cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Biltong
N'ụwa nile
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/72/Biltong_for_sale.jpg/170px-Biltong_for_sale.jpg|thumb|Ebe ngosi ire ere, nnukwu ụlọ ahịa Spar na Johannesburg Ihe a ma ama nke Biltong agbasaala n'ọtụtụ mba ndị ọzọ nwere ọtụtụ ndị South Africa - Canada, United Kingdom, Australia, New Zealand, Ireland, United States, na India. A na-emepụta Biltong n'ime obodo ndị South Africa na-anọghị n'ụwa, dịka ọmụmaatụ na obodo Germany, Ireland na ọbụna South Korea.
Biltong mepụtara na South Africa nwere ike ọ gaghị ebubata na Britain, dịka iwu na-achịkwa mbubata nke ngwaahịa anụ sitere na mba ndị na-abụghị EU nke HM Customs and Excise na onye nọchiri ya HM Revenue and Customs, ya mere a na-eme ya na UK.
Na United States, biltong bụ ihe a na-adịghị ahụkebe dịka anụ ehi jerky bụ omenala anụ a mịrị amị kachasị ewu ewu. N'ime afọ ise gara aga [mgbe?], biltong amalitela obere mpụta n'ime United States, ọkachasị site n'aka ndị mbịarambịa South Africa na-eweta omenala na nri ha. N'ihi nchegbu metụtara ọnụnọ nke ọrịa ụkwụ na ọnụ na South Africa, Ngalaba Ọrụ Ugbo nke United States chọrọ asambodo nyocha anụ nke gọmentị South Africa nyere iji soro mbubata biltong.
Njikọ mpụga
Òtù:Pages with unreviewed translations
Makura-Nage
Makura-Nage (Japan ese) bụ egwuregwu sitere na Japan gosiri dị ka ndị mmadụ n'ihe ebe ụmụaka na-atụ ibe ha ohiri isi. Oge a na-ahụkarị iji kpọọ ya bụ mgbe a kwadebere futon (karịsịa mgbe oge ọkụ gachara) n'ogige oge okpomọkụ.
Ọ bụ ezie na ọgụ ohiri isi na-ewere ụdị iji ohiri isi tie ibe ya ihe, Japanese Makura-Nage bụ egwuregwu nke ndị egwuregwu na-atụba ibe ha ohiri isi. Okwu ahụ bụ "makura" pụtara "ikuku", "ịgba mmiri" pụtara "ịtụba".
Enweghị iwu maka Makura-Nage, mana taa ụfọdụ ndị Japan ryokan na-ejide egwuregwu Makura-Mage maka mgbasa ozi.
Jan Awei language
Jan Awei bụ asụsụ ndị moribund Jukunoid nke Naijiria. Ọ nwere ọkà okwu rụrụ 12 na 1997 ama na-asụ ya n'ógbè dị n'ebe ọdịda anyanwụ nke Ugwu Muri na South nke Gombe Steeti, mana a maghị kpọmkwem ebe ahụ.
David Eribe King (Musician)
David Eribe King (amụrụ na August 24, 2003) bụ onye Naijiria,
Benedict Wallet Vilakazi
Benedict Wallet Vilakazi (ụbọchị 16 ọnwa Jenụwarị afọ 1906 - ụbọchị 26 ọnwa Ọktoba afọ 1947) bụ onye edemede South Africa, onye sitere n'ezinụlọ eze Zulu, na onye dere uri Romantic n'asụsụ Zulu. Vilakazi bụkwa prọfesọ na Mahadum Witwatersrand, ebe ọ ghọrọ onye isi ojii South Africa mbụ kụziiri ndị ọcha South Africa klas Mahadum. N'afọ 1946, Vilakazi ghọkwara onye isi ojii South Africa mbụ natara PhD.
Okporo ámá Vilakazi dị na Soweto, nke abara aha ya bu onye na-ede uri, bu ebe a ma ama dika okporo ebe Nelson Mandela na Archbishop Desmond Tutu biri otu mgbe.
Mbido ndụ na agụmakwụkwọ
A mụrụ Benedict Vilakazi Bambatha kaMshini n'afọ 1906 na obodo Groutville Mission Station dị nso na KwaDukuza, Natal (nke bụ South Afrịka ugbu a), nwa nke ise nke ndị Roman Katọlik Mshini ka Makhwatha na Leah Hlongwane. Nne ya, Oriakụ Leah Hlongwane Vilakazi, bụ nwa nwanyị Bangile, onye bụ nwanne nwanyị nke Queen Ngqambuza, nwunye Eze Cetshwayo, yana nwanne nwanyị nke Right Reverend J Mdelwa Hlongwane ka Mnyaziwezulu, nwa nwoke Chief Matiwane.
Vilakazi kewara ntolite ya n'etiti ịzụ ehi ezinụlọ na ụlọ akwụkwọ ozi ala ọzọ ruo mgbe ọ dị afọ 10, mgbe ọ gafere na St. Francis College na Mariannhill, ụlọ akwụkwọ sekọndrị Roman Katọlik nke Mariannhillers guzobere. N'ebe a ka e mere ya baptizim na aha "Benedict Wallet," ọ bụ ezie na nne ya siri ọnwụ na ọ nọgidere na-akpọ aha nna Vilakazi. Ọ nwetara asambodo nkuzi n'afọ 1923 wee kụzie na Mariannhill ma mesịa na seminarị dị na
Ixopo.
Comment on twitter on bb titians
Jiucy jay well done o
Benedict Wallet Vilakazi
Edemede, nkuzi, nyocha
N'afọ 1933, Vilakazi wepụtara akwụkwọ akụkọ mbụ ya Nje nempela ("N'ezie na Ezi"), otu n'ime ọrụ mbụ nke akụkọ ifo Zulu iji dozie isiokwu nke oge a. Ọ sochiri ya n'afọ 1935 na akwụkwọ akụkọ Noma nini yana nchịkọta uri Inkondlo kaZulu, mbipụta mbụ nke uri Zulu nke Europe.
Uri ya, nke amaokwu nke European Romantics nwere mmetụta dị ukwuu, webatara isiokwu edemede yana ma rhyme na mita uri nke a na-amaghị na akwụkwọ Zulu, ka ọ na-ejikọta ha na ihe ndị sitere na ọdịnala Izibongo nke abụ otuto. thumb|Vilakazi Street bụ ebe Ụlọ Mandela (na Ụlọ Tutu) dị na Soweto N'inweta B.A. na Mahadum nke South Africa n'afọ 1934, Vilakazi malitere ịrụ ọrụ na ngalaba ọmụmụ Bantu na Mahadụ nke Witwatersrand n'afọ 1936 n'okpuru onye ọkà mmụta asụsụ C. M. Doke, onye ya na ya mepụtara akwụkwọ ọkọwa okwu Zulu-English. Ọnọdụ nkuzi Vilakazi mere ka ọ bụrụ onye isi ojii South Africa mbụ kụziiri ndị ọcha South Africa na mahadum.
Akwụkwọ akụkọ Vilakazi mechara gaa n'ihu na-enyocha ndụ kwa ụbọchị na omenala ọdịnala Zulu, dị ka UDingiswayo kaJob (1939) na Nje nempela (1944), nke bụ akụkọ nke ezinụlọ Zulu nwere ọtụtụ nwanyị.
Uri ya ghọrọwanye ndọrọ ndọrọ ọchịchị n'oge ndụ ya, na-eme ihe nkiri banyere mmegbu na ịkpa ókè ọ bụghị naanị megide ndị Zulu, kamakwa megide ndị isi ojii ndị ọzọ nke South Africa.
A makwaara Vilakazi maka ọrụ agụmakwụkwọ ya gbasara ọdịnala ọnụ na asụsụ Zulu na Xhosa, nke mere ka o nweta PhD mbụ a ga-enye onye isi ojii South Africa na ụbọchị16 ọnwa Maachị nke afọ 1946.
Otu afọ mgbe ọ natasịrị nzere doctorate ya, Benedict Wallet Vilakazi nwụrụ na Johannesburg site na meningitis. A nabatara ma akwụkwọ akụkọ ya na uri ya nke ọma n'oge ndụ ya ma ka dị otú ahụ taa.
Nsọpụrụ ndị e nyere mgbe ọ nwụsịrị
N'abalị iri abụọ na asatọ n'ọnwa Eprel n'afọ 2016, e nyere Dr Benedict Wallet Vilakazi Order of Ikhamanga - Gold (OIG) maka "onyinye pụrụ iche o nyere n'ọhịa akwụkwọ n'asụsụ ụmụ amaala na nchekwa nke ọdịbendị isiZulu".
Ihe Nketa
thumb|Ụlọ Tutu na Vilakazi Street Vilakazi Street dị na Soweto bụ naanị okporo ámá dị n'ụwa ebe ndị Nobel Laureate abụọ biri. Ọ bụ ebe Nelson Mandela na Desmond Tutu biri ma gụọ ya aha iji sọpụrụ Vilakazi. Dr B.W. Vilakazi Secondary School na Zola 3, a gụrụ Soweto aha Dr Vilakazi nwụrụ anwụ iji cheta ihe nketa ya.
