cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Obi Emelonye
N'afọ 2020 n'oge ọrịa coronavirus, nke mechiri azụmaahịa n'ụwa niile, Obi Emelonye ghọrọ onye nduzi ihe nkiri mbụ mere ihe nkiri site na Zoom, site n'ịrụ ọrụ ya na ndị na-eme ihe nkiri na London na Lagos. Ihe nkiri ahụ, Heart 2 Heart, nwetara otuto dị egwu site n'aka nnukwu ụlọ ọrụ mgbasa ozi n'ụwa niile.
Agụmakwụkwọ
Obi Emelonye, onye bụbu onye na-agba bọọlụ na onye na-ahụ gụrụ maka iwu, gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Naịjirịa, Nsukka, ebe o nwetara nzere BA (Hons) Theatre Arts degree (1990). Ọ gara n'ihu na-amụ maka nzere LLB Law na Mahadum Wolverhampton (1998). Ọ gụsịrị akwụkwọ na Law Practice na London Metropolitan University (2002) ma rụọ ọrụ iwu ruo afọ ole na ole tupu ọ lekwasị anya n'ịhụnanya mbụ ya, ihe nkiri. N'afọ 2019, Obi Emelonye nwetara asambodo ka ọ bụrụ onye ndụmọdụ Chartered Management. Ọ bụ onye otu UK Directors Guild nakwa British Film Institute (BFI).
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Copyright infringement
thumb|Copyright infringement Mmebi iwu nwebiisinka (mgbe ụfọdụ a na-akpọ piracy) bụ ojiji nke ọrụ echekwara site na nwebisiinka na-enweghị ikike maka ojiji ebe achọrọ ikike dị otú ahụ, si otú ahụ na-emebi ụfọdụ ikike pụrụiche enyere onye ji nwebisiinka, dị ka ikike imepụtagharị, kesaa, igosipụta. ma ọ bụ rụọ ọrụ echedoro, ma ọ bụ rụọ ọrụ mmepụta ihe. Onye ji ikike nwebiisinka na-abụkarị onye mepụtara ọrụ ahụ, ma ọ bụ onye mbipụta ma ọ bụ azụmahịa ọzọ ekenyela ikike nwebiisinka. Ndị ji ikike nwebiisinka na-akpọku usoro iwu na teknụzụ iji gbochie na taa ntaramahụhụ nwebiisinka
Cape Doctor
"Cape Doctor" bụ aha ọbọdọ màkà ifufe siri ike, nke na-adịgide adịgide ma kpọọ nkụ nke na-efe n'ụsọ oké osimiri South Africa site n'oge opupu ihe ubi ruo n'oge ọkọchị (ọnwa Septemba rụọ Maachị na mpaghara ndịda). A maara ya dị ka Cape Doctor n'ihi nkwenye ọbọdọ na ọ na-ehichapụ Cape Town na mmetọ na 'ọrịa'.
Ihe ndị mere n'oge gara aga
Ọ bụ ezie na ifufe na-efegharị n'ébé sara mbara nke Western Cape Province, ọ bụ ihe a ma ama karịsịa na gbụrụ-gbúrụ Cape Peninsula, ébé ọ nwèrè ike ịdị ike ma na-akpasu iwe. Ndị Capetonians na-akpọkwa ya "South-Easter".
Ọnọdụ ihu igwe dị mma na-esokarị South Easter. Otú ọ dị, ọ bụrụ na South-Easter na-esonyere ala dị ala dị ka ọ na-eme mgbè ụfọdụ n'oge opupu ihe ubi na oge mgbụsị akwụkwọ, nke a nwèrè ike ime ka nnukwu mmiri ozuzo daa na Western Cape. A maara ihe omume a dị ka Black South-Easter. Idei mmiri nke Laingsburg nke ọnwa Jenụwarị 1981 sitere na nnukwu mmiri ozuzo dị ka akụkụ nke Black South Easter.
Ọ bụ ihe na-emegide onwe ya na ihe ndekọ ihu igwe màkà Cape Town na-egosi na ifufe ugwu ọdịda anyanwụ nkè ógè oyi nwèrè ike ịdị ike karịa South-Easter, ebe a na-enyeghị ifufe ndị a aha dị mma. Nke a nwèrè ike ịbụ n'ihi na ifufe ugwu ọdịda anyanwụ na-esokarị mmiri ozuzo, nke nwéré ike ịda ruo ọtụtụ ụbọchị na ọbụna izu.
Ndị inyom Ndị Kraịst Oge Ochie na Echiche Ndị ọgọ mmụọ
Ụmụ nwanyị Ndị Kraịst oge mbụ na echiche pegan: ike nke nwanyị na-anụ ọkụ n'obi (1996) bụ akwụkwọ nke Margaret Y. Macdonald dere. .
Isiokwu
Akwụkwọ a bụ ọmụmụ banyere Iso Ụzọ Kraịst oge ochie na ọrụ ụmụ nwanyị Ndị Kraịst na narị afọ abụọ mbụ. MacDonald na-eji nchọpụta nke anthropology ọdịbendị na ụdị nyocha nke sitere na sociology nke oge a iji mụọ ihe odide ndị dị ugbu a nke echiche ọha na eze nke ndị ọgọ mmụọ na nke Ndị Kraịst na mgbalị inye nghọta banyere ndụ zoro ezo nke ụmụ nwanyị. Prọfesọ Agba Ọhụrụ Rollin Ramsaran na-ekwu, "Ndị ọkà mmụta okpukpe ga-edekọ etu MacDonald si etinye echiche ndị a n'ọrụ... MacDonald na-enyocha nke ọma nke nsogbu ndị na'ihe ize ndụ wee nye nkwado a pụrụ ịtụkwasị obi na nke na ya na echiche ya. Onye ọkà mmụta oge ochie A.M.Keith gara n'ihu na-ekwu "Nkwurịta okwu zuru ezu ya banyere njedebe na ohere nke ụdị sayensị mmekọrịta mmadụ na ibe ya bara ezigbo uru ma setịpụ ụkpụrụ ọhụrụ nke usoro mgbagwoju anya maka ndị ọkà akwụkwọ na'enyocha ndụ ụmụ nwanyị na oge Gris na Rom. "
Ọdịdị ya
Akwụkwọ ahụ nwere ihe atọ dị mkpa. Akụkụ nke 1 na-enyocha okwu na nkatọ ndị ọgọ mmụọ. Keith na-ekwu na MacDonald na ya na akwụkwọ ochie ndị a maara nke ọma, ma ụzọ Mac Donald na'amaghị ihe ọhụrụ. MacDonald's nlo awọn ireti awujọ ti ijọba ti ijọba ti awọn obinrin ni awọn ofin ti "ọla" ati "itiju", "gbangba" ati "ikọkọ" ati "agbara laiṣe"awọn ẹsẹ" aṣẹ deede "lati jiyan pupọ ninu awọn keferi vociferous Atako ti ile ijọsin Ibẹrẹ jẹ asopọ si “ipilẹṣẹ obinrin” ti Kristiẹni akọkọ ti ijọba naa rii bi ajẹsara.awọn odi keferi lenu fihan obinrin ṣe ni o daju mu a significant ipa ni Kristiẹniti beginnings.
MacDonald na-eji atụmanya ọha na eze nke alaeze ukwu ahụ maka ụmụ nwanyị n'ihe gbasara "nkwanye ùgwù" na " ihere," "ihu ọha" da "ike nzuzo" amaokwu "ikike iwu kwadoro" iji kwuo na ọtụtụ n" nkatọ ndị ọgọ mmụọ siri ike nke ụka mbụ nwere njikọ na Christian "mgbalị nwanyị" nke Alaeze Ukwu ahụ hụrụ dị ka ihe yiri amoosu. Mmeghachi omume ọjọọ a na-ekpere arụsị gosipụtara n'ezie na ụmụ nwanyị keere òkè dị mkpa na mmalite nke Iso Ụzọ Kraịst.: 126 Ebubo gbasara ụmụnwaanyị so na ndị e ji emetụta echiche ọha na eze banyere Iso Kraịst n"onwe ya na'egosi egwu ya nye usoro mmekọrịta ndị ọgọ mmụọ.:
MacDonald daba pe "njikọ dị n'etiti ọrụ nke nwanyị Onye Kraịst lụrụ di na nhọrọ a nke asụsụ ihe atụ bụ ...kwado ụmụ nwanyị karịa echiche nke oge a banyere nna ochie ga-ekwe".
MacDonald kwubiri na, ọ bụ ezie na ọ ziri ezi ikwu na ụmụ nwanyị Ndị Kraịst nke narị afọ nke abụọ enweghị ikike n'echiche ọdịnala ndị Rom, ha ka nwere ike ịnwe ike karịa ka a na-ahụkarị na agụmakwụkwọ ọdịbendị ụmụnwaanyị.
