cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Olojo festival
weEmemme Ifa bụ mmemme ụbọchị asaa na-eme kwa afọ na Satọde mbụ n'afo juun. Ifa (a na-akpọkwa Ọrunmila) bụ chi dị n’ọnụ na otu n’ime chi kacha mkpa ndị Yoruba. Ụbọchị mbụ nke mmemme ahụ gụnyere mmemme ndị dị ka Ijawe Ifa Ooni (a na-akpụ akwụkwọ maka ọnụ ọnụ Ooni) na Arisun Idana Afin (ihe na-eri nri n'ụlọ eze), ụbọchị nke abụọ a na-arara Bibo Ifa Ooni (àjà maka Ooni's oracle). Ụbọchị nke atọ na nke anọ ka a na-arara nye Awo Oloju merindinlogun na-eme ememe (òtù nzuzo nwere ihu iri na isii). Okwu ihu ọha na mkparita ụka okirikiri maka 'ụmụ nwanyị nọ n'Ifa' nakwa mmemme nke otu ụkọchukwu aha ya bụ Araba Agbaye na eme n'ụbọchị nke ise. Nnukwu mmetụ nke na-amalite na ubose Satọde ma dịruo n'isi ụtụtụ echi ya, gụnyere iwure (ngọzi/ekpere) nke Araba Agbaye (ọkpụkpụ azụ nke ụwa) na Araba ndị ọzọ, yana nri Ifa na nka nke afọ. .
AFjo ka na-ewu ewu n'Ile-Ife n'ihi akụkọ ifo na akụkọ ifo ya. Ọ na-akọwa ụbọchị n'afọ nke Olodumare (onye kere Eluigwe na Ala) gọziri pụrụ iche. Enwere ike ịtụgharị Olojo n'ụzọ nkịtị ka "Onye nwe ụbọchị ahụ". A na-ekpe ekpere maka udo na udo na Yoruba na Nigeria. Ndị ọgbọ niile na-esonye. Ihe ọ malitara bụ ijikọta ndị Yoruba.
Odinala na-ekwu na Ile-Ife bụ ebe obodo ndị Yoruba, obodo ndị lanarịrị, oche ime mmụọ nke ndị Yoruba, na ala ndị mgbe ochie.
Funmi Olonisakin
thumb|Funmi Olonisakin Funmi Olonisakin (a mụrụ n'ụbọchị nke 8 n'ọnwa Febuwarị afọ 1965) bụ onye ọkammụta bụ onye Briten nakwa Naijiria, onye bụ Prọfesọ nke ọchịchị, udo na esemokwu na King's College London, na Prọfesọ nke dị egwu na Mahadum nke Pretoria. Ọ bụ onye guzobere ma rụbuo ọrụ Daịrektọ nke African Leadership Center (ALC) a tọrọ ntọala ya na ụkpụrụ nke Pan-Africanism iji wuo ndị ndu nke agbụrụ na-esote, na ndị ọkà mmụta na kọntinentị nke Afrịka nwere ụkpụrụ mgbanwe. Olonisakin bụ Daịrektọ ihe omume nke nzere masta nke ọchịchị, udo na nchekwa. Ọ bụ onye nyocha na-ahụ maka sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị na Mahadum nke Pretoria, ọ bụbukwa ọkà mmụta dị iche nke Andrew Mellon Foundation na onye otu a ma ama nke Geneva Center for Security Policy (GCSP). Ọ bụ onye a họpụtara so na otu ndị ndụmọdụ ndị United Nations Security Council (UNSC). nọ na nnyocha nke UN Peace-building Architecture.
Nkwarụ anu ahu
Nkwarụ anụ ahụ bụ ihe mgbochi na ọrụ anụ ahụ mmadụ, ịgagharị, ịdị nkọ ma ọ bụ ume. Nkwarụ ndị ọzọ na-agụnye nkwarụ nke na-egbochi akụkụ ndị ọzọ nke ndụ kwa ụbọchị, dị ka nsogbu iku ume, ìsì, epilepsy na nsogbu ụra.
Ihe kpatara ya
Nkwarụ ime nwa a na-enweta nkwarụ tupu amụọ nwa. Ihe ndị a nwere ike ịbụ maka ọrịa ma ọ bụ ihe ndị nne ahụ zutere n'oge ime, ihe mberede mmepe nke nwa ọhụrụ ma ọ bụ nsogbu mkpụrụ ndụ ihe nketa.
Funmi Olonisakin
Olonisakin ugbua bụ osote onye isi oche/onye isi ụlọakwụkwọ (Na mba ụwa) nke King's College nke Lọndọn. Ọ bụbu onye osote diin na mba ụwa, Ngalaba nke Sosha Sayensị na Amụma Ọha,nke King's College Lọndọn, ọ bụ nwanyị ojii mbụ ruru ogo prọfesọna nwanyị ojii izizi kuziri nkuzi n'ihu ọha na King's College nke Lọndọn.
Mmụta
A mụrụ ya na Saụt Lọndọn n'ezinaụlọ ndị Naịjirịa, 'Funmi (Oluwafunmilayo) Olonisakin nwetara nzere bachelọ ya na Mahadum nke Obafemi Awolowo, dị na Ile-Ife, na Naijiria, n'ihe gbasara ndọrọndọrọ ọchịchị ( BSc ). Ọ gara n'ihu i nweta nzere masta n'agụmagụ agha, yana nzere dọktọreti n'agụmagụ agha na King's College London.
Ọrụ
N'ime ọrụ nke gafegoro ọtụtụ iri afọ, Olonisakin gara n'ihu na-ewulite mkparịta ụka dị oke mkpa nke ndị isi na ndị mmụta Afrịka nwere ụkpụrụ dị iche iche nke na-akwalite pan-Africanism n'iguzosi ike n'ezi ihe, nkwanye ùgwù nye adimiche, ịchụso ịdị mma, na-etinye otu ndị ntorobịa nke Afrịka n'ihe a na-eme, na echiche onwe. Ọ na-akwado i mechi àkwà mmiri dị n'etiti agụmakwụkwọ, atumatu na omume. Site na African Leadership Centre (ALC), ị kekọrịta ihe ọmụma na ị nyefe karịsịa site na ọrụ nlekọta bụ otu n'ime ụzọ Olonisakin si arụ ọrụ na nsonye nke ọtụtụ ndị ọkachamara a ma ama na ngalaba iji soro ndị otu ALC. Olonisakin rituru nso nso a dị ka daịrektọ nke ALC mgbe ọ gara n'ihu ịkwado otu ahụ n'ụzọ dị iche iche.
Nkwarụ anu ahu
Ụdị
Mmebi ngagharị gụnyere akụkụ aka elu ma ọ bụ ala ma ọ bụ nkwarụ, aka na-adịghị mma, na mmebi nke otu ma ọ bụ ọtụtụ akụkụ ahụ. Nkwarụ na-agagharị agagharị nwere ike ịbụ nsogbu a mụrụ ma ọ bụ nke a na-enweta ma ọ bụ nsonaazụ ọrịa. Ndị nwere ọkpụkpụ gbajiri agbaji na-adaba n'ụdị a.
Funmi Olonisakin
Ọrụ
Ewezuga nkuzi, Olonisakin na-enye aka n'arụmarụ ụka udo na esemokwu nke n'Afrịka, bụ nke onwere ọtụtụ akwụkwọ o biputra na ya. Ọ bụ onye otu guzobere Network of Africa Security Sector Network (ASSN), were jee ozi dị ka onye nhazi mpaghara West Afrịka site n'afọ 2008 ruo afọ 2012. Ọ rụrụ ọrụ na World Economic Forum's Global Agenda Council on Fragile States site n'afọ 2008 ruo afọ 2010 na-enyocha ma na-atule etu ọchịchị mgbanwe nwere ike isi nwee mmetụta na-adịgide adịgide na gọọmentị na nwughari ma a lụchaa agha.
Nkwarụ anu ahu
Ụdị
Mmebi anya bụ ụdị ọzọ nke enweghị ike ịhụ ụzọ. E nwere narị puku mmadụ nwere obere ma ọ bụ nnukwu mmerụ ahụ anya dị iche iche. Ụdị mmerụ ahụ ndị a nwekwara ike ibute nnukwu nsogbu ma ọ bụ ọrịa dịka ìsì na mmerụ ahụ anya. Ụdị ụfọdụ ndị ọzọ na-adịghị ahụ ụzọ na-agụnye oko nke anya na nke a maara dị ka sclera na bekee, ọrịa anya metụtara ọrịa shuga, anya kpọrọ nkụ na nke a maara dị ka graft corneal na bekee, mmebi akwara na nká na nkwụsị nke anya
Funmi Olonisakin
Ọrụ
Olonisakin bụbu onye ọrụ nke United Nations, site n'aka United Nations Special Representative of the Secretary-General on Children and Armed Conflict, ebe ọ nọ na-elekọta ngalaba nke Afrịka. N'oge ọrụ ya n'ọkwa a, "ọ gbara mbọ ka e guzobe National Commission for War Affected Children in Sierra Leone na Ngalaba Nchedo ụmụaka na Economic Community of West Africa States (ECOWAS). O jeela ọtụtụ ọrụ ndị ọzọ na African Union na ECOWAS ọkachasị nke ụmụ nwanyị na-ewu udo, ọchịchị, ụmụaka nọ n'ebe ana-alụ agha. Ọ bụkwa daịrektọ nke Conflict, Security and Development Group na King's College Lọndọn site n'afọ 2003 ruo afọ 2013.
