cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Oké ifufe na-eme ka mmiri ghara ịdị
Ọgba aghara nke na-ebute oké ifufe magnetik nwere ike ịbụ ikuku coronal mass ejection (CME) ma ọ bụ (nke na-adịchaghị njọ) mpaghara mmekọrịta na-agbanwe agbanwe (CIR), iyi ikuku anyanwụ na-agba ọsọ na-esite na oghere coronal. Ugboro oke ifufe geomagnetic na-abawanye ma na-ebelata site na okirikiri anyanwụspot. N'oge oke anyanwụ, oke ifufe geomagnetic na-emekarị, nke CME na-ebute ihe ka ukwuu.
Mmụba nke ikuku ikuku nke anyanwụ na-akpakọba magnetosphere na mbụ. Ebe ndọta ikuku nke anyanwụ na-emekọrịta ihe na mpaghara ndọta ụwa ma na-ebufe ike na-abawanye n'ime magnetosphere. Mmekọrịta abụọ a na-ebute mmụba nke mmegharị plasma site na magnetosphere (nke ọkụ eletrik na-abawanye n'ime magnetosphere) na mmụba nke ọkụ eletrik na magnetosphere na ionosphere. N'ime oge isi nke oke ifufe geomagnetic, ọkụ eletrik dị na magnetosphere na-emepụta ike ndọta nke na-ewepụ oke n'etiti magnetosphere na ifufe anyanwụ.
Ọtụtụ ihe omume ihu igwe na-ejikọta ya na ma ọ bụ kpatara oke ifufe geomagnetic. Ndị a na-agụnye mmemme ike anyanwụ (SEP), ikuku geomagnetically induced (GIC), oké ifufe ionospheric na ọgba aghara ya na-akpata redio na radar scintillation, nkwụsị nke igodo site na kompas magnetik na ihe ngosi auroral na latitudes dị ala karịa nke nkịtị.
Oké ifufe geomagnetic kasị ukwuu edekọrọ, ihe omume Carrington na Septemba 1859, wedara akụkụ nke netwọkụ telifon US mebere nso nso a, na-amalite ọkụ na ndị na-arụ ọrụ telegraph na-awụ akpata oyi n'ahụ. N'afọ 1989, oké ifufe geomagnetic mere ka ala nwee ike kpata ike nkesa ọkụ eletrik n'ime ọtụtụ Quebec wee kpatara aurorae ruo ndịda Texas.
Nkọwa
A na-akọwa oké ifufe geomagnetic site na mgbanwe na Dst (mgbagwoju anya - oge oké ifufe). Nchịkọta Dst na-eme atụmatụ mgbanwe zuru ụwa ọnụ nke akụkụ dị larịị nke ala magnetik nke ụwa na magnetik equator dabere na nha sitere na ọdụ magnetometer ole na ole. A na-agbakọ Dst otu ugboro n'otu awa ma kọọ ya n'oge dị nso. N'oge dị jụụ, Dst dị n'etiti +20 na -20 nano-Tesla (nT).
Oké ifufe geomagnetic nwere usoro atọ: mmalite, isi na mgbake. E ji Dst mara usoro nke mbụ (ma ọ bụ SYM-H nke dị otu nkeji) na-abawanye site na 20 ruo 50 nT n'ime iri nkeji iri. A na-akpọkwa akụkụ nke mbụ dị ka mmalite mmalite mberede (SSC). Agbanyeghị, ọ bụghị oke ifufe geomagnetic niile nwere usoro izizi na ọ bụghị mmụba mberede na Dst ma ọ bụ SYM-H na-esochi oke ifufe geomagnetic. Akọwapụtara akụkụ bụ isi nke oke ifufe geomagnetic site na Dst na-agbada ruo ihe na-erughị −50 nT. Nhọrọ nke -50 nT iji kọwapụta oke ifufe bụ ihe aka ike. Ọnụ ego kacha nta n'oge oké ifufe ga-adị n'etiti -50 na ihe dịka -600 nT. Ogologo oge nke isi usoro bụ awa 2-8. Oge mgbake bụ mgbe Dst gbanwere site na uru kacha nta ya na uru oge dị jụụ. Usoro mgbake nwere ike ịdị mkpụmkpụ ka awa 8 ma ọ bụ ogologo ụbọchị asaa. thumb|Aurora borealis A na-ekewa oke nke oké ifufe geomagnetic dị ka nke dị nro (−50 nT > nke kacha nta nke Dst > −100 nT), nke siri ike (−100 nT > Dst > -250 nT) ma ọ bụ nnukwu oké ifufe (nke kacha nta nke dst < -250 nt).
Ịtụle ike
A na-akọ ike nke oké ifufe na-efe efe n'ọtụtụ ụzọ dị iche iche, gụnyere:
Akụkọ ihe mere eme nke echiche ahụ
Na 1931, Sydney Chapman na Vincenzo C.A. Ferraro dere otu isiokwu, bụ A New Theory of Magnetic Storms, nke chọrọ ịkọwa ihe merenụ. Ha rụrụ ụka na mgbe ọ bụla anyanwụ na-ewepụta ọkụ anyanwụ, ọ na-ewepụtakwa igwe ojii plasma, nke a na-akpọ ugbu a dị ka mkpochapụ coronal mass ejection. Ha kwuputara na plasma a na-aga n'ike n'ike nke na ọ rutere n'ụwa n'ime ụbọchị 113, n'agbanyeghị na anyị maara ugbu a njem a na-ewe 1 ruo ụbọchị ise. Ha dere na ígwé ojii ahụ na-akpakọba oghere ndọta ụwa wee si otú ahụ na-amụba ubi a n'elu ụwa. Chapman na Ferraro ọrụ dọtara na nke, n'etiti ndị ọzọ, Kristian Birkeland, onye ji na nso nso-achọpụtara cathode ray tubes na-egosi na ụzarị e deflected kwupụta okporo osisi nke a magnetik sphere. O chepụtara na ihe omume yiri nke ahụ bụ maka auroras, na-akọwa ihe kpatara ha na-ejikarị na mpaghara pola.
Ebe ndị mmadụ na-eme
Nleba anya sayensi izizi banyere mmetụta nke oke mmiri geomagnetic mere na mmalite narị afọ nke 19: site na Mee 1806 ruo June 1807, Alexander von Humboldt dekọtara ihe ndọta kompas na Berlin. Na 21 Disemba 1806, ọ chọpụtara na kompas ya aghọwo ihe na-adịghị agbanwe agbanwe n'oge mmemme auroral na-egbuke egbuke.
Na Septemba 1–2, 1859, oke ifufe geomagnetic kacha dekọrọ mere. Site n'August 28 ruo Septemba 2, 1859, a hụrụ ọtụtụ ebe anwụ na anwụ na anwụ na anwụ, nke nwere ọkụ kachasị na Septemba 1. A na-akpọ nke a dị ka oke mmiri ozuzo nke anyanwụ nke 1859 ma ọ bụ ihe omume Carrington. Enwere ike iche na e sitere na Sun webatara nnukwu ọrịa coronal mass ejection (CME) wee rute ụwa n'ime awa iri na asatọ - njem na-ewekarị ụbọchị atọ ruo anọ. 1600 nT belatara oghere ahụ kwụ ọtọ dịka Colaba Observatory dekọrọ. A na-eme atụmatụ na Dst gaara adị ihe dịka -1760 nT. Waya telegraph na United States na Europe nwetara mmụba nke voltaji (emf), n'ọnọdụ ụfọdụ ọbụna na-ebuga ndị na-arụ ọrụ telegraph ihe egwu na ịgbanye ọkụ. A hụrụ Aurorae ruo ndịda dị ka Hawaii, Mexico, Cuba na Italy—ihe omume ndị a na-ahụkarị na mpaghara pola. Ihe mkpuchi ice na-egosi na ihe omume nke ike yiri nke ahụ na-alaghachi na nkezi ọnụego ihe dịka otu ugboro n'ime afọ 500.
Kemgbe 1859, oké ifufe na-adịchaghị njọ emeela, ọkachasị aurora nke November 17, 1882 na oké ifufe geomagnetic nke May 1921, ma na-agbasa ozi telegraph na mmalite ọkụ, na 1960, mgbe a kọrọ banyere mgbagwoju anya redio. thumb|GOES-7 na-enyocha ọnọdụ ihu igwe na mbara igwe n'oge oké ifufe Geomagnetic nke Machị 1989, onye nyocha neutron nke Moscow dekọrọ ịgafe nke CME dị ka ọdịda na ọkwa a maara dị ka mbelata Forbush. Ná mmalite August 1972, a usoro nke flares na anyanwụ oké ifufe ọnụ na a njali elu e mere atụmatụ na gburugburu X20 na-emepụta ọsọ ọsọ CME n'ụzọ mgbe e dekọrọ na oké geomagnetic na proton oké ifufe nke na-akpaghasị terrestrial eletriki na nkwukọrịta netwọk, yana Satellites (opekata mpe otu mere. na-adịghị arụ ọrụ na-adịgide adịgide), ma gbawaa n'otu ntabi anya ọtụtụ ogbunigwe mmiri magnetik nke US Navy na North Vietnam.
