cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ikụbiga azu oke
Ịkụbiga azụ ókè
thumb| Ịkụ azụ gabigara ókè nwere ike imebi ụdị reef dị mkpa ma mebie ebe obibi coral. Azụ coral reef bụ ihe oriri dị mkpa maka ihe karịrị otu ijeri mmadụ n'ụwa niile. Uto igbubiga azụ ókè na-eme mgbe a na'iwepụta azụ na nkezi nke dị obere karịa nha nke ga-emepụta ihe kachasị elu maka onye ọ bụla. Onye a na-akpọbata bụ onye na'ime ya nke na ya tozuru oke, ma ọ bụ n'etiti oke akọwapụtara site na ịkụ azụ, nke a bụ ogo maọbụ afọ. Nke a na-eme ka ngụkọta nke mkpụrụ dị ala karịa ka ọ ga-abụ ma ọ bụrụ na a hapụrụ azụ ahụ ka ha too ruo n'ókè kwesịrị ekwesị. Enwere ike igbochi ya site n'ibelata ọnwụ ịkụ azụ ruo n"ókè dị ala ma mụbaa nkezi nke azụ a na-ewepụta ruo na nha nke ga-enye ohere maka onye ọ bụla.
Lindsay Lohan's Indian Journey
Nkọwapụta
Na Lindsay Lohan's Indian Journey, Lohan zutere ma gbaa ndị na-ahụ maka ịzụ ahịa mmadụ ajụjụ ọnụ na Delhi, Kolkata na obodo nta dị na West Bengal. Ha na-ekwu banyere mmegbu na mmegbu ha nwetara, na-akọwa ịgba ohu mmekọahụ, mmetọ anụ ahụ na ihe isi ike n'ime ka ndị na-azụ ahịa ha nweta ikpe ziri ezi. Ọ na-agwakwa onye bụbu onye na-azụ ahịa na ndị nne na nna nke ụmụaka na-azụ ahịa okwu. Otu nwata nwoke a na-azụ ahịa na-ekwu na ọ pụghị ịlaghachi n'ụlọ n'ihi na nne ya na-arịa ọrịa. Otu nne nke na-azụ ahịa nwa ya nwanyị na-akọwa otú ezinụlọ ya si ghara inwe nri zuru ezu, na otú ọ bụ ezie na ha enwetaghị ụgwọ e kwere ná nkwa maka ọrụ nwa ya nwanyị, ọ dịkarịa ala, a na-enye ya nri.
Ikụbiga azu oke
Ịkụbiga azụ ndị megoro okenye
Ịkụbiga azụ ókè na-eme mgbe ndị toro eto (ihe ndị na'ahụ maka ihe ndị dị ndụ) na - agwụla ruo n'ókè ebe ọ na na Ịbawanye ihe ndị na-eme ka ihe dị ndụ ruo n'ókè a chọrọ bụ ụzọ ndị njikwa si eme iji weghachite ọnụ ọgụgụ ndị a na'ụzọ gabigara ókè na ọkwa na ya. A na-eme nke a n'ozuzu ya site na itinye oge, oke, na oke oke dị ala na ọnụ ọgụgụ azụ.
Lindsay Lohan's Indian Journey
Nkọwapụta
Lohan gara ụlọ ọrụ Sanlaap, ebe obibi ụmụ nwanyị na ụmụaka na Kolkata. Ụlọ ọrụ ahụ na-enye ọgwụgwọ ịgba egwu dị ka akụkụ nke ọgwụgwọ ha na otu ụmụ agbọghọ na-agba egwu ha rụgharịrị. Ọ na-agwa ụmụ agbọghọ ndị ejidere n'ụlọ akwụna okwu ma ha na-akọwa na e dinara ha n'ike ma nye ha ọgwụ ọjọọ. Onye nduzi nke ụlọ ọrụ Sanlaap na-akọwa otú Lohan si nwee mmasị na ịzụ ahịa nwere ike isi kpalie ndị na-eto eto ndị ọzọ itinye aka na imegide mmegbu. Bharti Ali, onye nduzi nke Non-governmental organization Centre for Child Rights, na-akatọ gọọmentị maka ịghara ibute nchedo ụmụaka ụzọ. N'ịlaghachi n'ụlọ, ndị na-ese foto paparazzi na-achụ Lohan na ndị ọrụ ihe nkiri ahụ n'ọdụ ụgbọ elu. Mgbe ọnwa abụọ gasịrị, Lohan nọ na London, England na-agwa Kate Redman, si Save the Children UK, onye na-akọwa otú otu n'ime nsogbu na ntinye aka gọọmentị bụ na ọ bụ naanị mmekọahụ na ịzụ ahịa ọgwụ ọjọọ bụ iwu na-akwadoghị. Ọ na-akwadokwa ime ka a mara nsogbu ndị metụtara ịzụ ahịa.
Ikụbiga azu oke
Ịkụbiga azụ na gburugburu ebe obibi
Ịkụbiga ihe ndị dị ndụ na-eme mgbe nguzozi nke gburugburu ebe obibi gbanwere site n'ịkụbiga ihe ókè. N'ịdalata n'ụba nke ụdị anụ ọhịa buru ibu, ụbara ụdị nri nri na-abawanye na-eme ka ngbanwe nke gburugburu ebe obibi gaa n'ụdị azụ dị nta.
Lindsay Lohan's Indian Journey
Mmepụta
"Ịchọta onye a ma ama nke na-eche banyere okwu ahụ n'ezie na-enyere aka ịdọta ìgwè mmadụ na-agaghị agbanwe agbanwe. Mana ị ga-akpachara anya.  Ọ bụrụ na ị nweta mgbazinye-a-celeb, ndị na-ege ntị nwere ike ịhụ ya otu maịl.  Ajụla m akwụkwọ akụkọ ndị ama ama na-eduzi karịa ka m tinyegoro na ọwa." Danny Cohen na-ekwu maka ihe kpatara eji họrọ Lohan iweta akwụkwọ akụkọ. Lohan nọrọ otu izu na Disemba 2009 na India na-ese ihe nkiri Lindsay Lohan's Indian Journey na ndị ọrụ BBC nwere mmadụ anọ. Lohan tinyere aka na ihe nkiri ahụ mgbe ọ zutere Sahota na mmemme mmekọrịta ma gosipụta mmasị ya ime ya. Sahota kwuru na ọ na-eche na Lohan họọrọ isonye na ihe nkiri ahụ "n'ihi ịrụ ọrụ n'ụwa okenye kemgbe ọ dị afọ iri, ọ na-eche na nwata dị oké ọnụ ahịa, mgbe ị tụfuru otu ị gaghị anọchi afọ ndị ahụ. " O kwukwara na ndị ha zutere n'ime ime obodo India amachaghị Lohan na mbụ.
Ikụbiga azu oke
Ihe atụ na ihe akaebe maka igbubiga azụ ókè
Ihe atụ nke igbubiga azụ ókè dị n'ebe ndị dị ka North Sea, Grand Banks nke Newfoundland na East China Sea. N'ebe ndị a, igbubiga azụ ókè egosila na ọ bụ ọdachi nye azụ, kamakwa nye ndị na-egbu azụ na ihe ubi. Dị ka ụlọ ọrụ ndị ọzọ na-ewepụta ihe dị ka ọhịa na ịchụ nta, ịkụ azụ nwere ike inwe mmekọrịta akụ na ụba n'etiti onye nwe ya ma ọ bụ nlekọta ya na nkwado, nke a makwaara dị hi ọdachi nke ndị nkịtị. áká_ịkẹngạ|thumb|300x300px|Akụrụngwa US karịrị akarị, 2015
Lindsay Lohan's Indian Journey
Mmepụta
N'ụbọchị nke abụọ nke ịme ihe nkiri ahụ, Lohan dere ozi na akaụntụ Twitter ya na-ekwu, sị: "Ihe karịrị ụmụaka iri anọ zọpụtara ruo ugbu a... N'ime ọrụ otu ụbọchị. " Òtù na-abụghị nke gọọmentị India, Bachpan Bachao Andolan, kwuru na ọ bụghị akụkụ nke mwakpo ahụ a kpọtụrụ aha ma na-eyi egwu ime ihe iwu kwadoro maka ọkwa ahụ. BBC kwuru na "a kọwara Lohan n'ụzọ na-ezighị ezi" nakwa na "ọ na-ezo aka naanị na mwakpo nke mere metụtara ịzụ ahịa ụmụaka". Ụbọchị ole na ole ka e mesịrị, Lohan dere ọzọ na Twitter na-eto ọrụ Bachpan Bachao Andolan. E bu ụzọ mee atụmatụ na ọ ga-anọ maka mwakpo ahụ, mana n'ihi mmegharị oge rutere mba ahụ n'oge. E mekwara ndokwa ka Lohan gbaa onye nnọchi anya UNICEF ajụjụ ọnụ maka ihe nkiri ahụ, mana ọ bịaghị. BBC enwetaghị ike ịhụ na Lohan nwere visa ọrụ kwesịrị ekwesị, nke nwere ike ime ka e tinye ya na ndepụta ojii nke mbata na India. Banyere ahụmịhe ya na-arụ ọrụ na ihe nkiri ahụ, Lohan kwuru, sị: "ike nke ụmụ nwoke na ụmụ agbọghọ m zutere na-eweda onwe m ala n'ezie" na "Enwere m olileanya na ọnụnọ m na India ga-eme ka a mara ihe ndị dị mkpa e welitere n'ime ihe nkiri a. "
Ikụbiga azu oke
Na njikwa
Ọtụtụ mba na-achịkwa azụ azụ ha n'ụzọ dị irè ugbu a. Ihe atụ gụnyere Iceland na New Zealand. United States agbanweela ọtụtụ n'ime azụmaahịa ya site n"ịbụ nke na-agwụ ike.