N'ịgawanye n'ihu iji mee akara na-agaghị echefu echefu n'ụwa a, Olonisakin na-enye ihe ọmụma ya ugbu a na African Peace and Security Architecture dị ka onye so n'òtù ndụmọdụ ndị ọkachamara maka nnyocha nke UN Peacebuilding Architecture. Ọ nọ na Thabo Mbeki African Leadership Institute (TMALI) dịka onye otu ọgbakọ na-ahụ maka ndụmọdụ; Geneva Centre for Democratic Control of Armed Forces (DCAF) board; the Tana High Level Forum on Security in Africa na Boards of Trustees of International Alert na Centre for Humanitarian Dialogue.
Nkwarụ anu ahu
Ụdị
Anughi ihe bụ enweghị ike ịnụ ihe n'ụzọ zuru oke ma ọ bụ n'ụzọ ọ bụla. Ndị ntị chiri na ndị osiri ike inụ ihe nwere ọdịbendị bara ọgaranya ma na-erite uru site n'ịmụta asụsụ ndị ogbi maka ebumnuche nkwurịta okwu. Ndị ntị chiri nwere ike iji ihe enyemaka ịnụ ihe mee ihe mgbe ụfọdụ iji melite ikike ịnụ ihe ha. Enweghị nkwarụ ikwu okwu na asụsụ: onye nwere ntụgharị nke okwu na usoro asụsụ nke na-anọghị n'etiti ntụgharị a na-anabata n'ime gburugburu ebe obibi ma ọ bụ nke na-egbochi mmepe mmekọrịta ma ọ bụ agụmakwụkwọ zuru oke
Funmi Olonisakin
Ọrụ
Olonisakin bụ nwa nwanyị ojii mbụ rutere ogo prọfesọ na King's College,nke Lọndọn ma kpọọ ya aha na Powerlist nke ndị Briten kachasị nwee mmetụta sitere n'Afrịka, gụnyere Top 10 nke ogụgụ afọ 2019.
Nkwarụ anu ahu
Ụdị
Nkwarụ anụ nwere ike isite na nsogbu ndị na-akpata, n'etiti ndị ọzọ, ụkọ ụra, ike ọgwụgwụ na-adịghị ala ala, ihe mgbu na-adịghị aga ala, na nkụchi.
Funmi Olonisakin
Echiche
Olonisakin na-akwado ụzọ ndụ na-aga n'ihu, na-akwado adịmiche ma na-agbanwe agbanwe. Ọ na-eme nke ọma na nnyocha dabere na ihe akaebe ma na-akwalite onye ndu mgbanwe.
Njikọ dị na mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ Òtù:Category:Ụmụ nwanyị Naijiria Òtù:Category:Ụmụ nwanyị Naijiria rụrụ ọrụ na UN Òtù:Category:Ụmụ nwanyị Naijiria bụ prọfesọ
Susan Amero
Susan Amero (amụrụ n'abalị iri na asaa n'ọnwa Eprel n'afọ 1976) bụ nwanyị Ugandan so na ndị omeiwu maka mpaghara Amuria. Ọ bụ onye otu ndọrọ ndọrọ ọchịchị National Resistance Movement na-achị.
Agụmakwụkwọ
Amero gụsịrị ule Primary Leaving na Rock View Primary School na 1989 na mpaghara Tororo. N'afọ 1993, ọ gụsịrị akwụkwọ Uganda Certificate of Education na St. Francis School for the Blind na Madera. Ọ gụsịrị akwụkwọ Uganda Advanced Certificate na Mbale Secondary School na 1996.
N'etiti 1996 na 1997, Amero dechara asambodo na Tour and Travel Operator na IATA / UFTAA na Airway Tours and Travel, Switzerland. N'afọ 2007, ọ gụsịrị akwụkwọ na Bachelor of International Relations and Diplomacy na Mahadum Nkumba, mahadum onwe onye dị na Entebbe, Uganda. Ọ gụchara Master of Arts na International Relations na Mahadum Nkumba.
Ọrụ
N'afọ 1998, Amero rụrụ ọrụ dị ka onye na-ere ahịa na onye na-anabata ndị ọbịa. N'agbata afọ 1999 na afọ 2009, ọ bụ onye enyemaka VIP na Ugandan Civil Aviation Authority. Site na 2011 ruo taa, ọ bụ onye omeiwu.
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Wanda Ewing
Wanda Ewing (1970-2013) bụ ónyé na-ese ihe a mụrụ na Omaha, Nebraska. O lere nka ya ányá dị ka "ihe na-akpali akpali na ndọrọ ndọrọ ọchịchị". Ozi a na-ahụkarị n'ọrụ nka ya bụ nwanyị ojii dị mpako, ọ ga-esiri ike ileghara ya anya. Ewing gụrụ akwụkwọ óbíbí akwụkwọ na San Francisco Art Institute ebe ọ natara BFA ya na 1997. Ọ natara MA na MFA ya na obibi akwụkwọ na Mahadum Iowa na 2001 na 2002, n'otu n'otu. Ọ bụ prọfesọ na Mahadum Nebraska na Omaha, ebe ọ kụziri klas nka anya site na 2004 ruo 2013. Ewing gosipụtara na mba niile ma nweta ọtụtụ onyinye màkà ọrụ ya.
Ụdị na nkà ihe ọmụma
Ewing bụ ónyé na-akọwa onwe ya dị ka "latch hook maven". O jiri collage, printmaking, latch hook, na mgbasa ozi ndị ọzọ mepụta ihe ya. Ọrụ ya na-enyocha okwu gbasara agbụrụ, okike, mmekọahụ, ịma mma, na njirimara. Ihe osise ya na-eji ejiji na-akpali agụụ mmekọahụ na anya dị ike iji gbaghaa echiche ndị inyom ojii na mgbasa ozi. Ụmụ nwanyị Ewing rụrụ ọrụ dị mkpa na nka ya. Ihe osise ya na-eji ụdị ụmụ nwanyị na ọdịnaya ya "mebie ihe oyiyi ụmụ nwanyị". Mgbasa ozi na-egosipụtakarị ụmụ nwanyị ojii n'ụzọ na-adịghị mma site n'ịme ka ha nwee mmekọahụ ma mee ka ahụ ha bụrụ ihe ziri ezi. Ọ bụ ebumnuche Ewing iji gbanwee ihe ngosi ndị ahụ ka ha bụrụ ndị dị mma. Ihe osise ya na-egosi ụmụ nwanyị ojii dị ka "ndị nwere obi ike" na ndị nwéré obi ike.
Ọnwụ
N'ọnwa Mee afọ 2013, a chọpụtara na Ewing nwere ọrịa kansa akpa ume nke anọ. Wanda Ewing nwụrụ na Disemba 8, 2013 mgbe ọ dị afọ 43 site na nsogbu na ọgwụgwọ ọgwụ.
Ihe Nketa
Ewing bụ onye nnọchi anya obodo Omaha. Ọ rụrụ ọrụ iji mepụta oghere maka ndị na-ese ihe na-acha anụnụ anụnụ na ihe nkiri nka nke Omaha. Ọnụnọ nke ndị na-ese ihe na Omaha toro n'okpuru nlekọta ya. Union for Contemporary Arts na Omaha, Nebraska kpọrọ gallery na ncheta ya. Ewing bụ prọfesọ mbụ na-arụ ọrụ oge niile nke agba iji nweta ọrụ na ngalaba nka nke nnukwu mahadum steeti. Mahadum nke Nebraska Foundation guzobere agụmakwụkwọ nka n'aha ya.
Ọrụ Wanda Ewing na-aga n'ihu na-akpali ụmụ nwanyị na-ese ihe "ịchọta olu ha". Les Femmes Folles: Women in Art, otu nzukọ sitere n'ike mmụọ nsọ nke ihe ngosi ọ haziri n'okpuru otu aha ahụ, na-aga n'ihu na-akwado ụmụ nwanyị na nka iji sọpụrụ ya.
Kelechi Nwanaga
Kelechi Promise Nwanaga (a mụrụ ya 24 Disemba 1997) bu onye igba ube Naijiria.
Akụkọ Ndụ
Dị ka onye na-eto eto, ọ meriri ihe nrite ọlaọcha na 2015 African Junior Championship. Ọ meriri ihe nrite ọla edo na asọmpi 2015 nke Africa, gụchara nke anọ na asọmpi Africa 2016, nke isii na asọmpi Commonwealth 2018, meriri nrite ọla edo na asọmpi 2018 nke Africa ma gbachitere ihe nrite ọla edo ya na asọmpi Africa 2019.
