cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
John Dalton
Ni John Dalton  (6 Septiembre 1766 – 27 Hulio 1844) ket maysa idi nga Inggles a kimiko, meteorologo ken pisiko. Isu ket kaaduan a naamammuan para kadagiti pionero nga obrana iti panagrang-ay ti moderno a teoria ti atomiko.
Naujan
Dagiti baranggay
• Mabini
Lagawe
Dagiti baranggay
• Poblacion North
Alicia, Zamboanga Sibugay
Ti Alicia ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga Sibugay iti Filipinas.
Tayabas
Dagiti baranggay
• Ayaas
2003 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Pilipino
Drama pangpelikula
Socorro, Oriental Mindoro
Ti Socorro ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Oriental Mindoro iti Filipinas.
Tagkawayan
Dagiti baranggay
• Rizal
Pilar, Bohol
Dagiti baranggay
• Buenasuerte
Calauag
Dagiti baranggay
• Sabang I (Poblacion)
Roxas, Oriental Mindoro
Dagiti baranggay
Ti Roxas ket nabingbingay kadagiti 20 a barbaranggay.
Immanuel Kant
Ni Kant ket nagipablaak kadagiti dadduma a nangruna nga obra iti etika, relihion, linteg, estetika, astronomia, ken pakasaritaan. Kadagitoy ket mairaman ti Panagdillaw iti Praktikal a Rason (Kritik der praktischen Vernunft, 1788) ken ti Metapisika dagiti Kababalin (Die Metaphysik der Sitten, 1797), a maipanggep ti etika. Ken ti Panagdillaw iti Panangukom (Kritik der Urteilskraft, 1790), a kumitkita ti estetika ken teleolohia. Isu ket nangigandat a mangibanag dagiti suppiatan a nagbaetan dagiti empiriko ken rasionalista nga arngian. Ti emperiko ket nagipatalged nga amin dagiti pannakaamo ket nagtaud kadagiti panakasanay; ti rationalista ket mangipatpato a ti rason ken dagiti masna a kapanunotan ket dati dagitoy. Ni Kant ket nangisuppiat a ti pannakasanay ket puro a kabukbukodan no saan pay nga immuna a naiyaddang babaen ti puro a rason. Kinunana pay a ti panagusar ti rason nga awan ti pannakaipakat ti pannakasanay ket mangturong laeng kadagiti teretiko nga alliaw. Ti nawaya ken husto a pann akasanay ti rason babaen ti agmaymaysa ket isu idi ti tema ti Panagpalawag, ken dagiti arngian ni Kant kadagiti nadumaduma a parikut ti pilosopia.
Onocleaceae
Deskripsion
Dagiti kameng ti pamilia ket addaan kadagiti sumaganad a pakailasinan, mailasin babaen kadagiti napigsa a dimorpiko a saringit, a dagiti maitlogan a saringit manipud kadgiti di maitlogan a saringit. Dagiti risoma ket atiddog aginggana iti ababa a dumalapdap aginggana iti agpangato, ken sagpaminsan a stoloniferous (Matteuccia ken Onocleopsis). Dagiti bulong ket napigsa a dimorpiko ken ti pesiolo ket addaan kadagiti dua a baskular a reppet a maikaysa nga adayo iti bagi iti maysa a sukog kalasugan. Dagiti bulong ket pinnatifid wenno pinnado-pinnatifid. Awanan kadagiti urat wenno anastomosis, nga awanan kadagiti nairaman a babassit nga urat. Dagiti espora ket sukog bekkel, marakayumanggi aginggana iti berde. Dagiti sorus ket naabbonganda (sagpaminsan a nailet) babaen dagiti repleksado a naingpis a tuon dagiti para-igid, ken dagiti pay nakulanit, masansan nga umawan nga agpayso nga indusia.
Mayoyao
Dagiti baranggay
• Ayangan
Baybay
Taaw Artiko
• Baybay Kara
Lanao del Sur
Dagiti ili
• Pagayawan (Tatarikan)
Dagiti grupo ti isla ti Filipinas
Kangrunaan nga is-isla
• #Isla ti Burias
Loon
Dagiti baranggay
• Cabadug
Naujan
Dagiti baranggay
• Andres Ilagan
2004 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Piksion iti masakbayan
Lagawe
Dagiti baranggay
• Poblacion West
Tayabas
Dagiti baranggay
• Baguio
Alicia, Zamboanga Sibugay
Dagiti baranggay
Ti Alicia ket nabennebenneg iti 27 a barbaranggay.
2003 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Ababa a sarita
Tayabas
Dagiti baranggay
• Bukal Ibaba
Victoria, Amianan a Samar
Dagiti baranggay
• Maxvilla
Calauag
Dagiti baranggay
• Sabang II (Poblacion)
Silvino Lobos
Dagiti baranggay
• Giguimitan
Lamut
Dagiti baranggay
• Lucban
Immanuel Kant
Dagiti kapanunotanna ket nakaimpluensia kadagiti adu nga agpanpanunot idiay Alemania iti las-ud ti kabibiagna. Isu ket nagitalinaay ken nangiyalis iti pilosopia ti labes ti suppiat a nagbaetan dagiti rationalista ken dagiti emperisista. Dagiti pilosopo a ni Fichte, Schelling, Hegel ken Schopenhauer ket nagbaliw ken nagparang-ay ti Kantiano a sistema, nga isu a nangiyeg kadagiti nadumaduma a porma ti Aleman nga idealismo. Isu ket nakitkita a kas maysa a kangrunaan a pigura iti pakasaritaan ken panagparang-ay iti pilosopia. Ti Aleman ken Eupopeano a a panagpanpanunot ket rimmang-ay kalpasan ti panawenna, ken ti impluensiana ket agdama pay laeng nga agparparegget ti pilosopiko nga obra tatta nga aldaw.
Onocleaceae
Taksonomia
Iti dati, dagiti dua a sebbangan iti henero ti Pentarhizidium ket naikeddengda idi a kameng ti Matteuccia, ngem ti henetiko a panagusig ket nangikeddeng a mangbukelda iti basalo a kabsat a klado iti amin a nabati a pamilia. Daytoy a pamilia ket naikeddengen babaen ti henetiko a panagusig nga asideg a maikuyog iti Blechnaceae, iti kaunegan dagiti klado dagiti pamilia a sagpaminsan nga ammo a kas ti Blechnales (a mangiraman kadagiti athyrioid a pako ken dagiti pay asplenioid a pako) (nupay kasta daytoy a klado ket masansan a matrato a kas parte ti urnos ti Polypodiales). Ti Matteuccia struthiopteris ket dati a naidasig babaen ti Dryopteridaceae, ken agdama pay laeng babaen ti USDA.
Pinamalayan
Dagiti baranggay
• Maningcol
Sariaya
Dagiti baranggay
• Tumbaga 1
2003 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Piksion iti masakbayan
Tayabas
Dagiti baranggay
• Bukal Ilaya
Pilar, Bohol
Dagiti baranggay
• Cagawasan
Lanao del Sur
Dagiti ili
• Piagapo
Nóbia
Ti Nóbia (Girlfriend) ket maysa a balikas a ti kayat na a saoen ket gayyem a babai, kadenna a babai a saan nga asawa, wenno kayan-ayat a babai.
GRAAFIL
Ti Governor Roque Ablan Awards for Iloko Literature wenno GRAAFIL ti maysa kadagiti kalatakan ken kabayagan a naisayangkat a pammadayaw kadagiti mannurat nga Ilokano babaen ti pasalip iti panagsuratan iti literatura nga Ilokano. Nabangon kas pammigbig ken panglagip iti sigud a gobernador iti Ilocos Norte a ni Roque Ablan, narugian ti pammadayaw idi 1976 ken naisardeng idi 1996.