Na nsụgharị
E bipụtara nsụgharị edemede nke R.M. Mfeka na Peggy Rutherfoord nke uri Benedict Vilakazi Umamina na anthology African Voices: An Anthology of Native African Writing.
Edensibia
<references group="" responsive="1"> Òtù:Pages with unreviewed translations
Ọgụ Ohiri isi ọhụrụ
Ọgụ Ohiri isi ọhụrụ nke a na-akpọkwa Ọgụ ohiri isi nke ụmụ nwanyị bụ aha ihe nkiri na-atọ ọchị nke mbụ, nke e wepụtara na 1897. Ihe nkiri a na-egosi ụmụ agbọghọ anọ na-alụ ọgụ n'elu akwa. N'ikpeazụ, ábụ́bà na-efe gburugburu.
Oké ọhịa ndị na-ekpo ọkụ na ndị na-adịghị n'ebe okpomọkụ
thumb|Mgbasa nke oké ọhịa na-ekpo ọkụ na nke na-ekpuchi ekpo ọkụ Oké ọhịa na-ekpo ọkụ na nke na-ekwo ekwo ọkụ (TSMF), nke a makwaara dị ka oké ọhịa na-akwo ọkụ, bụ ụdị ebe obibi nke oké ọhịa na nke na'ebe okpomọkụ nke World Wide Fund for Nature kọwara.
Nkọwa
thumb|Oké ọhịa na-ekpo ọkụ na Ogige Ntụrụndụ Mudumalai A na-ahụkarị TSMF na nnukwu, patches na-adịghị aga n'ihu nke dị n'etiti belt equatorial na n'etiti Tropic of Cancer na Tropic of Capricorn, a -akọwa TSMF site na obere mgbanwe na okpomọkụ kwa afọ na oke mmiri ozuzo nke ihe karịrị 200 cm (79 n'ime) kwa afọ. Ihe mejupụtara ọhịa bụ ụdị osisi na-acha akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ na nke na-acha ọkara. Osisi ndị a dị ọtụtụ puku ma na-enye aka na ọkwa kachasị elu nke ụdị dị iche iche na ụdị ebe obibi ọ bụla dị n'ala. N'ozuzu, ụdị dị iche iche dị iche iche kachasị elu n'ọhịa. Enwere ike kewaa okpokoro ahụ n'ime okpukpu ise: okpokoro okpokoro nwere okpueze na-apụta, okpokoro dị n'etiti, okpokọta ala, ọkwa osisi, na n'ikpeazụ understory.
Dario Calmese
Dario Calmese bụ onye Amerịka na-ese ihe na onye na-eme ihe nkiri nke sitere na Missouri. Ọ bụ onye Afrịka-Amerịka mbụ sere foto mkpuchi Vanity Fair. Calmese bụ onye na-elekọta podcast, Institute of Black Imagination.
Oké ọhịa ndị na-ekpo ọkụ na ndị na-adịghị n'ebe okpomọkụ
Nkọwa
Oké ọhịa ndị a bụ ebe obibi nke ọtụtụ ụdị karịa usoro okike ọ bụla ọzọ: Ọkara nke ụdị ụwa nwere ike ibi n'oké ọhịa ndị a, ebe square kilomita nwere ike ịbụ ebe obibi nke ihe karịrị 1,000 ụdị osisi. A na-ahụ oké ọhịa ndị a gburugburu ụwa, ọkachasị na Indo-Malayan Archipelago, Amazon Basin, na mba African Congo Basin.
Dario Calmese
Ọrụ
Ọ malitere ise foto n'afọ 2012 mgbe ọ na-aga School of Visual Arts. Foto ya nke onye na-anakọta ejiji na Harlem bụ Lana Turner bụ akụkụ nke ihe ngosi pụrụ iche n'afọ 2015. N'afọ 2013 ọ ghọrọ onye nduzi maka ihe ngosi ejiji nke Kerby Jean-Raymond na onye nduzi. N'afọ 2019, ọ duziri ihe ngosi Pyer Moss na Kings Theater na Brooklyn. Maka mkpuchi Julaị/Ọgọọst ai 2020 nke Vanity Fair, o sere foto Viola Davis. Calmese arụwokwa ọrụ maka Vanity Fair n'oge gara aga, ọ bụ ezie na nke a bụ mkpuchi magazin mbụ ya, na mkpuchi magazin nke mbụ maka Vanity fair nke onye na-ese foto n'Afrịka-Amerịka gbara. Ọ gbagburu onye na-eme ihe nkiri Billy Porter, onye na-emepụta ihe nkiri George MacKay na onye na-ahụ maka Broadway Adrienne Warren maka magazin ahụ. Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Oké ọhịa ndị na-ekpo ọkụ na ndị na-adịghị n'ebe okpomọkụ
Nkọwa
Ọnọdụ ihu igwe na-ekpo ọkụ, nke na-ekpuchi mmiri na-eme ka gburugburu ebe obibi ndị a na-amịpụta ihe karịa gburugburu ebe obibi ọ bụla ọzọ dị n'ụwa ma na-akwalite uto osisi na-agbawa agbawa. Osisi ebe a nwere ike itolite karịa 23 m (75 ) n'ịdị elu n'ime naanị afọ ise (5). Site n'elu, oké ọhịa ahụ na-apụta dị ka oké osimiri na-enweghị njedebe nke akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ, nke osisi "na-apụta" na-agbaji naanị mgbe ụfọdụ. Ihe ndị a dị elu bụ ala nke hornbills, toucans, na harpy eagle.
Okpokoro ahụ bụ ebe obibi nke ọtụtụ anụmanụ ọhịa ahụ, gụnyere apụl na enwe. N'okpuru okpokoro, ala dị ala na-elekọta agwọ na nnukwu nwamba. Ala ọhịa, nke na-enweghị ihe ọkụkụ n'okpuru n'ihi nnukwu okpokoro dị n'elu, bụ nke anụmanụ ndị ọzọ dị ka gorillas na mgbada na-agbagharị.
Ọnọdụ niile nke oké ọhịa ndị a nwere ụdị dị iche iche na-enweghị atụ nke ụdị anụmanụ na-enweghị azụ, gụnyere ụmụ ahụhụ New Guinea na urukurubụba nke nwere ike ito ihe karịrị 30 cm (1 ) n'ogologo.
A na-egbutu ọtụtụ oké ọhịa maka ala ugbo, ebe ndị ọzọ na-anọ n'okpuru nnukwu osisi azụmahịa. A na-ebibi mpaghara dị ka mba Ireland n'afọ ole na ole ọ bụla.
Ụdị
áká_ịkẹngạ|thumb|Oké ọhịa mmiri na-ekpo ọkụ na nke na-ekwo ekpo ọkụ (TSMF) dị ka egosiri n'ime atụmatụ nkewa nke Holdridge Life Zones, ma gụnye oké ọhịa mmiri ozuzo, oké ọhịa mmiri, na oké ọhịa mmiri. [ngwakọta na-ekwesịghị ekwesị?<sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">] Biome gụnyere ọtụtụ ụdị ọhịa:
Mpaghara ndị a ma ama
Ọtụtụ mpaghara TSMF bụ ndị a ma ama maka ụdị dị iche iche nke ihe ndị dị ndụ na endemism:
Ọdịdị ala nke Burundi
thumb|Akụkọ ọdịdị ala nke Burundi thumb|Map zuru ezu nke Burundi nwere ike ịbawanye thumb|Steeti Burundi Burundi dị n'Ebe Ọwụwa Anyanwụ Afrịka, n'ebe ọwụwa anyanwụ nke Democratic Republic nke Congo, na nhazi  / 3.500°S 30.000°E / -3.500; 30.000.
Ala
áká_èkpè|thumb|Ala dị larịị nke Burundi Ala Burundi bụ ugwu ugwu na-agbadata na ala dị larịị n'ebe ọwụwa anyanwụ. Nke akpọrọ  World Wide Fund for Nature kewara ala dị larịị ndịda na ọwụwa anyanwụ dị ka akụkụ nke Central Zambezian miombo woodlands ecoregion.
Ihe ndị sitere n'okike
Burundi nwere ebe nchekwa nke akpọrọ ihe ndịa na bekee nickel, uranium, rare earth oxides, peat, cobalt, copper, platinum (a na-ejighi eme ihe), vanadium, niobium, tantalum, ọlaedo, tin, tungsten, kaolin, na limestone. Enwekwara ala a na-akọ ugbo na ikike maka mmiri. Burundi nwere 214.3 uare kilomita (82.7 sq mi) nke ala a na-agba mmiri. Tebụl dị n'okpuru na-akọwa iji ala eme ihe na Burundi.
ihu igwe
Ọnọdụ ihu igwe nke Burundi bụ nke a na akpọ equatorial n'okike ma nwee oke okpomọkụ kwa afọ, obere okpomọkụ, na mmiri ozuzo n'afọ niile. Okpomọkụ na oke mmiri ozuzo dịgasị iche dabere na ịdị elu. Burundi na-enwe oge ọkọchị n'etiti Mee na Ọgọstụ, na oge mmiri ozuzo n'etiti ọnwa Febụwarị na Mee. N'ihi mgbanwe ihu igwe, Burundi na-aghọwanye ihe na-emetụta ma mmiri ozuzo gabigara ókè na nke na-adịghị mma, na-eduga na idei mmiri na ụkọ mmiri ozuzo.