Nke kacha mma nkeonwe Nwanaga bụ mita 58.15, nwetara na Julaị 2017 na Ozoro, na-esetịpụ ndekọ ọhụrụ Naijiria.
Joseph Benjamin (actor)
Joseph Benjamin (amuru 9 Nọvemba 1976) bu onye omere Naijiria, ihe nlere anya, onye na-agụ egwu, onye na atughari olu na onye na-egosi ihe onyonyo nke amara nke ọma maka nnabata MTN's Project Fame, ihe ngosi nka nke mere eme, ma gosiputa na ihe nkiri Tango With Me, Mr. and Mrs.￼￼, na Murder at Prime Suites''. Ọ meriri ihe nrite onye na-eme ihe nkiri n'Africa na 2012 African Film Awards. Maka ọrụ ya na Married but Living Single,'' ọ meriri onye na-edu ndú kacha mma na 2012 Best of Nollywood Awards.
Ndụ onwe onye
A mụrụ Joseph na 9 Nọvemba 1976, nye nna nwa amaala Kogi steeti na nne Anambra steeti. Ọ gara ụlọ akwụkwọ praịmarị na steeti Benue wee gụchaa akwụkwọ sekọndrị na Legọs steeti. O nwetara diplọma na mmuta Kọmputa na nzere na Mass Communication. Benjamin lụrụ nwanyi na 2004 ma mụọ ụmụ abụọ; ya na nwunye ya kewapụrụ ugbu a. Benjamin kwagara United States na 2016, ebe o bi ugbu a. Ọ na-akọwapụta dị ka Onye Kraịst a mụrụ ọzọ.
Ọrụ mmalite
Benjamin mere ihe nkiri mbụ ya na Crossroads, na 1991 (n'akụkụ Ramsey Nouah na Sandra Achums); Otú ọ dị, mpụta mbụ ihuenyo ya bụ na mbụ, mgbe ọ pụtara mgbe ọ dị afọ iri na abuo na mmemme telivishọn Tales by Moonlight na NTA.
Nolly ọganihu na omume TV
Benjamin kpalitere n'ọtụtụ usoro ihe onyonyo, gụnyere Edge of Paradaịs, nke nwa nwanyi onye agbata obi ya “na-echi ya ọnụ” yana Super Story. . Ọganihu ya pụtara ìhè na ihe nkiri bịara na mbido 2010, na-arụ ọrụ na fim ndị nwere mmetụta ịhụnanya dị ka Kiss na Tell, Tango With Me, nke ahọpụtara maka Africa Movie Awards ise, Married but Living Single. Ọ mechiri akwụkwọ ịde ederede na 2013 site n'ịkpọ onye nyocha na mpụ 2013 Murder at Prime Suites (MAPS), nke sitere n'okwu ikpe mpụ n'ezie na Lagos, Nigeria, bụ nke onye ọ zutere na Facebook gburu otu nwanyị. Obere oge ka ọ mechara MAPS, Benjamin sonyeere ndị otu ndi mere ihe nkiri Desperate Housewives Africa, Nigerian meghari nke usoro American  na-arụ ọrụ nke Chuka Obi, nwunye ulo Kiki Obi bara ọgaranya na di na-achị achị,n'ihu Kehinde Bankole. Ọ so bụrụ onye nnabata ya na Adaora Oleh, MTN Project Fame West Africa n'etiti 2009 na 2016, wee pụta na mgbasa ozi TV na redio.
Onye na-abụ abụ
N'ịbụ onye na-abụ abụ n'òtù ukwe kemgbe afọ iri abụọ ya, Benjamin malitere ọrụ n'ịabụ ọkachamara na 2012, na-arụkọ ọrụ na onye na-agụ egwú Sabina. na album Merry Christmas n'afọ ahụ. Onye Kraịst ji okpukpe kpọrọ ihe, ọ bụrụla ọkachamara n'ozi ọma na ụdị mkpali ya na otu Joy na 2016 na m wụsara ịhụnanya m na 2020. O kwuputala na ya na-ewere onwe ya dị ka onye na-agu egwu na mbụ.
Nsidee
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Nkwurịta okwu sayensị na-ahụ maka ihe ndị dị ndụ na gburugburu ebe obibi
Intergovernmental Science-Policy Platform on Biodiversity and Ecosystem Services
Abbreviation	IPBES
Boohle
Buhle Manyathi, onye a maara dịka Boohle, bụ onye South Africa na-agụ egwu na onye na-ede egwu. A maara ya nke ọma maka egwu ya bụ"Yini Na", "Slala Amalunde" na "Siyathandana". Egwú ya bụ nnke mejupụtara na Amapiano, afro-house, afro-soul, na ozioma.
Oreopanax echinops
Oreopanax echinops bụ ụdị osisi dị na ezinụlọ Araliaceae. A na-ahụ ya na Guatemala, Honduras, na Mexico. Ọ na-eyi egwu site na mbibi ebe obibi.
Boohle
Mmalite ndụ na ọrụ
A mụrụ ya na obodo Vosloorus, Gauteng ebe onọ tolite. Ọ malitere ọrụ egwu ya mgbe ọ bụ nwata n'afọ 2016 mgbe ya na ụmụnne ya hiwere otu egwu ozioma atọ.
Egwu ya akpọrọ "Yini Na" ruru ọnụ ọgụgụ nke mbụ na chaatị YFM Hot 99 ya na DJ Candii ebe egwu ya ndị ọzọ dịka "Slala Amalunde" pụtara ihe n'ikuku na ụlọ ọrụ redio dịka Jozi FM, Capricorn FM na Kasie FM.
N'onwa julaị afọ 2020, o wepụtara Izibongo, abọm egwu asatọ nke gosipụtara ndị mmepụta egwu ya nọrọla ogologo oge, Tee-Jay na Elastic. Ya na JazziDisciples, Nonny D na DJ Stokie rụkọrọ ọrụ. N'ọnwa Ọktọba afọ 2020, ya na Josiah De Disciple rụkọrọ ọrụ na abọm egwu iri akpọrọ Umbuso Wabam’nyama. Abọm ahụ gosipụtara ndị egwu South Africa Le Sax, Chelete na Mogomotsi Chosen.
N'abalị itoolu n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 2021, a họpụtara ya ka ọ bụrụ onye egwu ọhụrụ kachasị mma nke afọ na African Social Entertainment Awards.
Otu egwu ya bụ “Ngixolele” nke onye na-emepụta ihe nchịkọta ụda egwu amapiano bụ Busta 929 nọ n'ọkwa kachasị elu na The Official South African Charts. Otu a chịkọtara ihe karịrị mpụtara ngosi 778 200 gafee Spotify, Apple Music na Deezer.
N'ọnwa Nọvemba afọ 2021, o ritere ihe nrite onye ọhụrụ amapiano kacha mma na nwanyị amapiano kacha mma na awọd South African Amapiano.
Edensibia
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Nkwurịta okwu sayensị na-ahụ maka ihe ndị dị ndụ na gburugburu ebe obibi
Formation	2012; 11 years ago
Type	Platform
Legal status	Active
Head	Chair of the Intergovernmental Science-Policy Platform on Biodiversity and Ecosystem Services
Website	www.ipbes.net
Politics portal
The Intergovernmental Science-Policy Platform on Biodiversity and Ecosystem Services (IPBES) bụ nzukọ gọọmentị na-emekọ ihe ọnụ nke e guzobere iji melite interface n'etiti sayensị na iwu na nsogbu nke biodiversity na ọrụ gburugburu ebe obibi. Ebumnuche ya bụ ịrụ ọrụ yiri nke Intergovernmental Panel on Climate Change.
Ntọala na mmalite mmepe
N'afọ 2010, mkpebi nke nnọkọ nke iri isii na ise nke Nzukọ Ezumezu nke Mba Ndị Dị n'Otu gbara United Nations Environment Programme ume ka ha kpọọ nzukọ zuru ezu iji guzobe IPBES. N'afọ 2013, a nabatara usoro echiche mbụ maka nzukọ zuru oke nke IPBES.
]]
Akụkọ 2020
N'abalị iri abụọ na itoolu n'ọnwa Ọktoba n'afọ 2020, nzukọ ahụ wepụtara akụkọ mbido site na Zenodo na ogbako ya, nke emere n'ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ na ụbọchị iri abụọ na otu n'ọnwarị n'afọ 2020 nke na-atụ aro atụmatụ maka imekọ ihe ọnụ mba ụwa iji belata ihe ize ndụ maka ọrịa na-efe efe. Ibelata ugboro ole ọrịa na-efe efe na oke nke ọrịa na-egbu egbu site na mmejuputa iwu zuru ụwa ọnụ bụ ebumnuche nke nzukọ ahụ. Otu isiokwu banyere akụkọ ahụ ka Medical News Today bipụtara na Nọvemba 7, 2020, nke na-akọwa ozi dị na akụkọ ahụ.
