cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Victorien Adebayor
AdebayorZakariAdje (amụrụ na 12 Nọvemba 1996) bụ onye Naijiria na-agba bọọlụ nke na-agba maka klọb Niger Premier League USGN, na mgbazinye site na klọb Danish 1st Division HB Køge.
Ọrụ klọb
N'afọ 2016, Adebayor nwere nnwale na Ligue 1 FC Lorient na AS Monaco mana enyeghị ya nkwekọrịta na klọb ọ bụla.
N'abalị iri abụọ na itoolu n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 2018, Vejle Boldklub dị na Denmark kwupụtara mbinye aka Adebayor site na Inter Allies na nkwekọrịta mgbazinye ego ruo ụbọchị iri atọ n'ọnwarị n'afọ 2019. Otú ọ dị, otu ọnwa mgbe e mesịrị, klọb ahụ kwupụtara na ha chọrọ ịkwụsị nkwekọrịta mgbazinye ego ahụ n'ihi na Adebayor apụtaghị dị ka ha kwekọrịtara na klọb enweghị ike ịkpọtụrụ onye ọkpụkpọ ahụ.
Bogobiri House
Ụlọ Bogobiri bụ ụlọ oriri na ọṅụṅụ na ụlọ oriri na nkwari akụ na ụlọ oriri nke Afrịka dị na Ikoyi nke, Lagos.
Victorien Adebayor
Ọrụ klọb
Otú ọ dị, ọ laghachiri Denmark n'ọnwa Ọktoba 2020, mgbe ọ bịanyere aka na klọb nke 1st Division nke Danish HB Køge, nke bụ klọb bọọlụ Danish ọkachamara nke dị n'obodo Her останови, na nke abụọ n'obodo Køge, ma na Køge Municipality. Otú ọ dị, na 4 Machị 2021, klọb ahụ kwupụtara, na a gbazinyere Adebayor na Legon Cities, n'ihi na ọ chọrọ ịnọ nso na ezinụlọ ya n'ihi ihe onwe onye. Na 10 Septemba 2021, Adebayor kwetara na ya na ENPPI SC nke Egypt ga-akwụ ụgwọ otu afọ.
Bogobiri House
Nkọwa na ihe ịchọ mma
Ụlọ Bogobiri nwere ụlọ abụọ, nke nwere ụlọ oriri na ọṅụṅụ na ọnụ ụlọ ndị ọbịa. Ngwongwo na ime ụlọ oriri na ọṅụṅụ ahụ nwere ihe ịchọ mma na arịa ụlọ, gụnyere oche, oche, sofa, tebụl na oche nwere ihe ndị dị arọ nke ihe ndị Afrịka na ụkpụrụ ma mee ya site na ngwakọta nke osisi, ahịhịa, jute, nkume na ihe ndị e si n'ime mba ahụ nweta. E nwekwara ụlọ mmanya, ụlọ ngosi nka na akụkụ maka ndị egwu jazz dị ndụ n'ime ụlọ oriri na ọṅụṅụ.
Victorien Adebayor
Ọrụ mba ụwa
Ọ bụ onye kacha gbaa goolu na Niger na goolu iri na asatọ n'egwuregwu iri anọ na atọ.
Lólọ
Onye lolo bụ nwunye onye eze mgbe ụfọdụ. Oge ụfọdụ, ha nwere ike bụrụ onye ga-ekwu ihe ndi mmadụ ga-eme kama kama eze.
Victorien Adebayor
Ihe odide
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Lólọ
Lee nke özö
Òtù:Madu
Mahadum Naịjirịa Maritime
Mahadum Maritime nke Nigeria bụ mahadum mbụ na kọleji ụgbọ mmiri na Naijiria na West Africa. Na Febụwarị 2018 NUC (Nigerian University Commission) nyere nkwado ịmalite mmemme nzere na Mahadum.
Mahadum Maritime nke Nigeria nwere otu ndị agha, nke nwere onye nduzi Regimental, Chief Cadet Captain Cadet Uwaoma Lloyd wdg.
Nkwụsị A Na-atụ aro
N'afọ 2021, e nwere asịrị na a mechiri ụlọ ọrụ ahụ maka ịghara ịkwụ ụgwọ ụgwọ na ọdịmma na-adịghị mma. Otú ọ dị, onye na-edeba aha ụlọ ọrụ ahụ, Dr Alfred Mulade jụrụ akụkọ ahụ. Onye na-edeba aha kọwara ozi ahụ dị ka akụkọ ụgha ma kwughachi na ụlọ akwụkwọ ahụ meghere maka ọrụ agụmakwụkwọ
Oluchi Okorie
Oluchi Mercy Okorie (a mụrụ n'ụbochi iri abụọ na asato, n’ọnwa Ọgọstụ n’afọ 1981 na Legọsụ) bụ onye egwuruegwu boolu nkata na-asọmpị n’ime otu egwuregwu bọọlu nkata First Bank B.C na ndi otu egwuregwu bọọlu nkata mba Naijiria. Ọ nọchitere anya Naijiria n'afo 2005, 2006, na 2007 na FIBA Africa Championship.
Ọrụ egwuregwu
Site n'ubọchi iri abuo n'onwa Disemba ruo n'ụbochi iri abuo na asato n'egwuregwu Indoor Sports Hall na Abuja, Naịjirịa nke FIBA Africa Championship for Women in 2005 haziri. N'egwuregwu ahụ, Oluchi nọchitere anya Naịjirịa, were nweta ihe nrite ọla edo.
Bela Duarte
Bela Duarte mere ọrụ ya ma see ya na mmanụ na acrylic, onye na-eme batik, webbing na otu ndị ọzọ. N'afọ 1992, ya na Luisa Queiros mepụtara na gallery dị na Mindelo "azul + azul = verde" maka batik, nka na onye na-ese ihe.
N'afọ ndị 1970, Bela Duarte nwere ihe ịga nke ọma n'ọtụtụ ihe ngosi nka na Cape Verde, Brussels, Portugal, Paris na USA. Maka ọrụ batik ya na 1995, ụlọ ọrụ ọdịnala mba ahụ natara ya Fonte Lima Prize.
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Country code top-level domain
Òtù:Redirects
Derric Van Rensburg
Derric van Rensburg (amụrụ n'afọ 1952 na Cape Town, South Africa) bụ onye na-ese ihe a ma ama n'ụwa niile.
Ọrụ
Kemgbe ngosi mbụ ya na Cape Town na 1976 ndị ahịa dị iche iche nke gụnyere ndị ahịa ụlọ ọrụ dị iche iche dịka First National Bank, South African Airways, Price Waterhouse Coopers na Mobil enyela van Rensburg ọrụ. A maara ọrụ ya n'ụwa niile ma a na-ahụta ya dị ka otu n'ime ndị na-ese ihe kachasị elu na South Africa. Onye Britain na-ese ihe JJ Adams rụrụ ọrụ na ụlọ ọrụ van Rensburg mgbe ezinụlọ ya si UK kwaga South Africa ma kwuo na ọ bụ otu n'ime ndị kasị nwee mmetụta.
Emere emume ọrụ van Rensburg n'akwụkwọ tebụl kọfị e bipụtara na 2007 iji kwekọọ na ụbọchị ọmụmụ iri ise na ise nke onye na-ese ihe.
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Eze
alt=|thumb|341x341px|Charlemagne ma ọ bụ Charles Onye Ukwu (748-814) bụ Eze nke ndị Frank, Eze nke ndị Lombard, na Eze Ukwu Rom mbụ. N'ihi ihe ndị ọ rụzuru n'agha na mmeri ya, a na-akpọ ya "Nna nke Europe". thumb|Eze Aztec Nezahualpiltzintli nke Texcoco Eze bụ utu aha e nyere eze nwoke n'ọnọdụ dịgasị iche iche. Nwanyị yiri ya bụ eze nwanyị na-achị achị ("eze nwanyị na--achị achị / na-achị", n'adịghị ka eze nwanyị), ọ bụ ezie na n'ọnọdụ ụfọdụ, a na-enye ụmụ nwanyị dịka Mary, Eze nwanyị nke Hungary, na Jadwiga nke Poland na 1380s aha "Eze".
Okwu eze nwekwara ike izo aka na eze, utu aha a na-enye di nke eze nwanyị na-achị mgbe ụfọdụ, mana utu aha nke nwa eze bụ ihe a na-ahụkarị.
Okwu mmalite
Okwu Bekee bụ eze sitere na Anglo-Saxon cyning, nke n'aka nke ya sitere na Common German *kuningaz. A gbaziri okwu German nkịtị n'asụsụ Estonian na Finnish n'oge mbụ, na-adịgide n'asụsụ ndị a dị ka econom. Ọ sitere na okwu *kunjom "kin" (Old English__ilo____ilo____ilo__) site na -inga- suffix. Ihe ọ pụtara n'ụzọ nkịtị bụ nke "nwa nke ndị ikwu [noble], ma ọ bụ ikekwe "nwa ma ọ bụ nwa nke otu onye a mụrụ n'ụzọ dị mma" (OED).
