cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jaklin Zlatanova
Ndị otu mba: 2003-2021
Otú ọ dị, Bulgaria agbaghị bọọlụ na Asọmpi Europe ruo ihe karịrị afọ 20 nagbanyeghị mbọ nke ọgbọ atọ nke ụmụ nwanyị na egwu basketball. Nihi nnukwu mmerụ ahụ atọ noge ahụ, 2012-2014 Zlatanova hapụrụ otu agba nke European Qualifications na 2014. Oge ikpeazụ ọ sonyere n'egwuregwu ndị ọrụ, n'oge mkpọsa EuroBasket na 2013, ọ bụ onye kacha gbaa goolu maka otu ya na nkezi nke 14.1 Points, 6.1 Rebounds na 1.5 Assist kwa egwuregwu.
Ọrụ klọb: 2005-2021
thumb|N'oge egwuregwu egwuregwu na oge 2011-2012 na egwuregwu mba Bulgaria, Zlatanova so ndị otu Rilski Sportist gbaa egwuregwu abụọ ebe ọ gbara akara 37 na rebounds 11. Ihe ka ukwuu n'ọrụ ya Zlatanova anọwo na mba ofesi, ọkachasị na ndị otu French na Spanish. N'afọ 2005, ọ bụ akụkụ nke Tarbes GB na ndịda ọdịda anyanwụ France ebe o mere nke mbụ ya na Europe na asọmpi Euroleague. Ebe ọ nọrọ afọ anọ na klọb ahụ (2005-2008), Zlatanova kpebiri ịkwaga Spain na ndị otu Extrugasa na mbido oge 2009. Ọ gbara na asọmpi EuroCup na nkezi nke 14.3, 2.8 nlọghachi azụ na 0.8 na-enyere aka kwa egwuregwu.
N'afọ 2010-2011, ọ sonyeere ndị otu Grand Canaria. N'ịgbaso ihe ịga nke ọma mbụ, ndị otu ahụ sonyere na asọmpi Eurocup na Zlatanova bụ otu n'ime ndị egwuregwu kachasị mkpa na nkezi nke 11.2, 7.4 nlọghachi azụ na 1.4 na-enyere aka kwa egwuregwu. Ya na klọb na eto eto Mann Filter Zaragoza, ọ malitere oge nke asaa ya n'usoro na asọmpi Europe, n'ikpeazụ jiri nkezi nke 10.2, nlọghachi azụ isii na 1.4 nyere aka kwa egwuregwu.
Ọzọkwa, nzọụkwụ kachasị mkpa n'ọrụ onye na eme egwuregwu bụ mgbe ọ bịanyere aka na Rival Ecopolis na 2013. N'ụzọ dị mwute, n'oge ọzụzụ, tupu mmalite nke oge ahụ, onye na eme egwuregwu ahụ nwere nkụchi Achilles nke bụ nke mbụ n'ime nnukwu mmerụ ahụ atọ. Mgbe ọnwa anọ nke ịgbake gasịrị, ọ nwere ike igwu naanị egwuregwu ole na ole tupu ntinye aka nke abụọ n'otu ụkwụ ahụ. N'ịbụ onye na efu oge niile, Jaklin Zlatanova kpebiri ịlaghachi Bulgaria, ebe ọ bịanyere aka na nkwekọrịta na Dunav 8806 Ruse na 2013. Ọnwa abụọ mbụ nke mgbake gara nke ọma, ọbụnakwa o nwere ike ịsọ mpi na Eurocup ọzọ, na-aghọ onye egwuregwu kachasị mkpa na otu ahụ na nkezi nke 12.4, 6.2 nlọghachi azụ na 1.4 na enyere aka kwa egwuregwu. Ọgwụgwụ nke oge fọdụrụnụ agwụla mgbe o merụrụ ahụ n'ikpere aka ekpe ya wee gaa ahụ na Jenụwarị 2014.