Lindsay Lohan's Indian Journey
Nnabata
áká_èkpè|thumb|185x185px|A katọrọ BBC nke ukwuu maka ịhọpụta onye na-eme ihe nkiri ahụ iji gosipụta ihe nkiri ahụ Dị ka John Plunkett nke The Guardian si kwuo: "Ọ bụ ihe omume BBC3 ole na ole emeela ka ndị mgbasa ozi lebara anya n'oge dị mkpirikpi. Mana esemokwu nke Lindsay Lohan's Indian Journey kpatara ... adabaghị na ọkwa ya. " Na mgbasa ozi mbụ ya na BBC Three na Thursday, 1 Eprel 2010, ezinụlọ pụkụ narị abụọ na ịrị abụọ na anọ lere ihe nkiri ahụ. O nwere òkè 0.9% nke ndị na-ege ntị n'etiti 9pm na 10pm.
Ikụbiga azu oke
Nsonaazụ ya
áká_ịkẹngạ|thumb|300x300px|A na-egbute oke azụ Atlantic cod n'afọ ndị 1970 na 1980, na ọ kpatara ọdịda mberede ha na 1992. Dị ka akụkọ UN nke afọ 2008 si kwuo, ụgbọ mmiri ịkụ azụ nke ụwa na-efunahụ ijeri US $ 50 kwa afọ n'ihi nkwụsịtụ na nlekọta azụmaahịa na nke ọma. Akụkọ ahụ, nke ụlọ akụ ụwa na UN Food and Agriculture Organization (FAO) jikọrọ aka mepụta, na-ekwusi ike na ọkara ụgbọ mmiri ịkụ azụ nke ụwa nwere ike ịhapụ n'enweghị mgbanwe ọ bụla na ijide. Na mgbakwunye, a hapụrụ biomass nke azụ zuru ụwa ọnụ ka ọ gbadaa ruo n'ókè ebe ọ na-agaghị ekwe omume ijide oke azụ enwere ike ijidesi. A na-ejikọta mmụba nke schistosomiasis n'Africa na mbelata nke ụdị azụ na'anya snails na ya na nje na na -akpata ọrịa. Nnukwu mmụba nke ọnụ ọgụgụ jellyfish na-eyi azụ egwu, ka ha na azụ na'asọ mpi maka nri, na na nsí ma ọ bụ azụ swarm, ma nwee ike ịdị ndụ na gburugburu ebe ikuku oxygen na azụ̀ na ọ gaghị enwe ike; ha nwere ike imebi azụ ahịa. Ịkụbiga azụ ókè na-ewepụ nnukwu onye na'asọmpi jellyfish na onye oriri, na na -eme ka ọnụ ọgụgụ jells na ibe ya ka njọ. A chọpụtala na mgbanwe ihu igwe na nhazi nke gburugburu ebe obibi bụ ọrụ dị mkpa na mmụba nke ọnụ ọgụgụ jellyfish na Oké Osimiri Irish na 1990s.
Lindsay Lohan's Indian Journey
Nnabata
Ndị nkatọ jara Lindsay Lohan's Indian Journey mma maka nyocha nke ọma na ịmanye, mana ha chọpụtakwara na ọnụnọ Lohan bụ ihe ijuanya. Na kọlụm Lost in Showbiz ya na The Guardian, Marina Hyde katọrọ ihe nkiri ahụ ugboro ugboro, ọkachasị nhọrọ itinye Lohan, kemgbe ọ malitere. Ọ na-ekwu banyere ikpe Lohan n'oge na-adịbeghị anya maka "ịkwọ ụgbọala na-aṅụ mmanya na ịnwe ọgwụ ọjọọ", na-akọwa ya dị ka "kpakpando ụgbọ okporo ígwè" nke nwere "[ọrụ] ... na mmechi" ma gaa n'ihu ịjụ ma ọ bụrụ na BBC na-arụ "ọrụ ndị na-emebi ihe oyiyi" na ma mkpebi nke were Lohan n'ọrụ bụ "ihe na-egosi nsogbu ọdịbendị sara mbara". Mary Elizabeth Williams nke Salon.com katọrọ mkpebi BBC3 ka Lohan, onye ọ kpọrọ "starlet nwere ọdachi," n'ihu usoro ihe omume ahụ, ọ bụ ezie na o kwukwara na "mgbalị nke na-eme ka a mara banyere ọrịa na-efe efe zuru ụwa ọnụ - ọbụnadị nke na-eji nwa ọkụkọ na-ekpo ọkụ - ka bụ mgbalị. "
Ikụbiga azu oke
Nsonaazụ ya
Dabere na 2019 Global Assessment Report on Biodiversity and Ecosystem Services nke Intergovernmental Science-Policy Platform on bipụtara na Biadiversidad and ecossystem Services, igbubiga azụ ókè bụ isi ihe na-akpata nnukwu mkpochapụ n'oké osimiri ụwa. Nnyocha e bipụtara na 2021 na akwụkwọ akụkọ Nature kwusiri ike na "isi ihe kpatara" mmebi nke oké osimiri bụ igbubiga azụ ókè. Nnyocha ndị ọzọ egosila na igbubiga azụ ókè belatara oke azụ na anụmanụ na-enye nwa ara site na 60% kemgbe afọ 1800, ma ugbu a na'ịkụ ihe karịrị otu ụzọ n'ụzọ atọ nke sharks na rays ka ha kpochapụ.
Cyperus ferax
Cyperus ferax bụ ụdị sedge nke dị na mpaghara America.
Ikụbiga azu oke
Ọnọdụ ndị a na-anabata
áká_ịkẹngạ|thumb|300x300px|Nkwekọrịta agba Traffic Light, na-egosi echiche nke Iwu Nchịkwa Owuwe Ihe ubi (HCR), na'ịkọwapụta mgbe atụmatụ iwughachi dị mkpa n'ihe gbasara nchebe na njedebe nke ebe ntụle maka spawning biomass na ọnwụ ịkụ azụ.
Lindsay Lohan's Indian Journey
Nnabata
Amelia Gentleman nke The Guardian kọwara Lohan dị ka "onye a maara nke ọma maka ihe a na-akpọ euphemistically ndụ nnọkọ" ma kwuo na ọ bụ ezie na òkè ya wetara mgbasa ozi na ọrụ ahụ, nlebara anya ahụ adịghị mma na banyere onye ya, ọ bụghị nsogbu. N'ihe nkiri ahụ, o kwuru na "ihe ndị ahụ dị ike ma na-eme ka mmadụ kwenye," mana na Lohan bụ "onye na-adọpụ uche mgbe niile". Sam Wollaston nke The Guardian dere akwụkwọ ozi na-atọ ọchị, na-akwa emo site n'echiche nke Lohan: "A na-eziga ụfọdụ n'ime ụmụaka ndị a ịrụ ọrụ mgbe ha dị obere. Nke m nwere ike ịkọ n'ihi na amalitere m ịrụ ọrụ dị ka nwa nlereanya mgbe m dị afọ atọ, wee banye na ihe nkiri mgbe m dị afọ iri na otu. Enwere m ike, dị ka, ịghọta ebe ndị a si abịa. "
Cyperus ferax
Ọ bụ onye ọkà mmụta ihe ọkụkụ bụ Louis Claude Richard kọwara ụdị ahụ n'afọ 1792.
Ikụbiga azu oke
Iwu nchịkwa owuwe ihe ubi
Ihe nlereanya a tụrụ aro na 2010 maka ịkọ ọkwa dị mma nke igbu azụ bụ Iwu Nchịkwa Owuwe Ihe ubi (HCR), nke bụ usoro ngwaọrụ na usoro nchịkwa nke njikwa nwere ụfọdụ njirimara nke ọnụego owuwe ihe ubi na atụmatụ n'ihe metụtara ịkọ ọdịnihu ọnọdụ ngwaahịa, na mmepụta kachasị ogologo oge. Ịnọgide na-egbute na ọnwụ na igbu azụ bụ ụdị iwu abụọ dị mfe nke nchịkwa owuwe ihe ubi.