Calauag
Dagiti baranggay
• San Quintin
Silvino Lobos
Dagiti baranggay
• Genagasan
• Geparayan De Turag
Nagririmpuok a Bitbituen
Ti Nagririmpuok a Bitbituen (Milky Way) ket isu ti ariwanas nga aglaon ti Daga. Daytoy a nagan iti Ingles a "Milky Way" ket naala manipud iti panagparangna a kas nalidem a "nagatasan" a sumsumged a banda nga agar-arkos iti ballasiw ti rabii a langit, a ti mata laeng ket saan a makailasin kadagiti agmaymaysa a bitbituen. Ti termino a "Milky Way" ket naipatarus manipud iti Klasiko a Latin via lactea, manipud iti Helenestika a Griego γαλαξίας κύκλος (pr. galaxías kýklos, "nagatasan a sirkulo"). Ti Nagririmpuok a Bitbituen ket agparang a kasla banda gapu ta daytoy ket nasukog iti disko a patakder a makitkita manipud iti uneg. Ti kinapudno a daytoy a nalidem a banda iti lawag ket buklen dagiti bitbituen napaneknekan idi 1610 idi ni Galileo Galilei ket naguusar ti teleskopio tapno masolbarna dagiti agmaymaysa abitbituen. Idi panawen ti 1920, ti panagpalpaliiw ti astronomo a ni Edwin Hubble ket nagiparang a ti Nagririmpuok a Bitbituen ket maysa laeng kadagiti adu nga ariwanas.
Boliney
Ti Boliney ket maysa a maikalima a klase nga ili iti probinsia ti Abra iti Filipinas.
Tagkawayan
Dagiti baranggay
• Sabang
Baybay
Taaw Artiko
• Ilet ti Kara
Naujan
Dagiti baranggay
• Mahabang Parang
Lamut
Dagiti baranggay
• Mabatobato (Lamut)
• Magulon
Immanuel Kant
Biograpia
Ni Immanuel Kant ket naipasngay idi 1724 idiay Königsberg, ti kapitolio iti Prussia iti dayta a panawen, a ti tatta nga aldawen ket ti siudad ti Kaliningrad idiay Ruso nga exclave ti Kaliningrad Oblast. Isu ti maikapat kadagiti siam nga annak (uppat kadagitoy ti nataengan). Nabubiagan nga 'Emanuel', banaliwanna ti naganna ti 'Immanuel' kalpasan idi nakaadal ti Hebreo. Iti dagup a kabibiagna, isu ket saan a nagbiahe ti ad-adu ngem sangapulo a milia manipud idiay Königsberg. Ti amana, a ni Johann Georg Kant (1682–1746), ket maysa idi nga agar-aramid ti silo nga Aleman manipud idiay Memel, nga iti dayta a panawen ket ti akin-amianan a daya unay a siudad ti Prusia (tattan ket ti Klaipėda, Lituania). Ti inanna, ni Regina Dorothea Reuter (1697–1737), ket naipasngay idi idiay Nuremberg. ti apong ni Kant manipud iti amana ket taga Eskósia a nagemigrado idiay Daya a Prusia,ken ti amana ket nangipangpangletra pay laeng ti apelyidoda iti "Cant". Iti kinaagtutubona, ni Kant ket maysa idi a naimnet, ngem di nalaing unay, nga estudiante. Isu ket naipadakkel ti maysa a Pietista a sangkabalayan a nagibaybayat ti relihioso a kinapasnek, personal a kinapakumbaba, ken ti literal a panakaipatarus ti Biblia. Ni Kant nakaawat ti nainget nga edukasion – nairut, pangdusa, ken disiplinario – a nagkaykayat ti Latin ken dagiti relihioso panangiyammo ngem dagiti matematika ken siensia. Dagiti sapasap a mito a maipanggep kadagiti personal a manerismo ni Kant ket naibaga, naipalawag, ken sinuppiatan idiay pangyuna a panangipatarus ni Goldthwait iti Dagiti Panagpalpaliiw iti Rikna ti Napintas ken Narimbaw. Kankanayon a naipanunotan a ni Kant ken nagbiag ti nairut ken maipadto a biag, a nagiturturon ti kanayon a naul-ulit a sarita a kadgiti kaarrubana ket nagidissoda kadagiti pagorasanda baben kadagiti inaldaw a panagpagpagnana. Isu ket saan a nagasawa, ngem saan a nakurang ti nakagungunaan a sosial a biag – isu ket maysa idi a nadayeg a manursuro ken nagballigi bassit a mannurat idi sakbay a nangrugi kadagiti nangruna a pilosopiko nga obrana.
2004 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Ababa a sarita para iti ubbing
Socorro, Oriental Mindoro
Dagiti baranggay
• Bagsok
Pinamalayan
Dagiti baranggay
• Marayos
• Marfrancisco
• Pagalagala
Loon
Dagiti baranggay
• Cabug
Sariaya
Dagiti baranggay
• Tumbaga 2
2003 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Daniw
Maribojoc
Dagiti baranggay
• Anislag
Roxas, Oriental Mindoro
Dagiti baranggay
• Bagumbayan (Poblacion)
Dagiti grupo ti isla ti Filipinas
Kangrunaan nga is-isla
• #Isla ti Ticao
Onocleaceae
Dagiti pilohenetiko a pannakikabagian
Ti sumaganad a kladograma para iti sub-urnos ti Aspleniineae (kas eupolypods II), a naibatay iti Lehtonen (2011), and Rothfels & al. (2012), ket mangipakita iti maysa a mabalin a pilohenetiko a pannakikabagian a pagbaetan ti Onocleaceae ken dagiti sabali a pamilia ti klado.
Tagkawayan
Dagiti baranggay
• San Diego
Lamut
Dagiti baranggay
• Nayon
2004 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Salaysay
Maysa-a-parang a drama
Bongabong
Dagiti baranggay
• San Juan
Socorro, Oriental Mindoro
Dagiti baranggay
• Batong Dalig
Pinamalayan
Dagiti baranggay
• Palayan
Tayabas
Dagiti baranggay
• Calantas
Lanao del Sur
Dagiti ili
• Poona Bayabao (Gata)
2002 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Pilipino
Ababa a sarita
Calauag
Dagiti baranggay
• San Roque Ibaba
Megagrupo ti mulmula+HC+SAR
Ti megagrupo ti mullula+HC+SAR ket grupo dagiti eukaryote.
Maribojoc
Dagiti baranggay
• Bayacabac
Megagrupo ti mulmula+HC+SAR
Daytoy ket mangiraman kadagiti:
Alicia, Zamboanga Sibugay
Dagiti baranggay
• Alegria
Taga-ugma a sinursuratan a Filipino
Ti taga-ugma a sinursuratan a Filipino ket dagiti sistema a panagsurat a naiparangarang ken nagrang-ay kadagiti is-isla iti Filipinas idi 300BC. Dagitoy a sinuratan ket maikabagian kadagiti sinuratan ti Abagatan a daya nga Asia a naiparangarang manipud iti Akin-abagatan nga India a Brāhmī a sinuratan nga inus-usar iti Asoka a naisuratan ken Pallava a sinuratan, maysa a kita a panagsurat nga inus-usar a naisurat iti bulong ti silag a liblibro idi maika-5 a siglo.
2003 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Ababa a sarita para iti ubbing
Tagkawayan
Dagiti baranggay
• San Francisco
Baybay
Taaw Artiko
• Baybay Laptev
Pilar, Bohol
Dagiti baranggay
• Cansungay
Pola, Oriental Mindoro
Dagiti baranggay
• Panikihan
Cyd Charisse
Ni Cyd Charisse (Marso 8, 1922 – Hunio 17, 2008) ket maysa idi nga Amerikana nga aktres ken sumasala.
Bikonta
Ti Bikonta ("dua a flagella") ket eukaryotiko a selula nga addaan iti dua a flagella. Daytoy ket grupo dagiti eukaryote.
Loon
Dagiti baranggay
• Calayugan Norte
Naujan
Dagiti baranggay
• Malaya
Tayabas
Dagiti baranggay
• Camaysa
• Dapdap
Megagrupo ti mulmula+HC+SAR
Naipalpalawagen a kas ti pakaidagupan ti Archaeplastida, Rhizaria, ken dagiti chromalveolate. Nupay kasta, daytoy ket simple laeng a mangitudo ti sabali a waya ti pannakaigrupo kadagiti isu met laeng nga organismo, a naipangruna gapu ti pannakaduktal idi a ti chromalveolata ket saan a monopiletiko.