Abeba Aregawi
Akụkọ ndụ
A mụrụ Aregawi na Adigrat, Ethiopia na mpaghara Tigray. Ọ nọchitere anya Ethiopia na mba ụwa ruo n'ọnwa Disemba afọ 2012, mgbe ọ ghọrọ nwa amaala Sweden. Ọ nọchitere anya klọb Hammarby IF nke dị na Stockholm ruo Jenụwarị, na afọ 2016.
Oké ifufe na-eme ka mmiri ghara ịdị
Ebe ndị mmadụ na-eme
Oké ifufe nke March 1989 mere ka grid ike Hydro-Québec daa na sekọnd dị ka ihe nchebe ngwá ọrụ na-adaba n'usoro. Nde mmadụ isii enweghị ọkụ eletrik ruo awa itoolu. Oké ifufe ahụ mere ka auroras ruo n'ebe ndịda dị ka Texas na Florida. Oké ifufe ahụ kpatara ihe omume a bụ n'ihi oke coronal nke a chụpụrụ n'Anyanwụ na Machị 9, 1989. Dst kacha nta bụ -589 nT.
Abeba Aregawi
Akụkọ ndụ
Aregawi lụrụ nwoke Etiopia nwere nwa amaala Sweden ma biri na Stockholm site na afo 2009 ruo 2012. Ọ lụrụ Yemane Tsegay ọzọ ugbu a ma biri na Addis Ababa, Ethiopia.
Oké ifufe na-eme ka mmiri ghara ịdị
Ebe ndị mmadụ na-eme
Na Julaị 14, 2000, ọkụ klaasị X5 gbawara (nke a maara dị ka emume ụbọchị Bastille) wee malite otu coronal mass ozugbo na Ụwa. Nnukwu oke ifufe geomagnetic mere na Julaị 15–17; opekempe nke ndeksi Dst bụ -301 nT. N'agbanyeghị ike oke mmiri ozuzo ahụ, enweghị ikesa ikesa ọkụ ka akọpụtaghị. Voyager 1 na Voyager 2 mere emume ụbọchị Bastille, ya mere ọ bụ nke kacha dị anya na Sistemụ Anyanwụ ka ahụrụla oke mmiri ozuzo.
Abeba Aregawi
Ọrụ egwuregwu
Aregawi pụtara dị ka onye na-agba ọsọ mita 800 na 2009 site na mmeri nke Etiopia na ihe omume ahụ n'ihu onye mmeri ugboro atọ Mestawet Tadesse. O meriri n'ọtụtụ asọmpi Europe mgbe nke a gasịrị wee setịpụ ihe kacha mma nke 2:01.98 nkeji na Tangiers. Oge ya ruru n'ókè nke ọla nchara 800m na afọ 2009 African Junior Athletics Championships, ebe ọ gwụchara n'azụ Caster Semenya.
Oké ifufe na-eme ka mmiri ghara ịdị
Ebe ndị mmadụ na-eme
Nnukwu ọkụ iri na asaa gbawara n'Anyanwụ n'etiti 19 Ọktoba na 5 Nọvemba 2003, gụnyere ikekwe ọkụ kachasị ike a tụrụ na ihe mmetụta GOES XRS - nnukwu ọkụ X28, nke kpatara oke ọkụ redio, na 4 Nọvember. A na-ejikọta ọkụ ndị a na ihe omume CME nke kpatara oké ifufe atọ na-eme ka ala dị n'etiti 29 Ọktoba na 2 Nọvemba, n'oge nke a malitere oké ifufe nke abụọ na nke atọ tupu oge oké ifufe gara aga gbakee kpamkpam. Ọnụ ọgụgụ kacha nta nke Dst bụ -151, -353 na -383 nT. Oké ifufe ọzọ n'usoro a mere na 4-5 Nọvemba na opekata mpe Dst nke -69 nT. Oké ifufe geomagnetic ikpeazụ adịghị ike karịa oké ifufe ndị bu ya ụzọ, n'ihi na mpaghara na-arụ ọrụ na Anyanwụ agbagharịla karịa meridian ebe akụkụ etiti CME kere n'oge ihe omume flare gafere n'akụkụ ụwa. A maara usoro ahụ dum dị ka Halloween Solar Storm. Wide Area Augmentation System (WAAS) nke Federal Aviation Administration (FAA) na-arụ ọrụ na-anọghị n'ịntanetị ruo ihe dịka awa 30 n'ihi oké ifufe ahụ. Satellite ADEOS-2 nke Japan mebiri nke ukwuu ma kwụsị ọrụ nke ọtụtụ satellites ndị ọzọ n'ihi oké ifufe ahụ.
Abeba Aregawi
2010
Ọ gbanwere na mita 1500 n'afọ 2010 ma nwee ihe ịga nke ọma na mmeri na nzukọ Sollentuna Grand Prix na KBC Night of Athletics, na-etinye ihe kacha mma nke 4:01.96 nkeji na asọmpi ikpeazụ. Ọ gbakwara ọsọ na afọ 2010 Diamond League circuit maka oge mbụ, na-abịa nke anọ na DN Galan na nke asaa na Weltklasse Zurich.
Oké ifufe na-eme ka mmiri ghara ịdị
Mmekọrịta ya na usoro mbara ala
thumb|Magnetosphere na gburugburu ebe obibi dị nso n'ụwa. Ifufe anyanwụ na-eburukwa ya ebe ndọta anyanwụ. Mpaghara a ga-enwe ma North ma ọ bụ South nghazi. Ọ bụrụ na ifufe anyanwụ nwere ike ịgbawa, nkwekọrịta na ịgbasa magnetosphere, ma ọ bụ ọ bụrụ na anyanwụ na-ewe a n'ebe ndịda polarization, geomagnetic oké ifufe nwere ike ịtụ anya. Mpaghara ndịda na-ebute njikọ ndọta nke magnetopause nke ehihie, na-etinye ngwa ngwa magnetik na ike ahụ n'ime magnetosphere ụwa.
Abeba Aregawi
2011
Aregawi nwere oge ime ụlọ siri ike na 2011, na mmeri anọ na-aga n'ihu na Düsseldorf, Gent, Birmingham na Stockholm, gụnyere ọsọ kachasị mma nke 4:01.47 nkeji. Otú ọ dị, ọ pụtara naanị otu ugboro n'èzí ka a kwụsịrị oge ya n'ihi mmerụ ahụ.
Oké ifufe na-eme ka mmiri ghara ịdị
Mmekọrịta ya na usoro mbara ala
N'oge oké ifufe geomagnetic, ionosphere's F2 layer na-aghọ ihe na-adịghị akwụsi ike, iberibe, ma nwedịrị ike ịpụ. N'ebe ugwu na mpaghara ndịda nke ụwa, a na-ahụ auroras.
Abeba Aregawi
2012
Ọ pụtara dị ka otu n'ime ndị na-agba ọsọ 1500m kachasị elu n'ụwa na 2012 IAAF Diamond League circuit, ọ nwetakwara aha Diamond league 2012: 1500m. Ọ bụ onye nke abụọ na Genzebe Dibaba na Shanghai Golden Grand Prix, na-agba ọsọ nke 3:59.23 nkeji. Otú ọ dị, ọ meriri onye iro ya na Golden Gala, na-agbaji ihe ndekọ mba Etiopia na ọsọ nke 3:56.54 nkeji, n'ụzọ nkịtị ụbọchị tupu ọ nata nwa amaala Sweden, wee merie ọzọ na Bislett Games. Aregawi meriri ma 800m na 1500m maka Hammarby IF na asọmpi ndị otu Sweden na June 20. Na-anọchite anya Ethiopia na 2012 Summer Olympics, Aregawi gbara ọsọ ọsọ kachasị ọsọ na asọmpi mita 1500. Otú ọ dị, nke ahụ bụ mgbe ị na-emeri asọmpi nke abụọ nke ọkara ikpeazụ. Na nke ikpeazụ na-adịghị ngwa ngwa, Aregawi si na ngwụcha ikpeazụ pụta nzọụkwụ n'azụ onye mmeri Aslı Çakır Alptekin, mana ọ kwụsịrị nke ukwuu na mita 20 iji gaa na nke ikpeazụ, na mbụ na-emecha nke ise. Mgbe asọmpi ahụ gasịrị, a chụpụrụ ma Alptekin na onye nwetara ọlaọcha Gamze Bulut n'ihi mmebi iwu doping. E mechara nye Aregawi ọla nchara.
Oké ifufe na-eme ka mmiri ghara ịdị
Ngwá Ọrụ
Magnetometers na-enyocha mpaghara auroral yana mpaghara equatorial. A na-eji ụdị radar abụọ, coherent scatter na incoherent scatter, iji nyochaa ionosphere auroral. Site n'ịgba mgbaàmà na ionospheric irregularities, nke na-agagharị na akara mpaghara, mmadụ nwere ike ịchọpụta mmegharị ha ma kwuo magnetospheric convection.
