cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Onye ana-akpọ Joanie Greggains
Akomndu ọrụ ya
Greggains bụbu onye nkuzi ụlọ akwụkwọ na agụmakwụkwọ mmega ahụ. Ihe ngosi telivishọn mbụ ya bụ n'oge mmeghari ahụ na "ndị mmadụ na Ann Fraser, na Ross Gowan na ekwu", ihe ngosi okwu nke obodo mepụtara na KPIX-TV na San Francisco, na ngwụcha afọ 1970. Ọ gara n'ihu na-apụta na ihe ngosi ahụ ruo mgbe okwu ụtụtụ mere ihe ngosi telivishọn mbụ ya na 1978. Ihe ngosi ahụ gara na mgbasa ozi TV ruo 1995, gaa na cable n'afọ sochirinụ, ebe ọ nọgidere ruo n'afọ 2000.
Josef Slavík
Ọrụ
Grand potpourri(1825)
Onye ana-akpọ Joanie Greggains
Akomndu ọrụ ya
Ihe ngosi ahụ gosipụtara Greggains na ụmụ akwụkwọ mmeghari ahụ ya ma ọ bụ na studio ma ọ bụ n'èzí (dabere na ọnọdụ ihu igwe), na Greggains duziri mmega ahụ ma na-achị ọchị na ndị ọrụ "miked" na-abụghị igwefoto mgbe ha na-arụ ọrụ. Ihe ịga nke ọma nke ihe ngosi ahụ dọtara uche nke ụlọ ọrụ nchịkwa ahụike Elaine Powers, nke na-achọ ịgbasawanye iru ya ma mee ka onyinyo ya sie ike. N'oge ahụ, onye na-eme ihe nkiri Suzanne Somers nọ n'elu ewu ewu ya ma bụrụ onye a ma ama maka onyinyo ya na-ahụ maka ahụike. N'ihi ọdịdị yiri nke Greggains na Somers, na ụdị mmega ahụ ya na-adọrọ mmasị, ụlọ ọrụ ahụ were Greggains n'ọrụ dị ka onye nduzi mmemme ahụike ya. Ọrụ Greggains bụ ịzụlite usoro mmega ahụ ma gaa mba ahụ iji kwalite ụlọ mmega ahụ Elaine Powers mgbe ọ na-adịghị arụ ọrụ na "akụkọ ụtụtụ" ma ọ bụ usoro ọzọ nke mmega ahụ na vidiyo.
Josef Slavík
Ọrụ
Rondino for violin and piano (1826)
Onye ana-akpọ Joanie Greggains
Akomndu ọrụ ya
Ọ mepụtara, mee ihe nkiri ma mee ihe nkiri na vidiyo mmega ahụ iri na ise, na-enweta ihe nrite ọla edo abụọ, ihe nrite vidio ọla edo itoolu, na ihe nrite vidiyo platinum isii. E rere ihe karịrị nde iri nke vidiyo mmega ahụ ya.
Josef Slavík
Ọrụ
Violin concerto in A Minor (1827)
Onye ana-akpọ Joanie Greggains
Akomndu ọrụ ya
Greggains bụ onye ndụmọdụ pụrụ iche na Kansụl Gọvanọ kalifonia na ahụ maka ahụike na Ihe egwuregwu s. Ọ bụ onye guzobere ebe mgbasi ike nke gosipụtara mmemme Fat Flush ma kụzie mmega ahụ na ụlọ ọrụ mmega ahụ ya na Mill Valley, kalifonia
Josef Slavík
Ọrụ
piano polonese in D major (1828)
Onye ana-akpọ Joanie Greggains
Akomndu ọrụ ya
Greggains biri na mgbago kalifonia. Ọ nwụrụ na Mee 28, 2022.
Mgbakọ Minamata na Mercury
Mgbakọ Minamata na Mercury bụ nkwekọrịta mba ụwa nke e mere iji chebe ahụike mmadụ na gburugburu ebe obibi site na mpụta anthropogenic na mwepụta nke mercury na mercury. Mgbakọ ahụ bụ n'ihi afọ atọ nke nzukọ na mkparịta ụka, mgbe nke ahụ gasịrị, ndị nnọchiteanya na-anọchite anya mba 140 dị nso na 19 January 2013 na Geneva kwadoro ederede nke mgbakọ ahụ ma nakweere ma bịanye aka n'afọ ahụ na 10 October 2013 na ogbako diplomatic. emere na Kumamoto, Japan. A kpọrọ mgbakọ ahụ aha obodo Japan bụ́ Minamata. Aha a bụ ihe atụ dị mkpa ka obodo ahụ gara n'ihu n'ihe omume na-emebi emebi nke nsị mercury. A na-atụ anya na n'ime iri afọ ole na ole sochirinụ, nkwekọrịta mba ụwa a ga-eme ka mbelata mmetọ mercury si n'ọrụ ezubere iche maka ntọhapụ nke mercury na gburugburu ebe dị nso.
Mgbakọ Minamata na-enye njikwa n'ọtụtụ ngwaahịa nwere mercury, nrụpụta, mbubata na mbupụ nke a ga-amachibido ya kpamkpam site na 2020, belụsọ ebe mba rịọrọ ka ahapụ ya maka afọ ise mbụ. Ngwaahịa ndị a gụnyere ụfọdụ ụdị batrị, kọmpat fluorescent oriọna, relays, ncha na ihe ịchọ mma, temometa, na ngwaọrụ mgbali ọbara. A na-ahazikwa njuputa eze na-eji amalgam mercury n'okpuru mgbakọ ahụ, a ga-ewepụkwa ojiji ha site n'ọtụtụ usoro.
Ihe ndị mere na mercury
Mercury bụ ihe na-eme n'okike. Enwere ike ịhapụ ya na gburugburu ebe obibi site na isi mmalite - dị ka ihu igwe nke nkume ndị nwere mercury, ọkụ ọhịa, mgbawa ugwu ma ọ bụ ihe omume geothermal - kamakwa site na ọrụ mmadụ. A na-ebupụta ihe dị ka tọn 5500-8900 nke mercury ugbu a ma na-ebughachi kwa afọ na ikuku, yana ọtụtụ n'ime mercury eweghachiri eweghachi na-ewere na ọ metụtara ọrụ mmadụ, dị ka ewepụtara ya kpọmkwem.
N'ihi ihe pụrụ iche ya, mercury ejirila ngwaahịa na usoro dị iche iche mee ihe ruo ọtụtụ narị afọ. Ugbu a, a na-ejikarị ya na usoro mmepụta ihe nke na-emepụta chloride (PVC), na polyurethane elastomers. A na-eji ya amịpụta ọla edo na ọla n'ọrụ nka na obere obere ọla edo. Ọ dị n'ime ngwaahịa dịka ụfọdụ mgba ọkụ eletrik (gụnyere thermostats), relays, ngwa nha na njikwa, ọkụ ọkụ fluorescent na-arụ ọrụ nke ọma, ụdị batrị ụfọdụ na amalgam eze. A na-ejikwa ya na ụlọ nyocha, ihe ịchọ mma, ọgwụ ọgwụ, gụnyere na ọgwụ mgbochi dịka ihe nchekwa, agba, na ọla. A na-ahapụkwa Mercury n'amaghị ama site na ụfọdụ usoro mmepụta ihe, dị ka ike ọkụ na-ekpo ọkụ na ọkụ ọkụ, mmepụta ciment, Ngwuputa ihe na ọrụ ndị ọzọ dị ka mmepụta ọla na-adịghị ferrous, yana site na ọkụ nke ọtụtụ ụdị ihe mkpofu.
Otu ebe kachasi enweta ikuku mercury nke mmadụ mere bụ ngalaba nka na obere ngwupụta ọla edo, bụ nke na-ahụ maka mwepụta ihe ruru tọn 1,000 nke mercury na ikuku kwa afọ.
Akụkọ banyere mkparịta ụka ahụ
Ọ dịla anya a mara ogige Mercury na mercury na-egbu egbu na ahụike mmadụ na gburugburu ebe obibi. Nnukwu ọgbaghara ahụike ọha na eze n'ihi nsị mercury, dị ka ọrịa Minamata na ọrịa Niigata Minamata, dọọrọ uche gaa na okwu ahụ. Na 1972, ndị nnọchiteanya na Stockholm Conference on Human Environment hụrụ Japan obere ụlọ akwụkwọ sekọndrị bụ Shinobu Sakamoto, nwere nkwarụ n'ihi nsị methylmercury na utero. E hiwere otu United Nations Environment Programme (UN Environment, nke mbụ UNEP) obere oge ka nke ahụ gasịrị. Gburugburu UN na-agbasi mbọ ike n'iweta sayensị nke nsị mercury na mmejuputa iwu. Na 2001, onye isi oche nke UN Environment kpọrọ oku site n'aka ndị ọchịchị ya ka ọ mee nyocha zuru ụwa ọnụ nke mercury na ogige ya, gụnyere kemịkalụ na mmetụta ahụike, isi mmalite, njem ogologo oge, yana mgbochi na njikwa teknụzụ metụtara mercury. .
