalatak a transision. Ti maika-2 a siglo ket nakakita ti kapigsa ti Romano nga Imperio, ken sinaruno babaen ti nagin-inut a pannakapaay idi las-ud ti panawen ti Naladaw nga Kina-ugma, ti ilalatak ti Kristianidad ken dagiti Nalatak Migrasion. Ti maikadua a gudua ti milenio ketket nailaslasin a kas ti Nasapa a Tengnga a Panpanawen idiay Europa, ken minarkaan babaen ti panagpadakkel ti Viking iti laud, ti ilalatak ti Bisantino nga Imperio iti daya, ken babaen dagiti Islamiko a parukma  kadagiti amin a paset ti Asideg a Daya, Amianan nga Aprika ken ti peninsula ti Iberio, ken nagpatingga iti Islamiko a Nabalitokan a Panawen (700–1200 AD).
Calbayog
Dagiti baranggay
• Tambalan
Umuna a milenio
Idiay Daya nga Asia, ti umuna a milenio ket panawen pay idi dagiti nalatak a panagpabaro ti kultura, ken naindayegan ti pannakaiwaras ti Budismo iti Daya nga Asia. Idiay Tsina, ti Han a Dinastia ket sinukatan babaen ti Jin a Dinastia ken kalpasanna ti Tang a Dinastia aginggana idi maika-10 a siglo ket nakakitita kadagiti pannakaisinsina iti paset ti panawen Dagiti Lima a Dinastia ken dagiti Sangapulo a Pagarian. Idiay Hapon, ti nakaro nga iya-adu ti populasion ken sinaruno ti panagusar kadagiti landok a ramramit babaen dagiti mannalon a nagpaadu ti produktibidad dagiti apitda. Naipatakder Ti korte Yamatot. Ti Indiano a subkontinente ket nabingbingay idi kadagiti nadumaduma a pagarian kadagiti amin a paset ti milenio.
Calbayog
Dagiti baranggay
• Talahiban