Abeba Aregawi
2013
Aregawi gbara ọsọ mbụ ya na-anọchite anya Sweden na mba ụwa n'oge European Indoor Championships n'ihu ìgwè mmadụ ya na Gothenburg, ebe ọ meriri nrite ọla edo. O meriri ihe omume ise mbụ nke Diamond League ma nweta aha zuru oke na agbụrụ abụọ fọdụrụ. O setịpụrụ ihe ndekọ mba Sweden na 1500 na 3:56.60 (naanị .06 nwayọ karịa ihe ndekọ Etiopia ya n'oge gara aga) na Diamond League mbụ zutere na Doha, Qatar. Izu anọ ka e mesịrị, ọ gbakwunyere ihe ndekọ Swedish na mita 800, na-ebelata ya na 1:59.20 na Fanny Blankers-Koen Games na Hengelo, Netherlands. Ihe ndekọ abụọ ahụ wepụrụ akara nke Malin Ewerlöf-Krepp nke fọrọ nke nta ka ọ bụrụ afọ 15.
Oké ifufe na-eme ka mmiri ghara ịdị
Ngwá Ọrụ
Ngwá ọrụ ụgbọ mbara igwe gụnyere:
Abeba Aregawi
2013
Na World Championships na Moscow Aregawi meriri nrite ọla edo na mita 1,500, nrite ọlaedo nke asatọ nke Sweden kemgbe asọmpi mbụ na afọ 1983.
Oké ifufe na-eme ka mmiri ghara ịdị
Ngwá Ọrụ
Kọmputa emewo ka o kwe omume ikpokọta ọtụtụ iri afọ nke ihe ndọta dịpụrụ adịpụ wee wepụta nkezi usoro nke ikuku eletrik na nkezi nzaghachi maka ọdịiche dị n'etiti mbara ala. Ha na-emekwa ihe ngosi nke magnetosphere zuru ụwa ọnụ na nzaghachi ya, site na idozi nha nhata nke magnetohydrodynamics (MHD) na grid ọnụọgụ. A ghaghị ịgbakwunye ihe ndọtị kwesịrị ekwesị iji kpuchie magnetosphere dị n'ime, ebe ọ dị mkpa iburu n'uche ihe ndọtị magnetik na ionospheric conduction. Na mpaghara pola, jikọtara ya na ikuku anyanwụ, nnukwu ionospheric anomalies nwere ike ịdezi nke ọma, ọbụlagodi n'oge oke oke oke mmiri geomagnetic. Na obere akpịrịkpa (tụnyere ogo nke latitude / longitude) nsonaazụ ya siri ike ịkọwa, yana ụfọdụ echiche gbasara oke-amanye amanye ejighị n'aka dị mkpa.
Abeba Aregawi
2014
Na 6 Febụwarị, Aregawi meriri asọmpi 1500m na XL Galan na Ericsson Globe n'oge 3:57.91. Oge ahụ bụ ihe ndekọ ime ụlọ ọhụrụ nke Europe na nke abụọ kachasị mma n'oge niile. N'oge oge ime ụlọ, ọ merikwara World Indoor Championships ma were ihe nrite ọla edo nke atọ ya na asọmpi mba ụwa.
Oké ifufe na-eme ka mmiri ghara ịdị
Mgbanwe nke usoro eletrik
A tụwo aro na oké ifufe geomagnetic n'ogo nke oké ifufe anyanwụ nke 1859 taa ga-akpata ọtụtụ ijeri ma ọ bụ ọbụna puku atọ nke dollar nke mmebi nke satellites, grid ike na nkwukọrịta redio, ma nwee ike ịkpata nkwụsị ọkụ eletrik n'ọtụtụ nke a na-agaghị edozi maka izu, ọnwa, ma ọ bụ ọbụnakwa afọ. Ọkụ ọkụ eletrik dị otú ahụ na mberede nwere ike imerụ mmepụta nri.
Abeba Aregawi
Nkwụsị ọgwụ ọjọọ
Swedish Athletics Association wepụrụ Aregawi na ndepụta nke ndị na-eme egwuregwu na 28 Nọvemba, na afọ 2018.
Oké ifufe na-eme ka mmiri ghara ịdị
Isi grid eletrik
Mgbe oghere magnetik na-agagharị na nso nke onye ndu dị ka waya, a na-emepụta ọkụ eletrik na-eme ka ọ bụrụ na ọ bụ na onye ndu. Nke a na-eme n'ụzọ dị ukwuu n'oge oké ifufe geomagnetic (otu usoro ahụ metụtakwara akara ekwentị na telegraph tupu fiber optics, lee n'elu) na eriri nnyefe niile dị ogologo. Ogologo eriri nnyefe (ọtụtụ kilomita n'ogologo) na-enwe mmebi site na mmetụta a. N'ụzọ doro anya, nke a na-agụnye ndị ọrụ na China, North America, na Australia, ọkachasị na voltaji dị elu nke oge a, akara mgbochi dị ala. Grid Europe na-agụnye usoro nnyefe dị mkpirikpi, nke na-adịchaghị emebi.
Abeba Aregawi
Mmeri ndị bụ isi
= Ihe omume IAAF Diamond League
Oké ifufe na-eme ka mmiri ghara ịdị
Isi grid eletrik
Igwe (nke fọrọ nke nta ka ọ bụrụ kpọmkwem) nke a na-ebute n'ahịrị ndị a site na oké ifufe geomagnetic na-emerụ ngwá ọrụ nnyefe eletrik, ọkachasị ndị na-agbanwe agbanwe - na-akpata isi saturation, na-egbochi arụmọrụ ha (yana ịsụ ngọngọ dị iche iche), ma na-eme ka coils na cores na-ekpo ọkụ. N'ọnọdụ ndị siri ike, okpomọkụ a nwere ike imebi ma ọ bụ bibie ha, ọbụlagodi na-akpata mmeghachi omume nke nwere ike imebiga transformer ókè. A na-ejikọta ọtụtụ ndị na-emepụta ihe na grid site na ndị na-agbanwe agbanwe, na-ekewapụ ha site na currents na grid, na-eme ka ha ghara inwe ike imebi n'ihi ọkụ eletrik na-emebi emebi. Otú ọ dị, transformer nke a na-etinye n'okpuru nke a ga-arụ ọrụ dị ka ibu na-adịghị mma na generator, na-akpata usoro na-adịghị njọ na stator ma si otú a na-ekpo ọkụ rotor.
Abeba Aregawi
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ Òtù:Pages with unreviewed translations
Oké ifufe na-eme ka mmiri ghara ịdị
Isi grid eletrik
Dị ka nnyocha nke ụlọ ọrụ Metatech si kwuo, oké ifufe nwere ike iji tụnyere nke 1921 ga-ebibi ihe karịrị ndị na-agbanwe agbanwe 300 ma hapụ ihe karịrị nde mmadụ 130 na-enweghị ike na United States, na-efu ọtụtụ puku ijeri dollar. A na-arụrịta ụka banyere oke nkwụsịtụ ahụ, na ụfọdụ akaebe nke ndị omeiwu na-egosi nkwụsịtụ na-enweghị njedebe ruo mgbe enwere ike dochie ma ọ bụ rụzie ndị na-agbanwe agbanwe. Amụma ndị a na-emegide akụkọ North American Electric Reliability Corporation nke kwubiri na oké ifufe geomagnetic ga-akpata ọgba aghara grid nwa oge mana enweghị mbibi zuru oke nke transformer dị elu. Akụkọ ahụ na-ekwu na ọdịda grid nke Quebec a kpọtụrụ aha n'ọtụtụ ebe abụghị site na transformer na-ekpobiga ọkụ ókè kama site na ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ n'otu oge nke relays asaa.
E wezụga na ndị na-agbanwe agbanwe na-emetụta mmetụta nke oké ifufe geomagnetic, ụlọ ọrụ ọkụ eletrik nwekwara ike imetụta ya n'ụzọ na-apụtaghị ìhè site na oké ifufe na-emetụtakwa ya. Dịka ọmụmaatụ, ndị na-enye ọrụ ịntanetị nwere ike ịdaba n'oge oké ifufe geomagnetic (ma ọ bụ nọrọ na-adịghị arụ ọrụ ogologo oge mgbe nke ahụ gasịrị). Ụlọ ọrụ ọkụ eletrik nwere ike ịnwe ngwá ọrụ chọrọ njikọ ịntanetị na-arụ ọrụ iji rụọ ọrụ, yabụ n'oge onye na-enye ọrụ ịntanetị dara, ọkụ eletrik nwekwara ike ọ gaghị ekesa.
Site n'inweta ịdọ aka ná ntị na ịdọ aka na ntị (dịka site na Space Weather Prediction Center; site na Satellite Space Weather dị ka SOHO ma ọ bụ ACE), ụlọ ọrụ ike nwere ike ibelata mmebi nke ngwá ọrụ nnyefe ike, site na iwepụ ndị na-agbanwe agbanwe ma ọ bụ site na ime ka ọkụ kwụsị nwa oge. Nzọụkwụ mgbochi dịkwa, gụnyere igbochi ntinye nke GICs n'ime grid site na njikọ na-anọpụ iche na ala.
