cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Negash
Akụkọ ihe mere eme
N'afọ 2020 n'oge Agha Tigray, ụlọ alakụba Al Nejashi mebiri nke ukwuu site na bọmbụ na ịpụnara mmadụ ihe.
Ọnụ ọgụgụ mmadụ
Na tebụl ọnụ ọgụgụ nke ọnụ ọgụgụ mmadụ nke 2007 nke Central Statistical Agency bipụtara, a kọrọ na kebele Negash dị na ya nwere ọnụ ọgụgụ mmadụ puku asaa na narị asaa na iri ise na atọ nke n'ime ha bụ ụmụ nwoke puku atọ na narị isii na asaa na ụmụ nwanyị puku anọ na otu narị na iri anọ na isii; a na-ekesa ha n'etiti ezinụlọ otu puku na narị isii na iri asatọ na itoolu na ụlọ ọrụ puku na narị isii na iri abụo na isii. Ọ bụ ezie na a maara ya maka mmekọrịta ya na Islam, 98.2% nke ndị bi na ya na-agbaso Chọọchị Ọtọdọks Tewahedo nke Etiopia, 1.1% nke ndị bi bụ ndị Protestant, na 0.7% fọdụrụ bụ ndị Alakụba.
Edensibia
<references group="" responsive="1">
Domingo López Torres
Domingo López Torres (1910-1937) bụ onye na-ese ihe, onye edemede, na onye na-ede uri na Canary. A mụrụ ya n'ezinụlọ dara ogbenye na Santa Cruz de Tenerife. Ọ ghọrọ onye na-amụta onwe ya ma kwenyesie ike na ụkpụrụ Marxist, na-arụ ọrụ dị ukwuu na mmepe nke ọgụgụ isi mgbanwe na Canary Islands.
Mgbe Agha Obodo Spain malitere, ọ bụ otu n'ime ndị mbụ e jidere. A tụrụ ya mkpọrọ n'ogige ịta ahụhụ Nationalist n'afọ 1937. Ụlọ mkpọrọ a jupụtara na mmadụ bụbu ụlọ nkwakọba ihe nke Fyffes ebe a na-echekwa unere. E gburu ya site n'ikpuchi ya n'akpa ákwà ma tụba ya n'oké osimiri.
Ọrụ
López Torres dere akwụkwọ abụọ:
Isioma Daniel
Isioma Nkemdilim Nkiruka Daniel onye a mụrụ n'afọ1981 bụ a Nigerian na-achụ nta akụkọ. N'afọ 2002, ihe o dere n;akwụkwọ akụkọ gbasara Islamic prophet Muhammad butere Miss World riots nke a mere eji kpọkuo fatwa n'isi ya. Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Aerography (meteorology)
Aerography bụ mmepụta nke chaatị ihu igwe. A na-enye ozi ahụ site na nyocha radiosonde, karịsịa. A na-ewu chaatị nrụgide na-adịgide adịgide na nrụgide ikuku dị mma. Mmetụta ikuku dị mma bụ narị asatọ na iri ise, narị asaa, narị ise, narị anọ, narị atọ, narị abụọ na iri ise, na narị abụọ millibars (hectopascals) (hPa) (SI). A na-adọta chaatị ihu igwe mgbè ụfọdụ na nrụgide ikuku dị ala nke na-eme n'elu ukwu puku iri anọ (kilomita iri na abụọ). A na-akpọ akara nke ikuku ikuku hà nhata isobars. Isotherms bụ akara nke okpomọkụ ikuku hà nhata.
Chinonso Onuh
Chinonso Darlington Onuh (amụrụ ya na abali abụọ n'onwa Mee afọ 1992) bụ onye Naijiria n'agba bọọlụ, bụ onye na-egwuri egwu ugbu a maka Besa Kavajë.
Klọb
nke 8 disemba 2018
Ebe m si nwete
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Human trafficking in North Korea
Ịtụ mgbere ahịa mmadụ na mba North Korea (Democratic People's Republic of Korea ma ọ bụ DPRK) na-agbasa na ụmụnwoke, ụmụnwanyị, na ụmụaka maka ebumnuche nke ọrụ mmanye, na / ma ọ bụ mmegbu mmekọahụ azụmahịa maka onye na-azụ ahịa (mba isi iyi).
Ụmụnwanyị na ụmụagbọghọ
Ụdị ịzụ ahịa a na-ahụkarị gụnyere ụmụnwanyị na ụmụagbọghọ mba North Korea a manyere ịlụ di ma ọ bụ ịgba akwụna na China. Ụmụnwanyị na ụmụagbọghọ si mba North Korea na-akwaga China, mgbe mgbe site n'enyemaka nke onye enyemaka, na-achọ nri, ọrụ, nnwere onwe, na atụmanya ndụ ka mma. Netwọk ịtụ mgbere ahịa nke ndị Korea-China na ndị North Korea (na-abụkarị ụmụ nwoke) na-arụ ọrụ n'akụkụ ókèala mba China na mba North Korea, a kọrọ na ha na ndị nche ókèala China na North Korea na-arụ ọrụ iji nweta ụmụnwanyị maka alụmdi na nwunye ma ọ bụ ịgba akwụna na mba China.
Ụmụnwanyị North Korea na-agafekarị ọtụtụ aka, na ọtụtụ ndị na-ere ahịa na-etinye aka na ịzụ ahịa ha. N'ọnọdụ ụfọdụ, ndị enyi, ndị agbata obi, na ndị obodo ha maara na-enyefe ha n'aka ndị na-azụ ahịa. Ụfọdụ ụmụnwanyị North Korea na-adịghị ike na-aga China na-adọta, ọgwụ ọjọọ, ma ọ bụ ndị na-atọrọ ha site n'aka ndị na-azụ ahịa mgbe ha rutere. A na-enye ndị ọzọ ọrụ mana a na-emesị zụọ ha n'ohu na-enweghị isi site na ịlụ ụmụnwoke China, ọtụtụ mgbe ndị agbụrụ Korea, n'ime ịgba akwụna n'ụlọ akwụna, ma ọ bụ ụlọ ọrụ mmekọahụ n'Ịntanet. N'afọ ndị 1990, ọnụ ahịa maka ụmụnwanyị nọ n'afọ ndụ dị iche iche dị ihe dị ka $ 3,000 kwa nwa ma ọ bụ nwanyị. N'afọ 2014, ọnụ ahịa ahụ belatara nke ukwuu ruo $ 200, dị ka Yeonmi Park nke One World Young Leaders summit kọrọ.
A na-amanye ụfọdụ ije ozi dị ka ndị ọbịa na ụlọ oriri na nkwari abalị na ụlọ mmanya karaoke. Ọtụtụ ndị a metụtara enweghị ike ịsụ asụsụ Chinese ma ndị na-azụ ahịa ha na-ejide ha dị ka ndị mkpọrọ. Ọ bụrụ na ndị ọchịchị China achọta ha, a na-achụpụ ndị ahụ na mba North Korea ebe ha nwere ike ihu ntaramahụhụ siri ike, ma nwee ike ịmanye ha ịrụ ọrụ n'ogige ọrụ mmanye. NGO na ndị na-eme nnyocha na-eme atụmatụ na ọtụtụ iri puku ndị North Korea na-enweghị akwụkwọ bi ugbu a n'ebe ugwu ọwụwa anyanwụ China, ihe ruru pasentị 70 n'ime ha bụ ụmụnwanyị.
Enweghị ozi a pụrụ ịdabere na ya banyere ole n'ime ndị North Korea a bụ ma ọ bụ ndị a na-azụ ahịa, mana ọnọdụ ha na China dị ka ndị mbịarambịa akụ na ụba nwere ike ịchụpụ na North Korea na-eme ka ha bụrụ ndị nwere ike ịtụ mgbere ahịa. Ndị ọchịchị China kpochapụrụ njem na-agafe ókèala tupu 2008 Beijing Olympic Games ma o yiri ka ha anọgidewo na-amanye ha n'ụzọ siri ike n'afọ 2009. Akụkọ na-egosi nrụrụ aka metụtara ndị nche ókèala North Korea na-eme ka njem gafee ókèala, ọkachasị nke metụtara ndị na-azụ ahịa na ndị ọkachamara na-agafe ókèala.
Ọrụ mmanye
N'ime North Korea, ọrụ mmanye bụ akụkụ nke usoro mmegbu ndọrọ ndọrọ ọchịchị. Ndị North Korea enweghị nhọrọ na ọrụ ha na-arụ ma ha enweghị onwe ha ịgbanwe ọrụ mgbe ha chọrọ; gọọmentị mba North Korea na-ekpebi ọrụ nwa amaala ọ bụla ga-enwe. Site n'ọnwa Eprel ruo n'ọnwa Septemba afọ 2009, gọọmentị malitere mkpọsa "150-Day Battle" iji kwalite akụ na ụba site n'ịchọrọ mmụba oge ọrụ na ebumnuche mmepụta nke ụmụ amaala, na mmejuputa mmemme gọọmentị nyere, dị ka iwu okporo ụzọ na ọrụ owuwu. Mba ahụ malitere mkpọsa nke abụọ nke "nchịkọta ndị ọrụ", "100-Day Battle", ozugbo mbụ "150-Day Battle".
