cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dagiti karakter ti Universal Character Set
Ti bersion ti Unicode a 5.2.0, 246,943 (22.2%) iti dagitoy a pupuntos ti kodigo ket naipatudonanen, a mairaman dagiti 107,361 (9.6%) a karakter nga addaan ti linaon, 137,468 (12.3%) ti nailasin para iti pribado a panag-usar, 2,048 para iti UTF-16 ken 66 ti nainaganan a saan a karakter, ken 867,169 (77.8%) ti nabati a saan a naipatudonan.
Oiwake, Hokkaido
Ti Oiwake (追分町) ket ti maysa idi nga ili a mabirukan iti Distrito ti Yūfutsu (Iburi), Subprepektura ti Iburi, Hokkaido, Hapon.
Manipud iti 2005, ti ili ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 3,981 ken ti densidad ti populasion iti 48.24 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 82.52 km².
Idi Marso 27, 2006, naitipon ti Oiwake iti ili ti Hayakita (manipud pay iti Distrito ti Yufutsu (Iburi)) tapno mapartuat iti maysa a baro nga ili ti Abira.
Lafayette, California
Ti Lafayette ket siudad iti estado ti California, Estados Unidos. Segun ti senso ti Estados Unidos idi 2010, ti populasion ket 23,893.
Concepción, Chile
Ti Concepción ket ti siudad idiay Chile ken ti komuna a tagikua ti metropolitano a lugar ti Kalatakan a Concepción, daytoy ket maysa kadagiti kadakkelan nga urbano a konurbasion iti Chile. Daytoy ket addaan iti adu nga imakto iti domestiko a panagtagilako gapu ta pasey daytoy ti rehion nga agraman ti kaaduan nga industrialia iti pagilian ken iti politika, daytoy ket addaan iti maikadua a kaaduan kadagiti representatibo iti Nailian a Kongreso ti Chile. Ti lokasionna ket tinawtawagan iti Zona Centro Sur (Sona ti Tengnga nga Abagatan), iti heograpiko a sentro ti pagilian, ken daytoy ti kapitolio ti probinsia ti Concepción ken Rehion ti VIII Bío Bío.
Ti Kalatakan a Concepción (Gran Concepción, mairaman ti Talcahuano, San Pedro de la Paz, Hualpén, Chiguayante, Penco, Tomé, Lota, Coronel, Hualqui ken Concepción) ket isu ti maikadua a kadakkelan a konurbasion iti pagilian, ken addaan daytoy dagiti 945,650 nga agtatang (senso idi 2012). No iti agmaymaysa, daytoy ti maika-11 a kadakkelan a komuna iti pagilian, nga agraman iti populasion iti 229,665.
Pakasaritaan
thumb|left|Plaza de la Independencia, ti Plaza de Armas ti Concepción, idi 1910
Ti Concepción ket binagon idi babaen ni Pedro de Valdivia idi 1550 iti amianan ti Karayan Bío Bío, iti lugar nga ammo itan a kas Penco. Iti dayta a panawen ti naganna idi ket Concepción del Nuevo Extremo. Ti baro a pagtaengan ti Concepción ket bassit laeng idi a kilkilometro iti amianan ti La Frontera (Ti Prontera), ti pagbeddengan a pagbaetan ti teritorio ti Espania ken ti daga ti Mapuche, ti maysa nga atniko a grupo ti Amerikano nga Indiano a nagtultuloy a nawaya manipud kadagiti tawen ti 1870. Ti pagtaengan ket pormal nabigbig babaen dagiti turay ti Espaniol a kas maysa nga ili kalpasan ti dua a tawen babaen ti naarian a bilin. Daytoy ket naikkan iti eskudo nga agdama pay laeng a maus-usar ita nga aldaw.
Unicode
Ti Unicode (Nagkaykaysa a kodigo) ket maysa a pangibilangan a Teknikal a pagalagadan para iti maitunos a panagisaup iti panagkodigo ti karakter ken panagtengngel iti testo ti karakter kadagiti kaaduan a sistema ti panagsurat iti sangalubongan. Naipatarubo a naisilpo iti Sangalubongan nga Agasmang ti Karakter a pagalagadan ken naipablaak iti porma a libro a kas iti Ti Pagaladagan ti Nagkaykaysa a Kodigo (The Unicode Standard), ti kinaudi a bersion ti nagkaykaysa a kodigo ket addaan kadagiti 109,000 a karakter a nakasakup kadagiti 93 a sinuratan.
Alaminos
Ti Alaminos ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Santa Teresita, Cagayan
Dagiti baranggay
Ti ili ti Santa Teresita ket nabingbingay a politikal iti 13 a barbaranggay.
• Alucao
• Buyun
• Centro East (Poblacion)
• Dungeg
• Luga
• Masi
• Mission
• Simpatuyo
• Villa
• Aridawen
Pagsasao nga Adzera
Ti pagsasao nga Adzera (mailetra pay a kas Atzera, Azera, Atsera, Acira) ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio nga insasao babaen dagiti agarup a 30,000 a tattao idiay Probinsia ti Morobe, Papua Baro a Guinea.
Santa Teresita, Cagayan
Dagiti baranggay
• Caniugan
Girardota
Ti Girardota ket ti maysa nga ili ken munisipalidad iti Departamento ti Antioquia, Colombia. Ti Girardota ket parte ti Ti Lugar ti Metropolitano ti Ginget Aburrá.
Mangpatpatarus
Ti Mangpatpatarus wenno Mammatmatarus (Interpreter) ket programa iti kompiuter.
Pag-ong
Dagiti pag-ong ket reptilia ti super-urnos ti Chelonia. Kaaduan kadagitoy ket nakabaklay ti tulang wenno kalkallaniog nga aggapu ti paragpagda a maaramatda a pangikanawa. Ti sao a pag-ong ket masansan a mausar kadagiti pag-ong nga aggigian iti danum ti baybay (pawikan) wenno kadagiti danum-tamnay a kas iti karayan (maawagan ti terrapin). Mainayon pay dagiti tortoise a nairuam ti namaga a daga.
Dagiti pag-ong iti baybay wenno pawikan ket agbibiagen ti lubong iti nasuroken a 100 riwriw a tawtawen, maysa kadagiti kadaanan nga ay-ayup iti lubong. Linabsanda iti ipapatay dagiti dinosauro ket addada a biag agingga iti agdama, ngem aganay a 300 a sebbangan laengen ti mabatbati gapu iti nadaras a pannakadadael ti pagnanaedanda ken gapu iti sobra a pannakaanupda.
Pannakaipalawag
Iyiklog dagiti pawikan dagiti daikda iti namaga nga kadaratan.
Itagüí
Ti Itagüí ket ti maysa a siudad ti Colombia a mabirukan iti abagatan ti Ginget ti Aburrá iti Departamento ti Antioquia. Ti Itagüí ket parte ti Ti Lugar ti Metropolitano ti Ginget Aburrá.
Envigado
Ti Envigado ket ti maysa nga ili iti abagatan a daya ti Medellin, Colombia a tagikua ti departamento ti Antioquia.
Daytoy ket mabirukan iti akin-abagatan a rehion ti Ginget ti Aburrá ken parte daytot ti Ti Lugar ti Metropolitano ti Ginget Aburrá. Daytoy ket beddengan iti amianan babaen ti El Poblado, Medellín, iti abagatan babaen ti Sabaneta, iti daya babaen ti El Retiro ken Caldas, ken iti laud babaen ti Itagüí.