Lindsay Lohan's Indian Journey
Nnabata
Andrew Billen nke The Times kọwara ihe nkiri a dị ka "agụmakwụkwọ mmetụta uche" na "ọrụ ngwa ngwa". O kwuru na kama igosipụta mpụ nke ịzụ ahịa, "a tụgharịrị anya n'ụzọ dị irè na Lohan ma n'okpuru ya, ọ kwụsịrị". Na nyocha na The Times, Caitlin Moran dere na juxtaposition nke Lohan na nhụjuanya mmadụ nke ịzụ ahịa mere maka "usoro ihe omume na-enweghị atụ, nke na-agbagwoju anya". Alice-Azania Jarvis nke The Independent chọpụtara na ihe nkiri ahụ "nke a chịkọtara nke ọma, nke a nyochara nke ọma, ma na-akpali akpali" ma kwuo na itinye Lohan "n'ezie ọ bụghị nhọrọ dị egwu. Naanị nke na-enweghị atụ. "
Azana (singer)
Makhosazana Masongo (amụrụ n'ọnwa Septemba afọ 2000), onye a maara dịka Azana bụ onye South Africa na-agụ egwu na onye na-ede egwu. A mụrụ ya ma zụlite ya na Chesterville, ọrụ egwu ya malitere mgbe ọ dị afọ iri na ise. N'ịbụ onye bịanyere aka na nkwekọrịta ndekọ na Big City Dreams,Albọm Studio mbụ nke Azana bụ  Ingoma (2020), pụtara n'oge nhọrọ mbụ na South Africa. Ọ bụ egwu "Your Love" bụ nke ụlọ ọrụ Recording Industry of South Africa (RiSA) kwadoro platinum abụọ.
Ikụbiga azu oke
Ntuziaka ntinye na mmepụta
Enwere ike ịkọwa ikike ịkụ azụ site na iji ntinye ma ọ bụ ntụziaka mmepụta.
Lindsay Lohan's Indian Journey
Njikọ mpụga
Òtù:Pages with unreviewed translations
Azana (singer)
Ọrụ
E wepụtara egwu ya "Your Love" n'ọnwa Mee afọ 2020, nke Taffy Da Don mepụtara. Egwu a bụ ihe ịga nke ọma n'ahịa nke ụlọ ọrụ Recording nke South Africa (RiSA) kwadoro platinum abụọ.
Ikụbiga azu oke
Ntuziaka ntinye na mmepụta
A na-eche na arụmọrụ teknụzụ nke ụgbọ mmiri ọ bụla dị mkpa iji nweta nnukwu nwude a. Ogo nke itinye n'ọrụ na-arụpụta site na ntụnyere n'ezie ọkwa nke mmepụta (ntinye) na ikike mmepụta (ntinye) nke ụgbọ mmiri ma ọ bụ ụgbọ mmiri.
Azana (singer)
Ọrụ
E wepụtara abọm studio mbụ ya bụ Ingoma n'onwa Julaị ụbọchị iri na asaa, n'afọ 2020. Abọm ahụ ruru ọnụ ọgụgụ mbụ na chattị Apple Music Pop. O gosiputara Afriikan Papi, Disciples of the House, na Sun-El Musician.
Ikụbiga azu oke
Mbelata igbubiga azụ ókè
Nkwekọrịta United Nations on the Law of the Sea na-ekwu maka akụkụ nke igbubiga azụ ókè na isiokwu 61, 62, na 65.
Azana (singer)
Ọrụ
Na mmemme nke iri abụọ na asaa nke South African Music Awards, a họpụtara Ingoma maka Best Afro Pop Album na Newcomer of the Year.
Ikụbiga azu oke
Mbelata igbubiga azụ ókè
Dị ka ụfọdụ ndị na-ekiri ihe na na ya si kwuo, enwere ike ile igbubiga azụ anya dị ka ihe atụ nke ọdachi nke ndị mmadụ n'obodo ahụ; ihe ngwọta kwesịrị ekwesị ga-akwalite ikike ihe onwunwe site na, dịka ọmụmaatụ, privatization na ịkụ azụ. Daniel K. Benjamin, na Fisheries are Classic Example of the 'Tragedy of la Commons', kwuru na nyocha nke Grafton, Squires na Fox iji kwado echiche ahụ na privatization nwere ike idozi nsogbu igbubiga azụ: Dị ka nnyocha na-adịbeghị anya gbasara ịkụ azụ azụ na British Columbia halibut, ebe a na'ozuzu ya bụ nke onwe, uru dị ukwuu na gburugburu ebe obibi na akụ na ụba emeela. Enwere obere mmebi na azụ, ịkụ azụ dị nchebe karị, na obere ihe onwunwe dị mkpa iji nweta ihe ubi. "
Ihe ngwọta ọzọ nwere ike, ma ọ dịkarịa ala maka mpaghara ụfọdụ, bụ oke, na-egbochi ndị ọkụ azụ na oke azụ. O yikarịrị ka ọ ga-ekwe omume bụ ikwupụta mpaghara ụfọdụ nke oké osimiri "ebe a na-agaghị aga" ma mee ka ịkụ azụ n'ebe ahụ bụrụ ihe iwu na'akwadoghị, yabụ azụ ahụ nwere oge iji gbakee ma weghachite.
Azana (singer)
Ọrụ
Ná mmalite ọnwa Eprel 2020, afọ Azana pụtara na "Uhuru" otu egwu nke onye South African DJ Sun-El Musician.
Ikụbiga azu oke
Mbelata igbubiga azụ ókè
Iji bulie ihe onwunwe ụfọdụ mba, dịka Bangladesh na Thailand, emeela ka nnweta nke ọrụ atụmatụ ezinụlọ dịkwuo mma. Obere ọnụ ọgụgụ ndị na-esi na ya apụta nwere mbelata gburugburu ebe obibi na mbeba nri.
Azana (singer)
Ọrụ
O sonyeere na Platoon's compilation album African Lullabies Part 1, n'ọnwa Ọktọba afọ 2021.
Ikụbiga azu oke
Mbelata igbubiga azụ ókè
Ịchịkwa omume na ọchịchọ ndị ahịa dị oke mkpa n'ibelata omume. N'ụwa niile, ọtụtụ atụmatụ pụtara iji nye ndị na-azụ ahịa ozi gbasara ọnọdụ nchekwa nke nri mmiri ha nwere. "Guide to Good Fish Guides" depụtara ọtụtụ n'ime ndị a.
Iwu gọọmentị
Enwere ọtụtụ usoro nchịkwa maka ịchịkwa igbubiga azụ ókè. Nzọụkwụ ndị a gụnyere oke igbu azụ, oke akpa, ikikere, oge mechiri emechi, njedebe nha na ịmepụta ebe nchekwa mmiri na ebe ndị ọzọ a na-echebe mmiri.
Azana (singer)
Ọrụ
E wepụtara egwu Azana "Higher" n'abalị atọ nke ọnwa Disemba afọ 2021.
Ikụbiga azu oke
Iwu gọọmentị
Ihe nlereanya nke mmekọrịta dị n'etiti azụ na ndị ọkụ azụ gosipụtara na mgbe a na-emechi mpaghara maka ndị na'egbu azụ, mana enweghị iwu ijide azụ dị ka oke a ga-ebufe n"otu nʼotu, a naghị amụba ijupụta azụ nwa oge mana a belatara biomass azụ n-ebelata, na a chọrọ nsonaazụ dị iche site na nke achọrọ maka ịkụ azụ. Ya mere, ịkwaga ụgbọ mmiri site n'otu obodo gaa na nke ọzọ ga-enwekarị mmetụta dị nta ma ọ bụrụ na a na-ewere otu quota ahụ. N'ihi ya, usoro nchịkwa dị ka mmechi nwa oge ma ọ bụ iguzobe ebe nchekwa mmiri nke ebe ịkụ azụ adịghị arụ ọrụ mgbe ejikọtaghị ya na oke ịkụ azụ̀. Nsogbu dị n'ime ya na oke bụ na ọnụ ọgụgụ azụ dịgasị iche site n"afọ ruo n "afọ". Nnyocha achọpụtala na ọnụ ọgụgụ azụ na-arị elu nke ukwuu mgbe afọ oké ifufe gasịrị n'ihi ihe oriri ndị ọzọ na'elu ala ma si otú a na ya mepụta ihe dị ukwuu. Iji gbuo azụ n'ụzọ na-adịgide adịgide, ọ dị mkpa ịgbanwe oke kwa afọ iji kọwaa ọnụ ọgụgụ azụ.
Azana (singer)
Edensibia
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Ikụbiga azu oke
Iwu gọọmentị
N'afọ 2008, nyocha buru ibu banyere ịkụ azụ nke jiri ITQs tụnyere ndị na-enyeghị ihe akaebe siri ike na ITCs nwere ike inye aka gbochie ọdịda ma weghachite ịkụ azụ̀ nke yiri ka ọ na'ebelata.
China machibidoro igbu azụ na South China Sea maka oge kwa afọ.
Iwepụ enyemaka
N'ihi na gọọmentị nyere enyemaka ego nwere ike ime ka ọ bụrụ ihe bara uru n'ụzọ akụ na ụba iji gbuo azụ karịa ọkwa dị mma, ọtụtụ ndị ọkà mmụta sayensị akpọọla ka a kwụsị enyemaka azụ a kwụrụ maka ịkụ azụ miri emi. N'ime mmiri mba ụwa karịa mpaghara akụ na ụba 200 nke mba ndị dị n'ụsọ oké osimiri, ọtụtụ azụ anaghị achịkwa, na ụgbọ mmiri na-egbu azụ na teknụzụ ọkaibe na'ebe dị omimi. N'ime awa ole na ole, nnukwu ụgbụ dị arọ ruo tọn 15, nke ndị na-adọkpụ n'ala, nwere ike ibibi coral ndị dị n"oké osimiri na ala sponge nke were ọtụtụ narị afọ ma ọ bụ ọtụtụ puku afọ iji too. Ndị na-egbute azụ nwere ike ilekwasị anya na oroma, grenadiers, ma ọ bụ sharks. Azụ ndị a na-adịkarị ogologo ndụ ma na'azụ oge, ọnụ ọgụgụ ha na -ewe ọtụtụ iri afọ, ọbụna ọtụtụ narị afọ iji gbakee.