Na 2003, kansụl ọchịchị tụlere ntule a wee chọpụta na enwere ihe akaebe zuru oke nke mmetụta ọjọọ zuru ụwa ọnụ sitere na mercury na ogige ya iji nye nkwado mba ọzọ iji belata ihe egwu dị na ahụike mmadụ na gburugburu ebe obibi site na ntọhapụ ha na gburugburu ebe obibi. A gbara ndị gọọmentị ume ka ha nweta ebumnuche maka mbelata ikuku mercury na mwepụta yana UN Environment butere enyemaka nka na ọrụ iwulite ikike iji mezuo ebumnuche ndị a.
E hibere mmemme mercury iji gboo mkparị nke Mercury wetara wee wusiekwa ya ike site n'aka gọọmentị n'afọ 2005 na 2007 site na UNEP Global Mercury Partnership. N'afọ 2007, kansụl ọchịchị ahụ kwubiri na a ga-enyocha ma nyochaa nhọrọ nke usoro afọ ofufo emelitere na akwụkwọ iwu mba ụwa dị ugbu a iji nwee ọganihu n'ịgbasa okwu mercury. N'ọnwa Febrụwarị afọ 2009, otu kansụl na-achị UNEP kpebiri imepụta ngwa eji ejikọta iwu na Mercury zuru ụwa ọnụ.
E hiwere kọmitii mkparita ụka n'etiti gọọmentị ngwa ngwa (INC), nke mba dị iche iche si kpaa nkata ma mepụta ederede nke mgbakọ ahụ. Ndị ọzọ metụtara, gụnyere gọọmentị etiti na ndị otu na-abụghị nke gọọmentị sonyekwara na usoro a wee nye aka site na ịkekọrịta echiche, ahụmịhe na nka nka. Kọmiti mkparita uka nke gọọmentị etiti bụ Fernando Lugris nke Uruguay bụ onye isi oche yana ngalaba Chemicals na Health nke ngalaba UN Environment's Economy Division kwadoro. Ndị INC nwere nnọkọ ise iji kparịta ma kparịta nkwekọrịta zuru ụwa ọnụ na Mercury:
African Journal of Traditional, Complementary and Alternative Medicines
The African Journal of Traditional, Complementary and Alternative Medicines bụ akwụkwọ ahụike na-emeghe ohere nke ndị ọgbọ na-enyocha na-ekpuchi nyocha banyere osisi ọgwụ, ọgwụ ọdịnala, ọgwụ ọzọ, na nri na teknụzụ ọrụ ugbo. A na-etinye ya na ndepụta Jeffrey Beall nke "akwụkwọ akụkọ nwere ike, nke nwere ike, ma ọ bụ nke nwere ike ịbụ na ọ bụ akwụkwọ akụkọ na-emeghe".
Mgbakọ Minamata na Mercury
Akụkọ banyere mkparịta ụka ahụ
Na 19 Jenụwarị 2013, mgbe e nwesịrị mkparịta ụka ruo n'ime abalị, mkparita ụka ahụ mechiri na ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ gọọmentị 140 kwetara na ederede mgbakọ. A nabatara mgbakọ ahụ wee meghee maka mbinye aka otu afọ na 10 October 2013, na ogbako nke plenipotentiaries (ogbako diplomatic) na Kumamoto, Japan, tupu nzukọ nkwadebe sitere na 7-8 October 2013. European Union na mba 86 bịanyere aka na ya. mgbakọ n'ụbọchị mbụ e meghere maka mbinye aka. Mba 5 ọzọ bịanyere aka na mgbakọ ahụ n'ụbọchị ikpeazụ nke ogbako diplomatic, 11 October 2013. N'ozuzu, mgbakọ ahụ nwere ndị mbinye aka 128.
African Journal of Traditional, Complementary and Alternative Medicines
Nchịkọta na ndepụta
A na-ewepụ akwụkwọ akụkọ ahụ ma tinye ya na:
Dị ka Journal Citation Reports si kwuo, akwụkwọ akụkọ ahụ nwere mmetụta 2015 nke 0.506.
Mgbakọ Minamata na Mercury
Akụkọ banyere mkparịta ụka ahụ
Fernando Lugris, onye nnọchi anya oche Uruguayan, kwusara, sị, "Taa n'isi ụtụtụ nke 19 Jenụwarị 2013, anyị emechiela isiakwụkwọ na njem nke were afọ anọ nke ugboro ugboro mana mkparịta ụka na-aga nke ọma wee meghee isiakwụkwọ ọhụrụ maka ọdịnihu ga-adigide. Emere nke a n'aha ndị na-adịghị ike n'ebe niile ma na-anọchite anya ohere maka narị afọ ahụike na nke ga-adịgide adịgide maka ndị mmadụ niile."
N'ịga n'ihu na nnabata nke mgbakọ ahụ, kọmitii mkparita uka nke gọọmentị etiti nyere iwu ka ha zute n'oge oge nke bu ụzọ meghee nzukọ mbụ nke Nzukọ Ndị otu na mgbakọ ahụ iji mee ka ọ banye ngwa ngwa n'ike na mmejuputa dị irè mgbe ịbanye n'ike. . Emere nnọkọ abụọ nke INC:
Nkwekọrịta a chọrọ iji tinye n'ọrụ ntinye nke ngwa iri ise nke nkwenye, nnabata, nkwenye ma ọ bụ ntinye nke steeti ma ọ bụ òtù ndị na-ejikọta akụ na ụba mpaghara. Emere mmemme nnabata iri ise a na Mee 18, 2017, ya mere mgbakọ ahụ malitere na 16 Ọgọst 2017.
Nzukọ mbụ nke ogbako nke ndị otu na Minamata Convention on Mercury (COP1) mere site na 24 ruo 29 September 2017 na International Conference Center na Geneva.
Nzukọ nke abụọ nke Nzukọ nke Ndị otu (COP2) mere site na 19 ruo 23 November 2018 na International Conference Center na Geneva, Switzerland.
Nzukọ nke atọ nke Nzukọ Ndị otu (COP3) mere site na 25 ruo 29 November 2019 na International Conference Center na Geneva, Switzerland. Na nzụkọ nke atọ ya, Mgbakọ nke ndị otu ahụ kwenyere n'ọtụtụ ihe omume iji mejuputa Mgbakọ Minamata nke ọma.
Mgbe mgbakọ ahụ malitesịrị ike, Nzukọ nke Pati na-ewere ọnọdụ kwa afọ maka afọ atọ mbụ. Site ugbu a gaa n'ihu, a ga-akpọkọta ọgbakọ ndị otu (COPs) n'ime afọ abụọ ọ bụla.
Nzukọ nke anọ nke ọgbakọ ndị otu ( https://www.mercuryconvention.org/en/meetings/cop4 ) (COP4) ga-ewere ọnọdụ na Nusa Dua, Bali, Indonesia site na 21 ruo 25 Maachị 2022.
Ndepụta nke ndị bịanyere aka na ndị otu
Dịka nke Disemba 2022, enwere ndị bịanyere aka na nkwekọrịta 128 na otu 139.
Ndokwa
Mgbakọ ahụ nwere isiokwu 35, mgbakwunye 5 na okwu mmalite.
Okwu mmalite nke mgbakọ ahụ na-ekwu na ndị otu ahụ achọpụtala na mercury bụ, "kemịkalụ nke nchegbu zuru ụwa ọnụ n'ihi njem ikuku dị ogologo oge, nnọgidesi ike ya na gburugburu ebe obibi ozugbo a kpọbatara mmadụ, ikike ya ịmepụta ihe na gburugburu ebe obibi na mmetụta ọjọọ ya. na ahụike mmadụ na gburugburu ebe obibi."
Ikpuzu Ara
Akụkụ nke dị iche iche nke na ahụ maka mmegbu ana emegbu ụmụ nwanyị nakwa ogbugbu, ịgba ihe alum nwanyi ọkụ ,igbu mmadụ,Afọime nwanyi
Nsogbu nke ikwasi nwanyị iko na ike
Ịkpụ ara, bu nke amakwaara dịka ịkutu ara, bụ ịkụ aka na ịhịa aka n'obi nwa agbọghọ na-eto eto, na-eji ihe siri ike ma ọ bụ na-ekpo ọkụ, iji gbalịa ime ka ha kwụsị itolite maobụ pụọ. Omume a na-emekarị site n'aka nwanyị dị nso na onye ahụ, nke nne, nne nne, nwanne nne, ma ọ bụ nwanyị na-elekọta ya na-eme nke ga-ekwu na ọ na-anwa ichebe nwa agbọghọ ahụ pụọ na nsogbu mmekọahụ na ndina n'ike, iji gbochie ime ime ime n'oge nke ga-emebi aha ezinụlọ, na-egbochi mgbasa nke ọrịa a na-ebute site na mmekọahụ dịka ọrịa obirina aja ọcha, ma ọ bụrụ na-enye nwa agbọghọ ohere ịga akwụkwọ kama ịmanye ya ịlụ di na nwata.