Nsogbu ndị dị ugbu a
Mgbasa ala bụ nsogbu maka Burundi, ọ bụkwa n'ihi ịta nri gabigara ókè na mgbasawanye nke ọrụ ugbo n'ime ala ndị dịpụrụ adịpụ. Nsogbu ndị ọzọ gụnyere: mgbukpọ ọhịa, n'ihi mgbukpọ osisi na-enweghị nchịkwa maka mmanụ; na mmebi ebe obibi na-eyi ndị anụ ọhịa egwu.
Nkwekọrịta mba ụwa
Burundi bụ otu n'ime nkwekọrịta mba ụwa ndị na-eso-nye, metụtara gburugburu ebe obibi: ihe ndịa akpọrọ na bekee Biodiversity, Climate Change, Desertification, Endangered Species, Hazardous Wastes na Ozone Layer Protection. Ndị na-eso-nye abịanye aka ma Burundi akwadoghị: Iwu nke Oké Osimiri na Mmachibido Mgbalị Nuklia.
Leo Tolstoy
thumb|Leo Tolstoy -- Yasnaya Polyana, 1908 Leo Tolstoy (September 9, 1828 - Nọvemba 20, 1910) bụ onye odee Russia. A na-ewere ya dị ka otu n'ime ndị ode akwụkwọ kacha ukwuu n'akụkọ ihe mere eme. Akwụkwọ akụkọ ya kachasị ama bụ "Agha na Udo" na "Anna Karenina", akwụkwọ abụọ kachasị ukwuu nke edere. O dekwara akwụkwọ akụkọ, akụkọ, nkwupụta, na edemede ndị nwere mmetụta na Mahatma Gandhi na Vladimir Lenin.
N'afọ ndị sochirinụ, ọ ghọrọ Onye Kraịst n'ọchịchị mgbe ọ nwesịrị nhụsianya. N'oge a, o dere edemede nkà ihe ọmụma nke nwere mmetụta n'ahụ ndị ndú ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke narị afọ nke 20. Òtù:Mpaghara Russia
Asụsụ Kulung (Jarawan)
Kulung bụ asụsụ Bantu a na-asụ na Naijiria.
KulungKulung nwekwara ike na-ezo aka na asụsụ Chadic na-enweghị njikọ nke otu aha a na-asụ na Karim Lamido LGA nke Taraba Steeti na metụtara Piya.
Ari Sitas
Ari Sitas (onye nke amụrụ n'afọ 1952 na Limassol, Saịprọs) bụ onye na-ahụ maka mmekọrịta ọha na eze na obodo South Africa, onye na ede edemede, onye na-eme ihe nkiri na onye na-arụ ọrụ obodo.
Ihe ndị mere n'oge gara aga
Sitas gụrụ maka mmekorita ọha na eze na obodo na nkà ihe ọmụma ndọrọ ndọrọ ọchịchị na Mahadum nke Witwatersrand na Johannesburg, ma bụrụ otu n'ime ndị guzobere ndị otu Junction Avenue Theatre Company. N'afọ 1978, ya na ụlọ ọrụ ahụ nwetara onyinye bụ Olive Schreiner maka egwuregwu ahụ, Randlords na Rotgut, na, n'afọ 1981, meriri ihe nrite maka vidiyo ya Howl at the Moon. Ọ gụsịrị Ph.D. ya na mpụta nke otu ndị ọrụ ọrụ na East Rand n'okpuru nlekọta Eddie Webster na David Webster (onye ọchịchị ịkpa ókè agbụrụ gburu). Mgbe ọtụtụ afọ nke ọrụ nwa oge na ihe okike na ndọrọ ndọrọ ọchịchị gasịrị, Mahadum Natal, Durban were ya n'ọrụ na 1982. Kemgbe ahụ, Durban, n'agbanyeghị njem ya niile, anọgidewo na-abụ ebe obibi ime mmụọ na nke ihe onwunwe ya. Dabere na ngalaba Industrial Organizational and Labour Studies (IOLS), ọ ghọrọ onye isi ọgụgụ isi na ọgụ megide ịkpa ókè agbụrụ ma rụọ ezigbo ọrụ nke ọma na ndị otu ọrụ na ndị otu obodo. Ọ bụ isi ihe na-eme ka mmụba nke omenala na òtù dị iche iche na njedebe nke oge ịkpa ókè agbụrụ ma bụrụ otu n'ime ndị isi kachasị mkpa na mkparịta ụka na-eduga na nkesa ọdịbendị. A matala ya dị ka otu n'ime ndị na-ede uri kachasị akọwapụta ọgbọ ya na onye na-emepụta ihe, ọ bụ ezie na ọ bụghị omenala, onye na-ahụ maka mmekọrịta mmadụ na ibe ya.
Na onwa nke afọ 2009, ọ sonyeere Mahadum Cape Town dị ka Prọfesọ na Ngalaba Sociology. Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Jara language
Jara, nke eji kwa Jera were mara bu asụsụ Naịjịrị́a nke a kọrọ na mmadụ 46,000 na-asụ n'afọ 2000. A na-asụ ya na Borno na Gombe Steeti, na Biu, Kwaya-Kusar, Akko, na Yamaltu-Deba LGAs. Ọ bụ asụsụ Afro-Asiatic, na alaka Biu São Mandara nke ndị ezinụlọ Chadic. Asụsụ Jara na-ebelata; Fulfulde na Hausa bu nke a na asu ugbua.
Rotimi Amaechi
Chibuike Rotimi Amaechi (amụrụ na ụgbọchị iri abụọ n'asaa ọnwa Mee n'afọ1965) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Naijiria, ọ jere ozi dị ka Minista Federal nke Transportation nke Naijiria site n'afọ2015 ruo afọ 2022 n'okpuru ụlọ ọrụ nke Onye isi ala Muhammadu Buhari. Ọ gbara arụkwaghịm iji zọọ mpi maka ọkwa onye isi ala Naịjirịa n'okpuru ọchịchị All Progressive Congress (APC). Ọ rụrụ ọrụ dị ka gọvanọ nke Rivers Steeti nke jupụtara na mmanụ site n'afọ 2007 ruo afọ 2015 na Onye ọkà okwu nke ụlọ nzuko Rivers steeti site n'afọ 1999 ruo afọ 2007. N'abalị itoolu n'ọnwa Eprel afọ 2022, Amaechi kwupụtara mmasị ya ịzọ ọkwa onye isi ala n'afọ 2023, ọ bịara onye nke abụọ na ntuliaka onye isi ala nke APC nke e mere n'ọnwa June afọ 2022 n'azụ Bola Tinubu na votu narị atọ na iri na isii site n'aka ndị nnọchiteanya.
Ihe ndị mere n'oge gara aga
A mụrụ Amaechi na Ubima, nke dị n'ọchịchị ime obodo Ikwerre na Rivers Steeti n'ezinụlọ Elder Fidelis Amaechi lagoru ala mmụọ na Mary Amaechi. Aha mbụ ya na nke ikpeazụ ya bụ aha Igbo nke pụtara "Chineke bụ ike" na "Onye ma echi" n'otu n'otu. A zụlitere ya na Diobu, mpaghara nwere ọtụtụ mmadụ nke dị na Port Harcourt.
Ọ gụrụ akwụkwọ n'oge ọ bụ nwata na St Theresa's Primari sukulu site n'afọ 1970 ruo n'afọ 1976. Ọ nwetara asambodo nke West Afrikan Senior Sukulu n'afọ 1982 mgbe ọ gachara ụlọ akwụkwọ Gọọmentị Sekondiri Sukulu Okolobiri. Amaechi nwetara nzere Bachelor nke Arts (Nsọpụrụ) na English Stọọdịs na Literature na Mahadum Port Harcourt n'afọ1987, ebe ọ bụ onye isi oche nke National Union of Rivers States Students (NURSS).
Ọ gụchara ụlọ ọrụ ndị ntorobịa bụ́ National Youth Service n'afọ 1988, mgbe nke ahụ gasịrị, ọ sonyeere Pamo Clinics and Hospitals Limited nke Peter Odili nwere, ebe ọ rụrụ ọrụ ruo n'afọ 1992. Ọ bụkwa onye nduzi nke ọtụtụ ụlọ ọrụ, gụnyere West Africa Glass Industry Limited na Risonpalm Naijiria Limited.