Onye sayensị azụ Daniel Pauly na onye na-ahụ maka akụ na ụba Ussif Rashid Sumaila enyochawo enyemaka a kwụrụ maka ụgbọ mmiri na ala gburugburu ụwa. Ha chọpụtara na a na-akwụ US $ 152 nde kwa afọ maka ịkụ azụ miri emi. Enweghị enyemaka ndị a, ịkụ azụ zuru ụwa ọnụ ga-arụ ọrụ na mfu nke US $ 50 nde kwa afọ. Ọtụtụ n'ime enyemaka a kwụrụ ndị na-egbute azụ n"oké osimiri bụ iji kwado nnukwu mmanụ achọrọ iji gaafe ókè nke kilomita 200 ma dọrọ ụgbụ dị arọ. "O doro anya na e nwere ụzọ ka mma maka gọọmentị iji mefu ego karịa site n'ịkwụ ụgwọ enyemaka maka ụgbọ mmiri na-ere ọkụ 1.1 ijeri lita mmanụ kwa afọ iji mee ka azụ ochie na'ebe ndị dị oke egwu na ha na ya na mberede, ka ha nọ na na usoro ahụ".
"Iwepụ enyemaka ego zuru ụwa ọnụ ga-eme ka ụgbọ mmiri ndị a ghara ịdị irè n'ụzọ akụ na ụba ma belata nrụgide dị ukwuu na oke azụ na gburugburu ebe obibi dị omimi". A na-eduzi ihe karịrị ijeri euro ịrị atọ na enyemaka ọha na eze maka ịkụ azụ kwa afọ.
Mbelata mmetụta ịkụ azụ
Enwere ike ịgbanwe usoro ịkụ azụ iji belata ihe a na-ejide ma belatara mmetụta na ebe obibi mmiri. Usoro ndị a gụnyere iji ụdị ngwa dịgasị iche iche dabere na ụdị a na-achọ na Ụdị ebe obibi. Dịka ọmụmaatụ, ụgbụ nwere oghere buru ibu ga-eme ka azụ ndị na-adịchaghị ukwuu zere ijide ha. Ngwaọrụ na-ekpuchi mbe (TED) na'enye ohere ka mbe mmiri na megafauna ndị ọzọ gbapụ n'ụgbụgbọ mmiri. Izere igbu azụ n'ebe a na-amụ nwa nwere ike ikwe ka azụ ndị ọzọ wughachi site n"inye ndị okenye ohere ịmụ nwa. thumb|Ịkụ azụ n'ụwa na mmepụta aquaculture site n"ìgwè ụdị, site na FAO's Statistical Yearbook 2020
Ọzụzụ azụ
Aquaculture na-agụnye ịzụ azụ n'ụlọ mkpọrọ. Usoro a na-eme ka azụ dị iche iche bụrụ nke onwe ma na'ịmepụta ihe mkpali maka ndị ọrụ ugbo iji chekwaa azụ ha. Ọ na-ebelata mmetụta gburugburu ebe obibi. Otú ọ dị, ịkụ azụ na-eri anụ, dị ka salmon, anaghị ebelata nrụgide na azụ ọhịa mgbe niile, ebe ọ bụ na a na'azụkarị azụ ndị na -eri ahịhịa na mmanụ azụ a wepụtara na azụ̀ ọhịa. Ụdị dị iche iche nke salmon Pacific na salmon Atlantic dị mfe ịzụlite n'ụlọ mkpọrọ na ọrụ aquacultural dị otú ahụ adịla ihe karịrị afọ 150. Nnukwu ntọhapụ nke salmon zụlitere n'ụlọ mkpọrọ iji gbakwunye ọsọ salmon ọhịa ga-emekarị ka nrụgide ịkụ azụ dị na ọsọ Salmon ọhịa nke na-adịchaghị.
Aquaculture rụrụ obere ọrụ n'iwepụta ihe ndị dị n"oké osimiri ruo nʼafọ ndị 1970. Uto na aquaculture mụbara ngwa ngwa na 1990s mgbe ọnụego nke ijide ọhịa dị elu. Aquaculture ugbu a na-enye ihe dịka ọkara nke ihe niile dị n'ime mmiri. Ọnụ ọgụgụ mmepụta mmiri na-aga n'ihu na'ịba ụba mgbe owuwe ihe ubi ọhịa na na - nọgidere na.
Ịkpa azụ nwere ike ime ka usoro ọmụmụ niile nke azụ ahụ, ebe a na-azụ azụ n'ụlọ mkpọrọ. Azụ ụfọdụ na-esiri ike ịmụ nwa n'ụlọ mkpọrọ ma nwee ike ijide ha n"ọhịa dị ka ụmụaka ma kpọbata ha na ụlọ mkpọrọ iji mee ka ha dịkwuo arọ. Site na ọganihu sayensị, a na-eme ka ọtụtụ ụdị dị iche iche na ya na ndị a dọtara n'agha. Nke a bụ ikpe nke Southern bluefin tuna, nke mbụ a zụlitere n'ụlọ mkpọrọ na 2009.
Ịmata ndị ahịa
Ka ụmụ amaala ụwa na-aghọwanye ndị maara banyere igbubiga azụ na mbibi gburugburu ebe obibi nke oké osimiri, mmegharị ahụ amalitela iji gbaa ndị mmadụ ume ka ha ghara iri nri ọ bụla nke mmiri na ọ bụ naanị "ihe oriri mmiri dị mma".
Nri mmiri na-adịgide adịgide bụ mmegharị nke nwetara ume ka ọtụtụ ndị mmadụ na'ịmata banyere igbubiga azụ na usoro igbu azụ nke na na - na Nri mmiri na-adịgide adịgide bụ nri mmiri sitere na ebe a na'azụ azụ ma ọ bụ ebe ndị a zụrụ azụ nke nwere ike ịnọgide na maọbawanye mmepụta n'ọdịnihu n"enweghị itinye usoro okike nke e si nweta ya n-eyi egwu. N'ozuzu, azụ na-eto ngwa ngwa nke na'oge ndụ, dị ka oroma siri ike, nwere ike igbubiga azụ ókè. Ụdị nri mmiri ndị na-eto ngwa ngwa ma na'ịzụ ụmụ, dị ka anchorus na sardines, na na - na Ọtụtụ òtù, gụnyere Marine Stewardship Council (MSC), na Friend of the Sea, na-egosi na azụ azụ mmiri dị ka na'oge na -adịgide adịgide.
Kansụl Na-ahụ Maka Mmiri emepụtala ụkpụrụ gburugburu ebe obibi maka ịkụ azụ na-adịgide adịgide na nke a na'ụzọ dị mma. A na-akwụ ụgwọ nchịkwa na omume azụ na gburugburu ebe obibi site na iji akara gburugburu ụlọ ọrụ ya na'acha anụnụ anụcha. Ndị na-azụ ahịa na'echegbu onwe ha banyere igbubiga azụ na ihe ọ na na ya na - na: na Nke a na-enyere ndị na'azụ ahịa aka itinye aka n'ịgbanwe mbelata nke azụ. Ka ọ na-erule n'ọnwa Febụwarị n"afọ 2012, a nyochala ihe karịrị 100 azụ azụ gburugburu ụwa ma kwado ya dị ka izute ụkpụrụ MSC. Ebe ha ga-azụta na-edepụta nri mmiri a kwadoro ugbu a. Ka ọ na-erule n'ọnwa Febụwarị afọ 2012, ihe karịrị 13,000 MSC-labelled ngwaahịa dị na mba 74 gburugburu ụwa. Fish & Kids bụ ọrụ MSC iji kụziere ụmụ akwụkwọ banyere nsogbu gburugburu ebe obibi mmiri, gụnyere igbubiga azụ ókè.
The Monterey Bay Aquarium's Seafood Watch Program, ọ bụ ezie na ọ bụghị ụlọ ọrụ na-enye asambodo dị ka MSC, na'enyekwa nduzi maka nkwado nke ụdị azụ ụfọdụ. Ụfọdụ ụlọ oriri na ọṅụṅụ mmiri amalitela inye nhọrọ nri mmiri na-adịgide adịgide. Seafood Choices Alliance bụ òtù nke ndị otu ya gụnyere ndị isi nri na-enye nri mmiri na ụlọ ọrụ ha. Na US, Iwu Azụmaahịa Na-adịgide adịgide na-akọwa omume na'adịgidere site na ụkpụrụ mba. Ọ bụ ezie na enweghi ụlọ ọrụ gọọmentị na-enye asambodo dị ka MSC, National Oceanic and Atmospheric Administration emeela FishWatch iji nyere aka iduzi ndị na'azụ ahịa na nhọrọ nri mmiri na ya.
Na Septemba 2016, mmekọrịta nke Google na Oceana na Skytruth gosipụtara Global Fishing Watch, ebe nrụọrụ weebụ e mere iji nyere ụmụ amaala ụwa aka n'ịgbaso ọrụ ịkụ azụ.