Okwu Bekee na-asụgharị, ma na-ewere ya dịka, Latin rēx na ihe ya na ya kwekọrọ n'asụsụ dị iche iche nke Europe. Okwu German dị iche na okwu maka "King" n'asụsụ ndị ọzọ nke Indo-European (*rēks "onye ọchịchị"; Latin rēx, Sanskrit rājan na Irish ríg; Otú ọ dị, lee Gothic reiks na, dịka, German Reich nke oge a na Dutch rijk nke oge a).
Akụkọ ihe mere eme
Site na nkewa nke Alaeze Ukwu Carolingian na narị afọ nke 9, usoro feudalism na-etinye ndị eze n'isi pyramid nke mmekọrịta dị n'etiti ndị isi na ndị na-achị achị, dabere na ọchịchị mpaghara nke ndị isi, na ọnọdụ dị n'agbata ndị count (ma ọ bụ ndị earls) na ndị isi. Isi nke European feudal manorialism na High Middle Ages bụ ókèala nke Alaeze Ukwu Carolingian mbụ, ya bụ alaeze nke France na Alaeze Ukwu Rom Dị Nsọ (nke dị na alaeze aha nke Germany na Ịtali).
N'oge European Middle Ages, alaeze ndị Europe nwere usoro nchịkwa nke ike, nke mere na site na Late Middle Ages enwere ọtụtụ alaeze buru ibu ma dị ike na Europe, nke ga-etolite n'ime ike dị ukwuu nke Europe n'oge mmalite nke oge a.
Barbara Minishi
Barbara Minishi bụ onye Kenya na-eme ihe nkiri, onye na-ese ihe, onye na-ese foto ejiji na onye nduzi nka nke isiokwu nyocha ya na-apụta ihe site na njem akụkọ ifo nke onwe ya,ihe ekere eke ihe gbagwojuru anya na mgbagwoju anya pụrụ iche, na ntinye ichu nke ngosipụta nke ihe osise pụtara ihe. Dị ka onye nduzi nka,ọ rụọla ọrụ na ihe nkiri na vidiyo egwu, nakwa maka Kapringen (A Hijacking), ihe nkiri Danish site na 2003. Na Kenya, ọ bụ otu n'ime ndị ọkachamara na-ese foto ejiji a na-akwanyere ùgwù. E gosipụtala usoro foto Minishi n'akwụkwọ akpọrọ book 9 Photographers from Kenya nke e bipụtara na njikọ National Museums of Kenya.
Akụkọ ndụ
Barbara Minishi, si Nairobi, Kenya, gụsịrị akwụkwọ n'afọ 2003 na nzere BA na nkwukọrịta. Ọrụ ya dị ka ọkachamara na-ese foto malitere mgbe ọ chọpụtara ihe oyiyi njikọ obi na-akpali ọ hutara n'ime ya.
Minishi kwuru "Foto bụ otú m si malite nyocha okike m ma n'ụzọ ụfọdụ mmadụ nwere ike ịsị na igwefoto ghọrọ ngwá ọrụ m iji kpughee, rubigharịa, ma jiri ihe odide ndị dị otú ahụ nke njirimara gwu egwu. Ọ bụ 'olu' m na ụzọ nke ịbụ nke mepụtara 'ihe omume' nke m nwere ike itinye aka na isiokwu ndị dị ka echiche na agbụrụ, ala na nke m, ngosipụta mmetụta, mmetụta obodo na ịma mma.
N'agbanyeghi 'ihe ịga nke ọma' nke azụmahịa,amaliterem ịjụ ajụjụ gbasara ọrụ m dị ka nwanyị Afrịka na-ahụ maka nkwukọrịta,Mpụta ihe, ntụziaka na nchịkọta ọrụ m nwere ike isi gbanwee site n'ime omume nyocha na itinye aka nke metụtara ndị na-ege ntị dị ka ịnwe ọnọdụ  na ntinye aka na uche ndị na-ege ntị.
Omume m anọgidewo na-agbanwe ma jiri ya na-ejikwa ngwá ọrụ m na-emepụta, nke gụnyere ugbu a ihe nkiri, egwu,ihe osise,ọrụ to na ntinye ụda na mmeghari.
Ugbu a, ana m ahụ onwe m n'ime ọnọdụ, na-ntinye aka na mgbanwe na-aga n'ihu nke mkparịta ụka ihe pụtara ihe, akụkọ nyocha nke ihe ọmụma gụnyere, ajụjụ ntụgharị uche na na mpụtara nwanyị
Ọrụ ya na-aga n'ihu ma ọ na-arụ ọrụ ugbu a karicha n' ide ma na-eduzi ihe nkiri ya na ọrụ ndị ọzọ dị ka obere ihe nkiri, vidiyo ejiji, ihe nkiri, eserese, na edemede.
Edensibia
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ Òtù:Ụmụ nwanyị Kenya n'ese foto
Kemi Adeosun
Kemi Adeosun (amụrụ 9 Maachị 1967) bụbu onye minista na-ahụ maka ego na Naijiria bụrụkwa onye bụbu onye isi oche Board of African Export – Import Bank (AfreximBank).
Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ
A mụrụ ya na 1967 na London, England site na nne na nna Nigeria, ha abụọ si Ogun State. Kemi nwetara nzere bachelọ nke sayensị na Economics na Mahadum East London yana nzere Postgraduate na njikwa ego ọha na mahadum nke London. Ọ ruru eru dị ka onye Akaụntụ Chartered na Institute of Chartered Accountants na England na Wales na 1994.
Ọrụ
Kemi Adeosun malitere ọrụ ya dị ka onye enyemaka ndekọ ego na British Telecom, London, site na 1989 ruo 1990, mgbe nke ahụ gasịrị ọ gawa ra Goodman Jones, London, na-arụ ọrụ dị ka onye isi nyocha site na 1990 ruo 1993. Kemi wee bụrụ onye njikwa nke Nyocha Ime na London Underground, London na Prism Consulting site na 1994 ruo 2000 tupu ọ banye PricewaterhouseCoopers, London dị ka onye isi njikwa site na 2000 ruo 2002. Na 2002, ọ ghọrọ onye na-ahụ maka ego na Chapel Hill Denham Management ma mesịa bụrụ Onye isi Nchịkwa na 2010. Ka ya na Quo Vadis Partnership rụkọrọ ọrụ dị ka Onye isi Nchịkwa site na 2010 ruo 2011, a họpụtara ya Kọmishọna na-ahụ maka ego na steeti Ogun na 2011. Kemi jigidere ọrụ a site na 2011 ruo 2015. Ọ bụ akụkụ dị mkpa nke ọrụ Gọvanọ Ibikunle Amosun na -ewu, bụ nke tụgharịrị akụ na ụba steeti ahụ.
N'ọnwa Nọvemba afọ 2015, Onyeisiala Muhammadu Buhari họpụtara Adeosun Kemi dịka minista na-ahụ maka ego na Naịjirịa. N'ime ọgbakọ izugbe nke Afreximbank nke dị n'Abuja iji mee ncheta afọ iri abụọ na ise, a họpụtara Adeosun onyeisi oche nke ụlọ akụ ahụ. Kemi Adeosun nọchiri onyeisi oche na-apụ apụ bụ Ndagijimana Uzziel, Mịnịsta na-ahụ maka ego na mba Rwanda.
Ajọ akwụkwọ NYSC
Na 7 Julaị 2018, akwụkwọ akụkọ Naijiria bụ Premium Times boro ebubo na Kemi Adeosun nwetara akwụkwọ ikike NYSC ya n'ụzọ iwu na-akwadoghị iji bata n'ọkwa ọchịchị. N'ụbọchị 9 Julaị, onye isi ụlọ ọrụ mgbasa ozi na mmekọrịta ọha na eze NYSC Adeyemi Adenike wepụtara nkwupụta nke gosipụtara na Adeosun ziri ezi nyefere arịrịọ maka asambodo, ma kwukwa na nyocha ka na-aga n'ihu iji nyochaa nkwenye nke arịrịọ asambodo. N'abalị iri na anọ nke ọnwa Septemba 2018, Adeosun gbara arụkwaghịm dịka Mịnịsta na-ahụ maka ego n'akwụkwọ ozi o degaara onyeisiala n'ihi asịrị eboro NYSC satificate forgery.
Otu ndọrọ ndọrọ ọchịchị
Kemi Adeosun bụ onye na-abụghị onye ndọrọndọrọ ọchịchị n'oge ọrụ ya niile, o sonye na pati na-achị Naijiria, All Progressives Congress (APC), na 5 Mee 2018.