Akụkọ 2021 na IPCC
Na June nke 2021, IPBES na IPCC wepụtara akụkọ ọmụmụ ihe na-akwado na ụdị dị iche iche na mgbanwe ihu igwe. Ọmụmụ ihe ahụ wepụtara akụkọ nchịkọta na-ekpuchi nsonaazụ na akụkọ sayensị dị peeji 250.
Ihe nrite Gulbenkian maka Humanity na 2022
N'ọnwa Ọktoba 2022, IPBES na IPCC kesara onyinye Gulbenkian maka mmadụ, n'ihi na òtù abụọ ahụ dị n'etiti gọọmentị "na-emepụta ihe ọmụma sayensị, na-eme ka ọha mmadụ mara, ma na-agwa ndị na-eme mkpebi ka ha mee nhọrọ ka mma maka ịlụso mgbanwe ihu igwe ọgụ na ọnwụ nke ụdị dị iche iche".
Isaac Teitei Nortey
Mbido ndụ na agụmakwụkwọ
A mụrụ Nortey na Accra na Ghana. Ọ na-amụ Mmepe mmadụ na ọmụmụ ezinụlọ. Ọ bi na United States.
Ọrụ
Nortey malitere ọrụ ya dị ka onye na-agba bọọlụ tupu ọ gbanwee gaa tenis mgbe ọ dị afọ 7. Ọ malitere igwu egwu na Lakeland's Galindo Tennis. O meriri asọmpi isii. Ọ gbara bọọlụ na asọmpi Intercollegiate Njikọ Tenis nke e mere na Mexico.
Na Juunu 2019 Nortey so n'òtù egwuregwu tennis nke Ghana iji sonye na Davis Otu iko IV na Brazzaville, Congo.
Njikọ mpụga
Isaac Nortey na Nevada.
Isaac Nortey Tenis Profaịlụ ọkpụkpọ | ITF (itftennis.com)
Ihe odide
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Oladipo Jadesimi
Chief Oladipo "Ladi" Jadesimi bụ onye ọchụnta ego mmanụ Naijiria na onye guzobere Lagos Deep Offshore Logistics Base, ebe ọ na-eje ozi dị ka onye isi oche.
Agụmakwụkwọ na ọrụ
Oladipo Jadesimi gụsịrị akwụkwọ sekọndrị ya na King's College, Lagos. Ọ gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Oxford na 1966 na M.A. na L.L.B. degrees na Jurisprudence, wee malite ịrụ ọrụ dị ka onye na-ahụ maka ego na Coopers na Lybrand na London. Ọ bụ onye otu Institute of Chartered Accountants na England na Wales (F.C.A.). Ọ bụ onye mmekọ na Arthur Andersen Nigeria, ebe ọ na-eje ozi dị ka onye ndụmọdụ ego na-enweghị onwe ya, na nnukwu onye na-etinye ego na Niger Delta Oil Company. A họpụtara ya ka ọ bụrụ onye nduzi nke Niger Delta Exploration and Production PLC na 2010 wee bụrụ onye isi oche nke Board na June 21, 2016. Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye isi na-abụghị onye isi nke First City Monument Bank site na 1983 ruo 2011. Jadesimi bụ onye guzobere Lagos Offshore Logistics Base ma na-eje ozi dị ka onye isi oche.
Ndụ onwe onye
Chief Jadesimi lụrụ Alero Okotie-Eboh, onye mgbasa ozi na nwa nwanyị nke Chief Festus Okotie-Eboh. Nwa ha nwanyị, Amy Jadesimi, bụ onye isi ọrụ nke LADOL. Jadesimi na onye Bekee na-elekọta mmadụ Suzanna McQuiston nwere mmekọrịta nwoke na nwanyị mgbe ọ na-arụ ọrụ dị ka onye na-ahụ maka ego na London na 1980s. Site na mmekọrịta a, ọ mụrụ Emma Thynn, Marchioness nke Bath.
Ndetu
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Mahadum nke Ahmadu Bello
Mahadum nke Ahmadu Bello  'Zaria'  'bụ mahadum nyocha gọọmentị etiti na Zaria, Kaduna State, Naijiria. ABU was founded on 4 October 1962, as the University of Northern Nigeria.
Akpọrọ ya aha Sardauna nke Sokoto, Alhaji Sir Ahmadu Bello, onye isi ala mbụ nke ugwu Naịjirịa.
Na Septemba 2021, Mahadum ahụ bugara ngalaba nke mkpuchi na Ihe nkiri sayensị, ịza ajụjụ na nchịkwa azụmahịa site na Kongo gaa Samaru (ụlọ akwụkwọ azụmahịa).
Ntọala na afọ mbụ
Ka Naịjirịa na-abịaru nnwere onwe na Ọktoba 1, 1960, ọ nwere naanị otu mahadum: Mahadum nke Ibadan, hiwere na 1948. Akụkọ dị mkpa Ashby Commission (nyefere otu ọnwa tupu nnwere onwe) tụrụ aro ịgbakwunye mahadum ọhụrụ na mpaghara ọ bụla nke Naịjirịa mgbe ahụ na isi obodo, Lagos. Agbanyeghị tupu akụkọ a, gọọmentị mpaghara amalitela ịhazi mahadum. N'ọnwa Mee 1960, mpaghara mpaghara ugwu akwalitela Schoollọ Akwụkwọ Ọmụmụ Arabic na Obodo Kano ka ọ bụrụ kọleji Ahmadu Bello maka ọmụmụ Arabic na nke Alakụba. (Akpọrọ kọleji ahụ aha onye isi ndọrọ ndọrọ ọchịchị mpaghara ahụ, Alhaji Sir Ahmadu Bello.)
Nkwupụta mkpesa nke Ashby Commission nyere nkwalite na ntụzịaka ọhụrụ. E mechara kpebie imepụta Mahadum nke Northern Nigeria na Zaria (kama Kano). Mahadum a ga-eweghara akụrụngwa nke kọleji nka, nka na nka na teknụzụ dị na Samaru dị na mpụga Zaria, wee tinye kọleji Ahmadu Bello dị na Kano, ụlọ ọrụ nyocha ọrụ ugbo na Samaru, ụlọ ọrụ nchịkwa na Zaria, na ụlọ ọgwụ anụmanụ. Ụlọ ọrụ nyocha na Vom na Jos Plateau. Iwu ụlọ ọrụ mahadum ọhụrụ ahụ bụ nke ndị ụlọ omebe iwu mpaghara Northern Region mere n'afọ 1961. E kpebiri ka a kpọọ mahadum ahụ aha Ahmadu Bello, kọleji Kano were aha Abdullahi Bayero, onye bụbu Emir Kano.
Na mmeghe na 4 Ọktoba 1962, ekele n'otu akụkụ na -amata ụlọ ọrụ ndị dị adị, ABU kwuru na ikike ikike anọ gụnyere ngalaba 15. Ụmụ akwụkwọ na mmemme niile gụrụ naanị 426.
Ihe ịma aka ndị ahụ buru oke ibu. Ihe karịrị afọ 60 nke ọchịchị ndị Britain na -achị, agụmakwụkwọ na mpaghara mpaghara agbadala azụ na mpaghara mpaghara ndịda abụọ ahụ. Ụmụ akwụkwọ ole na ole si n'ebe ugwu nwere asambodo maka ịbata mahadum, ọ bụkwa ole na ole ka ndị ugwu nwere iru eru maka nhọpụta nkuzi. N'ime ụmụ akwụkwọ izizi, naanị 147 sitere na ugwu.
Onye isi osote onye isi ABU (onye isi nchịkwa na onye ndu) bụ onye Britain, dịkwa ka ọtụtụ nhọpụta ọkachamara. Naanị ndị Naịjirịa abụọ - Dr. Iya Abubakar (Mgbakọ na mwepụ) na Adamu Baikie (Mmụta) - so na nhọpụta izizi ngalaba izizi. Ụlọ ọrụ n'ogige ụlọ akwụkwọ Samaru ezughi oke, na nchịkwa na njikọta nke ụlọ ọrụ dịbu adị iche siri ike.
Ka o sina dị, n'okpuru osote onye isi ọchịchị nke Dr. Norman Alexander, e mepụtara ndị ọrụ agụmakwụkwọ na nhazi, e mepụtara ngalaba na mmemme ọhụrụ, emepụtara atụmatụ ụlọ dị mkpa, ntinye aha ụmụ akwụkwọ toro ngwa ngwa. Ka ọ na-erule ngwụcha oge Alexander (1965 - 66), ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ụmụ akwụkwọ 1,000 debara aha. Obodo New Zealand-onye amụrụ Alexander, site na 1966, ghọrọ ụdị "onye osote onye isi ala", na-enye nka ya iji nyere aka n'ịtọlite ​​mahadum ndị ọzọ Ọgbakọ mba niile na West Indies, Fiji na Afrịka.