Ụlọ Nzukọ nke Rivers State (1999-2007)
N'afọ 1999, o zọrọ ma merie oche iji bụrụ onye otu Ụlọ Nzukọ nke Rivers Steeti iji nọchite anya mpaghara ya. A họpụtara ya ka ọ bụrụ onye ọkà okwu ndi ụlọ nzukọ. A họpụtarakwara Amaechi ka ọ bụrụ onye isi oche nke Nzukọ Ndị Ọkà okwu nke Nzukọ Steeti nke Naịjirịa. N'ọnwa Mee afọ 2003, a họpụtara ya ọzọ dị ka onye ọkà okwu. N'afọ 2003, mgbe Nzukọ nke Mba gara were ọrụ iwu nke Ụlọ Nzukọ nke Steeti dị ka edepụtara na iwu, ya na ndị ọrụ ibe ya wegara okwu ahụ na Ụlọikpe Kasị Elu.
Dị ka ọkà okwu, Amaechi jiri mmekọrịta ya na Gọvanọ Peter Odili rụọ ọrụ iji mee ka mmekọrịta dị n'etiti ndị isi na ndị omeiwu nke gọọmentị na Rivers Steeti, ruo mgbe Rotimi Amaechi malitere mkpọsa megide Gọọmentị Steeti, ma jiri ọnụ wakpo onyinyo nke Gọvanọ Steeti, na mgbalị iji nọchie Peter Odili dị ka gọvanọ na 2007.
Gọvanọ nke Rivers Steeti
N'afọ 2007, Amaechi sonyere ma merie na People's Democratic Party (PDP) maka Gọvanọ Rivers Steeti n'afọ 2007. Ndị otu ahụ nọchiri aha ya, ihe ọ gbara n'ụlọ ikpe. Ikpe ahụ mechara rute n'Ụlọikpe Kasị Elu. Ọ ghọrọ gọvanọ na abalị iri abụọ n'isii, ọnwa Ọktoba n'afọ 2007, mgbe Ụlọikpe Kasị Elu kpebiri na ọ bụ onye ruru eru nke PDP na onye mmeri nke ntuli aka Gọvanọ nke ọnwa Eprel afọ 2007 na Rivers Steeti.
Ọchịchị ya tinyere ego na mmepe akụrụngwa, iwu okporo ụzọ na àkwà mmiri, na-agbaso ọhụụ nke ijikọ akụkụ niile nke steeti site n'okporo ụzọ. Gọvanọ ahụ raara onwe ya nye imezigharị obodo na imeziwanye ọrụ njem. Ọchịchị ya malitere iwu otu ụgbọ okporo ígwè iji nye njem ọha n'ime obodo Port Harcourt. E wuru ụfọdụ ọrụ ụlọ ọrụ ọkụ eletrik (Afam, Trans Amadi, Onne) iji melite ike eletrik na steeti ahụ.
A họpụtara ya ọzọ maka oge nke abụọ na abalị iri abụọ na isii ọnwa Eprel afọ 2011. N'ọnwa Ọgọstụ afọ 2013, Amaechi so n'ime ndị gọvanọ asaa na-eje ozi bụ ndị guzobere otu G-7 n'ime PDP. N'ọnwa Nọvemba afọ 2013, Amaechi na ndị otu G-7 ise gbagara n'òtù mmegide ọhụrụ bụ All Progressives Congress (APC) wee ghọọ onye isi nchịkwa nke mkpọsa onye isi ala Muhammadu Buhari.
Minista na-ahụ maka njem
N'afọ 2015, mgbe nhọpụta Muhammadu Buhari gasịrị, a họpụtara Amaechi na kọmitii ya dị ka Minista na-ahụ maka njem nke gọọmentị etiti. N'ọnwa Julaị 2019, Onye isi ala Buhari họpụtara ya ọzọ maka nhọpụta minista. Ndi Senate gwara Amaechi ka ọ kpọọ isi ala ma gawa n'oge nyocha ya.
Ebubo nrụrụ aka
Kemgbe ọ hapụrụ ọrụ n'afọ 2015, Amaechi bụrụ onye a na ebo ebubo nrụrụ aka site n'aka onye nọchiri ya bụ Gọvanọ Ezenwo Wike. Wike boro ya ebubo na ọ na-eji ego steeti eme ihe iji kwado mkpọsa onye isi ala Muhammadu Buhari n'oge ntuli aka onye isi ala nke afọ 2015 site na ire mmanụ na gaasị nke Rivers, yana iji aghụghọ mebie ego nke ire ya ruru US $ nde 309. Amaechi anọgidewo na-agọnahụ ebubo ndị e boro ya. N'afọ 2018, o kwetara na n'agbanyeghị agha nrụrụ aka nke Buhari na-emegide, nrụrụ aka dị n'ime ọchịchị.
Arụmụka banyere Izu ohi ọzọ na 2022
Ụlọikpe Kasị Elu nke Naijiria n'ọnwa Mee, 2022 nyere ndị na-ahụ maka nyocha Rivers steeti ohere ka ha nyochaa Amaechi maka ebubo aghụghọ dị ijeri naira iri itoolu na isii.
Ndụ onwe onye
N'abalị iri abụọ na asaa n'ọnwa Mee n'afọ 2021, Minista Naịjirịa na-ahụ maka njem, Rt. Hon. Rotimi Amaechi, ghọrọ onye na-agụ egwu ma wepụta egwu izizi ya akpọrọ 'Blessed The People The Lord Has Chosen As His Heritage' na mmekorita ya na nwunye ya, Judith na ncheta ọmụmụ ya nke afọ 56.
Onyinye
Amaechi nwere nsọpụrụ mba nke Commander of Order of Niger (CON). [citation needed]
Lamia Amri
Lamia Amri (Arabic) bụ onye obodo Tunisia na-eme ihe nkiri.
Rotimi Amaechi
Ihe odide
Òtù:Minista njem nke Naijiria Òtù:Ndị oti iwu n'usoro nke Nija Òtù:Gọọmenti ministas nke Naijiria Òtù:Roman katọlik ndi Naijiria Òtù:Ndị Ikwerre Òtù:Ndị ọka okwu ụlọ nzuko nke Rivers steeti. Òtù:Steeti gọọmentị ndị Peoples Democratic Party Òtù:Ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke All Progressives Congress Òtù:Ndị si Diobu, Port Harcourt Òtù:Ndị okenye Mahadum nke Port Harcourt Òtù:Ndị si ọchịchị ime obodo Ikwerre Òtù:Gọvanọs ndị Rivers steeti Òtù:Ndi amụrụ na 1965 Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Lamia Amri
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Ọdịdị ala nke Mozambique
thumb|Map nke ebe ndị bi na Mozambique thumb|Ebe Mozambique dị thumb|Ọdịdị ala nke Mozambique thumb|Nlegharị anya nke osimiri Zambezi site na mbara igwe. Ọdịdị ala nke Mozambique nwere ọtụtụ ala dị àlà n'ụsọ oké osimiri nwere ugwu dị elu n'etiti ya na ala dị elu n"ebe ugwu ọdịda anyanwụ. E nwekwara ugwu n'akụkụ ọdịda anyanwụ. Mba ahụ dị n'ụsọ oké osimiri ọwụwa anyanwụ nke ndịda Afrịka, kpọmkwem n'ebe ọdịda anyanwụ nke agwa-etiteMadagascar. Mozambique nwere ihu igwe na-ekpo ọkụ nke nwere oge abụọ, oge mmiri ozuzo site na ọnwa Ọktoba ruo na ọnwa Machị na oge ọkọchị site na Eprel ruo Septemba.
Oké Osimiri
Ọdọ akụkụ ahụ nwere mpaghara nke ọnụ Ọgụgụ ndịa ;801,590 km2 (309,500 mi). Kọntinent ahụ ruru ọnụ Ọgụgụ otú narị na iri anọ km (87 ) n'obosara na Beira, ọ bụkwa azụ mmiri kachasị mkpa na Mozambique. Ọtụtụ nnukwu osimiri, gụnyere nke akpọrọ Save, Pungwe, na Zambezi, na-emepụta ọnụ mmiri na osimiri, nke Zambezi delta bụ nke kachasị. N'ebe ugwu nke Zambezi, obere agwaetiti coralline nke a na akpọ Primeiras na Segundas Archipelago dị n'akụkụ osimiri.
Ụsọ oké osimiri dị n'ebe ugwu nwere ọtụtụ oghere, jupụtara na isi nkume na ugwu ndị siri ike, na ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ agwaetiti na-aga n'ihu. N'otu n'ime agwaetiti ndị a bụ Mozambique, na n'ebe ugwu nke ọdụ ụgbọ mmiri ahụ bụ Conducia Bay. N'ebe ugwu bụ nnukwu ọdụ ụgbọ mmiri abụọ, Fernao Veloso Bay na Memba Bay. Nacala na Fernao Veloso Bay bụ isi ọdụ ụgbọ mmiri dị n'ụsọ oké osimiri ugwu, yana njikọ ụgbọ okporo ígwè na Malawi na ubi coal nke ugwu ọdịda anyanwụ Mozambique. N'ebe ugwu nke Fernao Veloso na Memba bays bụ Pemba Bay, ebe enwere ọdụ ụgbọ mmiri dị arọ. N'ebe ugwu nke a na akpọ Pemba Bay, Quirimbas Islands dị n'ụsọ oké osimiri, ọtụtụ ọdụ ụgbọ mmiri na ọnụ mmiri dị n'akụkụ osimiri. Cape Delgado, ebe ugwu kachasị n'ụsọ oké osimiri Mozambique, bụ akụkụ nke delta nke Osimiri Ruvuma, nke na-eme ka ókèala Mozambique na Tanzania.