Alicia, Zamboanga Sibugay
Dagiti baranggay
• Bagong Buhay
Mayoyao
Dagiti baranggay
• Balangbang
Tagkawayan
Dagiti baranggay
• San Isidro
Onocleaceae
Dagiti sebbangan
Dagiti uppat a henero, nga agraman iti dagup dagiti lima a sebbangan, ket isu dagiti maawat.
Nauru
Ti Nauru, opisial a ti Republika ti Nauru ken dati nga ammo a kas ti Isla Pleasant, ket ti isla a pagilian iti Mikronesia idiay Tengnga a Pasipiko. Ti kaasitgan a kaarrubana ket ti Isla Banaba idiay Kiribati, iti iti daya. Daytoy ket addaan kadagiti 9,488 nga agtataeng iti a kalawa, ti Nauru ket isu ti kabassitan nga estado idiay Abagatan a Pasipiko ken ti maikatlo a kabassitan nga estado babaen ti kalawa iti lubong, kalpasan laeng ti Siudad ti Batikano ken ti Monaco.
Lamut
Dagiti baranggay
• Panopdopan
Pola, Oriental Mindoro
Dagiti baranggay
• Zone I (Pob.)
Cyd Charisse
Kalpasan ti panagsakit iti polio a kas ubing, ken ti panagsursuro iti balet, ni Charisse ket simrek kadagiti pelikula kadagidi tawen ti 1940. Kaaduan dagiti papelna ket naipapan iti abilidadna a kas sumasala, ken naiparis idi isuna kada Fred Astaire ken Gene Kelly; dagiti pelikulana ket mairaman ti Singin' in the Rain (1952), The Band Wagon (1953), Brigadoon a kaduana ni Gene Kelly ken ni Van Johnson (1954) ken ti Silk Stockings (1957).
Bikonta
Dagiti ensima
Ti sabali pay a nakabingayan a kababailin dagiti bikonta ket iti panagtipon dagiti dua a gene iti maymaysa a unit: dagiti gene ti thymidylate synthase (TS) aken dihydrofolate reductase (DHFR) ket mangikodigo ti maymaysa a protina nga addaan kadagiti dua nga annong.
Bongabong
Dagiti baranggay
• Santa Cruz
Loon
Dagiti baranggay
• Canmaag
2002 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Pilipino
Piksion iti masakbayan
Nagririmpuok a Bitbituen
Ti Nagririmpuok a Bitbituen ket maysa a nabarasan nga agkuskusikos nga ariwanas a 100,000–120,000 lawag a tawen iti diametrona nga aglaon kadagiti 200–400 a bilion a bitbituen. Mabalin pay nga aglaon iti kasla kasta a kaadu a planeta, nga adda nakarkulo a 10 a bilion kadagitoy ti agpalpalikmut iti mataengan a sona kadagiti nagannak kaniada a bitbituen. Ti Sistema a Solar ket mabirukan ti uneg iti daytoy a disko, ti agarup a dua a pagkatlo a kaadayo manipud iti Galaktiko a Tengnga, idiay akin-uneg nga igid iti agkuskusikos a tabas ti nagtitiponan ti alingasaw ken tapok a tinawtawagan a ti Orion–Cygnus nga Ima. Dagiti bitbituen ti akin-uneg a ≈10,000 a lawag a tawtawen ket naurnos iti maysa a batukot ken maysa wenno ad-adu pay a baras. Ti katengngaan ket namarkaan babaen ti napeksa a radio a taudan atinawtawagan a ti Sagitario A* a mabalin a daytoy ket nalatak unay a nangisit nga abut. Ti Ariwanas ket agtaytayyek ti maminsan tunggal maysa a 15 aginggana ti 50 a riwriw a tawtawen. Ti Ariwanas iti maysa a kabuklan ket aggungunay iti kapardas iti 552 aginggana ti 630 km tunggal maysa a segundo, nga agtalged ti mainaig a sukogan iti reperensia. Nakarkulo daytoy ti kadaanan ti agarup a 13.2 bilion a tawen, a gangani a kasla ti kadaanan ti Law-ang. Daytoy ket linawlawan babaen dagiti nadumaduma a babbabassit a satelite nga ariwanas, ti Nagririmpuok a Bitbituen ket paset ti Lokal a Grupo dagiti ariwanas, a mangbukel ti maysa a subkomponente iti Nalatak a Rimpuok ti Virgo.
Richard Simmons
Ni Milton Teagle "Richard" Simmons (, New Orleans, Louisiana, Estados Unidos), ket Amerikano a guru ti kinasalun-at, aktor, ken komediante.
Naujan
Dagiti baranggay
• Malvar
• Masagana
• Masaguing
Silvino Lobos
Dagiti baranggay
• Gusaran
Tayabas
Dagiti baranggay
• Domoit Kanluran
Megagrupo ti mulmula+HC+SAR
Daytoy ket kaaduan a mangiraman kadagiti sebbangan a mangikukua iti potosintesis, malaksid ti Euglenozoa.
Socorro, Oriental Mindoro
Dagiti baranggay
• Bayuin
Alicia, Zamboanga Sibugay
Dagiti baranggay
• Bella ė
Mayoyao
Dagiti baranggay
• Banao
Tagkawayan
Dagiti baranggay
• San Roque
Onocleaceae
Dagiti sebbangan
Ti maysa a molekular a pilohenetiko a panagusig idi 2011 ket mangisingasing a dagiti uppat a henero ti Onocleacae ket asidegda unay nga agkakabagian ken mabalinda a mairaman babaen ti bugbugtong a henero ti Onoclea. Ti maysa a mabalin a piloheniko a pannakikabagian a pagbaetan dagiti sebbangan ti Onocleaceae (saan a signipikante dagiti linia dagiti kaatiddog) ket maipakita dita baba. Ti panangidasig ti Pteridophyte Phylogeny Group idi 2016 (PPG I) ket mangitalinaay dagiti uppat a henero.
2003 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Salaysay
Victoria, Amianan a Samar
Dagiti baranggay
• Pasabuena
Klado ti mullula+HC
Ti klado ti mullula+HC ket isu ti maisingsingasing a grupo dagiti eukaryote.
Lanao del Sur
Dagiti ili
• Pualas
Pola, Oriental Mindoro
Dagiti baranggay
• Zone II (Pob.)
2004 Pammadayaw a Palanca
Salaysay a pang-agtutubo
Pilipino
Naujan
Dagiti baranggay
• Melgar A
Silvino Lobos
Dagiti baranggay
• Imelda
Mayoyao
Dagiti baranggay
• Banhal
Pinamalayan
Dagiti baranggay
• Pambisan Malaki
Socorro, Oriental Mindoro
Dagiti baranggay
• Calocmoy
Roxas, Oriental Mindoro
Dagiti baranggay
• Cantil
Boliney
Dagiti baranggay
Ti Boliney ket nabingbingay a politikal iti 8 a barbaranggay.
Pagsasao a Lituano
Ti Lituano (lietuvių kalba) ket isu ti opisial nga estado a pagsasao itiLituania ket mabigbigana a kas maysa kadagiti opisial a pagsasao ti Kappon ti Europa. Adda dagiti agarup a 2.9 a riwriw a Lituano a mangisasao idiay Lituania ken agarup a 300,000 idiay ballasiw taaw. Ti Lituano ket mays a Baltiko a pagsasao, nga asideg maikabagian ti Leton, nupay dagitoy ket saanda a nasaranay a maawatan. Daytoy ket naisurat ti Latin nga abesedario. Ti Lituano a pagsasao ket naipamatian nga isu ti kakonserbatiboan a sibibiag a Indo-Europeano a pagsasao, a nakataginayon kadagit adu a langa ti Proto-Indo-Europeano a tattan ket napukawen kadagiti sabali a Indo-Europeano a pagsasao.