Oge 2013-2014
Mgbe afọ iri gachara mba ọzọ, Zlatanova laghachiri n'ụlọ maka oge 2013-2014 na ndị otu Dunav 8806 Ruse. Klọb ahụ gosipụtara na ha sonyere na EuroCup, ọnụnọ Zlatanova nyere ha nnukwu olileanya maka ịrụ ọrụ nke ọma. N'ụzọ dị mwute, ịdị adị nke klọb siri ike sitere na Turkey na Russia hapụrụ ndị otu Dunav 8806 na enweghị ahụmahụ na ala nke tebụl isi, ha ga elekwasịkwa anya na mbọ ha naanị na league mpaghara. N'ịbụ onye gbakere site na ịwa ahụ nke abụọ nke Achilles, Zlatanova fọrọ nke nta ka ọ bụrụ otu n'ime ndị egwuregwu kachasị mkpa na ndị otu ahụ mana ọ nweghị ihu ọma ọ merụrụ ikpere aka ekpe ya n'otu n'ime egwuregwu ikpeazụ tupu ezumike Krismas. Nnyocha ahụike gosipụtara nkwarụ nke nkwonkwo nke ikpere ya, ọ nwetakwara ihe ọhụrụ na mbido afọ 2014. Maka oge niile, 2013-2014 Jaklin Zlatanova sonyere na egwuregwu 11 na nkezi nke 12.4, 5.2 rebounds na 1.5 na-enyere aka kwa egwuregwu. Ka ọ dịgodị, Dunav 8806 Ruse gara n'ihu na-asọmpi na league, na anọ n'ọnọdụ maka nrite ọla edo. Na enweghị Zlatanova, ha jisiri ike merie ndị otu Levski Sofia siri ike ma bụrụ ndị mmeri nke ugboro anọ n'akụkọ ihe mere eme ha.
Oge 2014-2015
Mgbe ogologo oge gbakere, nke were ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ọnwa itoolu, onye na eme egwuregwu ahụ dị njikere maka oge nke abụọ ya na Dunav 8806. Ọ gbara egwuregwu iri atọ na otu n'ime oge a na eme kwa afọ na egwuregwu iri abụọ na asaa n'ime ha ọ malitere. Noge niile, Zlatanova nwetara nkezi nke 11.3, 7.4 rebounds, na 2.5 na enyere aka. Ọzọkwa, usoro ahụ sonyere na asọmpi iko mba Bulgaria ebe e wepụrụ ya na ọkara ikpeazụ, mana Zlatanova wusiri ọnọdụ ya siri ike site n'ịghọ otu n'ime ndị atọ kachasị elu na asọmpi ahụ. Otú ọ dị, nke a ezughị maka ndị otu ya, ndị na-asọmpi si Ruse meriri naanị ọla nchara. Naanị otu ọnwa mgbe nke ahụ gasịrị, ndị egwuregwu basketball nwere ohere ịbọ ọbọ maka ọdịda ahụ, na usoro egwuregwu ikpeazụ megide Neftohimik Bourgas, ha mechara merie aha ahụ mgbe 3-0 na usoro ahụ.
Oge 2017-2018
Atọ ahụ na eme anwansi alaghachila ugbu a! Nịbụ onye furu oge 2016-2017 niile n'ihi ime ahụ, Zlatanova sonyeere Gaby Ocete na Pao Ferrari wee malite oge nke abụọ ya na jersey nke Mann Filer Stadium Casablanca.
Oge 2019-2020
Na 2019 Jaklin bịanyere aka na WBC Beroe, nke na asọmpi na Otu egwuregwu bọọlụ basketball nke mba na Bulgaria. N'okpuru ebe a bụ ọnụ ọgụgụ ya maka oge a.
Oge 2020-2021
Noge 2020-2021 ugbu a, Zlatanova megharịrị nkwekọrịta ya na ndị otu WBC Beroe. Otú ọ dị, n'ihi ọrịa COVID-19, a kwụsịtụrụ asọmpi otu egwuregwu basketballụmụ nwanyị na Bulgaria.
Ihe odide
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ Òtù:Pages with unreviewed translations
April Carter
April Carter na-arụ si ọrụ ike na ngagharị nke nuklia na Britain na ngwụcha afọ 1950 na mmalite afọ 1960, ọ bụ odeakwụkwọ nke Kọmitii Na-ahụ Maka Ọrụ Nkwado Maka Agha Nuklia na Mee 1958 (mgbe ọ haziri Aldermaston March mbụ), ma tinye aka na nnupụisi obodo na mmalite nke ụlọ ọrụ nuklia. N'afọ 1961 ọ bụ onye nhazi Europe maka San Francisco na Moscow March nke US kọmitii maka Nonviolent Action haziri, na 1961-62 bụ osote onye nchịkọta akụkọ na Peace News nke mba ụwa. N'oge mmechi omume nke nuklia nke afọ 1980 ọ bụ onye otu Alternative Defence Commission, nke bipụtara nyocha nke nhọrọ nchebe na-abụghị nuklia maka Britain na Defence Without the Bomb (Taylor na Francis, 1983)
Ihe odide
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
COD United F.C.