A na-emekarị ya n'akụkụ ụfọdụ nke Cameroon, ebe ụmụ nwoke na ụmụ nwoke nwere ike iche na ụmụ agbọghọ ndị ara ha malitere itolite dị njikere maka mmekọahụ. Ihe akaebe na-egosi na ọ gbasara mpaghara Cameroon niile di
dịka ọmụmaatụ na ni, tain, ebe iwu na-akọwa ya dị ka mmetọ ụmụaka. Ihe eji eme ihe n'ọtụtụ ebe maka ịkpụ ara bụ ihe eji eme ihe eji eme osisi nke a na-ejikarị eme ihe maka ịpị tubers. Ngwá ọrụ ndị ọzọ e ji mee ihe gụnyere akwụkwọ, unere, mkpokoro akị bekee, nkume igwsgaji, spatulas ,hamma ns na-ekpo ọkụ n'elu coal. A na-emekarị omume ịkpụ ákwà n'oge mgbede ma ọ bụ ụtụtụ n'ebe nzuzo dị ka kichin ụlọ iji gbochie ndị ọzọ ịhụ onye ahụ ma ọ bụ mara usoro ahụ, ọkachasị ndị nna ma ọ bụ ndị nwoke ndị ọzọ. Usoro ịhịa aka nwere ike ime n'ebe ọ bụla n'agbata otu izu na ọtụtụ ọnwa, dabere na onye ahụ jụrụ na nguzogide nke ara; n'ọnọdụ ebe ara yiri ka ọ na-apụta mgbe niile, omume ịkpụcha nwere ike ime karịrị otu ugboro n'ụbọchị maka izu ndị a ma ọ bụ ọnwa n'otu oge.
Akụkọ maka ihe gara aga
Ịkpụ ara nwere ike isite n'omume oge ochie nke ịhịa aka. Nchịkọta ara na-ezube inyere aka ọbụna nha ara dị iche iche ma belata ihe mgbu nke ndị nne na-enye nwa ara site na iji ihe na-ekpo ọkụ na-asa ara, lee Ọgwụgwọ maka mastiis
Mgbe ihe mere
E dekọrọ omume ịkpụ ara na Naijiria, Togo, Repuliki nke Guinea, Côte d'Ivoire, Kenya, na Zimbabwe. Tụkwasị na nke a, achọtala ya na mba ndị ọzọ dị n'Afrịka gụnyere Burkina Faso, Central African Republic (CAR), Benin, na Guinea-Conakry. A kọọrọ "ịkwafu" ara na South Afrika. Omume a aghọwo ihe a na-ejikọta ya na Cameroon n'ihi nlebara anya mgbasa ozi na ọkwa ime ihe ike site n'aka ndị otu na-ahụ maka ihe ndị ruuru mmadụ. Ndị agbụrụ 200 niile nke Cameroon na-etinye aka n'ịkpụ ara, na-enweghị njikọ a maara na okpukpe, ọnọdụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya, ma ọ bụ ihe ọ bụla ọzọ. Nnyocha nke ụlọ ọrụ mmepe nke Germany GIZ mere n'afọ 2006 nke ihe karịrị ụmụ agbọghọ na ụmụ nwanyị Cameroon 5,000 nọ n'agbata afọ 10 na 82 mere atụmatụ na ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ otu n'ime mmadụ anọ enwetala ara, nke kwekọrọ na nde ụmụ agbọghọ anọ. Nnyocha ahụ kọwakwara na a na-emekarị ya n'obodo ukwu, ebe ndị nne na-atụ egwu na ụmụ ha nwanyị nwere ike ịbụ ndị mmetọ mmekọahụ. Ihe na-eme bụ pasent 53 na mpaghara ndịda ọwụwa anyanwụ Cameroon nke Littoral. E jiri ya tụnyere Ndị Kraịst na ndị mmụọ nke Cameroon, ịkpụ ara anaghị adịkarị n'ebe ugwu ndị Alakụba, ebe naanị pasent iri nke ụmụ nwanyị na-emetụta. Ụfọdụ na-eche na nke a nwere njikọ na omume nke alụmdi na nwunye n'oge, nke a na-ahụkarị n'ebe ugwu, na-eme ka mmepe mmekọahụ n'oge na-adịghị anya ghara ịdị mkpa ma ọ bụ ọbụna dị mma. Nnyocha na-egosi na 16% nke ụmụ agbọghọ, ọkachasị na mpaghara ndị dị n'ebe ugwu ebe alụmdi na nwunye ụmụaka bụ ihe a na-ahụkarị, na-anwa ime ka ara ha dị larịị na mgbalị igbu oge ntozu oke mmekọahụ na alụmdi na ụba n'oge.
Akwụkwọ akụkọ nke afo 2007 tụrụ aro na ụkpụrụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya na Cameroon na-eme ka ụmụ nwanyị ghara inwe ikike onwe ha, ebe ụmụ nwanyị Cameroon anaghị emekọrịta ihe omume mmekọahụ dị nchebe, ebe a na-agba ụmụ nwoke Cameroon ume itinye aka na polygyny na ịkpọrọ ndị iko nwanyị. Enweghị nnwere onwe anụ ahụ a na-enye aka n'ịbawanye ihe na-eme n'ime ara, nrụgide mmekọahụ, na ime ka omume alụmdi na nwunye dị mma. N'ajụjụ ọnụ, otu onye na-ahụ maka ihe ndị ruuru mmadụ kwuru na ndị nne na nna na-eguzogide alụmdi na nwunye ndị na-erubeghị afọ "na-ekwukarị na ara nwa agbọghọ ahụ etobeghị nke pụtara na ọ dịbeghị njikere maka mmekọahụ. Maka ndị nne na nna na-alụ di na nwunye ụmụaka, site n'ịkpụ ara nke onye ga-alụ nwanyị ọhụrụ, ha nwere ike ịga n'ihu na-anata ngwongwo na ọrụ site n'aka ndị ọgọ ha.
Akụkọ 2008 tụrụ aro na ịrị elu nke ihe na-eme n'ime ara bụ n'ihi mmalite nke oge uto, nke sitere na mmelite nri na Cameroon n'ime afọ iri ise gara aga. Ọkara nke ụmụ agbọghọ Cameroon na-etolite n'okpuru afọ itoolu nwere ara ha, na 38% nke ndị na-eto eto tupu afọ iri na otu. Tụkwasị na nke a, kemgbe 1976, pasentị ụmụ nwanyị lụrụ di mgbe ha dị afọ iri na itoolu belatara site na ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ 50% ruo 20%, na-eduga na ọdịiche dị ogologo n'etiti nwata na alụmdi na nwunye. Afọ ole a ga-alụ di na nwunye nwere ike ịbụ n'ihi mgbanwe nke ụkpụrụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya nke na-enye ụmụ agbọghọ na ụmụ nwanyị ohere ịga ụlọakwụkwọ site na mahadum na inwe ọrụ na ngalaba iwu kwadoro; n'oge gara aga, ụmụ agbọghọ batara n'alụ di na nwata, lụọ nwoke meworo okenye n'enweghị nkwenye. [ntinye aka dị mkpa] Ụmụ nwanyị na-egbu oge ịlụ di na nwunye n'ịchọ agụmakwụkwọ na ọrụ nwere ike ịnwe onwe ha n'oge ndụ, ebe ụmụ agbọghọ na-adịkarị mkpa ịhapụ ọrụ iwu kwadoro ịhapụ ọrụ.
Otu n'ime naanị akụkọ zuru oke banyere ịkpụ ara sitere na 2011, mgbe otu NGO Cameroon nke GIZ kwadoro kpọrọ ya "omume ọdịnala na-emerụ ahụ nke a kwụsịrị ịgbachi nkịtị ogologo oge".
A na-atụ egwu na omume ahụ agbasaala na ndị Cameroon, dịka ọmụmaatụ na Britain. Otu ọrụ ebere ana akpọ Came bu ndi na ahụ maka ntolite nke umunwanyi, na-arụkọ ọru na mba London bu ndi arụ ọrụ ebere dika ngalaba nke ndi uwe ojii na ngalaba ọrụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya iji mee ka a mara banyere ịkpụ ara.
