cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bosnia ken Herzegovina
Ti Bosnia ken Herzegovina (Bosnio, Kroata, Serbio: Bosna i Hercegovina / Босна и Херцеговина ), sagpaminsan pay a tinawtawagan iti Bosnia-Herzegovina (BiH), ken, iti ababa, masansan nga impormal nga ammo a kas Bosnia, ket ti pagilian idiay Akin-abagatan a daya nga Europa a mabirukan idiay Peninsula Balkano. Ti kapitoliona ket ti Sarajevo ken isu pay ti kadakkelan a siudadna. Bineddengan babaen ti Kroasia iti amianan, laud, ken abagatan; ti Serbia iti daya; ti Montenegro iti abagatan a daya; ken ti Baybay Adriatiko iti abagatan, ken agraman daytoy iti aplaya iti a kaatiddog a mangpalikmut ti siudad ti Neum. Kabambantayan ti langa ti daga ti tengnga ken akindaya a kaunegan ti ti heograpia ti pagilian, iti amianan laud ket katurodan bassit, ken ti amianan a daya ket kaaduan a nadalumpinas a daga. Ti kaunegan a daga ket dakdakkel a rehion ken addaan iti moderado a kontinental a klima, nga addaan kadagiti napudot a kalgaw ken dagiti nalamiis ken nakaro iti niebe a panaglalam-ek. Ti akin-abagatan nga ungto ti pagilian ket addaan iti Mediteraneo a klima ken naranas a topograpia.
Pagsasao a Kiai
Dagiti nagan
Ti sabali pay a naganna ket Fortsenal. Tinawtawagan dagiti agsasao iti pagsasaoda iti na vara kiai. Ti Fortsenal (Vorozenale) ket maysa kadagiti purok a pagtaengan dagiti agsasao.
Lingsat Alas
Ti Lingsat Alas ket mangsina iti Lombok ken Sumbawa, dagiti dua nga isla ti Indonesia iti probinsia ti Laud a Nusa Tenggara.
Astronomia
Inpranalabbasit nga astronomia
Ti inpranalabbasit nga astronomia ket mangipanggep ti pannakaduktal ken panagusig iti inpranalabbasit a radiasion (kaatiddog dagiti allon nga atatiddog ngem ti nalabbasit a lawag). Malaksid iti kaatiddog dagiti allon nga asideg ti makitkita a lawag, ti inpranalabbasit a radiason ket nakaro a masagsagepsep babaen ti tangatang, ken ti tangatang ket agpataud kadagiti adu a sengngaw ti inpranalabbasit. Iti gapuna daytoy, dagiti oberbatorio ti inpranalabbasit ket nasken a mabirukan iti nangato, namaga a luglugar wenno iti limbang. Ti inpranalabbaga nga espektro ket nasayaat kadagiti panagadadalkadagiti banag a nalamiis unay nga agrangarang ti makitkita a lawag, a kasla dagiti planeta ken dagiti sirkumestelar ar disko. Dagiti at-atiddog nga atiddog nga allon ti inpranalabbasit ket mabalinda pay a serrekan dagiti ulep ti tapok a manglapped ti makitkita a lawag, a mangipalubos ti panagpalpaliiw kadagiti ubbing a bituen kadagiti molekular nga ulep ken dagiti bugas dagiti ariwanas. Adda dagiti molekula ket napigsada nga agraniag iti inpranalabbasit. Daytoy ket mabalin nga usaren ti panagadal ti kimika idiay limbang; ken ti naisangsangayan mabalin daytoy nga agbduktal ti danum kadagiti bandus.
Lingsat Alas
Ti lingsat ket rinagtayan babaen ti daga aginggana idi agarup a 14,000 tawen sakbay iti agdama idi ngimmato ti lessaad ti baybay iti agarup a 75 metro iti baba iti agdama a lesaad iti baybay, saan akas ti Lingsat Lombok ken ti Lingsat Alor a nagtultuloy nga addaan kadagiti bawang ti danum uray idi las-ud ti Naudi a Glasial Maximum, iti tunggal maysa  patingga ti agatiddog iti 400a milia nga isla a mairaman iti agdama nga aldaw a Lombok, Sumbawa, Komodo, Flores, Solor, Adonara, ken Lembata. thumb|260px|Namarisan iti impraroho a buya ti Bulkan [[Rinjani iti Isla Lombok, Mayo 1992. Mabirukan ti Lingsat Lombok ken Bali iti ngato, ti Lingsat Alas ken Isla Sumbawa iti baba.]]
Astronomia
Optikal nga astronomia
thumb|Ti [[Subaru a Teleskopio (kanigid) ken Keck nga Obserbatorio (tengnga) diay Mauna Kea, dagitoy dua ket kas pagarigan ti obserbatorio nga agtigtignay iti asideg ti inpranalabbaga ken makitkita nga atiddog ti allon. Ti NASA a Pasdek ti Inpranalabbasit a Teleskopio (kanawan) ket maysa a kas pagarigan ti teleskopio nga agtigtignay laeng iti asideg ti inpranalabbaga ken makitkita nga katiddog ti allon.]]
San Dionisio, Iloilo
Dagiti baranggay
• Siempreviva
Pagsasao a Kiai
Dagiti nagibasaran
[[Kategoria:Sasao nga Amianan a Vanuatu]
1982
Ti 1982 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Biernes iti kalendario a Gregoriano.
Enero
thumb|140px|[[Eddie Redmayne]] thumb|140px|[[Katerina, Dukesa ti Cambridge]]
Pototan
Dagiti baranggay
• Polot-an
1982
Hunio
thumb|140px|[[Prinsipe Guillermo, Duke ti Cambridge]]
San Dionisio, Iloilo
Dagiti baranggay
• Sua
• Talo-ato
• Tamangi
• Tiabas
• Tuble
1982
Pimmusay
thumb|right|140px|[[Henry Fonda]] thumb|140px|[[Grace Kelly]] thumb|right|140px|[[Ingrid Bergman]]
Astronomia
Optikal nga astronomia
Iti naipakasaritaan, ti optikal nga astronomia, ken natawtawagan pay a kas ti makitkita a lawag nga astronomia, ket isu ti kadaanan a porma iti astronomia. Dagiti optikal a ladawan ket kasisigud a nainladawan babaen ti ima. Idi naladaw a maika-19 a sigllo ken kaaduan ti maika-20 a siglo, dagiti ladawan ket naar-aramid nga inus-usar ti potograpiko nga aruaten. Dagiti moderno a ladawan ket naar-aramid iti panagusar kadagiti dihital a panagiduktalan, a naisangsangayan kadagiti panagiduktalan nga agus-usar ti nakargaan-nasilpuan nga aparato (CCDs). Nupay ti makitkita a lawag ket gumay-at manipud ti agarup a 4000 Å aginggana ti 7000 Å (400 nm aginggana ti 700 nm), ti isu met laeng ng aruaten a maus-usar kadagitoy a kaatiddog ti allon ket maus-usar a panagpalpaliiw kadagiti asideg-bioleta ken asideg-inpranalabbasit a radiasion.
1979
Ti 1979 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Lunes iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra G).