Uray ita nga aldaw, ti Ginget ti Aburrá ket addaan iti maysa kadagiti kababaan a gatad ti panagpapatay iti Colombia, 6 iti tunggal maysa a 100,000 a tattao, daytoy ket agdama pay laeng a mabigbig a kas ti ili ni Pablo Escobar ken ti cartel ti Medellin.
1999 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ilokano
Ababa a sarita
Benneg ti Cebuano
Ababa a sarita
Benneg ti Hiligaynon
Ababa a sarita
Benneg ti Filipino (Tagalog)
Nobela
San Fernando, La Union
Ti Siudad ti San Fernando ket ti kakaisuna a siudad iti probinsia ti La Union. Malaksid pay a kapitolio ti probinsia, agpapaay pay ti siudad a kas rehional a kapitolio ti Rehion ti Ilocos (Rehion I). Ti Siudad ti San Fernando ti sentro iti probinsia no maipanggep iti pinansia, politika ken ekonomia. Kaaduan nga agnaed ti siudad ket Ilokano.
1999 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Filipino (Tagalog)
Ababa a sarita
San Fernando, La Union
Ti Siudad ti San Fernando ket maysa a primera klase a siudad ti Filipinas, naikuyog iti umuna a distrito ti La Union.
La Estrella, Antioquia
Ti La Estrella ket ti maysa nga ili ken munisipalidad iti Departamento ti Antioquia, Colombia. Ti La Estrella ket parte ti Ti Lugar ti Metropolitano ti Ginget Aburrá.
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
Ti Siudad ti San Fernando ket nabingbingay iti 59 a barbaranggay.
1999 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Filipino (Tagalog)
Daniw
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
• Abut
1999 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Filipino (Tagalog)
Ababa a sarita para iti ubbing
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
• Apaleng
1999 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Filipino (Tagalog)
Salaysay
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
• Bacsil
1999 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Filipino (Tagalog)
Drama
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
• Bangbangolan
1999 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Filipino (Tagalog)
Maysa-a-parang a drama
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
• Bangcusay
1999 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Filipino (Tagalog)
Drama a pangtelebision
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
• Baranggay I (Pob.)
• Baranggay II (Pob.)
1999 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Nobela
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
• Baranggay III (Pob.)
1999 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Ababa a sarita
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
• Baraoas
1999 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Ababa a sarita para iti ubbing
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
• Biday
Xbox 360
Iti Xbox 360 ket isu iti maikadua a video game console nga aramid iti Microsoft.
1999 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Salaysay
Burauen
Ti Burauen ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Leyte iti Filipinas.
1999 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Drama Umuna: "Original Grace" ni Elsa M. Coscolluela Maikadua: "Halakata, Ms. D" ni Jhoanna Lynn B. Cruz Maikatlo: "Legend of the Cross" ni Ametta Suarez Taguchi
Burauen
Dagiti baranggay
Ti Burauen ket politikal a nabingbingay iti 77 a barbaranggay.
1999 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Maysa-a-parang a drama
Burauen
Dagiti baranggay
• Abuyogon
1999 Pammadayaw a Palanca
Salaysay a pang-agtutubo
Ingles
Burauen
Dagiti baranggay
• Anonang
• Aradog
• Balao
• Baletson
• Balorinay
• Bobon
• Buenavista
• Buri
• Caanislagan
• Cadahunan
• Cagangon
• Calsadahay
• Candag-on
• Cansiboy
• Catagbacan
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
• Birunget
Pagsasao a Watut
Ti pagsasao a Watut ket ti kompleks a pagsasao ti pagsasao nga Austronesio a naisasao idiay akin-amianan a Papua Baro a Guinea. Dagiti dialekto ket mairaman ti Maralinan, Silisili, Unank, Maralangko, ken Danggal.
Burauen
Dagiti baranggay
• Poblacion District II
• Poblacion District III
2001 Pammadayaw a Palanca
Dagiti nangabak iti Pammadayaw a Pakalaglagipan kenni Don Carlos Palanca para iti Literatura iti tawen 2001 (puesto, titulo ti nangabak nga obra, nagan ti autor).
Benneg ti Ilokano
Ababa a sarita
Benneg ti Cebuano
Ababa a sarita
Benneg ti Hiligaynon
Ababa a sarita
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
• Bungro
Villaverde, Nueva Vizcaya
Ti Villaverde ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Nueva Vizcaya iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti ili ti Villaverde ket nabingbingay a politikal iti 9 a barbaranggay.
2001 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Filipino (Tagalog)
Ababa a sarita
Villaverde, Nueva Vizcaya
Dagiti baranggay
• Ibung
• Cabuluan
Burauen
Dagiti baranggay
• Poblacion District IV
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
• Cabaroan (Negro)
Lonchitis
Ti Lonchitis ket ti maysa a neotropikal a henero dagiti pako. Daytoy ti kaikaisuna a henero iti pamilia ti Lonchitidaceae. Ti Lonchitis ket dati a naikabil iti Dennstaedtiaceae, ken kalpasanna naiyakar iti Lindsaeaceae, sakbay a naikabil iti bukodna a pamilia.
Villaverde, Nueva Vizcaya
Dagiti baranggay
• Nagbitin
Lonchitis
Dagiti homonimo
Ti Lonchitis ket maysa pay nga ilihitimado a nagan para iti henero dagiti orkidia, a dagiti sebbanganna ket mairaman ti:
Estonia
Ti Estonia (Eesti), opisial a ti Republika ti Estonia (Eesti Vabariik), ket maysa nga estado idiay Baltiko a rehion iti Akin-amianan nga Europa. Bineddengan daytoy babaen ti Golpo iti Pinlandia, iti laud babaen ti Baybay Baltiko, iti abagatan babaen ti Letonia (343 km), ken ti daya babaen ti Danaw Peipsi ken ti Pederasio ti Rusia (338.6 km). Ti ballasiw ti Baybay Baltiko ket naisanglad ti Suésia iti laud ken Pinlandia iti amianan. Ti teritorio iti Estonia ket sumakop ti, ken naimpluensiaan babaen ti natimbeng a klima ti panawen. Dagiti Estonio ket maysa da a Tattao a Pines, ken ti opisial a pagsasao ket ti Estonio, ken asideg a kabagian ti Pinlandes.
Villaverde, Nueva Vizcaya
Dagiti baranggay
• Ocapon
Estonia
thumb|Ti Estonia idi 2021
Burauen
Dagiti baranggay
• Poblacion District V
2001 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Filipino (Tagalog)
Daniw
Burauen
Dagiti baranggay
• Poblacion District VI
Villaverde, Nueva Vizcaya
Dagiti baranggay
• Pieza
2001 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Filipino (Tagalog)
Ababa a sarita para iti ubbing
Burauen
Dagiti baranggay
• Poblacion District VIII
2001 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Filipino (Tagalog)
Salaysay
Burauen
Dagiti baranggay
• Poblacion District IX
2001 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Filipino (Tagalog)
Piksion iti masakbayan
Burauen
Dagiti baranggay
• Dumalag
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
• Calabugao
Sabaneta, Antioquia
Ti Sabaneta ket ti maysa a munisipalidad ti Colombia, a mabirukan idiay Ginget ti Aburrá iti Departamento ti Antioquia. Daytoy ket mabeddengan iti amianan babaen dagiti munisipalidad ti La Estrella, Itagüí ken Envigado, iti daya babaen ti munisipalidad ti Envigado, iti abagatan babaen ti munisipalidad ti Caldas, ken iti laud babaen ti munisipalidad ti La Estrella.