Nkwurịta okwu
Usoro nkwukọrịta dị elu (3-30 MHz) na-eji ionosphere iji gosipụta akara redio n'ebe dị anya. Ionospheric storms nwere ike imetụta nkwurịta okwu redio na latitudes niile. A na-amịkọrọ ụfọdụ ugboro ma na-egosipụta ndị ọzọ, na-eduga na mgbaàmà na-agbanwe ngwa ngwa na ụzọ mgbasa na-atụghị anya ya. Ọrụ anyanwụ anaghị emetụta ụlọ ọrụ redio TV na azụmahịa, mana ala na ikuku, ụgbọ mmiri na ụsọ mmiri, mgbasa ozi mkpirikpi na redio amateur (karịsịa bands n'okpuru 30 MHz) na-agbakarị. Ndị ọrụ redio na-eji bands HF na-adabere na ịdọ aka ná ntị anyanwụ na geomagnetic iji mee ka usoro nkwurịta okwu ha na-aga n'ihu ma na-agba ọsọ.
Federal Aviation Administration na-enweta ịdọ aka ná ntị nke mgbawa redio anyanwụ ka ha wee nwee ike ịmata nsogbu nkwurịta okwu ma zere mmezi na-enweghị isi. Mgbe ụgbọelu na ụlọ ọrụ ala jikọtara ya na Anyanwụ, oke mkpọtụ nwere ike ime na redio na-achịkwa ikuku. [citation needed] Nke a nwekwara ike ime na nkwukọrịta satellite UHF na SHF, mgbe ụlọ ọrụ ụwa, satellite na Anyanju dị n'usoro. Iji gbochie mmezi na-enweghị isi na usoro nkwukọrịta satellite n'ụgbọelu AirSatOne na-enye nri dị ndụ maka ihe omume geophysical site na NOAA's Space Weather Prediction Center. na-enye ndị ọrụ ohere ilele ihe a hụrụ na amụma nke oké ifufe mbara igwe. Geophysical Alerts dị mkpa maka ndị ọrụ ụgbọ elu na ndị ọrụ mmezi iji chọpụta ma ọrụ ọ bụla na-abịanụ ma ọ bụ akụkọ ihe mere eme nwere ma ọ bụ ga-enwe mmetụta na nkwukọrịta satellite, igodo GPS na HF Communications.
Oké ifufe geomagnetic metụtara eriri telegraph n'oge gara aga. Telegraphs jiri otu waya ogologo maka akara data, na-agbatị ọtụtụ kilomita, na-eji ala dị ka waya nloghachi ma na-enye ike DC site na batrị; nke a mere ka ha (ya na akara ike a kpọtụrụ aha n'okpuru) nwee ike ịbụ ndị mgbanwe nke mgbanaka ahụ kpatara. Voltage / ọkụ eletrik nke oké ifufe geomagnetic kpatara nwere ike belata mgbaàmà ahụ, mgbe ewepụrụ ya na batrị polarity, ma ọ bụ na mgbaàmà siri ike na nke na-abụghị eziokwu mgbe agbakwunyere ya; ụfọdụ ndị ọrụ mụtara iwepụ batrị ahụ ma dabere na ọkụ eletrik a na-akpali dị ka isi iyi ike ha. N'ọnọdụ ndị siri ike, ọkụ eletrik a na-akpata dị elu nke ukwuu na coils n'akụkụ na-anata ọkụ na-ere, ma ọ bụ ndị na-arụ ọrụ nwetara mkpọtụ eletrik. Oké ifufe na-emetụtakwa eriri ekwentị dị ogologo, gụnyere eriri dị n'okpuru mmiri ọ gwụla ma ha bụ fiber optic.
Usoro ụgbọ mmiri
Global Navigation Satellite System (GNSS), na usoro igodo ndị ọzọ dị ka LORAN na OMEGA na-adịghịzi adị na-emetụta nke ọma mgbe ọrụ anyanwụ na-emebi mgbasa ozi mgbaàmà ha. Usoro OMEGA nwere transmitters asatọ dị n'ụwa niile. Ụgbọelu na ụgbọ mmiri na-eji akara ngosi dị ala site na transmitters ndị a iji chọpụta ọnọdụ ha. N'oge ihe omume anyanwụ na oké ifufe geomagnetic, usoro ahụ nyere ndị na-eme njem ozi na-ezighị ezi site na ọtụtụ kilomita. Ọ bụrụ na a dọrọ ndị na-eme njem aka na ntị na ihe omume proton ma ọ bụ oké ifufe geomagnetic na-aga n'ihu, ha gaara agbanwe na usoro ndabere.
A na-emetụta mgbaàmà GNSS mgbe ọrụ anyanwụ na-akpata mgbanwe mberede na njupụta nke ionosphere, na-eme ka mgbaàmà satellite na-enwu gbaa (dị ka kpakpando na-egbuke egbuke). A na-amụ scintillation nke mgbaàmà satellite n'oge nsogbu ionospheric na HAARP n'oge nnwale mgbanwe ionospherical. A mụọla ya na Jicamarca Radio Observatory.
Otu teknụzụ eji ekwe ka ndị na-anabata GPS gaa n'ihu na-arụ ọrụ na ọnụnọ nke ụfọdụ mgbaàmà mgbagwoju anya bụ Receiver Autonomous Integrity Monitoring (RAIM). Otú ọ dị, a na-adabere na RAIM na echiche na ọtụtụ n'ime ìgwè kpakpando GPS na-arụ ọrụ nke ọma, ya mere ọ bara uru nke ukwuu mgbe ìgwè kpakpant dum na-emetụta mmetụta ụwa dịka oké ifufe geomagnetic. Ọbụna ma ọ bụrụ na RAIM achọpụta na iguzosi ike n'ezi ihe efu n'ọnọdụ ndị a, ọ nwere ike ọ gaghị enwe ike inye mgbaàmà bara uru, nke a pụrụ ịdabere na ya.
Mmebi nke ngwaike satellite
Oké ifufe nke geomagnetic na mmụba nke ultraviolet nke anyanwụ na-ekpo ọkụ n'elu ikuku nke ụwa, na-eme ka ọ gbasaa. Mmiri na-ekpo ọkụ na-arị elu, na njupụta na orbit nke satellites ruo ihe dị ka 1,000 km (600 mi) na-abawanye ukwuu. Nke a na-ebute mmụba, na-eme ka satellites belata ma gbanwee orbit ntakịrị. Satellite ndị na-agba gburugburu ala nke a na-adịghị akwalite ugboro ugboro na mbara igwe dị elu na-eji nwayọọ nwayọọ daa ma mesịa gbaa ọkụ. Mbibi nke Skylab na 1979 bụ ihe atụ nke ụgbọ mbara igwe na-abanyeghachi na ikuku ụwa n'oge n'ihi ọrụ anyanwụ dị elu karịa ka a tụrụ anya ya. N'oge nnukwu mmiri ozuzo nke Machị 1989, anọ n'ime satellites ụgbọ mmiri nke US ga-ewepụ n'ọrụ ruo otu izu, US Space Command ga-etinye ihe ọhụrụ na-agba gburugburu maka ihe karịrị 1000 metụtara, na Satellite Solar Maximum Mission dara na Disemba n'otu afọ ahụ.
Nsogbu nke satellites na-adabere na ọnọdụ ha. South Atlantic Anomaly bụ ebe dị ize ndụ maka satellite gafere, n'ihi oghere geomagnetic na-adịghị ike na ala ala.
Paịpụ
Igwe magnetik na-agbanwe ngwa ngwa nwere ike ịmepụta ike eletrik na-akpata na paịpụ. Nke a nwere ike ịkpata ọtụtụ nsogbu maka ndị injinia pipeline. Mita na-agafe na paịpụ nwere ike izipu ozi na-ezighi ezi na ọnụego corrosion nke paịpụ ahụ nwere ike ịbawanye nke ukwuu.
Ihe ize ndụ nke radiation nye ụmụ mmadụ
Ihe omume proton anyanwụ nwekwara ike ịmepụta radiation dị elu n'ụgbọelu na-efe n'ebe dị elu. Ọ bụ ezie na ihe ize ndụ ndị a dị obere, enwere ike ikpughe ndị ọrụ ụgbọ elu ugboro ugboro, na nlekota nke ihe omume proton anyanwụ site na ikpughe satellite na-enye ohere ka a nyochaa ma nyochaa ya, ma mechaa gbanwee ụzọ ụgbọ elu na ịdị elu iji belata ọgwụ a na-amị.
Mmụba nke ala, nke a makwaara dị ka ihe omume ala ma ọ bụ GLEs, na-eme mgbe ihe omume nke anyanwụ nwere ụmụ irighiri ihe nwere ike zuru ezu iji nwee mmetụta na ala, nke achọpụtala dị ka mmụba na ọnụ ọgụgụ nke neutrons a tụrụ na ala. E gosipụtara na ihe omume ndị a nwere mmetụta na radiation dosage, mana ha anaghị eme ka ihe ize ndụ nke ọrịa kansa dịkwuo elu.