Astronomia
Ultrabioleta nga astronomia
Ti ultrabioleta nga astronomia ket sapasap a maus-usar a mangitudo kadagiti panagpalpaliiw iti ultrabioleta a kaatiddog ti allon a nagbaetan ti agarup a 100 ken 3200 Å (10 aginggana ti 320 nm). Dagiti lawag iti daytoy a kaatiddog ti allon ket masagepsep babaen ti tangatang ti Daga, isu nga dagiti panagpalpaliiw kadagitoy a kaatiddog ti allon ket nasken a maaramid manipud kadagiti nangato a tangatang wenno manipud ti limbang. Ti ultrabioleta nga astronomia ket nasaysayaat a maitutop ti panagadal ti pudot a radiasion ken dagiti espektral a sengngaw dagiti linia manipud kadagiti napudot nga asul a bituen (dagiti OB a bituen) a dagitoy ket naraniag unay iti daytoy nga allon ti banda. Daytoy ket mangiraman kadagiti asul a bituen kadagiti sabsabali nga ariwanas, a pinunpuntaan dagiti nadumaduma nga ultrabioleta a pangsuksukisok. Dagiti sabsabali a banag a kadawyan a napalpaliiw iti ultrabioleta a lawag ket mairaman dagiti planetario a nebulosa, dagiti supernova a tidda, ken dagiti aktibo a galaktiko a katengngaan. Nupay kasta, ti ultrabioleta a lawag ket nalaka masagepsep babaen ti interestelar a tapok, isu a nasken ti husto a panag-paisu kadagiti ultrabioleta a panagrukod.
1979
Marso
thumb|right|140px|[[Adam Levine]]
Pototan
Dagiti baranggay
• Purog
1979
Enero
thumb|140px|[[Nelson Rockefeller]] thumb|right|140px|[[Mary Pickford]]
Pototan
Dagiti baranggay
• Rumbang
• San Jose Ward (Pob.)
• Sinuagan
• Tuburan
• Tumcon Ilaya
• Tumcon Ilaud
• Ubang
• Zarrague
Fukagawa, Hokkaido
Ti Fukagawa (深川市) ket ti maysa a siudad a mabirukan iti Subprepektura ti Sorachi, Hokkaido, Hapon.
Manipud idi Marso 31, 2018, ti siudad ket addaan iti nakarkulo a populasion iti 20,992, ken ti densidad ti populasion iti 40 a tattao tunggal maysa a km². Ti dagup a kalawa ket 529.12 km². Ti Fukagawa ket bassit ngem napintas a siudad nga ammo kadagiti talonna iti bagas ken dagiti muyong iti mansanas ken seresa idiay Otoe, ti maysa nga ili ti abagatan ti lugar ti puseg ti ili. Kangrunaan a dumakdakkel ti Fukagawa idiay Otoe, gapu ti Estasion iti Igid ti Kalsada, ken daytoy ti makatlo a masingangar iti Hokkaido, segun iti maysa nga artikulo iti Hokkaido Shimbun.
Dagiti kaarruba nga ili
Beddengan ti Fukagawa dagiti siam nga ili iti Prepektura ti Hokkaido, ken sakupenna dagiti subprepektura ti Sorachi, Kamikawa, ken Rumoi:
Pakasaritaan
Tinaengan idi ti Fukagawa babaen dagiti tondenhei, wenno ti kolonista a milisia, idi pagbaetan ti 1895 ken 1896.
Pagpasiaran a luglugar
Maysa kadagiti apapanan dagiti turista ket ti Bantay Kamui, ti maysa a popular nga ski resort a teknikal nga adda idiay Asahikawa, ngem bassit laeng a minuto iti kaadayo manipud iti Fukagawa babaen ti karro wenno bus.
Christine Bersola
Ni Christine Bersola-Babao, ammo a kas ni Tin Tin ket Filipina nga aktres, periodista, personalidad ti radio ken telebision ken agirekrekord nga artista.
Pagsasao nga Ukraniano
Ti Ukraniano (украї́нська мо́ва / ukrayins'ka mova,, naam-ammuan idi a Ruteno - ру́ська, руси́нська мо́ва / rus'ka, rusyns'ka mova) ket kameng iti Daya nga Eslabo a baba a paset ti grupo kadagiti Eslabo a pagsasao. Isu daytoy ti opisial a pagsasao ti estado iti Ukrania ken ti kangrunaan a pagsasao dagiti Ukranianos. Ti naisurat a Ukraniano ket agususar ti sabsabali a kita iti Kiriliko a naisuratan.
Montana
Ti Montana ket maysa nga estado a mabirukan idiay Lumaud nga Estados Unidos.
George Gordon (botaniko)
Ni Gordon ket naisangayan a nailaglagipan para iti obrana kadagiti konipero, a nangipablaak ti The Pinetum idi 1858, ken sinaruno babaen ti Supplement idi 1862 ken ti napno a nabaliwan a maikadua nga edision ti The Pinetum idi 1875. Isu ket nangipalawag kadagiti adu a sebbangan dagiti konipero manipud kadagiti wadan nga inurnong babaen ni Karl Theodor Hartweg idiay Mehiko ken California.
Allen Pineda Lindo
Ni Allan Pineda Lindo, ( idiay Siudad ti Angeles iti Pampanga, Filipinas), ket maysa a Pilipino Amerikano nga am-ammo kas Apl.de.ap a kameng ti nalatak a banda wenno grupo a kumakanta a Black Eyed Peas.
Ferrol
Ti Ferrol ket maysa a maika-6 a klase nga ili iti probinsia ti Romblon iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti Ferrol ket nabingbingay kadagiti 6 a barbaranggay.
1977
Ti 1977 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Sabado iti kalendario a Gregoriano.
Pimmusay
thumb|140px|[[Elvis Presley]] thumb|140px|[[Bing Crosby]]
Panangsakup ti Hapon iti Filipinas
Ti panagraut iti Filipinas ket nangrugi idi 8 Disiembre1941, ssangapulo nga oras kalapsan ti panagraut iti Pearl Harbor. Kas iti Pearl Harbor, nakaro a nadadaeldagiti eroplano ti Amerikano American iti rugi ti pnagraut ti Hapon.
Pagsasao a Merei-Tiale
Ti pagsasao a Merei-Tiale wenno Malmariv ket ti maysa a pagsasao nga Oceaniko a naisasao iti amianan a tengnga ti Isla Espiritu Santo iti Vanuatu.
Tropikal a kabakiran ti pino ti Luzon
thumb|250px|right|Ti kabakiran ti [[saleng idiay Benguet]] Ti tropikal a kabakiran ti pino ti Luzon ket ekorehion ti tropikal a kabakiran ti konipero ti Filipinas iti lumaud a Taaw Pasipiko. Dagiti a kabakiran ti pino ket pagtaengan ti adu a bilang ti endemiko a mulmula ken ay-ayup ti isla.
Lokasion ken deskripsion
Ti Luzon ket isu ti kadakkelan nga isla iti Filipinas ken mabirukan daytoy idiay amianan ti grupo. Dagitoy a kabakiran ti pino ket mabirukan iti kangato ti sumurok a 1000 m idiay banbantay ti Kordiliera Sentral iti amianan ti isla, nga idiay ket nailalaok kadagiti lugar ti katuduan a kabakiran ti Luzon a naipangpangruna ti akin-amianan a patingga ti kabambantayan. Ti Kordiliera Sentral ket mangiraman ti Bantay Pulag ti kangatuan a pantok ti Luzon ken dagiti pay dadduma a pantok a kas ti Bantay Puguis, Bantay Polis ken Bantay Data. Dagiti bakir ti pino ket mabirukan pay idiay Banbantay ti Zambales iti laud-sentral a Luzon, a naipangpangruna idiay Bantay Tapulao ken Bantay Redondo idiay asideg ti Subic, Zambales.