Nsogbu ahụike
Ịgba ara na-egbu mgbu nke ukwuu ma nwee ike imebi anụ ahụ. , enweghi nyocha ahụike na mmetụta ya. Otú ọ dị, ndị ọkachamara n'ihe gbasara ahụike na-adọ aka ná ntị na ọ nwere ike inye aka na ọrịa kansa ara, oria ana akpọ cist na ịda mbà n'obi, ma eleghị anya na-egbochi inye ara mgbe e mesịrị. Na mgbakwunye na nke a, ịkpụ ara na-etinye ụmụ agbọghọ n'ihe ize ndụ nke abscesses, cysts, ọrịa, na mmebi anụ ahụ na-adịgide adịgide, na-akpata pimples nke ara, enweghị nkwụsi ike na ogo ara, na ọrịa mmiri ara site na akara. N'ọnọdụ ndị siri ike nke mmebi, e nwere ikpe iri nke ọrịa kansa ara a chọpụtara ugbu a site n'aka ụmụ nwanyị ndị a chọpụtara na ha bụ ndị a na-eme ka ha nwee nsogbu ara. Mmetụta ndị ọzọ nwere ike ime site na GIZ gụnyere ara na-adịghị mma na mkpochapụ nke otu ma ọ bụ ara abụọ. Omume a dịgasị iche iche n'ụzọ dị egwu, site na iji akwụkwọ na-ekpo ọkụ na-agbanye ma na-asa ara, na iji nkume na-ere ọkụ iji kpochapụ gland na-eto eto. N'ihi ọdịiche a, nsonaazụ ahụike dịgasị iche site na nke dị mma ruo na nke siri ike. Ngalaba na ahu maka ihe gbasara ụmụaka (CRIN) na-akọ na igbu oge nke mmepe mmiri ara mgbe amuchara, na-etinye ndụ ụmụ ọhụrụ n'ihe ize ndụ.
Ịgba ara nwere ike ime ka ụmụ nwanyị tụọ egwu mmekọahụ. Ụmụ nwoke ekwuola na ọpụpụ ara na-eme ka ahụmịhe mmekọahụ ụmụ nwanyị ghara ịdị, ọ bụ ezie na ụmụ nwanyị akwadoghị nke a.
Na mgbakwunye na ịbụ ihe dị ize ndụ, a na-akatọ ịkpụ ara dị ka ihe na-adịghị arụ ọrụ maka ịkwụsị mmekọahụ na ime ime ime. GIZ (nke a na-akpọ "GTZ") na Netwooku nke ndi okenye (RENATA), otu Cameroon na-abụghị nke gọọmentị nke na-akwado ndị nne na-eto eto, na-eme mkpọsa megide ịkpụ ara, ma na-akwado ya site na Ministry for the Promotion of Women and the Family. Ụfọdụ akwadowo iwu megide omume ahụ; Otú ọ dị, ọ dịghị iwu dị otú ahụ e mere. Ụfọdụ na-ewere omume ahụ dị ka ihe na-apụta na ikike mmadụ, nke a ghọtara dị ka omume nke ime ihe ike dabere na okike dịka ịkpụ ara na-emetụta ụmụ nwanyị na ụmụ agbọghọ n'agbanyeghị agbụrụ, ọkwa, okpukpe, ọnọdụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya, ma ọ bụ afọ. [ntinye aka dị mkpa] N'ihe gbasara mmegide na-adịbeghị anya, na 2000, United Nations (UN) gosipụtara ịkpụ ara dị ka otu n'ime ụdị ise na-agbakọta na mpụ ndị a na-eleghara anya megide ụmụ nwanyị.
Dị ka otu onye ọka iwu Cameroon si kwuo, ọ bụrụ na dọkịta ahụike achọpụtala na e mebiri ara, enwere ike ịta onye na-eme ya ahụhụ ruo afọ atọ n'ụlọ mkpọrọ, ọ bụrụhaala na a kọọrọ ya n'ime ọnwa ole na ole. Otú ọ dị, ọ bụghị ihe doro anya ma ọ bụrụ na iwu dị otú ahụ dị n'ihi na enweghị ihe ndekọ nke mmanye iwu.
Nnyocha GIZ chọpụtara na n'afọ 2006, pasent 39 nke ụmụ nwanyị Cameroon megidere ịkpụ ara, na pasent 41 gosipụtara nkwado na pasent 26 enweghị mmasị. Reuters kọrọ na 2014 na mkpọsa mba niile megide omume ahụ enyerela aka belata ọnụ ọgụgụ nke ịkpụ ara site na pasent 50 na mba ahụ.
Selenium
thumb|Selenium Selenium bụ kemịkal nwere akara Se na nọmba atọm iri atọ na anọ. Ọ bụ ihe na-abụghị ọla (nke a na-adịghị ele anya dị ka metalloid) nke nwere njirimara ndị dị n'etiti ihe ndị dị n"elu na n'okpuru na tebụl oge, sulfur na tellurium, ma nwee ihe yiri arsenic. Ọ na-esikarị eme n'ọnọdụ elemental ya ma ọ bụ dị ka ihe dị ọcha na mkpo ụwa. Selenium sitere na Grik selńnē (σελήνη 'Ọnwa') bụ nke Jöns Jacob Berzelius chọpụtara n'afọ 1817, onye kwuru na ihe ọhụrụ ahụ yiri tellurium a chọtara na mbụ (nke aha ya bụ Ụwa).
A na-achọta Selenium na ọla sulfide ore, ebe ọ na-anọchi akụkụ sọlfọ. Azụmahịa, a na-emepụta selenium dị ka ihe na-esi na nchacha nke ọla ndị a, na-abụkarị n'oge mmepụta. A maara mineral ndị dị ọcha selenide ma ọ bụ ogige selenate ma ọ dị ụkọ. Ndị isi azụmahịa maka selenium taa bụ iko na pigmenti. Selenium bụ semiconductor na-eji na photocell. Ngwa dị na ngwa eletrọnịkị, mgbe ọ dị mkpa, ejirila ngwaọrụ semiconductor silicon dochie anya. A ka na-eji Selenium n'ụdị ole na ole nke ihe nchekwa ọkụ ọkụ DC yana otu ụdị ntụpọ fluorescent quantum.
Ọ bụ ezie na ọnụọgụ nke selenium dị mkpa maka ọrụ cellular n'ọtụtụ anụmanụ, gụnyere ụmụ mmadụ, ma elemental selenium na (karịsịa) nnu selenium na-egbu egbu na ọbụna obere doses, na-akpata selenosis. A na-edepụta Selenium dị ka ihe dị n'ọtụtụ multivitamins na ihe mgbakwunye nri ndị ọzọ, yana n'usoro nwa ọhụrụ, ọ bụkwa akụkụ nke enzymes antioxidant glutathione peroxidase na thioredoxin reductase (nke na-ebelata ụfọdụ mkpụrụ ndụ oxidized n'ime ụmụ anụmanụ na osisi ụfọdụ) yana na deiodinase enzymes di atọ. Ihe Selenium chọrọ na osisi dị iche iche site na ụdị, na ụfọdụ osisi chọrọ nnukwu ego na ndị ọzọ na-achọghị nke ọ bụla.
Ihe onwunwe
áká_èkpè|thumb|Ọdịdị nke selenium hexagonal (acha ntụ ntụ) Selenium na-emepụta ọtụtụ allotropes nke na-agbanwe na mgbanwe okpomọkụ, dabere na ọnụego mgbanwe okpompomọkụ. Mgbe a kwadebere ya na mgbanwe kemịkal, selenium na-abụkarị ntụ na-acha ọbara ọbara. Mgbe ọ gbazere ngwa ngwa, ọ na-emepụta ụdị ojii, vitreous, nke a na-erekarị ahịa dị ka beads. Nhazi nke selenium ojii anaghị adịkarị na mgbagwoju anya yana nwere mgbanaka polymeric nwere ihe ruru 1000 atom kwa mgbanaka. Black Se bụ ihe na-agbaji agbaji, siri ike na-atọ ụtọ nke na-agbaze na CS2. Mgbe ọ na-ekpo ọkụ, ọ na-adị nro na 50 ° C wee gbanwee na selenium isi awọ na 180 ° C; A na-ebelata okpomọkụ mgbanwe site na ọnụnọ halogens na amines.
A na-emepụta ụdị α, β, na γ na-acha ọbara ọbara site na ngwọta nke selenium ojii site na ịgbanwe ọnụego evaporation nke solvent (na-abụkarị CS2). Ha niile nwere obere, monoclinic crystal symmetry (ìgwè oghere 14) ma nwee ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ otu mgbanaka cyclooctaselenium (Se8) nwere nhazi geometric dị iche iche, dị ka na sulfur. Atọ asatọ nke mgbanaka abụghị otu (ya bụ, a naghị edepụta ha n'otu n'otu site na ọrụ ọ bụla), na n'eziokwu n'ụdị γ-monoclinic, ọkara mgbanaka dị n'otu nhazi (na onyinyo enyo ya) na ọkara na nke ọzọ. Nkwakọ ngwaahịa dị oke n'ụdị α. Na mgbanaka Se8, anya Se-Se na-adịgasị iche dabere na ebe abụọ atọm dị na mgbanaka ahụ, mana nkezi bụ 233.5 ehihie, na akụkụ Se-Se-Se bụ nkezi 105.7°. Allotropes selenium ndị ọzọ nwere ike ịnwe mgbanaka Se6 ma ọ bụ Se7.