Gọọmentị North Korea na-etinye aka kpọmkwem n'ime ka ndị Nọt Koria rụọ ọrụ mmanye n'ogige ụlọ mkpọrọ. E mere atụmatụ na mmadụ 150,000 ruo 200,000 nọ n'ogige ndị mkpọrọ na mpaghara ndị dịpụrụ adịpụ nke mba ahụ; ọtụtụ n'ime ndị mkpọrọ a enweghị ikpe maka mpụ. N'ogige ụlọ mkpọrọ, ndị mkpọrọ niile, gụnyere ụmụaka, na-arụ ọrụ mmanye, gụnyere igodo osisi, Ngwuputa, na ọrụ ugbo ruo ọtụtụ awa n'okpuru ọnọdụ siri ike. Akụkọ na-egosi na ndị mkpọrọ ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-atachi obi n'ọnọdụ siri ike, gụnyere obere nri ma ọ bụ nlekọta ahụike, na ntaramahụhụ obi ọjọọ; a naghị atụ anya na ọtụtụ ga-adị ndụ. Ọtụtụ ndị mkpọrọ adawo ọrịa ma ọ bụ nwụọ, n'ihi ọnọdụ ọrụ siri ike, nri na-ezughị ezu, iti ihe, enweghị nlekọta ahụike, na ọnọdụ adịghị ọcha.
Ndị ọrụ North Korea zigara mba ofesi
thumb|Ọnụ ọgụgụ ndị ọrụ mba ọzọ nke North Korea na Eshia Gọọmentị North Korea na-ewe ndị ọrụ maka nkwekọrịta mba abụọ na gọọmentị mba ọzọ, gụnyere na Russia, mba ndị dị na Africa, Central na Eastern Europe, East na Southeast Asia, gụnyere Mongolia, na Middle East. E nwere akụkọ a pụrụ ịtụkwasị obi na ọtụtụ ndị ọrụ North Korea nke ọchịchị zigara mba ọzọ n'okpuru nkwekọrịta ndị a na-arụ ọrụ mmanye, na njem ha na nkwukọrịta ha mgbe niile n'okpuru nlekọta ma na-egbochi ndị gọọmentị North Korea.
Akụkọ ndị a pụrụ ịtụkwasị obi na-ekwu na ha na-eche iyi egwu nke mmegwara gọọmentị megide ha ma ọ bụ ndị ikwu ha na North Korea ma ọ bụrụ na ha anwa ịgbapụ ma ọ bụ mee mkpesa na ndị ọzọ. A na-etinye ụgwọ ọrụ ndị ọrụ n'ime akaụntụ nke gọọmentị North Korea na-achịkwa, nke na-edebe ọtụtụ ego ahụ, na-ekwu ụgwọ maka onyinye dị iche iche nke afọ ofufo maka mbọ gọọmentị. Ndị ọrụ na-enweta naanị obere ego a na-akwụ gọọmentị North Korea maka ọrụ ha.
A na-eme atụmatụ na ọtụtụ iri puku ndị ọrụ North Korea na-arụ ọrụ n'ogige ndị Russia na-egbu osisi, ebe a na-akọ na ha nwere naanị ụbọchị abụọ ezumike kwa afọ ma na-eche ntaramahụhụ mgbe ha na-emezughị ebumnuche mmepụta. A kọrọ na a na-egbochi ụgwọ ọrụ nke ụfọdụ ndị ọrụ North Korea na-arụ ọrụ na Russia ruo mgbe ndị ọrụ ahụ laghachiri n'ụlọ, na usoro mmanye nke ndị ọchịchị North Korea iji manye ha ịrụ ọrụ. Ndị ọrụ North Korea na-arụkọ ọrụ ọnụ na ndị na-etinye ego na mba ọzọ n'ime North Korea na-arụ ọrụ n'okpuru ndokwa ndị yiri nke metụtara ndị ọrụ nkwekọrịta mba ofesi.
Ebe ọ bụ na Kim Jong-un ghọrọ onye ndú nke North Korea n'afọ 2011, ọnụ ọgụgụ ndị ọrụ e zigara mba ọzọ amụbaala ngwa ngwa iji nweta ego mba ọzọ ma gafere mmachibido iwu mba ụwa. N'afọ 2012, e mere atụmatụ na e zigara ndị North Korea 60-65,000 na mba ọzọ ka ha rụọ ọrụ na ihe karịrị mba iri anọ na n'afọ 2015 e mere atụmatụ na ndị ọrụ a ruru otu narị puku. Na 2016 North Korea nwetara GB £ 1.6 ijeri (ihe dị ka US $ 2.3 ijeri) kwa afọ site n'aka ndị ọrụ zigara mba ọzọ n'ụwa niile dịka otu isi iyi na GB £ 1 ijeri (ihe dị ka US $ 1.3 ijeri) dị ka isi iyi ọzọ si kwuo.
Na mmeghachi omume nke North Korea nke bọmbụ bọmbụ na 2017, Kọmitii Nchebe nke UN ejiriwo otu olu kwado mmachibido iwu megide North Korea, gụnyere ịlaghachi n'ụlọ nke ndị North Korea niile na-arụ ọrụ na mba ofesi n'ime ọnwa 24. N'ọnwa Disemba afọ 2019, ụfọdụ mba ka na-emezubeghị ọrụ ndị a. Kọmitii Nchebe nke UN si otú a wepụta oge ikpeazụ nke ọnwa Disemba 22nd 2019, mgbe mmachibido iwu ga-amalite ịrụ ọrụ. Otú ọ dị, a kọrọ na North Korea achọtala ụzọ isi gbochie mmachibido iwu ahụ wee malite iji oghere oghere nke nyere ndị njem nleta ma ọ bụ ụmụ akwụkwọ visa. Mkpebi ahụ machibidoro ịgbatị ma ọ bụ inye ndị ọrụ visa, na-enye North Korea ohere ịgbanwe ụdị visa a rịọrọ maka visa ụmụ akwụkwọ ma ọ bụ njem. A kọrọ na, n'afọ 2018, ọtụtụ narị ndị North Korea na-arụ ọrụ na China n'okpuru ọnọdụ ọzụzụ. Ọzọkwa, North Korea anọwo na-eziga ụmụ akwụkwọ na mba ọzọ na-eme ka ha bụrụ akụkụ nke mmemme mgbanwe ụmụ akwụkwọ, ebe ha na-etinye ọtụtụ oge na-arụ ọrụ na ụlọ ọrụ dị iche iche.
Nzaghachi gọọmentị North Korea
Gọọmentị Nọt Koria anaghị agbaso ụkpụrụ kacha nta maka iwepụ ịzụ ahịa ma ọ naghị eme mgbalị dị ukwuu ime nke ahụ. Gọọmentị agọnahụla n'ụzọ doro anya na ịzụ ahịa mmadụ bụ nsogbu. Ndị ọchịchị anaghị amata ọdịiche dị n'etiti ịzụ ahịa na ụdị ndị ọzọ nke ịgafe ókèala iwu na-akwadoghị, a na-enyekwa ndị metụtara ahụhụ maka imebi iwu mbugharị. Gọọmentị na-enye aka na nsogbu nke ịzụ ahịa site na mgbochi ya siri ike na mbugharị na site n'ogige ụlọ mkpọrọ ọrụ mmanye ya, ebe ndị North Korea bi n'ọnọdụ ohu, na-enweta obere nri na obere nlekọta ahụike ma ọ bụrụ na ọ bụla.
Mkpesa
Obi abụọ adịghị ya na iwu North Korea zuru oke iji dozie ịzụ ahịa. Nkeji edemede 150 nke Iwu Penal na-eme mpụ maka ịtọrọ, ire ere, ma ọ bụ ịzụ ahịa ụmụaka. Nkebi nke 7 nke Iwu 1946 banyere Ịdị n'Otu nke Mmekọahụ machibidoro ịzụ ahịa ụmụ nwanyị. Otú ọ dị, ikpe ziri ezi adịghị eme na North Korea. Emeghị ka o doo anya n'okpuru ihe iwu ahụ, ma ọ bụrụ na ọ dị, a na-ekpe ndị na-azụ ahịa ikpe. Iwu eji ekpe ndị na-azụ ahịa na ndị na-azụ ahịa ikpe bụ ndị na-achọ ibelata mbugharị niile na-agafe ókèala, gụnyere ndị gbara ọsọ ndụ, ma na-emesị merụọ ndị na-emerụ ahụ.