N'ọnwa Mee afọ 2013, ndị otu ahụ meriri Lagos State FA Cup, site na imeri MFM FC ma nọchite anya steeti ahụ na ọkwa mba. O nwekwara nkwekọrịta mmekọrịta na Bolton Wanderers na Bournemouth nke England.
COD United F.C nwere otu bọọlụ asaa nke gụnyere U-10, U-12, U-14, U-16 na U-21 otu. Onye isi nchịkwa na-achịkwa nke ọ bụla n'ime ndị otu ndị a, ebe onye nduzi teknụzụ na-elekọta usoro bọọlụ COD United dum.
Akụkọ ihe mere eme
C.O.D United FC bụ nke City of David parish nke Redeemed Christian Church of God guzobere na Septemba 2007. Ha malitere ịsọ mpi na Amateur Division III ma n'oge na-adịghị anya nweta nkwalite iji gbaa bọọlụ na Amateur division II na 2009. Ka ọ na-erule n'afọ 2011, COD United gbara bọọlụ na Amateur Division I, nke a sochiri nke mbụ ya na Nigerian National Division 1 n'afọ 2012. Klọb ahụ na nnukwu iko mbụ ya na 2013 site na mmeri Lagos State FA Cup, na-emeri MFM FC nke Lagos. Klọb ahụ na Maachị 2016 họpụtara onye nkuzi a ma ama, Festus Allen dị ka onye njikwa nke ndị otu okenye.
Earle M. Pilgrim
Earle Montrose Pilgrim (1923), bụ ónyé America na-ese ihe nke ọrụ ya dị n'ime usoro Abstract Expressionism na Figurative Expressionism. Na-arụ ọrụ na mbido afọ 1950 ruo n'etiti afọ 1970, a na-eji ihe oyiyi màrà ụdị Pilgrim site na abstraction. Ónyé na-ese ihe na-agbanwe n'etiti ihe osise dị egwu, nnukwu ihe osise na ihe osise ndị dị nso ma soro ọtụtụ mgbasa ozi rụọ ọrụ site na eserese ruo na ihe nkiri nnwale. Ọrụ Pilgrim na-egosipụta mmasị dị iche iche nke ónyé na-ese ihe site na foto avant-garde ruo n'echiche nke anwansi, nkè niile gosipụtara site na mmasị nke Modernist na agba, abstraction, na nkwupụta.
Oge ọ malitere
A mụrụ ya na Brooklyn, n'ubochí irí na anọ n'ọnwa Machị 1923 ma zụlite ya na nọmba narị abụọ na isii Macon Street site n'aka nné na nnà ya, Leon na Amy (Crane) Pilgrim; na otu nwanne nwanyị, Enid. Pilgrim kọwara ụbọchị a mụrụ ya n'ihe ndị a na-esonụ dị na akwụkwọ eserese:"Machị ubochí irí na anọ, 1923, obéré ógè tupu nnukwu ihe mberede ahụ, e nwèrè nnukwu ihe mberedo n'ihu ụlọ ụfọdụ na Brooklyn, ọ bụ ụgbala na-ebu onyinye 3 lb. màkà Leon na Amy Pilgrim, onyinye 3 lbs a gafere ọkwa dị iche iche nke mmepe. Mgbè ngwugwu ahụ dị ebube nwere ohere ezi uche dị na ya nke ịdị ndụ, Leon na Amy kpebiri ịkpọ ya (?) ya (?) ya (?) Nke ikpeazụ a; a nabatara 'ya' n'ụzọ ụfọdụ, dị ka ojiji kwesịrị ekwesị na British West Indies ebe a mụrụ Leon na Amy."Pilgrim gụrụ akwụkwọ na usoro ọha na eze rụọ na ngwụcha afọ nke abụọ ya n'ụlọ akwụkwọ sekọndrị, ebe a chụpụrụ ya màkà iyi okpu na uwe elu na ịgba egwú ụlọ akwụkwọ, kama ejiji achọrọ, ihe omume a méré ka nna ya, Leon, debanye aha Earle na ónyé na-ebi akwụkwọ. Na úbọchị irí abụọ na asaá n'ọnwa Machị, 1943, Pilgrim debanyere aha na ndị agha United States, e kenyere ya na 477th Composite Group, màkà ógè agha ahụ ruo mgbe a kpụpụrụ ya n'ụlọ ikpe agha maka ịjụ ịhapụ ónyé ọrụ ọcha. Mgbè ọ na-eje ozi na Godwin Field, Godwin Field Beacon bipụtara uri nke Earle Pilgrim ma bụrụ ónyé otu Artists Sketch Club.