Ụdị selenium kachasị kwụsiri ike na nke siri ike bụ isi awọ ma nwee chiral hexagonal crystal lattice (ohere otu 152 ma ọ bụ 154 dabere na chirality)[7] nwere eriri polymeric helical, ebe anya Se-Se dị 237.3 pm na Se-Se -Se akụkụ bụ 103.1° °. Ogologo dị n'etiti agbụ bụ 343.6 pm. A na-emepụta Gray Se site na okpomọkụ dị nro nke allotropes ndị ọzọ, site na iji nwayọ na-ajụ oyi nke Se a gbazere agbaze, ma ọ bụ site na ịdọrọ ikuku Se n'okpuru ebe agbaze. Ọ bụ ezie na ụdị Se ndị ọzọ bụ insulators, Se na-acha ntụ ntụ bụ semiconductor na-egosi fotoconductivity dị mma. N'adịghị ka allotropes ndị ọzọ, ọ pụghị ịgbasa na CS2. Ọ na-eguzogide oxidation site na ikuku ma ọ bụghị nonoxidizing acid na-awakpo ya. Site na ihe na-ebelata ihe siri ike, ọ na-emepụta polyselenides. Selenium anaghị egosipụta mgbanwe na viscosity nke sulfur na-aga mgbe ọ na-eji nwayọọ nwayọọ na-ekpo ọkụ.
Ngwakọta kemịkal
Selenium compounds na-adịkarị na steeti oxidation -2, +2, +4, na +6. thumb|Ọdịdị nke polymer SeO2: Atọ ndị (pyramidal) Se bụ odo odo. Selenium na-emepụta oxides abụọ: selenium dioxide (SeO2) na selenium trioxide (SeO3). Selenium dioxide sitere na mmeghachi omume nke selenium elemental na oxygen:
Ọ bụ ihe siri ike nke polymeric nke na-etolite mkpụrụ ndụ SeO2 monomeric na oge gas. Ọ na-agbaze n'ime mmiri iji mepụta selenous acid, H2SeO3. A pụkwara ime Selenous acid ozugbo site na oxidizing elemental selenium na nitric acid::
N'adịghị ka sọlfọ, nke na-eme trioxide kwụsiri ike, selenium trioxide anaghị eguzosi ike n'ezi ihe ma na-ereka dioxide n'elu 185 °C:
A na-emepụta Selenium trioxide n'ime ụlọ nyocha site na mmeghachi omume nke potassium selenate anhydrous (K2SeO4) na sulfur trioxide (SO3).
A na-akpọ nnu nke selenous acid selenites. Ndị a gụnyere selenite ọlaọcha (Ag2SeO3) na sodium selenite (Na2SeO3).
Hydrogen sulfide na mmiri selenous acid na-emeghachi omume iji mepụta selenium disulfide:
Edensibia
Òtù:Pages with unreviewed translations
Ndị Afrịka na-akwaga Ịtali
Ndị Afrịka na-akwaga Ịtali gụnyere ụmụ amaala Ịtali na ndị bi na Afrịka. Ndị si Africa kwabata na-ebi na Ịtali n'afọ 2015 ruru ihe dị ka 1,000,000 ndị bi na ya. A mụrụ ndị Afro-Italian (Afroitaliani) ma zụlite ha n'Ịtali, nwa amaala sitere n'Afrịka ma ọ bụ nke agbụrụ Afrịka na ndị Ịtali.
N'afọ 2014, ihe karịrị ndị mbịarambịa 170,000 rutere nke na-anọchite anya ọnụ ọgụgụ kachasị ukwuu nke ndị mmadụ n'otu mba n'akụkọ ihe mere eme nke European Union. Ọnụ ọgụgụ buru ibu n'ime ha na-abịa site na Africa.
Ndị Afrịka na-akwaga mba ọzọ na-eji ụsọ oké osimiri Libya eme njem gafee Oké Osimiri Mediterenian n'ọnụ ọgụgụ buru ibu, na-enwe olileanya ịdakwasị n'ikperé mmiri Ịtali. Ọ bụ ezie na ha hapụrụ Libya, ọtụtụ n'ime ha si Ghana, Senegal, Nigeria na Eritrea. Ụzọ ahụ dị ize ndụ ma na-enwekarị ihe ịga nke ọma; na 2015, mmadụ 2,000 nwụrụ na-agafe Mediterenian na ndị nche ụsọ oké osimiri Libya jidere ọtụtụ ụgbọ mmiri na-ebu ndị si Africa gaa Ịtali. Ka ụzọ a na-enwetakwu nlebara anya kemgbe ọtụtụ afọ, ndị na-ebubata ihe amalitela iji ụzọ ndị ọzọ dịka Ijipt, ụzọ Balkan si Gris, na ụzọ dị ize ndụ site na ugwu dị na Albania.
N'afọ 2016, minista na-ahụ maka ego nke Ịtali gbara mbọ ka European Union kwụọ ụgwọ maka ego mba ya furu efu n'ihi nnukwu mbata. Ka ọ na-erule n'afọ 2016, European Union ewepụtala ijeri euro 1.8 maka mbọ niile ndị gbara ọsọ ndụ Afrịka na Europe.
Ebe Ugwu Africa
Ìgwè kasị ukwuu nke ndị si Africa kwabata bụ ndị Arab / Berber si North Africa, ọnụ ọgụgụ ha dị 641,085 bi na 2016. Site na mba ha si, ọtụtụ n'ime ndị a rutere n'oge na-adịbeghị anya sitere na Morocco (437,485), Tunisia (95,645), Egypt (109,871) na Algeria (71,765). Ịtali nwekwara ọtụtụ ndị si Libya (1,819), ókèala ebe ndị Ịtali si mba ọzọ nọ n'oge ọchịchị.
Ndị Afrịka ndịda Sahara
alt=A group of black African men sitting or squatting on a low bench next to a glass wall in a large city square. In the rear can be seen a street with a tall rectilinear skyscraper|áká_ịkẹngạ|thumb|Ndị Kraịst si Ghana kwabata na Milan E jiri ya tụnyere ndị Maghreb / Berber si North Africa, pasentị nke ndị Afrịka na-achị Sahara (ọtụtụ n'ime ha bụ Ndị Kraịst) dị ka pasentị ndị si Africa kwabata na Ịtali bụ 35.7% (370,068 ndị bi na 2015). Ọtụtụ n'ime ha si Naijiria (98,176), Senegal (77,264) na Ghana (48,637). E nwekwara ọnụ ọgụgụ dị nta site na Eritrea (9,579), site na Ethiopia (8,000) na site na Somalia (7,903).
Supu ose Yam
Yam pepper Soup bụ nri ndị Naijiria nke e ji puna Ji Puna na-acha ọcha mee. Ọ dị mkpa ka ji dị nro.
A na-ahụkarị Ndị n'eri ofe ahụ n'etiti ndịda ọwụwa anyanwụ nke Naịjirịa na ụfọdụ n'ime Ngwanri eji esi ya bụ ehuru, ose ndụ, ụdị anụ dị iche iche, nnu na akwụkwọ na-esi ísì ụtọ.
A na-agbakwunye Ngwanri ndị a mgbe ji dịịrị nro nke mere na ọ malitere ịmepụta porridge.
Nri ndị ọzọ
A na-ebipụta ya na abịrika na osikapa na Ji ofe ose.
Ebemsidee
Òtù:Ofe ndị Afrịka
Geormbeeyi Adali-Mortty
Geormbeeyi Adali-Mortty (amụrụ n'afọ 1916) bụ onye Ghana na-ede uri na odee.
Ndụ
N'afọ 1958, Adali-Mortty sonyeere kọmitii ndụmọdụ nke akwụkwọ akụkọ mba ụwa nke a kpọrọ Black Orpheus.
Ọ bụ onye enyemaka na akwụkwọ afọ 1958 a kpọrọ Voices of Ghana: Literary Contributions to the Ghana Broadcasting System, 1955X57, nke Henry Swanzy dezigharịrị, ma nye aka ma uri na nkọwa ndọrọ ndọrọ ọchịchị na Legon Observer: dịka ọmụmaatụ, e dere "A Spent Scare" (1967) iji meghachi omume nke kwụsịrị ọchịchị Nkrumah.
Bu language
Bu-Ninkada (Ibut, Abu, Jida) bụ asụsụ Plateau nke Naijiria. Asụsụ abụọ ahụ, Bu na Ninkada, dị iche iche n'agbụrụ.
Ihe dị ka mmadụ puku año na-asụ Bu n'obodo nta anọ nke Nakere, Rago,  na Abu. Ọ nwere njikọ chiri anya ma dị iche na Ningkada (Jidda).
Ihe dị ka mmadụ puke abuo na-asụ Ningkada na obere obodo abụọ nke Ningkada (Jidda) na Lago.