Ihe mgbaru ọsọ zuru ụwa ọnụ
Mba United Nations etinyela ịkụ azụ n'adịgịde adịgide na njedebe na-enye aka n'ịkụbiga azụ dị ka isi ebumnuche maka 2030 dịka akụkụ nke ebumnuche mmepe Sustainable Development 14 nke akpọrọ "Ndụ N'okpuru Mmiri"..
Ihe mgbochi maka njikwa dị irè
Ụlọ ọrụ ịkụ azụ nwere nkwalite ego siri ike iji megide usoro ụfọdụ e mere iji melite nkwado nke azụ. Ndị na-egbu azụ ntụrụndụ nwekwara mmasị n'ịnọgide na'ebe a na - enweta azụ. Nke a na-eduga na lobbying sara mbara nke nwere ike igbochi ma ọ bụ mebie iwu gọọmentị ezubere iji gbochie igbubiga azụ.
N'èzí mpaghara akụ na ụba pụrụ iche nke mba, ịkụ azụ siri ike ịchịkwa. Nnukwu ụgbọ mmiri na-egbu azụ n'oké osimiri nweere onwe ha iji mebie azụ dị iche iche n"ụzọ ọ bụla ha chọrọ.
N'ime mmiri ndị bụ isiokwu nke esemokwu ala, mba nwere ike ịkwalite igbubiga azụ ókè. atụ a ma ama bụ agha cod ebe Britain jiri ụgbọ mmiri ya chebe ndị na-egbu azụ ya na mpaghara akụ na ụba pụrụ iche nke Iceland. Azụ na'oge na - agafe. Ọtụtụ ụdị ga-agafe n'enweghị ihe mgbochi site na ikike dị iche iche. Mgbalị nchedo nke otu mba nwere ike iji nke ọzọ mee ihe.
Ọ bụ ezie na gọọmentị nwere ike ịmepụta iwu iji chịkwaa omume ndị mmadụ, ọrụ ịkụ azụ iwu na-akwadoghị nwere ikike imebi nke a. Atụmatụ nke oke nke nnweta iwu na-akwadoghị dị site na nde tọn 11 ruo 26, nke na'anọchite anya 14-33% nke njide ụwa. Ịkụ azụ n'ụzọ iwu na-akwadoghị nwere ike ịnwe ọtụtụ ụdị. Na mba ụfọdụ na-emepe emepe, ọnụ ọgụgụ buru ibu nke ndị ogbenye na'adabere n'ịkụ azụ. Ọ nwere ike isi ike ịchịkwa ụdị igbubiga azụ a, ọkachasị maka gọọmentị na-adịghị ike. Ọbụna na gburugburu ebe a na-achịkwa, igbu azụ n'ụzọ iwu na'akwadoghị nwere ike ime. Ọ bụ ezie na a na-achịkwa ịkụ azụ nke ọma, ndị na'ụgbọ azụ na ntụrụndụ nwere ike imebi iwu dịka oke akpa na mmechi oge. Onye ọkụ azụ nwekwara ike igbu azụ n'ụzọ iwu na-akwadoghị site n"ime ihe ndị dị ka ịkọ akụkọ ole azụ ha jidere ma ọ bụ kọọ na ha gburu otu ụdị azụ mgbe ha na'ezie na ya na onye ọzọ. Enwekwara nnukwu nsogbu na nlekota nke ọrụ ịkụ azụ iwu na-akwadoghị. N'afọ 2001, UN Food and Agriculture Organization (FAO), weputara International Plan of Action to Prevent, Deter and Eliminate Illegal, Unreported and Unregulated Fishing (IPOA-IUU). Nke a bụ nkwekọrịta nwere ebumnuche ịkwụsị ọdụ ụgbọ mmiri steeti ka ha ghara ikwe ka ụgbọ ala ndị sonyere n'ịkụ azụ n"ụzọ iwu na-akwadoghị, na'akọghị ma ọ bụ na a na -achịkwaghị iwu. Ọ na-enyekwa nkọwa maka steeti ọdụ ụgbọ mmiri na usoro dị irè nke nyocha na ịkọ akụkọ ịkụ azụ iwu na iwu. Ụfọdụ ịkụ azụ iwu na-akwadoghị na'ụlọ ọrụ mmepụta na ọrụ azụmahịa ego.
Nsogbu ikike igbu azụ abụghị naanị na nchekwa nke azụ kamakwa na nkwado nke ọrụ ịkụ azụ. Enwere ike ịchọta ihe kpatara nsogbu ịkụ azụ na usoro ikike ihe onwunwe nke akụ ịkụ azụ̀. Ịchụpụ ndị ọkụ azụ n'ụzọ gabigara ókè na ịgbazite ego na-ebilite n"ịkụ azụ na oghere dị ka egosiri na Gordon.
N'ihe onwunwe na-emeghe dị ka azụ, na enweghị usoro dị iche iche dị na oke a na'otu n'ime, enweghị ike iwepu ndị ọzọ na - akpali ndị ọkụ azụ chọrọ ịbawanye ihe ha na ya n"ụzọ dị irè site na iwere òkè onye ọzọ, ime ka asọmpi sie ike. Ọdachi a nke ndị nkịtị na-akpali usoro capitalization nke na'eduga ha ịbawanye ụgwọ ha ruo mgbe ha hà ka ego ha na ya na ha nwetara, na na a na -ahapụ ụgwọ ụlọ ha kpamkpam.
Mmegide nke ndị ọkụ azụ
Enweghị nkwekọrịta mgbe niile n'etiti ndị ọkụ azụ na ndị ọkà mmụta sayensị gọọmentị... Chee echiche ebe a na-egbubiga azụ ókè n'oké osimiri n"ụdị ogige hockey nwere ụgbụ nʼakụkụ ọ bụla. Azụ ole na ole fọdụrụ n'ebe ahụ ga-ezukọta gburugburu ihe mgbaru ọsọ n"ihi na azụ̀ dị ka ebe obibi a haziri ahazi. Ndị ọkà mmụta sayensị ga-enyocha ubi ahụ dum, mee ọtụtụ njem na-enweghị isi, ma kwubie na o nwere azụ ole na ole. Ndị ọkụ azụ ga-agbaso ihe mgbaru ọsọ, jide azụ ndị gbara ha gburugburu, ma kwuo na ndị ọkà mmụta sayensị amaghị ihe ha na-ekwu maka ya. Mmetụta ndị ọkụ azụ na-enweta bụ mgbe niile na e nwere ọtụtụ azụ - n'ihi na ha na'ebe ndị ka nwere ha... ndị ọkà mmụta sayensị na ndị na - azụ, na Onye sayensị azụ Daniel Pauly
Safaliba language
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7a/Safaliba_Drumming_for_Festive_Event_2015.jpg/290px-Safaliba_Drumming_for_Festive_Event_2015.jpg|áká_ịkẹngạ|thumb|Safaliba Ịkụ Ụbọ Safaliba bụ asụsụ Gur nke Ghana.
. Ọrụ a rụpụtara n'oge na-adịbeghị anya amalitela usoro ederede maka asụsụ iji mee ka o jiri ya na agụmakwụkwọ okenye na nkuzi ụlọ akwụkwọ mbụ. Usoro ederede Safaliba dabere na ọrụ (1996) nke Edmund Kuŋi Yaku, onye nkuzi Safaliba na onye na-eme ihe nchebe; Paul na Jennifer mere ka Spaefer rụọ ọrụ ahụ, dabere na ọrụ ịkpọ oku ha, mana usoro ederede maka ihe ka ukwuu na-adịkarị.
Edekọwo teepu Ntanetị Safalaba, edegharị, ma kwurịtara na Sherris, Schaefer, na AVORO (2018)
Enwere ike ịchọta ibe mgbasa ozi mmekọrịta na Safaliba literacy activism na Mandari, Ghana na njikọ a: https://www.facebook.com/SafalibaLiteracy/
Ihe odide
<references group="" responsive="1">
Kirikiri tanker explosion
Mgbawa tankị Kirikiri bụ mgbawa tankị nke mere na Kirikiri, Apapa, nnukwu ọdụ ụgbọ mmiri nke obodo Lagos State, Nigeria, nke dị n'ebe ọdịda anyanwụ Lagos Island.
Ihe mere
A kọrọ na ihe omume ahụ mere na 7 Jenụwarị 2014 mgbe tankị bu ihe dị ka lita pụkụ ịrị atọ na atọ nke mmanụ ụgbọala kụrụ n'ụgbọala ndị a kwụsịrị. Mgbasa mmanụ ụgbọala ahụ kpatara mgbawa nke gburu ihe dị ka mmadụ iri na ise, na-ahapụ ọtụtụ ndị ọzọ merụrụ ahụ nke ukwuu. Ụlọ akụ Sterling metụtara, otu Automated Teller Machine, ụgbọala ịrị na otu na ụlọ ahịa ịrị isii gbara ọkụ. Onye na-ekwuchitere National Emergency Management Agency nke South-West Zone, Ibrahim Farinloye kwupụtara ihe merenụ.
Ali Mohamed (footballer)
thumb|Ali Mohamed (footballer) Ali Mohamed Al Faz bụ onye Nigerien na-eme nke ọma n'ihe gbasara igba bọọlụ dị ka onye na-agba bọọlụ na klọb Israel Maccabi Haifa.