Burauen
Dagiti baranggay
• Ilihan
Sabaneta, Antioquia
Daytoy ti kabassitan a munisipalidad iti Colombia, nga agraman laeng iti 15 km². Daytoy ket ammo a kas ti Municipio Modelo de Colombia ("Modelo a Munisipalidad ti Colombia") wenno ti Vallecito de Encanto ("Napintas a bassit a Ginget").
Burauen
Dagiti baranggay
• Esperanza
2001 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Filipino (Tagalog)
Drama
Burauen
Dagiti baranggay
• Gitabla
Villaverde, Nueva Vizcaya
Dagiti baranggay
• Poblacion (Turod)
Sasao a Grass
Ti sasao a Grass ammo pay a kas sasao a Keram ket ti bassit a pamilia dagiti nalawag nga agkakabagian a pagsasao,
2001 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Filipino (Tagalog)
Drama pangtelebision
Drama pangpelikula
Benneg ti Ingles
Ababa a sarita
Sasao a Grass
Ibagbaga ni Laycock (1973) a ti Banaro ket leksiko a managbaliw, ken isu nga ingrupona iti pamilia a Grass iti nangatngato nga agpang iti stock a Grass, ti puesto nga inawat babaen ni Pawley (2005). Ti pannakainayon ti Kambot ket saanen a maawat.
2001 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Daniw
Villaverde, Nueva Vizcaya
Dagiti baranggay
• Bintawan Norte
2001 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Ababa a sarita para iti ubbing
Burauen
Dagiti baranggay
• Hapunan
2001 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Salaysay
Drama
Maysa-a-parang a drama
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
• Camansi
Ehipto
{{Infobox Pagilian {{transl|ar|DIN|Ǧumhūriyyat Maṣr al-ʿArabiyyah}} a.{{note|offlang}} Literaria nga Arabiko ket isu laeng ti opisial a pagsasao. Ehipsio nga Arabiko ket isu ti nailain maisasao. Dadduma pay dagiti dialekto ken minoridad a pagsasao ket maususar iti rehional. b.{{note|Tantawi}} De facto interim a daulo ti estado. c.{{note|density}} Ti densidad ket naibatay iti 2006 a bilang ti populasion. Ti buang ti matematika ken ti agpayso a densidad ket ti kinapudno a 98% dagiti Ehipsio ket agtaeng iti 3% iti teritorio. }}
Sibutad
Ti Sibutad ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Norte iti Filipinas.
Burauen
Dagiti baranggay
• Hibonawan
Ehipto
Ti Ehipto, {{{lang-ar|مِصر}} Miṣr, مَصر Maṣr, Ⲭⲏⲙⲓ Khēmi), opisial a ti Arabo a Republika iti Ehipto, Arabiko: , ket maysa a pagilian a nangruna idiay Amianan nga Aprika, nga adda iti Sinai a Peninsula a mangbukel ti maysa a daga a rangtay idiay Abagatan a laud nga Asia. Ti Ehipto ngarud ket maysa a transkontinental a pagilian, ken maysa a nangruna a bileg idiay Aprika, ti Mediteraneo a Labneng, ti Tengnga a Daya ken ti Muslim a lubong. Mangsakop daytoy ti kalawa iti agarup a , ti Ehipto ket nabeddengan babaen ti Baybay Mediteraneo iti amianan, ti Gaza Strip ken Israel iti amianan a daya, ti Baybay Nalabbaga iti daya, ti Sudan iti abagatan ken ti Libya iti laud.
Burauen
Dagiti baranggay
• Hugpa East
Sibutad
Dagiti baranggay
Ti Sibutad ket nabennebenneg iti 16 a barbaranggay.
Sasao a Grass
Ti pamilia a Grass ket kadawyan a maidasig kadagiti sasao a Ramu iti akin-amianan a Papua Baro a Guinea. Nupay kasta, pagsisinaen daytoy babaen ti Glottolog, a tilaeng Abu (Adora) ken Gorovu ti nabati a naikuyog (iti sanga nga "Agoan", ken naibati a saan a naidasig ti Banaro.
Ehipto
Ti Ehipto ket maysa kadagiti kaaduan ti populasion a pagilian idiay Aprika ken ti Tengnga a Daya. Kaaduan kadagiti agarup a 81 a riwriw a tattaona ket agtaeng iti igid iti Karayan Nilo, iti kalawa ti agarup a, a daytoy laeng ti mabirukan a mataltalon a daga. Dagiti dakkel a lugar iti Desierto ti Sahara ket bassit laeng dagiti agtaeng. Agarup a kagudua kadagiti agtaeng iti Ehipto ket adda kadagiti urbano a luglugar, a kaaduan ket maiwarwaras iti ballasiw kadagiti napusek ti populasion a sentro iti kalatakan a Cairo, Alexandria ken dagiti daduma pay a kangrunaan a siudad idiay Nile a Delta.
Burauen
Dagiti baranggay
• Hugpa West
Sibutad
Dagiti baranggay
• Bagacay
Ehipto
Dagiti momumento idiay Ehipto a kas ti Giza a piramida a patakder ken ti bukodna a Nalatak nga Espinghe ket pinatakder babaen ti bukodna a taga-ugma a sibilisasion. Dagiti bukodna a taga-ugma a nadadael, a kas dagiti Memphis, Thebes, ken Karnak ken ti Tanap dagiti Ari iti ruar ti Luxor, ket naimudingan a pakipatengngaan iti arkeolohiko a panagadadal. Ti turismo nga industria ken ti Baybay Nalabbaga a Riviera ket pagtrabahuan dagiti agarup a 12% nga Ehipsio.
Ti ekonomia ti Ehipto ket maysa kadagiti nakadumduma iti Tengnga a Daya, nga adda kadagiti paset a kas ti turismo, agrikultura, industria ken serbisio a gangani nga agpapada ti lessaad dagiti pinataudan.
Santo Niño, Cagayan
Ti Santo Niño ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Cagayan iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti ili ti Santo Niño ket nabingbingay a politikal iti 31 a barbaranggay.
Sibutad
Dagiti baranggay
• Calilic
Santo Niño, Cagayan
Dagiti baranggay
• Abariongan Ruar
Aix-en-Provence
Ti Aix-en-Provence (Probensal Ositano: Ais de Provença iti kadawyan a klasiko, wenno Ais de Prouvènço iti kadawyan a Mistralian, ), wenno ti laeng Aix ("Ex", mediebal Ositano Aics), ket maysa a siudad a komuna idiay akin-abagatan a Pransia,nga adda ti 30 km ti amianan iti Marseille. Daytoy ket rehion iti Provence-Alpes-Côte d'Azur, idiay departamen to iti Bouches-du-Rhône, a daytoy ket maysa a subprepektura. Ti populasion ti Aix ket agarup a 143,000. Dagiti agtataeng ket natawtawaganda a kas dagiti Aixois wenno, ti saan a naamammoan unay a kas dagiti, Aquisextains.