Ụsọ oké osimiri nke ugwu bụ akụkụ nke ụsọ oké osimiri coral nke Ndida Afrịka mpaghara mmiri nke na-agbasa n'ụsọ oké osimiri nke ebe ugwu Mozambique, Tanzania, na Kenya. N'akụkụ ụsọ oké osimiri nke ugwu, Mozambique Current, nke na-aga n'ebe ndịda n'etiti Madagascar na kọntinent ahụ dị nso n'ụsọ oké osimiri ma na-ekpochapụ ihe niile dị nro, ebe n'otu oge ahụ, corals na-ewu na mmiri miri emi.
Nnyocha nchọpụta zuru ụwa ọnụ na-adịbeghị anya na-atụ aro na e nwere ọnụ ọgụgụ nke a :2,029km2 nke ala mmiri na Mozambique, na-eme ka ọ bụrụ mba nke iri na isii n'ihe gbasara oke ala mmiri na-eme n'ebe ahụ.
Orography
Orographically okporokoo azụ mba ahụ bụ ugwu nke na-eme ka ọwụwa anyanwụ nke steeti dị larịị. Ọ naghị egosipụta ọdịda mberede na mbara ala, mana n'ebe ụfọdụ, dị ka na mpaghara Zambezi dị ala, ọ na-eji nwayọọ nwayọọ na-agbadata n'ụsọ oké osimiri. Ugwu Lebombo, n'azụ Delagoa Bay, ọ dịghị ebe ọ bụla gafere ọnụ Ọgụgụ nkea: 630 m (2,070 ) n'ịdị elu. Manica Plateau, nke dị n'ebe ugwu n'etiti osimiri nke Zambezi, dị elu, na-arịgo n'ebe ọwụwa anyanwụ ala ukwuu n'akụkụ ókèala ya na Zimbabwe. Monte Binga (2,440 m ma ọ bụ 8,010 ), n'ókè ya na Zimbabwe, bụ ugwu kachasị elu na Mozambique. Ugwu Gorongosa (2,000 m ma ọ bụ 6,550 ) dị n'ebe ugwu ọwụwa anyanwụ nke Manica Plateau, ọ bụkwa, dị ka ya, nke granite. Gorongosa, nke na-ebili n'ebe dịpụrụ adịpụ na ndagwurugwu dị elu, ejirila ya tụnyere ọdịdị ya na obodo na-emebi emebi. N'ebe ọwụwa anyanwụ nke a na akpọ Gorongosa, ndagwurugwu graben sitere na Zambezi ruo Pungwe Bay, mgbatị ndịda nke Ndagwurugwu Rift nke Africa. Cheringoma Plateau dị n'ebe ọwụwa anyanwụ nke graben, na-agbadata n'ụzọ dị nro n'akụkụ osimiri.
Ala dị larịị n'ebe ọdịda anyanwụ nke ugwu ahụ nwere ịdị elu dị nro ma eleghị anya nkezi narị isii ruo narị asaa na iri ise (2,000 ruo 2,500 ). Otú ọ dị, ọ bụ naanị n'akụkụ Zambezi na n'ebe ugwu nke osimiri ahụ ka ókèala obodo Mozambique ruru na mbara ala. Ihe nke akpọrọ World Wildlife Fund kewara ala dị larịị a dị n'ebe ugwu dị ka akụkụ nke mpaghara mpaghara ndịda akpọrọ miombo woodlands ecoregion.
Osimiri
E wezụga Zambezi, osiri kachasị ukwuu na Mozambique bụ Limpopo nke na-abanye n'Oké Osimiri India ihe dị ka otu narị na iri isii (100 mi) n'ebe ugwu nke Maputo Bay. Osimiri ndị ọzọ dị na Mozambik nwere nnukwu ebe mmiri na-asọba bụ Komati, Save, Buzi, na Pungwe n'ebe ndịda Zambezi, na Licungo (Likungo), Ligonha, Lúrio, Montepuez (Montepuesi ma ọ bụ Mtepwesi), Messalo (ma ọ bụ Msalu), na Ruvuma (ma ọ bụkwa Rovuma) na Lugenda (ma ọ dị n'ebe ugwu Zambezi.
Buzi ahụ (350 km ma ọ bụ 220 mi) na Pungwe (290 km ma ọ dị 180 mi) bụ iyi ndị dị n'ebe ugwu nke ma yie nchekwa Ha abụọ na-ebili na Manica Highlands wee banye n'oké osiri n'oké mmiri, ọnụ ha 1.5 ruo 3 km (otú ruo abụọ mi) kewara. Ebe dị ala nke iyi abụọ ahụ nwere ike ịgafe, Buzi maka iri anọ km (25 mi), Pungwe maka ihe dị ka  ọnụ ọgụgụ ndịa; atọ km (2 ). Ọdụ ụgbọ mmiri Beira dị n'ọnụ Pungwe.
Site n'ebe ugwu-Zambezi iyi Licungo, na-ebili n'ugwu ndịda-ọwụwa anyanwụ nke Ọdọ Mmiri Chilwa, na-asọba n'ebe ndịda ma banye n'oké osimiri na-adịghị anya n'ebeebe ugwu nke Quelimane. Lúrio, nke na-ebili na Ugwu Namuli, na-asọ n'ebe ugwu ọwụwa anyanwụ, na-aga ihe dị ka ọnụ ọgụgụ ndịa; 320 (200 mi). Montepurez na Messalo na-agbanye mmiri n'etiti ala Lúrio na Ruvuma. A na-akọwa ụsọ mmiri ha n'ozuzu ha nke ọma na ịrị elu oge mmiri ozuzo yiri ka ọ na-adịgide adịgide.
ihu igwe
thumb|Map Mozambique nke mpaghara nkewa ihu igwe Köppen Mozambique nwere ihu igwe na-ekpo ọkụ nke nwere oge abụọ, oge mmiri ozuzo site na ọnwa Ọktoba ruo Machị na oge ọkọchị site na ọnwa Eprel ruo Septemba. Ọnọdụ ihu igwe dịgasị iche dabere na ịdị elu. Mmiri ozuzo dị arọ n'ụsọ oké osimiri ma na-ebelata n'ebe ugwu na ndịda.
iri ozuzo kwa afọ dịgasị iche site na narị ise ruo narị itoolu mm (19.7 ruo 35.4 in) dabere mpaghara  nkezi nke 590 mm (23.2 in). A na-ahụkarị cyclones n'oge mmiri ozuzo. Nkezi okpomọkụ dị na Maputo sitere na iri na atọ ruo iri abụọ na anọ (55.4 ruo 75.2 °F) na Julaị ruo 22 ruo 31 °C (71.6 ruo 87.8 ) n'ọnwa Febụwarị.
Eziokwu Ndị Dị na Ya
Mpaghara: ngụkọta: 801,590 km2 (309,500 ) ala: 786,380 km2 mmiri: 13,000 km2
Obodo Ukwu
Obodo Ndị Ọzọ
Ókèala ala: ngụkọta: 4,571 kilomita mba ókèala: Malawi 1,569 km, South Africa 491 km, Eswatini 105 km, Tanzania 756 km, Zambia 419 km, Zimbabwe 1,231 km
Ụsọ oké osimiri: 2,470 kilomita
Nkwupụta ụgbọ mmiri: oke osimiri: 12 (22 km) mpaghara akụ na ụba pụrụ iche: 578,986 2 (223,548  mi) na 200 nmi (370 km)
Elu dị oke elu: ebe kachasị ala: Oké Osimiri India 0 m ebe kachasị elu: Monte Binga 2 436 m
Ala a na-agba mmiri: 1,181 km2 ( mi) (2003)
Ngụkọta mmiri a na-agbanwe agbanwe: 217.1 km3 (2011)
Ihe ndị na-akpata gburugburu ebe obibi: ogologo agha obodo na ụkọ mmiri ozuzo na-eme ugboro ugboro n'ime ime obodo emeela ka ndị mmadụ na-akwaga n'obodo ukwu na mpaghara ndị dị n'ụsọ oké osimiri na-akpatara gburugburu ebe obibi; ọzara; mmetọ nke mmiri dị n'elu na nke dị n'akụkụ osimiri; ịchụ nta enyí maka ọdụ́ bụ nsogbu
Nkwekọrịta mba ụwa: otu na otu ha
Ihe ndịa ka a na akpọ ha na bekee ;: Biodiversity, Climate Change, Climate Changement-Kyoto Protocol, Desertification, Endangered Species, Hazardous Wastes, Law of the Sea, Ozone Layer Protection, Ship Pollution, Wetlands
Ebe Ndị Ecoregions
Ihe ndị dị oké mkpa
Nke a bụ ndepụta nke ebe ndị dị oke mkpa nke nke obodo Mozambique, ebe ndị dị n'ebe ugwu, ndịda, ọwụwa anyanwụ ma ọ bụ ọdịda anyanwụ karịa ebe ọ bụla ọzọ.