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ Òtù:Category:Ndị isi ụlọ ọrụ ụmụ nwanyị Òtù:Category:Ndị isi oche ụlọ ọrụ Naijiria Òtù:Category:Ụmụ nwanyị ndị minista gọọmenti Naijiria Òtù:Category:Ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị ụmụ nwanyị Britain narị afọ nke 21 Òtù:Category:Ndị ndọrọndọrọ ọchịchị Naijiria nke narị afọ nke iri abụọ na otu Òtù:Category:Ụmụ nwanyị minista na-ahụ maka ego Òtù:Category:Ndị nyocha ego Naịjirịa Òtù:Category:Ndị nyocha ego nke Britain Òtù:Category:Ndi oji Briten Òtù:Category:Ndị gụsịrị akwụkwọ na Mahadum London Òtù:Category:Ndị ọrụ ụlọ akụ Yoruba Òtù:Category:Ụmụ nwanyị Yoruba na ndọrọ ndọrọ ọchịchị Òtù:Category:Ndị mmadụ PricewaterhouseCoopers Òtù:Category:Ndị mmadụ British Telecom Òtù:Category:Ndị gụsịrị akwụkwọ na Mahadum East London Òtù:Category:Ndị ọchụnta ego Naijiria Òtù:Category:Ndị ụlọ akụ Naijiria Òtù:Category:Minista ego nke Naijiria Òtù:Category:Ndi bekee sitere na ndi Yoruba Òtù:Category:Ndi bekee sitere na Naijiria Òtù:Category:Ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị si London Òtù:Category:Ndị ọrụ ọchịchị Buhari Òtù:Category:1967 ọmụmụ
Ndepụta nke omume ọjọọ gbasara nkuchi ụmụaka na mba ụwa
Ndị na-esonụ bụ ndepụta ụfọdụ, site n'afọ, nke ihe omume ndị a ma ama ma ọ bụ akụkọ banyere omume ọjọọ na nkuchi mba ụwa, nrụrụ aka nkuchi, owuwe ihe ubi ụmụaka, izu ohi nwa, mmebi iwu na nkuchi mba ụwa, ma ọ bụ nrụrụ aka ụlọ ọrụ nkuchi (lee ịla n'iyi ụmụaka; ịzụ ahịa ụmụaka) "Na United States nkuchi mba ụwa bụ nnukwu azụmahịa, ebe a na-akwụ ọtụtụ ụlọ ọrụ nkuchi mba ụwa onwe ha ụgwọ na nkezi dọla pụkụ iri atọ kwa oge iji chọta nwa maka ndị nne na nna nwere olileanya. "
2020
Ngalaba Ikpe Ziri Ezi nke United States n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 2020 boro ụmụ nwanyị atọ na Ohio ebubo maka ọrụ ha nke e kwuru na ha turu "atụmatụ iji nrụrụ aka na aghụghọ nweta nkuchi nke ụmụaka Uganda na Poland site n'inye ndị isi Uganda aka azụ na ịghọgbu ndị nne na nna nkuchi nke United States, ndị ọchịchị United States, na ndị isi nchịkwa Poland. "
2019
E boro onye nyocha nke Maricopa County na Arizona bụ Paul D. Petersen, ebubo na ọ na-eme atụmatụ nkuchi iwu na-akwadoghị ebe ọ na-ewe, na-ebugharị, ma na-enye ọtụtụ ụmụ nwanyị dị ime si Marshall Islands ụgwọ iji nye ụmụ ha maka nkuchi na United States n'ime afọ atọ. A machibidoro nnabata n'etiti US na Marshall Islands site na nkwekọrịta dị n'etiti mba abụọ ahụ.
2017
Ethiopia kwụsịrị, ma mesịa machibido, nnabata nkuchi niile nye United States.
2001
Nke a sochiri nyocha nke otu ndị na-ahụ maka ikike mmadụ na Phnom Penh Post na-ekpughe ịzụta nwa na ịtọrọ site na ọrụ nkuchi Lauryn Galindo, yana ndị ọzọ. N'afọ 2004, Galindo kwetara na ebubo gọọmentị etiti ma maa ya ikpe ịga mkpọrọ ọnwa iri na asatọ ma nyekwa ya iwu ka ọ tụfuo ihe karịrị otu nde dọla n'ihe onwunwe na Hawaii.
Mgbanwe
áká_ịkẹngạ|thumb|N'ihe atụ a nke retrofitting (nlegharị anya n'ime n'aka ekpe, n'èzí n'aka nri), a rụgharịrị bọtịnụ mmeghe ọnụ ụzọ nke oge a na British Rail Class 483 electric multiple unit, nke sitere na ngwaahịa tube nke afọ 1938. Mweghachi bụ mgbakwunye nke teknụzụ ọhụrụ ma ọ bụ atụmatụ na sistemụ ochie. Mweghachi nwere ike ime n'ihi ọtụtụ ihe kpatara ya, dịka ọmụmaatụ na nnukwu mmefu ego dị ka ụgbọ mmiri ụgbọ mmiri, ngwá agha ndị agha ma ọ bụ ụlọ ọrụ mmepụta ihe, ụlọ ọrụ ma ọ bụ gọọmenti nwere ike ịmaliteghachi iji belata mkpa iji dochie usoro kpamkpam. Mweghachi ndị ọzọ nwere ike ịbụ n'ihi mgbanwe koodu ma ọ bụ ihe achọrọ, dị ka seismic retrofit nke emebere na-ewusi ụlọ ochie ike iji mee ka ha na-eguzogide ala ọma jijiji.
Retrofitting bụkwa akụkụ dị mkpa nke mbelata mgbanwe ihu igwe na mgbanwe mgbanwe ihu igwe: n'ihi na ọha mmadụ tinyere ego na akụrụngwa, ụlọ na usoro ndị ọzọ tupu oke mgbanwe nke mgbanwe ihu igwe tụrụ anya ya. Ntinye aka iji bulie arụmọrụ ụlọ, dịka ọmụmaatụ, ha abụọ na-enyere aka belata mmetụta ọjọọ nke mgbanwe ihu igwe site na ibelata ikuku ụlọ na mmetụta gburugburu ebe obibi ma na-ekwe ka ụlọ ahụ dịkwuo mma n'oge ihe omume ihu igwe siri ike. Retrofitting bụkwa akụkụ nke akụ na ụba gburugburu, ibelata ọnụ ọgụgụ nke ngwaahịa emepụtara ọhụrụ, si otú a na-ebelata ikuku ndụ ndụ na mmetụta gburugburu ebe obibi.
Imepụta ihe
Ntugharị n'isi na-akọwa usoro ndị a na-eme na ụlọ ọrụ mmepụta ihe iji kwe ka akụkụ ọhụrụ ma ọ bụ emelitere dabara na mgbakọ ochie ma ọ bụ nke oge ochie (dị ka agụba na turbines).
Akụkụ ntughari dị mkpa maka nrụpụta mgbe a gbanwere ma ọ bụ gbanwee nhazi nke nnukwu mgbakọ. Ọ bụrụ na, mgbe emechara mgbanwe ndị ahụ, onye ahịa (nwere ụdị ngwaahịa ochie) chọrọ ịzụta akụkụ nnọchi, mgbe ahụ, a ga-eji akụkụ nrụpụta na usoro ịgbakọta ka akụkụ ndị edegharịrị wee dabara nke ọma na mgbakọ ochie.
Mweghachi bụ usoro dị mkpa eji eme valves na ndị na-eme ihe iji hụ na ọrụ kachasị mma nke ụlọ ọrụ mmepụta ihe. Otu ihe atụ na-emegharị valvụ ụzọ 3 n'ime valvụ ụzọ abụọ, nke na-eme ka imechi otu n'ime oghere atọ ahụ iji nọgide na-eji valvụ maka ụfọdụ usoro mmepụta ihe ụfọdụ.
Retrofitting nwere ike imeziwanye ọrụ igwe ma ọ bụ usoro n'ozuzu ya site na iji ngwá ọrụ dị elu na nke emelitere na teknụzụ dịka ijikọta Human Machine Interfaces n'ime ụlọ ọrụ ochie.
Nchịkwa gburugburu ebe obibi
A na-ejikwa okwu ahụ mee ihe n'ọhịa injinia gburugburu ebe obibi, ọkachasị iji kọwaa ọrụ owuwu ma ọ bụ imezigharị na ebe ndị e wuru na mbụ, iji melite ogo mmiri na iyi, osimiri ma ọ bụ ọdọ mmiri dị nso. A na-etinyekwa echiche a iji gbanwee ngwakọta mmepụta nke ike site na ụlọ ọrụ ike gaa na cogeneration na mpaghara obodo ukwu nwere ike maka okpomọkụ distrikti.
Ebe ndị nwere nnukwu mbara ala (dị ka ebe a na-adọba ụgbọala na elu ụlọ) nwere ike ime ka mmiri ozuzo na-asọpụta n'oge oké mmiri ozuzo, nke a pụkwara imebi ozu mmiri dị nso.Enwere ike idozi nsogbu ndị a site na itinye atụmatụ nchịkwa mmiri mmiri ọhụrụ na saịtị ahụ, usoro nke ndị ọrụ na-ezo aka na ya dị ka mmiri mmiri mmiri. Omume nchịkwa mmiri ozuzo nke a na-eji na ọrụ mmezigharị gụnyere ogige mmiri ozuzo, paving na-agafe agafe na ụlọ akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ. (Hụkwa mweghachi iyi.)
Nchịkọta IPCC maka ndị na-eme iwu
Nchịkọta maka ndị na-eme iwu (SPM) Gọọmentị kwadoro ụdị ahụ n'ahịrị site n'ahịa: "Nkwurịta okwu na-eme n'elu okwu iji hụ na izi ezi, nguzozi, ozi doro anya, na mkpa maka nghọta na iwu. "
Usoro
A na-ekewa IPCC n'ime "Òtù Ọrụ" atọ (WG) na-ekpuchi akụkụ nke isiokwu mgbanwe ihu igwe nke mmadụ kpatara:
N'ihe dị ka afọ ise ọ bụla, otu ọrụ ọ bụla na-akwadebe "akụkọ nyocha" zuru ezu site na ijikọta nsonaazụ nyocha niile dịnụ.