Mmalite ọrụ
Mohamed malitere ọrụ ya na AS FAN ma mee nke mbụ ya na ndị otu okenye mgbe ọ dị afọ iri na asaa. N'afọ 2013, ọ sonyeere ngalaba ndị ntorobịa nke Bordeaux ma soro ndị otu nchekwa na-eme ihe.
N'oge ọkọchị nke afọ 2015, ọ bịanyere aka na Beitar Tel Aviv Ramla; na 7 Septemba, ọ pụtara na nke mbụ ya na klọb ahụ na mmeri 4-1 nke Bnei Lod. Na 19 Febụwarị 2016, o nyere goolu mbụ ya na mmeri 3–2 megide Bnei Lod.
Na ụbọchị 6 Julaị, Mohamed bịanyere aka na nkwekọrịta na Maccabi Netanya. Na 17 Machị 2017, o nyere goolu mbụ ya maka klọb ahụ na mmeri 4–0 megide Hapoel Katamon Jerusalem. Mohamed ji otu goolu na enyemaka ise mechie oge ahụ.
Na 22 Jenụwarị 2018, Mohamed bịanyere aka na nkwekọrịta ọhụrụ na Maccabi Netanya ruo na njedebe nke oge 2019-20. N'ime nkwekọrịta ọhụrụ ahụ, e debere usoro ntọhapụ ya na $ 2.5 nde.
Beitar Jerusalem
Na 10 June 2019, Mohamed bịanyere aka na nkwekọrịta afọ atọ na Beitar Jerusalem maka ego nke € 1.7 nde. Mgbe ọ bịanyere aka na klọb ahụ, otu òtù nke ndị na-akwado klọb ahụ aha ya bụ La Familia rịọrọ ka a gbanwee aha ya na-ada ụda Alakụba n'agbanyeghị na Mohamed bụ Onye Kraịst.
N'ọnwa Nọvemba, ndị na-akwado Mohamed nwere mmetọ ịkpa ókè agbụrụ n'oge ọzụzụ. Onye nwe klọb ahụ, Moshe Hogeg, pụtara na-akwado Mohamed, na-ekwu na klọb ahụ ga-agbaso iwu megide La Familia na onye ọ bụla n'ime ndị na-akwado klọb ahụ nke a chọpụtara na ha metọrọ onye ọkpụkpọ ahụ mmetọ ịkpa ókè agbụrụ.
Ọrụ mba ụwa
N'ụbọchị nke isii n'ọnwa Septemba n'afọ 2013, Mohamed mere nke mbụ ya maka otu egwuregwu bọọlụ mba Niger na mmeri 0–1 n'ụlọ megide Burkina Faso, n'oge 2014 FIFA World Cup qualification (CAF).
Ndụ ya
Ọ bụ ezie na aha ya na-egosi na ọ bụ onye Alakụba (okwukwe nna ya nwụrụ anwụ), Mohamed kwuru na ya bụ Onye Kraịst na-anụ ọkụ n'obi (okwukwe nne ya).
Nkwanye ugwu
Maccabi Netanya
Beitar Jerusalem
Maccabi Haifa
Edensibia
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Lagos Treaty of Cession
The Treaty of Cession, 6 August 1861 ma ọ bụ Lagos Treaty of Cestion bụ nkwekọrịta dị n'etiti Alaeze Ukwu Britain na Oba Dosunmu nke Lagos (nke a na-asụ 'Docemo' na akwụkwọ Bekee) ebe Dosunmu, n'okpuru egwu nke bọmbụ ndị agha, nyere Lagos Island na Britain, ebe ọ na-ejigide aha na ike nke Oba, n'agbaso iwu Bekee.
Ihe ndị mere n'oge gara aga
Na mmalite ọgụ Britain na senchiri nke iri na itoolu megide ahia ohu nke Atlantic, West Africa Squadron ma ọ bụ Preventative Squadron dị ka a makwaara ya, gara n'ihu na-achụ ụgbọ mmiri ndị ohu Portuguese, American, French na Cuban ma na-etinye nkwekọrịta mgbochi ịgba ohu na ndị isi ndị isi osimiri West Africa na-agbasi mbọ ike nke na ha mepụtara ọnụnọ siri ike n'ụsọ oké osimiri West Africa site na Sierra Leone ruo Niger Delta (Nigeria taa) na ndịda Congo. N'afọ 1849, Britain họpụtara John Beecroft dị ka onye nnọchi anya Bights nke Benin na Biafra, ọkwá o nwere (ya na gọvanọ ya nke Fernando Po) ruo mgbe ọ nwụrụ na 1854. A họpụtara John Duncan ka ọ bụrụ osote onye nnọchi anya ma nọrọ na Wydah. N'oge a họpụtara Beecroft, alaeze Lagos (n'okpuru Oba Kosoko) dị n'akụkụ ọdịda anyanwụ nke Consulate nke Bights nke Benin na Biafra ma bụrụkwa ọdụ ụgbọ mmiri ahịa ohu. N'afọ 1851 na nrụgide sitere n'aka ndị ohu a tọhapụrụ bụ ndị nwere mmetụta ndọrọ ndọrọ ọchịchị na azụmaahịa ugbu a, Britain batara na Lagos n'ihe a maara ugbu a dị ka Reduction of Lagos nke dugara n'ịtinye Oba Akitoye (na ịchụpụ Oba Kosoko) bụ ndị bịanyere aka na Nkwekọrịta n'etiti Great Britain na Lagos, 1 Jenụwarị 1852. Ịbịanye aka na nkwekọrịta 1852 butere oge Consular na akụkọ ihe mere eme nke Lagos ebe Britain nyere nchebe agha na Lagos.
Nkwekọrịta nke Cession
N'ịgbaso egwu sitere n'aka Kosoko na ndị France nọ na Wydah, Lord Palmerston (Prime Minista Britain) mere mkpebi nke kwuru na "ọ dị mma nke ịghara igbu oge n'ịnọ na-eche nkwuputa mpaghara ọchịchị Lagos". William McCoskry, onye nnọchi anya na Lagos na Commander Bedingfield kpọkọtara nzukọ ya na Oba Dosunmu na July 30, 1861, n'ụgbọ HMS Prometheus ebe akọwapụtara ebumnuche Britain na nzaghachi maka okwu ndị ahụ chọrọ site na August 1861. Dosunmu guzogidere usoro nkwekọrịta ahụ mana n'okpuru egwu nke ịtụ bọmbụ na Lagos site n'aka Commander Bedingfield, Dosunmu kwetara ma bịanye aka na nkwekọrịtaەکە.
Ihe odide nkwekọrịta
A na-edepụta ederede nke Lagos Treaty of Cession n'okpuru ebe a: Nkwekọrịta dị n'etiti Norman B. Bedingfeld, Commander of Her Majesty's ship Prometheus, na Senior Officer of the Bights Division, na William McCoskry, Esquire, Her Britannic Majestyáz Acting Consul, n'akụkụ nke Her Majesty the Queen of Great Britain, na Docemo, King of Lagos, n'aka ya na Chiefs.
Isiokwu nke Mbụ Iji mee ka Eze Nwanyị nke England nwee ike ịbụ onye kachasị mma inyere aka, chebe, ma chekwabs ndị bi na Lagos, na ịkwụsị Azụmaahịa Ohu na mpaghara ndị gbara ya gburugburu, na iji gbochie agha mbibi nke Dahomey na ndị ọzọ na-eme ugboro ugboro maka ijide ndị ohu, m, Docemo, na nkwenye na ndụmọdụ nke Kansụl m, na-eme nke a site na onyinye ndị a na-enye ma kwado ya, ndị nketa ya, na ndị nọchiri ya ruo mgbe ebighị ebi, na alaeze niile, Lagos na alaeze ya, na ala ya, na agwaetiti niile, na ala dị ka ọ ga-erite, na ala niile, na-erite ya, na-enweta, na ala ọma, na ala ọzọ, na ala. Ana m eme ọgbụgba ndụ ma nye ya na ihe dị jụụ na nke udo ga-eji ọsọ niile enwere ike, nyefee ya n'efu na nke ọma nye Eze Nwanyị nke Great Britain, ma ọ bụ onye dị ka Eze Ukwu ga-ahọpụta maka ojiji ya na arụmọrụ nke onyinye a; ndị bi n'àgwàetiti na mpaghara a, dị ka ndị Eze Nwanyi na-achị, na n'okpuru ọbụbụeze ya, okpueze, ikike, na gọọmentị, ka na-ata ahụhụ ibi ebe ahụ iji biri ebe ahụ;
Akụkụ nke Abụọ: Docemo ga-ekwe ka o jiri utu aha Eze mee ihe n'ihe ọ pụtara n'Afrịka, a ga-ekwe ya ka o kpebie esemokwu dị n'etiti ụmụ amaala Lagos na nkwenye ha, dabere na ịrịọ arịrịọ maka iwu ndị Britain.