Adu ti panagtudtudo ditoy (sumurok a 2500 mm ti tunggal maysa a tawen) ken kaaduan iti nepnep ti Hulio/Agosto nga addaan iti atiddog a namaga a kalgaw manipud iti bulan ti Nobiembre aginggana ti Abril.
Flora
Ti Luzon ket napauten a naisinsina manipud kadagiti sabali a masa ti daga isunga addaan daytoy ti napadur-as a naisangayan a flora. Iti daytoy nga ekorehion ti pino ti Benguet (Pinus insularis) dagiti kayo ket narasayda a naiwarwaras kadagiti karuotan a mangababbobg kadagiti bakras. Dagiti kadawyan nga uram iti tiempo ti kalgaw ket mangtaripato ti balanse dagiti pino ken karuotan ken mangatipa ti nakaro a panagtubo dagiti dadduma a kita ti kayo ken mulmula.
Fauna
Adda met dagiti adu a bilang dagiti endemiko a mamalia iti Kordiliera Sentral, a naipangpangruna dagiti sebbangan ti bao ken ti dakkel a kasla iskuirel nga ulep bao. Dagiti tallo a dakdakkel a mamalia ket ti Atiddog ti ipus a Macaca ti Filipinas (Macaca fascicularis), Natukaktukak a Baboy ti Filipinas (Sus philippensis), ken ti Musang ti Malaya (Viverra tangalunga) nga amin dagitoy ket madanar kadagiti panagpukpukan ti kayo kadagiti kabakiran bayat a ti baboy ken ti macaque ket tarheta met dagiti mangganup. Dagiti billit ti kabakiran ti pino ket mairaman ti mangmangan ti nues ti pino a Pangis-Sippit a Nalabbasit, a mabirukan kadagiti amin a kabakiran ti pino iti sangalubongan.
Dagiti pangta ken preserbasion
Dagiti pino a kayo ket napukpukandan para kadagiti tarikayo, sungrod ken ti panagpataud ti trementina kadagiti napalabas a siglo ken ita nga aldaw ket kimmarkaron gapu ti panagpukpukan dagiti kayo para iti agrikultura ken dagiti ganadat ti panagmina ti gambang ken balitok gapu ti iyaadu ti populasion ti Filipinas ken dagiti kinapanglaw ti luglugar ti away. Iti tiempo ti kalgaw kadawyan ti panaguram a proseso ti panagdalus ti kabakiran. Dagiti nasalakniban a lugar ket mairaman ti Bantay Pulag, ti pagtaengan dagiti bilang ti endemiko a mulmula ken dagiti billit.
Saint-Cannat
Ti Saint-Cannat ket maysa a komuna ti Bouches-du-Rhône a departamento idiay akin-abagatan a Pransia.
Pakasaritaan
Ti purok ket nainagan kenni Canus Natus idi maika-5 a siglo, nga isu ket maysa idi a Romano a padi a naipasngay nga adda ti puraw a buok, a daytoy idi ket maitunos ti kinasaririt ti dayta a panawen. Isu ket naitabon idiay Saint-Cannat, urayno idi ket awan ti kastoy a lugar, ngem kalpasan daytoy ket adda dagiti nabangbangon a pagtaengan iti maysa a karso.
Idi maikasangapulo ket dua a siglo, Ni Arsobispo Pierre ket nagibagbaga ti, 'Castrum Santi - Cannati' iti maysa a papel.
Idi maikasangapulo ket tallo a siglo, ti kapurokan ket nakisinnupiat iti arsobispo ken nangikarida ti panagitalek ti Turay ti Baux-de-Provence, ken dagiti ari ti Sisilia (ni, Federico III ti Aragon, wenno ni Luis XIII). Daytoy, nupay kasta, ket nagpaut laeng ti tallo a tawen. Iti daytoy met laeng a siglo, dagiti Kabkabaliero ti Templar ket nangibangonda ti pagtaengan ditoy.
Idi 11 Hunio 1909 adda ti maysa a gingined a gangani a nangdadael ti amin, ngem dagoty ket nabango manen ti isu met laeng nga estilo.
Klima
Ti tabla dita baba ket mangpakpakita kadagiti temperatura ke panagtudtudo para iti paset ti panawen ti 1971-2000 :
Kolkata
Idi naladaw a maika-17 a siglo, dagiti tallo a purok a sinaruno nagtaudan Kolkata ket tinurayan idi babaen ti Nawab ti Bengal babaen ti Mughal a suzerainty. Kalpasan ti panangited ti Nawab ti Kompania ti Daya nga India ti lisensia ti panagplaklako iid 1690, ti lugara ket naparang-ay idi babaen ti Kompania iti immadadu a napasammakedan a kuartel ti tagtagilako. Ti Nawab Siraj ud-Daulah ket sinakupna ti Kolkata idi 1756, ken ti KOmpania ti Daya nga India ket naalana manen ti simmaruno a tawen ken babaen idi 1772 daytoy ket nagipagarup ti napno a kinturay. Babaen ti Kompania ti Daya nga India ken kalpasan daytoy babaen ti Britaniko a Raj, ti Kolkata ket nagserbi a kapitolio ti India aginggana idi 1911, idi dagiti naipagarup a heograpiko a pakaatiwan, a mairaman ti dumakdakkel a natinalismo idiay Bengal, ket nangiturong ti panakaiyalsi ti kapitolio idiay Baro a Delhi. Ti siudad ket sentro idi ti Indiano a tignay ti panagwayawaya; daytoy ket agtultuloy a lugar dagiti kontemporario a politika ti estado. Kalpasan ti panakaway ti India idi 1947, ti Kolkata—nga isu idi ti sentro ti moderno nga Indiano nga edukasion, siensia, kultura, ken politika ket nakasaksi kadagiti dekada ti relatibo a pannakatalinaay ti ekonomiko. Manipudidi nasap a tawtawen ti 2000, ti maysa a panagrugso ti ekonomiko ket nangipapardas ti panagpadakkelna.
A kas ti pakatengngaan ti maika-19 ken nasapa a maika-120 a siglo ti Bengal a Renasimiento ken ti maysa nadumaduma a relihioso ken etniko a sentro ti kultura idiay Bengal ken India, ti Kolkata ket nakabangon kadagiti lokal a tradision iti drama, arte, pelikula, teatro, ken literatura a nakagun-od kadagiti adu nga agbuybuya. Adu kadagiti tattao manipud idiay Kolkata—kadagitoy ket dagiti adu a laureado ti Nobel kadagiti arte, dagiti siensia, ken dagiti dadduma a a paspaset, bayat a ti Kolkata a kultura ket mangilanglanga kadagiti idiosinkrasia a mangiraman ti naisangsangayan nga asideg nga agkakaarruba (paras) ken nawaya nga estilo a a pannakisinnukat ti saririt (adda). Ti bingay ti Laud a Bengal iti Bengali nga industria ti pelikula ket naikuartel ditoy a siudad, a mangsangsangaili pay kadagiti adda ti nailian a kinapangruna a nararaeman a patakder ti kultura, a kas ti Akademia dagiti Napino nga Arte, ti Victoria a Paglaglagipan, ti Asiatiko a Kagimongan, ti Indianpo a Museo, ken ti Nailian a Biblioteka ti India. Urayno daytoy ket pagtaengan dagiti nangruna a pasamak ken negosio ti kriket, ti Kolkata ket maigiddiat manipud kadagiti sabali a siudad ti India babaen ti panakaitedna ti kinapnagruna ti pútbol ken dagiti dadduma pay nga ay-ayam.