Ọrụ nka
Mgbè Pilgrim si n'usuu ndị agha lọta, ọ gàrà Greenwich Village wee mụta ime ọla site n'ịrụ ọrụ na onye na-ere ọla Sam Kramer. Ọ gụrụ akwụkwọ na Art Students League ma rụọ ọrụ na Sotheby's n'otu ógè. Allan Malcolm Morrison (1916-1968) hotara Earle Pilgrim na "Twilight for Greenwich Village," nke e bipụtara na Negro Digest, Mpịakọta nke asaa, Nọmba nke atọ, Jenụwarị 1949, "Ndị Bohemian anaghị alụ ọgụ ma ọ bụ agha ntụli aka, ka Earl Pilgrim, onye ntorobịa nwere afụ ọnụ nke na-agagharị na San Remo Cafe ma na-ezu ike na Washington Park n'ehihie. "Anyị na-aga n'ihu na-ebi ndụ anyị dịka anyị chọrọ ibi ha. Na-aga na hel na njakịrị nke ọha mmadụ. Anyị na-emegide ndị ọgaranya na ndị na-achọ onwe ha. Anyị na-ekwu ọbụna dị ka aha ahụ bụ ŌBohemian. Ọ na-esi ísì ọjọọ. Ọ kọwara naanị ihe mere o ji jiri okwu ahụ mee ihe bụ n'ihi na nkà ihe ọmụma ya ga-enwe aha na "Bohemianʹa bụ ihe kachasị mma".
Ọ zutere Lily Touma na San Remo Cafe n'oge a ma ha mechara lụọ.
N'afọ 1951, ndị Pilgrim gàrà Provincetown, Massachusetts. N'ime ebe nka, ndị njem ala nsọ weere narị atọ na iri itoolu na atọ Commercial Street dị ka gallery ha ma biri n'azụ. Earle, na-amụ ihe n'okpuru Henry Hensche, ga-ese ma mee ọla, ebe Lily ga-arụ ọrụ ụmụ bebi na tapị na-agbakọta ma dee màkà "The Advocate," akwụkwọ akụkọ Provincetown mbụ. Tụkwasị na nke a, Earle kụziri ọla na mmemme agụmakwụkwọ ndị okenye nke Massachusetts State Board of Education nyèrè ikike.
Pilgrim bụ ónyé otu John Brockman duziri, nke a na-akpọ "Projection Film-Makers"."'N'afọ 1965, [Reverend Michael] Allen (onye obodo dị na Lower East Side) kpọrọ John Brockmanáa nwa okorobịa ọchụnta ego nwere ọfịs n'elu obodo, onye na-aga ihe omume Theatre Genesis n'uhuruchi iji hazie ihe ngosi nke ime ihe nkiri nnwale na chọọchị, usoro a na-aga nke ọma nke rụzuru na Brockman na-ahazi emume ihe nkiri gbasaa ọnwa na Nọvemba '65 na Filmmakers' Cinémathèque dabere na echiche mbụ nke Jonas Meklee, Jack La Smith, Jack La Youngskhen, Robert La Men Men Men Men, John, John, Lee, John, Youngsk, John, Men Men Mennynynyny, John, James, John, World. Ọ dị mkpa iburu n'uche na Allen kpọrọ Brockman akwụkwọ ịkpọ òkù n'oge obodo ahụ machibidoro ihe a na-akpọ ihe nkiri nzuzo."N'ime afọ ikpeazụ nke Earle Pilgrim, ya na nwunye ya Lily biri na loft na narị abụọ na iri asaa na ise Church Street na New York City, n'elu La Monte Young na Marian Zazeela. Ndị omenkà America a dị mkpa mesịrị gbanwee loft nke Pilgrim ka ọ bụrụ Dream House obéré ụda na ọkụ nke na-aga n'ihu rụọ ihe karịrị afọ iri abụọ.