Nnakwere
Mmeghachi omume nke akwụkwọ MacDonald abụwo nke ọma. Onye ọkà mmụta Agba Ọhụrụ Constance E. McLeese na-akpọ ya "echiche na -akpali akpali" na "akwụkwọ dị ịrịba ama"; Stephen Benko na na Prọfesọ Rollin Ramsaran dere, "Nke a bụ ihe edere nke ọma, nke edobere nke baax, na nke nwere oké ọchịchọ maka ọrụ ụmụ nwanyị na Iso Ụzọ Kraịst oge mbụ". Classics Prọfesọ Allison M. Keith na-ekwu na ọ "e dere ya n'ụzọ dị nro ma jiri aghụghọ arụmụka".
Prince v. Massachusetts
Prince v. Massachusetts, 321 U.S. 158 (n'afọ 1944), bụ ikpe nke Ụlọikpe Kasị Elu nke United States kwuru na gọọmentị nwere ikike sara mbara iji chịkwaa omume na ọgwụgwọ ụmụaka. Ikike nne na nna abụghị ihe zuru oke ma enwere ike igbochi ya ma ọ bụrụ na ime nke a bụ maka ọdịmma nwatakịrị. Ọ bụ ezie na ụmụaka na-ekerịta ọtụtụ ikike nke ndị okenye, ha na-eche mmerụ ahụ dị iche iche site na ọrụ ndị yiri ya.
Ndabere
Otu nwanyị ónyé Onyeàmà Jehova aha ya bụ Sarah Prince kà amara ikpe maka imebi iwu ọrụ ụmụaka. Ọ bụ onye na-elekọta otu nwata nwanyị dị afọ itoolu, Betty M. Simmons, onye ọ kpọbatara n'ime obodo mepere emepe iji kwusaa ozi ọma n'okporo ámá. Nkwusa ahụ gụnyere ikesa akwụkwọ iji nweta onyinye afọ ofufo. Iwu ọrụ ụmụaka nke e boro ya ebubo imebi kwuru na ọ dịghị ụmụ nwoke na-erubeghị afọ iri na abụọ na ụmụ nwanyị na-erubeghị afọ iri na asatọ ka e kwere ka ha ree akwụkwọ ma ọ bụ ngwongwo ndị ọzọ n'okporo ụzọ ọha.
Rojo Mettle-Nunoo
Robert Joseph Mettle-Nunoo nke a makwaara dị ka Rojo Mettle Nunoo bụ onye na-ese ihe ugbu a na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Ghana. Ọ bụ onye otu National Democratic Congress ma jee ozi dị ka osote minista ahụike n'oge ọchịchị John Evans Atta Mills.
Mmeri Coming Victory of Democracy
The Coming Victory of Democracy bụ akwụkwọ nke onye odee akwukwo bù Alfred A. Knopf, Inc bipụtara na afo Otu puku nari itolu iri ato na asato (1938).
Prince v. Massachusetts
Ndabere
E nwere mkpesa atọ gbara megide Prince:
Rojo Mettle-Nunoo
Agụmakwụkwọ
Mettle-Nunoo nwere nzere Bachelor of Arts na nka (ihe osise na ihe ọkpụkpụ) site na Mahadum Sayensị na Teknụzụ Kwame Nkrumah.
Mmeri Coming Victory of Democracy
Nkọwa
Akwụkwọ ahụ nwere ederede dị mkpirikpi nke usoro nkuzi nke Thomas Mann nyere site na Febụwarị ruo Mee na 1938, nke a na-agbasa na obodo United Steeti niile. Ebumnuche Mann bụ ịnakọta nkwado na Amerika maka ịlụso ọchịchị Nazi ọgụ na Germany. N'ihe odide ahụ, onye edemede German ahụ na-akọwa ihe kpatara omume ya, ndọrọ ndọrọ ọchịchị, na nka maka ọchịchọ na ịkọ ọdịnihu nke ọchịchị onye kwuo uche ya na fascism nke obodo ya.
Òtù:Akwụkwọ
Rojo Mettle-Nunoo
Ndọrọ ndọrọ ọchịchị
Na Jenụwarị 2009, Onye isi ala John Evans Atta Mills họpụtara Mettle-Nunoo dị ka osote minista na-ahụ maka okporo ụzọ na okporo ụzọ. Mgbe mgbanwe nke ndị minista gasịrị, a kpọgara ya ije ozi dị ka osote minista ahụike. Ọ rụrụ ọrụ dịka onye njikwa mkpọsa nke John Atta Mills na Disemba 2008.
Prince v. Massachusetts
Mkpebi
N'ihe dịka nkebi isé m'obu ànó, na Justice Rutledge na-ede ọtụtụ echiche, Ụlọikpe Kasị Elu kwadoro iwu Massachusetts na-egbochi ikike ụmụaka ire akwụkwọ okpukpe. Mkpebi ahụ kwusiri ike na gọọmentị nwere ikike sara mbara iji chịkwaa omume na ọgwụgwọ ụmụaka. Ikike nne na nna abụghị ihe zuru oke ma enwere ike igbochi ya ma ọ bụrụ na ime nke a bụ maka ọdịmma nwatakịrị. Ọ bụ ezie na ụmụaka na-ekerịta ọtụtụ ikike nke ndị okenye, ha na-eche mmerụ ahụ dị iche iche site na ọrụ ndị yiri ya.
Echiche ndị na-emegide onwe ha
Ónyé Ọkaikpe Frank Murphy ekwekwaghị: "Nnwere onwe okpukpe bụ ikike dị oke nsọ nke a gaghị egbochi ma ọ bụ machibido ya n'ogo ọ bụla n'enweghị ihe akaebe doro anya na ọdịmma ziri ezi nke steeti nọ n'oké ihe ize ndụ. "
Rojo Mettle-Nunoo
Ebensidee
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Eucharia Iyiazi
thumb|Eucharia Iyiazi Eucharia Njideka Iyiazi (a mụrụ na abalị iri na iteolu nke ọnwa Nọvemba 1973) bụ onye na- eme egwuregwu Paralympian si Nigeria na-asọ mpi ọkachasị n'ogo F57/58 egwuregwu shọtput na diskus. Ọ zọọla asọmpi na egwuregwu Paralympics anọ nara ọlaedo abụọ, otu ọlaọcha na ọla ọla abụọ.
Iyiazi gbara asọmpi paralympic n'oge kpomọkụ afọ 2008 na Beijing, China. N'ebe ahụ, ọ nwetara ihe nrite ọlaedo na ihe ọtụtụ shot put F57/F58 nke ụmụ nwanyị nakwa discus ụmụ nwanyị  F57/F58. Na Paralympics Beijing, Iyiazzi debere nnukwu ndekọ n'ụwa niile nakwa na Paralympic maka klaasị F58 na shọt put na discus
Prince v. Massachusetts
Echiche ndị na-emegide onwe ha
Ọkaikpe Robert H. Jackson, nke ndị ọka ikpe Owen Roberts na Felix Frankfurter sonyeere, ekwenyeghịkwa. Ha kwenyere na ikpe nke Ụlọikpe Kasị Elu nke Massachusetts.
Edensibia
https://supreme.justia.com/cases/federal/us/321/158/
Eucharia Iyiazi
Iyiazi nwetara nrite ọla n'asọmpị Paralympics nKe ekpomoku afọ 2012 na London wee tụta mita 27.54  iji nweta ọla ọla ọzọ na discus na asọmpi  Paralympics nKe oge ekpomoku afọ 2016.
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Jessica Watkins
Jessica Andrea Watkins (amuru May 14, 1988) bu onye na-enyocha mbara igwe nke NASA, ọkà mmụta banyere mbara ala, aquanaut na onye bụbu onye egwuregwu rugby mba ụwa. A mara ọkwa Watkins dị ka nwanyị ojii mbụ nke ga-emecha ọdụ ogologo oge International Space Station na Eprel 2022.
NASA ọrụ
thumb| Watkins dị ka onye ndoro-ndoro NASA na June 2017 Dị ka onye na-agụghị akwụkwọ, Watkins rụrụ ọrụ na Ames Research Center iji kwado Mars Phoenix lander na prototype Mars drill test. Na 2009, ọ bụ onye isi geologist maka NASA Spaceward Bound Crew 86 na Mars Desert Research Station. Dị ka nwa akwụkwọ gụsịrị akwụkwọ, ọ rụrụ ọrụ na Jet Propulsion Laboratory na ọrụ NEOWISE iji nyochaa nso-Earth asteroids. Watkins rụkwara ọrụ na nhazi maka Mars rover Curiosity. Na 2011, Watkins jere ozi dị ka onye otu ọrụ sayensị maka ozi analọgụ. Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye na-eme atụmatụ maka rover Mars 2020 na ihe nlele Mars, ma bụrụkwa onye otu sayensị maka ebumnuche nyocha Desert na teknụzụ analog. Dị ka onye postdoctoral ibe na Caltech, na dị ka onye na-arụkọ ọrụ na Mars Science Laboratory Science Team, o sonye na nhazi ụbọchị nke ihe omume Mars rover ma jiri data oyiyi ya jikọtara ya na data orbital iji nyochaa stratigraphy, geology, na geomorphology nke Mars.