Tupu ngwụcha oge a, nhọrọ nke ihe dị ka ndị ọkà mmụta sayensị 50 n'ime otu ọrụ ọ bụla na-emepụta edemede mbụ "Summary for policymakers" (SPM) na-akọwapụta ngalaba ya nke akụkọ nyocha zuru ezu. A na-eziga mpempe akwụkwọ SPM mbụ a maka nkwupụta nye gọọmentị na-ekere òkè. A na-eburu nkọwa n'uche na edemede nke abụọ nke ndị ọkà mmụta sayensị kwadebere. Mgbe emechara akụkọ nyocha zuru ezu, a na-enyocha akwụkwọ SPM nke abụọ ọ bụla n'oge nnọkọ ụbọchị anọ nke gụnyere ndị nnọchi anya gọọmentị na ndị na-ekiri. Ndị ọkà mmụta sayensị na-eduzi Working Group na-educhi oge nyocha ọ bụla, nke otu ndị ọkà mmụta sayentị gbara gburugburu. Ndị nnọchi anya gọọmentị na-enwekarị otu onye ruo ndị nnọchi anya isii, na-agụnye n'ozuzu ndị ọkachamara mba (ụfọdụ n'ime ha bụ akụkụ nke IPCC) na ndị nnọchianya mba ole na ole ma ọ bụ ndị ọrụ gọọmentị ndị ọzọ na-abụghị ndị ọkà mmụta sayensị.
Ebumnuche nke nnọkọ nyocha ahụ bụ imeziwanye ụdị SPM, nke ga-anọgide na-ekwesị ntụkwasị obi na ọdịnaya sayensị nke akụkọ nyocha zuru ezu. [citation needed] Usoro a na-ebute ụdị nkwado ụfọdụ site na gọọmentị ndị sonyere.
Nkwado maka usoro IPCC
Usoro IPCC enwetala nkwado na otuto zuru oke site n'aka ndị isi sayensị. N'afọ 2001, ụlọ akwụkwọ sayensị iri na isii mere nkwupụta jikọrọ aka banyere mgbanwe ihu igwe. Usoro IPCC kwadoro site na agụmakwụkwọ ndị a:"Ọrụ nke Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) na-anọchite anya nkwekọrịta nke ndị ọkà mmụta sayensị mba ụwa na sayensị mgbanwe ihu igwe. Anyị na-amata IPCC dị ka ebe a pụrụ ịdabere na ya maka ozi gbasara mgbanwe ihu igwe na ihe kpatara ya, anyị na-akwado usoro ya iji nweta nkwekọrịta a."Ụfọdụ ndị na-ede akwụkwọ IPCC egosila nkwado onwe ha maka usoro nke na-emepụta akwụkwọ Summary for Policymakers. John Houghton, onye bụbu onye isi oche nke IPCC Working Group I, kwuru, sị:"Ọ dị mkpa iburu n'uche na a na-ekwekọrịta nchịkọta nke ndị na-eme iwu IPCC n'otu olu na nzukọ gọọmentị na-emetụta ihe karịrị ndị nnọchi anya gọọmentị 200 sitere na mba 100. A na-enweta nkwekọrịta a mgbe ọtụtụ ụbọchị nke arụmụka sayensị gasịrị (naanị arụmụka nke sayensị na-abụghị nke ndọrọ ndọrọ ọchịchị ka a na-ekwe ka ọ bụrụ) ebumnuche ya bụ ịma ndị edemede isi sayensị aka gbasara izi ezi, nghọta na mkpa nke nchịkọta na ọkachasị nkwekọrịta ya na isiakwụkwọ ndị dị n'okpuru. Nkwekọrịta na nzukọ dị otú ahụ emeela ka o doo anya na akwụkwọ ahụ, ruo n'ókè o kwere mee, ziri ezi na sayensị, ziri ezi ma ghara inwe ajọ mbunobi onwe onye ma ọ bụ nke ndọrọ ndọrọ ọchịchị."Martin Parry, onye isi oche nke IPCC Working Group II Fourth Assessment Report, kwuru, sị: "A na-ata SPM ruo ụbọchị ole na ole (na mgbe ụfọdụ abalị) site na panel; ọ bụkwa usoro a wetara nkatọ mgbe ụfọdụ site n'aka ndị ọkà mmụta sayensị ole na ole na-ajụ otú itinye aka gọọmentị a si gbanwee ihe nkwubi okwu ndị ọkà mmụta.""Echeghị m na ọ na-eme; Plenary nwere ike ịgbanwe ụfọdụ nuances, mana nkwubi okwu dị mkpa nke nyocha ahụ ka dị."
Nkwupụta US National Research Council
N'afọ 2001, Ọchịchị Bush gwara US National Research Council ka ha mepụta akụkọ gbasara mgbanwe ihu igwe. A gwara kọmitii na-ede akụkọ a, n'etiti ihe ndị ọzọ, ka ha kwuo okwu banyere IPCC Working Group I Third Assessment Report na nchịkọta ya maka ndị na-eme iwu:"Kọmitii ahụ chọpụtara na akụkọ zuru ezu nke IPCC Working Group I (WGI) bụ nchịkọta dị mma nke ọrụ nyocha na sayensị ihu igwe, a chịkọtakwara akụkọ zuru ezu na Nchịkọta Nkà na ụzụ. Akụkọ WGI zuru ezu na nchịkọta teknụzụ ya anaghị elekwasị anya na iwu. Nchịkọta maka ndị na-eme iwu na-egosipụta obere nkwenye na ịkọwa ihe ndabere maka ejighị n'aka na nkwenye siri ike na mpaghara ndị nwere nnukwu nchegbu metụtara mgbanwe ihu igwe nke mmadụ kpatara. Mgbanwe a na-ekwusi ike yiri ka ọ bụ nsonaazụ nke usoro nchịkọta nke ndị ọkà mmụta sayensị na-arụkọ ọrụ na ndị na-eme iwu na akwụkwọ ahụ. Nzaghachi edere ede sitere n'aka ndị edemede sayensị na-eduzi na kọmitii ahụ na-egosi, Otú ọ dị, na (a) ọ dịghị mgbanwe e mere na-enweghị nkwenye nke ndị edemede na-eduga (ìgwè a na-anọchite anya akụkụ nke ndị edemedo na-enye aka) na (b) ọtụtụ mgbanwe ndị mere enweghị mmetụta dị ukwuu."
Arụmụka banyere Working Group I's 2001 summary
Ndị edemede IPCC Kevin E. Trenberth na Richard Lindzen akatọwo mbipụta ndị gara aga nke SPM, na-azọrọ na nchịkọta ahụ anaghị anọchite anya akụkọ zuru ezu. Otú ọ dị, nkatọ ha dị nnọọ iche: Trenberth na-arụ ụka na nchịkọta ahụ mebiri akụkọ ahụ, Lindzen na-arụ ọrụ na ọ dị oke egwu.
Kevin E. Trenberth, onye isi edemede nke akụkọ 2001 IPCC Working Group I, dere, sị:"Ihe ezi uche dị na ya ebe a bụ na ndị ọkà mmụta sayensị na-ekpebi ihe a ga-ekwu, mana gọọmentị na-achọpụta otú a ga-esi kwuo ya nke ọma. Usoro IPCC na-adabere na ezi uche nke ndị sonyere na ịmepụta nyocha ziri ezi. Otú ọ dị, na Shanghai, o yiri ka e nwere mgbalị iji mee ka ozi ndị dị na akụkọ ahụ ghara ịdị mma, ma eleghị anya, ghara ịdị mma. N'agbanyeghị ule na mkpagbu ndị a, nsonaazụ ya bụ nchịkọta nkwekọrịta ziri ezi."Onye edemede IPCC bụ Richard Lindzen akatọla IPCC ọtụtụ ugboro. N'etiti nkatọ ya, Lindzen kwuru na WGI Summary for Policymakers (SPM) anaghị akọwapụta akụkọ WGI zuru ezu. "Akụkọ a na-amalite site na nchịkọta nke ndị na-eme iwu nke onye nchịkọta akụkọ, Sir John Houghton, onye nduzi nke United Kingdom Meteorological Office dere. Nchịkọta ya na-eleghara ihe ejighị n'aka na akụkọ ahụ anya ma na-anwa igosi atụmanya nke oke okpomọkụ dị ka sayensị siri ike."Lindzen ekwuola na SPM na-eme ka ejighị n'aka metụtara ụdị ihu igwe. John Houghton azaghachila nkatọ Lindzen na SPM. Houghton mesiri ike na ndị nnọchiteanya sitere n'ọtụtụ gọọmentị ụwa kwenyere na SPM, nakwa na mgbanwe ọ bụla na SPM ga-akwado ihe akaebe sayensị (lee n'elu).