Akụkọ na-egosi na e mekwuru mmachi ịhapụ North Korea, enwerekwa akụkọ banyere ntaramahụhụ siri ike a na-enye ndị na-achọ ịhapụ mba ahụ na ndị a na-alaghachi n'ike. Akụkọ nke ndị na-agbahapụ North Korea gụnyere ọnọdụ nke gọọmentị na-ata ndị na-azụ ahịa ahụhụ; Otú ọ dị, akụkọ NGO na-egosi na "ndị na-azụ ahịa nwere ike ịgụnye ndị na-eme ihe ike ma ọ bụ ndị ọkachamara na-agafe ókèala na-enyere ndị North Korea aka ịpụ na-aga China. Enweghị ikpe ma ọ bụ ikpe a maara maka ịzụ ahịa n'oge akụkọ ahụ.
Nchedo
Gọọmentị Nọt Koria anaghị eme mgbalị ọ bụla a maara iji chọpụta ndị mmadụ dị ka ndị na-azụ ahịa ma ọ bụ nyere ndị na-azụ ahịa aka. N'ụzọ megidere nke ahụ, ndị ọchịchị na-emegbu ha nke ukwuu ma ọ bụrụ na ejide ha na-anwa ịgafe ókèala ma ọ bụ ma ọ bụrụ na gọọmentị China chụghachite ha na North Korea. Ọ bụ ezie na ndị ọchịchị nyochara ndị North Korea a kpọghachiri maka mmekọrịta ha na ndị South Korea na ikpughe mmetụta ọdịbendị South Korea, ha emeghị ọdịiche dị n'etiti ndị na-azụ ahịa na ndị mbịarambịa iwu na-akwadoghị.
Ndị North Korea nke ndị ọchịchị China kpọghachiri n'ike, gụnyere ọnụ ọgụgụ dị ukwuu nke ụmụ nwanyị a kwenyere na ha bụ ndị na-azụ ahịa, a na-eziga ha n'ogige ụlọ mkpọrọ, ebe ha nwere ike ịbụ ndị ọrụ mmanye, mmekpa ahụ, mmetọ mmekọahụ site n'aka ndị nche ụlọ mkpọrọ, ma ọ bụ ntaramahụhụ ọzọ siri ike. Ndị a kpọghachiri bụ ndị a na-enyo enyo na ha dị ime nwa nke nna China nwere ike ịbụ ndị a manyere ime ime na igbu ụmụ ọhụrụ; akụkọ na-egosi na ndị isi ụlọ mkpọrọ nwere ike igbu ụmụ amụrụ ndị a kpọghachiri mgbe ha nọ n'ụlọ mkpọrọ. Gọọmentị ahụghị na a naghị ata ndị na-azụ ahịa ahụhụ maka omume iwu na-akwadoghị mere n'ihi na ịzụ ahịa.
Ọnọdụ ime obodo na North Korea mere ka ọtụtụ ndị North Korea gbapụ na mba ahụ, na-eme ka ha bụrụ ndị na-azụ ahịa mmadụ nwee ike. Nọt Koria na-aga n'ihu machibido ịdị adị nke NGO ụmụ amaala, ọ dịghịkwa NGO mba ụwa na mba ahụ na-arụ ọrụ iji gbochie ịzụ ahịa ma ọ bụ nyere ndị na-azụ ahịa aka. Mba North Korea abụghị akụkụ nke 2000 UN TIP Protocol.
Ebensidee
Òtù:Pages with unreviewed translations
Burundi
thumb|left|upright|Burundi thumb|right|Ebe Burundi no n'ime Afrịka. thumb|right|Flag ndi Burundi Burundi bu otu obodo no na Afrịka.
Lee nke ozo
Òtù:Ala no n'ime Afrịka
Bola Are
Bola Are (a mụrụ ya n'ọnwa Ọktoba n'afọ 1954) bụ onye Naịjirịa na-agụ egwu ozioma na onye bụbu onye isi oche nke Gospel Musicians Association of Nigeria.
Mmalite ndụ
A mụrụ ya n'abalị iri na itoolu n'ọnwa Ọktoba n'afọ 1954 na Erio obodo dị na Ekiti-West local government, nke Ekiti State, n'ebe ndịda ọdịda anyanwụ Nigeria nye Elder Babayomi na Mrs T. A. Babayomi bụ ndị si Erio, Ekiti State, Nigeria. Ndị amụma anọ bụ isi na Christ Apostolic Church zụlitere ya - Apostle Ayodele Babalola, Prophet Babajide, Prophet Akande na Prophet T.O. Obadare.
Agụmakwụkwọ
Are malitere agụmakwụkwọ praịmarị ya na Christ Apostolic Church (CAC) Primary school n'obodo ya na agụmakwụkwọ sekọndrị ya na Christ Apostolic Church Grammar School na Efon Alaye na Ekiti Steeti tupu ọ gaa The Polytechnic, Ibadan ebe ọ nwetara asambodo diplọma na ndekọ ego. N'ọnwa Julaị afọ 1985, e nyere ya akara ugo mmụta doctorate na Music na St. John's University.
Ndụ onwe
Are lụrụ di n'afọ 1977 na Pastọ J.O Are nwụrụ anwụ ma bụrụ ndị a gọziri agọzi na ụmụ. Ụmụ ya bụ ndị na-abụ abụ na ndị egwu. E hiwere Bola Are School of Gospel Music International na Julaị 7 iji nye ndị egwu ozioma ikpo okwu nke ga-eduga ha n'ụzọ nke Onyenwe anyị. Bola Are gosipụtara afọ iri anọ ya na ogbo n'ọnwa October 5, 2013.
Undu language
Edensibia
Òtù:Asụsụ ndị Naịjịrịa
Bola Are
Ọrụ
A malitere ịbụ abụ site na afọ abụọ, ọ maara na ọ ga-ejere Onyenwe anyị ozi mgbe ọ dị obere ma gbasoo ya. Nne na nna ya gwara ya na ọ malitere ịbụ abụ ụbọchị ole na ole tupu ụbọchị ọmụmụ mbụ ya, nke mere ka ọ were onwe ya dị ka onye ọbụ abụ amụrụ. Otú ọ dị, mgbe o kpebiri ịgbaso agụụ ya maka ozi, Evangelist Bola Are malitere otu egwu a na-akpọ Bola and Her Spiritual Singers na June 26, 1973. N'ọnwa Ọgọstụ afọ 1977, o wepụtara abọm egwu mbụ ya bụ Baba Ku Ise. Ka ọ dị na 2014, Are ewepụtala ihe karịrị abọm iri asaa.
Ebensidee
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Advertising
thumb|Advertising Mgbasa ozi bụ nzikọrịta ozi ahịa nke na-eji ozi akwadoro nke ọma, ozi na-abụghị nke onwe iji kwalite ma ọ bụ ree ngwaahịa, ọrụ ma ọ bụ echiche. :Ndị na-akwado mgbasa ozi na-abụkarị ụlọ ọrụ na-achọ ịkwalite ngwaahịa ma ọ bụ ọrụ ha. Mgbasa ozi dị iche na mmekọrịta ọha na eze na onye mgbasa ozi na-akwụ ụgwọ ma na-achịkwa ozi ahụ. Ọ dị iche na ire ere n'onwe ya n'ihi na ozi ahụ abụghị nke onwe ya, ya bụ, ọ bụghị onye ọ bụla e zigara ya.: 661, 672  A na-esi na mgbasa ozi mgbasa ozi dị iche iche na-ezisa mgbasa ozi, gụnyere mgbasa ozi ọdịnala dịka akwụkwọ akụkọ, akwụkwọ akụkọ, telivishọn, redio, mgbasa ozi n'èzí. ma ọ bụ ozi ozugbo; na mgbasa ozi ọhụrụ dị ka nsonaazụ ọchụchọ, blọọgụ, mgbasa ozi ọha, weebụsaịtị ma ọ bụ ozi ederede. A na-ezo aka na ngosipụta nke ozi ahụ na mgbasa ozi dị ka mgbasa ozi: mgbasa ozi ma ọ bụ mgbasa ozi na nkenke.
Òtù:Mgbasa ozi
Asarum caudatum
Asarum caudatum (ginger ọhịa nke British Columbia, ginger ọhịa ọdịda anyanwụ, ma ọ bụ ginger ọhịa ogologo ọdụ) bụ osisi a mụrụ n'oké ọhịa ndị bara ọgaranya nke ọdịda anyanwụ North America. Ọ nwere akwụkwọ dị ka obi na okooko osisi na-acha odo odo atọ.
Nkọwa
Na-eto site na ogologo rhizome, akwụkwọ reniform (nkụ / obi) dị site na (3⁄4-4 sentimita) n'ogologo. A na-ahụ akwụkwọ ndị ahụ n'ìgwè ma ọ bụ ụyọkọ ka rhizome na-agbasa, na-emepụta mat. Akwụkwọ ya na-esi ísì ụtọ mgbe a na-asa ya. Ọ na-ama ifuru site n'April ruo July (ihe dị ka otu ọnwa tupu mgbe ahụ na British Columbia), okooko osisi ahụ na-anọdụ na njedebe nke 15 cm (6 in) akwụkwọ, na-abụkarị n'ala, nke akwụkwọ ya kpuchiri. Okooko osisi ndị ahụ bụ hirsute (nke nwere ntutu), dị ka iko, na-acha nchara nchara ruo na-acha odo odo, na-agwụ na atọ, ogologo, nke gbagọrọ agbagọ.