Mmepe site n'etiti 1970s
Na 1966, Dr. Alexander Ishaya Shuaibu Audu, onye na-ahụ maka ụmụaka na onye prọfesọ na Mahadum Lagos nọchiri anya ABU Alexander. Amụrụ Audu na Wusasa, dịdebere Zaria, n'afọ 1928. Ọ bụ onye Hausa, ọ bụ osote onye isi ala Nigeria na ABU na onye ugwu. Agbanyeghị, ịbụ onye otu ya na Hausa Ndị Kraịst nke Wusasa nwere ike imetụta oge ya n'ọchịchị.
Ntugbu na ọgbaghara na-emegide Igbo n'afọ 1966 metụtara ABU nke ukwuu. Mana, n'okpuru nduzi Dr. Audu, ABU ga-eto ma zụlite n'ike n'ike. A na-ejide uto nke ndebanye aha ụmụ akwụkwọ maka uto na mmepe nke ọzụzụ ọkwa A n'ụlọ akwụkwọ sekọndrị. Ya mere, malite na 1968–69 ABU nwere onwe ya pụọ ​​na ihe nketa afọ atọ nke Britain wee guzobe School of Basic Studies iji nye ọzụzụ nrịgo mmụta sekọndrị dị elu na kampos. Ụmụ akwụkwọ ndị sitere na School of Basic Studies bidoro mmemme afọ anọ gaa nzere bachelọ.
Ndị ụfọdụ megidere ya na mbụ, ụlọ akwụkwọ ahụ nwere nnukwu ihe ịga nke ọma na ntinye aha gbasakwara ngwa ngwa. Ka ọ na-erule afọ nke iri ABU debara aha ndebanye aha gụnyere mmemme na-abụghị nke mbụ na ihe karịrị 7,000 nke ihe karịrị ọkara nọ na mmemme nzere. N'ime afọ iri mbụ, Mahadum Ibadan wepụtara mmadụ 615 gụchara akwụkwọ. Na ABU, ọnụ ọgụgụ kwekọrọ mgbe afọ iri gachara bụ 2,333 nzere mbụ, yana ọtụtụ nzere dị elu. 1972; na  History nke Mahadum Ahmadu Bello,  p. 267–282. Site na mbido, ABU dị ịrịba ama maka ịdị obosara ya. N'ime ụlọ ọrụ ya, mana ọkachasị ma ọ bụ nso site na nnukwu ụlọ akwụkwọ site na Samaru, ABU na -ekepụta ọtụtụ mmemme nke naanị sọsọ mahadum United States nwere ike dakọtara. N'ịgafe n'ogo nke nka, asụsụ, sayensị mmadụ na sayensị, ọ gụnyere injinịa, ọgwụ (ụlọ ọgwụ Zaria bụ ụlọ akwụkwọ nkuzi ABU), ụlọ ahịa ọgwụ, ihe owuwu, na ngalaba ọrụ ugbo dị iche iche gụnyere ọgwụ anụmanụ.
Ihe akpọrọ kampos Kongo dị na mpụga obodo ochie na Zaria kuziri nchịkwa ọha wee mee mmemme ọzụzụ ọrụ maka gọọmentị ime obodo n'akụkụ ugwu niile. Ngalaba Iwu dabere na ogige Kongo. Ngalaba Nkụzi kuziri nkuzi mmụta ma jikwaa kọleji ndị nkuzi dị elu na steeti ugwu. N'ụlọ akwụkwọ Kano (nke a na-akpọ Abdullahi Bayero College ugbu a) ABU kuziri nkuzi n'asụsụ Hausa, Arabic na ọmụmụ Alakụba.
ABU bụkwa ihe pụrụ iche n'etiti mahadum Naịjirịa maka ịdị obosara na akparamagwa ụmụ akwụkwọ. E hiwere ABU ka ọ bụrụ Mahadum nke Northern Nigeria. N'agbanyeghị, karịa mahadum ndị ọzọ dị na Naịjirịa, ABU enyerela ụmụ akwụkwọ sitere na steeti ọ bụla nke gọọmentị etiti Nigeria aka.
Ndị na-arụ ọrụ nzere maka ịdebanye aha ụmụ akwụkwọ na onyinye mmụta bụ mmachi nwere ike n'oge a. Na mbido 1970s ego dị ukwuu mere ka o kwe omume iziga ụfọdụ ndị ọrụ agụmakwụkwọ ka ha gaa ụlọ ọrụ dị na mba ofesi ka ha mezue ogo dị elu. Ọnụ ọgụgụ dị nta mana na-abawanye ndị Naịjirịa nwere Ph.D.s ma ọ bụ nzere ndị ọzọ dị elu na -esite na mba ofesi na -alọta (mana ABU ga-asọrịta mpi na mahadum ndị ọzọ dị na Naịjirịa iji were ha n'ọrụ). Ka ọ dị ugbu a, nhọpụta ndị ọrụ nkuzi si mba ofesi dị mkpa ma ọ gbasaa nke ukwuu na mba dị iche iche. Onye osote onye isi ala Audu gbalịsiri ike ịhazigharị ebumnuche nke ndị Niger (na "ugwu ugwu") nke ndị prọfesọ ABU na ntinye nkwa idobe mmemme niile na ogo agụmakwụkwọ mba ụwa.
Ka ọ na -erule 1975, nguzozi a enweghị nsogbu. Ngalaba nkuzi nọrọ ihe karịrị ọkara ndị mbịarambịa n'ozuzu ha; n'ọkwa ndị ka dị elu. A chọpụtara na mmepe ndị ọrụ Naịjirịa (ọkachasị ndị ọrụ nkuzi sitere na mgbago ugwu) dị nwayọ. Na 1975, ABU tụgharịrị na nkwanye ugwu siri ike na mmepe ndị ọrụ ime ụlọ ka ọ nakweere mmemme enyemaka Graduate. N'okpuru mmemme a, a na-ewebata ndị gụsịrị akwụkwọ kachasị mma na mmemme Undergraduate nke ngalaba ka ha sonye na ngalaba ahụ dị ka ndị ọrụ na ọzụzụ wee nweta ọzụzụ dị elu ka ha na-enweta ahụmịhe ọrụ. N'ime afọ ole na ole, ọnụ ọgụgụ dị ukwuu nke ndị ọrụ ABU bụ ngwaahịa nke mmemme ọzụzụ n'ime. Site na 1975, ọnụ ọgụgụ ndị ọrụ nkuzi si mba ofesi belatara ngwa ngwa.
Mgbe e mesịrị mmepe
Ka ọ na-erule ngwụcha osote onye isi oche nke Ishaya Audu (n'etiti 1975), ABU hiwere nke ọma dịka mahadum kachasị na Naịjirịa na n'etiti ụlọ akwụkwọ mahadum kacha sie ike na Afrịka. Uto siri ike gara n'ihu. Mana ABU na -enwewanye ihe mberede na ihe ịma aka. Onweghi onye osote onye isi ala ogologo oge (ma ọ bụ, arụmụka, na-eme nke ọma) dị ka nke Ishaya Audu. Malite na mbido 1980, ABU nwere nnukwu ego belatara ka International Monetary Fund na World Bank tiri Structural Adjustment Program: uru nke ego mba dara dara n'ihe metụtara ego mba ofesi. A na-ebelata ụgwọ ọnwa ndị ọrụ ngwa ngwa na ọnụ ahịa ibi ndụ, na-akwụsịkwa ego maka akụrụngwa, nnweta ọbá akwụkwọ, na akụrụngwa ndị ọzọ dị mkpa. Ọzọkwa, ABU na -asọrịta mpi maka ụmụ akwụkwọ, ndị ọrụ na itinye ego na ụlọ ọrụ ndị ọzọ na Naịjirịa na -agbasa n'ike n'ike sistemụ mahadum.
N'ọnwa Mee 1986, ndị nchekwa gbagburu ihe ruru mmadụ iri abụọ na-eme ngagharị iwe na ndị na-eguzo n'akụkụ ABU iji gbochie ngagharị iwe udo megide mmejuputa Mmemme Nhazi.
Kemgbe ọtụtụ afọ, ọgba aghara ndọrọ ndọrọ ọchịchị mba emetụtala ABU. Eziokwu nke ABU nwere "agwa obodo" pụtara ihe (n'ịdọta ụmụ akwụkwọ na ndị ọrụ sitere na mpaghara mpaghara, agbụrụ na okpukperechi nke Naịjirịa nke ukwuu) nwere ike ime ka ụlọ ọrụ ahụ nwee nkwarụ n'ime. ABU so na mahadum ndị Naịjirịa kacha ata ahụhụ na mmechi.