Moyo Lawal
Moyo Lawal amuru na Badagry town na Lagos state, Nigeria bu onye omere Nollywood. Ọ meriri ihe nrite "Mkpughe nke afọ" na Best of Nollywood Awards na 2012.
Ọrụ
Lawal malitere ime ihe nkiri n'obere ihe nkiri mgbe o kwenyesiri ike na ọ ga-amalite ime ihe omume site na enyi ya mgbe ọ nọ n'ụlọ akwụkwọ. O sonye na ihe nkiri Next Movie Star Nigerian TV ihe igosi eziokwu mana o nweghi ihe ịga nke ọma na ya.
Lawal Na mbipụta 2012 Best of Nollywood Awards nke bu BON Awards nwetara ihe nrite maka Mkpughe nke afọ.
Ihe nkiri usoro onyonyo
Lawal has taken part in various Nigerian TV series amongst this are ;
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Anka Bakova
Ani Stoyanova "Anka" Bakova (Bulgarian: Ани Стоянова "Анка" Бакова; amụrụ na 22 Febụwarị 1957 na Perushtitsa) bụ onye Bulgaria bụbu onye na-akwọ ụgbọ mmiri nke sonyere na 1980 Olimpik oge okpomọkụ.
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Gong Li
thumb|Gong Li Gong Li (Chinese: 巩俐; amuru 31 Disemba 1965) bu onye omekorita China. A na-ewere ya dị ka otu n'ime ndị na-eme ihe nkiri kachasị mma na China taa, a maara ya maka ịdị mma ya na ịrụ ọrụ okike.[1] O mere ihe nkiri atọ n'ime ihe nkiri asụsụ China anọ a họpụtara maka ihe nkiri Academy Award for Best International Feature Film.
A mụrụ Gong na Shenyang, Liaoning, ma tolite na Jinan, Shandong. Ọ debanyere aha na Central Academy of Drama na Beijing, ebe ọ gụsịrị akwụkwọ na 1989. Mgbe ọ na-amụ akwụkwọ na Academy, onye nduzi Zhang Yimou hụrụ ya ma malite na Zhang's Red Sorghum na 1987. Ọkachamara Gong na Zhang na mmekọrịta onwe onye nwetara ọtụtụ ihe. mgbasa ozi mgbasa ozi na ụwa ndị na-asụ Chinese, ka ha nọgidere na-arụkọ ọrụ ọnụ na usoro ihe nkiri ndị a ma ama, gụnyere atụmatụ Oscar-nominated Ju Dou (1990) na Raise the Red Lantern (1991). Maka ọrụ ya na Akụkọ nke Qiu Ju (1992) nke Zhang na-eduzi, Gong meriri iko Volpi maka onye na-eme ihe nkiri kachasị mma na Ememme Nkiri Venice.
A mụrụ Gong Li na Shenyang, Liaoning, China, nke ikpeazụ n'ime ụmụaka ise. Nna ya bụ prọfesọ nke akụnụba yana nne ya bụ onye nkuzi.[1] O tolitere na Jinan, isi obodo Shandong. Ọ na-enwe mmasị n'ịbụ abụ na ịgba egwu kemgbe ọ bụ nwata, ma na-arọ nrọ ịghọ onye na-agụ egwú.
She studied in Jinan Sanhe Street Primary School. When she was in grade two, she was recommended by the school to sing children's songs at Jinan People's Broadcasting Station. In Jinan No.2 Middle School, Gong spent six years in high school, when she was a member of the school's literature and art team. Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Lydia Koyonda
Lydia Koyonda (amụrụ ya na 29 Mee afọ 1974) bụ onye ọgba bọọlụ Naịjirịa gbara bọọlụ dika onye nche nke otu egwu bọọlụ nke ụmụ nwanyị Naịjirịa. O so na ndị otu egwuregwu na 1991 FIFA Women's World Cup. Na ọkwa klọb, ọ na-egwuri egwu maka Ufuoma Babes na Naijiria.