2003 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Maysa-a-parang a drama
Lamut
Dagiti baranggay
• Payawan
Dagiti grupo ti isla ti Filipinas
Kangrunaan nga is-isla
• #Isla ti Tablas
Klado ti mullula+HC
Daytoy ket mangiraman kadagiti:
Calauag
Dagiti baranggay
• San Roque Ilaya
Utek
thumb|alt=Ti tumtumpaw nga utek iti napunno ti likido a garapon.|Ti utek ti [[chimpanzee. ]]
Pagsasao a Moriori
Ti pagsasao a Moriori ket ti maysa nga awanen a pagsasao a pagsasao a Polinesio nga as-asideg a kabagian iti Māori ti Baro a Selanda. Daytoy ket patneng a pagsasao ti Moriori, ti indihenio a tattao iti Is-isla Chatham (Rēkohū iti Moriori), a mabirukan iti daya ti Baro a Selanda.
2008 Pammadayaw a Palanca
Dagiti nangabak iti Pammadayaw a Pakalaglagipan kenni Carlos Palanca para iti Literatura iti tawen 2008 (puesto, titulo ti nangabak nga obra, nagan ti autor).
Lanao del Sur
Dagiti ili
• Saguiaran
• Sultan Dumalondong
• Picong (Sultan Gumander)
Nagririmpuok a Bitbituen
Wagas
thumb|Ti maysa a panakakita iti Nagririmpuok a bibituen nga agturong idiay Konstelasion [[Sagitario(konstelasion)|Sagitario (a mairaman ti Galatiko a Tengnga) a kas makita manipud iti di-narugitan nga awan lawag a lugar (ti Black Rock Desert, Nevada).]] No agpalpaliiw ti rabii a langit, ti termino a "Nagririmpuok a Bitbituen" ket isu laeng ti nakudrep a banda iti puraw a lawag nga adda ti 30 a degrado a kalawa nga agararko iti ballasiw ti langit (yray no amin dagiti bitbituen a mabalin a makita ti mata laeng ket paset iti Ariwanas a Nagririmpuok a Bitbituen). Ti lawag iti daytoy a banda ket naggapo manipud iti di-nasolbar a bitbituen ken dadduma pay a materiales a naisanglad ti kaunegan ti Galaktiko a dalumpinas. Dagiti nasipnget a rehion ti kaunegan ti banda, a kas ti Nalatak a Rengngat ken ti Coalsack, ket maipada kadagiti luglugar a dagiti lawag manipud kadagiti adayo a bitbituen ket nalappedan babaen ti interestelar a tapok.
Naujan
Dagiti baranggay
• Metolza
• Montelago
• Montemayor
Bikonta
Dagiti ensima
Dagiti gene naisinsina a naipatarus kadagiti unikonta.
Pola, Oriental Mindoro
Dagiti baranggay
• Pula
• Puting Cacao
Jim Varney
Ni James Albert "Jim" Varney, Jr. (, Lexington, Kentucky, Estados Unidos), ket Amerikano nga aktor ken komidiante.
Socorro, Oriental Mindoro
Dagiti baranggay
• Catiningan
Alicia, Zamboanga Sibugay
Dagiti baranggay
• Calades
Pilar, Bohol
Dagiti baranggay
• Catagda-an
Dipterocarpaceae
Ti Dipterocarpaceae ket ti pamilia dagiti 16 a henero ken agarup a 695 nga ammo a sebbangan iti kangrunaan a kaykayo ti tropikal a tanap a katuduan a bakir. Ti nagan ti pamilia, manipud iti henero-kita ti Dipterocarpus, ket naala manipud iti Griego (di = dua, pteron = payak ken karpos = bunga) ken mangibaga iti dua-payak a bunga. Dagiti kadakkelan a henero ket ti Shorea (196 a sebbangan), Hopea (104 a sebbangan), Dipterocarpus (70 a sebbangan), ken Vatica (65 a sebbangan). Adu kadagitoy ket dakkel a rumrummuar iti bakir a sebbangan, kadawyan nga umabot iti katayag iti 40–70 m, sumagmamano ti sumurok iti 80 m (kadagiti henero ti Dryobalanops, Ti Hopea ken Shorea), a ti katayagan nga ammo a sibibiag nga espesimen (Shorea faguetiana) ket agtayag iti 93.0 m. Dagiti sebbangan iti daytoy a pamilia ket nangruna iti panagtagilako iti kayo. Ti pannakaiwarwarasda ket pantropikal, manipud iti akin-amianan nga Abagatan nga Amerika aginggana iti Aprika, ti Seychelles, India, Indotsina, Indonesia ken Malaysia. Mapasamak ti kaaduan iti dibersidad ti Dipterocarpaceae idiay Borneo. Adda dagiti sebbangan nga itan ket naisagmak kas resulta iti nakaro a panagpukan, ti nakaro a di legado a panagtarikayo ken konserbasion ti habitat. Mangipaayda kadagiti napateg a kayo, dagiti aromatiko a kammasapulan a lana, balsam, dagiti tutot ken taudan dagitoy para iti plywood.
Calauag
Dagiti baranggay
• Santa Cecilia
• Santa Maria (Poblacion)
Tagkawayan
Dagiti baranggay
• Santa Cecilia
Calauag
Dagiti baranggay
• Santa Milagrosa
• Santa Rosa
2003 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ingles
Drama
2008 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Ilokano
Ababa a sarita
Tayabas
Dagiti baranggay
• Domoit Silangan
Victoria, Oriental Mindoro
Ti Victoria ket maysa a maika-2 a klase nga ili iti probinsia ti Oriental Mindoro iti Filipinas.
Naujan
Dagiti baranggay
• Motoderazo
Baybay
Taaw Artiko
• Baybay Lincoln
Bikonta
Dagiti pannakaikabagian
Adda met dagiti panagsuksukisok a mangisingasing a ti unikonta (ti eukaryotiko a selula nga addaan iti agmaymaysa a flagellum) ket isu idi ti tinaudan dagiti opisthokont (Dagiti ayup, Dagiti fungus, ken dagiti mainaig a porma) ken Amoebozoa, ken ti bikonta ket tinaudan idi ti Archaeplastida (Mulmula ken dagiti maikabagan), Excavata, Rhizaria, ken Chromalveolata. Ni Cavalier-Smith ket nangisingasing a ti Apusozoa, a kadawyan a naikeddeng a kas incertae sedis, ket pudno dagitoy a bikonta.
Dagiti pannakaikabagian iti kaunegan dagiti bikonta ket saan a nalawag. Ni Cavalier-Smith ket ingrupona idi dagiti Excavata ken Rhizaria iti Cabozoa ken ti Archaeplastida ken Chromalveolata itie Corticata, ngem maysa kadagiti inadalan ket nangisingasing idi a ti Rhizaria ken Chromalveolata ket mangporma iti klado.
Buug
Ti Buug ket maysa a maika-3 a klase nga ili iti probinsia ti Zamboanga Sibugay iti Filipinas.
Roxas, Oriental Mindoro
Dagiti baranggay
• Dangay
2002 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Pilipino
Daniw
Maribojoc
Dagiti baranggay
• Bood
Dagiti grupo ti isla ti Filipinas
Kangrunaan nga is-isla
• #Isla ti Sibuyan
Lanao del Sur
Dagiti ili
• Tagoloan II
Calauag
Dagiti baranggay
• Santo Angel (Pangahoy)
Dipterocarpaceae
Pannakaidasig
Ti pamilia ti dipterokarpo ket kadawyan a nabingbingay kadagiti dua a subpamilia:
Pilar, Bohol
Dagiti baranggay
• Del Pilar
Dipterocarpaceae
Pannakaidasig
Ti maysa a kaudian a henetiko a panagadal ket nakabiruk a dagiti dipterokarpo ti Asia ket agbibingayda iti sapasap a tinaudan iti Sarcolaenaceae, ti maysa a pamilia ti kayo nga endemiko iti Madagascar. Daytoy ket mangisingasing a ti tinaudan dagiti dipterokarpo ket nagtaud manipud iti akin-abagatan a superkontinente ti Gondwana, ken ti sapasap a tinaudan dagiti dipterokarpo ti Asia ken ti Sarcolaenaceae ket nabirukan idi iti masa ti daga ti India-Madagascar-Seychelles kadagiti napalabas a riwriw a tawen, ken naiyawidda nga agpaamianan babaen ti India, a kanungpalan a naidungpar iti Asia ken nangipalubos a maiwarwaras dagiti dipterokarpo iti ballasiw ti Abagatan a daya nga Asia ken Malaysia. Ti immuna a pollen ti dipterokarpo ket nabirukan idiay Myanmar (nga iti dayta a panawen ket parte ti plata ti Indiano) ken napetsado manipud iti akin-ngato nga Oligoseno. Agparang a ti wadan ket agin-inut nga umad-adu kadagiti termino iti dibersidad ken kaadu iti ballasiw ti rehion iti tengnga ti Mioseno Nabirukan dagiti tugot ti kemikal dagiti tutot ti dipterokarpo a napetsado iti Eoseno iti India.