Mmetụta ọ na-emetụta ụmụ anụmanụ
E nwere nnukwu akwụkwọ sayensị na-ese okwu banyere njikọ dị n'etiti oké ifufe na ahụike mmadụ. Nke a malitere na akwụkwọ ndị Russia, ndị ọkà mmụta sayensị ọdịda anyanwụ mechara mụọ isiokwu ahụ. Echiche maka ihe kpatara ya gụnyere itinye aka na cryptochrome, melatonin, pineal gland, na circadian rhythm.
Ụfọdụ ndị ọkà mmụta sayensị na-atụ aro na oké ifufe anyanwụ na-eme ka whales nọrọ n'ụsọ osimiri n'onwe ha. Ụfọdụ ekwuola na ụmụ anụmanụ na-agagharị agagharị nke na-eji magnetoreception eme njem, dị ka nnụnụ na aṅụ, nwekwara ike imetụta.
Ingabire Pascaline
Ingabire Pascaline (amụrụ 1995), bụ onye na-eme ihe nkiri Rwandan, onye na-eme ihe nkiri na onye na-emeputa ihe nkiri. A maara ya nke ọma maka ọrụ na ihe nkiri nkiri Teta, Igikomere na Samantha.
Ọrụ
Ọ malitere ime ihe nkiri mgbe ọ nọ na praịmarị nke anọ, ebe ọ na-esokarị na ihe omume ụlọ akwụkwọ. Naanị mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ sekọndrị na 2015, ọ banyere Rwandan Cinema wee pụta n'ọtụtụ ihe nkiri dị ka Samantha, Harimo, Iyitwa Teta, Ikiguzi Cy'amaraso, Igikomere, Nyirabayazana, Inzira Y'urupfu, Umuzirantenge na Mbirinde Nizindi. Dị ka onye nduzi, n'eme ngosi usoro YouTube akpọrọ Inzozi (Nrọ). N'afọ 2021, ọ mere ihe nkiri na ihe nkiri Selfish.
Nrụtụaka
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Amaka Igwe
Amaka Igwe (2 January 1963-28 April 2014) bụ onye e turu Ugo n'ihe gbasara ị mepụta ihe onyonyo na Nigeria bụrụkwa onye isi ndị mgbasa ozi. Igwe bụ onye nwebụ Top Radio 90.9 nke dị na Lagos nakwa Amaka Igwe Studios, ma bụrụkwa onye a ma ka otu na ndị ọgbọ pụrụ n'ime ihe onyonyo ndị nyere aka bido ihe onyonyo nke ọgbaraọhụrụ n'oge nke Nigerian cinema. Ọ n'ọnọdụ kwesịrị n'isi ihe gbasara ụlọ ọrụ a ruo mgbe ọ nwụrụ n'afọ 2014.
Ogonna Nnamani
thumb|Ogonna Nnamani
Ogonna Nneka Nnamani (onye amuru na abali iri abuo na itolu, n'onwa Julaị 1983) bu onye Naigeria amuru nà obodo Amerika na akụ okwe voli bolu bụrụ kwa onye otu olimpik nkè  obodo Amerika. Etunyere ya ugo ịkọ Honda- Broderick n'afor 2004 mgbe oghoro ọkà ibe ndị egwuregwu nke ụmụ nwanyị n'egwuregwu NCAA, ewerekwara ya dika otu n'ime ndị kachasị akụ okwe site na mgbe gara aga rụọ taa na mahadum nke Stanford bu ebe ọnwetere ákàrà egwuregwu ọnụ ọgụgụ puku abụọ, narị anọ na iri ise nke kpatara eji tinye ya n'ama ncheta ndị Stanford n'afor 2015.
Amaka Igwe
Mbido ndụ ya na ị gụ akwụkwọ
Ọ Gụrụ n'ụlọ akwụkwọ All Saints nakwa Awkunanaw Girls High School n'Enugu. Ọ jụrụ ọjọọ, tụọ basketball, bụrụkwa onye isi nke ụmụ nwanyị na asọrọmampi football. Mgbe ọ nọ A-levels na Idia College, Benin, Igwe bidoro ị leba anya n'ihe gbasara mmetụta. Ọ kuziri ndị mmadụ egwu Atịlọgwụ, ma zọọkwa oke na obodo. Ọ bidoro dewe ihe egwuregwu n'egwu. Amaka Igwe chọbụrụ ịhụ ihe gbasara iwu, mana ndị ọrụ nke Joint Admissions and Matriculation Board (JAMB) nyere ya "Education and Religious Studies (ihe gbasara Chukwu)". Ya mere o ji gụọ Education/Religion na mahadum nke Ife (nke bụzị Obafemi Awolowo University).
Ogonna Nnamani
Nnamani gwuru egwuregwu olympic abụọ n'afọ 2004 na 2008. N'ime 2004, ọ ghọrọ nwanyị nke abụọ sitere na mgbe gara-aga ruo taa banyere n'otu egwuregwu olympic ndị U.S mgbe ọ ka nọ collage, ma bụrụ kwa otu onye n'ime ndi òtù U.S nke abụọ ruru na njedebe egwuregwu olympic ma ritekwa
Amaka Igwe
Mbido ndụ ya na ị gụ akwụkwọ
Site OAU, Igwe tinyere aka na ihe onyonyo nke obere nke ndị MNET nke a kpọrọ "Barbers Wisdom" ka onye nhazi tupu ọ gawa mahadum nke Ibadan, ebe ọ nwetere asambodo Masters na Library and Information Services. Mgbe NYSC ọ rụrụ ọrụ onye enyemaka njem n'aka ndị Scripture Union, tupu ọ nweta M.Sc. na Information Science. O mèchàrà rụọ na mahadum nke Anambra State University of Technology ka onye isi na Eida Information Systems, tupu ọ banye n'ụlọ ọrụ nke mmetụta. Ọ lụrụ dị ya Charles Igwe n'ọnwa April, n'afọ 1991, ọ mụtara ụmụ atọ.
Nkà
Igwe bụ ezigbo onye ode akwụkwọ, onye mmepụta, onye nhazi, onye ọgba mbọ na onye nkụzi. O sokwa na ndị mbụ bidoro ihe egwuregwu na ihe onyonyo ọgbaraọhụrụ, ọ kacha wee pụta ihe mgbe o dere ma hazikwaa 'Checkmate' bu nke a tụrụ ugo nke ukwu ya na 'Fuji House of Commotion'. N'ime ọrụ ya na Nollywood bu Rattlesnake na Violated, nke kewapụtara Amaka Igwe Studios n'aka ndị na eme ihe onyonyo ndị  ọzọ. O bidokwara BOBTV EXp., bụrụkwa onye wepụtara Top Radio 90.9FM nke di na Lagos Mainland, Amaka Igwe Studios nke bụ ebe a na emeputa ihe onyonyo kachasi mma nakwa Q Entertainment Networks, na DSTV channel.
Ugo o satara
Igwe satara imerime ugo dị iche iche. N'afọ 2011, Nigeria hụrụ mbọ ọ na-agba n'ị kwalite ọnọdụ ndị ọrụ ndị  mmepụta wee nye ya Nigerian National Order "MFR", nke bụ "Member of The Federal Republic of Nigeria."
Ọnwu ya
Ọ nwụrụ n'Enugu n'ọnwa April 28 n'afọ 2014 n'elekere 8:30pm, mgbe mbọ a gbara i ji zọọ ya n'ọrị a asthma. Rochas Okorocha bu governor nke Imo state biara akwamozu ya, ma ndị ọzọ welitere isi n'ụlọ ọru Nollywood.
Ebe ndị ọzọ
Categories:
Lamide Akintobi
Lamide Akintobi (amụrụ n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 19) bụ onye nta akụkọ na onye mgbasa ozi Naịjirịa. Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye na-ahụ maka akụkọ na Channels TV na dị ka onye na-akwado ma na-emepụta ihe ngosi a na-akpọ The Spot na EbonyLife TV ya na Zainab Balogun na Ebuka Obi-Uchendu ruo mgbe emechara ihe ngosi ahụ n'etiti afọ 2017.
Mmalite ndụ na agụmakwụkwọ
Akintobi amụrụ na Legos, Nigeria bụ onye Abeokuta, Ogun Steeti. O nwetara nzere nka na Broadcast Journalism na Spanish site na Volunteer State Community College na Tennessee na nzere bachelọ na ngalaba ọmụmụ ndị a kpọtụrụ aha na Texas A&M University–Commerce. O nwetakwara nzere masta na International Journalism na City University na London dị ka British Council Chevening Scholar na afo 2011. Ọ ghọrọ onye otu Delta Sigma Theta sorority na afo 2004. O biri oge ụfọdụ na Tennessee na Texas.
Edensibia
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Eko Hotels and Suites
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ab/Eko_Hotels_%26_Suites%2C_Lagos_12_56_33_916000.jpeg/220px-Eko_Hotels_%26_Suites%2C_Lagos_12_56_33_916000.jpeg|thumb|Ụlọ nkwari akụ Eko na ụlọ ndị ọzọ Eko Hotels and Suites bụ ụlọ nkwari akụ nwere kpakpando ise na Lagos. 09161518010
Akụkọ ihe mere eme
E guzobere ya na afọ 1977 dị ka Èkó Holiday Inn ma wuo ya na Victoria Island, ọ bụ nnukwu họtel na Naịjirịa. Ọ bụ onye na-ese ụkpụrụ ụlọ bụ Oluwole Olumuyiwa na mmekorita ya na ndị America. A gbanwere aha ya ka ọ bụrụ Le Meridien Eko Hotel and Suites, Lagos. L'Hotel Eko Le Meridien bụ akụkụ nke Chagoury Group nke ụlọ ọrụ.