Njikọ mpụga
Òtù:Pages with unreviewed translations
Adeola Fayehun
Added databox
Adeola "Eunice" Oladele Fayehun onye a mụrụ ka ọnwa Julayị dị na mkpụrụ ụbọchị isii, n'afọ1984. ọ bụ onye nta akụkọ na Nigeria. Nta akụkọ ya gbadoro ụkwụ na ihe gbasara ndọrọ ndọrọ ọchịchị di n'etiti nkewa otu zone isii mejupụtara obodo Nigeria, mmekọrịta na ihe gbasara ego obodo any, otu ihe ndia si emetụta ndi Afrika niile di na mba ụwa. A maara ya nke ọma site na ajụjụ ọnu o na agbara n'ụzọ n'afọ 2015 bụ nke na ebure okwu na ụka. ọ bụ ebe ya na onye nta akụkọ ibe ya si na Sahara TV  bụ Omoyele Sowore jụrụ  Zimbabwean onye isiala Robert Mugabe kedụ mgbe ọ ga-aritu n'ọkwa dika onyeisi ala. N'afọ 2013, ọ jụkwara onye isi ala Nigeria Goodluck Jonathan n'okporo ụzọ nke ọbọdo New York, kedụ ihe ọ na-eme banyere mwakpo ndị otu  Boko Haram  Fayehun nọ na  New York City arụrụ ndị  Sahara Reporters ebe ọ na-ede maka otu esi eme ndọrọ ndọrọ ọchịchị obodo na mba Afrịka. Ọ na-emepụtakarị ihe akụkọ ntọ ọchị maọbụ akụkọ akaje na YouTube nke akpọrọ 'Keeping it real with Adeola' Ọ bu ndị SaharaTV na-akwado ma ebipụta nke a na YouTube.
Ndụ mbido
Adeola bidoro agụmakwụkwọ kọleji na Naịjirịa ma na-agba kwọ n'efu nke ndị mbọ ịga Mahadum inweta digiri na Linqwistics. N'afọ 2003 ka ọ dị afọ iri na iteolu, ọ gara mba Amerika ije gụchapụ Kọleji site n'ọnyinye ịgụ akwụkwọ n'efu nke ndị National Association of Congregational Christian Churches nyere ya. Ọ gụchara ma nweta digiri n'afọ 2007 na Mahadum  Olivet College dị na  Olivet, Michigan  .Ọ gụrụ maka nzikọrita ozi nakwa ịchụ nta akụkọ.. Mgbe ọ gụrụ na Olivet ọ rụrụ ọrụ na redio ma bụrụ onye odee ederede nke akwụkwọ akụkọ nke Olivet College. Dịka ihe ụmụ akwụkwọ ji egosi aka ọrụ na mmụta o bidoro ihe a kpọrọ 'Olive College TV Studio'. n’afọ 2008, Fayehun nwetara nzere Mastas site na CUNY Graduate School of Journalism, Ọ gụrụ ihe gbasara ịgụpụta akụkọ ndị nta akụkọ chụtara.
Ọrụ
Mgbe ọ gụchara Mahadum ọ ruru ọru n'ụlọ ọrụ CUNY TV dị ka onye na-ahụ na akụkọ a na-akọ gara nke ọma ma bụrụ kwa eziokwu. N'oge a ọ dere ma kwado ka emepụta ihe ngosi na Sahara Reporters's Omoyele Sowore bụ onye nke o mechara jee ya na ya rụkọo ọrụ na nke akpọrọ 'behind the scenes' na Sahara Reporters.
N’ọnwa Nọvemba n' afọ 2011, Fayehun bidoro akụkọ ntọ ọchị maọbụ akụkọ akaje akpọrọ 'keeping it real with Adeola. Akụkọ ihe nkiri a di nkeji iri atọ na-egosi ebe Fayehun na-eji agwa di iche iche akọ akụkọ ụfọdụ ihe na-eme na mba Afrika. Mbunobi ihe ngosi a bụ iji na-akọwapụta nsogbu maọbụ ihe nhiaahụ na-esite na ndọrọ ndọrọ ọchichi nke Afrika bụ nke ga na-amasi ndị nọ mba Ofesi. N'ihe dike ihe ngosi otu nari na iri ise emepụtara n'afọ atọ Fayehun bu onye na-ede, ahazi ma na-akwado ihe ngosipụta ndị ahụ.
Ọtụtụ mgbe a na-atụnyere ya Jon Stewart onye mkpa ọchị, Fayehun na-eji mkpa ochi na akaje maọbụ njakịrị akọwapụta akụkọ mere eme bụ nke oji aka ya mepụta. Fayehun na-arụkwa ọrụnnọchite anya mba ofesi n'ụlọ ọrụ The Nation ụlọ ọrụ akwụkwọ akụkọ Lagos, Nigeria.
Fayehun guzobere ebe nweta ozi site n'igwe ịntanet a kpọrọ, African Spotlight.
Obibi ndụ ya
N'afọ 2011, Fayehun lụrụ Victor Fayehun ka di ya na Nigeria. Fayehun na di ya guzobere otu na achọghị nrite uru nke a kpọrọ KIRWA. Otu a na-enyere ndi nwere ọria anaghị agwọta agwọta aka na mba Africa.
Nsinweta
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Human trafficking in Guinea-Bissau
Gọọmentị mba Guinea-Bissau anaghị agbaso ụkpụrụ kacha nta maka iwepụ ịzụ ahịa; Otú ọ dị, ọ na-eme mgbalị dị ukwuu ime nke ahụ, n'agbanyeghị oke ego. N'agbanyeghị mbọ ndị a, gọọmentị gosipụtara ọganihu na-adịghị ike n'ịlụso ịzụ ahịa ọgụ n'oge akụkọ ahụ, ọkachasị enweghị ọrụ mmanye iwu ọ bụla dị irè; ya mere, a na-etinye mba Guinea-Bissau na Tier 2 Watch List maka afọ nke atọ n'usoro.
Mkpesa
Gọọmentị Guinea-Bissau emeghị ka mgbalị dị ukwuu iji kpee ndị omekome na-azụ ahịa ikpe ma taa ha ahụhụ n'oge akụkọ ahụ. Iwu mba Bissau-Guinean anaghị amachibido ụdị ọ bụla nke ịzụ ahịa mmadụ, ọ bụ ezie na ọ machibidoro ọrụ mmanye n'okpuru isiokwu 37 nke iwu ntaramahụhụ nke mba ahụ, nke na-enye ntaramahụhụ zuru oke nke mkpọrọ ndụ. N'oge akụkọ gara aga, Mgbakọ Mba ahụ depụtara iwu machibidoro ịtụ mgbere ahịa ụmụaka, ọ bụ ezie na anabataghị ya tupu a kagbuo ndị omebe iwu n'ọnwa Ọgọọst 2008. Guinea-Bissau anaghị egbochi ịgba akwụna mmanye. Gọọmentị nwere ike iji iwu ndị dị ugbu a nye ikpe ịzụ ahịa ntaramahụhụ, dị ka iwu megide iwepụ ụmụaka, mmegbu mmekọahụ, mmetọ, na ịtọrọ ụmụaka, mana o meghị nke ahụ n'oge akụkọ ahụ. Gọọmentị enyochaghị ma ọ bụ kpee ikpe maka mpụ ịzụ ahịa mmadụ n'oge akụkọ ahụ, n'ihi ọdịda usoro nke jupụtara na usoro ikpe, dị ka enweghị ikike ụlọ ọrụ na nrụrụ aka.
Nchedo
Gọọmentị mba Guinea-Bissau gara n'ihu na-egosipụta mgbalị iji chebe ma kpọghachite ndị metụtara. Otú ọ dị, gọọmentị egosighi mgbalị dị irè iji chọpụta ndị na-azụ ahịa. Ọ bụ ezie na gọọmentị anaghị arụ ọrụ ebe nchekwa ndị metụtara ma ọ bụ nye ndị ọzọ ọrụ ndị metụtara kpọmkwem, ọ gara n'ihu na-akwụ ụgwọ ụlọ ọrụ NGO maka ndị na-azụ ahịa ụmụaka na Gabu, na-enye ihe dị ka $ 16,000 na mmefu ego kwa afọ nke ụlọ ọrụ ahụ. Ndị uwe ojii gara n'ihu na-akpọga ndị ahụ metụtara n'ụlọ ọrụ NGO ahụ, yana ụlọ ọrụ nke otu NGO dị iche na Bafata. Gọọmentị gara n'ihu na-agba mbọ, dị ka e kwere n'okpuru iwu mba Guinea-Bissau, iji gbochie ma weghachite ndị metụtara n'ụlọ ma kpọghachite ndị metụtara site na mba ofesi. Gọọmentị, ya na Gọọmentị Senegal na Bissau-Guinean Embassy na Dakar, kpọghachiri ụmụaka iri anọ na atọ n'oge akụkọ ahụ. Dị ka akụkụ nke usoro mbugharị maka ndị talibés, ndị nne na nna ga-etinye aka na nkwekọrịta na ụlọ ikpe mpaghara na-anakwere ibu ọrụ maka nchekwa nke ụmụ ha, ma nwee ike ịdaba na mmachibido iwu mpụ ma ọ bụrụ na a na-azụ ụmụaka ahụ ọzọ. Gọọmentị jidere ụfọdụ ụmụaka a metụtara n'ụlọ nchekwa mgbanwe ruo mgbe ọ ga-enwe ike ijikọ ha na ezinụlọ ha nke ọma ma hụ na ezinụlọ ahụ agaghị etinye aka na ịzụ ahịa ụmụaka ahụ. A naghị enye ndị akaebe nchebe pụrụ iche. Ndị uwe ojii haziri mgbalị ha na ndị NGO, n'afọ gara aga na-ezo aka na ndị otu narị na iri isii metụtara na ndị NGO na-ahụ maka ọrụ ndị metụtara. Ndị a na-emegbu na-adịkarị obere inye aka n'ụzọ bara uru na ikpe ọ bụla. Otú ọ dị, gọọmentị gbara ndị ezinụlọ nke onye ahụ ume ka ha nyere aka na nyocha ọ bụla ma ọ bụ ikpe nke ndị omekome na-azụ ahịa. N'iburu nnabata ọdịbendị zuru oke nke iziga ụmụ okorobịa n'ụlọ maka agụmakwụkwọ okpukpe, ndị òtù ezinụlọ na-ala azụ ịkwado mbọ ndị mmanye iwu megide ndị na-azụ ahịa.