Pilar, Bohol
Dagiti baranggay
• Estaca
2003 Pammadayaw a Palanca
Salaysay a pang-agtutubo
Pilipino Awan nangabak
Silvino Lobos
Dagiti baranggay
• Montalban
Lamut
Dagiti baranggay
• Pieza
Pinamalayan
Dagiti baranggay
• Panggulayan
Dagiti grupo ti isla ti Filipinas
Kangrunaan nga is-isla
• #Isla ti Busuanga
Bongabong
Dagiti baranggay
• Tawas
Calauag
Dagiti baranggay
• Sinag
Tagkawayan
Dagiti baranggay
• Santa Monica
Lanao del Sur
Dagiti ili
• Tamparan
Pilar, Bohol
Dagiti baranggay
• Ilaud
Justin Bieber
Ni Justin Drew Bieber ket maysa a kumakanta, musikero ken aktor a nanipud idiay Kanada.
Loon
Dagiti baranggay
• Cambaquiz
Mayoyao
Dagiti baranggay
• Bongan
Dagiti lehislatibo a distrito iti Maguindanao
Dagiti Lehislatibo a Distrito iti Maguindanao, ket isu dagiti umuna ken maikadua a distrito, ken isu dagiti pannakabagi ti Probinsia ti Maguindanao ken ti Siudad ti Cotabato iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Ti Maguindanao ket paset idi ti pannakabagi ti Rehion XII manipud idi 1978 aginggana idi 1984. Daytoy ket immuna a naikkan ti bukodna a pannakabagi iti Kadawyan a Batasang Pambansa manipud idi 1984 aginggana idi 1986, idi nagbutos kadagiti 2 a sapasap a pannakabagi. Idi 1986, daytoy ket nabingbingay kadagiti dua a lehislatibo a distrito. Idi 2007, ti maika-2 a distrito ket nanaganan manen iti Maymaysa a Distrito iti Maguindanao ken ti umuna a distrito ket nagbalin a ti Maymaysa a Distrito iti Shariff Kabunsuan ken Siudad ti Cotabato. Idi Hulio 16, 2008, ti Kangatuan a Korte ket winaswasna ti pannakapartuat ti Shariff Kabunsuan, ken naisubli daytoy ti pannakaturay ti probinsia ti Maguindanao. Ti dati a lehislatibo a distrito ti Shariff Kabunsuan-Siudad ti Cotabato ket naisubli iti pannakainagan a kas ti Umuna a Lehislatibo a Distrito iti Maguindanao-Siudad ti Cotabato, bayat a ti maymaysa a distrito iti Maguindanao idi 2007-2008 ket naisubli iti pannakainagan a kas ti Maikadua a Lehislatibo a Distrito iti Maguindanao.
Umuna a distrito
Nadukomentuan ti linteg a siudad manipud idi Hunio 20, 1959 babaen ti [http://www.chanrobles.com/republicacts/republicactno2364.html Republika Tignay Blng. 2364]. Nawaya manipud ti probinsia ken saan nga agbutos para kadagiti opisial ti probinsia. Agbutos laeng para iti pannakabagi kadagit inadumaduma a nailian a lehislatura. Nabutosan a kas pannakabagi ti distrito ken nabiit a naikeddeng a kas ti Maymaysa a Distrito iti Shariff Kabunsuan-Siudad ti Cotabato idi 2007.
Maika-2 a distrito
Nabutosan a kas pannakabagi ti distrito ken nabit a naikeddeng a kas Maymaysa a Distrito iti Maguindanao idi 2007.
Silvino Lobos
Dagiti baranggay
• Suba (Pob.)
Buug
Dagiti baranggay
Ti Buug ket nabennebenneg iti 27 a barbaranggay.
Silvino Lobos
Dagiti baranggay
• Tobgon
Roxas, Oriental Mindoro
Dagiti baranggay
• Happy Valley
Victoria, Amianan a Samar
Dagiti baranggay
• Zone I (Pob.)
Tayabas
Dagiti baranggay
• Gibanga
Pinamalayan
Dagiti baranggay
• Papandayan
• Pili
• Zone II (Poblacion)
• Zone III (Poblacion)
Dagiti grupo ti isla ti Filipinas
Kangrunaan nga is-isla
• #Isla ti Culion
Calauag
Dagiti baranggay
• Sumilang
2008 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Hiligaynon
Ababa a sarita
2002 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Pilipino
Ababa a sarita para iti ubbing
Baybay
Taaw Artiko
• Baybay Pekora
Victoria, Oriental Mindoro
Dagiti baranggay
Ti Victoria ket nabingbingay kadagiti 32 a barbaranggay.
Pilar, Bohol
Dagiti baranggay
• Inaghuban
Pola, Oriental Mindoro
Dagiti baranggay
• Tagbakin
Alicia, Zamboanga Sibugay
Dagiti baranggay
• Concepcion
Lanao del Sur
Dagiti ili
• Taraka
1981 GRAAFIL
Dagiti nangabak iti Gov. Roque Ablan Awards for Iloko Literature (GRAAFIL) iti tawen 1981 (puesto, titulo ti nangabak nga obra, nagan ti autor):
Bangued
Ti Bangued, ket maysa a primera klase nga ili, isu daytoy ti kapitolio ti probinsia iti Abra iti Filipinas.
1980 GRAAFIL
Dagiti nangabak iti Gov. Roque Ablan Awards for Iloko Literature (GRAAFIL) iti tawen 1980 (puesto, titulo ti nangabak nga obra, nagan ti autor, nagpaay a hurado):
Tayabas
Dagiti baranggay
• Ibas
Socorro, Oriental Mindoro
Dagiti baranggay
• Fortuna
Unisan
Dagiti baranggay
• Pláridel
Lamut
Dagiti baranggay
• Poblacion East
Tagkawayan
Dagiti baranggay
• Santo Niño I
Calauag
Dagiti baranggay
• Sumulong
• Tabansak
• Tabugon
Silvino Lobos
Dagiti baranggay
• Victory
Pilar, Bohol
Dagiti baranggay
• La Suerte
2002 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Pilipino
Salaysay
Mayoyao
Dagiti baranggay
• Buninan
Bongabong
Dagiti baranggay
• Poblacion
Irlanda (panangilawlawag)
Ti Irlanda ket mabalin a dumakamat kadagiti sumaganad:
Pola, Oriental Mindoro
Dagiti baranggay
• Tagumpay
2004 Pammadayaw a Palanca
Salaysay a pang-agtutubo
Ingles
Lanao del Sur
Dagiti ili
• Tubaran
1981 GRAAFIL
Salip iti Daniw Umuna: "Dagiti Sangapulo nga Annak ni Filipinas " ni Jose A. Velasco Maikadua: "Sangapulo a Daniw a Naikur-it iti Sirok Ti Narra" ni Romulo G. Basuel Maikatlo: "Sangapulo a Sagibo" ni Aurelio S. Agcaoili Pammadayaw a Gunggona: 1. "?" ni Hermenigildo A. Viloria 2. "Adu a Daniw, Maymaysa a Daniw" ni Clesencio B. Rambaud 3. "?" ni Demetrio P. Sarmiento 4. "?" ni Rev. Amador Foz Naghurado: Casimiro Is. De Guzman, Pelagio A. Alcantara, Angel A. Acacio
Bangued
Dagiti baranggay
Addaan ti ili ti Bangued iti 31 a barbaranggay.
Loon
Dagiti baranggay
• Campatud
Tayabas
Dagiti baranggay
• Ilasan Ibaba
Alicia, Zamboanga Sibugay
Dagiti baranggay
• Gulayon
Dagiti grupo ti isla ti Filipinas
Kangrunaan nga is-isla
• #Isla ti Coron
Unisan
Dagiti baranggay
• F. De Jesús (Pob.)