Njikọ mpụga
Òtù:Pages with unreviewed translations
Jalaa language
Jalaa (autonym: basàrə̀n dà jàlààbè̩), eji kwa Cèntûm were mara, Centúúm ma ọ bụ Cen Tuum, bụ asụsụ na-adịghịzi adị nke ugwu ọwụwa anyanwụ Naijiria (Loojaa settlement dị na Balanga Local Government Area, Gombe State), nke a na-ejighị n'aka mmalite ya, o doro anya na ọ bụ asụsụ dịpụrụ adịpụ. Ndị Jalabe (dị ka a na-akpọ ụmụ nke ndị na-asụ asụsụ ahụ) na-asụrụ asụsụ Bwilim nke asụsụ Dikaka. O kwere omume (ma a na-ejighị n'aka) na e debere ụfọdụ okwu echeta maka ememe okpukpe, mana na 1992 ọ bụ naanị ndị okenye ole na ole na-echeta okwu ndị nne na nna ha ji mee ihe, na 2010 ọ nwere ike ọ gaghị adị ọbụna ihe ncheta dị otú ahụ.
A na-ekwu na ndị Jalabe si n'ebe dị kilomita ole na ole na adịghị anya n'ebe ndịda n'ime Ugwu Muri bịa Loojaa, ebe ha na ndị agbụrụ Tso na Kwa kerịtara ebe obibi were bia. (A na-eji aha ebe obibi a, Cèntûm ma ọ bụ C Honeyum, mee ihe dị ka aha maka asụsụ ahụ n'ebe ụfọdụ. Ndị okenye Jalaa dị iche na ma ha kwenyere na Jalaa ma ọ bụ Centum / Cuntum bụ aha mbụ ha maka onwe ha.) Ka e mesịrị, n'ime narị afọ nke iri na itoolu, ndị Dikaka rutere n'ógbè ahụ, na-agba ọsọ mwakpo site na Waja ka ukwuu gaa n'ebe ugwu; ndị Cham lụrụ ndị Jalabe, ndị Jalape malitekwara ịnakwere asụsụ Dikaka.
Phonology
Agucha ọnụ ọgụgụ ise, ọnụọgụgụ ndị ọzọ fọrọ ntakiri ka ha yie nke Dikaka. Nọmba 2 ruo 5 fọrọ nke nta ka ọ bụrụ otu ihe na Tso, ebe "otu" enweghị nkọwa doro anya.
Lexicon
Dikaka nwere mmetụta di ukwu na Jalaa lexicon (nke metụtakwara ya); a na-ahụkwa ihe ụfọdụ yiri ya na Tso nke dị ya nso. Otú ọ dị, ọtụtụ n'ime okwu ya dị nnọọ iche. N'okwu Kleinewillinghöfer, "Akụkụ ka ukwuu nke akwụkwọ ọkọwa okwu ahụ yiri ka ọ dị iche kpamkpam na asụsụ niile gbara ya gburugburu, nke n'onwe ha na-anọchite anya ezinụlọ asụsụ dị iche iche".
Ndị Dikaka na ndị Tso na-ezere iji aha ndị nwụrụ anwụ. Mgbe aha ndị ahụ bụkwa okwu nke asụsụ ahụ, dị ka ọ na-emekarị, nke a meziri ha ịgbanwe okwu ahụ, mgbe ụfọdụ ha ewere okwu sitere na asụsụ agbata obi ha dochie ya. Kleinewillinghöfer na-ele nke a anya dị ka ihe na-akpali ụfọdụ ịgbazinye ego site na Jalaa gaa na Dikaka.
Nọmba
Ọ nu ọgụgụ 1-6 na Jalaa bụ:
Morphology
Ọdidi nkè ndị Jalaa (ọ kachasị n'ụdị ya ugbu a) fọrọ ntakiri ka ọ bụrụ otu ihe na nke Cham. Isi ọdịiche dị na usoro klas aha bụ abụọ n'ime ọtụtụ nsonaazụ: Jalaa -ta na Cham -te̩ na (maka ụmụ mmadụ) Jalaa -bo, -ba na Cham -b(e̩).
Ụdị aha yiri nke Cham, mana enwere ọdịiche. Ụfọdụ immatụ nke otu na ọtụtụ aha na Jalaa na Cham:
Tụfuo ohiri isi
thumb|Ogwe ntutu isi square (scatter cushions). thumb|230x230px|Otu ụdị ohiri isi. Tụfuo ohiri isima ọ bụ Tụfuo ohiri isi, bụ obere ihe ịchọ mma dị nro nke e ji akwa dịgasị iche iche mee gụnyere ogho, ákwà linin, silk, akpụkpọ anụ, microfibre, suede, chenille, na velvet. Ihe ndina a na-atụfu bụ ihe a na-ejikarị eme ihe n'ime ime ụlọ ma na-abịa ndị mere n'oge gara aga akụkọ ụra akpa ndị mmadụ n'ụdị dịgasị iche iche, nha na ihe ịchọ mma dị ka ụdọ na ọnụ ọkpọkọ. Ụdị akwa akwa kachasị ewu ewu bụ square ma dị site na sentimita 16 ruo sentimita 24. Na UK, a na-akpọkarị akwa akwa dị ka ihe na-agbasa agbasa.
A na-etinyekarị akwa akwa (n'ụzọ dị mfe) na sofa ma ọ bụ oche aka mana a na-ejikarị ya eme ihe n'àkwà, àkwà ehihie na ala. Okpu na-atụfu na-arụ ọrụ Matarasị ụwa ọhụrụ nke ezi ntụziaka oriri ụkwụ maka ụfọdụ ndị mmadụ n'ihe ọrụ ma maka ịma mma ma maka ebumnuche ọrụ. A na-ejikarị ndị na ụdị nke ụwa họrọ ohiri isi ịchọ mma ejikọta ụda olu n'ime ụlọ, na-ejikọkarị agba na draịvụ, mgbidi ma ọ bụ tapị mpaghara. A pụkwara iji ha mee ka mmetụta dị mfe site n'ile anya dị ka a tụbara ha n'elu oche. Site n'echiche na-arụ ọrụ, ịtụpu ohiri isi nwere ike inye nkwado azụ, olu na isi.
Ntọala ndị kachasị mfe enweghị oghere ma na-ejikarị emeju, nke pụtara na ọ nweghị ihe a na-etinye. Ihe mkpuchi ndị a anaghị egosi ihe ịchọ mma ọ bula nke nkpuru nke sitere n'aka ekwensu ọzọ dị ka ụfụfụ ma ọ bụ ọkpọkọ. Ebumnuche ndị a bụ maka ndị na-amalite ịkwa akwa. Otú ọ dị, n'ozuzu, ihe ndina na-ejikọta mkpuchi a na-ewepụ na ntinye iji mepụta ngwaahịa a rụchara. Enwere ike iwepụ mkpuchi ahụ n'ụzọ dị mfe ma sachaa ya, ma ọ bụ gbanwee ihe a na-etinye ma ọ bụrụ na ọ dị larịị ma ọ bụ na-akpata allergies. A na-erekarị mkpuchi, nkè ikike asụsụ ndị ogbi ozi esighi na site a na-akpọkarị mkpuchi isi ma ọ bụ mkpuchi cushion, iche site na ntinye. Ihe mkpuchi ndị a nwere oghere zipper, nke na-abịa n'ụdị abụọ: envelopu, nke a na-eji zoo zipper n'azụ, na oghere zoro ezo, nke a hụrụ na ala, azụ nke cushion.
Oghere envelopu zoro ezo
Oghere envelopu nwere akwa ọzọ n'azụ mkpuchi ahụ ma kpuchie ihe dịka 50% nke azụ nke cushion. A na-eji envelopu ahụ zoo zip ma mee ka iwepụ mkpuchi ahụ dịkwuo mfe. Ụdị a na-eji akwa maka envelopu na ọbụna karịa ma ọ bụrụ na azụ nke ohiri isi nwere usoro nke chọrọ ka ọ kwekọọ. Oghere envelopu na-adịkarị na mkpuchi ndị na-enweghị akụkụ piped.
Oghere zip zoro ezo
Mgbanwe nke abụọ bụ oghere zip zoro ezo nke a na-ahụ na ala na azụ nke cushion. A na-ejikarị ụdị a eme ihe na mkpuchi nwere ọkpọkọ, nke na-enyekwa aka izochi zip. Nhazi a na-eji obere ákwà karịa oghere envelopu.
Ihe ndị a na-etinye n'elu ya
Akụkụ nke abụọ nke akwa akwa bụ ihe a na-etinye n'ime akwa akwa ma nye ahụ na ntụsara ahụ nke akwa akwa akwa.
A na-ejikarị ábụ́bà ala jupụta na ntinye, ma ọ bụ ihe ọzọ dị ka hollowfibre. Nhọrọ ndị ọzọ dị ala dị mma maka ndị nwere nsogbu na-emetụta nku.