Na June 2017, ahọpụtara Watkins ka onye otu NASA Astronaut Group 22 wee malite ọzụzụ afọ abụọ n'August. Na Disemba 2020, ahọpụtara ya ka ọ bụrụ akụkụ nke otu Artemis ka ọ laghachite mmadụ na Ọnwa. Afọ 2024 bụ ụbọchị echere maka mbido ọnwa. Na Nọvemba 2021, ọ ghọrọ onye na-enyocha mbara igwe nke anọ nke Group 22, na nwanyị ojii mbụ, ka e kenye ya ozi na ọdụ ụgbọ elu International Space (ISS) ka ahọpụtara ya dị ka onye ikpeazụ nke SpaceX Crew-4, nke akwadoro ịmalite na Eprel 2022. Ọ ga-abụ oge mbụ Watkins na mbara igwe. Ọ ga-ejekwa ozi dị ka ọkachamara mgbasa ozi maka ozi ọnwa isii ahụ. Ọrụ ya ga-agụnye ileba anya na ịse foto mgbanwe geological na Ụwa, yana nyocha ndị ọzọ gbasara sayensị ụwa na mbara igwe, sayensị ihe ọmụmụ ihe ndụ, na mmetụta nke ogologo oge na-efe efe na ụmụ mmadụ.
NEEMO 23
Watkins sonyeere na ozi NEEMO 23 site na June 10 ruo June 22, 2019. Ozi a nwalere teknụzụ na ebumnobi maka ozi mbara ala miri emi na nyocha ọnwa n'elu oke osimiri. Ọrụ NEEMO nke Watkins bụ nke mbụ n'ụdị ya gosipụtara otu nyocha nwanyị niile nke onye na-enyocha mbara igwe Italy bụ Samantha Cristoforetti na-edu.
Ndụ onwe onye
Nne na nna Watkins bi na Lafayette, Colorado. Ihe omume ntụrụndụ ya gụnyere bọọlụ, ịrị elu nkume, ski, na ide ihe okike.
Ihe nrite na nkwanye ugwu
Watkins enwetala ọtụtụ ihe nrite maka ọrụ ya, agụmakwụkwọ, na egwuregwu, gụnyere:
Ntụaka
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Wazobia FM Lagos
A maara Wazobia Fm Lagos maka ụzọ na-atọ ọchị maka mgbasa ozi. Ụlọ ọrụ redio ahụ na-agbasa ngwakọta nke akụkọ, atụmatụ, egwuregwu, egwu (site na egwu Naijiria a ma ama, hip hop, ndụ dị elu na egwu ụwa na reggae), ihe ngosi okwu, okwu isiokwu na ajụjụ ọnụ.
Ntụle
"Owogram.com" depụtara Wazobia Fm Lagos dị ka nọmba otu n'ime ụlọ ọrụ redio iri kachasị mma na Lagos Steeti, na-agbakwụnye na "Ọ bụ ụlọ ọrụ redio kachasị amasị ọtụtụ ndị Naijiria gara, ọkachasị na Lagos. Ọ bụ ụlọ ọrụ redio pidgin mbụ na Naijiria ma na-emepụta mmemme na Pidgin English, ya mere ụdị mmadụ niile na-enwe obi ụtọ; ọ bụ ụlọ ọrụ dị mma maka mmadụ niile.
"Alternative Adverts" depụtara ụlọ ọrụ redio ahụ dị ka nke mbụ na ndepụta 10 kachasị elu nke ụlọ ọrụ redio ndị a na-eleta na Lagos Steeti, 2019. Ha gbakwunyere na "Wazobia FM na-ege ntị ma nwee obi ụtọ site na ụdị mmadụ niile; ndị ọkwọ ụgbọala bọs, ndị ọrụ, ụmụ akwụkwọ, ụmụ nwanyị ahịa, wdg. Ọ bụ ọdụ dị mma maka mmadụ niile. "
Bomadi
thumb|Bomadi town.jpg
Bomadi bụ mpaghara gọọmentị ime obodo Ijaw na Delta Steeti, Naijiria. Obodo a dị n'akụkụ Osimiri Forcados.
O nwere obodo iri na otu, ya bụ: Ogriagbene, Esanma, Akugbene, Ogbein-ama, Bomadi, Kpakiama, Ekamuta-gbene, Azebiri, Ogodobiri, Okoloba na Kalafuo-gbene.
Ebe Nlekọta Anụ Ọhịa Black Pond
Black Pond Wildlife Management Area bụ 526-acre (213 hectare) New York State Wildlife Management Zone (WMA) nke dị n'akụkụ ọwụwa anyanwụ nke Ọdọ Mmiri Ontario, na njedebe ugwu nke mpaghara a na-adịghị ahụkebe nke ụsọ mmiri na ọdọ mmiri. Ọtụtụ n'ime osimiri mgbochi dị na Black Pond WMA nwere ájá ájá ọhịa nke dị ihe dị ka mita iri na asatọ n'ịdị elu; ndị a bụ ájá ámá kachasị elu n'ebe ugwu ọwụwa anyanwụ United States ma e wezụga Cape Cod. Ozugbo n'ebe ugwu nke WMA bụ El Dorado Beach Preserve nke dị 360-acre (150 hectare), nke bụ ebe mgbaba nnụnụ nke The Nature Conservancy. N'ebe ugwu nke mpụta site na Black Pond ruo Lake Ontario, ụsọ mmiri ahụ bụ ebe ikuku na-eme, ebe dị larịị nke dị "calcareous" kama ịbụ ájá. alt=Photograph of a pond with still water; across the pond are aquatic plants and trees with autumn colors.|áká_ịkẹngạ|thumb|300x300px|Akụkụ ndịda nke Black Pond n'ọnwa Ọktoba. Site n'ebe a na-adọba ụgbọala na njedebe nke okporo ụzọ, WMA nwere ụzọ 0.4-mile (0.6 km) na boardwalk nke na-eru site na ala mmiri dị n'ime ruo n'ụsọ osimiri ájá na Lake Ontario. Site na njedebe nke boardwalk, ọ ga-ekwe omume ịga ije n'ebe ndịda n'akụkụ osimiri ruo ihe dị ka 8 (13 km) n'enwetaghị ụkwụ mmiri. Ụzọ osimiri a na-agafe na WMA, gafere ebe obibi ndị dị n'ụsọ osimiri nke Jefferson Park, site na Southwick Beach State Park, wee banye n'ime nnukwu Lakeview Wildlife Management Area. Ịga ije n'ebe ugwu n'akụkụ osimiri na-eduga na El Dorado Beach Preserve; ụzọ njem na ebe a na-ele nnụnụ na Beach Preserve na-ejikarị Grandjean Road, nke dị n'ebeebe ugwu Black Pond.
Black Pond WMA, na Lakeview WMA, Deer Creek Marsh WMA, yana Sandy Pond Beach Unique Area, mejupụtara Eastern Lake Ontario Marshes Bird Conservation Area. El Dorado Beach Preserve nke dị nso na Nature Conservancy gbasaa ebe nchekwa nnụnụ a. Black Pond WMA, Southwick Beach State Park, Lakeview WMA, Sandy Pond Beach Natural Area, na Deer Creek Marsh WMA etinyela na New York Natural Heritage Area, "Eastern Lake Ontario Barrier Beach and Wetland Complex".
WMA na Beach Preserve dị n'obodo Ellisburg na Jefferson County.
Dorian (rapper)
Alton Dorian Clark (amụrụ yá n'ubochí abụọ n'ọnwa Ọgọstụ, n'afọ 1984), nke a maara dịka Dorian, bụ onye America na-eti egwu, onye na-emepụta ihe, onye na-ede egwu, na onye nkuzi basketball si Indianapolis, Indiana.
Mmalite ndụ
A mụrụ Alton Dorian Clark n'ubochí abụọ n'ọnwa Ọgọst, n'afọ 1984 na Dyess Air Force base na Abilene, Texas. Nne ya gụrụ ya aha onye na-eme ihe nkiri Dorian Harewood onye si obodo nne na nna ya bụ Dayton, Ohio. Nna ya bụ onye ọrụ ụgbọelu na United States Air Force nke mere ka Dorian kwaga ugboro asaa tupu ọ dị afọ iri. Nne na nna Dorian tolitere n'oge afọ 1970s funk oge ma na-akpọkarị ndị na-ese ihe dịka The Ohio Players, Lakeside na Bootsy Collins nke ga-emesị metụta Dorian n'egwú. Dorian mụtara otú e si agụ egwu ógè ọ dị afọ itoolu mgbe ọ na-akpọ opi na ụlọ akwụkwọ elementrị. Na klas nke isii, ezinụlọ Dorian kwagara Indianapolis, Indiana ebe ọ na-akpọ ịgba na ụlọ akwụkwọ etiti ma na-abụ abụ na ukwe ụka Baptist ya site na klas nke asatọ ruo ógè ọ gụsịrị akwụkwọ na North Central High School.