Pakasaritaan
thumb|left|Rue Espariat idiay Aix-en-Provence.
Ti Aix (Aquae Sextiae) ket nabangon idi 123 BC babaen ti Romano a konsul a ni Sextius Calvinus, nga isu ket nangited ti naganna kadagiti ubbogna, kalpasan ti panakadadael ti kaarrubana a Gallic nga oppidum idiay Entremont. Idi 102 BC ti kaarrubaanna ket lugar idi ti Gubat iti Aquae Sextiae idi dagiti Romano babaen ni Gaius Marius ket inabakna ti Cimbri ken dagiti Teutones, nga adda dagiti adu anagpakamatay kadagiti natiliw a babbabi, a naibagbaga kadagiti Romano a sarsarita iti Hermaniko a kinatured.
Idi maika-4 a siglo AD daytoy ket nagbalin a metropolis iti Narbonensis Secunda. Daytoy ket sainakupan dagiti Bisigodo idi 477. Iti simmaruno a siglo, ti ili ket inul-ulit a sinamsam babaen dagiti Pranko ken dagiti Lombard, ket sinakupan dagidi Saraseno idi 731 ken babaen ni Charles Martel idi 737. Ti Aix, idi las-ud ti Tengnga a Panawen ket isu idi ti kapitolio ti Provence, ken saan a nakabut ti mabalin a kinarang-ayna aginggan idi kalpasan ti maika-12 a siglo, nga idi, babaen dagiti kamara ti Aragon ken Anjou, daytoy ket nagbalian ng aartistiko a sentro ken tugaw ti panagadal.
Ti Aix ket naipan idiay balangat ti Pransia ken amin a pase ti Provence idi 1487, ken idi 1501 ni Luis XII ket nangibangon idiay ti parlamento iti Provence, a daytoy ket adda aginggana idi 1789. Idi maika-17 ken 18 a sigsiglo, ti ili ket tugaw idi ti Intendansia iti Provence.
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
• Canaoay
Santo Niño, Cagayan
Dagiti baranggay
• Abariongan Uneg
Aix-en-Provence
Pakasaritaan
Ti agdama nga arkeolohiko a panagkalkali idiay Ville des Tours, ti maysa a mediebal a suburbio iti Aix, ket nakakalida kadagiti tidda iti maysa a romano nga ampiteatro.
Burauen
Dagiti baranggay
• Calao
Ehipto
Idi kasapaan ti 2011, ti Ehipto ken napan iti maysa a rebolusion, a nagbanagan ti pannakaikkat ni Presidente Hosni Mubarak kalpasan ti gangani a 30 tawtawen a nagturay.
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
• Carlatan
Burauen
Dagiti baranggay
• Kaparasanan
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
• Catbangen
Burauen
Dagiti baranggay
• Laguiwan
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
• Dallangayan Este
Ehipto
Ti panagbutos ti Presidente ket naiskediul iti Mayo 2012.
Alleins
Ti Alleins ket maysa nga ili ken komuna ti Bouches-du-Rhône a departamento idiay akin-abagatn a Pransia a rehion ti Provence-Alpes-Côte d'Azur.
Ehipto
Nagnagan
Ti nagan nga Ehipto ket naala manipud ti taga-ugma a Griego Aígyptos (Αἴγυπτος), babaen ti Tengnga a Pranses nga Egypte ken Latin Aegyptus. Daytoy ket naipakita iti nasapa a Griego a Linear B a tabtableta a kas ti 𐁁𐀓𐀠𐀴𐀍 a-ku-pi-ti-yo. Ti panaginagan nga aigýpti-, aigýptios ket binulod idi ti Koptiko a kas ti gyptios, kyptios, ken manipud diay iti Arabiko a kas ti قبطي qubṭī, a naipasubli a naporma iti قبة qubṭ, nga iti Ingles a Copt. Dagiti Griego a porma ket binulod manipud ti Naladaw nga Ehipto (Amarna) Hikuptah "Memphis", ti pannakadadael ti nasapsapa a Ehipsio a nagan a Hwt-ka-Ptah (ḥwt-kꜣ-ptḥ), a kayatna a sawen ket "pagtaengan ti ka (kararua) ni Ptah", ti nagan ti templo iti dios a ni Ptah idiay Memphis. Ni Strabo ket nangibaga ti nagtaudan ti nagan manipud ti folk nga etimolohia nga iti Aígyptos (Αἴγυπτος) ket nagbalin a kas ti kompuesto manipud ti Aigaiou huptiōs (Aἰγαίου ὑπτίως), a kayatna a sawen ket "ti baab ti Egeo".
2001 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Piksion iti masakbayan
Santo Niño, Cagayan
Dagiti baranggay
• Balanni
Sibutad
Dagiti baranggay
• Calube
Ehipto
Nagnagan
Ti Miṣr ket isu ti Literario nga Arabiko ken ti moderno nga opisial a nagan ti Ehipto, bayat a ti Maṣr  ket isu ti sapasap a pannakabalikas iti Ehipsio nga Arabiko. Ti nagan ket manipud ti Semitiko a punganayan, a dagus a kognado kadagiti sabali a Semitiko a balikas para iti Ehipto a kas ti Hebreo (Mitzráyim), a literal a kayatna a saoen ket "dagiti dua nga ilet" (ti pannakaibasar ti dinastiko a panagsinsina ti ngato ken baba nga Ehipto). Ti balikas ket kasisigud a nangibagbaga ti "metropolis" wenno "sibilisasion" ket ti kayatna a sawen ket "pagilian", wenno "prontera-daga".
2001 Pammadayaw a Palanca
Salaysay a pang-agtutubo
Ingles
Filipino (Tagalog)
Alpabeto a Buhid
Ti Buhid, ket maysa a patneng a sistema ti panagsurat ti Brahmiko iti Filipinas, nga asideg a maikabagian iti Baybayin, ken inus-usar tatta nga aldaw babaen kadagiti tattao a Mangyan iti panagsuratda iti pagsasaoda iti Buhid.
Alleins
Ti Alleins ket paset ti komunidad ti Agglopole Provence. Dagiti agtatataeng ket tinawtawagan a kas dagiti Alleinsois.
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
• Dallangayan Oeste
Burauen
Dagiti baranggay
• Libas
Alpabeto a Buhid
Unicode
Ti Unicode para iti Buhid ket U+1740 ... U+175F. Maris a dapo ti naipatuldo kadagiti saan a nainaganan a punpunto a kodigo.
1998 Pammadayaw a Palanca
Dagiti nangabak iti Pammadayaw a Pakalaglagipan ken Don Carlos Palanca para iti Literatura iti tawen 1998 (puesto, titulo ti nangabak nga obra, nagan ti autor).
Benneg ti Ilokano
Ababa a sarita
Benneg ti Cebuano
Ababa a sarita
Benneg ti Hiligaynon
Ababa a sarita
Benneg ti Pilipino
Ababa a sarita
Alleins
Pakasritaan
Idi Abril 1545, idi las-ud ti gubgubat iti relihion, ti Alleins ket indamdamesan idi babaen dagiti tropa ti Paulin de la Garde babaen ti bilin ni Jean Maynier, ti mangituray iti Oppede, a daulo ti Parlamento iti Aix.