Etimolohia
Ti balikas aKolkata ket naala manipud ti Bengali a tern=mino ti Kolikata [ˈkolikat̪a] (কলিকাতা), ti nagan ti maysa kadagiti purok a a naam-ammuan idi sakbay ti isasangpet dagiti Britaniko, idiay lugar a dimtengan a nakabangonan ti siudad; dagiti dua pay a sabali a purok ket ti Sutanuti ken Govindapur. Ti termino a Kolikata ket naipanpanunotan a sabali a kita ti Kalikkhetro [ˈkalikʰːet̪ro] (কালীক্ষেত্র), a kayatna asaoen ket "Talon ni[ti diosa] Kali". Iti pay pagpilian, ti nagan ket mabalin a naala manipud ti Bengali a termino ti kilkila (কিলকিলা), wenno "dalumpinas a lugar". Ti nagan ket mabalin a nagtaud kadagiti balikas ti khal [ˈkʰal] (খাল) a kayatna a sawen ket "kanal", a sinaruno babaen ti kaṭa [ˈkata] (কাটা), a kayatna asaoen ket "nakali". Segun ti sabali pay a teoria, ti lugar ket nangipangpangruna ti panagpataud ti apog wenno koli chun [ˈkolitɕun] (কলি চুন) ken coir wenno kata [ˈkat̪a] (কাতা); isu nga, daytoy ket tinawtawagn ti Kolikata [ˈkolikat̪a] (কলিকাতা). While the city's name has always been pronounced Kolkata [ˈkolkat̪a] (কলকাতা) or Kolikata [ˈkolikat̪a] (কলিকাতা) iti Bengali, ti nainggles a porma ti Calcutta ket isu idi ti opisial a nagan aginggana idi 2001, idi daytoy ket nabaliwan ti Kolkata tapno maipada ti Bengali a pannakabalikas.
Saint-Chamas
Ti Saint-Chamas (iti Provençal Oskitano: Sanch Amàs iti klasiko nga ortograpia, Sant Chamas segun ti Mistraliano nga ortograpia) ket maysa a komuna idiay departamento ti Bouches-du-Rhône ti Provence-Alpes-Côte d'Azur a rehion idiay akin-abagatan a Pransia. Dagiti agtataeng ti daytoy a komuna ket tinawtawagan a kas dagiti Saint-Chamasséens.
Heograpia
Ti Saint-Chamas ket mabirukan idiay aplaya ti Étang de Berre, 15 km nga abagatan ti Salon-de-Provence ken 50 km nga amianan a laud ti Marseille, idiay maysa a paset ti rehion a saan pay a naindustrialisado. Ti kangatuan a pantok ti ili ket ti Le Verdon datytoy ket adda ti kangato a 121 a metro.
Lingsat Badung
Ti Lingsat Badung ket ti maysa a lingsat iti abagatan a daya a bangir ti Bali iti Indonesia. Daytoy ket mabirukan kadagiti pagbaetan ti isla Bali ken Nusa Penida. Daytoy ket agarup a 60 km iti kaatiddog ken 20 km iti kalawa.
Pakasaritaan
Idi Pebrero1942, nailaban ditoy ti gubat ti Lingsat Badung. Ti barko ti Estados Unidos iti USS Badoeng Strait (CVE-116) ket isu ti kanaganna. Daytoy ket kadawyan a maireporta a kas bagi ti danum nga addaan kadagiti aksidente ken dagiti pagel.
Dagiti papanan ti turista
Kadagiti aplaya ti luek ket dagiti pagliwliwaan ken dagiti pagpasiaran dagiti turista, a nadayeg nga ammo iti sangalubongan, a naipangpangruna ti Nusa Dua, Tanjung Benoa ken Sanur.
Gubat ti Filipino–Amerikano
Ti Gubat ti Filipinoe–Amerikano (Espaniol: Guerra Filipino-Estadounidense, Filipino: Digmaang Pilipino-Amerikano) (1899–1902) ket maysa idi a suppiat a nagbaetan ti Umuna a Republika ti Filipinas (Espaniol: República Filipina) ken ti Estados Unidos.
Nangrugi ti suppiat idi saan a kinayat ti Umuna a Republika ti Filipinas dagiti termino ti Tulag ti Paris babaen ti panangala ti Estados Unidos iti Filipinas manipud ti Espania a nangpasardeng ti Gubat ti Espaniol–Amerikano. Ti gubat ket ti panagtuloy ti salisal para iti wayawaya ti Filipinas a nangrugi di 1896 iti Yaalsa ti Filipinas.
Nangrugi ti panaglaban dagiti puersa ti Estados Unidos ken ti Republika Filipina idi Pebrero 4, 1899, ken napardas a kimmaro iti Maikadua a Gubat ti Manila idi 1899. Idi Hunio 2, 1899, opisial nga inrangarang ti Umuna a Republika ti Filipinas ti gubat a panagsuppiat iti Estados Unidos. Ti gubat ket opisial a nagpatingga idi Hulio 2, 1902, a nagballigi met ti Estados Unidos. Nupay kasta, adda met dagiti dadduma a grupo ti Filipinas nga indauluan dagiti beterano iti Katipunan a nagtultuloy a nakilaban kadagiti puersa ti Amerikano. Kadagitoy idi a daulo ket ni Heneral Macario Sacay, ti beterano a miembro ti Katipunan a nangituloy ti presidensia iti nairangarang a "Republika ti Tagalog", a naporma idi 1902 kalpasan ti pannakatiliw ni Presidente Emilio Aguinaldo. Dagiti dadduma agrupo, mairaman dagiti tattao a Moro ken dagiti tattao a Pulahanes, ket nagtultuloyda kadagiti panagsuppiat kadagiti adayo a lugar ken dagiti isla aginggana iti kanungpalan a pannakaabakda kalapsan ti maysa a dekada iti Gubat ti Bud Bagsak idi Hunio 15, 1913.
1976
Ti 1976 ket maysa a bisiesto a tawen a nangrugi iti aldaw ti Huebes iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra DC).
Marso
thumb|140px|[[Reese Witherspoon]]
Hunio
thumb|140px|[[Blake Shelton]]
Pebrero
thumb|140px|[[Werner Heisenberg]]
Naguib Mahfouz
Ni Naguib Mahfouz (نجيب محفوظ Nagīb Maḥfūẓ, ; 11 Disiembre 1911 – 30 Agosto 2006) ket maysa idi nga Ehiptiano a mannurat a nangabak ti 1988 a Premio Nobel iti Literatura. Nipammategan isuna a kas dagiti immuna a kontemporario a mannurat iti Arabiko a literatura, a naisakup ti Tawfiq el-Hakim, nga agsukisok ti tema iti eksistensialismo. Nagipablaak isuna kadagiti sumurok a 50 a nobela, sumurok a 350 ababa a sarita, sangadosena kadagiti naisuratan a mabybuya, ken lima a pabuya iti sumurok a 70 a tawen a karer. Adu kadagiti obrana ket naaramid kadagiti Ehiptiano ken ganganaet a pelikula.