Isiokwu nke Atọ Na mbufe nke ala, stampụ Docemo nke a na-etinye na akwụkwọ ahụ ga-abụ ihe akaebe na ọ nweghị ihe ọ bụla ọzọ a na-ekwu na ya, maka ebumnuche a, a ga-ekwe ka o jiri ya mee ihe dị ka ọ dị ugbu a. N'iburu n'uche nke ọdụ ụgbọ mmiri na agwaetiti na mpaghara Lagos, ndị nnọchi anya Eze Nwanyị nke Great Britain na-ekwe nkwa, dabere na nkwenye nke Eze Nwanyi, na Docemo ga-enweta ezumike nká kwa afọ site n'aka Eze Nwanyị nke Great Britain nke hà ka ego ọ na-enweta kwa afọ; ezumike nkwe dị otú ahụ a ga-akwụ n'oge ndị dị otú ahụ na n'ụdị dị ka a ga-ekpebi mgbe nke ahụ gasịrị
LAGOS, August 6, 1861 bịanyere aka na DOCEMO TELAKE OBALEKOW NORMAN B. BEDINGFIELD Her Majestyãos ship Prometheus, Senior Officer, Bights Division W. McCOSKRY, Acting Consul
Siyabonga Shibe
Oge ọ malitere
A mụrụ Shibe ma zụlite ya na Umlazi, Kwazulu-Natal. Ọ gara Ganges Secondary School, ebe ndị nkuzi ya gbara ya ume ịchụso ime ihe nkiri. Dịka nwatakịrị, Shibe ga-esonye mgbe niile na egwuregwu obodo na Umlazi. Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ sekọndrị, ọ gara ịmụ ihe nkiri na Technikon Natal. Shibe, ya na ụmụ akwụkwọ ibe ya na Technikon Natal, guzobere otu ihe nkiri a na-akpọ Amagugu. Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ ya, ọ gara Johannesburg iji gbakwunyere nrọ ya ịbụ onye na-eme ihe nkiri.
Ọrụ
Mgbe ọ bịarutere na Johannesburg, ọ chere ihe mgbochi dị iche iche ihu mana ihu ọma ya gbanwere mgbe o mere mkpọsa maka mmata HIV / AIDS. Ọ gara n'ihu na-arụ ọrụ na ihe nkiri a na-akpọ The Stripes of a Hero.
N'afọ 2002 ruo afọ 2005, ọ rụrụ ọrụ dịka Sifiso na usoro ihe nkiri SABC1 Gaz'lam. Usoro ahụ gara n'ihu ịnata ọtụtụ nhọpụta site na South African Film and Television Awards. Mgbe ọ gwụchara ihe nkiri nke oge mbụ nke Gaz'lam, a tụbara Shibe dị ka James na ihe nkiri James 'Journey to Jerusalem, nke Ra'anan Alexandrowicz dere ma duzie. Ihe nkiri ahụ na-agba gburugburu onye Africa nọ n'afọ iri na ụma aha ya bụ James onye na-aga njem ala nsọ maka obodo ya. Shibe mechara merie ihe nrite Best Male Actor na Jerusalem International Film Festival. O nwetakwara ọrụ na obere usoro Human Cargo nke Canada. Usoro ahụ meriri Gemini Awards asaa na Directors Guild Awards abụọ. Ọ rụkwara ọrụ na usoro ndị Britain Wild At Heart na Mtunzini.com; Otú ọ dị, Shibe gbara arụkwaghịm na nke ikpeazụ n'ihi esemokwu ego.
N'afọ 2006, ọ rụrụ ọrụ Mad Dog na ihe nkiri The Trail. N'afọ 2007, ọ rụrụ ọrụ Mandla Nyawose na usoro ihe nkiri Bay of Plenty. N'afọ 2008, a họpụtara ya ka ọ gosipụta ọrụ Thami na usoro ihe nkiri A Place Called Home. Site n'afọ 2010 ruo afọ 2014, Shibe gosipụtara àgwà nke Kila, onye ọkwọ ụgbọala tagzi nwere ọgụgụ isi, onye nwere ọgụgụ isi na onye na-eme ihe ike na e.tv soap opera Scandal!. E nyere ya ihe nrite Best Actor na Duku Duku Awards maka ọrụ ya dịka Kila.
N'afọ 2015, Shibe nwetara ọrụ na e.tv telenovela Ashes to Ashes; ngosipụta ya nke agwa Kgosi mere ka a họpụta ya na SAFTA maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma.
Ndụ onwe
Shibe nwere nwa nwoke dị afọ isii.
Njikọ mpụga
Siyabonga Melongisi Shibe at IMDb Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Cecilia Ezeilo
Lolo Cecilia Ezeilo bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Naijiria, onye ọka iwu, onye ọrụ ebere na onye na-eme ihe ngosi telivishọn, onye jere ozi dị ka osote Gọvanọ nke Enugwu Steeti kemgbe afọ 2015.
A họpụtara ya nke mbụ na Mgbakọ Steeti Enugwu n'afọ 2011, na-anọchite anya mpaghara Ezeagu.
Ebemside
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Òtù Mba Nile Na-ahụ Maka Osisi Tropical
International Tropical Timber Organization (ITTO) bụ òtù gọọmentị na-ahụ maka nchekwa nke ihe onwunwe ọhịa na njikwa, ojiji na azụmahịa ha.
Nhazi
Òtù na-achịkwa ya bụ International Tropical Timber Council (ITTC). A na-enye ọkara vootu na ITTC na mba ndị na-emepụta ihe na ọkara na ndị na-azụ ahịa. N'ime blọk ọ bụla, a na-enye vootu dabere na òkè ahịa.
Ọrụ na ọrụ
ITTO bụ na mbụ ụlọ ọrụ na-ahụ maka ngwaahịa, na-achịkwa azụmahịa mba ụwa na osisi okpomọkụ. Iwu mbụ ahụ kwuru maka nchekwa mana enyeghị nkọwa ọ bụla. N'afọ 1990, ITTC tụrụ aro na ka ọ na-erule afọ 2000, ihe niile a na-ebupụ n'ebe okpomọkụ ga-esi na isi mmalite na-achịkwa nke ọma, a nabatara ebumnuche a. N'afọ 1987, ITTO nyere ụlọ ọrụ Harvard Institute for International Development ọrụ ịkwadebe nyocha nke ihe ọmụma dị ugbu a banyere njikwa ọtụtụ ihe nke oké ọhịa okpomọkụ. Ihe na-adọrọ mmasị bụ ikike maka ngwaahịa na ọrụ ndị na-abụghị osisi nke nwere ike inye aka n'ịkwado ọhịa. HIID dechara ọmụmụ ihe ahụ na 1988 ma wepụta nsụgharị emelitere na 1990 na 1992.
ITTO na-ebipụta akwụkwọ akụkọ kwa nkeji iri na ise, Tropical Forest Update, dịkwa n'ịntanetị.
Reginald K. Gee
Reginald K. Gee (April 28, 1964) bụ ónyé na-ese ihe, ónyé édémédé na onye na-eti egwu. E gosipụtara usoro ihe osise akpa akwụkwọ na-acha nchara nchara (1995-2002) na nyocha afọ 25 na David Barnett Gallery.
Oge ọ malitere
A mụrụ Reginald K Gee na 1964 na Milwaukee, Wisconsin ma nọrọ ihe ka ukwuu n'oge ọ bụ nwata n'akụkụ ugwu ọdịda anyanwụ na mpaghara Havenwoods. Gee bụ onye Afrịka na Native-American (Blackfoot / Choctaw). Ọ bụ nwa ikpeazụ n'ime ụmụnne atọ. Nné na nnà Gee si Mississippi, ébé ezinụlọ nne ya na-arụ ọrụ dị ka ndị na-ekere òkè. Nna Gee, Hamilton R. Gee, bụ onye agha nke Agha Ụwa nke Abụọ nke bịara Milwaukee na 1950s ịrụ ọrụ maka International Harvester. Nne Gee, Ethel L. Gardner Gee, bụ ónyé na-akwa ákwà nke lara ezumike nká na American Motors Corporation. Na mbido ndụ ya, Gee gosipụtara nkà nka ya na Byron Kilbourn Elementary School.
Ọrụ nka
Isiokwu Gee gụnyere ndị egwu jazz, ọdịdị ala, ọdịdị mmiri, romance, fantasy na nkọwa mmekọrịta mmadụ na ibe ya. N'oge mmalite afọ 1990, egosiri nka Gee na Baltimore Folk & Visionary Art Show, New York Outsider Art Fair na National Black Fine Art Show na Puck Building na New York City. N'afọ 2002, a họọrọ ihe osise abụọ nke Gee, The Honest Crowdī na Inspirationī màkà 2002 Smithsonian Traveling Exhibition, In the Spirit of Martin: The Living Legacy of Dr. Martin Luther King Jr.ī A họọrọ ihe nkírí ọzọ nke Gee, Ban Ban nke ụtaba, ©ī 1998, màkà mkpọsa megide ịṅụ sịga nke American Lung Association kwadoro.
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Cocoa processing company
Cocoa Processing Company Limited bụ ụlọ ọrụ nhazi koko nke Ghana. A na-edepụta ha na ndepụta ngwaahịa nke Ghana Stock Exchange, GSE All-Share Index. E guzobere ya na 1981.
Ngwaahịa
Ngwaahịa nke ụlọ ọrụ ahụ enwetala ọtụtụ onyinye nturu ugo obodo na nke mba ụwa, si otú a na-akwado ￼￼organoleptic￼ àgwà ngwaahịa nri enyere ndị na-azụ ahịa. N'afọ 2002, egosiputala ngwaahịa itoolu nke ụlọ ọrụ na Nhọrọ World Quality, nke ￼￼Monde Selection haziri. Asato n'ime ha (asaa akara ￼￼chocolates￼ na Alltime) enwetala ihe nrite ọla edo ￼￼Award￼￼ na otu n’ime ha (Vitaco) – onyinye nturu ugo ọla ọcha.