1998 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Pilipino
Daniw
Alleins
Klima
Ti tabla dita baba ket mangipakpakita kadagiti temperatura ken panagtudtudo para iti paset ti panawen ti 1971-2000 :
Karayan Amasona
thumb|upright=1.1|Tumtumpaw a purok ti Amasona, Iquitos.
1998 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Pilipino
Ababa a sarita para iti ubbing
Burauen
Dagiti baranggay
• Limburan
Karayan Amasona
Ti Karayan Amasona (Espaniol ken Amazonas) iti Abagatan nga Amerika ket isu ti maikadua a kaatiddogan a karayan iti lubong ken ti kadakkelan babaen ti panagayus ti danum iti natimbengan a panagayus a dakdakel ngem ti urayno itipon dagiti pito a sumaruno a kadakkelan a karayan (saan a mairaman ti Madeira ken Rio Negro, a dagitoy ket tributario ti Amasona). Ti Amasona, nga adda ti kadakkelan a pagayusan a labneng iti lubong, ti agarup a, a daytoy ket mangidagup para iti agarup a maysa a panglima ti dagup a panagayus ti karayan iti lubong.
Burauen
Dagiti baranggay
• Logsongan
• Maabab
• Maghubas
• Mahagnao
Santo Niño, Cagayan
Dagiti baranggay
• Cabayo
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
• Dalumpinas Este
• Dalumpinas Oeste
• Ilocanos Sur
Santo Niño, Cagayan
Dagiti baranggay
• Calapangan
Karayan Amasona
Kadagiti kangatuan a pakagay-atanna, ti ngato ti nagsasabtan ti Karayan Negro, ti Amasona ket tinawtawagan a Solimões idiay Brasil; nupay kasta, idiay Peru, Colombia ken Ecuador, ken dagiti pay dadduma nga agsasao ti Espaniol a lubong, daytoy a karayan ket sapasap a tinawtawagan ti Amasona idiay agpababa a pagayusanna manipud iti nagsasabtan ti karayan Marañón ken Ucayali idiay Peru. Ti karayan Ucayali-Apurímac a sistema ket naipanunotan a kas ti kangrunaan a taudan ti Amasona.
Sibutad
Dagiti baranggay
• Delapa
Alpabeto a Hanunó'o
Ti Hanunó’o ket maysa kadagiti patneng a sinuratan iti Filipinas ken inus-usar babaen ti tattao a Mangyan iti abagatan a Mindoro iti panagsuratda ti Pagsasao a Hanunó’o. Daytoy ket maysa nga abugida a nagtaud manipud kadagiti sinuratan nga Indio, nga asideg a makaibagian iti Baybayin, ken nalatak iti pannakaisuratna nga agpatakder ken agpangato a maisurat, nga ad-adu ngem agpababa a kas dagiti amin a sinuratan (yantangay daytoy ket basbasaen a naka-ilad manipud ti kanigid a mapan iti kanawan). Kadawyan daytoy a naisurat iti kawayan babaen ti panagusar ti buneng. Ti kaadduan nga ammo a kadagiti naisurat a Hanunó'o ket agdama laeng, ngamin ket nalaka a madadael ti kawayan. Yantangay narigat met a masurotan dagiti pakasaritaan iti daytoy a sinuratan.
Capoocan
Ti Capoocan ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Leyte iti Filipinas.
Burauen
Dagiti baranggay
• Malabca
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
• Lingsat
Burauen
Dagiti baranggay
• Malaguinabot
Sibutad
Dagiti baranggay
• Kanim
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
• Mameltac
Capoocan
Dagiti baranggay
Ti Capoocan ket politikal a nabingbingay iti 21 a barbaranggay.
Santo Niño, Cagayan
Dagiti baranggay
• Calassitan
Allauch
Ti Allauch (Alaug iti Oksitano; ) ket maysa a komuna ti Pransia a naisanglad idiay daya iti Marseille idiay departmento ti Bouches-du-Rhône idiay Provence-Alpes-Côte d'Azur a rehion ti Pransia. Dagiti agtataeng ditoy ket tinawtawagan a kas dagiti Allaudians.
Lokasion
Ti Allauch ket maysa nga administratibo a sentro ti kanton ti Bouches-du-Rhône. Daytoy ket paset ti communauté urbaine Marseille Provence Métropole. Adda dagiti agarup a 19,057 nga agtataeng manipud ti 2006 a senso. Daytoy ket adda ti kaadayo a 12 km manipud ti sentro ti Marseille, ken 35 km manipud idiay Aix-en-Provence.
Pannakaplano ti siudad
Ti Allauch a Purok, ti naipakasaritaan a sentro ti komuna, ket aglaon laeng ti bassit a paset ti populasion ti siudad (2,594 in 2006). Dagiti sabali a kaaduan nga urbanoa kaarubana wenno sentro ti purok ket: ti Logis-Neuf (7,224 nga agtataeng), La Pounche (3 360 nga agtataeng), Fontvieille, Pié d'Autry.
Nupay kasta, iti kinapudno dagiti urbano nga ungto ti Allauch ket makitiponda ti Marseille ken Plan-de-Cuques.
1998 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Pilipino
Salaysay
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
• Masicong
• Nagyubuyuban
Karayan Amasona
Ti kalawa ti Amasona ket naidumadumaan ti nagbaetan ti a iti ababaw nga agpang, ngem daytoy ket dumakdakkel iti las-ud ti nabasa a tiempo iti  wenno ad-adu pay. Ti karayan ket sumrek ti Taaw Atlantiko iti nalawa a estuario ti agarup a a kalawa. Ti sabangan ti kangrunaan a sanga ket. Gapu kadagiti nawatiwat a rukrukodna, daytoy ket sagpaminsan a makunkuna a Ti Karayan Baybay. Ti immuna a rangtay ti karayan Amasona a sistema (idiay rabaw ti Rio Negro) ket nalukatan idi 10 Oktubre 2010. Daytoy ket adda idiay ruar ti Manaus.
Capoocan
Dagiti baranggay
• Balucanad
• Balud
Sibutad
Dagiti baranggay
• Libay
Karayan Amasona
Lugar a pagayusan ti danum
Ti Labneng Amasona, ti kadakkelan iti lubong, ket sakupenna ti agarup a 30% iti Abagatan nga Amerika, ti maysa a kalawa iti agarup a. Daytoy ket maatianan manipud iti laud a mapan iti daya, manipud idiay Iquitos idiay Peru aginggana kadagiti dalan ti ballasiw ti Brasil aginggana idiay Atlantiko. Daytoy ket agala kadagiti danumna manipud iti 5 a gradgrado nga amianan ti latitud aginggana ti 20 a gradgrado nga abagatan ti latitud. Dagiti kaadaywan a taudanna ket mabirukn idiay inter-Andino a banak, nga asideg laeng manipud iti Taaw Pasipiko.
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
• Namtutan
Capoocan
Dagiti baranggay
• Balugo
Santo Niño, Cagayan
Dagiti baranggay
• Campo
Capoocan
Dagiti baranggay
• Cabul-an
• Gayad
• Culasian
• Guinadiongan
• Lemon
• Libertad
• Manloy
Sigrid Undset
Ni Sigrid Undset (20 Mayo 1882 – 10 Hunio 1949) ket maysa idi a Norwego a nobelista a nagunggunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 1928.