Nhazi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/15/Eko_Hotels_%26_Suites_Entrace.jpg/220px-Eko_Hotels_%26_Suites_Entrace.jpg|thumb|Eko Hotels & Suites Entrance link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2c/Eko_Hotels_%26_Suites_Exit.jpg/220px-Eko_Hotels_%26_Suites_Exit.jpg|thumb|Ụlọ oriri na ọṅụṅụ Eko & Suites Ọpụpụ Ụlọ nkwari akụ ahụ nwere ọnụ ụlọ 825 na suites n'ime ụlọ anọ nwere ọtụtụ okpukpu, na-acha ọcha na-ele anya n'Oké Osimiri Atlantic na Kuramo Lagoon. Ụlọ nkwari akụ ahụ dị n'akụkụ ebe ego nke Lagos Island: Victoria Island. Eko Hotels & Suites nwere ụlọ nkwari akụ nwanne nwanyị na Port Harcourt nke akpọrọ Hotel Presidential.
Ihe omume
Eko Hotels & Suites nwere nnukwu ụlọ mgbakọ na Naịjirịa. Ihe omume ndị mere na ụlọ nkwari ahụ gụnyere; kọntaktị, ihe nkiri izizi, ihe ngosi mba ụwa, agbamakwụkwọ, nzukọ na emume onyinye. A na-ejikarị ebe mgbakọ ahụ eme ihe maka ihe omume ndị a ma nwee ike ijere mmadụ 6,000 ozi.
Ụlọ oriri na ọṅụṅụ
E nwere ụlọ oriri na ọṅụṅụ na ụlọ mmanya asatọ n'ime ụlọ nkwari akụ ahụ:
Ihe odide
<references group="" responsive="1">
Njikọ mpụga
Òtù:Ụlọ nkwari na Lagos
Rosemary Mbabazi
thumb|Rosemary Mbabazi Rosmary Mbabazi, bụ nwanyị ọchụnta ego na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na Rwanda, onye jere ozi dị ka Minista na-ahụ maka ndị ntorobịa na kansụl Rwanda, kemgbe ụbọchị 31 Ọgọst 2017.
Mbabazi nwere nzere bachelọ na agụmakwụkwọ, nke ọ nwetara na Mahadum Makerere, na Kampala, Uganda. O nwekwara Master of Business Administration, site na ụlọ ọrụ dị na United Kingdom.
Site n'afọ 2009 ruo afọ 2011 ọ rụrụ ọrụ dị ka Onye isi nke ngalaba nkwalite itinye ego na Rwanda Development Board. N'afọ 2011, a họpụtara Rosemary Mbabazi ka ọ bụrụ onye nlekọta nke Ụlọ nkwari akụ nke Umubano na onye isi oche nke Soprotel, ụlọ ọrụ jikọtara aka n'etiti gọọmentị Rwanda na Libya. N'ọnwa Febụwarị afọ 2012, a họpụtara ya ka ọ bụrụ odeakwụkwọ na-adịgide adịgide na Ministry of Youth and ICT, na-eje ozi n'ọnọdụ ahụ ruo n'ọnwa Febụwarị n'afọ 2017, mgbe a kpọfere ya na Ministry of Trade, Industry and East African Community Affairs (MINEACOM), dị ka odeakwụkwọ na'adịgide adị ndụ.
Ebenside
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Adetola Juyitan
{{Infobox person }} Adetola Akinola bụ onye ọchụnta ego nke Naijiria, onye isi ndị isi ụlọ ọrụ Glitz Group of Companies na Onye isi oche n'afọ 2019 nke Junior Chamber International Nigeria.
Ndụ
Adetola, onye Ondo steeti mana amuru na Lagos dika onye mbu n'ime umu ise. Ọ gụsịrị akwụkwọ ma nweta nzere bachelọ na akaụntụ na Mahadum Ekiti State, nweta Master of Business Administration na Mahadum Lincoln, California wee gaa Mahadum Harvard, Cambridge maka nkuzi mmepe onye isi naUSA.
N'afọ 2004, ọ malitere ọrụ ya na Zenith Bank Plc dị ka onye ntorobịa wee bilie n'ọkwa ruo Septemba 2013 mgbe ọ sonyere United Bank for Africa dị ka onye njikwa na nchịkwa nke ahịa wee pụọ na 2015 wee guzobe ụlọ ọrụ nke ya akpọrọ Glitz Occasions Nigeria Limited. .
A họpụtara ya dịka onye isi ala nke Junior Chamber International Nigeria na 2019.
Ebensidee
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
8 Septemba
8 Septemba bu ubochi nke 8th (nke asatọ) na onwa ana kpo Septemba. Na Gregorian calender, 8 Septemba bu ubochi nke 251st (252nd na afo nke ana-kpo leap year) na afo. Anyi nwere agugu ubochi 114 du mgbe afo na agwu.
Onye wuru
Òtù:Septemba
AFC Ajax
thumb|Amsterdam Arena (AFC AJAX) Amsterdamsche Football Club Ajax (pronunciation Dutch: [ˈaːjɑks]), makwaara dị ka AFC Ajax, Ajax Amsterdam, ma ọ bụ naanị Ajax, bụ ụlọ egwuregwu bọọlụ Dutch nke dabere na Amsterdam, na-egwu Eredivisie, ọkwa kachasị elu na bọọlụ Dutch. N'akụkọ ihe mere eme, Ajax (aha ya bụ dike Gris a ma ama) bụ ụlọ ọgbakọ kacha nwee ọganihu na Netherlands, nwere aha Eredivisie 36 na iko 20 KNVB. Ọ na-egwuri egwu na Eredivisie kemgbe mmalite nke otu egwuregwu na 1956 yana, yana Feyenoord na PSV Eindhoven, ọ bụ otu n'ime klọb "nnukwu atọ" nke obodo ahụ na-achịkwa asọmpi ahụ.￼
Sex work
Ọrụ mmekọahụ bụ "mgbanwe nke ọrụ mmekọahụ, arụmọrụ, ma ọ bụ ngwaahịa maka nkwụghachi ụgwọ ihe onwunwe. Ọ na-agụnye ihe omume nke mmekọrịta anụ ahụ kpọmkwem n'etiti ndị na-azụ ahịa na ndị na-ere ahịa ya na mkpali mmekọahụ na-apụtaghị ìhè. Ọrụ mmekọahụ na-ezo aka naanị na azụmahịa mmekọahụ afọ ofufo; ya mere okwu ahụ anaghị ezo aka na ịzụ ahịa mmadụ na azụmahịa mmekọahụ ndị ọzọ a manyere ma ọ bụ na-enweghị nkwekọrịta dịka ịgba akwụna ụmụaka. Azụmahịa ahụ ga-ewere ọnọdụ n'etiti ndị okenye na-ekweta bụ ndị ruru afọ iwu kwadoro na ikike uche iji kwenye ma ga-ewere ọnọdụ n'enweghị ụzọ ọ bụla mmanye, ma e wezụga ịkwụ ụgwọ.  Okwu a na-emesi mmetụta ọrụ na akụ na ụba nke ụdị ọrụ a ike. Ọzọkwa, ụfọdụ na-ahọrọ iji okwu ahụ mee ihe n'ihi na o yiri ka ọ na-enye ndị na-ere ọrụ ndị a ụlọ ọrụ.  thumb|Mpaghara Red Light na Amsterdam N'ihi ọnọdụ iwu nke ụfọdụ ụdị ọrụ mmekọahụ na ihere metụtara ọrụ mmekọahụ, ọ na-esiri ndị mmadụ ike ịnweta; ya mere enwere obere nnyocha agụm akwụkwọ emere na isiokwu ahụ. Ọzọkwa, ihe ka ọtụtụ n'ime akwụkwọ agụmakwụkwọ banyere ọrụ mmekọahụ na-elekwasị anya na ịgba akwụna, na obere, ịgba egwu na-enweghị atụ; enwere obere nnyocha banyere ụdị ọrụ mmekọahụ ndị ọzọ. A pụghị ịkọwapụta nchọpụta ndị a n'ụdị ọrụ mmekọahụ ndị ọzọ. Ka o sina dị, e nwere ogologo akụkọ ederede ihe mere eme nke ọrụ mmekọahụ na ọdịdị onwe ya na akụ na ụba ya.
Ụdị
N'afọ puku abụọ na anọ, e mere nyocha Medline na nyocha nke isiokwu 681 "ịgba akwụna" iji mepụta ụdị zuru ụwa ọnụ nke ụdị ọrụ mmekọahụ site na iji ụdị na-enweghị isi. A chopụtara ụdị ọrụ mmekọahụ iri abụọ na ise iji mepụta nghọta dị n'usoro banyere ọrụ mmekọahụ n'ozuzu ya. Ịgba akwụna dịgasị iche site n'ụdị na ọnọdụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya gụnyere ụdị ịgba akwụna dị iche iche. Nnyocha a dị ka emere iji rụọ ọrụ iji meziwanye ahụike na nchekwa nke ndị ọrụ mmekọahụ.