Ọrụ bọọlụ
Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Indiana-Bloomington, Dorian kpọrọ oku ekwentị oyi narị asatọ ma zipụ ozi ịntanetị oyi otu puku na narị atọ na-enwe olileanya inweta ọrụ nkuzi basketball. Dorian ga-enweta ọrụ na Lees-McRae College na Banner Elk, North Carolina. N'afọ 2009, Dorian debara aha ya na ụlọ akwụkwọ gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Central Florida ma zụọ basketball ụlọ akwụkwọ sekọndrị na Montverde Academy n'okpuru Kevin Sutton. N'oge ezumike, ọ zụrụ onye egwuregwu basketball nke Mahadum nke Florida bụ Patric Young. Dorian ga-azụkwa ọzụzụ na Mahadum Virginia Commonwealth n'okpuru Shaka Smart na Mahadum Jacksonville n'okpuru Cliff Warren. N'afọ 2012, Dorian dere maka ihe banyere ESPN's TrueHoop Network na-ekpuchi Orlando Magic.
Ọrụ egwu
thumb|Dorian na-eme ihe nkiri na Prodigy's The Commissary Kitchen Tour na Los Angeles, CA. N'ụbọchị Valentine n'afọ 2014, Dorian zụtara ngwanrọ mmepụta egwu nke Apple Logic Pro X. Ọ kụziiri onwe ya otu esi eme egwu site na nkuzi YouTube. N'afọ 2015, Dorian bịanyere aka na nkwekọrịta nkesa dijitalụ. N'ụbọchị Valentine n'afọ 2015, Dorian wepụtara ọrụ izizi ya, The D.U.C.K. Tape. Dorian laghachiri Indianapolis wee bídó ịrụ ọrụ nke abụọ ya na onye na-emepụta egwu Joey French. Dorian na Joey French zutere ógè ha na-aga Mahadum Indiana. N'ọnwa Mee afọ 2015, Dorian wepụtara “Sunshine” dị ka onye ndu na abọm nke abụọ ya. N'abalị iri abụọ na asatọ n'ọnwa Ọktoba n'afọ 2015, Dorian wepụtara LP ya nke abụọ zuru oke Every Scar Has A Story. Ọ bụla Scar Has A Story bụ onye isi nke Joey French mepụtara ma gosipụta onye na-eme ihe ọchị Rob Sherrell. Onye nchịkọta akụkọ AllMusic bụ Paul Simpson na-ekwu, "ụdị mmepụta ya na nkà ịkọ akụkọ ya nwere ihe jikọrọ ya na 80s na 90s hip-hop (ya na Warren G na Dr. Dre dị ka mmetụta bụ isi)...ma ụda ya gụnyere mmetụta ndị ọzọ dị ugbu a dị ka ọnyà na Kanye West.
Mmetụta
Dorian depụtara Kanye West's The College Dropout, JAY-Z's The Blueprint, Eminem's The Eminem Show, Nas' Stillmatic na Yo Gotti's Back 2 Da Basics dị ka abọm rap kachasị amasị ya ná mgbé niile.
Ndụ onwe onye
N'ọnwa Juun ụbọchị iri na asaa, n'afọ 2019, Dorian kwupụtara ọmụmụ nwa ya nwanyị Nova site na Instagram.
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Otu Na-ahụ Maka Ikike Ruuru Mmadụ na Mba Naijiria
E guzobere Otu Na-ahụ Maka Ikike Ruuru Mmadụ na Mba Naijiria (“NHRC”) site na iwu nke amadebere maka Otu Na-ahụ Maka Ihe Ndị Ruuru Mmadụ (Ndezigharị), na afọ 1995, nke iwu NHRC megharịrị, na afọ 2010. Otu nkea na ahụ maka usoro na egbochi mmebi iwu nke na-echekwa ikike mmadụ nke ndị bi na obodo Naijiria. Ọ na-enyocha ikike ruuru mmadụ na Naịjirịa, na-enyere ndị e metọrọ aka maka imebi ikike ruuru mmadụ aka, ma na-enye aka n'ịwepụta amụma gọọmentị nke Naịjirịa gbasara ikike oruuru mmadụ.
Otua na-arụ ọrụ na nyocha na nlekota nke ọtụtụ ọnọdụ ikike ruuru mmadụ kemgbe ọ malitere. Otu nke Amnesty International welitere olu tinyere ihe gbasara ụjọ ndị uweojii na Naịjirịa na enye Otu Na-ahụ Maka Ikike Ruuru Mmadụ na Mba Naijiria na afọ 2012.
Onye Isi Ode Akwukwo ugbu a bụ Anthony O. Ojukwu Esq.
Juliet Rainer Kafiire
Juliet Rainer Kafiire bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na onye omeiwu nke Uganda nke nọchitere anya Kibuku County na Pallisa n'etiti afọ 1994 ruo afọ 2006. Ọ rụkwara ọrụ dị ka osote onye isi oche nke Uganda's Democratic Party (DP).
Ọrụ
N'oge ntuli aka nke 1994 Ugandan Constituent Assembly, a họpụtara Kafiire dị ka onye nnọchi anya Pallisa Dị ka onye otu National Caucus for Democracy (NCD), Kafiire bụ otu n'ime ndị nnọchi anya iri ise na atọ nke ndị omebe iwu jụrụ ịkwado iwu na afọ 1995
Kafiire nọchitere anya Kibuku County na Nzukọ Ndị Omeiwu nke Uganda n'etiti na afọ 1996 ruo afọ 2006. O mechara tụfuo ọkwa a na afọ 2006 General Elections na Saleh Kamba onye nwere njikọ na National Resistance Movement (NRM).
N'ọnwa Nọvemba na afọ 2005, a họpụtara Kafiire dị ka osote onye isi ala nke Uganda's Democratic Party (DP)
Ebesidee
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Dr Sir Warrior
Christogonus Ezebuiro Obinna (1947 – 2 June 1999), nke a na-akpọ Dr. Sir Warrior, bụ onye isi otu Oriental Brothers International Band bụ nke ama ama na egwu egwu Igbo Highlife Nigeria ruo ọtụtụ iri afọ. O mere egwu nke ọma na Naijiria, tinyekwara ndị ọrụ ụgbọ mmiri ya na mba ụwa dịka London na United States of America. Na mbụ, onye malitere otu a bụ Ferdinand Emeka Opara.
Dr. Sir Warrior nwere ike gbanwee arụmọrụ ya ka ọ bụrụ ọrụ na-aga nke ọma na 1970s mgbe ọ sonyeere Orientalu Brodas Entanashional Band. Ndị otu ahụ mechara gbawaa, na-eduga na Prince Ichita & the Great Oriental Brothers International Band, Oriental Brothers International, na mgbe ahụ Dr. Sir Warrior & His Oriental Brothers International, nke akpọrọ The Oriental Original. O nwere ihe dị ka platinum 12 na ọla edo iri n'ọrụ ya. <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">]
Dr Sir Warrior lụrụ di ma mụọ ụmụ ise (ụmụ nwoke atọ na ụmụ nwanyị abụọ). Nwa mbụ ya kwuru banyere ya "O kweghị ka anyị nwee mmasị n'egwú. Ọ chọrọ ka anyị buru ụzọ gụchaa akwụkwọ. Ọ na-ekwusi ike mgbe niile na agụmakwụkwọ bụ ihe nketa kacha mma, ihe ndị ọzọ nwere ike iso ma emechaa." Ajuzieogu nke nta mara na otu ụbọchị ọ ga-abụ onye egwu egwu dị ka nna ya. Ha abụọ kwuru, "Ọ bụrụhaala na anyị bu n'obi ịchụ egwu dịka ọrụ anyị ka ga-agbaso ọchịchọ nna anyị". Oliver De Coque chịkọtara ihe nketa ya, bụ onye n'ịkwanyere Dr. Sir Warrior ụtụ, kwuru, "Ọ bụ ezigbo mmadụ na enyi. Anyị efuola ụdị ọgụgụ isi dị otú ahụ na highlife." Ọ bụ ezie na ụmụ ya na-arụ ọrụ ugbu a na-anwụghị ya dị ka akụkọ akụkọ siri ike na Afrika highlife sir warrior nwụrụ na June 2, 1999, n'ihi ọrịa dị mkpirikpi mgbe 2 ikpeazụ ya rụchara, Anyị maara mgbe nwa ya nwoke kwuchara okwu banyere ọnwụ ya.
Tsonam Cleanse Akpeloo
Tsonam Cleanse Akpeloo bụ onye Ghana na-ahụ maka akụ na ụba na teknụzụ. Ọ bụ onye isi oche nke SUKU Technologies na onye isi oche maka mpaghara Greater Accra maka Association of Ghana Industries (AGI).
Mmụta
Akpeloo nwere nzere bachelọ nke nka na akụ na ụba na sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị, na nzere masta na njikwa iwu akụ na ụba site na Mahadum Ghana. O nwere akara ugo mmụta na Management Information Systems site na Mahadum Nkà na Ụzụ Ghana, ma mụọkwa Jungian Psychology site na Institute of Humanities and Social Sciences, Mahadum Gavel, Sweden. Ọ bụ ngwaahịa nke Clark Atlanta Business School (United States) na Stanford SEED Programme nke Stanford Graduate School of Business. Akpeloo bụ nwata akwụkwọ nke African Liberty Academy na Diplo Foundation, ma jide diploma na njikwa ego site na Chartered Institute of Marketing.