Mgbochi
Gọọmentị mba Guinea-Bissau gara n'ihu na-eme obere mgbalị iji mee ka a mara banyere ịzụ ahịa n'oge akụkọ ahụ. Otu NGO na-akwado gọọmentị zụrụ ndị nche ókèala iji chọpụta ndị nwere ike ịzụ ahịa. Ndị nche jidere ụmụ nwoke toro eto na-enweghị ike igosi na ha bụ nna ụmụaka na-agbalị ịgafe ókèala ma mee ndokwa maka njem ha gaa n'isi ụlọ ọrụ ndị uwe ojii na Gabu. Ndị nche ókèala enyeghị ndị uwe ojii ikpe ndị a maka nyocha, a tọhapụrụ ndị a na-enyo enyo na ha na-azụ ahịa mgbe ndị nche kpọtụrụ ndị nne na nna ka ha chịkọta ụmụ ha. Mgbalị nhazi mba megide ịzụ ahịa nwere nsogbu site na ọdịda gọọmentị iji mejuputa mmemme ọhụrụ n'afọ 2009 ma ọ bụ ịnakwere atụmatụ ọrụ mba e depụtara na mbụ. Otu kọmitii dị n'etiti ndị ozi, nke onye isi oche nke Institute of Women and Children, na-ezukọ mgbe niile na mgbalị iji hazie mmeghachi omume gọọmentị na ọha na eze maka ịzụ ahịa mmadụ, mana ha emeghị obere ihe. Gọọmentị emeghị ihe iji belata ọchịchọ maka mmekọahụ azụmahịa ma ọ bụ ọrụ mmanye n'afọ. Guinea-Bissau abụghị akụkụ nke 2000 UN TIP Protocol.
Kamara
Kamara nwere ike izo aka na ndia:
Joseph Tarka
Senator Joseph Sarwuan Tarka (afọ 1932 - 1980) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Naijiria si Benue Steeti na onye bụbu minista na-ahụ maka njem na nkwukọrịta n'okpuru General Yakubu Gowon. Ọ bụ otu n'ime ndị guzobere United Middle Belt Congress, otu ndọrọ ndọrọ ọchịchị raara onwe ya nye ichebe na ịkwado maka Middle Belt nke mba ahụ.
Kamara
Eg Gombe Odeakwụkwọ agụmakwụkwọ nke gọọmentị ime obodo Mamman Kamara
Joseph Tarka
Ihe ndị mere n'oge gara aga
A mụrụ Tarka na 10 Julaị, na afọ 1932 na Igbor, Benue State n'ezinụlọ Tarka Nachi na Ikpa Anyam. Nna ya bụ onye nkuzi obodo nke sitere na Tiv onye mechara bụrụ onye isi ụlọ akwụkwọ na onye isi na Mbakor, Gboko. Ọ gara Native Authority Primary School, Gboko na Katsina Ala Middle School. Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ ya, ọ ghọrọ onye nkuzi na Katsina-Ala Middle School tupu ọ gaa n'ihu na ọmụmụ ihe na Bauchi Rural Science School. Ọ bụ onye otu Tiv Native Authority Staff Union na nke Northern Teachers Association.
Republic Mbụ
N'afọ 1954, na tiketi nke jikọtara ya na Middle Belt People's Party, a họpụtara Tarka ka ọ nọchite anya mpaghara Jemgbagh na Federal House of Representative. N'afọ 1957, Middle Belt People's Party jikọtara ya na David Lot duziri Middle Zone League iji guzobe United Middle Belt Congress. Tarka wee pụta dị ka onye isi oche nke United Middle Belt Congress (UMBC), n'oge na-adịghị anya, pati ahụ jikọtara aka na Action Group, otu kachasị na Western Region. Action Group chọrọ nkwado maka njikọta nke Ilorin na Kabba na mpaghara ọdịda anyanwụ na UMBC chọrọ ịmepụta Middle Belt State. Tarka bụ onye a họpụtara ka ọ bụrụ onye otu na Nzukọ Iwu Naịjirịa nke afọ 1957 ma bụrụkwa onye nnọchi anya mpaghara Middle Belt na Willinks Commission nke 1958. N'afọ 1958, a họpụtara ya dị ka minista na-ahụ maka azụmahịa. Tarka's UMBC, otu òtù ndị Kraịst na-azọ ọkwa ntuli aka tupu nnwere onwe nke afọ 1959 na ntuli aka sochirinụ nke afọ 1963 megide ndị Alakụba Northern People's Congress. Nhọrọ abụọ ahụ dugara n'ime ihe ike na Middle Belt, nke nyere aka na Major Chukwuma Kaduna Nzeogwu si n'ike mmụọ nsọ weghara ọchịchị ndị agha na Jenụwarị 15, na afọ 1966. Tarka bụ onye na-akwado ịmepụta steeti iji nye ndị na-erughị eru ike na ndọrọ ndọrọ ọchịchị na akụ na ụba n'ime mba ahụ. Ọ kwadoro ka e mepụta steeti Middle Belt tupu e belata mba ahụ.
N'ọnwa Eprel afọ 1961, otu afọ mgbe nsogbu dị n'ala Tiv gasịrị, e jidere Tarka izu atọ na Jos n'okpuru igwe ojii nke nyocha maka ịgba ọchịchị mgba okpuru na ịkpali ọgba aghara n'oge ọgba aghụghọ Tiv., njide ya dị otu ọnwa site na ntuli aka mpaghara. N'afọ 1962, UMBC nke Action Group kwadoro n'ụzọ ụfọdụ kpebiri ịkwụsị mmekọrịta ha maka nke ọhụrụ na NEPU. A kpọrọ òtù ọhụrụ ahụ Northern People's Front na Aminu Kano dị ka Onye isi ala na Tarka dị ka odeakwụkwọ ukwu.
N'afọ 1962, ya na ndị isi ndị ọzọ nke Action Group, e jidere ya maka ebubo nke ịgba ọchịchị mgba okpuru mana a tọhapụrụ ya n'ihi enweghị ihe akaebe.
Ọrụ ya mgbe e mesịrị
Mgbe General Gowon weghaara ọrụ n'ọnwa Ọgọstụ na afọ 1966, a họpụtara Tarka ka ọ bụrụ Federal Commissioner of Transport na nke Communications, ọ gbara arụkwaghịm n'afọ 1974 mgbe e bipụtara ebubo nrụrụ aka site n'aka onye otu Liv aha ya bụ Godwin Daboh. A na-ekwu na ọ bụ Paul Unongo na Gọvanọ Benue-Plateau Steeti Joseph Gomwalk kpaliri omume Daboh na Sunday Adewusi duziri nyocha ndị uwe ojii banyere ebubo ahụ.
A họpụtara nwa ya nwoke, Simeon Tarka, ka ọ bụrụ onye nnọchianya ụlọ omebe iwu n'afọ 1979.
Ebenside
<references group="" responsive="1"> Òtù:Ndị Tiv Òtù:Ndị nwụrụ na afọ 1980 Òtù:Ndị amụrụ na afọ 1932
Kambanda
Kambanda bụ aha nna madu. Ndị ama ama nwere aha nna gụnyere ndia:
Rumanatu Tahiru
Rumanatu Tahiru (amụrụ na abalị anọ, na afọ1984) bụ onye Ghana na-agba bọọlụ mba ụwa nke ụmụ nwanyị na-agba ọsọ dị ka onye na-aga n'ihu. Ọ bụ onye otu egwuregwu bọọlụ ụmụ nwanyị nke mba Ghana. Ọ bụ otu n'ime ndị otu na 2007 FIFA Women's World Cup. Na klọb ọ na-egwuri egwu maka Athleta Ladies na Ghana.
Ihe odide
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Doreen Amata
Doreen Amata (a mụrụ ụbọchị nke 6 n'ọnwa Mee nke afọ 1988 na Legos, Naijiria ) bụ nwanyị Naijiria na-egwu egwuregwu bụ ọkachamara na ihe omume ị wuli elu.