Ụdị ndị yiri ya gụnyere A. hartwegii, A. lemmonii, na A. marmoratum.
Okwu mmalite
Caudatum sitere na Latin cauda, nke pụtara ọdụ. Nke a na-ezo aka n'ọdịdị yiri ọdụ nke calyx nke okooko osisi.
Ebe a na-ekesa ya
A na-ahụ Asarum caudatum na British Columbia, Washington, Oregon, Northern California, Idaho, na Montana na gburugburu mmiri, nke nwere ndò. Ndị bi na ya kachasị n'ebe ugwu na-adị nso na Ọdọ Mmiri Meziadin. Ọ bụ ahịhịa a na-ahụkarị n'okpuru ala nke oké ọhịa conifer agwakọta n'okpuru mita 670 (2,200 ) n'ịdị elu, ọ na-abụkarịkwa osisi kachasị.
Mmekọrịta gburugburu ebe obibi
A. caudatum na-amụba rhizomatously, nke pụtara na ọtụtụ mat sitere na otu osisi clonal jikọtara ya na rhizome. Ọ pụkwara ịmụ nwa site na mmekọahụ, na mkpụrụ ya nke ụmụ ahụhụ na-agbasa. A na-eji ụmụ ahụhụ emepụta okooko osisi ndị ahụ. Otú ọ dị, cross-pollination bụ ihe a na-adịghị ahụkebe. A na-adọta ụmụ ahụhụ site na ihe na-esi ísì ụtọ nke dị na mkpụrụ ahụ. Ndanda na-eburu ngwugwu ahụ dum laghachi n'ìgwè ha. A na-atụkarị mkpụrụ ahụ n'èzí akwụ́ ya ozugbo ndanda ghọtara na ọ bụ naanị ihe nkedo ahụ ka a na-eri. N'ihi ego a na-efu iji mepụta mkpụrụ na ihe mgbakwunye iji dọta ụmụ ahụhụ, ọ dị mma maka osisi ahụ ịmụba rhizomatously.
Nchekwa
Asarum caudatum edeghị aha ya dị ka ụdị nchegbu. Otú ọ dị, ebe obibi ebe a mụrụ ya na-eyi egwu na mpaghara ụfọdụ site na igbu osisi na iji ala ndị ọzọ.
Nsogbu
Ndị otu ezinụlọ Aristolochiaceae nwere aristolochic acid, nke a ghọtara dị ka ihe na-akpata ọrịa kansa.
Ojiji
A na-eri mgbọrọgwụ ya. Ụmụ amaala America jiri osisi ahụ mee ihe maka ebumnuche ọgwụ dị iche iche.
Ụfọdụ na-akọwa iji A. caudatum dị ka ihe na-anọchi anya ginger na dị ka tii nwere ihe ọgwụ. N'ime nnyocha banyere mmetụta ya na fungus, A. caudatum nwere ihe ndị na-egbochi fungus mgbe a nwalere ya megide ụdị fungus itoolu.
Njikọ mpụga
Òtù:Pages with unreviewed translations
Pierre Bernard (comedian)
Pierre Bernard, Jr. bụ ónyé America na-ese ihe osise na onye na-eme ihe ọchị, nke a ma ama màkà ọrụ ya na Late Night na Conan O'Brien, The Tonight Show na Conan U'Brien. O nwèrè ihe osise a na-akpọ "Pierre Bernard's Recliner of Rage", ebe ọ ga-eme mkpesa banyéré okwu ndị na-emetụta ya mgbè ọ nọ ọdụ n'ebe a na-ehi ụra. Okwu ndị ọ na-eme mkpesa banyéré ha na-abụkarị ihe omimi na ọdịdị ma na-emekarị akwụkwọ na-atọ ọchị, anime, eserese ma ọ bụ akụkọ sayensị.
Akụkọ ndụ
Na mbido ọrụ ya, Bernard mèrè akwụkwọ édémédé na-atọ ọchị maka ndị isi na-ebipụta akwụkwọ, gụnyere Marvel Comics, DC Comics, Heavy Metal, Gold Key Comics, Playboy, Warren Publishing, na Blackthorne Publishing.
Bernard rụrụ ọrụ na mgbasa ozi na ahịa màkà ndị ahịa dị ka DFS Dorland Worldwide, McCaffrey & McCall, Inc, na magazin Newsweek na-eme akụkọ na ngosi comp. Na Prudential Securities, o mèrè broshuọ dị iche iche ma mesịa weghara magazin ha n'ụlọ.
N'ime afọ iri na ise gárá aga, Bernard anọwo na-eme ihe osise màkà Late Night, yana ịme ọtụtụ ihe ngosi na ihe ngosi ahụ, gụnyere "Pierre Bernard's Recliner of Rage". Ọ bụ naanị Bernard n'onwe ya dere akụkụ ndị ahụ, na nyocha ụfọdụ site n'aka ónyé édémédé ibe ya bụ Brian Stack.
Bernard bụ ónyé bi na Ewing Township, New Jersey.
Ihe osise
N'otu akụkụ, Bernard mèrè mkpesa na a kwụsịrị ụdị mkpịsị akwụkwọ ọ na-enwe mmasị na ya.
Okpu karama
N'akụkụ ọzọ, Pierre na-anakọta ụdị okpu karama Snapple maka ọrụ nka, naanị iji chọpụta na okpu ahụ agbanweela na imewe.
Robotech
Bernard mere mkpesa n'otu akụkụ banyéré ọnụ ọgụgụ na-arịwanye elu nke Robotech DVDs. Nke a kpaliri "azịza" site na robotech.com banyéré mkpesa ahụ na onyinye iziga Bernard nchịkọta zuru ezu nke DVD n'efu.
Ihe omuma ihe omuma
Akụkụ a na-ahụ Bernard na-eme mkpesa banyere ọnụ ọgụgụ omume Justice League Unlimited.
Ọdịdị ndị ọzọ
Pierre apụtala n'oge ndị ọzọ na Late Night na Conan O'Brien, ma dị ka onwe ya ma na-eme ihe nkiri. O gosipụtara Whoopi Goldberg, onye X-Men jụrụ Velcroeto, na onye kwesiri ịbụ naanị onye isi ojii na-akwado John Mayer.
Dị ka onwe ya, n'otu n'ime ngosipụta mbụ ya (ma ọ bụrụ na ọ bụghị nke mbụ), ọ pụtara na eserese ebe Conan kpọọrọ ya, onye ọrụ ibe ya ọzọ, na onye mgbasa ozi Joel Godard na mmefu ego na New York City, na-agbaso aro na ịzụ ahịa bụ ihe kachasị mma mmadụ nwere ike ime iji nyere obodo ahụ aka ịgbake mgbe Septemba 11 gasịrị. N'akụkụ ọzọ, nke NBC's The More You Know segments, Bernard na-adụ ndị ụlọ akwụkwọ sekọndrị ọdụ ka ha were onye na-eso ha n'ọrụ iji zere nchegbu nke ịchọta ụbọchị ịgba egwú. Otú ọ dị, ọ dọrọ aka ná ntị, tupu ya emebie ego ahụ, iji jide n'aka na o nweghị penis. N'ọhụụ ọzọ mbụ, a kpọpụtara Pierre iji kwado ọdịdị ya na akwụkwọ akụkọ NBC ma ọ bụ Rockefeller Center na-ekwu nraranye ya na ahụike.
Asụsụ Lango (South Sudan)
Lango (ma ọ bụ Langgo) bụ asụsụ Eastern Nilotic nke mmadụ puku iri atọ na asatọ na-asụ na South Sudan.
Nchịkọta
A na-edepụta Lango / Lokwa dị ka onye otu Eastern Nilotic nke ngalaba Nilotic, na mpaghara Eastern Sudanic nke Nilo-Saharan. N'ime Eastern Nilotic, a na-ewere Lango / Lokwa dị ka akụkụ nke otu asụsụ Lotuko, na alaka Lotuko-Maa nke Teso-Lotuko-Maa (nke a na-akpọkwa asụsụ ndị na-abụghị asụsụ Bari). Ndị ọzọ so n'òtù asụsụ Lotuko gụnyere Lotuko, Lopit, Dongotono na Lokoya, ha niile na-asụ na mpaghara ndị dị nso na South Sudan.
Enweghị ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ nkọwa ọ bụla banyere asụsụ Lango, mmekọrịta ya na asụsụ ndị ọzọ dị na ụyọkọ Lotuko edoghị anya, dịka mmekọrịta dị n'etiti asụsụ dị iche iche nke Lango. A naghị edepụta asụsụ Lokwa na Ethnologue. Otú ọ dị, a na-ekwukwa na "Ọ bụghị ihe chiri anya ma asụsụ Lokwa bụ asụsụ dị iche".