Ọrụ ya
Tsonam bụ ọkachamara IT ma bụrụkwa onye isi oche nke SUKU Technologies na onye isi oche na-anọchite anya Association of Ghana Industries. Ọ bụkwa onye nchoputa na onye isi nchịkwa nke Techcom Visions, ụlọ ọrụ IT na Ghana. Tsonam bụ onye isi oche mba nke ngalaba ICT nke Ghana National Chamber of Commerce and Industry (GNCCI). Ọ na-arụkwa ọrụ dị ka onye isi oche nke ọtụtụ ụlọ ọrụ gụnyere na Accra Technical University, NVTI CMMTI na Methodist University College of Ghana. Ọ bụ onye ndu Kadodo Africa, ọnụ ụzọ dị elu nke na-enyocha profaịlụ, na-enyocha, na-enyocha ma na-akwalite òtù dị iche iche na Ghana na Africa iji mee ka ha dị maka uru nke Mpaghara Azụmahịa Azụmahịa Africa Continental (AfCFTA).
Edensibia
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Madilu System
Jean de Dieu Makiese (28 Mee, na afọ 1952 na 11 Ọgọst, na afọ 2007), nke a maara nke ọma dị ka Madilu System, bụ onye na-agụ egwú rumba na onye na-ede egwu na Congo, amụrụ na Léopoldville, Belgian Congo. Ọ bụbu onye otu egwu TPOK Jazz nke na-achịkwa ihe nkiri Congolese site na 1960s ruo 1980s.
Ọrụ egwu
Malite dị ka onye nọ n'afọ iri na ụma na 1969, Madilu sooro ọtụtụ ndị egwu bụrụ abụ: "Orchestre Symba", "Orchestra Bamboula", nke Papa Noel duziri, "Festival des Maquisards", nke Sam Mangwana duziri, na Fiesta Popular. N'afọ 1973, n'okpuru aha ọhụrụ Bialu n'ihi mkpọsa "authenticité" nke Onye isi ala Mobutu, o guzobere otu egwu Bakuba Mayopi nke nwere egwu na afọ 1976 na egwu "Pamba-Pamba", mgbe nke ahụ gasịrị ọ hapụrụ iji guzobe otu ọhụrụ a na-akpọ Orchestre Pamba-Pamb.
Otú ọ dị, ọ bụghị ruo mgbe Madilu sonyeere Franco, sonyeere TPOK Jazz ya n'ọnwa Eprel, na afọ 1980, ka ọ ghọrọ onye Congolese na International star. A kọwara ya dị ka "onye nwere nkà olu kachasị mma" n'oge ọ na-eto eto n'afọ 1980. Franco bụ onye kpọrọ ya Madilu System, aha nke kwụsiri ike. Egwú mbụ Madilu na TPOK Jazz bụ "Mamou (Tu Vois)," nke ghọrọ ihe a ma ama na afọ 1984. Ya na Franco bụrụ abụ abụọ na egwu egwu kachasị egwu, "Mario".
N'afọ ndị 1990, mgbe ọdịda nke TPOK Jazz afọ ole na ole mgbe onye ndú ya Franco nwụsịrị na afọ 1989, Madilu malitere ọrụ ya n'onwe ya site n'inye abọm a na-akpọ Sans Commentaire.
Na mbido Ọgọstụ, na afọ 2007, Madilu gara Kinshasa iji gbaa vidiyo maka egwu ọhụrụ ya. Ọ dara na Fraịde, 10 Ọgọst, na afọ 2007. A kpọgara ya n'ụlọ ọgwụ Mahadum dị na Kinshasa, ebe ọ nwụrụ n'ụtụtụ echi ya, Satọdee 11 Ọgọst, na afọ 2007. E wepụtara abọm ikpeazụ ya, Le Bonne Humeur, mgbe ọ nwụsịrị.
Right to health
thumb|Ndị na-eme ngagharị iwe na-agbakọta maka ikike ahụike na Pakistan Ikike ahụike bụ ikike akụ na ụba, mmekọrịta mmadụ na ibe ya, na ọdịbendị maka oke ahụike zuru ụwa ọnụ nke mmadụ niile nwere ikike inweta. [nkọwa dị mkpa] E depụtara echiche nke ikike ahụike na nkwekọrịta mba ụwa ọnụ nke gụnyere Nkwupụta Ụwa nke Ihe Ndị Ruuru Mmadụ, Ọgbụgba Ndụ Mba Nile Maka Ikike Akụ na ụba, Ọha na Ọdịbendị, na Nkwekọrịta Maka Ikike nke Ndị Nwere Nkwarụ. E nwere arụmụka banyere nkọwa na itinye ikike ahụike n'ọrụ n'ihi echiche ndị dị ka otu esi akọwa ahụike, ikike kacha nta dị na ikike ahụike, na ụlọ ọrụ ndị na-ahụ maka ịhụ mgbaso ikike ahụike.
Ntụnye ihe ikike mmadụ nke a kpọrọ The Human Rights Measurement Initiative, n'asụsụ Bekee, na-atụle ikike ahụike maka mba dị iche iche gburugburu ụwa, dabere na ọkwa ego ha.
Iwu nke World Health Organization (1946)
Frank P. Grad kwuru na Iwu WHO dị ka "na-ekwu ... mpaghara zuru ezu nke ahụike ọha na eze nke mba ụwa nke oge a," na-eme ka ikike ahụike dị ka "ihe bụ isi, ikike mmadụ na-apụghị iwepụ" nke gọọmentị na-enweghị ike iwepụ, kama ọ bụ iwu na ha ga-echebe ma kwado. Iwu WHO, ọkachasị, na-egosi akara mbụ nke ikike ahụike na iwu mba ụwa.
Nkwupụta Ụwa nke Ihe Ndị Ruuru Mmadụ (1948)
thumb|Ndị na-eme ihe ike na Romania na-emepụta "25" site na iji ihe mkpuchi, na-ezo aka na Nkeji edemede 25 nke Nkwupụta Ụwa nke Ihe Ndị Ruuru Mmadụ nke United Nations Nkeji edemede nke iri abụọ na ise nke United Nations' 1948 Universal Declaration of Human Rights na-ekwu na "Onye ọ bụla nwere ikike ibi ndụ zuru oke maka ahụike na ọdịmma nke onwe ya na nke ezinụlọ ya, gụnyere nri, uwe, ụlọ na nlekọta ahụike na ọrụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya dị mkpa. " Nkwupụta Ụwa Nile na-eme ebe obibi ndị ọzọ maka nchekwa ma ọ bụrụ na anụ ahụ adịghị ike ma ọ bụ nkwarụ, ma na-ekwu okwu pụrụ iche banyere nlekọta e nyere ndị nọ na nne ma ọ bụ nwata.
International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights (1966)
áká_ịkẹngạ|thumb|Mba ndị so na ndị bịanyere aka na nkwekọrịta mba ụwa maka ikike akụ na ụba, mmekọrịta mmadụ na ibe ya na ọdịbendị. Òtù Mba Ndị Dị n'Otu kọwakwuru ikike ahụike na Nkeji edemede nke iri na abụọ nke afọ 1966 International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights, nke na-ekwu:
General Comment No. 14 (2000)
N'afọ 2000, Kọmitii Mba Ndị Dị n'Otu na-ahụ maka ikike akụ na ụba, mmekọrịta mmadụ na ibe ya na ọdịbendị nyere General Comment No. 14, nke na-ekwu maka "nsogbu ndị dị mkpa na-ebilite na mmejuputa ọgbụgba ndụ mba ụwa banyere ikike akụ na ụba, mmekọrịta mmadụ na ibe ya na ọdịbendị" gbasara Isiokwu nke iri na abụọ na "ikike nke ahụike kachasị elu". General Comment na-enye nkọwa doro anya, asụsụ na-arụ ọrụ na nnwere onwe na ikike gụnyere n'okpuru ikike ahụike,
The General Comment na-eme nkọwa doro anya na "a gaghị aghọta ikike ahụike dị ka ikike inwe ahụ ike. " Kama nke ahụ, a na-akọwa ikike ahụike dị ka nnwere onwe na ikike nke na-anabata ọnọdụ ndụ na mmekọrịta mmadụ na ibe ya yana akụ na ụba Steeti, ha abụọ nwere ike igbochi ikike inwe ahụ ike n'ihi ihe karịrị mmetụta ma ọ bụ njikwa nke Steeti. Nkeji edemede nke iri na abụọ na-enye Steeti ọrụ ịghọta na onye ọ bụla nwere ikike ebumpụta ụwa maka ụkpụrụ ahụike kachasị mma, ma kọwaa (ọ dịkarịa ala n'otu akụkụ) 'nnwere onwe' na' na 'ikike' nke na-esonyere ikike dị otú ahụ; Otú ọ dị, ọ naghị akwụ Steeti ụgwọ iji hụ na mmadụ niile, n'ezie, nwere ahụ ike zuru oke, ma ọ bụ na mmadụ niile amaala ikike na ohere zuru oke edepụtara na ikike ahụike.