Ihe odide
<references group="" responsive="1">
Asụsụ Kulung (West Chadic)
Kulung (Wurkum) bụ obere asụsụ West Chadic nke Karim Lamido LGA, Taraba Steeti, Naijiria nke Roger Blench chọtara na nso nso a. A naghị akọ asụsụ a na Ethnologue ma ọ bụ Glottolog. Blench (2019) na-enye atụmatụ siri ike nke ihe dị ka ndị ọkà okwu 2,000.
Doria Achour
Akụkọ ndụ
Achour bụ nwa nwanyị nke onye nduzi ihe nkiri na onye na-eme ihe nkiri mba Tunisia Lotfi Achour na nne Russia bụ onye na-ede egwuregwu. Nwanne ya nwoke nke okenye bụ onye na-ede egwuregwu, o nwekwara nwanne nwoke nke obere. Achour tolitere na 12th arrondissement nke Paris n'ọnọdụ nke bụ "ebe nka, mana ọ bụghị nke ndị ọgaranya". Dịka nwatakịrị, ọ na-eso ndị mụrụ ya n'oge ha na-eme mmega ahụ na n'egwuregwu ha.
N'afọ 2002, Achour gosipụtara nwa nwanyị Sergi López na Les Femmes... ou les enfants d'abord... [fr], nke Manuel Poirier duziri. Nne ya nyeere ya aka ịchọta ọrụ ahụ, na-ahụ mgbasa ozi na Libération. Mgbe ọrụ mbụ ya gasịrị, Achor gara nkuzi ime ihe nkiri otu afọ na Théâtre des Déchargeurs. O nwere ọtụtụ ọrụ nke abụọ na ihe nkiri ole na ole, dịka L'enemi naturel na L'École pour tous. Iji lekwasị anya na ọmụmụ ya, Achour kwụsịrị ọrụ ihe nkiri ya ruo ọtụtụ afọ. Achour nwetara akara ugo mmụta na akwụkwọ na Mahadum Paris-Sorbonne ma mesịa nweta nzere masta na sinima na Mahadim Paris Diderot.
N'afọ 2012, Achour mere Yasmeen na La fille publique, ọ bụkwa ndụ Cheyenne Carron kpaliri àgwà ya. N'afọ 2013, Achour duziri ihe nkiri mkpirikpi mbụ ya, Laisse-moi finir, na isiokwu nke ndụ na Tunisia mgbe Arab Spring gasịrị mgbe ndị Islamist weghaara ikike. E gosipụtara ya n'ọtụtụ ememme ma nata onyinye ndị na-ege ntị na asọmpi ihe nkiri mkpirikpi nke Made in Med nke ọnwa June afọ 2014. Ọrụ ya na La fille publique dọtara uche onye nduzi Sylvie Ohayon, onye mere ka nwa agbọghọ ahụ na-eme ihe nkiri dịka Stephanie na ihe nkiri afọ 2014 Papa Was Not a Rolling Stone. N'afọ 2016, Achour pụtara na ihe nkiri Arabic mbụ ya, Burning Hope. Ọ duziri ihe nkiri dị mkpirikpi Le reste est l'œuvre de l'homme, nke meriri Jury Prize na Sundance Film Festival. nke afọ 2017. Ọ rụrụ Leila, nwa nwanyị furu efu, na ihe nkiri Naidra Ayadi nke afọ 2018 Ma fille.
Achur bụ onye agnostic. Ọ bụ onye na-akwado akwụkwọ oge ochie.
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Jarawa language (Nigeria)
Jarawa (eji Jar, Jara, ma ọ bụ na Hausa: Jaranci were mara) bụ asụsụ a kachasi mara nke ndị Bantu nke ọwụwa anyanwụ Naịjirịa. Ọ bụ ụyọkọ asụsụ nwere ọtụtụ ụdị.
Asụsụ ha
Asụsụ Jarawa bụ ndị a:
Kantana nwere ike bụrụ asụsụ dị iche.
Blench (2019) depụtara ịhe ndị a dị ka olumba nke Jar (Jarawa).
Adam Obere
A mụrụ Adam Small na ụbọchị 21 na ọnwa Disemba n'afọ 1936 na Wellington. Ọ banyere na ụlọ akwụkwọ n'afọ 1953 na St Columbas High School dị na Athlone na Cape Flats. Ọ gara Mahadum nke Cape Town ebe ọ gụrụ maka nzere na asụsụ na nkà ihe ọmụma. N'afọ 1963 ọ gụsịrị MA (cum laude) na nkà ihe ọmụma nke Nicolai Hartmann na Friedrich Nietzsche. N'otu oge ahụ ọ gụrụ akwụkwọ na Mahadum nke London na Mahadum nke Oxford.
Adam ghọrọ onye nkuzi na nkà ihe ọmụma na Mahadum áhà ya bụ Fort Hare na afọ 1959, n'afọ 1960 ọ bụ otu n'ime ndị guzobere Mahadum Western Cape (UWC) mgbe a họpụtara ya dị ka Onye isi nke Ngalaba Nkà ihe ọmụma. Na mbido afọ 1970 ọ sonyeere Black Consciousness Movement.
N'afọ 1973, a manyere ya ịhapụ UWC. Nke a mere ka ọ kwaga Johannesburg, ebe ọ ghọrọ Onye isi nke Ọrụ Ụmụ akwụkwọ na Mahadum nke Witwatersrand (Wits). Ọ laghachiri na Cape Town n'afọ 1977, ebe ọ bụ onye nduzi nke Western Cape Foundation for Community Services ruo afọ 1983. N'afọ 1984 ọ laghachiri na UWC dị ka Onye isi nke Ngalaba Ọrụ Ọha, ọkwá o nwere ruo mgbe ọ lara ezumike nká n'afọ 1997.
E nyere Small ihe nrite Hertzog n'afọ 2012 maka enyemaka ya na ụdị ihe nkiri. Agbanyeghị na a nabatara onyinye ahụ nke ọma maka ịbụ ogologo oge, esemokwu ụfọdụ bilitere n'ihi na Academy, n'ime onyinye ahụ, mebiri otu n'ime iwu nke ha na-ekwu na a ga-enye onyinye ahụ naanị onye edemede bipụtara ọrụ ọhụrụ na nke dị mkpa n'otu ụdị n'ime afọ atọ gara aga. E bipụtara egwuregwu ikpeazụ Small n'afọ 1983. Otu n'ime uri ya a ma ama nke ọma bụ nke a na-akpọ "Doemanie".
Mgbe ọtụtụ iri afọ gachara n'anya ọha na eze, Small, na ụbọchị 14 na ọnwa Septemba ne afọ 2013, natara nnabata dike na Breytenbach Centre na Wellington, ebe ọ bụ onye ọbịa nsọpụrụ na mmemme uri nke etiti ahụ. Ọ gụrụ ụfọdụ uri sitere na akwụkwọ akụkọ ọhụrụ ya bụ Klawerjas. N'afọ 2015, a na-agbasa ihe nkiri ọhụrụ, Maria, Moeder van God, na mmemme mmemme nka kwa afọ nke Radio Sonder Grense.
Charles Chinedu Ndukauba
Chinedu Charles Ndukauba bụ onye Naijiria na-eme ihe nkiri na ihe nlereanya onyoonyo. Charles malitere ime ihe nkiri mgbe ọ dị obere. O bu onye amara nke Oma na Ihe nkiri.
Oru
Ndukauba bu onye na arusi orụ ime ihe nkiri Ike. Onye na-emepụta chọpụtara Chinedu Ndukauba na nyocha ọ gara gbasara Anambra state broadcasting service. Ọganihu ya bịara na 2022 mgbe ọ rụrụ ọrụ na Ụwa gbasara umuaka na Naijiria.
Ngawi
Ngawi (Asụsụ Indonesian: Kecamatan Ngawi) bụ subdistrict na Ngawi, Ọchịchị East Java, Indoneshia. Mpaghara a bụkwa isi obodo Ngawi Regency yana ịbụ ebe akụ na ụba nke mpaghara.
Mmalite nke aha
Ngawi sitere na okwu "awi" nke putara achara wee nweta mkpụrụedemede agbakwunyere "ng" ka ọ bụrụ "ngawi". Dị ka aha mpaghara ndị ọzọ, e nwere ọtụtụ aha mpaghara metụtara aha osisi.
Òtù:Òbòdò
Gbenga Olawepo-Hashim
thumb|Gbenga Olawepo-Hashim Gbenga Toyosi Olawepo (a mụrụ ya 28 Juun n'afo 1965) bụ onye na-akwado ikike mmadụ na onye ọchụnta ego Naijiria.