Asụsụ Bekee
Enwere obere data na asụsụ Lango, mana Muratori (1938) na-ekwu na ihe okwu Lango yiri ka ọ dị ka Lokoya karịa Lotuko, mana na Lango yiri na ọ dị ka Lotuko. O yikarịrị ka Lango nwere ọtụtụ àgwà ndị dị n'asụsụ ndị ọzọ dị na Lotuko cluster na n'Ebe Ọwụwa Anyanwụ Nilotic n'ozuzu ya, dị ka usoro okwu Verb-Subject-Object, ụdị ngwaa abụọ, nwoke na nwanyị maka aha, na usoro akara ọnụọgụ na-adịghị mma nke gụnyere ọtụtụ morphemes iji akara otu, otu, na ọtụtụ. N'ihe gbasara ọmụmụ ụdaolu, Lango nwere ike ịnwe ọdịiche dị n'etiti Advanced Tongue Root maka asụsụ ndị yiri ya, na ndepụta ụdaume gụnyere plosives na ebe anọ ma ọ bụ ise nke articulation, yana ọdịiche dị iche na ọtụtụ n'ime ndị a.
Ihe Nlereanya edemede
Omor nebou naxidwok ojo: “Iji anya ngatur anya.” Itarangu naxidwodwok ojo: “Nanyo, ilany iji ne ta nanyo? Ojo nebou: “Oxifo ba ne xinamita hoji xibwanyi, ngai ba irwati?” Ojo naxidwodwok “Tarixe.” Nyo xati naxidwodwok olo ni xobwo xinasi xongete, ojo no xoseng ojo: “Xibwanyi oxifo ba ne inamita xa nebou.” Bwo xinasi xongete ijimi: “Ongeda.” Nyo xati seng itixar i ta nexoi abitobito jiik mane ni fotiri xexoi. Xibwanyi berien ilong nebou naxidwodwok ojo: “I i anya ngatur anya, kwo nongole xiran.” Naxidodwok olotu jiik ni xoi, nebou oboita angati, naxidwodwok nebu angato. Ojo nabu: “Ina bo, abito, xarik, xutik.” Efoi, nagnwala ina onok bebe. Abe naxidwodwok oleo. Nebou jan oboita, ilong naxidwodwok: “Xidwodwok!” Xinasi xo xidwodwok iruk ni xatemeni xa nebou: “Kwek.” Nebou inamaxi da, ilong cebu: “Xidwodwok?” Abito xidwodwok iruk: “Kweek.” Nebou cebu ifirixi da ilong cebu ari: “Xidwodwok?” Abito xidwodwok cebu iruk ari ne xatemeni na nebou olama bebe: “Kweek.” Ixwa nebou ojojo oxirwat bane naxidwodwok. Nyo xato ngete obwararu nengwala obe ouraya tur. Ojo da, afiasa bebe, nyo xati ngete ibalangaru ni fok otoxoro naxinamita bebe, xongete aye fad.
Joseph Nanven Garba
Joseph Nanven Garba (17 Julaị na afọ 1943 na 1 Juun, na afọ 2002) bụ onye ọchịagha Naijiria, onye nnọchi anya mba ọzọ, na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị jere ozi dị ka onye isi oche nke Nzukọ Ezumezu nke Mba Ndị Dị n'Otu site na afọ 1989 ruo na afọ 1990.
Mbido ndụ na ọrụ agha
A mụrụ ya na Langtang, Naịjirịa, Garba gụrụ akwụkwọ na Sacred Heart School, Shendam site na afọ 1952 ruo na afọ 1957. Ọrụ agha mbụ ya malitere na Nigerian Military School na Zaria na afọ 1957, ebe ọ gụrụ akwụkwọ rụọ na afọ 1961. N'afọ 1961, ọ debanyere aha na ndị agha Naịjirịa ma zigara ya na Mons Officer Cadet School na Aldershot, England, tupu e nye ya ọrụ dị ka onye agha ụkwụ n'afọ 1962. Garba bilitere n'ọkwa ngwa ngwa: n'etiti ọtụtụ ọkwa ndị agha ya bụ onye isi nke 44th Battalion na afọ 1963, onye isi ụlọ ọrụ site na afọ 1963 ruo 64, na onye isi nke ogbunigwe na afọ 1964. O sonyere na United Nations Military Observer Mission na India / Pakistan (UNIPOM) site na afọ 1965 ruo na afọ 1966 tupu e mee ya onye isi nke Brigade of Guards na 1968. Ọ gụrụ akwụkwọ na Staff College, Camberley, England, na afọ 1973.
Ntinye aka na Naịjirịa Counter Coup nke Julai, na afọ 1966
Garba, onye bụ Captain na ndị Federal Guards na Lagos, bụ otu n'ime ọtụtụ ndị isi nke ndị Naijiria (gụnyere Lieutenant Colonel Murtala Muhammed, Major Theophilus Danjuma, Lieutenant Muhammadu Buhari, Lieutenant Ibrahim Babangida, Lieutenant Abraham Bako, 2nd Lieutenant Sani Abacha na ndị ọzọ), bụ ndị mere ihe a maara dị ka mmegide Naijiria nke afọ 1966 n'ihi mkpesa ha nwere n'ebe nchịkwa nke General Aguiyi Ironsi nọ nke mere ka ọ kwụsị ọchịchị nke Jenụwarị 15, na afọ 1966.
Ntinye aka na Mgbagha Ọchịchị Ndị Agha nke afọ 1975
Garba bịara n'uche mba Naịjirịa mgbe, na Julaị 29, na afọ 1975, ọ kwupụtara nnupụisi megide onye ndú mba ahụ, General Yakubu Gowon. Okwu Garba, nke Redio Naịjirịa na-agbasa, malitere na nkwupụta ndị a: Garba bụ ezigbo enyi Gowon. Ọchịchị ahụ sitere n'aka ndị isi ndị agha na-enweghị obi ụtọ na enweghị ọganihu General Gowon mere n'ịkwalite mba ahụ gaa n'ọchịchị onye kwuo uche ya, a na-ekwukwa na ọrụ Garba dị ka onye nọ n'ime ya na-ahụ na ọchịchị ahụ enweghị ọbara. Garba na Gowon mechara mee ka udo dị ruo n'ókè nke na Gowon gara olili ozu Garba na Langtang na afọ 2002.
Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị
Mgbe nnupụisi ahụ gasịrị, Garba gbanwere site na ndị agha gaa na ndọrọ ndọrọ ọchịchị na mmekọrịta mba na mba. N'afọ 1975, Murtala Mohammed họpụtara ya ka ọ bụrụ minista mba ofesi nke Naijiria (Federal Commissioner for External Affairs), ma gaa n'ihu n'ọrụ a n'okpuru Olusẹgun Ọbasanjọ mgbe e gburu onye mbụ na afo 1976. Garba bụ onye isi nke ndị nnọchi anya Naijiria na Nzukọ Ezumezu nke Mba Ndị Dị n'Otu site na afọ 1975, nke mere ka a họpụta ya dị ka onye isi oche nke Kansụl Nchebe nke Mba Ndị dị n'Ozu na Jenụwarị, na afọ 1978.
N'afọ 1978, ka Ọbasanjọ na-akwadebe inyefe ndị nkịtị ọchịchị Naịjirịa, e weghachiri Garba ka ọ bụrụ onye isi nke ụlọ akwụkwọ nchekwa Naịjiria. Ọ nọ n'ọkwa a rụọ na afọ 1980, mgbe ọ hapụrụ ịga gụọ akwụkwọ na National Defence College na New Delhi, India. Mgbe nke a gasịrị, Garba gụrụ akwụkwọ dị ka onye otu na Kennedy School of Government nke Mahadum Harvard, ebe ọ nwetara nzere masta na Public Administration.
Ndụ o mesịrị
N'afọ 1979, e nyere Garba utu aha Commander of the Order of the Federal Republic, ma mee ya nnukwu onye ọrụ nke Ordre National Du Bénin ("National Order of Benin"). O dere ọtụtụ akwụkwọ, gụnyere Revolution in Nigeria: Another View (1982), Diplomatic Soldiering (1987), na Fractured History: Elite Shifts and Policy Changes in Nigeria (1995), e nyekwara ya nzere doctoral nsọpụrụ site na Mahadum Steeti nke New York na afọ 1991.