Amata zọrọ Naịjirịa asọmpi na asọmpi Olimpik nke afọ 2016, mana o rughị agba nke ikpeazụ. Ọ bụ onye nnọchite anya Naijiria n'emume mmechi ahụ.
Ihe omume ọ kacha mee ọfụm na ya bụ ihe omume nke mita 1.95 Ọutdoors (n'Abuja n'afọ 2008, na Daegu n'afọ 2011) na mita 1.93 (na Banska Bystrica n'afọ 2016).
Nrụtụaka
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ Òtù:Ụmụ nwanyị Naijiria gwuru egwuregwu Olimpik Òtù:Ụmụ nwanyị Naijiria Òtù:Ụmụ nwanyị Naijiria na-eme egwuregwu ị wuli elu
Ameyo Adadevoh
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/49/Ameyo_Adadevoh_way_Abuja.jpg/220px-Ameyo_Adadevoh_way_Abuja.jpg|thumb|okporo ụzọ aha ya bụ Ameyo Adadevoh Ameyo Stella Adadevoh (amụrụ na 27 Ọktoba 1956 na 19 Ọgọst 2014) bụ dọkịta Naịjria.
A na-eto ya maka igbochi mgbasawanye nke ọrịa Ebola nke Western Africa na Naịjirịa site na itinye onye ọrịa efu, Patrick Sawyer, na nnọpụiche n'agbanyeghị nrụgide sitere n'aka gọọmentị Liberịa. Mgbe ndị ọrụ Liberia na-eyi egwu na ha chọrọ ka a tọhapụ onye ọrịa ahụ ka ọ gaa nzukọ, ọ guzogidere nrụgide ahụ wee sị, "maka ọdịmma ọha na eze ka ukwuu" ọ gaghị ahapụ ya. A maara ya maka igbochi ikpe nke Naịjịria ịhapụ ụlọ ọgwụ n'oge nchọpụta, si otú a na-arụ ọrụ dị mkpa n'ịkwụsị mgbasa nke nje ahụ na Naijiria. N'ụbọchị nke anọ n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 2014, e gosipụtara na ọ nwalere ọrịa Ebola ma na-agwọ ya. Adadevoh nwụrụ n'ehihie nke 19 Ọgọst 2014. Di ya Afolabi na nwa ya nwoke Bankole n'etiti ndị ikwu ndị ọzọ hapụrụ ya.
Ndụ mmalite na ezinụlọ
A mụrụ Ameyo Adadevoh na Lagos, Nigeria n'ọnwa Ọktọba na afọ 1956. Ọ nọrọ ihe ka ukwuu n'oge ndụ ya na Lagos. Nna ya na nna nna ya, Babatunde Kwaku Adadevoh na Herbert Samuel Macaulay, bụ ndị ọkà mmụta sayensị a ma ama. Herbert Macaulay bụ otu n'ime ndị guzobere Naịjirịa nke oge a. Nna nna ya sitere n'ezinụlọ Adadevoh nke mpaghara Volta nke Ghana, nke ya na ya nwere njikọ dị ukwuu, ọ bụ ezie na ọ bi na Lagos. Nna ya Babatunde Kwaku Adadevoh bụ dọkịta na onye bụbu osote chancellor nke Mahadụm Lagos. Ọ bụkwa nwa nwa nke onye isi ala mbụ nke Naịjirịa Nnamdi Azikiwe, yana nwa nwa Sara Forbes Bonetta na nwa nwa Ajayi Crowther. Adadevoh rụrụ ọrụ na First Consultant Hospital ebe ihe oyiyi nke nna nna ya dị.
Agụmakwụkwọ
Adadevoh gara ụlọ akwụkwọ ọ́ta akara na Mainland Preparatory Primary School na Yaba, Lagos (1961-1962). Ọ nọrọ afọ abụọ na Boston, Massachusetts tupu ya na ezinụlọ ya alaghachi Lagos. Ọ gara ụlọ akwụkwọ praịmarị na Corona School, Yaba na Lagos, Nigeria (1964-1968), mgbe ahụ Queen's School, Ibadan (1969-1974) Naịjịria maka agụmakwụkwọ ụlọ akwụkwọ sekọndrị ya.
Agụmakwụkwọ ahụike na ọrụ
Adadevoh gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Lagos College of Medicine na Bachelor of Medicine / Bachelor of Surgery. Ọ rụrụ ọrụ otu afọ ya n'ụlọ ọgwụ na Lagos University Teaching Hospital n'afọ 1981. Ọ nọrọ n'ụlọ ọgwụ nkuzi nke Mahadum Lagos wee nweta asambodo ya na West African College of Physicians and Surgeons n'afọ 1983. Ọ gara London ijị mezue mkpakọrịta ya na endocrinology na Hammersmith Hospital. Ọ nọrọ afọ iri abụọ na otu na First Consultants Medical Center na Lagos, Nigeria. N'ebe ahụ, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye isi ndụmọdụ dọkịta na Endocrinologist.
Ịrụ ọrụ na ọrịa ezì
Adadevoh bụ onye mbụ mere ka Ministri Ahụike Naịjịria mara mgbe H1N1 gbasara na Naijiria na 2012.
Ịrụ ọrụ na nje Ebola
Adadevoh chọpụtara onye Liberia Patrick Sawyer n'ụzọ ziri ezi dị ka onye mbụ Naịjirịa nwere Ebola na First Consultant Hospital na Lagos, Naịjirịa na July 2014. Adadevoh debere Sawyer n'ụlọ ọgwụ n'agbanyeghị na ọ siri ọnwụ na ọ nwere ọrịa ịba. Sawyer chọrọ ịga nzukọ azụmahịa na Calabar, Nigeria. Adadevoh duziri ndị otu na-ahụ maka ọgwụgwọ Sawyer. Adadevoh jidekwara ya n'ụlọ ọgwụ n'agbanyeghị na ọ natara arịrịọ sitere n'aka onye nnọchi anya Liberia ka ọ tọhapụ ya. Ọ gbalịrị ịmepụta ebe dịpụrụ adịpụ, n'agbanyeghị enweghị ihe nchebe, site n'ibuli ihe mgbochi osisi n'èzí ọnụ ụzọ Sawyer. Ọrụ ya zọpụtara Naịjirịa site na ọrịa zuru ebe niile. N'oge ihe omume ndị a, ndị dọkịta Naijiria nọ na-eme ngagharị iwe, nke nwere ike iduga na nnukwu nsogbu ahụike. O nyekwara ndị ọrụ ozi dị mkpa banyere nje ahụ, zụta ihe nchebe ma kpọtụrụ ndị ọrụ dị mkpa ngwa ngwa. N'ihi akụkọ ya, gọọmentị Naijiria kwupụtara ọnọdụ mberede ahụike ọha na eze na Ministri ahụike Naijiria guzobere Ụlọ Ọrụ Ọrụ Ọrụ Mberede Ebola. WHO kwupụtara na Naịjịria enweghị Ebola na 20 Ọktoba 2014.
Alụmdi na nwunye na ụmụ
Ameyo Adadevoh lụrụ Afolabi Emmanuel Cardoso na Eprel 26, 1986. Di na nwunye ahụ nwere ofụ nwa nwoke, Bankole Cardoso.
Ọnwụ na ihe nketa
N'ọnwa Febụwarị 2020, a gụrụ ụzọ aha Adadevoh na Abuja, isi obodo Naịjirịa. Okporo ụzọ "Ameyo Adadevo Way" jikọtara ya na Ahmadu Bello Way, otu n'ime okporo ụzọ ndị dị ogologo na Abuja. Nke a bụ otu n'ime mgbalị mbụ gọọmentị Naijiria mere iji kwanyere onyinye bara uru o nyere mba ahụ ùgwù n'izu ikpeazụ nke ndụ ya.
Mohamed Chabâa
Mohamed Chabâa ( Arabic ; 1935–2013) bụ onye Morocco na-ese ihe. Ọ bụ onye otu Casablanca School na onye ndu nke nka ọgbara ọhụrụ na ihe ọgbara ọhụrụ na Global South. Ụzọ ya dị iche iche maka nka ghọrọ ihe nnọchianya nke ọdịbendị nke e mere na Morocco n'oge na-esote njedebe nke French Protectorate.
Cornus excelsa
Nkọwa
Cornus excelsa bụ osisi nke na-eto ruo mita 12 n'ogologo, nwere ogwe osisi ruru sentimita 15 n'obosara.
Ebe obibi na ebe obibi
A na-ahụ Cornus excelsa n'ugwu Mexico na ugwu Central America, gụnyere Sierra Madre Oriental, ndịda Sierra Madre Occidental, Trans-Mexican Volcanic Belt, Sierra Madre de Oaxaca, Sierra Madra del Sur, na Chiapas Highlands nke Mexico, Sierra Madro de Chiapas nke Mexico na Guatemala, na Guatemala Highlands.