Karayan Amasona
Lugar a pagayusan ti danum
Ti Karayan Amasona ken dagiti tributariona ket nailaslasin babaen dagiti nawatiwat a kabakiran a lugar nga agbalin a malayusan iti tinawen a panagtutudo. Iti tinawen ti karayan ket umadalem ti ad-adu ngem, a manglaylayus kadagiti nakapalikmut a kabakiran, a tinawtawagan ti várzea ("nalayus a kabakbakiran"). Dagiti nalayusan a kabakiran ti Amasona ket dagiti kaaduan a kas pagarigan iti daytoy a pagtaengan a kita iti lubong. Iti katimbengan ti panawen ti kalgaw, ti daga ket nasakupan ti danum, bayat nga iti nabasa a panawen, ti nalayusan a lugar ti Labeng Amasona ket ngumatngato ti.
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
• Narra Este
Karayan Amasona
Lugar a pagayusan ti danum
Ti kaadu ti danum nga ibbatan ti Amasona idiay Taaw Atlantiko ket adu unay: aginggana iti iti panawen ti katuduan, nga adda ti katimbengan ti  manipud idi 1973 agingana idi 1990. Ti Amasona ket karebbengan para iti agarup a 20% ti nasadiwa a danum iti Daga a sumsumrek iti taaw. Ti karayan ket agidurduron iti adu a pluma ti nasadiwa a danum iti taaw. Ti pluma ket ti kaatiddogna ken baetan ti  a kalawa. Ti nasadiwa a danum, a nalaglag-an, ket agayus ti rabaw ti danum ti baybay, a mangnawnaw ti kaapgad ken mangbalbaliw ti maris ti rabaw ti taaw iti kalaw ti lugar iti. Para kadagiti napalabas a siglo dagiti barko ket nagirepreportada a ti nasadiwa a danum idiay asideg ti sabangan ti Amasona nga adayo a makitkita manipud iti daga ket nangipagpagarupda a daytoy ket ti taaw.
Ti Atlantiko ket adda ti makaanay nga allon ken enerhia ti atab a mangawit ti kaaduan kadagiti sedimento ti Amasona a mapan idiay baybay, isu nga ti Amasona ket saan nga agpayso a mangporma iti maysa a delta. Dagiti nalatak a delta iti lubong ket nasalsalakniban amin a bagbagi ti danum, bayat a ti Amasona ket dagus a maatianan kadagiti nagulo nga Atlantiko.
Santo Niño, Cagayan
Dagiti baranggay
• Centro Norte (Poblacion)
Capoocan
Dagiti baranggay
• Nauguisan
Santo Niño, Cagayan
Dagiti baranggay
• Centro Sur (Poblacion)
Quezon, Nueva Vizcaya
Ti Quezon ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Nueva Vizcaya iti Filipinas.
Sigrid Undset
Ni Undset ket naipasngay idiay Kalundborg, Dinamarka, ngem ti pamiliana ket immalis da idiay Norwéga idi agtawen isuna ti dua. Idi 1924, binaliwanna ti relihion na iti Romano Katoliko. Pimmanaw isuna iti Norwéga a napan idiay Estado sUnidos idi 1940 gapu ti panagsuppiat na iti Nasi nga Almenia ken ti Aleman a panagsakup, ngem nagsubli met laeng kalpasan ti Maikadu a Sangalubongan a Gubat idi 1945.
Karayan Amasona
Lugar a pagayusan ti danum
Adda ti masna a panagtitipon a baetan ti Amasona ken dagiti labneng ti Orinoco, ti nakunkuna a kanal Casiquiare. Ti Casiquiare ket maysa a karayan a distributario ti akin ngato nga Orinoco, nga agayayus nga agpa-abagatan idiay Rio Negro, a daytoy met ket agayus idiay Amasona. Ti Casiquiare ket isu ti kadakelan a karayan iti planeta a makisilpo kadagiti dua a kangrunaan a sistema ti karayan, ti nakunkuna a panagsangsanga.
Sasao a Tamolan
Ti sasao a Tamolan ket ti bassit a pamilia dagiti nalawag nga agkakabagian a pagsasao, Kadawyanda a maidasig kadagiti sasao a Ramu iti akin-amianan a Papua Baro a Guinea.
Burauen
Dagiti baranggay
• Matin-ao
Pagsasao a Duwet
Ti pagsasao a Duwet, ammo pay a kas Guwot wenno Waing, ket ti maysa nga agbalbaliw a kameng ti subgrupo ti Busu iti sasao nga Akinbaba a Markham iti Probinsia ti Morobe, Papua Baro a Guinea. Ti Duwet ket insasao babaen dagiti agarup a 400 a tattao ken agparparang a nakaro a naimpluensiaan babaen ti kaarubana a pagsasao a Nabak (tinawtawagan pay iti Wain) iti Papuano a sasao a Trans–Baro a Guinea.
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
• Pacpaco
Boracay
Ti Boracay ket maysa a bassit nga isla idiay Filipinas nga agarup a mabirukan iti 315 km nga abagatan ti Manila ken 2 km iti amianan a laud nga ungto ti Isla ti Panay iti Akinlaud a rehion ti Visayas iti Filipinas. Ti Isla ti Boracay ket dagiti aplayana ket nakagun-od kadagiti adu a gunguna manipud kadagiti nadumaduma a ppagipablaakan ti panagbanniaga ket dagiti ahensia. Ti isla ket buklen dagiti barbaranggay ti Manoc-Manoc, Balabag, ken Yapak iti ili ti Malay, probinsia ti Aklan. Ti isla ket tinartaripato babaen ti Turay ti Turismo ti Filipinas ken ti gobierno ti probinsia ti Aklan. Malaksid pay kadagiti puraw nga aplayana, Ti Boracay ket naidayegan pay a kas maysa kadagiti kasayatan a mabisita a pagaliwaksayan iti lubong. Daytoy ket agbalbalin payen a maysa kadagiti kasayaatan a mabisita para iti kinatalna ket rabii a paspasamak.
Allauch
Pannakaplano ti siudad
Ti Allauch ket naisina manipud ti urbano nga ungto ti Mimet babaen ti masiko iti l'Étoile, a pagbanagan daytoy ti nasken a dumalan idiay Peypin tapno makapan manipud idiay Allouch a mapan idiay Cadolive ken ti Mimet. Awan ti dalan a dagus a mangikapet ti Allauch a Purok idiay Aubagne ken Roquevaire gaputa dagitoy ket naisinsinada babaen dagiti adu a kilometro ti masna a turod iti Garlaban isu a nasken a liklikan daytoy.
Quezon, Nueva Vizcaya
Dagiti baranggay
Ti ili ti Quezon ket nabingbingay a politikal iti 12 a barbaranggay.
Sibutad
Dagiti baranggay
• Magsaysay
Sigrid Undset
Ti kalatakan nga obrana ket ti Kristin Lavransdatter, maysa a trilohia a maipanggep ti biag idiay Eskandinabia iti Tengnga a Panawen a nangiladawan ti biag ti maysa a babai manipud iti panakaipasngay agingganan ti ipupusay. Daytoy a libro ket naipablaak manipud idi 1920 aginggana idi 1922 iti tallo a tomo. Ni Undset ket nagunggunaan ti Premio Nobel iti Literatura para iti daytoy a trilohia, ken ti uppat a tomes nga obrana a maipanggep kenni Olav Audunssøn a naamamuan a Ti Agturay iti Hestviken a tetralohia, a naipablaak idi 1925 ken 1927.