Masterkraft (producer)
Masterkraft
Aha	Sunday Ginikachukwu Nweke
Ọmụmụ	Lagos, Nigeria
Nkenụụdị
Haịlaịf
afurobiiti
Egwu Obi
jazị
R&B
Baciro Dabó
Ndụ na ọrụ
Dabó bụ onye na-agụ egwu na onye nta akụkọ tupu ọ banye na ndọrọ ndọrọ ọchịchị. Dị ka onye isi nke nchekwa onwe onye nke Onye isi ala Kumba Yala, ọ mara ọkwa na Febụwarị, na afo 2001 na atụmatụ igbu Yala mgbe ọ lọtara site na ọgwụgwọ na Portugal na "ịkwalite agha agbụrụ na okpukpe" emebiwo na e jidere ndị na-akpa nkata. N'oge na-adịghị anya mgbe nke ahụ gasịrị, Yala chụpụrụ Dabó n'ọkwa ya na 27 Febụwarị, na afo 2001 n'enweghị nkọwa. Ka ọ na-erule afọ 2002, Dabó bụ onye ọrụ na Ministry of the Interior.
Dabó bụ onye isi otu African Party for the Independence of Guinea and Cape Verde (PAIGC) na onye mmekọ nke President Vieira. A họpụtara ya dị ka odeakwụkwọ nke steeti maka iwu ọha na eze na 9 Nọvemba, na afo 2005, na-eje ozi n'ọkwa ahụ ruo mgbe a họpụtara Mamadu Saico Djalo ka ọ nọchie ya na 28 Julaị, na afo 2006; mgbe nke ahụ gasịrị, a họpụtara ya dịka onye ndụmọdụ ozi Vieira na ngwụcha Nọvemba, na afo 2006.
Masterkraft (producer)
Mmepụta Egwu
Baciro Dabó
Ndụ na ọrụ
Mgbe a họpụtara gọọmentị jikọrọ aka atọ na-emegide Vieira n'etiti ọnwa Eprel, n'afọ 2007, a gụnyere Dabó na gọọmentị dị ka Minista nke nlekọta ihie dị na ime; ọ bụ naanị minista nọ na gọọmentụ nke a na-ewere dị ka ezigbo onye mmekọ Vieira. Vieira chụpụrụ ya n'ọkwa ahụ n'ọnwa Ọktoba, n'afọ 2007; ụfọdụ tụrụ aro na a chụpụrụ ye n'ihi nrụgide sitere n'aka ndị isi mmegide na ndị ọrụ agha. Mgbe ntuli aka ndị omeiwu nke Novemba, na afo 2008 gasịrị, Dabó weghachiri ọkwa na gọọmentị dị ka Minista nke Nchịkwa Ala na 7 Jenụwarị, na afo 2009.
Masterkraft (producer)
diski jokii
Baciro Dabó
Ndụ na ọrụ
A kọrọ na a maara Dabó maka inwe "ụdị ndụ mara mma", na asịrị na-atụ aro na ọ na-etinye aka na ahịa ọgwụ ọjọọ, nke zuru ebe niile na Guinea-Bissau.
Masterkraft (producer)
Ndụzi gbalaga
Baciro Dabó
Ndụ na ọrụ
Ndị agha gburu Vieira na 2 Machị, na afo 2009; ndị agha gburu ya na mmegwara maka mgbawa nke gburu Chief of Staff Batista Tagme Na Wai. E nweela esemokwu dị ogologo na nke ime ihe ike n'etiti Vieira na Na Wai. Ọ dịghị onye e kpere ikpe maka ogbugbu ahụ ma hazie ntuli aka onye isi ala na 28 June iji họpụta onye isi ala ọhụrụ. Dabó gbara arụkwaghịm na PAIGC na dị ka onye minista n'etiti ọnwa Mee, n'afọ 2009 iji mee onwe ya ka ọ bụrụ onye na-azọ onwe ya ma ghọọ otu n'ime ndị 13 na-azọrọ ntuli aka ahụ. A ga-emeghe mkpọsa ntuli aka na 6 June.
Masterkraft (producer)
pịyanistị
Baciro Dabó
Ọnwụ
Ndị na-akwado ya na-ekwu na n'agbata elekere 3:30 na 4 nke ụtụtụ (obodo na GMT) na 5 June, na afo 2009 otu ìgwè nke ihe dị ka ndị agha 30 na-eyi uwe na ndị agha rutere n'ụlọ ya ma chọọ ịhụ ya. A na-ekwu na ndị agha ahụ gbara egbe n'ụzọ ha gara n'ọnụ ụlọ ihi ụra Dabó ebe ya na nwunye ya na-ehi ụra n'àkwà, na-emerụ ụfọdụ n'ime ndị ọrụ nchekwa isii ya n'ime usoro ahụ. A na-ebo ndị agha ahụ ebubo na ha gbara Dabó ọtụtụ ugboro, gbuo ya ozugbo. Dị ka Agence France-Presse si kwuo, "onye na-ahụ maka ahụike" gwara ha na Dabó nwere mmerụ ahụ AK-47 atọ n'afọ na otu n'isi, nke a gbagburu site n'ebe dị nso.
Masterkraft (producer)
Ndị Egwu
Baciro Dabó
Ọnwụ
Ndị ọchịchị Guinea-Bissauan gosipụtara usoro ihe omume dị iche iche ma kwuo na ọ nwụrụ n'ọgba aghara mgbe ọ na-eguzogide njide maka atụmatụ a na-ebo ya. A kọwakwara na e gburu onye bụbu minista na-ahụ maka nchekwa Hélder Proença n'okporo ụzọ dị n'etiti Bula na Bissau n'akụkụ onye ọkwọ ụgbọala ya na onye nche ya. Ndị uwe ojii jidere ọtụtụ ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị PAIGC ndị ọzọ dị ka akụkụ nke nyocha nke nnupụisi ahụ. Ndị ọrụ nzuzo nke steeti Guinea-Bissauan na-ekwu na ebumnuche nke nnupụisi ahụ bụ "iwepụ onye isi ndị agha, iwepu onye isi ala na-anọchi anya ma gbasaa nzukọ mba".
Masterkraft (producer)
Flavour N'abania
Baciro Dabó
Ọnwụ
Onye nta akụkọ Jean Gomis tụwo aro ya ma BBC kọrọ na enwere ike igbu ya na iwu nke ndị isi agha na-atụ egwu ikpe maka ogbugbu nke Onye isi ala Vieira ma ọ bụrụ na Dabó meriri ntuli aka ahụ. Ndị nyocha nke ụlọ ọrụ mgbasa ozi Reuters gbara ajụjụ ọnụ kwuru na ọ bụrụ na enweghị ike emee, ndị na-ere ọgwụ ọjọọ na Latin America nwere ike ịgbasa mmetụta ha na mba ahụ, nke na-eje ozi dị ka ọdụ ụgbọ mmiri maka mbupu cocaine na Europe. Odeakwụkwọ ukwu nke United Nations Ban Ki-moon kwuru na ọ "na-echegbu onwe ya banyere usoro igbu ọchụ nke ndị a ma ama na Guinea-Bissau" ma mesie ike "mkpa na ịdị ngwa nke ịme nyocha zuru oke, nke a pụrụ ịtụkwasị obi na nke doro anya banyere ọnọdụ" nke igbu ọchukwu ahụ.
Masterkraft (producer)
Tim Godfrey
Baciro Dabó
Ọnwụ
Kansụl Nchebe nke Mba Ndị Dị n'Otu katọrọ ogbugbu Dabó na Proença "n'okwu kachasị ike" na 9 June. Ma UN na African Union gbara ume ka ntuli aka gaa n'ihu n'oge, Otú ọ dị.
Ihe odide
Òtù:Pages with unreviewed translations
Masterkraft (producer)
Wizkid
Sunday Ginikachukwu Nweke, a maara dịka Masterkraft, bụ onye ndekọ mmeputa egwu, diski jockey,nduzi gbalaga, pianist, na odee egwu. Ọ malitere ọrụ egwu ya na "Kennis Music", ma soro ndị na-eti egwu dịka Flavour N'abania, Bracket, Banky W., Sound Sultan, Timaya, Lynxxx, MI na J. Martins na ndị ọzọ. Ihe ndị ọ rụpụtara gụnyere "Fine lady" nke Lynxxx ya na Wizkid, " Kwarikwa (ngughari) " nke Flavour N'abania ya na Fally Ipupa, "Girl" nke Bracket ya na Wizkid, " Chinny Baby " nke Flavour N'abania, na "Jasi" nke Banky W.
Akwụkwọ akụkọ "Leadership" họọrọ ya nke asatọ na ndepụta 2014 nke ndị mmepụta egwu iri nọ n'elu na Naịjirịa. Na Ọgọstụ 2015, "Nigeria Entertainment Today" họọrọ ya nke asaa na ndị mmepụta egwu iri nọ n'elu na oge ahụ na Naịjirịa. Akwụkwọ akụkọ Thisday depụtara ya dịka otu n’ime ndị na-emepụta egwu iri nọ n'elu na Naịjirịa.