A na-ahụkarị ya n'oké ọhịa igwe ojii, ebe ọ bụ osisi a na-ahụtụkarị na mbụ na-esote na ahịhịa nke abụọ. A na-ahụkwa ya na ugwu na ndagwurugwu n'ọhịa oak na osisi pine-oak. Ọ dị site na mita 1,500 ruo 2,800 n'ịdị elu.
Enwere ike ịzụlite mkpụrụ osisi n'ụzọ dị mfe site na mkpụrụ osisi ndị nwere kemịkal.
Dumile Feni
Zwelidumile Geelboi Mgxaji Mslaba "Dumile" Feni (ụbọchị iri abụo na otu n'ọnwa Mée, n'afọ 1942), bụ onye na-ese ihe nkiri nke oge a na South Africa nke a maara màkà ihe osise ya na ihe osise nke gụnyere ihe ọkpụkpụ ya na ihe ọkpụ, nke na-egosipụtakarị ọgụ megide ịkpa ókè agbụrụ na South Africa. Feni biri na mba ọzọ na oke ịda ogbenye màkà ọtụtụ ọrụ nka ya.
Ọrụ
Ọrụ Feni na-ejikọkarị ya na ógè ịkpa ókè agbụrụ nà South Africa. Ọ biri na mba ọzọ site n'afọ 1968 ruo afọ 1991 n'etiti London, Los Angeles na New York.
Ọ kwagara United States n'afọ 1978. Ọ bụ Ónyé na-ese ihe nà Institute of African Humanities na Los Angeles, nà Mahadum California.
Ihe nkiri
N'afọ 2010, e wepụtara ihe ngosi a na-akpọ Zwelidumile. Ọ bụ Ónyé na-eme ihe nkiri nà South Africa bụ Ramadan Suleman mepụtara ya.
Ndụ onwe onye
Aha mbụ Feni, Zwelidumile, pụtara "onye a maara ná mba ahụ dum".
Feni nwere nwa nwanyị áhà yá bụ Marriam Diale.
Ellen Banks
Ellen Banks (n'ubochí asaá n'ọnwa Juun, 1938 rụo ụbọchị irí na asatọ n'ọnwa Mée, 2017) bụ ónyé America na-ese ihe na ónyé na-ese ọtụtụ mgbasa ozi na-eji naanị egwu e biri ebi dị ka ihe mkpali maka ihe osise ya.
Akụkọ ndụ
A mụrụ ya na Boston, Banks nọrọ n'oge ọ bụ nwata na-enyocha ma ihe osise ma egwu ma Piet Mondrian kpaliri ya. Banks nwetara nzèrè bachelọ ya na Massachusetts College of Art, na-amụkwa na School of the Museum of Fine Arts. Ihe ngosi nke mbụ ya mèrè n'onwe ya n'afọ 1962. Naanị afọ ise ka e mesịrị, na 1967, ọ natara Prix de Paris, a na-egosikwa ọrụ ya n'ọtụtụ ebe. Kemgbe afọ 1981 ọ na-eji egwu egwu dị ka ihe ndabere màkà ọrụ ya.
Ọrụ
Banks malitere ọrụ ya na 1962 na gallery mbụ ya. Na mgbakwunye na agụmakwụkwọ ya na Massachusetts College of Art, Banks natara ọzụzụ site n'aka César Domela na Hans Jaffé. Ọ na-enweta mkpali site na naanị egwu egwu e biri ebi kemgbe 1981. Ọ na-ezo aka n'onwe ya dị ka "ónyé na-ese ihe na-anọchite anya ụdị abstracts", a na-egosikwa ọrụ ya pụrụ iche na gallery gafee United States na Europe gụnyere Galerie Spandow, Artu Gallery, na Museum of Modern Art (NYC). Ọ kụziri ihe osise na School of the Museum of Fine Art na Boston (1974-1996), ébé o nwetara ọtụtụ onyinye na ego enyemaka. Banks anọwo na Brooklyn màkà ọtụtụ ọrụ ya.
Arnold J. Kemp
Arnold J. Kemp bụ ónyé America na-ese ihe nke na-arụ ọrụ na eserese, mbipụta, ihe ọkpụkpụ, na uri. Kemp nwetara BA / BFA site na Mahadum Tufts na School of the Museum of Fine Arts Boston, na MFA site na Маhadum Stanford.
Site na 1991 rụọ 2005, Kemp bìrì ma rụọ ọrụ na San Francisco, CA, ebe ọ gosipụtara ọrụ n'onwe ya ma bụrụ ónyé nlekọta na Yerba Buena Center for the Arts. N'oge na-adịbeghị anya, ọ bụ ónyé isi oche nke MFA na Visual Studies na Pacific Northwest College of Art PNCA na Portland, Oregon. Ọ rụkwara ọrụ dị ka ónyé ísí oche na-ese ihe na Printmaking & onye nkuzi na School of the Arts, Virginia Commonwealth University. Ugbu a ọ bụ Dean nke ọmụmụ gụsịrị akwụkwọ na School of the Art Institute of Chicago na Prọfesọ nke Painting and Drawing.
Ọrụ
N'afọ 2001, o gosipụtara ọrụ mbụ ya na New York na Studio Museum's Freestyle Exhibition. A tụlere ihe ngosi "Freestyle" n'ihe gbasara ihe osise post-black, ógè ebe ndị na-ese ihe ojii chere ihu ma hapụ akara nke ịbụ ndị na-eme ihe nkírí 'black'. N'afọ 2022 Kemp gosipụtara ọrụ ọhụrụ na M. LeBlanc Gallery na Neubauer Collegium na Chicago, IL. Màkà ihe ngosi abụọ ahụ, ọrụ ahụ gàrà n'ihu na isiokwu nke masking na ojiji nke aluminum foil.
Funmilola Ogundana
Funmilola Ogundana (26 Disemba 1980 ̊ 8 Febụwarị 2013) bụ onye Naịjịria na-agba ọsọ nke maara nke ọma na 100 mita. Ọ nwụrụ mgbe ọ na-amụ nwa na Abuja, Naịjịria.
Arnold J. Kemp
Ọrụ
N'afọ 2012, e nyèrè Kemp Fellowship site na John Simon Guggenheim Memorial Foundation. Kemp enwetala ònyínyé site na Joan Mitchell Foundation, Pollock-Krasner Foundation, Artadia, Art Matters, na Printed Matter, Inc.
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Jane Egerton-Idehen
thumb|Jane Egerton-Idehen na Singapore thumb|Jane Egerton-Idehen Jane Egerton-Idehen bụ onye isi ụlọ ọrụ Avanti Communications. na Nigeria ma burụkwa Direktọ na-ahụ maka azụmahia na West Afrika. Ọ sobụ n'otu ndi nnukwu ndi isi na Ericsson na Ghana na Liberia. O nwetara digiri nke injinia site na University of Nigeria, Nsukka,nakwa digiri nke MBA site na  Warwick Business School ọzọ kwa o nwetara digiri nke akpọrọ executive education site na  Harvard Business Schoo. E dere aha ya dika otu n' ime # 50LeadingLadiesinCorporateNigeria n'afọ 2019. Ọ so n'otu ndi bidoro otu IEEE Women in Engineering (WIE) na Nigeria, Nke a bụ otu na-ahụ ma na-achịkọta ụmụ nwaanyị bụ injinia na ndị gụrụ sayensị nakwa inyere ụmụ aka na-eto eto iji hụ na ha gbasoro agụ akwụkwọ iji bụ injinia.
Agụmakwụkwọ
Dika anyi kwuru na mbụ Egerton-Idehen nwetara nzere digiri Bachelor of Engineering na  Electronic engineering site University of Nigeria, Nsukka n'afọ 2001. Ọ gara Mahadu Havard di na Warwick ebe ọ gụrụ maka ka esi azụ ahia, akpata ego n'afọ 2007 wee nwet nzere nke MBA n'afọ 2010. O nwetakwara nzere digiri ọzọ nke Education site n'otu ụlọ akwukwọ Havard ahụ.
Ọrụ
Egerton-Idehen bidoro ọrụ ya dị ka Injinia nguzo ụwa akpọrọ 'Earth Station Engineer n'ụlọ ọrụ Spar Aerospace Limited di na Lagos, Nigeria ozugbo ọ gụchara Mahadum. Ọ gara ụlọ ọrụ Ericsson,dị na  Nigeria be ọ rụrụ dika Manaja na-ahụ maka mmepụta ngwaahịa n'afọ 2003 wee gba maka nchekwa ego azumahia ụlọ ọru a bido n'afọ 2008 ruo 2010. Ọ were ọkwa dika onye isi na-ahụ maka mmekọrita ụlọ ọru MTN Nigeria nakwa ndị na-azụ ya ahia tumadị Nokia Siemens n'afọ 2010 wee ruo 2012 mgbe ọ laghachiriazụ na Ericsson dị ka nnukwu onye isi nke na-ahụ maka ego Ericsson nke Ghana na Liberia ji azụkọrita ahia site n'afọ 2013 ruo 2017 tuppu ọ laghachite azụ na Nigeria dika onye isi na anọchịte anya ndi Avanti Communications na Nigeria. .
Ndụ ya
Egerton-Idehen alụọla di ma mụta ụmụ abụọ, Otu nwoke na otu nwaanyị.
Nsinweta
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