Garba nọrọ afọ anọ (1992-1995) na New York na-eduzi The Southern African Peacekeeping and Peacemaking Project, nke lekwasịrị anya na ihe ịma aka nchekwa na-eche mpaghara ndịda Afrịka na-agbanwe agbanwe ihu. Isi ihe e lekwasịrị anya na ọrụ ahụ bụ ịmegharị ndị ọrụ nchekwa maka South Africa ọhụrụ na nke na-esote ịkpa ókè agbụrụ. E bipụtara nchọpụta na nsonaazụ nke ọrụ ahụ na mpịakọta abụọ na afọ 1993 na afọ 1994. Na 2628 Jenụwarị na afọ 1994, na Harare, Zimbabwe, ọ kpọkọtara ndị isi agha si South Africa na ndị otu ha si ANC na mpaghara ndịda Afrịka, yana ndị ọkachamara n'ihe gbasara nchekwa mba ụwa maka nzukọ maka ịmegharị ndị agha South Africa. [citation needed] Ntinye aka ya, ọrụ ya na mmekọrịta ya na ụfọdụ ndị isi ndị agha na ndị uwe ojii na South Africa na South Africa, gụnyere Lt. General Pierre Steyn, General J. Geldenhuys, Major-General Bantu Holomoth na Lt. Smiting, ndị agbata obi ha ga-eme ka ndị agha ọhụrụ na-agbanwe site na-eme ka ha dị mfe [ndị]]
N'afọ ndị ikpeazụ ya, a kọrọ na Garba nwere ọchịchọ iduzi Naịjirịa, ma kwuo ya n'ihu ọha na 1995. N'oge usoro mgbanwe Abacha ọ bụ onye otu United Nigeria Congress Party (UNCP), Na mba nke anọ ọ sonyeere All Nigeria People's Party, ọ bụ ezie na a họpụtaghị ya n'ọkwa ọha. Site na afọ 1999, ọ bụ Director General nke National Institute for Policy and Strategic Studies na Nigeria, mgbe ọ na-arụ ọrụ nke ọfịs a na Abuja ọ nwụrụ na June 1, na afọ 2002. Garba hapụrụ nwunye ya na ụmụ isii.
Ebenside
<references group="" responsive="0">
Njikọ mpụga
Òtù:Ndị si ná Steeti Plateau Òtù:Ndị nwụrụ na 2002 Òtù:Ndị amụrụ na 1943 Òtù:Pages with unreviewed translations
Lekki Conservation Centre
Lekki Conservation Centre (LCC) bụ ebe nchekwa nleta okike nwere hekta ala iri asaa na asato (190-acre) dị na Lekki, Steeti Lagos dị na Naijerịa. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c5/Monkey_at_Lekki_Conservation_Centre_01.jpg/220px-Monkey_at_Lekki_Conservation_Centre_01.jpg|thumb|Nnụnụ na Lekki Conservation Centre link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/Monkey_at_Lekki_Conservation_Centre_02.jpg/220px-Monkey_at_Lekki_Conservation_Centre_02.jpg|thumb|Nnụnụ na Lekki Conservation Centre link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/26/Monkey_at_Lekki_Conservation_Centre_03.jpg/220px-Monkey_at_Lekki_Conservation_Centre_03.jpg|thumb|Nnụnụ na Lekki Conservation Centre link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/03/Lekki_Conservation_Centre_Caution_Board.jpg/220px-Lekki_Conservation_Centre_Caution_Board.jpg|thumb|Lekki Conservation Centre Caution Board
Akụkọ ihe mere eme
E guzobere Ụlọ Ọrụ ahụ n'afọ 1990 iji rụọ ọrụ dị ka ihe nnọchianya nchekwa biodiversity na ụlọ ọrụ agụmakwụkwọ gburugburu ebe obibi. Ụlọ ọrụ nke ndị Chevron Corporation wuru ụlọ ọrụ ahụ maka Nigerian Conservation Foundation (NCF), dị ka ebe nchekwa maka osisi na anụmanụ bara ọgaranya nke Lekki Peninsula. Kemgbe ahụ, ụlọ ọrụ ahụ enyewo ego kwa afọ maka njikwa nke Ụlọ Ọrụ ahụ.
Iji malite ọrụ nchekwa ahụ, ndị otu teknụzụ NCF nyochara ebe atọ nwere ike ime n'afọ 1987 na mmekorita ya na Ministri Ọrụ Ugbo na ndị nochite anya nke Lagos State. Mgbe nke ahụ gasịrị, a họọrọ mpaghara Lekki iji guzobe ebe ngosi maka ọrụ nchekwa. Ịchọta ọrụ nchekwa na Lekki Peninsula mere ka aha ọrụ ahụ bụrụ Ụlọ Nchekwa Lekki. Ụlọ ọrụ ahụ bụ nke Nigerian Conservation Foundation guzobere iji chebe anụ ọhịa na ọhịa mangrove nke South-West coastline nke Nigeria site na egwu nke mmepe obodo.
Ọrụ
The Nigerian conservation Foundation bụ òtù na-abụghị nke gọọmentị raara onwe ya nye mmepe na-adịgide adịgide na nchekwa okike. Ọ na-ejekwa ozi dị ka mpaghara nchekwa dị iche iche na ebe a na-ahụ maka gburugburu ebe obibi. Ntọala ahụ na-ezube ichekwa ụdị na gburugburu ebe obibi nke Naijiria, ịkwalite nkwado mgbe ị na-eji ihe onwunwe okike ma na-akwado omume ndị na-ebelata mmetụta na gburugburu ebe ahụ ma gbochie mmebi ihe onwunwa. NCF arụwo ọrụ ike gwụrụ iji mee ka ndị mmadụ mara gburugburu ebe obibi ma kwalite ibu ọrụ. Ebe etiti ahụ dị n'okporo ụzọ Lekki-Epe Expressway na Lekki Peninsula, n'ihu nchekọrita nke Chevron. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Mona_Monkeys_LCC.jpg/220px-Mona_Monkeys_LCC.jpg|thumb|Mona Mokey
Nkọwa
Ebe nchekwa nke na-ekpuchi ala nke iri asaa asatọ hekta dị na Lekki Peninsula, n'akụkụ Lekki Lagoon, na nso Lagos Lagoon. Ọ na-echebe ala mmiri nke ala mmiri Lekki nke nwere ebe obibi marsh na savannah. Ka ị na-eru nso n'ebe nchekwa ahụ, e nwere okporo ụzọ osisi akị bekee nke na-eduga n'ụgbọala a kwadebere nke ọma na ogige ndị nleta. E nyere ya ọtụtụ osisi na anụmanụ. A na-edebe nnukwu ala mmiri ya maka ikiri anụ ọhịa. Okporo ụzọ ndị e welitere elu na-eme ka a hụ anụmanụ dị ka enwe, agụ iyi, agwọ na nnụnụ dị iche iche. E nwekwara ebe nchekwa na ọbá akwụkwọ. Ọ bụ Nigerian Conservation Foundation na-elekọta ala mmiri ahụ, ọ na-agụnye usoro ụzọ ụkwụ asatọ ugbu a, yana ụzọ ndị njem na nkume ndị na-agafe iji gafee ụzọ mmiri. E wuru ụzọ ụgbọ mmiri n'afọ 1992 iji mee ka ndị njem nleta hụ nnukwu ihe onwunwe nke ebe nchekwa okike nke dị n'elu ala mangrove. Ihe ndị na-adọrọ mmasị n'akụkụ ụzọ ahụ gụnyere ebe a na-ahụ mmiri, akpụkpọ nnụnụ, ebe ezumike na ụlọ osisi. Okporo ụzọ okike 1.8 kilomita n'azụ ụlọ ndị kachasị elu jikọtara ya na ụzọ osisi abụọ. Okporo ụzọ awalawala osisi siri ike nke na-eduga n'ụzọ okike, na-ekpughe nnukwu ala marshland na savannah ahịhịa jupụtara na anụ ọhịa, yana osisi na anụmanụ mmiri bara ọgaranya. Enwekwara ụlọ osisi nke bụ osisi osisi dị mita iri abụọ na otu n'ịdị elu ebe mmadụ nwere ike ịhụ ebe a na-eme ngagharị iwe, ebe nchekwa, ebe ndị ọbịa na ebe ụmụaka na-egwuri egwu n'etiti osisi. Akpụkpọ nnụnụ ahụ na-eleghara ala mmiri / ala mmiri nke bụ ebe agụ iyi na-anọ ma na-enyocha ezé. Ogige okike ahụ na-agafe ụdị ahịhịa dị iche iche: oké ọhịa nke abụọ, oké ọhịa marsh na ala ahịhịhịa Savanna. Enwere ike ịhụ ọtụtụ ụdị nnụnụ ebe a na nke a Ọ bụkwa ebe a ma ama maka njem ụlọ akwụkwọ. Ndụ anụ na-enye nwa ara, ọ bụ ezie na a na-ahụkarị ya n'abalị mgbe ụfọdụ. A na-ahụkwa obere anụ ndị na-akpụ akpụ, na ọtụtụ agwọ na ezé ebe a. Ndụ amphibian gụnyere ụdị dịgasị iche iche dị n'ihe ize ndụ. E nwere ihe owuwu dị ka cone nke na-arụ ọrụ dị ka ụlọ nzukọ maka nkuzi, nzukọ na nzukọ ọmụmụ ihe. N'ile anya na mbụ, e nwere nchịkọta dị ụkọ nke foto ndị dị ịrịba ama nke ụdị anụmanụ ndị nọ n'ihe ize ndụ yana osisi ndị edepụtara na iko gburugburu ụlọ nzukọ ahụ.