2008 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Pilipino
Nobela
Loon
Dagiti baranggay
• Canhangdon Occidental
Tayabas
Dagiti baranggay
• Ilasan Ilaya
Loon
Dagiti baranggay
• Canhangdon Oriental
Tayabas
Dagiti baranggay
• Ipilan
Lapayag
Ti lapayag ket isu ti organo a mangduktal ti uni. Daytoy ket saan laeng a mangawat ti uni, ngem tumulong pay iti panagtimbeng ken puesto ti bagi. Ti lapayag ket paset iti sistema ti panagdengngeg.
Naujan
Dagiti baranggay
• Nag-Iba I
Victoria, Amianan a Samar
Dagiti baranggay
• Zone II (Pob.)
Buug
Dagiti baranggay
• Agutayan
Silvino Lobos
Dagiti baranggay
• Poblacion I
Calauag
Dagiti baranggay
• Talingting
Bongabong
Dagiti baranggay
• Aplaya
Mayoyao
Dagiti baranggay
• Chaya
Pinamalayan
Dagiti baranggay
• Zone IV (Poblacion)
Bangued
Dagiti baranggay
• Agtangao
Dagiti grupo ti isla ti Filipinas
Kangrunaan nga is-isla
• #Isla ti Balabac
Roxas, Oriental Mindoro
Dagiti baranggay
• Libertad
Lapayag
Kankanyon a ti intero nga organo ket naipanpanunotan nga iti lapayag, ngem mabalin pay a maipanunotan a ti laeng a makitkita a parte. Kaaduan kadagiti mamalia, ti makitkita a lapayag ket ti paraypay iti kulapot a tinawtawagan ti pinna (wenno aurikular iti tattao) ken isu daytoy kadagiti adu nga addang iti panagdengngeg. Dagiti bertebrata ket addaada ti agparis a lapayag a simetrikal nga agsumbangir a naipuesto iti ulo. Daytoy a pannaka-urnos ket mangtulong ti abilidad iti husto a pangbiruk kadagiti taudan ti uni.
Loon
Dagiti baranggay
• Canmanoc
Pola, Oriental Mindoro
Dagiti baranggay
• Tiguihan
Naujan
Dagiti baranggay
• Nag-Iba II
• Pagkakaisa
• Paniquian
1980 GRAAFIL
Salip iti Sarita Umuna: "Inocencio" ni Zosimo L. Barnachea Maikadua: "Obramaestra" ni Fernando B. Sanchez, ken "Lucas 15:11-32" ni Edilberto V. Santiago Maikatlo: "Adda Isem iti Tunggal Aglabas a Bagyo" ni Jose A. Velasco Naghurado: Gregorio C. Laconsay, Gregorio T. Amano, Fredelito L. Lazo
Silvino Lobos
Dagiti baranggay
• Poblacion II
Buug
Dagiti baranggay
• Bagong Borbon
Calauag
Dagiti baranggay
• Tamis
Alicia, Zamboanga Sibugay
Dagiti baranggay
• Kapatagan
Mayoyao
Dagiti baranggay
• Guinihon
Pinamalayan
Dagiti baranggay
• Quinabigan
Mayoyao
Dagiti baranggay
• Inwaloy
Tayabas
Dagiti baranggay
• Katigan Kanluran
Victoria, Oriental Mindoro
Dagiti baranggay
• Alcate
Tagkawayan
Dagiti baranggay
• Santo Tomas
1980 GRAAFIL
Salip iti Daniw Umuna: "10 a Daniw-Rikna" ni Herman G. Tabin Maikadua: "Palabra ni Ilokano" ni Hermenigildo A. Viloria Maikatlo: "Hardin Ti Kaputotan" ni Romeo Bantolino Naghurado: Alejandrino G. Hufana, Peter La. Julian, Reynaldo A. Duque
Bangued
Dagiti baranggay
• Angad
Alicia, Zamboanga Sibugay
Dagiti baranggay
• Kauswagan
Victor Francis Hess
Ni Victor Francis Hess (24 Hunio 1883 – 17 Disiembre 1964) ket Austriano-Amerikano idi a pisiko, ken laureado ti Premio Nobel iti Pisika, a nakaduktal kadagiti raya ti kosmiko.
Alicia, Zamboanga Sibugay
Dagiti baranggay
• Lambuyogan
Roxas, Oriental Mindoro
Dagiti baranggay
• Libtong
Buug
Dagiti baranggay
• Basalem
Pilar, Bohol
Dagiti baranggay
• Lumbay
Dagiti grupo ti isla ti Filipinas
Kangrunaan nga is-isla
• #Grupo ti Is-isla ti Babuyan
1982 GRAAFIL
Salip iti Sarita Umuna: "Nalabaga Ti Maris Ti Kalapati" ni Salvador A. Espejo Maikadua: "Dung-aw iti Agmatuon" ni Herman G. Tabin Maikatlo: "Rayus a Nasipngetan" ni Sinamar R. Tabin Naghurado: Vicente Bonoan, Jose A. Bragado, Edilberto H. Angco
Pinamalayan
Dagiti baranggay
• Ranzo
Lanao del Sur
Dagiti ili
• Tugaya
Baybay
Taaw Artiko
• Puraw a Baybay
Pagsasao a Rakahanga-Manihiki
Ti pagsasao a Rakahanga-Manihiki ket ti karuay a dialekto ti Maori nga Is-isla Cook a maitagikua iti pamilia ti sasao a Polinesio, nga insasao babaen dagiti agarup a 2500 a tattao kadagiti isla ti Rakahanga ken Manihiki (parte ti Is-isla Cook) ken dagiti dadduma pay a 2500 kadagiti sabali a pagilian, ken kaaduan idiay  Baro a Selanda ken Australia. Ikeddeng da Wurm ken Hattori ti Rakahanga-Manihiki a kas naiduma a pagsasao iti "limitado a pannakaawat iti Rarotongano"
Calauag
Dagiti baranggay
• Tikiwan
Tayabas
Dagiti baranggay
• Katigan Silangan
Victoria, Oriental Mindoro
Dagiti baranggay
• Babangonan
Tayabas
Dagiti baranggay
• Lakawan
Victoria, Oriental Mindoro
Dagiti baranggay
• Bagong Silang
• Bagong Buhay
• Bambanin
Tagkawayan
Dagiti baranggay
• Seguiwan
Socorro, Oriental Mindoro
Dagiti baranggay
• Happy Valley
Loon
Dagiti baranggay
• Cansuagwit
Buug
Dagiti baranggay
• Bawang
• Bliss
Pilar, Bohol
Dagiti baranggay
• Lundag
Richard Barthelmess
Ni Richard Semler "Dick" Barthelmess (Mayo 9, 1895 – Agosto 17, 1963) ket maysa idi nga Amerikano nga aktor ti pelikula. Isu ket nainomido para iti Kalaingan nga aktor idi 1928.
Pagsasao nga Abhasio
Ti Abhasio (Аҧсуа бызшәа, Азгъэбзэ) ket maysa nga Akin-amianan a laud a Kaukaso a pagsasao a kangrunaan nga insasao babaen dagiti tattao nga Abhasio. Isu daytoy ti opisial a pagsasao ti Abhasia nga adda dagiti agarup a 100,000 a tattao a mangisasao daytoy. Ti pay maipatinayon, daytoy ket insasao babaen dagiti rinibu a kamkameng ti Abhasio a diaspora idiay Turkia, ti naturay a republika ti Georgia nga Adjara, Siria, Jordan ken dagiti nadumaduma a Lumaud a pagpagilian. Adda dagiti agarup a 9,447 a mangisasao ti Abhasio idiay Rusia, segun ti 2002 a senso.
Bucay, Abra
Ti Bucay ket maysa a maikalima a klase nga ili iti probinsia ti Abra iti Filipinas.
Bangued
Dagiti baranggay
• Bañacao
2008 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Pilipino
Ababa a sarita
Maribojoc
Dagiti baranggay
• Busao
Victoria, Amianan a Samar
Dagiti baranggay
• Zone III (Pob.)