Ụdị ọrụ mmekọahụ na agụnye ọrụ mmekọahụ dị iche iche ma ọ bụ arụmọrụ agụụ mmekọahụ, na-agụnye ogo dị iche iche nke mmekọrịta anụ ahụ na ndị ahịa:
Usoro iwu
Mmebi iwu zuru oke nke ọrụ mmekọahụ bụ usoro iwu kachasị eme maka ịchịkwa mmekọahụ azụmahịa. A na-eme mpụ zuru oke na mba China, Russia, na ọtụtụ mba dị na Afrịka a. Na United States, nke steeti ọ bụla nwere iwu mpụ nke ya, ọrụ mmekọahụ zuru oke bụ iwu na-akwadoghị n'ebe niile, ọrụ mmekọahụ site na iji condom bụ iwu naanị n'akụkụ Nevada; ọrụ mmekọahụ na-enweghị mmekọrịta bụ ebe isi awọ na mgbagwoju anya. N'okpuru mpụ zuru oke, onye na-ere ahịa, onye na-azụ ya, na onye ọ bụla nke atọ metụtara na-enweta ntaramahụhụ mpụ. Nke a gụnyere onye ọ bụla na-erite uru site na mmekọahụ azụmahịa na ebe ọ bụla ma ọ bụ ọnọdụ anụ ahụ. E jikọtara mpụ na ọnụ ọgụgụ dị elu nke ọrịa ndị a na-ebute site na mmekọahụ, ime ihe ike nke ndị mmekọ, na iyi egwu ndị uwe ojii. Egwu nke mmetụta iwu nwere ike igbochi ndị ọrụ mmekọahụ ịchọ ọrụ nlekọta ahụike mmekọahụ kwesịrị ekwesị, ma mee ka ha ghara ịkọ mpụ nke ha bụ ndị ahụ metụtara. Dị ka nnyocha nke Human Rights Watch mere si kwuo, mpụ na-eme ka ndị ọrụ mmekọahụ nwee ike ịdaba n'ike, igbu ọchụ, na ịkpa ókè n'ihi ọnọdụ ha na ikike ndị uwe ojii nwere ikpe ha maọbụ ọ bụrụ na ha abịa dị ka onye a tara ahụhụ. thumb|352x352px|Ịkwụsị Ọrụ Mmekọahụ Mmebi iwu na-enye ohere maka nkwado iwu nke ịzụta na ire mmekọahụ n'etiti ndị abụọ kwetara mana ọ machibidoro ire ahịa nke mmekọahụ n'ime ụlọ akwụna ma ọ bụ ọnọdụ ọha na eze dị ka ịrịọ arịrịọ n'okporo ámá. Nke a nwere nsonaazụ a na-atụghị anya ya na ọ na-eme ka njikọ nke ndị ọrụ mmekọahụ bụrụ mpụ, na-amanye ha ịrụ ọrụ naanị ha na n'ọnọdụ na-adịghị mma. Mmebi iwu ụfọdụ sitere na ụdị iwu dị iche iche dịka Nkwụsị, neo-abolitionism na Swedish-Nordic Model. thumb|Ndị ọrụ mmekọahụ na-egosipụta maka ọnọdụ ọrụ ka mma na 2009 Marcha Gay na Mexico City A na-eme nkwado iwu ugbu a na akụkụ nke South Amerịka, Australia, Europe, na mpaghara ụfọdụ na steeti Nevada nke United States. Red Light dị na Amsterdam, Netherlands, bụ ihe atụ nke nkwado iwu zuru oke, ebe a na-ekwe ka akụkụ niile nke ọrụ mmekọahụ ma ọ bụrụhaala na ha debanyere aha na gọọmentị. Ebe ọ bụ na usoro ndebanye aha na-adịkarị ọnụ ma na-ewe oge, na-achọ ebe obibi iwu kwadoro, ma nwee ike ịgụnye nyocha ahụike mgbe niile, ndị ọrụ mmekọahụ a na-eleghara anya ga-anọgide na-akwadoghị iwu, ma na-akwụkarị ụgwọ dị ala, n'ihi na ha enweghị ike irube isi na iwu. Nke a bụ ihe a na-ahụkarị n'etiti ndị nta, ndị mbịarambịa, na ndị ọrụ na-enweghị ego.
Ikpa oké bụ ihe ngwọta kachasị akwado site n'aka ndị ọrụ mmekọahụ n'onwe ha. Ikpa oké bụ naanị ngwọta iwu nke na-enye enweghị mpụ nke onye ọ bụla na-etinye aka na ụlọ ọrụ mmekọahụ ma na mgbakwunye enweghị ihe mgbochi na onye nwere ike isonye na ọrụ mmekọahụ n'ụzọ iwu kwadoro. Mmebi nke ọrụ mmekọahụ agaghị ewepụ ntaramahụhụ iwu ọ bụla na-akatọ ịzụ ahịa mmadụ. Enweghị ihe akaebe a pụrụ ịdabere na ya na-egosi na mmebi iwu nke ọrụ mmekọahụ ga-agba ume ịzụ ahịa mmadụ. New Zealand bụ mba mbụ machibidoro ọrụ mmekọahụ n'afọ puku abụọ na atọ, site na ngafe nke Iwu Ndozigharị Ịgba akwụna. Nke a bụ nke ndị ọrụ mmekọahụ na-akwado n'ihi na ọ na-enye ha ohere ka ha na ndị ahịa ha nwee ike ịkparịta ụka. Site na nchebe zuru oke n'okpuru iwu, ha nwere ikike ịchọpụta ụgwọ ọrụ ha, usoro nchebe, ma chebe onwe ha pụọ n'aka ndị omekome na-eme ihe ike. Ọrụ mmekọahụ bụ otu n'ime ọrụ kachasị ochie dị adị na ọ bụ ezie na a na-eme mpụ ọrụ mmekọahụ n'ọtụtụ ebe iji chịkwaa ya, ọrụ ahụ agbanwebeghị ma ọ bụla ka oge na-aga. Ndị na-arụ ọrụ n'ahịa mmekọahụ yikarịrị ka a ga-erigbu ha, na-azụ ahịa, na ndị a wakporo mgbe a na-eme mpụ maka ọrụ mmekọahụ. Malite n'ọnwa Ọgọstụ afọ puku abụọ na ise, Amnesty International, otu zuru ụwa ọnụ na-enweghị ọdịmma ndọrọ ndọrọ ọchịchị, okpukpe, ma ọ bụ akụ na ụba iji chebe ndị mmadụ pụọ na mmegbu, webatara iwu nke rịọrọ ka mba niile mee ka ọrụ mmekọahụ bụrụ iwu. Amnesty International kwuru na iwu a na imebi ọrụ mmekọahụ ga-ebelata ịzụ ahịa mmadụ site n'ịkwalite ahụike na nchekwa nke ndị ọrụ mmekọahụ site n'ikwe ka ha nwee onwe ha site na nchebe nke gọọmentị. Iwu a nwetara nkwado dị ukwuu n'ụwa niile site n'aka WHO, UNAIDS, GAATW, na ọtụtụ ndị ọzọ, mana anabatabeghị ya n'ụwa niile.
Akụkọ ihe mere eme
Ọrụ mmekọahụ nwere ogologo akụkọ ihe mere eme na United Steeti mana iwu na-achịkwa ire mmekọahụ dị ọhụrụ. Na narị afọ nke iri na asatọ, ịgba akwụna gbanyesiri mkpọrọgwụ ike site na Louisiana ruo San Francisco. N'agbanyeghị njupụta ya, àgwà n'ebe ndị akwụna nọ adịghị mma ma na-enwe obi ọjọọ ọtụtụ ugboro. Ọ bụ ezie na iwu ahụ ekwughị kpọmkwem banyere ịgba akwụna n'oge a, ndị mmanye iwu na-elekwasịkarị ndị akwụna anya. E ji iwu megide ịkwa iko na mmekọ nwoke na nwanyị mee ihe iji chịkwaa ọrụ mmekọahụ. Mpaghara na-acha uhie uhie guzobere na narị afọ nke iri na itoolu n'obodo ukwu dị iche iche na mba ahụ na mgbalị nke ndị ọrụ mmekọahụ ịchọta ohere ebe ha nwere ike ịrụ ọrụ, kewapụrụ onwe ha na ọha mmadụ na ihere kwekọrọ.