Mana ABU gara n'ihu na -ewere ọnọdụ dị mkpa n'etiti mahadum Naịjirịa. Ka ọ na-eru nso ncheta afọ iri ise ya, ABU nwere ike ịsị na ọ bụ mahadum kachasị na mpaghara kacha ukwuu na Sub-Saharan Africa. It covers a land area of 7000 ha na-agụnye ikike mmụta agụmakwụkwọ 12, ụlọ akwụkwọ postgraduate na ngalaba agụmakwụkwọ 82. O nwere ụlọ akwụkwọ ise, ụlọ ọrụ isii pụrụ iche, ngalaba kọleji ọrụ ugbo, ụlọ akwụkwọ sekọndrị na ụlọ akwụkwọ praịmarị, yana ndọtị na ọrụ ndụmọdụ nke na -enye ọha mmadụ sara mbara ọrụ. Mkpokọta ndebanye aha ụmụ akwụkwọ nzere mahadum na mmemme nzere mahadum dị ihe dị ka 35,000, sitere na steeti ọ bụla nke Nigeria, Africa, na ụwa ndị ọzọ. Enwere ihe dị ka ndị ọrụ agụmakwụkwọ na nyocha 1,400 na ndị ọrụ nkwado 5,000.
Mahadum azụlitela ụlọ ọrụ ọhụrụ abụọ: Mahadum Bayero Kano na Mahadum Abubakar Tafawa Balewa nke teknụzụ, Bauchi. Ụfọdụ ụlọ akwụkwọ sekọndrị 27 mejupụtara kọleji agụmakwụkwọ, polytechnics na ụlọ akwụkwọ nke isi ma ọ bụ nke izizi nwere njikọ na ya.
Ọmụmụ
Mahadum nwere ikike iri na atọ:
Mahadum ahụ nwekwara ngalaba nke Agric kọleji (DAC), ụlọ ọrụ nyocha guzobere tupu mahadum, mana emesịa jikọta ya na mahadum. Eweliri ngalaba nkuzi na kọleji nke sayensị ahụike na 2018, nwere ikike ise;
Ụdị ndị nọ n'ihe ize ndụ (ọnọdụ IUCN)
thumb|259x259px|Iberian lynx (Lynx pardinus) bụ ụdị dị n'ihe ize ndụ. thumb|A na-edepụta osisi Ginkgo (Ginkgo biloba) dị ka 'nke nọ n'ihe ize ndụ' site na IUCN. Ụdị ndị nọ n'ihe ize ndụ dị ka International Union for Conservation of Nature (IUCN) kewara, bụ ụdị ndị e kewara dị ka ndị nwere ike ịpụ n'anya n'ebe ha maara n'ọdịnihu dị nso. Na IUCN Ndepụta uhie, ihe nọ n'ihe ize ndụ bụ ọnọdụ nchedo nke abụọ kachasị njọ maka ndị bi n'ọhịa na usoro IUCN mgbe ọ nọ n'oké ihe ize ndụ. N'afọ 2012, IUCN Ndepụta uhie gosipụtara 3,079 anụmanụ na 2,655 ụdị osisi dị ka ndị nọ n'ihe ize ndụ n'ụwa niile. Ọnụ ọgụgụ maka 1998 bụ 1,102 na 1,197 n'otu n'otu. [citation needed]
Ndepụta uhie nke IUCN
thumb|Agụ Siberia bụ ụdị agụ dị n'ihe ize ndụ. Ụdị agụ atọ apụọla (lee Ndepụta nke anụ na-eri anụ site na ọnụ ọgụgụ). IUCN Ndepụta uhiebụ ndepụta nke ụdị ndị a nyochara dịka usoro nke ịnye ọnọdụ nchekwa zuru ụwa ọnụ. Dabere na usoro kachasị ọhụrụ nke IUCN ji mee ihe, otu ụdị nwere ike ịbụ ụdị "Enweghị data" (DD) nke achọrọ data na nyocha karịa tupu enwere ike ikpebi ọnọdụ ha yana ụdị nke usoro nyocha nke IUC N'ụzọ zuru oke. Otu ụdị nwere ike ịbụ "nke dị nso n'ihe ize ndụ" (NT) na "nke na adịghị echegbu onwe ya" (LC), ndị a bụ ụdị ndị a na ewere na ha nwere ọnụ ọgụgụ siri ike na nke dị mma, dị ka ndị edemede nyocha si kwuo. Ụdị "ndị nọ n'ihe ize ndụ" (EN) dị n'etiti ụdị "adịghị ike" (VU) na "Anọ n'ihe egwu dị egwu" (CR). Ụdị ga agbaso ụkpụrụ ụfọdụ iji tinye ya na nke ọ bụla n'ime ụdị nchekwa nchekwa a kpọtụrụ aha n'elu, dịka nyocha ahụ si dị.
"Ndị nọ n'ihe ize ndụ" bụ otu na agụnye ụdị niile ahụ kpebiri na ha bụ ndị na adịghị ike, ndị nọ n'oké ihe ize ndụ ma ọ bụ ndị nọ n"oké ihe izeọn.
Ọ bụ ezie na na mkparịta ụka n'ozuzu okwu "ụdị dị n'ihe ize ndụ" na "ụdị dị egwu" nwere ike ịpụta ihe ndị ọzọ, maka ebumnuche nke usoro IUCN dị ugbu a, Ndepụta ahụ na eji okwu "ndị nọ n'ihe egwu" na "ndị dị egwu" iji gosipụta ụdị nke ụfọdụ njirimara metụtara. Rịba ama ochie ma ọ bụ ndị ọzọ, dị ka usoro ọnọdụ mba nwere ike iji ụkpụrụ ndị ọzọ.
Ihe atụ ụfọdụ nke ụdị ndị IUCN kewara dị ka ndị nọ n'ihe ize ndụ dị n'okpuru ebe a: Ka ozi ndị ọzọ na adị, ma ọ bụ ka ụkpụrụ ọnọdụ nchekwa gbanwere, a tụleghachiri ọtụtụ ụdị dị ka ndị na adịghị n'ihe ize ndụ, n'agbanyeghị nke ahụ, ọnụ ọgụgụ zuru ezu nke ụdị ndị a na ewere dị ka ndị nọ n'ihe egwu amụbaala ka a na enyocha ụdị ọhụrụ maka oge mbụ kwa afọ.
Ihe ndị a chọrọ maka ọnọdụ dị n'ihe ize ndụ
Dabere na mbipute 3.1 nke usoro nchekwa IUCN site na 2001, a na edepụta ụdị dị ka ndị nọ n'ihe ize ndụ mgbe ọ na ezute nke ọ bụla n'ime njirimara ndị a site na A ruo E.
A) Mbelata nke ọnụ ọgụgụ mmadụ dabere na nke ọ bụla n'ime ihe ndị a:
1. A hụrụ, atụmatụ, kwupụtara ma ọ bụ na enyo enyo na ọnụ ọgụgụ mmadụ belatara nke ≥ 70% n'ime afọ 10 gara aga ma ọ bụ ọgbọ atọ, nke ọ bụla dị ogologo, ebe ihe kpatara mbelata ahụ nwere ike ịgbanwe ma ghọta ma kwụsị, dabere na (ma kọwaa) nke ọ bụla n'ime ihe ndị a:
2. A hụrụ, atụmatụ, kwupụtara ma ọ bụ na enyo enyo na mbelata ọnụ ọgụgụ mmadụ nke ≥ 50% mere n'ime afọ 10 gara aga ma ọ bụ ọgbọ atọ. Ihe ọ bụla dị ogologo, ebe mbelata ma ọ bụ ihe kpatara ya nwere ike ọ gaghị akwụsị ma ọ bụ nwere ike ọ bụghị nghọta ma ọ bụ nwee ike ọ gaghị agbanwe, dabere na (ma kọwaa) nke ọ bụla n'ime (a) na (e) n'okpuru A1. 3. Mbelata ọnụ ọgụgụ mmadụ nke ≥ 50%, nke a na atụ anya ma ọ bụ nke a na'echiche na a ga ezute n'ime afọ 10 na esote ma ọ bụ ọgbọ atọ, nke ọ bụla dị ogologo (ruo afọ 100), dabere na (ma kọwaa) nke ọ bụla n'ime (b) ruo (e) n'okpuru A1. 4. A na ahụ, na eme atụmatụ, na eche, na atụ anya ma ọ bụ na eche na mbelata ọnụ ọgụgụ mmadụ nke ≥ 50% n'ime afọ 10 ọ bụla ma ọ bụ ọgbọ atọ, nke ọ bụla dị ogologo (ruo afọ 100 n'ọdịnihu), ebe oge ga agụnye ma ihe gara aga ma n'ọdịnihu, na ebe mbelata ma ọ bụ ihe kpatara ya nwere ike ọ gaghị akwụsị ma ọ bụ nwere ike ọ bụghị nghọta ma ọ bụ ọ nwere ike ọ bụ na ọ gaghị agbanwe agbanwe, dabere na (ma kọwaa) ọ bụla n'ime (a) n'okpuru A1.