E meela mgbalị iji zọpụta ụdị anụmanụ dị iche iche, anụ na-akpụ akpụ na nnụnụ site na mkpochapụ. Ụdị anụmanụ ndị nọ n'ihe ize ndụ gụnyere ihi ndia, aguiyi, egwe, ọsa, agwọ, aguiyi, ngwere aghiri, ọbọgwu, nnukwu arụrụ na awọ. Ọ bụ ezie na osisi ndị ahụ nwere enwe mona na ụdị enwe ndị ọzọ, ala ahịhịa ndị mepere emepe bụ ebe obibi nke ihe ndia, maxwell's duikers, núkwù arụrụ, awọ, enunu, anụ ngwoghari, ọsa na ụdị nnụnụ dị iche iche. Ndị na-elekọta ogige ntụrụndụ dịkwa dị ka ndị nduzi. Lekki Conservation Centre nwere okporo ụzọ Canopy kachasị ogologo n'Africa.
Army Squad
Army Squad bụ otu hip hop si Angola. Ha malitere ịbanye n'egwuregwu hip hop na mbido afọ 1990 ma bụrụ ugbu a otu n'ime ndị otu hip hop a ma ama n'Angola. Ha bụbu akụkụ nke otu a na-akpọ Bue na Heavy C gosipụtara n'ọtụtụ egwu Army Squad dịka "Cabeca Vazia" na "Conselho de Amigo".
Dịka ọtụtụ ndị ọzọ na-eti egwu Angola, Army Squad na-enyere aka ịkwalite mmata banyere ihe nkiri hip hop nke Angola n'ụwa niile. Egwú ha dịgasị iche site na egwu ịhụnanya dịka "Pel Castanha" ma ọ bụ "Conselho de Amigo" na rap gangsta dịka egwu ha "Firme" na "Cabeça Vazia".
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Renate Riemeck
Renate Riemeck (4 Ọktoba 1920 12 Mee 2003) bụ onye Germany na-akọ akụkọ ihe mere eme na onye na-eme udo nke Ndị Kraịst nke a maara dị ka nne na nna nkuzi nke onye nta akụkọ a ma ama na onye agha aka ekpe Ulrike Meinhof.
Dị ka nwa agbọghọ, ọ sonyeere "Christian Community" (Christengemeinschaft), otu okpukpe anthroposophical nke otu ndị ọkà mmụta okpukpe na-ekwusa ozi ọma guzobere na Switzerland n'afọ 1922 ma machibido ya iwu na Germany n'afọ 1941. Mgbe agha ahụ gasịrị, ọ nọ n'etiti ọtụtụ nde ndị si n'etiti na n'ebe ọwụwa anyanwụ nke Germany kwaga Oldenburg, ebe ọ rụrụ ọrụ na ọzụzụ ndị nkuzi, ya onwe ya dere otu n'ime akwụkwọ edemede ụlọ akwụkwọ ọchịchị onye kwuo uche ya mbụ n'oge ahụ. N'afọ 1946, ọ sonyeere ndị Social Democratic Party of Germany (SPD). N'afọ 1960, ọ bụ otu n'ime ndị guzobere German Peace Union (DFU).
Na mbido afọ 1940, mgbe ọ bi na Jena, Riemeck mere enyi na Dr Ingeborg Meinhof di ya nwụrụ, na-akwaga na ezinụlọ Meinhof dị ka onye bi na ya. Mgbe agha ahụ gasịrị, na Jena na mpaghara Soviet, ndị Meinhofs so ya kwaga Oldenburg ebe, mgbe Ingeborg Meinhof nwụrụ site na ọrịa kansa n'afọ 1949, Riemeck ghọrọ onye nlekọta nke ụmụ abụọ enyi ya, otu n'ime ha, Ulrike Meinhof, ga-emesị bụrụ onye a ma ama dị ka onye isi nke Red Army Faction.
Kọmitii Nzuzo Akụnụba nke Ógbè
Kọmitii Nzuzo Akụ na Ụba nke Ógbè bụ nzukọ kachasị elu na-elekọta ụlọ ọrụ gọọmentị na-ahụ maka ọgụgụ isi akụ na ụba na ịlụso mmejọ akụ na ụba ọgụ na steeti India dị iche iche. Kọmitii ahụ nọ n'okpuru Kansụl Nzuzo Akụnụba. E guzobere ya na 1990. Onye isi kọmitii ahụ na-abụkarị onye isi nchịkwa nke Directorate General of Income Tax Investigation.
Ndị otu
Ndị otu na-adịgasị iche site na steeti ruo steeti.
World Barista Championship
Asọmpi World Barista bụ asọmpi kwa afọ iji họrọ onye mmeri mba ụwa. A na-eme asọmpi ndị a kwa afọ na ndị barista na-asọ mpi maka aha onye mmeri ụwa. A na-eme mmemme a n'obodo dị iche iche kwa afọ. Asọmpi na-esote ga-abụ na Mee 2020 na Melbourne, Australia.
A na-eme asọmpi World Barista kwa afọ. Ndị mmeri nke ihe karịrị mba 50 dị iche iche na-asọ mpi maka ihe nrite kachasị ama na ụwa kọfị. Asọmpi a bụ na ndị barista ga-edozi espressos 4, cappuccinos 4 na ihe ọṅụṅụ 4 pụrụ iche n'ime nkeji iri na ise. Ndị ọka ikpe nwetara nzere WBC na-ekpe ikpe omume baristas wee tụọ ha ọnụ. Ndị na-asọmpi nwere akara kacha elu na-aga n'ọkara nke ikpeazụ wee ruo n'ikpeazụ.
Essozimna Marguerite Gnakade
Essozimna Marguerite Gnakade bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Togolese. N'abalị mbụ n'ọnwa Ọktoba n'afọ 2020, a họpụtara ya ka ọ bụrụ minista na-ahụ maka nchekwa na mba Togo, nwanyị mbụ nwere ọrụ ahụ.
Gnadake enweghị ahụmịhe agha gara aga. Ọ bụ nwunye Ernest Gnassingbé, nwanne nwoke nwụrụ anwụ nke onye isi ala mba  Togo Faure Gnassingbe.
Ebesidee
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Tosin Aiyegun
Tosin Aiyegun (amurun'ụbọchị nke iri abụọ n'isii nke ọnwa Juun afọ 1998) bu onye ama ama nke Naijiria na-agba bọọlụ na FC Zürich.
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ Òtù:Ndị egwuregwu ọkachamara Naijirịa na Switzerland Òtù:Ndị egwuregwu ọkachamara na Switzerland Òtù:Ndị egwuregwu ọkachamara Naijirịa na Latvia Òtù:Ndị egwuregwu ọkachamara na Latvia Òtù:Ndị ọkachamara ehwuregwu bọọlụ na Naijirịa Òtù:Ndị egwuregwu ọkwa nke mbụ nkeswiss Òtù:Ndị egwuregwu ọkwa dị elu na Latvia Òtù:Nzukọ otu ndị n'agba n'etiti nke Naijiria Òtù:Ndị otu egwuregwu bọọlụ na Zurich Òtù:Ndị otu egwuregwu nke FK Ventspils Òtù:Ndị otu egwuregwu nke Real Sapphire FC Òtù:Ndị otu egwuregwu nke Naijirịa Òtù:Ndị amụrụ n'afọ 1998
Nadia Ejjafini
Akụkọ ndụ
Ọ mechara nke anọ na mita 5000 na 1998 World Junior Championships. O meriri ọkara ọsọ marathon na afọ 1999 Pan Arab Games, n'oge ahụ na-anọchite anya Morocco. O meriri asọmpi Giro di Castelbuono n'afọ 2002.
Ejjafini sonyere na World Cross Country Championships na afọ 2003 rue na afọ 2004 na marathon na Isompi ụwa na afọ 2003. O mekwara asọmpi marathon na afọ 2004 ya na afo 2008 Summer Olympics, mana ọ gwụbeghị na mgbalị ọ bụla. Ọ bụ onye nke anọ n'elu 5000 m na afọ 2006 Asian Games.
O nwere ihe ịga nke ọma na circuit n'okporo ụzọ na afọ 2006: ọ meriri Tilburg Ten Miles, Diecimiglia del Garda, Parelloop, Circuito Podistico na Rome-Ostia Half Marathon n'afọ ahụ. O nwetakwara mmeri n'usoro na Corrida de Langueux na Correda de Houilles 10K agbụrụ na afọ 2006 rue na afọ 2007.
Na-anọchite anya Bahrain, o nwetara ihe nrite ọlaọcha 5000m na ọla nchara 10,000m na 2007 Military World Games wee merie ọla nchara na afọ 2007 Asian Cross Country Championships. Na Athletics na afọ 2007 Pan Arab Games, ọ bụ onye nwetara ọla edo 10,000m.