Mmekọrịta na ikike ndị ọzọ
Dị ka Nkwupụta Ụwa nke Ihe Ndị Ruuru Mmadụ, General Comment na-akọwapụta ọdịdị metụtara ikike mmadụ, na-ekwu na, "ikike ahụike nwere njikọ chiri anya ma dabere na mmezu nke ikike mmadụ ndị ọzọ," ma si otú a na-emesi mkpa ọganihu dị na ikike ndị ọzọ dịka ikike nri, ọrụ, ụlọ, ndụ, enweghị ịkpa ókè, ùgwù mmadụ, na ịnweta mkpa, tinyere ndị ọzọ, maka nkwenye nke ikike ahụike. N'otu aka ahụ, General Comment na-ekweta na "ikike ahụike na-agụnye ọtụtụ ihe gbasara mmekọrịta mmadụ na ibe ya na akụ na ụba nke na-akwalite ọnọdụ ndị mmadụ nwere ike ibi ndụ dị mma, ma na-agbatị na ihe ndị na-ekpebi ahụike. " N'akụkụ a, General Comment na-ekwusi ike na nzọụkwụ ndị a kapịrị ọnụ iji nweta ikike ahụike edepụtara na Nkebi nke iri na abụọ abụghị ihe na-agwụ agwụ ma na-egosi n'ọdịdị.
Njikọ na-enweghị nkewa n'etiti ahụike na ikike mmadụ áká_ịkẹngạ|thumb|Lisa Murkowski n'afọ 2019 Alaska State of Reform Health Policy Conference Jonathan Mann bụ Francois-Xavier Bagnoud Prọfesọ nke Ahụike na Ihe Ndị Ruuru Mmadụ na Prọfesọ nke Epidemiology na Ahụike Mba Nile na Harvard T. H. Chan School of Public Health. A maara ya maka ịbụ onye ọsụ ụzọ dị ike na onye na-akwado ịkwalite ahụike, ụkpụrụ omume, na ikike mmadụ, na-akwado echiche na ahụike na ikike mmadụ nwere njikọ na mmekọrịta dị ike.
Dị ka Mann si kwuo, ahụike na ikike mmadụ bụ ụzọ mgbakwunye maka ịkọwa na ịkwalite ọdịmma mmadụ. N'afọ 1994, Jonathan Mann na ndị ọrụ ibe ya malitere "Health and Human Rights Journal" iji gosipụta mkpa njikọ a na-enweghị atụ n'etiti ahụike na ikike mmadụ.
Na mpịakọta mbụ nke "Health and Human Rights Journal", Jonathan Mann na ndị ọrụ ibe ya bipụtara isiokwu na-agbanwe agbanwe iji chọpụta mmekorita nwere ike na ahụike na ikike mmadụ. N'isiokwu a, Mann et al. na-akọwa usoro maka ijikọ ngalaba abụọ jikọtara ọnụ. A na-agbaji usoro a n'ime mmekọrịta atọ sara mbara.
Mmekọrịta mbụ dị n'etiti ahụike na ikike mmadụ bụ nke ndọrọ ndọrọ ọchịchị. Mann na ndị ọrụ ibe ya na-ekwu na iwu ahụike, mmemme, na omume nwere mmetụta na ikike mmadụ, ọkachasị mgbe a na-atụle ike steeti na mpaghara ahụike ọha na eze.
Na-esote, isiokwu ahụ na-egosi mmekọrịta dị iche: na mmebi ikike mmadụ nwere mmetụta ahụike. Ọ na-akpọkwa oku maka ọkachamara ahụike iji nyere aka ịghọta otú mmebi ikike mmadụ nwere ike isi metụta ahụike na ọdịmma site na ịtụ na nyocha.
Akụkụ nke atọ nke usoro jikọtara ahụike na ikike mmadụ na-ewebata echiche na nchedo na nkwalite ikike mmadụ na ahụike nwere njikọ dị mkpa na mmekọrịta dị ike. Ọ bụ ezie na akwụkwọ akwadola mmekọrịta abụọ mbụ ahụ, a chọpụtabeghị echiche nke atọ a dị ka nke ọma.
Isiokwu ahụ na-akwado echiche a site n'ikwu na njikọ a na-atụ aro na enwere nsonaazụ dị egwu na ọrụ onwe onye nke, kamakwa na mmekọrịta na ọrụ nke, omume ahụike ọha na eze na omume nke ikike mmadụ. E nwere ihe a na-ewere dị ka ịdabere na ibe ya nke a na-apụghị ịgbagha. Mann na ndị ọrụ ibe ya gara n'ihu kwuo na nyocha, agụmakwụkwọ, ahụmịhe, na nkwado niile dị mkpa iji ghọta njikọ a, iji ghọta ma kwalite ọdịmma mmadụ n'ụwa niile.
N'ikpeazụ, ọrụ Mann na onye ọrụ ibe ya bụ ikwupụta na, ọ bụ ezie na ahụike nke onye ọ bụla bụ ihe a na-elekwasị anya maka ọrụ ahụike na ahụike ndị ọzọ, ọkachasị banyere ọrịa anụ ahụ na nkwarụ, ahụike ọha na eze na-elekwasị anya n'otú ndị mmadụ nwere ike isi nwee ahụ ike. Dị ka nkọwa a dị mfe n'ụzọ dị ịtụnanya, ọrụ ahụike ọha na eze bụ ịkwalite ahụike dị mma na igbochi nsogbu ahụike - ọrịa, nkwarụ, ọnwụ tupu oge eruo. Nke ahụ bụ, echiche ọdịnala nke ahụike nke onye ọ bụla dị ka ndị ọrụ nlekọta ahụike ghọtara ma hazie ya bụ "otu ọnọdụ dị mkpa maka ahụike", mana ọ bụghị naanị onye ruru eru ma ọ bụ okwu a na-agbanwe agbanwe na "ahụ ike". N'ikwu ya n'ụzọ ọzọ, ọrụ nlekọta ahụike ezughị maka ahụike, dịka ndị na-ahụ maka ahụike ọha na eze ghọtara ya - enwere ihe ndị dị n'èzí nke nwere mmetụta dị mma na nke na-adịghị mma na ahụike na ọdịmma nke ndị mmadụ zuru ụwa ọnụ. thumb|Health Equity Logo General Comment na-ekwukwa okwu ndị ọzọ na ajụjụ banyere ahụike ziri ezi, echiche a na-ekwughị na ọgbụgba ndụ mba ụwa mbụ. Akwụkwọ ahụ na-ekwu, "Ọgbụgba ndụ ahụ machibidoro ịkpa ókè ọ bụla n'inweta nlekọta ahụike na ihe ndị na-ekpebi ahụike, yana ụzọ na ikike maka ịzụta ha. " Ọzọkwa, a na-ekenye steeti ọrụ maka imeziwanye ịkpa ókè na mmetụta ya gbasara ahụike: "Steeti nwere ọrụ pụrụ iche inye ndị na-enweghị ego zuru oke mkpuchi ahụike na ụlọ ọrụ nlekọta ahụike dị mkpa, na igbochi ịkpa ókè ọ bụla n'ihi ihe ndị mba ụwa machibidoro iwu na inye nlekọta ahụike na ọrụ ahụike. " A na-ekwusi ike na enweghị ịkpa ókè na ndabere nke nwoke na nwanyị, afọ, nkwarụ, ma ọ bụ ndị otu na obodo ụmụ amaala.
Ibu ọrụ nke steeti na òtù mba ụwa
Akụkụ ndị sochirinụ nke General Comment na-akọwapụta ọrụ nke mba na òtù mba ụwa maka ikike ahụike. A na-etinye ọrụ nke mba dị iche iche n'ụdị atọ: ọrụ ịkwanyere ùgwù, ọrụ ichebe, na ọrụ iji mezuo ikike ahụike. Ihe atụ nke ndị a (n'ụzọ na-adịghị agwụ agwụ) gụnyere igbochi ịkpa ókè na ịnweta ma ọ bụ inye nlekọta; izere mmachi na ịnweta ọgwụ mgbochi ma ọ bụ atụmatụ ezinụlọ; igbochi ịgọnahụ ịnweta ozi ahụike; ibelata mmetọ gburugburu ebe obibi; igbochi omume ahụike na-amanye na / ma ọ bụ na-emerụ ahụ na ọdịbendị; ịhụ na ịnweta ohere ziri ezi maka ihe ndị na-ekpebi ahụike; na inye ụkpụrụ nduzi kwesịrị ekwesị maka nkwenye nke ụlọ ọrụ ahụike, ndị ọrụ, na ngwá ọrụ. Ọrụ mba ụwa gụnyere inye ohere maka ịnụ ụtọ ahụike na mba ndị ọzọ; igbochi mmebi ahụike na mba ndị ọzọ; imekọ ihe ọnụ n'inye enyemaka enyemaka maka ọdachi na ọnọdụ mberede; na izere iji mgbochi na ngwongwo ahụike ma ọ bụ ndị ọrụ dị ka omume nke mmetụta ndọrọ ndọrọ ọchịchị ma ọ bụ akụ na ụba.