Pagsasao a Mavea
Ti pagsasao a Mavea (ammo pay a kas Mav̈ea wenno Mafea wenno Mavia) ket ti maysa a pagsasao nga Oceaniko a naisasao idiay isla ti Mavea iti Vanuatu, iti akindaya nga aplaya ti Espiritu Santo. Daytoy ket maitagikua iti pannakaisilpo nga Amianan–Tengnga a Vanuatu ti Akin-abagatan nga Oceaniko. Ti dagup a populasion ti isla ket agarup a 172, nga adda laeng dagiti 34 a nalaing nga agsao iti pagsasao a Mavea a naireporta idi 2008.
Adda dagiti 94 a pagsasao iti pannakaisilpo nga Amianan a Vanuatu, a mairaman ti Mavea. Ti kaasitgan a lingguistiko a kabagian ti Mavea, a makibinningay iti sumurok bassit iti 70% a pannakaawat, ket ti Tutuba. Kalpasan ti Tutuba, dagiti sumaruno a kaasitgan a kabagian ket ti Aore, Abagatan a Malok, Araki, ken Tangoa.
Steven Spielberg
Ni Steven Allan Spielberg KBE ket maysa a Hudio nga Amerikano a premiado iti Oscar a direktor ti pelikula ken agipupuonan. Mabigbig isuna kadagiti naglabas a tawen gapu iti panangipabus-oyna iti siribna a mangtaming kadagiti emosional ken nakain-inaka nga isyu, kas iti kinadagem ti Holocaust iti Listaan ni Schindler, panagtagabo iti Amistad, ken ti kinarigat ti gubat iti Panangispal ken ni Privado Ryan. Maysa a naynay a tema kadagiti obrana a pangfamilia ket ti kasla inuubing, kasla inosente, a nakem ti kinadatdatlag ken pammati, kas pasingkedan dagiti obra a kas iti Dagiti Asideg a Pannakinaig iti Maikatlo a Kita, E.T. ti Extra a Terestrial, Hook ken A.I..
Listaan dagiti pagilian ken territorio babaen ti dagup a kadakkel
Daytoy ket listaan dagiti naturayan nga estado iti lubong ken dagiti agkamkamatalek a teritorio babaen ti dagup a kadakkel, a nairaman dagiti nailista iti ISO ISO 3166-1.
Kappon ti Sobiet
Ti Kappon ti Sobiet (Советский Союз), opisial a ti Kappon dagiti Sosialista a Republika ti Sobiet (USSR; Сою́з Сове́тских Социалисти́ческих Респу́блик; ; naipangyababa iti Ingles kas ti СССР, SSSR), ket maysa idi a batay-linteg a sosialista nga estado nga adda idiay Eurasia iti nagbaetan ti 1922 ken 1991.
Listaan dagiti pagilian ken territorio babaen ti dagup a kadakkel
Paammo
<references group="Paammo" /> <references group="Note" />
Kappon ti Sobiet
Ti Kappon ti Sobiet ket maysa idi a maymaysa a partido nga estado a tinurayan babaen ti Partido Komunista manipud idi nabangon aginggana idi 1990. Maysa a kappon dagiti 15 subnational a republika ti Sobiet, ti estado ti Sobiet ket naipatakder babaen ti maysa a naisentro a nagato a gobierno ken ekonomia.
Ti Ruso a Rebolusion iti 1917 ket gapuanan ti panatuang ti Ruso nga Imperio. Kalpasan ti Ruso a Rebolusion, adda idi ti panagsagsagaba para iti bileg a nagbaetan ti partido a Bolshevik, nga indauloan babaen ni Vladimir Lenin, ken ti kontra-komunista a Puraw a tignay. Idi Disiembre 1922, dagiti Bolshevik ket nangabakda iti sibil a gubat, ken naporma ti Kappon manipud kadagiti panagtitipon ti Pederatibo a Sosialista a Republika ti Ruso a Sobiet, ti Transkaukasia a Sosialista a Pederatibo ti Sobiet a Republika, ti Ukraniano a Sosialista a Republika ti Sobiet and the Byelorussian Soviet Socialist Republic.
Kalpasan ti ipupusay ni Vladimir Lenin idi 1924, ni Joseph Stalin ket isu ti nagturay, a nagidaulo it USSR babaen ti a programa ti panagindustrialisasion. Ni Stalin ket nangibangon ti maysa a naplano nga ekonomia.
Idi Hunio 1941, ti Nasi nga Alemania ken dagiti kumaduanna ket rinautda ti Kappon ti Sobiet, a daytoy ti nangbettak ti di-mangriribo a tulag, a pinirmaan dayta naibaga a naaudi idi 1939. Kalpasan ti uppat a tawen a panakilablaban, ti Kappon ti Sobiet ket rimsua a kas dagiti dua a nalatak a bileg iti lubong, a ti maysa pay ket ti Estados Unidos.
Ti Kappon ti Sobiet ken dagiti bukodna a satelite nga estado ti Dumaya a Europa, a namammoan a kas ti Akindaya a Pagkaykaysaan, ket nakisuppiat iti Nalamiis a Gubat, daytoy ket ti maysa a nabayag a sangalubongan nga a prolonged global ideolohiko ken politiko a panagsagsagaba a kasupiatna ti Estados Unidos ken dagiti bukodna a Akinlaud a kumaduaan, a daytoy ket pinanawanna met laeng gapu ti panakaisangona iti panagrigat ti ekonomia ken dagiti domestiko ken ganganaet a yaalsa ti politika. Iti naladaw a panawen ti 1980, ti naudi a daulo ti Sobiet a ni Mikhail Gorbachev ket nagpadas ti panagrepormana ti estado kadagiti annurotenna iti perestroika ken glasnost, ngem ti Kappon ti Sobiet narba ken daytoy ket pormal a natunaw idi Disiembre 1991 kalpasan ti napaay a kudeta ti Agosto. Ti Ruso a Pederasion ket nagitultuloy kadagiti karbengan ken obligasionna.
Heograpia, klima ken katutubo
Daytoy ket adda ti kalawa a, ti Kappon ti Sobiet ket isu ti kadakkelan nga estado iti lubong. Ti kadakkelan nga estado iti lubong, tatta nga aldawen ket ti Rusia, a daytoy ket rimsua manipud iti USSR kalpasan ti panakapaay daytoy. Sumaksakop iti pagkanem a kalawa iti rabaw ti Daga, ti kadakkelna ket maipada iti Amianan nga Amerika. Ti Europeano a paset daytoy ket buklen ti pagkapat a kalawa iti daytoy a pagilian, ken daytoy idi ti sentro ti kultura ken ekonomia. Ti dumaya a paset idiay Asia ket gumay-at idiay Taaw Pasipiko aginggana ti daya ken Apganistan iti abagatan, ken awan unay ti populasionna. Daytoy ket nawatiwat iti ti daya aginggana iti laud a bumallasiw kadagiti 11 sona ti oras, ken gangani a  iti amianan aginggana iti abagatan. Adda daytoy ti lima a sona ti klima: tundra, taiga, estepa, desierto, ken kabambantayan.
Prepektura ti Aomori
Ti Prepektura ti Aomori (青森県) ket maysa a prepektura ti Hapon a mabirukan idiay Rehion ti Tōhoku. Ti kapitoliona ket ti siudad ti Aomori.