Santo Niño, Cagayan
Dagiti baranggay
• Dungao
Capoocan
Dagiti baranggay
• Pinamopoan
Boracay
Idi 2012, ti Boracay ket nagungunaan ti kasayaatan nga isla iti lubong manipud ti sangalubongan a magasin ti panagbanniaga ti Travel + Leisure.
Allauch
Pannakaplano ti siudad
Ti amin a daya a bangir ti komuna ket buklen dagiti kabakiran a masiko.
Quezon, Nueva Vizcaya
Dagiti baranggay
• Aurora
Sibutad
Dagiti baranggay
• Marapong
• Minlasag
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
• Pagdalagan
Sibuco
Ti Sibuco ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Norte iti Filipinas.
Santo Niño, Cagayan
Dagiti baranggay
• Lattac
Boracay
Sakbay ti kolonia a paset ti panawen
Ti Isla ti Boracay Island ket maysa idin a natagtagitao a lugar sakbay idi simmangpet dagiti Kastila idiay Filipinas. Naamammuan idi daytoy babaen dagiti Iberio a konkistador a kas ti Buracay. Iti panawen a pannakaiyasideg kadagiti Europeano, ti Buracay ket addaan idi iti sangagasot a tattao a nagtataeng, a nagtaltalon iti bagas iti dayta nga isla, ken nagtartrakenda pay kadagiti kalding tapno manayonan ti matgedanda.
Burauen
Dagiti baranggay
• Moguing
Quezon, Nueva Vizcaya
Dagiti baranggay
• Baresbes
1998 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Pilipino
Drama
1997 Pammadayaw a Palanca
Dagiti nangabak iti Pammadayaw a Pakalaglagipan kenni Don Carlos Palanca para iti Literatura iti tawen 1997 (puesto, titulo ti nangabak nga obra, nagan ti autor).
Santo Niño, Cagayan
Dagiti baranggay
• Lipatan
Allauch
Klima
Ti Allauch ket addaan ti Mediteraneo a klima nga agtudtudo ti Septiembre aginggana ti Mayo ken nadam-eg ken nalamiis iti Oktubre-Nobiembre. Ti kalgaw ket napudot ken namaga.
Karayan Amasona
Dagiti taudan
thumb|left|Ti Amasona ket agtaud manipud iti derraas Apacheta iti [[Arequipa idiay Nevado Mismi, a namarkaan laeng babaen ti kayo a krus.]] thumb|right|upright=1.15|Ti taudan ti Amasona
1998 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Pilipino
Drama pangtelebision
Capoocan
Dagiti baranggay
• Poblacion Zone I
1998 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Ababa a sarita
Daniw
1997 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ilokano
Ababa a sarita
Alfonso Castañeda
Ti Alfonso Castañeda ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Nueva Vizcaya iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti ili ti Alfonso Castañeda ket nabingbingay a politikal iti 6 a barbaranggay.
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
• Pagdaraoan
Allauch
Klima
Ti tabla dita baba ket mangipakita kadagiti temperatura ken panagtudtudo para iti paset ti panawen ti 1971 - 2000:
Populasion
500px
1998 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Ababa a sarita para iti ubbing
1997 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Cebuano
Ababa a sarita
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
• Pagudpud
Santo Niño, Cagayan
Dagiti baranggay
• Lubo
Capoocan
Dagiti baranggay
• Poblacion Zone II
1951 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Filipino (Tagalog)
Ababa a sarita
Sibutad
Dagiti baranggay
• Oyan
1998 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Drama
Maysa-a-parang a drama
Salaysay a pang-agtutubo
Ingles
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
• Pao Norte
Karayan Amasona
Dagiti taudan
Ti Karayan Amasona ket addaan kadagiti serye ti sistema ti karayan idiay Colombia, Ecuador ken Peru, ken adda kadagitoy ket agayus idiay Marañón ken Ucayali, ken dagiti dadduma ket dagus nga idiay maitutop nga Amasona. Dagiti dadduma pay ket mairaman dagiti sumaganad a karayan: Putumayo, Caquetá, Vaupés, Guainía, Morona, Pastaza, Nucuray, Urituyacu, Chambira, Tigre, Nanay, Napo, ken Huallaga.
Burauen
Dagiti baranggay
• Paghudlan
Blotiella
Ti Blotiella ket ti henero dagiti pako iti pamilia ti Dennstaedtiaceae a naipalawag a kas maysa a henero idi 1962. Nanaganan idi ti heneroa kas pammadayaw ken ni Marie Laure Tardieu-Blot.
Sibutad
Dagiti baranggay
• Poblacion (Sibutad)
1998 Pammadayaw a Palanca
Salaysay a pang-agtutubo
Filipino
Solano, Nueva Vizcaya
Ti Solano ket maysa a primera klase nga ili iti probinsia ti Nueva Vizcaya iti Filipinas.
Sibutad
Dagiti baranggay
• Sawang
Solano, Nueva Vizcaya
Dagiti baranggay
Ti ili ti Solano ket nabingbingay a politikal iti 22 a barbaranggay.
Sibutad
Dagiti baranggay
• Sibuloc
Solano, Nueva Vizcaya
Dagiti baranggay
• Aggub
Sibutad
Dagiti baranggay
• Sinipay
Premio Nobel iti Kappia
Ti Premio Nobel iti Kappia ket maysa a pammadayaw a maibalbalangat a tinawen iti maysa a tao manipud iti ania man a pagilian a nakaparnuay wenno nangged para iti panagkakappia dagiti nasion, iti panangkissay wenno panangikkat kadagiti militaria, ken iti panangitag-ay iti kinatalna. Ti pammadayaw ket maited a tinawen idiay Oslo, Norway, saan nga iti Estokolmo, Sweden a kas iti dadduma a Premio Nobel. Dagiti mangpili kadagiti mapadayawan ket madutokan iti Parliamento ti Norway, a ti mangidadaulo ita ket ni Dr. Ole Danbolt Mjøs.
Santo Niño, Cagayan
Dagiti baranggay
• Mabitbitnong
Pagsasao a Labu
Ti pagsasao a Labu (tinawtawag iti Hapa babaen dagiti mangisasao) ket ti maysa a pagsasao nga Austronesio nga insasao babaen dagiti 1,600 a tattao (1989) kadagiti tallo a nadadaan a purok ken ti maysa a baro iti ballasiw ti Karayan Markham manipud iti Lae iti Probinsia ti Morobe, Papua Baro a Guinea.
1997 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Hiligaynon
Ababa a sarita
Jake Zyrus
Ni Charmaine Clarice Relucio Pempengco ( idiay Siudad ti Cabuyao, Laguna, Filipinas), kaaduan nga ammo babaen ti nagan a Jake Zyrus, ket Filipina a kumakanta a nagsikat babaen ti YouTube. Kinunkuna idi babaen ni Oprah Winfrey a kas "ti katalentuan nga ubing a babai iti lubong", immuna isuna a nangipablaak ti internasional nga album ti estudio ti Charice idi 2010. Ti album ket napan a maika-8 iti Billboard 200, ken ngaramid kenni Charice ti immuna a taga-Asia a solo a kumakanta iti pakasaritaan nga addaan iti Top 10 iti chart ti album ti Billboard 200.