Nkwekọrịta maka iwepụ ụdị ịkpa ókè niile megide ụmụnwanyị
áká_ịkẹngạ|thumb| Isonye na nkwekọrịta maka iwepụ ụdị ịkpa ókè niile megide ụmụnwanyị (CEDAW).   Party through Signature and ratification Nkeji edemede nke iri na abụọ (12th) nke afọ 1979 United Nations Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women na-akọwa nchebe ụmụnwanyị pụọ na ịkpa ókè nwoke na nwanyị mgbe ha na-anata ọrụ ahụike na ikike ụmụnwanyị nwere maka ndokwa ahụike metụtara nwoke na nwanyị. Ihe odide zuru ezu nke Isiokwu nke iri na abụọ (12th) na-ekwu:
Nkwekọrịta Maka Ikike nke Nwa
áká_ịkẹngạ|thumb|Mba ndị sonyere na nkwekọrịta maka ikike nke nwatakịrị.   Parties A kpọtụrụ ahụike aha n'ọtụtụ oge na Convention on the Rights of the Child (1989). Isiokwu nke atọ na-akpọ ndị otu ka ha hụ na ụlọ ọrụ na ụlọ ọrụ maka nlekọta ụmụaka na-agbaso ụkpụrụ ahụike. Nkebi nke iri na asaa na-anabata ikike nwatakịrị ahụ nwere ịnweta ozi metụtara ahụike anụ ahụ na nke uche ya na ọdịmma ya. Isiokwu nke iri abụọ na atọ na-ezo aka kpọmkwem na ikike nke ụmụaka nwere nkwarụ, nke ọ gụnyere ọrụ ahụike, mmeghari, nlekọta mgbochi. Isiokwu nke iri abụọ na anọ na-akọwa ahụike ụmụaka n'ụzọ zuru ezu, ma kwuo, "Ndị otu na-aghọta ikike nke nwatakịrị ahụ ịnụ ụtọ ahụike kachasị elu na ụlọ ọrụ maka ịgwọ ọrịa na mmeghari ahụ ike. Steeti ga-agbasi mbọ ike ịhụ na a napụrụ nwatakịrị ikike ịnweta ọrụ nlekọta ahụike dị otú ahụ. " Iji mejuputa ndokwa a, Mgbakọ ahụ depụtara ihe ndị a: Ebe nrụọrụ weebụ nke World Health Organization na-ekwu, "CRC bụ usoro iwu na usoro iwu maka ọrụ WHO n'ọtụtụ ahụike ụmụaka na ndị nọ n'afọ iri na ụma." Goldhagen na-egosi CRC dị ka "template maka nkwado ụmụaka" ma na-atụ aro iji ya dị ka usoro iji belata ọdịiche na imeziwanye nsonaazụ na ahụike ụmụaka.
Nkwekọrịta maka ikike nke ndị nwere nkwarụ
Nkeji edemede nke iri abụọ na ise nke nkwekọrịta maka ikike nke ndị nwere nkwarụ (2006) na-akọwa na "ndị nwere nkwarụ nwere ikike ịnụ ụtọ ahụike kachasị elu n'enweghị ịkpa ókè n'ihi nkwarụ. " Iwu ndị dị n'okpuru nke Nkeji edemede nke iri abụọ na ise na-ekwu na Steeti ga-enye ndị nwere nkwarụ otu "ụdị, ịdị mma, na ụkpụrụ" nke nlekọta ahụike dịka ọ na-enye ndị ọzọ, yana ọrụ ndị ahụ a chọrọ kpọmkwem maka mgbochi, njirimara, na njikwa nkwarụ. Ndokwa ndị ọzọ na-akọwa na a ga-eme ka nlekọta ahụike maka ndị nwere nkwarụ dị na obodo nakwa na nlekọta kwesịrị ịdị nhata na mpaghara, na nkwupụta ndị ọzọ megide ịgọnahụ ma ọ bụ inye ọrụ ahụike na-adịghị nhata (gụnyere "nri na mmiri" na "nchekwa ndụ") na ndabere nke nkwarụ.
Hendriks na-akatọ ọdịda nke ọgbakọ ahụ iji kọwaa kpọmkwem okwu ahụ bụ "nkwarụ"; ọ na-ekwusi ike n'ihu na "enweghị nkọwa doro anya [...] nwere ike imebi nkọwa otu, ma ọ bụ ma ọ dịkarịa ala tinye n'ihe ize ndụ nchebe na-agbanwe agbanwe nke Mgbakọ ahụ na-achọ ijide n'aka. " Otú ọ dị, ọ na-ekweta na enweghị nkọwa doro anya maka "nkwarụ" nwere ike ịbara ndị nwere nkwarụ uru site na ibelata ikike Steeti iji belata mmụba nke ndokwa ọgbakọ ahụ na ndị mmadụ ma ọ bụ ndị nwere ọnọdụ ụfọdụ.
Nkọwa n'akwụkwọ agụmakwụkwọ
Ọ bụ ezie na ọtụtụ ikike mmadụ na-echepụta dị ka ikike na-adịghị mma, nke pụtara na ha bụ ebe ọha mmadụ na-enweghị ike itinye aka ma ọ bụ gbochie site na ndọrọ ndọrọ ọchịchị, Mervyn Susser na-ekwusi ike na ikike ahụike bụ ikike pụrụ iche na ihe ịma aka n'ihi na a na-egosipụtakarị ya dị ka ikike dị mma, ebe ọha mmadụ nwere ọrụ inye ụfọdụ akụ na ụba na ohere nye ndị mmadụ n'ozuzu.
Susser gara n'ihu na-edepụta ndokwa anọ ọ na-ahụ dị ka ndị a na-ekpuchi n'okpuru ikike ahụike: ịnweta ahụike na ọrụ ahụike n'ụzọ ziri ezi; mgbalị mmekọrịta mmadụ na ibe ya iji kwalite ahụike nhata n'etiti ndị otu dị iche iche; ụzọ iji tụọ ma nyochaa ahụike ziri ezi; na usoro ndọrọ ndọrọ ọchịchị nhata iji nye ndị otu niile olu pụrụ iche na nkwado ahụike na nkwalite. Ọ na-akpachara anya iburu n'uche ebe a na, ọ bụ ezie na nke a nwere ike ịgụnye ụfọdụ ụkpụrụ kacha nta nke ịnweta akụ ahụike, ọ naghị ekwe nkwa ma ọ bụ chọọ ọnọdụ ahụike ziri ezi maka onye ọ bụla n'ihi ọdịiche dị na ọnọdụ ahụike. Ọdịiche a bụ ihe dị mkpa, dịka ụfọdụ nkatọ a na-ahụkarị maka "ikike ahụike" bụ na ọ na-eme ka ikike maka ụkpụrụ a na-apụghị iru eru nakwa na ọ na-achọ ọnọdụ ahụike nke na-agbanwe agbanwe site n'otu onye gaa n'otu onye ma ọ bụ site n'otu ọha mmadụ gaa na nke ọzọ.
Ọ bụ ezie na mkparịta ụka Susser na-elekwasị anya na ahụike dị ka ikike dị mma, Paul Hunt na-agbagha echiche a ma na-arụ ụka na ikike ahụike gụnyekwara ụfọdụ ikike na-adịghị mma dịka nchebe pụọ na ịkpa ókè na ikike ịghara ịnata ọgwụgwọ ahụike n'enweghị nkwenye afọ ofufo nke onye natara ya. Otú ọ dị, Hunt kwetara na ụfọdụ ikike dị mma, dị ka ibu ọrụ nke ọha mmadụ iji lebara mkpa ahụike nke ndị na-enweghị ọrụ na ndị na-adịghị ike anya, gụnyere na ikike ahụike.