Kappon ti Sobiet
Heograpia, klima ken katutubo
Ti Kappon ti Sobiet ket tagikuana ti kaatiddogan a pagbeddengan iti lubong, a marukrukod iti agarup a, dua a pagkatlo daytoy ket pantar iti Taaw Artiko. Iti ballasiw ti Nailet a Baybay Bering ket ti Estados Unidos. Ti Kappon ti Sobiet ket pagbeddenganna ti Apganistan, Tsina, Czechoslovakia, Pinlandia, Hungaria, Iran, Mongolia, Amianan a Korea, Norwega, Polonia, Romania, ken Turkia manipud idi 1945 aginggana idi 1991.
Ti kaatiddogan a karayan ti Kappon ti Sobiet ket isu idi ti Irtysh. Ti kangatuan a bantayna ket isu idi ti Komunismo a Pantok (tattan ket ti Ismail Samani a Pantok) idiay Tajikistan, iti. Ti kadakkelan a danaw iti lubong, ti Baybay Kaspio, ket nagrunaan a naisanglad iti Kappon ti Sobiet. Ti kadakkelan a di-naapgad a danum ken kaadaleman, ti Danaw Baikal, ket adda idi idiay Kappon ti Sobiet.
Prepektura ti Aomori
Pakasaritaan
Idi las-ud ti paset ti panawen ti Edo ti sangkaputotan ti Hirosaki ket nangrugida a nangbangon iti puerto iti agdama a siudad ti Aomori. Adda idi dagiti berde a kakaykayuan iti asideg ti siudad ken inus-usar idi a kas dulon para kadagiti barko a napnapan iti puerto. Dagitoy a berde a kakaykayuan ket tinawtawagan iti aoi-mori ken isu daytoy ti nakaalaan ti nagan ti Aomori. Ti prepektura ket rimsua idi 1871. Ti ili ti Aomori ket nabangon idi 1889. Ti ili ket nainkorporado a kas siudad idi 1898 ken addaan daytoy iti populasion iti 28,000. Nauram ti distrito ti Yasukata idi Mayo 3, 1910. Inabuyotan babaen dagiti napigsa nga angin, ti uram ket pinardasanna a dinadael ti sibubukel a siudad. Ti uram ket nakapatay iti 26 ket nakadunor kadagiti 160 nga agtataeng. Daytoy ket nagdadael kadagiti 5,246 a balay ken inuramna dagiti 19 a pagipenpenen a pasdek ken dagiti 157 a bodega. Idi 10:30 p.m. idi Hulio 28, 1945 ti Amerikano nga eskuadra ti dagiti B29 ba bombador ket binombada ti sumurok a 90% iti siudad.
Saintes-Maries-de-la-Mer
Ti Saintes-Maries-de-la-Mer (lit. "Santa Maria ti Baybay", Provençal Oksitano Lei Santei Marias de la Mar) ket isu ti kapitolio ti Camargue (Provençal Oksitano Camarga) idiay akin-abagatan a Pransia. Daytoy ket maysa a komuna ti Bouches-du-Rhône a departamento idiay Baybay Mediteraneo. Ti populasion: 2,478 (50,000+ iti las-ud ti kalgaw ken dagiti piesta). Daytoy ket adda ti maikadua a kadakkelan a kalawa kadagiti amin a komuna idiay Metropolitano ti Pransia, kalpasan laeng ti kaarubana nga Arles.
Heograpia
Ti ili ket mabirukan idiay delta ti Rhône, iti agarup a 1 km a daya ti sabangan ti Petit Rhône distributario. Ti komuna ket buklen dagiti naiyan-anod a dagdaga ken sagneb a dagdaga, ken mairaman ti Étang de Vaccarès, ti maysa a dakkel nga alog. Ti kangrunaan nga industriana ket turismo ken agrikultura.
Prepektura ti Aomori
Klima
Ti klima ti prepektura ti Aomori ket relatibo a nalamiis. Daytoy ket addaan iti uppat a naisangayan a tiempo ket addan iti natimbeng a temperatura iti 10 °C. Dagiti panagbalbaliw ti klima ket adda met iti pagbaetan dagiti akindaya (bangir ti Taaw Pasipiko) ken akinlaud a (bangir ti Baybay ti Hapon) parte ti prepektura. Daytoy ket gapu ti Banbantay ti Ou a mapan iti amianan aginggana iti abagatan ken bingayenna dagiti dua a rehion. Ti akinlaud a bangir ket suheto dagiti nakaro a nepnep ken bassit a lawag ti init a pagresultaan ti nakaro a panagniebe iti las-ud ti panaglalam-ek. Ti akindaya a bangir ket ket makaawat laeng ti bassit a lawag ti init iti las-ud dagiti bulan ti panaglalam-ek, iti Hunio aginggana iti Agosto, ken dagiti temperatura ket relatibo nga agtalinaay a nalamiis. Ti kababaan a nairehistro a temperatura iti las-ud ti panaglalam-ek ket -9.3 °C, ken ti kangatuan a nairehistro a temperatura iti las-ud ti kalgaw ket 33.1 °C.
Heograpia
thumb|Mapa ti Prepektura ti Aomori thumb|Dissuor Oirase
Ti Prepektura ti Aomori ket ti akin-amianan unay a prepektura iti Honshu ken sanguenna ti Hokkaido iti ballasiw ti Lingsat Tsugaru. Daytoy ket beddenganna ti Akita ken Iwate iti abagatan. Ti Oma, iti akin-amianan a daya nga ungto ti nasukog iti wasay a Peninsula Shimokita, ket ti akin-amianan unay a punto ti Honshu. Ti Shimokita ken ti Peninsula Tsugaru ket palikmutannda ti Luek Mutsu. Iti pagbaetan dagitoy a peninsula ket mabirukan ti Peninsula Natsudomari, ti akin-amianan a patingga ti Banbantay Ōu. Dagitoy tallo a peninsula ket prominente a makita iti simbolo ti prepektura, ti naestilo a mapa.
Ti Danaw Towada, ti abut ti bulkan a danaw, ket sakkawenna ti pagbeddengan ti Aomori' iti Akita. Ti Karayan Oirase ket agayus nga agpadaya manipud iti Danaw Towada. Ti Banbantay Shirakami ket mabirukan iti akindaya nga Aomori ken aglaon ti naudi a birhen a kabakiran ti kayo ti beech ket habitat daytoy dagiti sumurok a 87 sebbangan dagiti billit.
Manipud idi Abril 1, 2012, 12% iti dagup a kalawa ti daga ti prepektura ket naidesignado idi a kas dagiti Natural a Parke, a kas dagiti nailian a parke ti Towada-Hachimantai, Shimokita Hantō, ken ti Tsugaru, ken dagiti prepektural a natural a parke ti Akaishi Keiryū Anmon no Taki, Asamushi-Natsudomari, Ashino Chishōgun, Iwaki Kōgen, Kuroishi Onsenkyō, Nakuidake, Ōwani Ikarigaseki Onsenkyō, ken ti Tanesashi Kaigan Hashikamidake.
Dagiti siudad
Adda dagiti sangapulo a siudad a mabirukan iti Prepektura ti Aomori:
Dagiti ili ken dagiti purok
thumb|[[Bantay Osore|Osore-zan idiay Mutsu]] thumb|right|[[Kastilio Hirosaki, ti pakalaglagipan ti paset ti panawen ti Edo]] thumb|[[Danaw Towada]]
Dagitoy dagiti ili ken dagiti purok iti tunggal maysa a distrito:
Nebraska
Ti Nebraska ket maysa nga estado a mabirukan idiay Nalatak a Danap iti Tengnga a laud iti Estados Unidos.