O nwetara nwa amaala Ịtali na onwa Septemba, na afọ 2009 site n'alụmdi na nwunye. N'afọ ahụ, ọ bụ onye mmeri na Singelloop Utrecht. O meriri n'asọmpi mba mbụ ya na afọ 2011 Italian Athletics Championships n'elu 10,000 m. Ọ bịara nke abụọ na Cross della Vallagarina na onwa Jenụwarị, na afọ 2011, na-agwụcha n'azụ onye na-agba ọsọ Etiopia Fente Alemu Birtukan. Ọ nọchitere anya Ịtali na mba ụwa na nke mbụ ya na afọ 2011 IAAF World Cross Country Championships, na-abịa nke 34 n'ozuzu. N'ọnwa sochirinụ, o sonyere na Great Ireland Run wee ruo n'elu atọ.
O meriri Cremona Half Marathon n'ọnwa Ọktoba site na ọsọ kachasị mma nke 1:08:27 awa na nke kachasị mma nke 2:26:15 na igba ọsọ sochiri, dịka ọ bụ nke isii na Frankfurt Marathon. Na November's Cross Internacional Valle de Llodio ọ meriri ọsọ 7.64 kilomita na ọkara nkeji fọdụrụ. Ọ nọ na-asọ mpi maka ihe nrite maka ọtụtụ n'ime asọmpi ahụ na 2011 European Cross Country Championships, mana Gemma Steel mere ya n'ọkwa nke anọ. Na Cross de Venta de Baños n'ọnwa ahụ, ọ bụ onye nke abụọ n'azụ Priscah Jepleting. Na asọmpi ikpeazụ ya n'afọ ahụ, ọ bịara nke anọ na Saint Silvester Road Race. Ọ meziwanyere 10K kacha mma ya ruo 31:52 nkeji na Great Manchester Run na Mee 2012, na-ewere ọnọdụ nke abụọ n'azụ Linet Masai.
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Aper Aku Stadium
BuAper Aku Stadium, Makurdi thumb| Ụlọ nke Lobi Stars FC Aper Aku Stadium bụ ama egwuregwu ebe ana-eme ọtụtụ egwuregwu  dị na
Makurdi ,Benue State, Nigeria. Ọ bụ gọvanọ Repọblik nke Abụ bụ Aper Aku bidoro wube ámá egwuregwu a. Ọ bụ Monimichelle Sports Facility Construction Ltd wuru pichi nwere Pasenti  otu nari tọrọ atọ dị ka ihe okike nke teknolojị.
A na -eji ya ugbu a okachasi n' egwuregwu bọọlụ, ọ bụkwa ebe egwuregwu nnọ n'ụlọ nke Lobi Stars. ama egwuregwu Aper Aku nwere ike ịbatacha  mmadụ puku iri na ise. Emezigharị ya n'oge na -adịbeghị anya ka ọ nọrọ mee egwuregwu ikpeazụ nke iko Nigeria nke 2007  . 1.Tyodzua Atim(2006-01-30) http://odili.net/news/source/2006/jan/31/220.html 2.https://www.thisdaylive.com/index.php/2020/02/13/foreign-investors-open-talks-with-monimichelle-on-soccer-academy/
7.73139°N, 8.52056°W<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"> 7.73139°N, 8.52056°W Òtù:Ȯra Benue
Asha Ahmed Abdalla
Asha Ahmed Abdalla (Somali: ; Arabic: ) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Somalia. Ọ bụ onye guzobere Transitional Federal Parliament, ọ bụkwa onye omeiwu ochie na-anọchite anya mpaghara ugwu Sanaag.
Akụkọ maka ndụ onwe
A mụrụ Abdalla na 1958 n'obodo Erigavo, nke dị n'ebe ugwu Sanaag nke Somalia. Ọ nọrọ n'oge ọ bụ nwata na Yemen, wee laghachi Somalia na ngwụcha afọ 1960.
Abdalla mechara kwaga United States iji chụsoo agụmakwụkwọ dị elu, gụsịrị akwụkwọ na La Guardia College na New York City. O nwere ụmụ amaala Somalia na America abụọ.
Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị
A họpụtara Abdalla n'ọkwa ndị minista dị iche iche na TNG. Ndị nke ikpeazụ gụnyere Minista na-ahụ maka ịhapụ ọrụ, ịkwụsị ngwá agha, ịhazigharị na nlekọta ndị nwere nkwarụ, na osote Minista na ọrụ na egwuregwu.
N'afọ 2004, Abdalla so na ndị nnọchi anya Somalia 275 gbakọtara iji gụzobe Gọọmentị Federal Transitional (TFG) nke Somalia.
N'otu afọ ahụ, ọ gbara ọsọ maka ọkwa onye isi ala Somalia, na-eme ka ọ bụrụ nwanyị mbụ n'akụkọ ihe mere eme nke mba ahụ mere ya. N'ihi obere vootu, e wepụrụ Abdalla na agba nke mbụ nke ntuli aka, nke emere n'oge mkparịta ụka udo.
Ọ bụkwa onye otu Transitional Federal Parliament (TFP), ruo mgbe emere emume nke Federal Parliament of Somalia n'ọnwa Ọgọstụ afọ 2012.
Ịgba mbọ
Abdalla esonyewo n'ọtụtụ nzukọ gbasara mmepe obodo, iwu ụdo na ọrụ ebere. Dị ka onye isi nke Somali Women Chanter Association, ọ na-agagharị n'ụwa niile iji kwalite nkwụsi ike na nzukọ ọha na eze, ọkachasị nsogbu ụmụ nwanyị. Okwu mkpọsa ya bụ "Nye Somalia nne na-azụlite", na inye ụmụ nwanyị ike na-anọ n'ọkwa 10 na atụmatụ ya nke iri na abụọ maka mba ahụ.
Na mgbakwunye, Abdalla bụ onye gụzobere Community Sustaining Development Organization, atụmatụ e mere iji nyere aka na mgbalị ndị na-eme ka esemokwu dịghachi mma site na ọrụ enyemaka na ọrụ mmepe.
N'afọ 2011, Abdalla so n'etiti ọtụtụ ụmụ nwanyị na-eme ihe gbasara ndọrọ ndọrọ ọchịchị ahọpụtara isonye na panel nke Nobel Peace Prize multi-national Women's Political Leadership: n'ime Udo na ịlụ ọgu.
Nkwenye Ezulwini
Ezulwini Consensus bụ ọnọdụ na mmekọrịta mba ụwa na mgbanwe nke United Nations, nke African Union kwenyere. Ọ na-akpọ oku maka ndị nnọchiteanya na ndị ọchịchị onye kwuo uche ya, nke Africa, dị ka mpaghara ụwa ndị ọzọ niile, na-anọchite anya ya.
Ihe ndị mere n'oge gara aga
. . Nkwekọrịta ahụ bụ aha Ezulwini, ndagwurugwu dị n'etiti Eswatini (nke a na-akpọ Swaziland n'oge ahu), bụ ebe e mere nkwekọrịta ahụ na 2005.[1]. A nabatara nkwenye ahụ na nnọkọ pụrụ iche nke Council Executive of the African Union, na Maachị 2005, na Addis Ababa.
Sandra Ezekwesili
Sandra Sopụlụchukwu Ezekwesili bụ Nigerian Broadcast Journalist, nakwa Media Personality.Ugbu a ọ bụ ya na-ahụ maka ihe nke a kpọrọ  drive time  ebe ọ na anọ agụpụta akụkọ nakwa ihe nriba ama megasịrị na Nigeria. Nke ọzọ bụkwa 'Hard Facts' n'ụlọ ọrụ Nigeria Info 99.3FM dị na Lagos, Nigeria. thumb|Sandra Ezekwesili
Mmalite Ndụ na Ọrụ
A mụrụ Sandra na Port Harcourt. Sandra bụ otu n'ime ụmụ atọ nne ya bụ Oriakụ Ngozi Ezekwesịlị mụrụ ma bụrụkwa otu nwa nwaanyị. Nna ya bụ Eze Stanley anwụọla.
thumb|Sandra Ezekwesili Ọ sitere na Nara-Unateze, Nkanu-East Local Government Area, nke di na Nigeria, Sandra biri mbido afọ asaa ya n'Enugwu ebe ọ nọrọ gụọ praimari na sekọndiri n'ụlọ akwụkwọ NAOWA dị na Enugwu Steeti. E mechara ya na Ezinaụlọ ya kwagara Port Harcourt, ebe nna ya nọ n'afọ 1997'.
Mgbe ọ nọ na Klasị nke atọ na primary school, Ọ bụ onye nkuzi ya lagoro ezumike ọrụ n'ihe gbasara ichụ nta akụkọ na- ịgụpụta ak ụkọ aha ya bụ Maazị Promise bụ onye izizi bidoro kuzibere ya ihe gbasara mgbasa ozi na ichụ nta akụkọ. N'ihi mmasi o nwere ebe ọ nọ, o bidiro ikuziri yadiction nakwa ọnọdụ ịgụpụta akụkọ nakwa otu esi ede ederede akwụkwọ akụkọ.
Nja Mahdaoui
Nja Mahdaoui, (amụrụ na 1937) bụ onye na-ese ihe na Tunisia nke a maara nke ọma maka ojiji ọ na-eji calligraphy dị ka ụdị nka eserese. A kọwakwara ya mgbe niile dị ka 'onye na-ede akwụkwọ ozi.'