Buug
Dagiti baranggay
• Bulaan
Mayoyao
Dagiti baranggay
• Langayan
Irlanda
Ti Irlanda (Éire; Ulster Eskoses: Airlann wenno Airlan) ket maysa nga isla iti amianan a laud iti kontinente nga Europa. Isu daytoy ti maikatlo a kadakkelan nga isla idiay Europa ken ti maikadua pulo a kadakkelan nga isla iti lubong. Iti daya ket ti dakdakkel nga isla iti Gran Britania, a daytoy ket naisina babaen ti Baybay Irlandes.
Hopea
Ti Hopea ket ti henero dagiti mula iti pamilia a Dipterocarpaceae. Ti henero ket nanagnan kenni John Hope, 1725–1786, ti immuna a Naarian nga Agtartaripato iti Naarian a Botaniko a Hardin, Edinburgh. Daytoy ket aglaon kadagiti agarup a 104 a sebbangan, a naiwarwaras manipud iti Sri Lanka ken iti akin-abagatan a India aginggana iti akin-abagatan a Tsina, ken agpaabagatan iti amin a paset ti Malesia aginggana iti Baro a Guinea. Dagitoy ket kaaduan a nangruna ken baba ti balawbaw dagiti kayo iti tanap ti katuduan a bakir, ngem adda met dagiti sebbangan nga agtubtubo a kayo, a kas ti Hopea nutans.
Alicia, Zamboanga Sibugay
Dagiti baranggay
• Lapirawan
1982 GRAAFIL
Salip iti Daniw Umuna: "Dagiti Ladawan iti Dakkel-Danum" ni Clesencio B. Rambaud Maikadua: "Dagiti Saibbek iti Barukong ni Gabriela" ni Crescencia Robianes-Alcantara Maikatlo: "Sangapulo a Daniw Ti Kaamaan" ni ? Naghurado: Vicente Bonoan, Jose A. Bragado, Edilberto H. Angco
Diplahan
Dagiti baranggay
Ti Diplahan ket nabennebenneg iti 22 a barbaranggay.
Loon
Dagiti baranggay
• Cansubayon
• Catagbacan Handig
Richard Barthelmess
Nasapa a biag
Naiyanak ni Barthelmess idiay Siudad ti New York idi 1895 kas anak a lalaki ni Caroline W. Harris (Nobiembre 1, 1866 Brooklyn - Abril 23, 1937 Manhattan), ti aktres ti entablado, and Alfred W. Barthelmess (Hulio 20, 1861 - Mayo 5, 1896 Manhattan). Pimmusay ti amana idi isu ket agtawen iti maysa.
1984 GRAAFIL
Salip iti Sarita Umuna: "Dalan" ni Benedicto C. Tadena Maikadua: "Ti Ngayed iti Salinong Ti Nakatiwangwang a Langit" ni Herman G. Tabin Maikatlo: "Ti Orkidia ken Ti Rosas" ni Danilo A. Bautista Naghurado: Gregorio T. Amano, Guillermo R. Andaya, Dionisio S. Bulong
Bucay, Abra
Dagiti baranggay
Ti Bucay ket nabingbingay a politikal iti 21 a barbaranggay.
Baybay
Akin-abagatan a Taaw
• Baybay Amundsen
2008 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Pilipino
Daniw
Socorro, Oriental Mindoro
Dagiti baranggay
• Leuteboro I
1985 GRAAFIL
Salip iti Maysa-a-Parang a Drama Umuna: "Dingraw" ni Fernando B. Sanchez Maikadua: "Dara ken Daniw iti Parbangon" ni Pelagio A. Alcantara, ken "Maris-Dara Dagiti Malem idiay "Apayao" ni Reynaldo A. Duque Maikatlo: "Kalapati" ni Salvador A. Espejo Naghurado: Mario Rosal, Onofrecia I. Ibarra, Manuel S. Diaz
Bongabong
Dagiti baranggay
• Bagumbayan I
Tagkawayan
Dagiti baranggay
• Tabason
Pagsasao a Leton
Ti Leton (latviešu valoda) ket isu ti opisial nga estado a pagsasao ti Letonia. Daytoy ket sagpaminsan a tinawtawagan a kas ti Lettish. Adda dagiti agarup a 1.4 a riwriw a patneng a Leton a mangisasao idiay Latvia ken agarup a 150,000 iti ballasiw taaw. Ti pagsasao a Leton aket adda dagiti adu a bilang dagiti saan a patneng a mangisasao, a kadawyan daytoy ti bassit a pagsasao. Agarup a 1.9 a riwriw wenno 79% ti Leton a populasion ket makasao ti Leton. Kadagitoy adda ti agarup a 1,165,000 ti agus-usar a kas ti kangrunaan a pagsasaoda idiay balayda. Ti panagusar ti pagsasao a Leton kadagiti nadumaduma a luglugar ti sosial a biag idiay Latvia ket umad-adon.
Victoria, Amianan a Samar
Dagiti baranggay
• San Miguel
Pinamalayan
Dagiti baranggay
• Rosario
Tayabas
Dagiti baranggay
• Lalo
Alicia, Zamboanga Sibugay
Dagiti baranggay
• Litayon
Lamut
Dagiti baranggay
• Pugol (Ifugao Reservation)
Imelda, Zamboanga Sibugay
Dagiti baranggay
Ti Imelda ket nabennebenneg iti 18 a barbaranggay.
Roxas, Oriental Mindoro
Dagiti baranggay
• Mabuhay
Victor Francis Hess
Biograpia
Ni Victor Franz Hess ket naipasngay kada Vinzenz Hess ken Serafine Edle von Grossbauer-Waldstätt, idiay Kastilio Waldstein, iti asideg ti Peggau idiay Styria, Austria idi 24 Hunio 1883. Ti amana ket naarian a nagtartarikayo iti serbisio ni Prinsipe Louis of Oettingen-Wallerstein. Isu ket nagadal iti sekondario nga eskuela iti Himnasio Graz manipud idi 1893 aginggana idi 1901.
2008 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Pilipino
Ababa a sarita para iti ubbing
Lanao del Sur
Dagiti ili
• Wao
Baybay
Akin-abagatan a Taaw
• Nailet a Baybay Bass
Socorro, Oriental Mindoro
Dagiti baranggay
• Malugay
• Matungao
Pagsasao a Leton
Ti Leton ket maysa a pagsasao a Baltiko ken asideg a maikabagian ti Lituano, nupay dagitoy dua ket saanda nga agsinnaranay a maawatan.
Socorro, Oriental Mindoro
Dagiti baranggay
• Monteverde
Bongabong
Dagiti baranggay
• Bagumbayan II
Socorro, Oriental Mindoro
Dagiti baranggay
• Pasi I
Bongabong
Dagiti baranggay
• Ipil
Socorro, Oriental Mindoro
Dagiti baranggay
• Pasi II
Bongabong
Dagiti baranggay
• Mina de Oro
Socorro, Oriental Mindoro
Dagiti baranggay
• Zone I (Poblacion)
Baybay Bohai
Heograpia
Ti Baybay Bohai ket bineddengan babaen ti kawar ti Is-isla Changshan iti pagbaetan ti Liaodong ken Peninsula Shandong. Daytoy ket nagbalinen a maysa kadagiti kasingangaran a dalan kadagiti napalabas a panawen. Adda dagiti tallo a nangruna a luek iti uneg ti Baybay Bohai: ti Luek Laizhou iti abagatan, ti Luek Liaodong iti amianan, ken ti Luek Bohai iti laud. Iti akindaya unay a patingga ti Baybay Bohai, iti pagbaetan ti akin-abagatan unay a patingga ti Peninsula Liaodong ken ti akin-amianan unay a patingga ti Peninsula Shandong, ket ti Lingsat Bohai (渤海海峡). Adda met dagiti bassit a karayan a sumsumrek iti golpo a mairaman ti karayan Duyaw, Hai, Liao, ken Karayan Luan. Adda met dagiti bassit a nangruna a reserba ti lana iti asideg ti golpo, a mairaman ti Shengli Field. Dagiti nangruna a grupo ti is-isla iti golpo ket mairaman ti Is-isla Changshan (长山列岛), Isla Changxing (长兴岛), ken Isla Xizhong (西中岛). Dagiti probinsia ti Tsina nga addaan iti aplaya iti Baybay Bohai, manipud iti abagatan, nga agpakanawan ket ti Shandong, Hebei, Tianjin, ti manen Hebei, ken Liaoning.