Aha Olawepo buru ụzọ mee isi akụkọ mgbe o dịka onye na-emegide ịkpa ókè agbụrụ, ya na ndị isi ụmụakwụkwọ atọ ndị ọzọ nke Mahadum Lagos gbabara n'ime ọnụ ụlọ ndị uwe ojii Naijiria juru n'ọnụ n'Eprel 1989 ka emechara ngagharị iwe megide ịkpa ókè agbụrụ. Ọchịchị ndị agha nke na-arị elu na-enwewanye mmegbu na enweghị nnabata nnwere onwe ikwu okwu na Naijiria wee nye iwu ka anwụchie nwa akwụkwọ ahụ na-agba mbọ. Onye nchịkọta akụkọ maka agum akwukwo nke Guardian Express - Joe Idika- bipụtara akụkọ pụrụ iche gbasara ọnọdụ mmadu ano ahu-Olawepo, Oyerinde, Akhaine na Ewebiyi- n'ihe bụ ihe na-ekpughe banyere ọnọdụ jọgburu onwe ya nke a na-ejide ndị mkpọrọ n'ụlọ ọrụ ndị uwe ojii Naijiria. Akụkọ ahụ bụkwa akụkọ banyere obi ike pụrụ iche nke mmadu ano ahu gosipụtara n'oge nleta Oriakụ. Thatcher banyere amụma nkwado ịkpa ókè agbụrụ nke gọọmentị ya, nke mkpesa ụmụ akwụkwọ na ndị ọrụ bụ ihe niile gbasara.
Afọ mbụ
A mụrụ Olawepo na Yelwa, Yauri, Kebbi State ugbu o dị na Northern Naijiria, na 28 June 1965. Olawepo malitere igosi àgwà onye ndu na ụlọ akwụkwọ sekọndrị. Na 1984, a họpụtara ya Onye isi oche nke Dramatic Society wee họpụta ya Health Prefect na Cherubim na Seraphim College, Ilorin. N'afọ 1986 na Kwara Koleji of Technology, a họpụtara ya General- Secretary General-Secretary of Youth Solidarity on Southern Africa in Nigeria (YUSSAN) ma na-arụsi ọrụ ike na òtù mgbochi apartheid. Ọ haziri ihe ngosi ihe nkiri, nchịkọta mbinye aka iji chịkọta nkwado obodo na mba ụwa megide ọchịchị ịkpa ókè agbụrụ na South Africa na nkwado ịdị n'otu maka nkuzi nke ndị Angola, Mozambique na Namibia. Ọ bụ onye so na Kọmitii nhazi mpaghara nke  Massive Freedom na 70 Nelson Mandela Concert  nke emere na Mahadum Lagos Nigeria. Ntinye aka ya n'ime otu radical bawanyewanye mgbe a họpụtara ya onye na-ahụ maka mmekọrịta ọha na eze nke National Association of Nigerian Students (NANS) na Julaị 1988. Nke a bụ n'oge òtù ụmụ akwụkwọ na-emegide mmachibido iwu nke gọọmentị ndị agha. Dị ka ọnụ na-ekwuchitere otu ụmụ akwụkwọ Naịjirịa ọ nọ n'ihu agha ya na ndị ọchịchị agha. O kwuru maka " nnwere onwe nke mkpakọrịta bụ ihe a na-apụghị ịgbagha agbagha na nke ọ nweghị iwu agha nwere ike iwepụ," o kwuru maka ikike ndị mmadụ nwere ịgụ akwụkwọ ma gbasaa maka ịlaghachi n'ọchịchị onye kwuo uche ya site n'usoro iwu nke ọgbakọ ndị ọchịchị onye kwuo uche ya họpụtara.
Site na Mee-June afọ 1989, ọ bụ akụkụ nke ndị ndú nke mgbochi SAP na ngagharị iweta ọchịchị onye kwuo uche ya nke otu National Association of Nigerian Students [www.whirledbank.org/development/sap] haziri. Nnupụisi a bụ mba niile wee nweta nkwado n'ofe mpaghara na agbụrụ; ọ nwetakwara nlebara anya mba ụwa ka ọ na-aga n'otu oge na mkpesa ụmụ akwụkwọ na Tiananmen Square, Beijing na nnupụisi na-akwado ọchịchị onye kwuo uche na Eastern Europe. Ọchịchị ndị agha kpọrọ ya  okpu ọchịchị ndị obodo ' wee meghachi omume na ya site n'inwe nnabata nke nkwụghachi azụ na ike obi ọjọọ. Iji gbochie ngagharị iwe a, gọọmentị ndị agha webatara tankị ọgba aghara, helikopta ndị uwe ojii na ndị uwe ojii ọgbara ọhụrụ na-agbapụ mgbọ ndụ megide ndị ngagharị iwe.
Njide
Na njedebe nke ọgba aghara ahụ, ndị uwe ojii gburu ihe karịrị narị mmadụ abụọ, ọtụtụ ndị merụrụ ahụ na ụfọdụ ndị na-akwado ụmụ akwụkwọ ka ejidekwara. A kpọchiri Olawepo n'ụlọnga ọnwa anọ n'ụlọnga naanị ya n'okpuru iwu njide mmadụ nke abụọ nke 1984 ka emezigharịrị. Ọ bụ njide n'enweghị ikpe. A tọhapụrụ ya ka ọ gbasịrị agha iwu siri ike nke onye ndụmọdụ ya, onye isi oche nke Nigeria Bar Association Alao Aka-Bashorun, na mgbasa ozi mba ụwa jikọtara ya na International Union of Students, World Federation of Democratic Youth, Amnesty. International na Human Rights Watch. Ndị Amnesty International kwupụtara ya dị ka onye mkpọrọ nke akọ na uche na 1989. Okwu ya na nke Gbenga Komolafe nke Justice Tajudeen Odunowo kpere ya ghọrọ Loco classicos n'akụkọ iwu Naijiria dịka ọ bụ oge mbụ ụlọikpe ga-enye iwu ka ahapụ onye ejidere n'okpuru iwu njide mmadụ dị n'aka nke abuo. Mgbe a tọhapụrụ ya n'ụlọnga na Disemba 1989 wee gụchaa na Mahadum Lagos, ọ gara n'ihu na-arụsi ọrụ ike na mba na mba ụwa. N'afọ 1990, a họpụtara ya dịka onye odee akwụkwọ nke ndị the Kọmitii n'ahụ maka nchekwa ugwu mmadụ n'ikikere ebe ọ rụrụ ọrụ obere oge na okpukpu abụọ n'otu ọrụ ahụ maka National Consultative Forum-otu nke ndị na-akwado ikike mmadụ nke Aka-Bashorun na-edu na ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị mba dị ka. mbubreyo RBK Okafor, Kola Balogun, late Mbadiwe, Mahmoud Waziri na Alhaji Tanko Yakassai. Otu a, National Consultative Forum (NCF), wepụtara n'onwe ya ebumnobi nke ịhazi ọgbakọ ogbako nke mba dị ka ikpo okwu iji kwalite ọchịchị onye kwuo uche ya na ịhazigharị gọọmenti Naijiria. Ndị NCF dọtara akụkụ nke mbụ Naijiria  Super Permanent Secretaries  n'ọkwa ya nke Alison Ayida na Tayo Akpata duziri. Olawepo, onye nọchiri anya Femi Ojudu ugbu a na-achịkọta onye isi  The News magazine  bụ onye si n'ọrụ African Concord pụta n'ụbọchị izu ike, soro onye odeakwụkwọ ukwu, bụ Dr. Beko Ransome-Kuti rụkọrọ ọrụ nke ọma n'ịchịkwa ụlọ ọrụ odeakwụkwọ.
Na-agbanwe ihe mgbochi na ndụ ohere-azụmahịa
Mgbe Olawepo gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Lagos, nsogbu chere ya ihu ozugbo: ihe ọ ga-eme n'ọdịnihu ya. Ndị isi mahadum n'okpuru ikike ndị ọchịchị ndị agha bụ́ ndị na-achọ ime ka ọ kpasuo ya iwe ewerela akwụkwọ ya. Ihe pụtara na nke a n'obodo ndị tinyere nnukwu ego na asambodo karịa nka bụ na ọ nweghị ike ịchọta ọrụ dị ka onye gụsịrị akwụkwọ na ngalaba nkeonwe ma ọ bụ na ngalaba ọha. Nke a pụtakwara na ọ nweghị ike ịchọ ọmụmụ akwụkwọ post-graduate.
Ihe ịma aka dị n'elu manyere Olawepo n'ime azụmahịa nkeonwe na 1991 ka ọ kwụsịrị na CDHR. Ọ nwere mmasị n'itinye nkà ya dị ka onye a zụrụ azụ mass-communicator ka ọ na-azụ ahịa mana ọ ga-agba egwú ọzọ na-enye akwụkwọ ikike nke Nigerian Institute of Public Relation Decree na Advertising Practitioners Council- ha abụọ chọrọ akwụkwọ ya iji ruo eru maka ndebanye aha iji mee mgbasa ozi ma ọ bụ mgbasa ozi. mmekọrịta ọha na eze. Onye bụbu onye na-agba akwụkwọ ugbu a nọ na nrụgide siri ike ịrịọ ndị ọchịchị arịrịọ site n'aka ndị òtù ezinụlọ na ndị mmekọ ya bụ ndị na-eche na ọdịnihu ya emebiwo ugbu a karịsịa mgbe ọ na-anọghị n'ọfịs na ọ dịghị onye ọ bụla ugbu a na-ekwu okwu banyere ya.