Asụsụ Iku
Iku, ma ọ bụ Iku-Gora-Ankwa (Ekhwa), bụ asụsụ ndị Plateau nke Naijiria.
Michel Bohiri
Michel Bohiri bụ onye na-eme ihe nkiri na Ivorian. Ọ bụ otu n'ime ndị isi na-eme ihe nkiri na usoro telivishọn ogologo oge Ma Famille (Ezinụlọ m). A maara ya n'Africa niile maka ọrụ ya na usoro ahụ. Ọ hapụrụ ihe ngosi ahụ n'afọ 2007 iji rụọ ọrụ na 225 Studios.
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
George Pemba
George Milwa Mnyaluza Pemba (1912 na Korsten, Port Elizabeth - 2001) bụ onye na-ese ihe na onye edemede South Africa. E nyere ya Order of Ikhamanga mgbe ọ nwụsịrị.
Akụkọ ndụ
A mụrụ Pemba na 1912 na Hill's Kraal, Korsten, Port Elizabeth. Ọ bụ nwa nke ise nke Rebecca na Titus Pemba. Ọ gara Van der Kemp Mission Primary School ruo 1924 mgbe o nwetara ohere ịgụ akwụkwọ n'efu nke Grey iji gaa Paterson Secondary School. Dị ka nwatakịrị, nna ya gbara ya ume ise ihe na ite ihe, ya mere ọ malitere ise ihe osise n'ụlọ ezinụlọ ya ma mepụta foto site na foto nke ndị were nna ya n'ọrụ. Nna ya nwụrụ n'ihe mberede ọgba tum tum na 1926.
Ọ nwetara ohere ịgụ akwụkwọ n'efu nke Grey, nke nyeere ya aka inweta agụmakwụkwọ praịmarị, na 1931 ọ nwetara Diploma onye nkuzi na Lovedale Training College na Eastern Cape. Na Lovedale, Pemba mepụtara ihe osise maka akwụkwọ ndị Lovedale Press bipụtara ma bụrụ onye Reverend R. H. W. Shepherd, onye isi ikpeazụ a họpụtara na Lovedale, duziri. Ọ gara n'ihu na-arụ ọrụ n'ebe ahụ ruo 1936 ruo mgbe ọ malitere ọrụ nkuzi na Wesleyan Mission School na King William's Town. Ọ hapụrụ nkuzi mgbe afọ asaa gasịrị iji nweta ọrụ a na-akwụ ụgwọ ka mma dị ka onye ozi nke Native Commissioner's Court, wee bụrụ onye na-anakọta ego maka ndị nchịkwa obodo.
N'afọ sochirinụ, ọ gụrụ akwụkwọ n'okpuru Prọfesọ Austin Winter Moore ruo ọnwa ise na Mahadum Rhodes, nke mere ka o kwe omume site na onyinye e nyere site na Bantu Welfare Trust. E nyere Pemba onyinye nke abụọ n'afọ 1941. N'oge a, ọ nọrọ izu abụọ na ụlọ ọrụ Maurice van Essche na Cape Town na-aga klas nka. Ọ bụ na ụlọ ọrụ Maurice van Essche bụ ebe ọ zutere Gerard Sekoto na John Mohl. Sekoto gbara ya ume ka ọ rụọ ọrụ dị ka onye na-ese ihe oge niile ma gbanwee ihe ọ na-ese site na mmiri gaa na mmanụ. Ọ gara Johannesburg, Durban, KwaZulu-Natal, Umtata na Basutoland na-ese foto nke ụmụ amaala ọ zutere na mpaghara dị iche iche.
Site na 1952 ruo 1978 ọ gbakwunyere ego ọ na-enweta site na ire ihe oriri na ụlọ ahịa spaza a na-akpọ Gabby's Store. Mgbe nke ahụ gasịrị, Pemba kụziiri ụmụaka nka na SA Institute of Race Relations na 1979 ka enyere ya nzere Master of Arts Degree site na Mahadum Fort Hare. George Pemba nwalere ihe osise wee ghọọ onye a ma ama na-eji mmanụ ese ihe.
E mere ihe ngosi nke ihe osise na-aga nke ọma site na 1940s gaa n'ihu na The Everard Read Gallery na 1991. N'afọ 1992, ihe ngosi nke abụọ mere iji cheta afọ irí asatọ ya, nke a na-emekwa ememe ya na onye na-ese ihe na King George VI Art Gallery na Port Elizabeth.
Ọrụ
E gosipụtara ọrụ mbụ Pemba na Feather Market Hall na Port Elizabeth n'afọ 1928, mgbe ọ dị afọ iri na isii. N'afọ 1934, a gwọrọ Pemba maka appendix gbawara agbawa ma ọ nọrọ n'ụlọ ọgwụ na-ese foto nke ndị nọọsụ na ndị dọkịta. Ihe osise ụlọ ọgwụ ya dọtara uche onye na-ese ihe n'ala Ethel Smythe onye nwere mmasị na Pemba ma nye ya nkuzi. Smythe nwere nnukwu nchịkọta akwụkwọ nke mere ka ọ mara ọrụ Rembrandt Harmenszoon van Rijn, Diego Velázquez na impressionism. N'afọ 1937, Pemba nwetara ihe nrite mbụ na May Esther Bedford Competition ebe onye egwu na onye na-ese ihe Gerard Sekoto nwetara ihe nrite nke abụọ. Ọrụ mbụ ya bịara na 1950, n'ụdị onyinyo nke onye nkuzi na onye na-eme ihe ike, Prọfesọ Davidson Don Tengo Jabavu maka Mahadum Fort Hare.
Pemba mepụtara ihe nkiri na-atọ ọchị maka mbipụta mbụ nke akwụkwọ akụkọ African National Congress nke a kpọrọ Isizwe ma wepụta na June 1959.
Pemba, bụkwa onye edemede, onye dere ma mee ma ọ dịkarịa ala egwuregwu abụọ - Akụkọ Nongqawuse na Onye Amụma Xhosa Ntsikana. O mechara mepụta ihe osise iji gosipụta ihe nkiri ahụ. Ọrụ ihe nketa South Africa.
Nkwanye ugwu na ihe nrite
A maara ihe osise Pemba maka ihe ha dere na iji agba eme ihe. A maara ya dị ka onye ọsụ ụzọ nke mmekọrịta mmadụ na ibe ya na South Africa.
Njikọ mpụga
Òtù:Pages with unreviewed translations
Ji Ofe Ose
Yam pepper Soup bụ nri ndị Naijiria nke e ji puna Ji Puna na-acha ọcha mee. Ọ dị mkpa ka ji dị nro.
A na-ahụkarị Ndị n'eri ofe ahụ n'etiti ndịda ọwụwa anyanwụ nke Naịjirịa na ụfọdụ n'ime Ngwanri eji esi ya bụ ehuru, ose ndụ, ụdị anụ dị iche iche, nnu na akwụkwọ na-esi ísì ụtọ.
A na-agbakwunye Ngwanri ndị a mgbe ji dịịrị nro nke mere na ọ malitere ịmepụta porridge.
Nri ndị ọzọ
A na-ebipụta ya na abịrika na osikapa na Ji ofe ose.
Ebemsidee
<references group="" responsive="1"> Òtù:Ofe ndị Afrịka
Mgbakọ Rotterdam
Mgbakọ Rotterdam (nke a na-emebu, Nkwekọrịta Rotterdam na Usoro Nkwenye Amụma nke mbụ maka ụfọdụ kemịkalụ dị ize ndụ na ọgwụ pesticide na ahia mba ụwa) bụ nkwekọrịta dị iche iche iji kwalite ibu ọrụ nkekọrịta n'ihe metụtara mbubata kemịkalụ dị ize ndụ. Mgbakọ a na-akwalite mgbanwe nke ozi mepere emepe ma na-akpọku ndị na-ebupụ kemịkalụ dị ize ndụ ka ha jiri akara kwesịrị ekwesị, gụnyere ntụzịaka maka njikwa nchekwa, ma gwa ndị zụrụ ihe mgbochi ma ọ bụ mmachibido iwu ọ bụla amaara. Mba ndị bịanyere aka na ya nwere ike ikpebi ma ha ga-ahapụ ma ọ bụ machibido mbubata kemịkalụ edepụtara na nkwekọrịta ahụ, mba ndị na-ebupụ nwere ike ịhụ na ndị na-emepụta ihe n'ime ikike ha kwadoro.
Nzukọ nke itoolu nke Rotterdam Conference mere site na 29 April ruo 10 May 2019 na Geneva, Switzerland.
Ihe ndị a tụrụ aro maka mgbakwunye na Nkwekọrịta ahụ
Kọmiti Nyochaa Kemịkalụ nke Mgbakọ Rotterdam kpebiri ịkwado na ọgbakọ nke asaa nke nzukọ ndị otu na 2015 ka ọ tụleba ndepụta nke kemịkalụ ndị a na Annex III na mgbakọ ahụ:
Òtù steeti
thumb|Òtù N’ihe dị ka n’October 2018, mgbakọ ahụ nwere nnọkọ 161, nke gụnyere mba 158 ndị òtù UN, Cook Islands, State of Palestine, na European Union. Steeti ndị na-abụghị ndị otu gụnyere United States.