Socorro, Oriental Mindoro
Dagiti baranggay
• Zone III (Poblacion)
Tayabas
Dagiti baranggay
• Lita (Pob.)
Payo iti Banaue
Ti Payo iti Banaue wenno Natukantukad a Pagtatalonan iti Banaue‎ (Deutsch: Reisterrassen von Banaue Ingles: Banaue Rice Terraces; Tagalog: Hagdan-hagdang Palayan ng Banawe)
Tayabas
Dagiti baranggay
• Malaoa
Loon
Dagiti baranggay
• Catagbacan Norte
Tayabas
Dagiti baranggay
• Mate
• Mateuna
• Mayowe
• Nangka Ibaba
Calauag
Dagiti baranggay
• Tiniguiban
Unisan
Dagiti baranggay
• R. Lapu-lapu (Pob.)
1984 GRAAFIL
Salip iti Drama Pammadayaw a Gunggona: "Anaraar ken Lawag Dagiti Arapaap" ni Dindo Flo. Acosta Naghurado: Gregorio T. Amano, Guillermo R. Andaya, Dionisio S. Bulong
Victor Francis Hess
Biograpia
Manipud idi 1901 aginggana idi 1905, nagadal ni ni Hess iti umuna a grado idiay Unibersidad ti Graz, ken nagtuloy iti posgrado a panagad-adal iti pisika aginggana idi naawatna idiay ti PhDna idi 1910. Isu ket nagtrabaho a kas katakunaynay babaen ni Stefan Meyer idiay Instituto para iti Panangsukisok iti Radium, Akademia dagiti Siensia ti Vienna, manipud idi 1910 aginggana idi 1920.
Tagkawayan
Dagiti baranggay
• Tunton
2008 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Pilipino
Salaysay
Lingsat San Bernardino
Ti Lingsat San Bernardino (Kipot ng San Bernardino) ket ti maysa a lingsat iti Filipinas, a mangikapet iti Baybay Samar iti Baybay Filipinas. Daytoy ket mangisina iti Peninsula ti Bicol iti isla ti Luzon manipud iti Samar iti abagatan.
2002 Pammadayaw a Palanca
Benneg ti Pilipino
Maysa-a-parang a drama
Nagririmpuok a Bitbituen
Wagas
Ti Nagririmpuok a Bitbituen ket adda ti mainaig nga ababa a kalawag ti rabaw. Ti pannakakita daytoy ket narigat unay babaen ti lugar iti likud a lawag a kas ti panagrugit ti lawag wenno naisiasi a lawag manipud iti bulan. Daytoy ket sisasagana a makita no ti mangipatingnga a kadakkel ket +5.1 wenno nasaysayaat, bayat nga agipakpakita ti nasayaat a salaysay iti +6.1. Daytoy ket agpabalin a narigat a makita ti Nagririmpuok a Bitbituen manipud kadagiti ania man a naraniag a nasilawan a urbano weno suburbano lokasion ngem nalaka a makita no kitaen manipud iti maysa nga away a lugar no ti bulan ket adda ti baba ti horisonte.
Maribojoc
Dagiti baranggay
• Cabawan
Buug
Dagiti baranggay
• Danlugan
Panagpudot ti lubong
Ti Panagpudot ti lubong (Global warming) ket daytoy ti panagpangato ti katimbengan a temperatura ti tangatang iti Daga ken dagiti taaw manipud idi gibus iti maika-19 a siglo ken dagiti naipadto a panagtultuloy. Manipud idi rugi ti maika-20 a siglo, ti katimbengan a temperatura ti rabaw ti Daga ket nagpangato babaen ti agarup a 0.8 C-change, nga addaan iti agarup a dua a pagkatlo kadagiti panagpangato ket rimsua manipud idi 1980. Ti panagpudot iti klima a sistema ket awan dudua, ken dagiti sientista ket ad-adu ngem 90% a sigurado a kaaduan kadagitoy ket naaramid babaen ti immadu a konsentrasion iti inbernadero nga alingasaw a napataud babaen kadagiti aramid ti nagtagitaon a kas dagiti panagpaawan ti kabakiran ken ti panagpuor kadagiti posil a sungrod. Dagiti a nasukimat ket mabigbigan babaen ti nailian a siensia dagiti akademia kadagiti amin a kangrunaan a naparang-ay a pagpagilian.
Irlanda
Paammo
<references group="Paammo"/>
Dagiti grupo ti isla ti Filipinas
Kangrunaan nga is-isla
• #Batanes
Socorro, Oriental Mindoro
Dagiti baranggay
• Zone IV (Poblacion)
Baybay Bohai
Dagiti nangruna a puerto
Adda dagiti lima a nangruna a puerto iti igid ti Baybay Bohai, nga adda kadagiti mapataud iti agarup a 100 a riwriw a tonelada:thumb|right|400px|Ti plano ti MSA a Dalan ti Baybay ti Tsina para iti Baybay Bohai. Dagiti naplano a dalan ket asidegna a suroten dagiti agdama a maus-usar a dalan ti baybay
Hopea
Dagiti sebbangan ket mairaman dagiti sumaganad: • Hopea acuminata
1986 GRAAFIL
Dagiti nangabak iti Gov. Roque Ablan Awards for Iloko Literature (GRAAFIL) iti tawen 1986 (puesto, titulo ti nangabak nga obra, nagan ti autor):
Alicia, Zamboanga Sibugay
Dagiti baranggay
• Lutiman
Calauag
Dagiti baranggay
• Villa San Isidro
Unisan
Dagiti baranggay
• Raja Solimán (Pob.)
Bangued
Dagiti baranggay
• Bangbangar
Unisan
Dagiti baranggay
• R. Magsaysay (Pob.)
1983 GRAAFIL
Dagiti nangabak iti Gov. Roque Ablan Awards for Iloko Literature (GRAAFIL) iti tawen 1983 (puesto, titulo ti nangabak nga obra, nagan ti autor):
Salip iti Sarita Umuna: "Kawayan" ni Fernando B. Sanchez, ken "Ostia" ni Fernando B. Sanchez Maikadua: "Sangarangaya a Darat" ni Romulo G. Basuel, ken "Diversion Road" ni Rogelio M. Acoba Maikatlo: "Dua a Matrimonio" ni Dindo Flo. Acosta Naghurado: Benjamin F. Aurelio, Crispina Martinez-Belen, Severino V. Pablo
Pagsasao a Leton
Ti Leton ket immuna a nagparang iti Akinlaud a pannakaimaldit idi tengnga ti maika-16 a siglo nga adda ti pannakakopia ti Kararag ti Dios iti Leton idiay Cosmographia Universalis ni Sebastian Münster, iti Latin a sinuratan.
1983 GRAAFIL
Salip iti Maysa-a-Parang a Drama Umuna: "Emmanuel" ni Rogelio M. Acoba Maikadua: "Namnama" ni Lina Lorenzo-Sumaoang, ken "Agawiden ni Joselito" ni Dindo Flo. Acosta Maikatlo: "Rebulto" ni Fernando B. Sanchez Naghurado: Benjamin F. Aurelio, Crispina Martinez-Belen, Severino V. Pablo
1982 GRAAFIL
Salip iti Maysa-a-Parang a Drama Espesial a Pammadayaw: "Relo" ni Fernando B. Sanchez Konsolasion a Gunggona: 1. "Dagiti Pumisawpisaw nga Anges a Mulmulmolan ti Apgad" ni Herman G. Tabin 2. "Lakay Steve: Balikbayan" ni Severino V. Pablo Naghurado: Vicente Bonoan, Jose A. Bragado, Edilberto H. Angco
Victoria, Amianan a Samar
Dagiti baranggay
• San Roman
Naujan
Dagiti baranggay
• Pinagsabangan I
Maribojoc
Dagiti baranggay
• Candavid