B) Ebe dị iche iche n'ụdị ma ọ bụ B1 (enweghị ihe ọ bụla) ma ọ bụ b2 (ebe obibi) ma ọ bụghị ha abụọ:
1. Ogologo ihe omume a na-eme atụmatụ na ọ na-erughị 5,000 km2, na atụmatụ na egosi ma ọ dịkarịa ala abụọ n'ime a-c:
2. Ebe obibi e mere atụmatụ na ọ na erughị 500 km2, na atụmatụ na egosi ma ọ dịkarịa ala abụọ n'ime a-c:
1. A na eme atụmatụ na ọ na aga n'ihu na agbadata ma ọ dịkarịa ala 20% n'ime afọ ise ma ọ bụ ọgbọ abụọ, nke ọ bụla dị ogologo, (ruo afọ 100 n'ọdịnihu) OR 2. Mbelata na aga n'ihu, nke a hụrụ, nke a tụrụ anya ya, ma ọ bụ nke a tụlere, n'ọnụ ọgụgụ ndị tozuru etozu AND ọ dịkarịa ala otu n'ime ndị na esote (a-b):
D) Ọnụ ọgụgụ ndị mmadụ e mere atụmatụ na ọnụ ọgụgụ na erughị mmadụ 250 tozuru etozu.
E) Nnyocha ọnụọgụ na egosi ohere nke mkpochapụ n'ọhịa bụ ọ dịkarịa ala 20% n'ime afọ 20 ma ọ bụ ọgbọ ise, nke ọ bụla dị ogologo (ruo afọ 100).
Njikọ mpụga
Òtù:Pages with unreviewed translations
Human trafficking in Suriname
Suriname bụ isi ebe a na-aga ma na-agafe agafe maka ụmụ nwoke, ụmụ nwanyị, na ụmụaka na-azụ ahịa na mba dị iche iche maka ebumnuche nke mmegbu mmekọahụ na ọrụ mmanye. Ọ bụkwa obodo maka ụmụ agbọghọ Surinamese na-erubeghị afọ, na ụmụ nwoke na-eto eto, ndị a na-ere ahịa n'ime ụlọ maka mmegbu mmekọahụ. Ụfọdụ n'ime ụmụaka ndị a na-azụ ahịa n'ahịa mmekọahụ nke gbara ogige ndị a na-egwupụta ọla edo dị n'ime ime obodo ahụ. A na-ebubataA na-ebubata ụmụ agbọghọ na ụmụ nwanyị si mba ọzọ si Guyana, Brazil, Dominican Republic, na Colombia na Suriname maka mmegbu mmekọahụ azụmahịa; ụfọdụ na-agafe Suriname na-aga Europe. A na-agba ụmụ nwoke China n'agbụ ụgwọ na Suriname, a na-arụkwa ọrụ mmanye na nnukwu ụlọ ahịa na ngalaba na-ewu ụlọ. A na-akọ na a na-emegbu ụmụ nwanyị China n'ụzọ mmekọahụ na ụlọ ịhịa aka n'ahụ na ụlọ akwụna. Ndị mbịarambịa Haiti, na-agakarị French Guiana, mgbe ụfọdụ a na-amanye ha ịrụ ọrụ na ọrụ ugbo Surinamese. Gọọmenti Suriname anaghị erube isi n'ụkpụrụ kacha nta maka mkpochapụ ịzụ ahịa;  otu o sila dị, ọ na-agba mbọ dị ukwuu ime nke ahụ. Gọọmenti kwadoro usoro mmanye iwu na-agafeghị oke megide mpụ ịzụ ahịa, ma jiri obi umeala kwalite enyemaka ndị mmadụ na mbọ mgbochi.
Ụlọ ọrụ US State Department na-enyocha ma na-alụso ịzụ ahịa mmadụ ọgụ tinyere mba ahụ na "Tier 2 Watchlist" na 2017.
Mkpesa
Gọọmenti Surinamese kwadoro mbọ mmanye iwu gbasara ịzụ ahịa na-agafeghị oke n'ime afọ gara aga. Suriname machibidoro ụdị ịzụ ahịa mmadụ niile site na koodu mpụ, na-edepụta ntaramahụhụ site na nga afọ ise ruo afọ 20. Ntaramahụhụ ndị a siri ike ma kwekọọ na ndị e nyere maka mpụ ndị ọzọ dị egwu, dị ka ndina n'ike. Otu ndị na-ahụ maka ndị na-emegide ịzụ ahịa na-arụ ọrụ na-eduga mgbalị gọọmentị iji nyochaa ma kpee ndị na-azụ ahịa ikpe. N'oge akụkọ ahụ, gọọmentị mara onye a na-ebo ebubo na ọ na-azụ ahịa ụmụ nwanyị Brazil n'ịgba akwụna, ma maa ya ikpe ịga mkpọrọ afọ 2.5. Ikpe megide ndị nwe ụlọ akwụna anọ ebubo na ha na-azụ ahịa ụmụ nwanyị si Dominican Republic maka mmegbu mmekọahụ gara n'ihu. Na Febụwarị 2008, ndị uwe ojii jidere ndị nwe ụlọ akwụna abụọ maka ịzụ ahịa ụmụ nwanyị Brazil na mba ahụ; ikpe ndị a na-echere. Otu ndị uwe ojii na-emegide ịzụ ahịa na-enyocha ụlọ akwụna maka ụmụaka yana ndị okenye nọ n'ọnọdụ mmanye ma ọ bụ mmanye. Ndị uwe ojii na ndị ọchịchị na Guyana na Dominican Republic na-arụkọ ọrụ n'okwu gbasara ịzụ ahịa mba ụwa, ma chọọ ka mmekọrịta dị mma na Colombia, Netherlands Antilles, na French Guiana. E nwere akụkọ na ụfọdụ ndị ọrụ mbata na omenala Surinamese mere ka ịzụ ahịa banye na mba ahụ site n'ịnara aka azụ. Enwebeghị ikpe maka mmekọ ịzụ ahịa dị otú ahụ, ọ bụ ezie na nyocha nke ebubo ndị a na-aga n'ihu.
Nchedo
Gọọmentị mere mmezi dị ala iji chebe ndị a na-azụ ahịa n'afọ ahụ. Ndị uwe ojii na ndị ọkàiwu na-adabere na ndị mmekọ obodo, ọkachasị otu NGO guzobere n'oge na-adịbeghị anya, Trafficking-in-Persons Foundation, iji nweta ebe obibi ma nyere ndị metụtara aka.
Gọọmenti nyere ndị otu NGO ndị a aka n'ịchọta ụlọ dị mma maka nchekwa, ma soro ndị nnọchi anya kọnsụl sitere na mba ndị ọzọ rụkọọ ọrụ na mbọ ịlọghachi. Gọọmenti gbasakwara ọrụ enyere ndị ihe ike ụlọ na-eme n'ime ụlọ nye ndị a na-azụ ahịa, ma kesaa n'etiti ndị isi ọrụ akwụkwọ ntuziaka maka otu esi amata na ọgwụgwọ ndị a na-ere ahịa. Ndị ọchịchị Surinamese na-agba ndị o metụtara ume ka ha nyere aka na nyocha na ikpe ndị na-azụ ahịa ha ikpe. E nwere akụkọ na a tụrụ ụfọdụ ndị si mba ọzọ a tụrụ mkpọrọ ma chụpụ ha n'ihi mmebi iwu mbata na ọpụpụ mbata na ọpụpụ. Suriname anaghị enye usoro iwu ọzọ maka iwepụ ndị si mba ọzọ ihe metụtara na mba ebe ha na-eche ihe isi ike ma ọ bụ nkwụghachi ụgwọ. Ndị
Ndị otu gọọmentị na-emegide ịzụ ahịa ndị mmadụ na-arụ ọrụ na-emecha iwu iji nye ndị na-azụ ahịa ọnọdụ obibi nwa oge. Suriname gara n'ihu na mkparịta ụka ya na gọọmentị ndị agbata obi Guyana, French Guiana, na Brazil banyere usoro maka iweghachite ndị na-azụ ahịa.
Mgbochi
Ndí Gọọmentị meziwanye mgbalị mgbochi n'oge akụkọ ahụ. Ndị isi ọrụ nọgidere na-akatọ ma na-adọrọ uche ọha na eze na nsogbu nke ịzụ ahịa mmadụ na Suriname. Ndị otu gọọmentị na-emegide ịzụ ahịa mmadụ na-arụ ọrụ na International Organization for Migration iji mejuputa mgbasa ozi na mba ahụ, na-eru ihe dị ka mmadụ 40,000. A na-eduzikwa ọrụ mgbasa ozi na mpaghara ókèala mba ahụ na Guyana, ebe ọtụtụ ndị na-azụ ahịa na-abanye na mba ahụ. A zụrụ ndị uwe ojii ndị agha, bụ ndị na-ahụ maka ọdụ ụgbọ mmiri na-abanye na mpaghara a, maka ịchọpụta ndị nwere ike ịzụ ahịa. Ndị otu na-emegide ịzụ ahịa ndị mmadụ na-arụ ọrụ nyekwara ịdọ aka ná ntị mgbasa ozi gbasara ọrụ ịzụ ahịa mgbe e debere mgbasa ozi na-enyo enyo na akwụkwọ akụkọ obodo na-ewe ndị na-eto eto ịrụ ọrụ na mba ọzọ. Agbanyeghị, ọ dịghị mkpọsa gọọmentị a na-ahụ anya iji belata ọchịchọ maka mmekọahụ azụmahịa mere n'oge akụkọ ahụ. Suriname akwadobeghị 2000 UN TIP Protocol.