Ihe mgbagwoju anya n'iwu nyere ndị akwụna ohere ịgbagha mkpọrọ n'ụlọ ikpe. Site n'okwu ndị a, ndị akwụna manyere nkwenye a ma ama nke ọrụ ha ma gbachitere ikike na ihe onwunwe ha. N'agbanyeghị mbọ ndị ọrụ mmekọahụ na-agba, ndị na-eme mgbanwe na mmekọrịta mmadụ na ibe ya na-achọ ịkwụsị ịgba akwụna ozugbo malitere inweta nkwado na mmalite narị afọ nke iri abụọ. Iwu ọhụrụ lekwasịrị anya na azụmahịa nke atọ ebe ịgba akwụna na-eme, dị ka ụlọ oriri na ọṅụṅụ na ụlọ akwụna, na-ejide ndị nwe ya maka ọrụ ndị mere n'ime ụlọ ha. Mpaghara na-acha uhie uhie malitere imechi. N'ikpeazụ, na 1910 Mann Act, ma ọ bụ "White Slave Traffic Act" mere iwu na-akwadoghị omume ịmanye mmadụ ịgba akwụna ma ọ bụ omume rụrụ arụ ndị ọzọ, iwu gọọmentị etiti mbụ na-ekwu maka ịgba akwụna. Emere omume a iji dozie ịzụ ahịa nke ụmụ agbọghọ na-eto eto, ndị Europe bụ ndị e chere na a tọọrọ ma buru ha gaa United States ịrụ ọrụ n'ụlọ akwụna, mana ha mere ka ndị na-ekere òkè na ọrụ mmekọahụ. Mgbe nke ahụ gasịrị, na mmalite nke Agha Ụwa nke Mbụ, iwu ndị agha mmiri manyere mmechi nke azụmahịa metụtara mmekọahụ na nso ebe ndị agha. Mgbochi na ime ihe ike n'ụzọ doro anya mere ka obere njikwa ndị ọrụ nwere n'ọrụ ha funahụ. Na mgbakwunye na nke a, n' afọ otu puku na iri na asatọ, Iwu Chamberlain-Kahn mere ka nwanyị ọ bụla a hụrụ na ọ nwere ọrịa a na-ebute site na mmekọahụ (STI) bụrụ onye gọọmentị ga-ekewapụ. Ebumnuche mbụ nke omume a bụ ịkwụsị mgbasa nke ọrịa mmekọahụ n'etiti ndị agha United States. Ka ọ na-erule afọ puku iri na iteghete na iri na ịse n'okpuru iwu a, a pụrụ ịkwụsị ndị akwụna, ma ọ bụ ndị a na-ahụta dị ka ndị akwụna, nyochaa, ma jide ha ma ọ bụ ziga ha n'ụlọ mmeghari ma ọ bụrụ na achọpụtara ha ka ha nwere ọrịa mmekọahụ ọ bụla. N'oge Agha Ụwa nke Mbụ, e jidere ma nyochaa ụmụ nwanyị puku atọ. Steeti emeela ndị ọrụ mmekọahụ ka ha bụrụ ndị iwu kwadoro. N'oge nnukwu ịda mbà n'obi, ụmụ nwanyị ojii na New York City bụ ihe karịrị pacenti iri ise nke njide maka ịgba akwụna.
Ụdị ọrụ mmekọahụ gbasaa na narị afọ nke iri abụọ na otu. Ihe nkiri na mgbe e mesịrị Intanet nyere ohere ọhụrụ maka ọrụ mmekọahụ. Na afọ puku ịrị iteghete na iri asaa na asatọ, Carol Leigh, onye na-arụ ọrụ mmekọahụ na onye na-eme ihe ike, chepụtara okwu ahụ bụ "ọrụ mmekọahụ" dịka a na-eji ya eme ihe ugbu a. Ọ na-ele anya ịlụso mmegide ihe na-akpali agụụ mmekọahụ ọgụ site na ịmepụta okwu nke gosipụtara mmetụta ọrụ na akụ na ụba nke ọrụ ahụ. Okwu a malitere iji ya eme ihe n'afọ 1980s. (bayswan). COYOTE (Call Off Your Old Tired Ethics) na otu ndị ọzọ yiri ya guzobere na 1970s na 80s iji kwalite nnwere onwe mmekọahụ ụmụ nwanyị na ikike ndị ọrụ mmekọahụ. Esemokwu guzobere n'ime feminism nke na-aga n'ihu taa, ụfọdụ na-arụ ụka maka ịkwụsị ọrụ mmekọahụ na ndị ọzọ na-arụ ọrụ maka nnabata na ikike maka ọrụ mmekọahụ.
Ihere bụ echiche na akara na-adịghị mma ma na-abụkarị mkparị nke a na-etinye na otu ma ọ bụ karịa ndị otu obodo. Ihe ihere nke ndị ọrụ mmekọahụ na-ekesa site na usoro mgbasa ozi dị iche iche bụ ihere "nwanyị akwụna" nke a na-akpọ ndị ọrụ mmekọahụ dị ka "ndị akwụna" n'ihi ọdịdị na ụba nke mmekọrịta ndị ahịa.
A mụrụ akụkọ ihe mere eme nke akụkọ mgbasa ozi nke ndị ọrụ mmekọahụ iji nweta akụkọ atọ kachasị elu nke egosipụtara na mgbasa ozi banyere ọrụ mmekọahụ. Nke mbụ, a na-egosi ndị ọrụ mmekọahụ dị ka ndị na-ebute ọrịa na isi iyi nke ọrịa. Nke abụọ, a na-egosi ọrụ mmekọahụ dị ka nsogbu mmekọrịta mmadụ na ibe ya nke dịgasị iche na ịdị njọ. Na nke atọ, ọ fọrọ nke nta ka ọ bụrụ na a na-egosi ọrụ mmekọahụ na mgbasa ozi iji mee n'èzí, nke na-agbakwụnye echiche na-adịghị mma nke na-ejikọta ọrụ mmekọahụ na unyi ma ọ bụ ọha na eze. N'ime akụkọ ndị a niile, anyị na-ahụkarị usoro nhazi nke a na-egosi ụmụ nwanyị nọ n'afọ ndụ dị iche iche dị ka ndị ọrụ mmekọahụ na ụmụ nwoke na-egosi dị ka ọrụ ikike nke pimps, ndị ahịa, na ndị na-ahụ maka iwu.
Nnyocha e mere n'afọ puku abụọ na isii site na Mahadum Victoria chọpụtara na ọ bụrụ na e jiri ya tụnyere mgbasa ozi mgbasa ozi nke ọrụ mmekọahụ, ahụmịhe mbụ nke ndị ọrụ mmekọahụ adịghị ka nke ahụ. Achọpụtara na ọ bụ ezie na ezighi ezi, a na-emepụta ihe ngosi mgbasa ozi nke ọrụ mmekọahụ site na ederede mmekọrịta mmadụ na ibe ya na omenala siri ike nke na-eme ka ihere na-aga n'ihu ma na-enye mmetụta na mgbasa ozi na echiche ọjọọ banyere ọrụ mmekọahụ.
Ọrịa nje HIV / AIDS nyere ndị ọrụ mmekọahụ ihe ịma aka ọhụrụ. Mmebi nke ikpughe ndị ọzọ na nje HIV / AIDS metụtara ndị ọrụ mmekọahụ nke ukwuu. A haziri usoro mbelata mmerụ ahụ na-enye nyocha, ndụmọdụ, na ihe iji kwụsị mgbasa nke ọrịa ahụ. Ịhazi ahụmịhe a nyere aka mee ka omume n'ọdịnihu maka ikpe ziri ezi ọha na eze. Egwu ime ihe ike na-aga n'ihu n'ọtụtụ ụdị ọrụ mmekọahụ. Njikọ nke ụdị ọrụ mmekọahụ iwu kwadoro dị ka ndị na-agba egwu na-enweghị atụ, ndị ọrụ ahụike ọha na eze na ndị ọrụ, na ụlọ ọrụ ruuru mmadụ emeela ka ọnọdụ dị mma maka ọtụtụ ndị ọrụ mmekọahụ. Ka o sina dị, mmetụta ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke ịkwado ọnụ ọgụgụ ndị mmadụ na-akparị na-eme ka ịhazi gburugburu ọrụ mmekọahụ sie ike. N'agbanyeghị ihe isi ike ndị a, omume megide ime ihe ike na mmụba ọhụụ na ikike na-anọgide na-adọta ọtụtụ narị puku ndị sonyere. Ụmụ nwanyị na-azụ ahịa mmekọahụ na-enwekarị ihere na ịkpa ókè karịa ụmụ nwoke. A na-ekwu na ihere na ịkpa ókè a sitere na echiche na-adịghị mma nke aha ọrụ "onye ọrụ mmekọahụ" na echiche mmekọrịta mmadụ na ibe ya na ndị ọrụ mmekọahụ nwere ohere dị nso na ọrịa ndị a na-ebute site na mmekọahụ dị ka HIV na AIDS. Ihe ihere ndị a na-emetụta otú ọha mmadụ si emekọrịta ihe na ndị ọrụ mmekọahụ. N'afọ puku abụọ na iri na otu, ọtụtụ ndị ọrụ mmekọahụ na Hong Kong kọrọ na ha na onye uwe ojii ma ọ bụ onye ọrụ ahụike nwere mmekọrịta mkparị ma ọ bụ n'ụzọ anụ ahụ, nke kpaliri mmetụta na-adịghị mma na ahụike n'ozuzu ya na ịnweta ahụike n'ụzọ na-adịghị nhata.