Paul Farmer na-ekwu okwu banyere ohere na-adịghị nhata maka nlekọta ahụike n'isiokwu ya ọ kpọrọ "The Major Infectious Diseases in the World - To Treat or Not to Treat" n'asụsụ Bekee."Ọ na-atụle "mgbagwoju anya" na-arịwanye elu n'etiti ndị mmadụ na-anata enyemaka ahụike na ndị na-adịghị. Ndị ogbenye anaghị enweta otu ọgwụgwọ ahụ, ma ọ bụrụ na ọ dị, dị ka ndị nwere ego. Ọnụ ego dị elu nke ọgwụ na ọgwụgwọ na-eme ka ọ bụrụ nsogbu maka mba ndị dara ogbenye ịnata nlekọta nhata. Ọ na-ekwu, "Ọdị mma na-enweghị ịkwụwa aka ọtọ na-apụta dị ka nsogbu ikike mmadụ nke nlekọta ahụike na narị afọ nke iri abụọ na otu nke a kpọrọ 21st Century n'asụsụ Bekee. "
Ikike mmadụ maka nlekọta ahụike
thumb|Ahụike bụ ikike mmadụ Ụzọ ọzọ iji chepụta otu akụkụ nke ikike ahụike bụ "ikike mmadụ maka nlekọta ahụike". N'ụzọ dị ịrịba ama, nke a gụnyere ikike ndị ọrịa na ndị na-ahụ maka nnyefe nke ọrụ ahụike, nke ikpeazụ na-emeghe n'otu aka ahụ maka mmetọ ugboro ugboro site na steeti. Ikike ndị ọrịa na nnyefe nlekọta ahụike gụnyere: ikike nke nzuzo, ozi, ndụ, na nlekọta dị mma, yana nnwere onwe pụọ na ịkpa ókè, mmekpa ahụ, na mmeso obi ọjọọ, obi ọjọọ, ma ọ bụ mmeso mkparị. Ndị otu dị n'akụkụ, dị ka ndị mbịarambịa na ndị a chụpụrụ n'ụlọ, agbụrụ na agbụrụ dị nta, ụmụ nwanyị, ndị na-enwe mmekọahụ, na ndị bu nje HIV, bụ ndị nwere ike imebi ikike mmadụ na ọnọdụ ahụike. Dịka ọmụmaatụ, enwere ike ịkewapụ agbụrụ na agbụrụ dị iche iche n'ime ụlọ ndị dara ogbenye, enwere ike ijide ndị nwere nkwarụ ma nye ha ọgwụ n'ike, enwere ike ịgọnahụ ndị na-eji ọgwụ ọjọọ eme ọgwụgwọ riri ahụ, enwere ike ịmanye ụmụ nwanyị ka ha ka ha banye n'ime nyocha nke nwanyị ma nwee ike ịgọnahụ ha na-azọpụta ndụ, enwere ike ịmanye ụmụ nwoke na-enyo enyo na-edina ụdị onwe ha n'ime nyocha anal, na ụmụ nwanyị nke ndị a na-eleghara anya na ndị transgender nwere ike ịwa ahụ.
Ikike ndị na-enye ihe gụnyere: ikike nke ụkpụrụ dị mma nke ọnọdụ ọrụ, ikike ịkpakọrịta n'efu, na ikike ịjụ ịme usoro dabere na omume ha. Ndị na-ahụ maka ahụike na-enwekarị mmebi nke ikike ha. Dịka ọmụmaatụ, ọkachasị na mba ndị nwere iwu na-adịghị ike, a na-amanyekarị ndị na-ahụ maka ahụike ime usoro nke na-ajụ omume ha, na-agọnahụ ndị otu a na-eleghara anya ụkpụrụ nlekọta kachasị mma, na-emebi nzuzo nke ndị ọrịa, ma na-ezobe mpụ megide mmadụ na mmekpa ahụ. Ọzọkwa, a na-akpagbu ndị na-enye ndị na-adịghị enye nrụgide ndị a iwu. Ka ọ dị ugbu a, ọkachasị na United States, ọtụtụ arụmụka gbara gburugburu okwu nke "nghọta onye na-enye ihe", nke na-ejigide ikike nke ndị na-enye ya izere ịme usoro ndị na-ekwekọghị na ụkpụrụ omume ha, dị ka ite ime.
Ikike Iwu maka nlekọta ahụike
Ọtụtụ iwu ugbu a na-anabata ikike ahụike. Mgbe ụfọdụ, ikike ndị a bụ ikpe ziri ezi, nke pụtara na enwere ike ịchụso ha site na ime ihe n'ụlọ ikpe. N'ezie, ihe na-eme n'usoro iwu gburugburu ụwa bụ iji mee ka ikike ahụike sie ike ma mee ka ọ bụrụ ikpe ziri ezi. Mba US bụ mba na-abụghị nke ọnọdụ ndị a, ma ọ dịkarịa ala na ọkwa gọọmentị etiti. Ka o sina dị, e nweela mkpọsa na mba US na-achọ ịkwado nkwenye iwu nke ikike ahụike. N'ebe usoro iwu kwadoro ikike ikpe ziri ezi maka ahụike, nzaghachi nke ụlọ ikpe agwakọtawo.
Nkatọ
Philip Barlow na-ede na e kwesịghị iwere nlekọta ahụike dị ka ikike mmadụ n'ihi ihe isi ike nke ịkọwa ihe ọ gụnyere na ebe a ga-eguzobe 'ụkpụrụ kacha nta' nke ikike n'okpuru ikike ahụ. Ọzọkwa, Barlow na-ekwusi ike na ikike na-eme ka ndị ọzọ nwee ọrụ iji chebe ma ọ bụ kwe ha nkwa, nakwa na ọ maghị onye nwere ọrụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya maka ikike ahụike. John Berkeley, na nkwekọrịta ya na Barlow, na-akatọ n'ihu na ikike ahụike anaghị atụle nke ọma ibu ọrụ mmadụ nwere ịkwado ahụike ya.
Richard D Lamm na-arụ ụka n'ụzọ siri ike megide ime ka ahụike bụrụ ikike. Ọ na-akọwa ikike dị ka nke a ga-agbachitere n'agbanyeghị ihe ọ bụla, na echiche nke usoro ikpe kọwara ma kọwaa. Ime ka ahụike bụrụ ikike ga-achọ ka gọọmentị jiri akụkụ buru ibu nke ego ya nye ụmụ amaala ya ya ya. Ọ na-ekwusi ike na usoro ahụike dabeere na echiche na-ezighị ezi nke ego na-akparaghị ókè. Obere ego na-egbochi gọọmentị inye onye ọ bụla nlekọta ahụike zuru oke, ọkachasị na ogologo oge. Ịgbalị inye ndị niile na-eji obere ego eme ihe ahụike "bara uru" nwere ike ibute ọdịda akụ na ụba. Lamm na-ekwusi ike na ịnweta ahụike mana ọ bụ obere akụkụ n'ịmepụta ọha mmadụ dị mma, na ịmepụta ọha mmadụ dị mma, a ga-etinyekwa ego na akụ na ụba ọha na eze.
Nkatọ ọzọ nke ikike ahụike bụ na ọ gaghị ekwe omume. Imre JP Loefler, onye bụbu onye nchịkọta akụkọ nke Nairobi Hospital Proceedings na onye na-enyekarị aka na British Medical Journal, na-arụ ụka na ibu ego na ihe eji eme ihe iji hụ na nlekọta ahụike maka mmadụ niile enweghị ike inweta, nakwa na ihe mgbochi akụ na ụba na-eme ka ọ bụrụ ihe na-enweghị isi iji kwado ikike iji mee ka ndụ dị ogologo ruo mgbe ebighi ebi. Kama nke ahụ, Loefler na-atụ aro na ihe mgbaru ọsọ nke imeziwanye ahụike ndị mmadụ ka mma site na iwu mmekọrịta mmadụ na ibe ya karịa ikike ahụike.
Akwụkwọ ọgụgụ
Òtù:Pages with unreviewed translations
Ruth Obih
Ruth Obih bụ ónyé ọka iwu, ónyé na-akwado nkwado na ónyé guzobere na onye isi oche nke 3Invest, ụlọ ọrụ na-etinye ego na Naịjirịa.
Agụmakwụkwọ
Ọ gụsịrị akwụkwọ na LLB na Mahadum Imo State wee gaa na Naịjirịa Law School, n'afọ 2004, ebe a kpọrọ ya ka ọ bụrụ ọkàiwu. Mgbè ọ kpọrọ ọkàiwu na Naịjirịa, ọ gara BPP Law School, London, UK. O nwèrè asambodo na njikwa azụmaahịa site na Mahadum Pan-Atlantic, njikwa ụlọ site na mmemme sitere na Harvard Business School na nyocha ụlọ ahịa na itinye ego site na MIT School of Architecture and planning, Boston.
Ọrụ
Mgbè ọ gụsịrị akwụkwọ na Ajumogobia na Okeke na-arụ ọrụ iwu na Lagos. Ọ malitere 3Invest na 2007. Na ebumnuche nke ịmepụta ngalaba ụlọ na-aga nke ọma, o tinyere ego na nkwado ụlọ. N'afọ 2011, ọ duziri ijikọ ụwa ọnụ na digitization nke ụlọ ọrụ ụlọ na mwepụta nke 3investz na ntanetị ozi n'ịntanetị na ihe ngosi redio ụlọ mbụ, Real Estate On-Air, yana ụlọ ọrụ ya na Classic 97.3 FM na Beat 99.9 FM, ma na Lagos. N'afọ 2012, ọ duuru ndị otu ya malite Real Estate Unite, nnukwu nnọkọ kwa afọ nke ndị isi ala na Africa nke a kwadoro na Lagos. N'ịgbaso mmasị ya màkà proptech, na 2013 ọ malitere Real Estate Investor Network (REIN) ma mesịa n'afọ 2015 malite oghere ọrụ oge mbụ na Africa nke a na-akpọ Lagos CoWork.
Edensibia
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