Nkwurịta okwu banyere asbestos chrysotile
Na nzukọ 2011 nke Rotterdam Convention na Geneva, ndị nnọchiteanya Canada tụrụ ọtụtụ ndị anya na ha jụrụ ikwe ka mgbakwunye nke chrysotile asbestos fibers na Mgbakọ Rotterdam. A na-ahazi ikpe ikpe na EU n'oge na-adịghị anya iji nyochaa ọnọdụ Canada wee kpebie na ọ ga-eme omume ntaramahụhụ.
N'ịga n'ihu na mkpesa ya, Canada bụ naanị mba G8 na-emegide ndepụta ahụ. Kyrgyzstan, Kazakhstan na Ukraine jụkwara. Vietnam ewelitela mkpesa, mana ọ tụfuru nzukọ na-esochi maka okwu a. N'ịbụ onye na-ewere ọnọdụ ya, Gọọmenti Canada dị iche na India, bụ nke wepụrụ ihe mgbochi ya ogologo oge na mgbakwunye nke chrysotile na ndepụta ahụ tupu oge ogbako 2011. (India mechara gbanwee ọnọdụ a na 2013.)
Ọtụtụ ndị otu na-abụghị ndị gọọmentị ekwupụtala n'ihu ọha nkatọ maka mkpebi Canada igbochi mgbakwunye a.
Na Septemba 2012, onye minista ụlọ ọrụ Canada Christian Paradis kwupụtara na gọọmentị Canada agaghịzi emegide itinye chrysotile na mgbakọ ahụ.
Asato n'ime obodo chrysotile kasị ukwuu na-emepụta na mbupụ megidere mmegharị dị otú ahụ na Mgbakọ Rotterdam nke ndị otu na 2015: Russia, Kazakhstan, India, Kyrgyzstan, Pakistan, Cuba, na Zimbabwe.
Spice Route Paarl
-33.76351°N, 18.91917°W link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b8/Spice_Route_Paarl.JPG/220px-Spice_Route_Paarl.JPG|thumb|Ịnwale chocolate na Spice Route na Paarl Spice Route Paarl bụ ebe ndị njem nleta na-ewu ewu nke dị n'obodo Paarl, South Africa. Jide n'aka na ị ga-enyocha ndị na-ere ahịa gbasara oge ọrụ ụfọdụ. Ugbo ahụ na-emeghe ụbọchị asaa (7) n'izu mana onye ọ bụla na-ere ahịa na-agbaso oge ọrụ nke ya. Aha Spice Route malitere site na ndị ọkwọ ụgbọ mmiri akụkọ ihe mere eme bụ ndị na-azụ ahịa ihe ndị na-esi ísì ụtọ n'Ebe Ọwụwa Anyanwụ na Europe site na "Spice Route" maka azụmaahịa ihe na-esi na narị afọ nke iri na ise. Estate na-enye ndị nleta ohere ịchọpụta nri, ihe ọṅụṅụ na ngwongwo, nke a na-emepụta n'ụzọ ọdịnala na-akwado ndị obodo ahụ ka ha na-agbasa ụtọ na mmụọ nke South Afriika n'ụwa. A na-emepụta mmanya na-acha ọbara ọbara na nke na-acha ọcha site na ubi mmanya Malmesbury na Darling, nke nwetara nlebara anya mba na nke mba ụwa.
Akụkọ ihe mere eme
Charles Back, onye nwe ala ahụ yana nke Fairview, malitere ọrụ ya na Spice Route na  afọ otu puku, narị itoolu na iri itoolu na asaa (1997). Ọhụụ ya bụ "inye ndị njem nleta obodo na nke mba ụwa nhọrọ nke ndị na-emepụta ihe aka na-ahọrọ nke na-etinye echiche, nkà na mmasị dị ukwuu na ngwaahịa ha dị ka onye na-eme mmanya Spice Route, Charl du Plessis, na-etinye na mmanya ya".
Ebe dị iche iche na ime njem
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/95/Landscape_in_Paarl.JPG/220px-Landscape_in_Paarl.JPG|thumb|Ugwu na ọtụtụ ubi vaịn nke Cape Winelands gbara Paarl gburugburu. Ụzọ Spice dị na Seidelberg Wine Estate. Ọ bụ nkeji iri anọ site na Cape Town na mita 800 site na Fairview Wine and Cheese Estate. Nhazi GPS bụ: S 33° 45X 50.00 na E 18° 55X 10.00.
Ọkamaka Uzo
Akụkụ nke Ụzọ Nri
Ndị nleta nwere ike ịga njem n'ụzọ ọdịnala ahụ, nke na-eduga ha n'ebe iri na otu ndị a iji nyochaa ọdịbendị, nka na uto nke South Africa:
Rachael Kaki Nyamai
Rachael Kaki Nyamai bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Kenya. Ọ bụ onye omeiwu maka mpaghara ndịda Kitui na Kitui County n'okpuru Jubilee Party.
Afọ ndị mbụ na agụmakwụkwọ
A mụrụ Nyamai n'afọ 1976 na Kitui county. Ọ gụrụ akwụkwọ praịmarị na sekọndrị na ụlọ akwụkwọ praịm Kyatune na ụlọ akwụkwọ sekọndndrị Muthale Girls maka agụmakwụkwọ sekọndary ya. Ọ gara n'ihu na agụmakwụkwọ ya na Mahadum Kenyatta ebe ọ nwetara nzere bachelọ na agụmakịa na nzere masta na mmekọrịta mmadụ na ibe ya. N'agbata afọ 2006 na afọ 2009, ọ gara Mahadum Aarhus na Danish School of Education na Denmark iji mụọ Doctor of Philosophy (PhD).
Ọrụ
Ọ bụ onye nkuzi na Mahadum Kenyatta na kọleji South Eastern University nke Kitui. A họpụtara ya na nzuko omeiwu nke iri na otu na 2013 na tiketi pati NARC na na 2017 ọ meriri ntuli aka ọzọ na pati Jubilee.. Ọ bụ onye otu nzuko omeiwu ugbu a maka mpaghara Kitui South (maka afọ 7), yana onye so na Kọmitii Mmekọrịta Mba na Ụlọ Ọrụ Azụmahịa Ụlọ..
Ndụ onwe
Ọ lụrụ Titus Mavui Ngumu na ụmụ. O weputara egwu gospel ya na Justus Myello. Ọ bụkwa Onye Kraịst kwenyesiri ike na onye okenye ụka.
Edensibia
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Freak Nasty
Eriq Timmons, ónyé a maara nke ọma dị ka Freak Nasty, bụ ónyé America na-edekọ hip hop na onye na-emepụta ihe ndekọ si Atlanta. A zụlitere ya na New Orleans. A maara ya nke ọma màkà egwu Top 40 ya "Da' Dip" nke e wepụtara na 1996 nke bụ ihe na-ehi ụra, ma mesịa bụrụ ihe a ma ama n'oge ọkọchị 1997; o mechara ruo n'ọkwa 15 na Hot 100. O mechara wepụta "Do What U Feel" site na abọm Which Way Is Up, mana ọ rughị ihe ịga nke ọma nke abụ gárá aga, na-eme ka ọ bụrụ 87 na chaatị R&B Hot.
Ọrụ egwu
Freak Nasty malitere ọrụ ya dị ka DJ na onye na-emepụta hip hop. Ọ bụ otu n'ime mmadụ abụọ, n'otu ìgwè a na-akpọ PMW. Mgbè ahụ ọ chọtara ihe ịga nke ọma na Atlanta, Georgia na abọm mbụ ya Freak Nasty, na-ere fọrọ nke nta ka ọ bụrụ 300,000. [citation needed] Abọm ya na-esote Controversee.''.. Nke ahụ bụ Ndụ... Nke ahụ bụkwa otú o si'', bụ ihe kachasị ewu ewu ma ree karịrị nde ise, [ihe odide dị mkpa] karịsịa n'ihi egwu égwu ya "Da' Dip", nké ruru n'ọkwa 15 na <i id="mwPA">Billboard</i> Hot 100. N'afọ 2007, egwú "Do It Just Like a Rockstar" rutere n'ọkwa nke 45 na Billboard Hot 100.
Cara language
Cara (Chara, Fachara), nke a na-akpọkwa Teriya n'ihi obodo a na-asụ ya, bụ ntakiriasụsụ Plateau nke etiti Naịjirịa. Ihe dị ka mmadụ 3,000 na-asụ Cara n'obodo Teriya, Bassa, Plateau State, Nigeria.
Ethnologue na-etinye Cara na Central Plateau. Ọrụ Beromic na-esote Blench (afo 2008).