André Djaoui
André Djaoui (amụrụ na Tunis) bụ onye mmepụta, onye na-ese ihe, odee na onye nduzi ihe nkiri.
Ọrụ ya
N'afọ 1992, André Djaoui so Antenne 2, Rai 2, RTVE, NHK Japan, Channel 4 UK, USA Warner video mepụta, usoro Portraits asaa nke ndị ọkà mmụta sayensị, ndị edemede, ndị na-ese ihe, ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị, ndị ọkà ihe ọmụma gbanwere ụwa. Ndị na-eme ihe nkiri mere nkiri ndị a maka telivishọn: Kafka nke Zbigniew Rybczynski, Darwin nke Peter Greenaway, Vivaldi nke Lina Wertmüller, Ben Gurion nke Jerry Schatzberg, Einstein nke Michael Ritchie, Chekhov nke Nikita Mikhalkov na Gershwin nke Alain Resnais.
Egwú na-atọ ọchị
N'afọ 1994, André Djaoui mepụtara King David, egwu egwu Broadway (okwu Tim Rice na egwu Alan Menken). Nke a bụ akwụkwọ sitere na mkpali nke akwụkwọ nsọ Bible, ọkachasị akwụkwọ Samuel, Akwụkwọ Ihe E Mere na Akwụkwọ Abụ Ọma. E mere Eze Devid dị ka akụkụ nke ememe nke afọ pụkụ ato nke ntọala Jerusalem.
Ihe nkiri
André Djaoui na-edekwa ihe maka ihe nkiri. Mgbe ha zutere Philippe Grimbert, ha dere egwuregwu akpọrọ Back.
Ihe osise
N'afọ 2008, o kpebiri ịmalite ndụ ọhụrụ na Israel dị ka onye na-ese ihe. E gosipụtara ihe osise ya na Tel-Aviv n'afọ 2009. Ihe osise ya dịkwa na Miami kemgbe afọ 2015.
Ebensidee
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Eprel Salome Forest Management Area
April Salome Forest Management Area nke a makwaara dị ka April Salumei Rainforest bụ mpaghara nlekọta ọhịa na Eprel nke Salumei na-ekpuchi ihe dị ka hekta narị ise na iri abụọ na otu, narị ise na iri asaa na otu
Ọnụ ọgụgụ ndị bi na ya
A na-eme atụmatụ na ihe dị ka mmadụ Puku iri abụọ bi n'ógbè a na obodo 164 na-adabere n'oké ọhịa. Ebe ndị mmadụ bi gụnyere Nakek na Uwu.
Ọdịdị ala
Eprel Salome Forest Management Area dị na ndagwurugwu osimiri Sepik. Sepik tributary, osimiri April bụ nnukwu osimiri dị n'ógbè ahụ.
Arụmụka nke mmemme REDD nke United Nations
Ugbu a Eprel Salome Forest bụ ọrụ pilot maka atụmatụ REDD site na Mgbakọ Framework nke United Nations na mgbanwe ihu igwe n'okpuru mmemme REDD nke United Nations.
Ọ bụkwa ihe na-ezighi ezi na ihe ngosi nrụrụ aka.
Kadaster
thumb|The headquarters of Kadaster in Apeldoorn. Dutch Cadastre, Ala Ndebanye aha na National Mapping Agency na Netherlands. Okwu Cadastre sitere na mbibi Latin ochie, sitere na Greek καταστιχον (acrostic cover), frame, ma ọ bụ Latin capitatrastum (isi), ụtụ isi ndị Rome dabere na ihe onwunwe.
Cadastre bụ ọrụ nke Ministri nke ime ime na mmekọrịta ala eze. Isi ụlọ ọrụ nke ụlọ ọrụ ahụ dị na Apeldoorn.
Sammy Flex
thumb|sammy flex at 3 Music Awards 22 18.jpg Samuel Atuobi Baah nke a maara dịka Sammy Flex bụ onye nta akụkọ Ghana, onye mgbasa ozi na PR. Ọ bụ onye isi na onye isi nchịkọta akụkọ nke akwụkwọ akụkọ Ghanaian Entertainment Flex Newspaper. Ọ bụ onye njikwa nkwukọrịta maka Zylofon Media na onye njikwa nka maka onye na-agụ egwu Kumi Guitar ma bụrụkwa onye njikwa maka Zy lofon Media (Radio na TV).
Mbido ndụ na ọrụ
A mụrụ Sammy na 26 Machị 1980 na Accra na Maazị Emmanuel Kofi Atuobi na Madam Comfort Baah. Ọ bụ nwa ikpeazụ n'ime ụmụnne anọ.
Ọrụ
Sammy malitere dị ka onye edemede nke akwụkwọ akụkọ nke onwe ya Flex Newspaper na Mee 2007, akwụkwọ akụkọ ahụ weghaara akụkọ niile dị mkpa, ihe omume, ajụjụ ọnụ na ụlọ ọrụ showbiz nke Ghana. O mechara bụrụ onye isi nchịkwa na onye isi oche nke Flex Newspaper. N'akụkụ nke ahụ, Sammy rụrụ ọrụ dị ka onye Redio na TV na Happy FM, Channel R, Great FM, ETV Ghana na GTV na-ekwu maka showbiz na Ghana.
Mgbe ọ hapụsịrị Atinka TV na FM, Sammy Flex mechara sonye na Zylofon Media dị ka onye njikwa nkwukọrịta ha na onye na-elekọta Showbiz Agenda na Zy lofon FM. Ugbu a, ọ bụ onye njikwa maka Zylofon Media ebe ọ na-elekọta ọrụ nke ụlọ ọrụ Redio na telivishọn. Sammy Flex gbara arụkwaghịm dị ka onye njikwa nkwukọrịta na onye na-elekọta Showbiz Agenda na Zylofon FM n'afọ 2021. Ọ bụ onye isi oche nke Sammy Flex TV, Ghana's Popular YouTube Channel nwere ihe karịrị 100k ndị debanyere aha, nke na-ekwu maka ntụrụndụ na ihe ndị ọzọ thumb|133x133px|Sammy Flex n'ụgbọelu onwe ya na NAM Mission
Ọrụ nchịkwa
NKZ Music, njikwa nke onye egwu Ghana Guru kwadoro Sammy Flex dị ka onye njikwa nkwukọrịta iji chekwaa ihe omume maka Guru ma na mpaghara ma na mba ụwa yana nsogbu mmekọrịta ọha na eze. Ọ rụkwara ọrụ dị ka onye mgbasa ozi maka Nacee. Ọ bụ onye njikwa nke Qwarme Zaggy ruo mgbe e kenyere ya ijikwa onye egwu Kumi Guitar dị ka onye mbụ bịanyere aka na Zylofon Media.
Ndụ onwe onye
Sammy lụrụ Oriakụ Grace Baah na ụmụ atọ.
Njikọ mpụga
Sammy Flex on Facebook Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Spike Trotman
Charlie Spike Trotman, nke a makwaara dị ka C. Spike Trotman, (amụrụ na Nọvemba 18, 1978) bụ onye America na-ese ihe osise na onye na-ebipụta akwụkwọ nke a maara maka ịmepụta ihe nkiri Templar, Arizona, na maka ibipụta Smut Peddler anthologies nke ihe ọ kọwara dị ka "ladycentric porn". Ọ bụ onye guzobere na onye nwe Iron Circus Comics, onye na-ebipụta ihe nkiri indie nke Forbes kọwara dị ka "ụlọ ike nke ala indy".
Mmalite na ndụ onwe
N'ịbụ onye tolitere n'obodo ya bụ Potomac, Maryland, Trotman bụ onye na-akwado Bloom County, Calvin na Hobbes, The Far Side, Power Pack, na Excalibur comic strips na akwụkwọ akụkọ Sunday Washington Post. Ọ gara Spelman College (1996–2000) nweta nzere bachelọ na Fine and Studio Arts, wee gaa School of the Art Institute of Chicago (2000–2001). Ọrụ ya hiwere isi na mmekọrịta na ọdịbendị, na erotica. O bipụtakwara onwe ya na web. Ọ lụrụ Matt Sherridan, onye edemede ya na ya rụkọrọ ọrụ na Sparkneedle n'afọ 2004. Ọ bụkwa onye otu Democratic Socialists of America