Noveleta
Ti Noveleta ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Cavite iti Filipinas.
Premio Nobel iti Kappia
Listaan dagiti napadayawan iti Premio Nobel iti Kappia
Listaan iti Premio Nobel iti Kappia manipud idi 1901.
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
• Pao Sur
Solano, Nueva Vizcaya
Dagiti baranggay
• Bangar
• Bascaran
Santo Niño, Cagayan
Dagiti baranggay
• Mapitac
Burauen
Dagiti baranggay
• Paitan
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
• Parian
Solano, Nueva Vizcaya
Dagiti baranggay
• Dadap
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
• Pias
Karayan Amasona
Dagiti taudan
Kalpasan ti pagsasabtan idiay Apurímac ken Ucayali, ti karayan ket panawann ti lugar ti Andes ken palikmutan daytoy babaen ti tanap ti layus. Manipud ti daytoy a puntos aginggana idiay Marañón, iti agarup a, dagiti kabakiran a bangkag ket asideg iti danum ken napauten a malayus sakbay a ti karayan ket makaabot iti kangatuan a gatad iti layusna. Dagaiti ababa a bangkag ti karayan ket lapdan laeng dagiti bassit a turod, ken ti karayan ket sumrek iti dakkel a katuduan a bakir ti Amasona.
Noveleta
Dagiti baranggay
Ti Noveleta ket nabingbingay a politikal iti 16 barbaranggay.
1997 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Pilipino
Ababa a sarita
Sibuco
Dagiti baranggay
Ti Sibuco ket nabennebenneg iti 28 a barbaranggay.
Capoocan
Dagiti baranggay
• Potot
Solano, Nueva Vizcaya
Dagiti baranggay
• Lactawan
Noveleta
Dagiti baranggay
• Magdiwang
Burauen
Dagiti baranggay
• Pangdan
Karayan Amasona
Dagiti taudan
Dagiti sistema ti karayan ken dagiti tanap ti layus idiay Brasil, Peru, Ecuador, Colombia ken Venezuela, a dagiti danumda ket agayus idiay Solimões ken dagiti tributarioda, ket tinawtawagan iti "Akinngato nga Amasona". Ti maitutop a Karayan nga Amasona ket kaaduan nga agayus babaen ti Brasil ken Peru. Daytoy ket paset ti pagbeddengan a nagbatean ti Colombia ken Perú, ken addaan kadagiti tribuario nga umabot idiay Venezuela, Colombia, Ecuador, ken Bolivia.
Quezon, Nueva Vizcaya
Dagiti baranggay
• Buliwao
Noveleta
Dagiti baranggay
• Poblacion
1997 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Pilipino
Daniw
Santo Niño, Cagayan
Dagiti baranggay
• Masical
Quezon, Nueva Vizcaya
Dagiti baranggay
• Bonifacio
Sibuco
Dagiti baranggay
• Anongan
Quezon, Nueva Vizcaya
Dagiti baranggay
• Calaocan
Noveleta
Dagiti baranggay
• Salcedo I
Karayan Amasona
Panaglayus
thumb|Ti ladawan nga ala ti satelite ti [[NASA iti nalayus a paset ti karayan]]
Santo Niño, Cagayan
Dagiti baranggay
• Matalao
Pagsasao a Mari (Probinsia ti Madang)
Ti pagsasao a Mari, wenno Hop, ket ti bassit a pagsasao nga Austronesio a naisasao idiay Probinsia ti Madang, Papua Baro a Guinea.
Solano, Nueva Vizcaya
Dagiti baranggay
• Osmeña
Sibuco
Dagiti baranggay
• Basak
1997 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Pilipino
Ababa a sarita para iti ubbing
Quezon, Nueva Vizcaya
Dagiti baranggay
• Caliat (Poblacion)
• Darubba
• Maddiangat
• Nalubbunan
• Runruno
• Maasin
Noveleta
Dagiti baranggay
• San Antonio I
Santo Niño, Cagayan
Dagiti baranggay
• Nag-uma(Nagbayugan)
Quezon, Nueva Vizcaya
Dagiti baranggay
• Dagupan
Sibuco
Dagiti baranggay
• Bongalao
Sibutad
Dagiti baranggay
• Sipaloc
Nailangitan daydiay a rabii
Kinurdit
{| class="wikitable" ! Bersion iti Ilocano
Noveleta
Dagiti baranggay
• San Juan I
1951 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Ababa a sarita
Burauen
Dagiti baranggay
• Patag
Santo Niño, Cagayan
Dagiti baranggay
• Namuccayan
• Niug Norte
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
• Puspus
Noveleta
Dagiti baranggay
• San Rafael I
Solano, Nueva Vizcaya
Dagiti baranggay
• Poblacion North
Burauen
Dagiti baranggay
• Patong
Noveleta
Dagiti baranggay
• San Rafael II
Capoocan
Dagiti baranggay
• San Joaquin
Sibuco
Dagiti baranggay
• Cabbunan
Solano, Nueva Vizcaya
Dagiti baranggay
• Quezon
• Quirino
• San Juan
• San Luis
• Tucal
Burauen
Dagiti baranggay
• Pawa
Noveleta
Dagiti baranggay
• San Jose I
Sibuco
Dagiti baranggay
• Cawit-cawit
Solano, Nueva Vizcaya
Dagiti baranggay
• Uddiawan
Noveleta
Dagiti baranggay
• Santa Rosa I
Sibuco
Dagiti baranggay
• Culaguan
1997 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Pilipino
Salaysay
Tampilisan
Ti Tampilisan ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga del Norte iti Filipinas.
Solano, Nueva Vizcaya
Dagiti baranggay
• Wacal
Capoocan
Dagiti baranggay
• Santo Niño
Karayan Amasona
Panaglayus
Saan amin dagiti tributario ti Amasona ket aglayus iti agpapada a tiempo iti tinawen. Adu kadagiti sanga ket mangrugi nga aglayus iti Nobiembre ket mabalin nga agtuloy nga aglayus aginggana iti Hunio. Ti panaglayus ti Rio Negro ket mangrugi iti Pebrero wenno maysa ket mangrugi a umababaw iti Hunio. Ti Karayan Madeira ket aglayus ken umababaw kadagiti nasapsapa a bulan ngem dagiti dadduma iti Amasona.
Santo Niño, Cagayan
Dagiti baranggay
• Niug Sur
Sibuco
Dagiti baranggay
• Cusipan
• Dinulan
Tampilisan
Dagiti baranggay
Ti Tampilisan ket nabennebenneg iti 20 a barbaranggay.
Sibuco
Dagiti baranggay
• Kamarangan
Ambaguio
Ti Ambaguio ket maysa a maika-5 a klase nga ili iti probinsia ti Nueva Vizcaya iti Filipinas.
Burauen
Dagiti baranggay
• Roxas
Santo Niño, Cagayan
Dagiti baranggay
• Palusao
• San Manuel
San Fernando, La Union
Dagiti baranggay
• Sacyud
Santo Niño, Cagayan
Dagiti baranggay
• San Roque
2005 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ilokano
Ababa a sarita
1997 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Pilipino
Drama
2005 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Cebuano
Ababa a sarita
Solano, Nueva Vizcaya
Dagiti baranggay
• Bagahabag