Jane Wanjuki Njiru
Jane Wanjuki Njiru bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Kenya. Ọ bụ onye nnọchi anya ụmụ nwanyị nke Embu County na onye otu ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-achị, otu Jubilee nke Kenya. Ọ gbara mpi ma merie ọkwa onye nnọchi anya nwanyị Embu na ntuli aka ọra nke afọ 2017.
Ọrụ ya
A họpụtara Njiru dị ka onye nnọchi anya ụmụ nwanyị nke Embu County na 2017. Ọ rụrụ ọrụ dị ka Chief Executive Officer na New day Motors Limited na 2006 ruo 2017 na 1979 ruo 2006 ọ bụ Sales and Marketing Associate na Telecom Kenya.
Edensibia
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Asụsụ Ilue
Ilue bụ asụsụ ndị Lower Cross River nke Naịjirịa. Aha ọzọ maka Ilue bụ Idua.
Olufemi Obafemi
Agụmakwụkwọ na ọrụ
A mụrụ Olu Obafemi (dị ka a na-akpọkarị ya) na Akutupa-Kiri, Kabba/Bunu Local Government Area nke Kogi State, Nigeria. Ọ gụrụ akwụkwọ elementrị na Kabba tupu ọ kwaga ụlọ Akwụkwọ Gọọmenti Sekondiri, Dekina na mgbe e mesịrị Titcombe College, Egbe maka agụmakwụkwọ sekọndrị ya.
N'afọ 1975, ọ nwetara nzere Bachelor of Arts na Bekee na Mahadum Ahmadu Bello, Zaria ma mesịa gaa England, ebe ọ nwetara nzere MA na Bekee (1975) na Mahadum Sheffield, na PhD (1981) kwa na Bekee Na Mahadum Leeds. Egwuregwu mbụ ya Pestle on the Mortar, nke e dere mgbe ọ ka bụ nwata akwụkwọ, ka emepụtara na 1974 ma gbasaa ya site na njikọ aka ụlọ mgbasa ozi Kaduna. O bipụtara ọtụtụ egwuregwu ndị ọzọ dị ka Nights of a Mystical Beasts (1986), The New Dawn (1986), Suicide Syndrome (1993), Naira Has No Gender (1993), The Love Twirls of Adiitu-Olodumare (2016), na Iyunade (2016).
Ọ bụ onye ndụmọdụ nchịkọta akụkọ na onye edemede n'ọtụtụ akwụkwọ nta akụkọ mba Naịjirịa.
Ọkwa ndị o jiri
Olufemi Obafemi bụ onye isi oche nke Association of Nigerian Authors (ANA) Kwara State, na 2004, ọ ghọrọ onye isi oche mba nke òtù ahụ. Ọ bụkwa onye nduzi nyocha na National Institute of Policy and Strategic Studies (NIPSS), onye bụbu onye isi oche nke òtù nke Nigerian Authors na onye isi oche nke ndị nduzi nke National Commission for Museums and Monuments. Ugbua Ọ bụ Onye isi oche mba nke Nigerian Reproduction Rights Society of Nigeria (REPRONIG) [June 2019].
Edensibịa
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ Òtù:Onye édémédé akwukwọ si-na Naigeria
Africa Nyocha
Africa Check bụ òtù na-enweghị uru nke na-enyocha eziokwu nke e guzobere na 2012 iji kwalite izi ezi na arụmụka ọha na eze na mgbasa ozi na Africa. Ebumnuche nke nzukọ ahụ bụ ịkwalite ogo nke ozi ọha na eze nwere na kọntinent ahụ. Africa Check bụ òtù nwere onwe ya nwere ọfịs na Johannesburg, Nairobi, Lagos, Dakar na London, na-emepụta akụkọ na Bekee na French nyocha nke ndị mmadụ, ụlọ ọrụ na mgbasa ozi mere megide ihe akaebe kachasị mma dịnụ.
Akụkọ ihe mere eme
Africa Check bụ nke Peter Cunliffe-Jones malitere mgbe ọ meriri asọmpi akụkọ ọhụrụ nke International Press Institute nke Google kwadoro. E mere ya dịka FactCheck.org na PolitiFact.com ma bụrụ ebe nrụọrụ weebụ mbụ na South Africa iji lekwasị anya naanị na nyocha eziokwu.
Ndị isi otu Africa Check dị na Johannesburg, South Africa na Ngalaba Akụkọ nke Mahadum nke Witwatersrand, ebe ha nwere otu ndị na-enyocha eziokwu ugbu a gụnyere Onye isi nchịkọta akụkọ ha, yana ịnakọta ego, ọzụzụ na ọrụ nyocha na onye isi nkwurịta okwu dijitalụ.
N'ọnwa Ọktoba n'afọ 2015, Africa Check guzobere otu nyocha eziokwu nke dị na ụlọ akwụkwọ EJICOM nke akụkọ na Dakar, Senegal. Ndị otu Dakar na-arụ ọrụ na ebe nrụọrụ weebụ asụsụ French nke Africa Check. Africa Check emeghewokwa ụlọ ọrụ mpaghara na Lagos, Nigeria (na 2016) na Nairobi, Kenya (na 2017) ma ugbu a na-ewe ihe dị ka ndị nyocha eziokwu 30.
Na Machị 2019, a họpụtara Noko Makgato dị ka onye nduzi ọhụrụ nke Africa Check. N'otu ọnwa ahụ, Peter Cunliffe-Jones, onye guzobere Africa Check n'afọ 2012, kwupụtara na ọ ga-agba arụkwaghịm n'ọkwa ya dị ka onye isi nchịkwa site na Mee 2019 dịka a họpụtara ya dị ka nnukwu onye ndụmọdụ nke International Fact-Checking Network.
Na June 2019, nzukọ nke abụọ nke Africa Fact, nke Africa Check kwadoro, nwere ihe dị ka mmadụ 30 sitere na mba asaa nke Afrịka, ndị nwere ahụmịhe kachasị mma. N'oge nzukọ nke isii nke Global Fact-Checking Summit, ha chịkọtara ozi gbasara ọnọdụ na mmepe nke ụlọ ọrụ nyocha eziokwu.
Na Machị 2021, Africa Check, dị ka naanị nzukọ Afrịka, nyere ego site na Google News Initiative's (GNI) $ 3 nde GNI Vaccine Counter-Misinformation Open Fund, iji kwado ha n'ịkpọlite akụkọ ụgha nke ọgwụ mgbochi COVID-19.
Nyocha eziokwu na mgbasa ozi ọhụrụ
A maara Africa Check maka ọrụ ya na nyocha eziokwu nke nkwupụta nje virus mere banyere South Africa na Facebook, dịka nkwupụta na 2013 na South Africa "dị njọ ugbu a karịa afọ 19 gara aga". A nyochara nkwupụta iri na isii banyere South Africa gụnyere nkwupụta dịka "enweghị ọrụ na South Africa ejirila ihe karịrị pasent 60 rịa elu n'ime afọ iri na itoolu gara aga", South Africa nwere ọnụ ọgụgụ kachasị elu nke ndina n'ike n'ụwa, South Africa bụkwa otu n'ime mba iri kachasị elu n'ụwa maka igbu ọchụ. Banyere nkwupụta ndị a, Africa Check chọpụtara na ọnụ ọgụgụ enweghị ọrụ nke South Africa amụbaala site na 20% ruo 24.7% n'ime afọ 19 gara aga, mmụba nke 23.5%, yabụ nkwupụta nke mmụba 60% bụ ụgha. Ha enweghị ike ịkwado nkwupụta ahụ na South Africa nwere ọnụ ọgụgụ kachasị elu nke ndina n'ike n'ụwa, mana ha kọrọ na ọ ga-abụ eziokwu na South Africa nọ na mba iri kachasị elu maka ọnụ ọgụgụ igbu ọchụ kachasị elu.
Africa Check agbaghaala nkwupụta nke "ọgwụgwọ ahịhịa" maka HIV / AIDS nke gbasara n'Africa, na-ekwu na ọ nweghị ihe akaebe maka ịdị irè nke ọgwụ ọ bụla a na-ekwu.
Na South Africa, enwere arụmụka ụfọdụ banyere ma mwakpo ugbo South Africa ọ bụ mgbukpọ agbụrụ a haziri ahazi megide ndị ọrụ ugbo South African ma ọ bụ ma ọnụọgụ mwakpo na igbu ọchụ kwekọrọ na ọnụọgụ igbu ọchukwu n'ozuzu South Africa. Africa Check kọrọ na ọnụọgụ igbu ọchụ nke ndị ọcha ugbu a dị ala karịa ọnụọgụ ogbugbu nke agbụrụ ndị ọzọ na South Africa nakwa na ọ dị ala karịa ọnụ ọgụgụ igbu ọchukwu maka ndị ọcha site na 1979 ruo 1991, nke bụ n'oge ịkpa ókè agbụrụ ma na-etinye ajụjụ banyere nkwupụta nke mgbukpọ agbụrụ.