Leonhard Euler
Ni Leonhard Euler (, Ingles a kapadpada, "Oiler"; 15 Abril 1707 – 18 Septiembre 1783) ket maysa idi a pionero a Suiso a matematiko ken pisiko. Isu ket nakaaramid kadagiti nangruna a pannakaduktal kadagiti paset a naindumadumaan a kas ti inpinitesimal a kalkulo ken grapiko a teoria. Isu pay ti nangipaammo ti kaaduan ti moderno a matematiko a terminolohia ken notasion, a naisangsangay a para iti matematiko a panagusig, a kas ti panagipagarupan ti maysa a matematiko a pamay-an. Isu ket ammo pay para iti obrana iti mekanika, agayus a dinamiko, optika, ken astronomia. Ni Euler kaaduan a naggigian iti manaman a kabibiagna idiay San. Petersburgo, Rusia, ken idiay Berlin, Prusia. Isu ket naipanpanunotan a nangrugian ti preeminente a matematiko ti maika-18 a siglo, ken maysa kadagiti kalatakan a matematiko a nagbiag. Isu pay ti maysa kadagiti polipiko a matematiko iti amin a panawen; dagiti naurnong nga obrana ket punnuenna dagiti 60–80 a kuarto a tomo. Ti maysa sinao a naigapu ken ni Pierre-Simon Laplace ket nagiyebebkas ti impluensia ti matematika ken ni Euler: "Basaen ni Euler, basaen ni Euler, isu ti apo kadatayo amin."
Bulkan Malinao
Ti Bulkan Malinao ket bulkan a mabirukan idiay Rehion ti Bicol iti Filipinas. Ti estratobulkan ket awan ti naipakasaritaan a panagpussuak ngem mangipakpakita ti napigsa a pumarola nga aktibidad a naal-ala para iti panagpataud ti elektrisidad. Ti mabirukan iti bakrasna ket ti Heotermal a Pasdek ti Elektrisidad ti Tiwi, maysa kadagiti immuna a pasdek ti enerhia ti heotermal a naikomisionado iti pagilian.
Lokasion
Ti Bulkan Malinao ket mabirukan idiay nagbaetan dagiti probinsia ti Albay ken Camarines Sur idiay abagatan a daya a rehion ti Isla ti Luzon ; ti agarup a amianan-amianan laud ti Bulkan Mayon, ti kaaktibuan a bulkan iti Filipinas.
Dagiti pisikal a langa
Ti bantay ket kabakiran nga adda ti katayag iti iti ngato ti natimbeng a lessaad ti baybay ket diametro ti babana iti. Iti pantok ti bulkan ket ti dakkel nga abut nga dda iti lamolamo nga akin-uneg a diding a nasawang iti akin-daya a bangir. Iti akin-baba a bakras iti daytoy a bangir ti kaaduan nga andesitiko a bulkan, ket isu dagiti kadakkelan a solpatara ken napudot nga ubbong ti Luzon, ken adda met dagiti agidepdeposito ti siliceous sinter. Ti Naglagbong ken Jigabo ket dagiti dua a termal a bubon a mabirukan iti bulkan. Dagiti temperatura ket makaabot ti a nairehistro kadagiti pumarola ti Naglagbong.
Heotermal a Pasdek ti Elektrisidad ti Tiwi
Daytoy a lugar ket maysa idi kadagiti immuna a naad-adal para iti panagpataud ti elektrisidad a nangrugi iti 250kW a pasdek ti elektrisidad idi 1967. Idi 1979, ti immuna kadagiti tallo a 110 MW a heotermal a pasdek ti elektrisidad ket nakomisionado iti dayta a tawen; dagiti sabali pay a dua ket, idi 1980 ken 1982. Iti kasayaatna, ti pasdek ket nakapataud ti kaadu a naparuar iti 330 MW. Iti agdama, ti pasdek idi 1979 ket nadekomisionado gapu ti panagpabassit ti naipaay nga alibungubong.
Pannakaidasig
Ti Instituto ti Filipinas iti Bulkanolohia ken Sismolohia (PHIVOLCS), ti opisina ti gobierno a mangipanggep ti bulkanismo iti pagilian ket indasigna ti Malinao a kas mabalin nga aktibo a bulkan.
Dagiti panagpussuak ken dagiti aktibidad
Awan dagiti naipakasaritaan a panagpussuak manipud iti Malinao a naipampamattian nga aktibo manipud idi tawtawen ti 500,000 aginggan idi tawtawen ti 60,000.
Dagiti gingined idi 1970
Adda met dagiti immadu a panag-gingined idi 1970 ken kakuyog dagiti aggaradugod a daranudor iti Malinao a gauanan ti panangited ti ballaag a ti banaty ket mabalin nga agung-ungar manen. Dagiti kintayeg a naduktalan ket sumakopda manipud iti 1 aginggana ti 5 iti kapigsa.
1975
Ti 1975 ket maysa a kadawyan a tawen a nangrugi iti aldaw ti Mierkoles iti kalendario a Gregoriano (dominikal a letra E).
Paspasamak
thumb|140px|Wagayway ti [[Papua Baro a Guinea]] thumb|140px|Wagayway ti [[Angola]] thumb|140px|Wagayway ti [[Surinam.]]
Bulkan Malinao
Bassit a panagbettak idi 1980
Adda met idi ti bassit a preatika a panagbettak iti alog a lugar ti Naglagbong idiay Tiwi idi Hulio29, 1980, nagpussuak met daytoy kadagiti pitak ken batbato aginggana iti, ken nakaabot iti iti kangato ken kaadayo nga aginggana iti. Maysa a tao ti nasugatan ken dua a pasdek dagiti nadadael babaen ti panagbettak. Sakbay ti daytoy a pasamak, a sapsapa ngem idi Hulio 6, ti lugar ket nakasansanay kadagiti karkarna a mikroseismo a nairehistro idiay seismiko nga estasion iti Komision ti Bulkanolohia (COMVOL) – ti simmaruno iti PHIVOLCS – iti dayta a lugar. Ti panag-geyser ket nasiim pay iti alog, ti dua nga oras sakbay ti panagbettak. Ti maysa a teoria a maipanggep ti gapuanan ti panagbettak idi ket ti panagal-ala ti danum idi las-ud ti panagdur-as ti talon ti heotermal ti Tiwi.
1975
Enero
thumb|right|140px|[[Bradley Cooper]]
Hunio
thumb|right|140px|[[Angelina Jolie]]
Agosto
thumb|140px|[[Charlize Theron]] thumb|140px|[[Casey Affleck]]
Septiembre
thumb|140px|[[Marion Cotillard]]
Oktubre
thumb|140px|[[Kate Winslet]]
thumb|140px|[[Gustav Ludwig Hertz]]
Wings (pelikula ti 1927)
Ti Wings (Paypayak) ket maysa nga awan-timek a pelikula idi 1927. Daytoy a pelikula ket maipanggep kadagiti pilpiloto a soldado iti Sangalubongan a Gubat I, ni Charles 'Buddy' Rogers ken Richard Arlen ken iti maymaysa nga armenda a balasang (Clara Bow). Ti direktor ket ni William Wellman. Ti Wings ket isu iti umuna nga pelikula a napadayawan iti Oscar.
San Miguel, Iloilo
Ti San Miguel ket maysa a maika-4 a klase nga ili iti probinsia ti Iloilo iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti San Miguel ket politikal a nabingbingay iti 24 a barbaranggay.
Camila Pitanga
Ni Camila Manhães Sampaio ( idiay Rio de Janeiro) ket maysa nga aktres iti teatro, pelikula ken telebision manipud idiay pagilian ti Brasil.
San Miguel, Iloilo
Dagiti baranggay
• Bgy. 10 (Pob. R.V.Sanchez St. South)
• Bgy. 11 Pob. (R.V.Sanchez St. North)
• Bgy. 12 Pob. (Sales Malaga Saliedo)
• Bgy. 13 Pob. (Sta.Rita-Saclauso St.)
• Bgy. 14 Pob. (San Miguel North)
• Bgy. 15 Pob. (San Miguel South)
• Bgy. 16 Pob. (San Agustin St.)
• Bgy. 2 Pob. (Savilla Sto. Rosario)
Eskudo ti Mehiko
Ti agdama nga eskudo ti Mehiko ket naipangpangruna a tanda kadagiti Mehikano a politiko ken kultura para kadagiti sigsiglo. Ti eskudo ket iladawanna ti maysa a Mehikano a Nabalitokan nga Agila nga agtaktakder iti maysa a natudokan a karimbuaya a mangmangan iti maysa nga uleg.
San Miguel, Iloilo
Dagiti baranggay
• Bgy. 3 Pob. (A.S.Suarez St. Zone 1)
• Bgy. 4 Pob. (A.S.Suarez East)
• Bgy. 5 Pob. (Santiago St.North)
• Bgy. 6 Pob. (Santiago St.South)
• Bgy. 7 Pob. (San Roque St.South)
• Bgy. 8 Pob. (Montano - San Roque)
• Bgy. 9 Pob. (Salazar San Jose)
• Consolacion
• Igtambo
• San Antonio
• San Jose
• Santa Cruz
• Santa Teresa
• Santo Angel
• Santo Niño
John Forbes Royle
thumb|right Ni John Forbes Royle (10 Mayo 1798 – 2 Enero 1858), ket Britaniko a botaniko ken manursuro ti materia medica, naipasngay idi idiay Kanpur (dati a Cawnpore) idi 1799. Isu ket simrek iti serbisio ti Kompania ti Daya nga India a kas katakunaynay a sirhano, inruknoyna ti bagina iti panagadal ti botanika ken heolohia, ken nagaramid kadagiti adu nga urnong dagiti Banbantay ti Himalaya. Isu ket nagsukimat pay kadagiti medisina a tagikua dagiti mula ti Indostan ken ti pakasaritaan dagiti usarda kadagiti patneng a pulis. Dagiti resulta dagitoy a panagsuksukimat ket naiparang iti maysa a salaysay Iti Kinaugma ti Hindu a Medisina (1837). Kadagiti napalabas a sangapulo a tawen isu ket nagtengngel ti puesto iti superintendente ti botaniko a hardin ti Kompania ti Daya nga India iti Himalaya idiay Saharanpur. Idi 1837 isu ket naidutok iti kinapropesor iti materia medica idiay Londres a Kolehio ti Ari, nga isu ket nagtengngel ti puesto aginggana idi 1856. Manipud idi 1838 ken iti masakbayan isu ket nagaramid ti espesial a departamento iti pannakisurat a maipanggep kadagiti produkto ti nateng, idiay Kamara ti Daya nga India, ken idi panawen ti ipupusayna kalkalpasna idi idiay ti ekstensino ken nangruna a museo dagiti teknikal a produkto manipud kadagiti Daya nga India. Idi 1851 isu ti nangimaton ti departamento ti India iti Nalatak nga Eksibision. Isu ket pimmusay idiay Acton idiay asideg ti Londres idi 2 Enero 1858.
Ti kangrunaan nga obra a naipammadayaw kaniana ket Dagiti Ilustrasion ti Botanika ken dagiti sabali a sangsanga ti Masna a Pakasaritaan ti Banbantay ti Himalaya, ken ti Flora ti Cashmere, kadagiti 2 a tomo a nangrugi idi 1839. Iti pay maipatinayon, isu ket nagsurat ti Maysa a Salaysay dagiti Produktibo a Rekurso ti India (1840), Iti Kultura ken Komersio ti Kapas idiay India ken Dadduma pay (1851) ken Ti Nasagut a Mulmula ti India a nasayaat para iti Linas (1855), ken kakuyogna dagiti papel dagiti sientipiko a warnakan. Isuna ti kaaduan a nangited kadagiti naikabil iti "Ti Siklopedia ti Bibliko a Literatura" nga inurnos babaen ni John Kitto. Daytoy a botaniko ket naam-ammuan babaen ti pangyababaan ti mannurat iti   Royle    no agdakamat iti botaniko a nagan.
Pagsasao a Narango
Ti pagsasao a Narango  ket ti maysa a pagsasao nga Oceaniko a naisasao idiay abagatan nga aplaya ti Isla Espiritu Santo iti Vanuatu.
San Joaquin, Iloilo
Ti San Joaquin ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Iloilo iti Filipinas.
Dagiti baranggay
Ti San Joaquin ket politikal a nabingbingay iti 85 a barbaranggay.
• Amboyu-an
• Andres Bonifacio
• Antalon
• Bad-as
• Bagumbayan
• Baybay
• Bayunan
• Bolbogan
• Bucaya
• Cadluman
• Cadoldolan
• Camaba-an
• Cata-an
• Crossing Dapuyan
• Cubay
• Cumarascas
Sunrise: A Song of Two Humans
Ti Sunrise: A Song of Two Humans (Ileleggak ti Init) ket silensio nga Amerikano a pelikula idi 1927 nga inturong babaen ni F. W. Murnau ti Aleman a direktor a nagbida da George O'Brien, Janet Gaynor, ken ni Margaret Livingston. Ti istoria ket inampon babaen ni Carl Mayer manipud iti ababa a sarita ti "The Excursion to Tilsit", manipud it koleksion iti isu met laeng a titulo babaen ni Hermann Sudermann.
San Joaquin, Iloilo
Dagiti baranggay
• Dacdacanan
• Danawan
• Doldol
• Dongoc
• Escalantera
• Ginot-an
• Igbaje
• Igbinangon
• Igburi
• Igcabutong
• Igcadlum
• Igcaphang
Gardo Versoza
Ni Gardo Versoza, ket maysa nga aktor ken kumakanta iti Filipinas.
San Joaquin, Iloilo
Dagiti baranggay
• Igcaratong
• Igcondao
• Igdagmay
• Igdomingding
• Iglilico
• Igpayong
• Jawod
• Langca
• Languanan
• Lawigan
• Lomboy
• Lopez Vito
• Mabini Norte
• Mabini Sur
• Manhara
• Maninila
• Masagud
• Matambog
• Mayunoc
• Montinola
• Nagquirisan
• Nagsipit
• New Gumawan
• Panatan
• Pitogo
• Purok 1 (Pob.)
• Purok 2 (Pob.)
• Purok 3 (Pob.)
• Purok 4 (Pob.)
• Purok 5 (Pob.)
• Roma [the kingdom of the littles]
• San Luis
• San Mateo Norte
• San Mateo Sur
• Santiago
• Sinogbuhan
• Siwaragan [known for the Siwaragan River]
• Lomboyan (Santa Ana)
• Santa Rita
• Talagutac
• Taslan
• Tiglawa
• Tiolas