Njikọ dị na mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ Òtù:Nwaanyị n'agba bọọlụ
Jumoke Akindele
Jumoke Akindele  bụ onye ọkàiwu Naijiria Ondo State House 'lawyer na-na-akwado ị bụ onye ikwu okwu nke Ondo State 'Speaker of the Ondo State House of Assembly'.
Mbido Ndụ ya
A mụrụ ya na Okitipupa, obodo di n' Ondo State n'ebe ndịda anyanwụ na Naijiria. O nwetara agụmakwụkwọ ya na St. John's Primary School na Okitipupa tupu ya agaa ụlọ akwụkwọ Secondary nke St. Louis, Ondo ebe ọ nwetara akwụkwọ agụmakwụkwọ West Africa n'Afọ 1981. O nwetara akara ugo mmụta bachelor na Iwu 'Law' n' Obafemi Awolowo University, Ile Ife ma mee iwu ruo afọ ole na ole tupu ya etinye aka na ndọrọ ndọrọ ọchịchị na 2006.
Ọrụ ya dika onye dọrọ ndọrọ ọchichi
N'April 2007, ọ dọrọ ndọrọ ndọrọ dika onye ga-anọchite anya Okitipupa konstituency II kama o nwetaghị mmeri. Ọ dọgharịrị ọzọ n'April 11, 2011, ebe aghọpụtara ya dika otu onye Ondo State House of Assembly, ebe ochiri dika onye isi oche nke 'House Committee on Education' tupu aghọpụta dika  'Speaker of the Assembly'. Na May 27, 2015, a họpụtara ya dika onye isi oche nke Mgbakọ ozugbo onye isi Samuel Adesina nwụrụ Jumoke Akindele bụ Nwanyi mbụ bụ onye isi okwu nke ala a.
Ṅrụtụaka
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Andriëtte Norman
Andriëtte Norman, onye na-arụkarị ọrụ dị ka Andriëtte, bụ onye Afrikaner na-abụ abụ si na mpaghara Cape Town Brackenfell.
N'afọ 2007, Andriëtte bụ onye nke abụọ na oge nke anọ nke Idols South Africa, ma wepụta otu egwu site na ihe ngosi ahụ ("Love Is All Around"). O wepụtara abọm mbụ ya, Diamant, na 2008, Dink Aan My (2009), Vat My Hoër (2011), Wat Rym Met Liefde (2013), na Pêrel vir 'n Kroon (2015).
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Nomfusi
thumb|Nomfusi 2022 na Munich Nomfusi Gotyana, nke a maara dịka Nomfusi, bụ onye South Africa na-agụ egwu na onye na-eme egwu Afro-Soul. A mụrụ ya n'obodo KwaZakhele dị na Eastern Cape. Nne ya Kwazibani ("Who Knows?" na Bekee) zụlitere ya mgbe nna ya nọ n'ụlọ mkpọrọ afọ iri abụọ na otu. Onye na-arụ ọrụ n'ụlọ n'ehihie, Kwazibani bụ onye sangoma (nwanyị  Africa n'enye ọgwụ) Onye nwere onyinye amara  egwu. Nomfusi so nne ya gaa emume sangoma kwa izu ("Intlombe") ebe Nomfusi mepụtara egwu ya. Ọ bụ onye a họpụtara ugboro abụọ na SAMA, onye a họpụtara na Metro FM Award ma mee ngosipụta nka n' ọtụtụ njem obodo na mba ụwa.
Ọrụ
thumb|Nomfusi n'oge European Tour 2014 na Bardentreffen music festival na Nuremberg Kemgbe ọ malitere ọrụ ịbụ abụ ya n'afọ 2009, Nomfusi gosipụtara na mmemme gụnyere WOMAD na England, FMM Sines na Portugal. Ndị ntinye ọnụ na mpaghara na mba ofesi akọwawo arụmọrụ ya dị ka "ọgba aghara zuru oke iji lelee ma nụ", "mgbawa ume ọhụrụ nke ike". The Swazi Observer kpọrọ ya "onye nka n'eme ihe kachasị mma n'usoro na nchịkọta" na 2011 Bushfire Festival.
E meela ya na telivishọn na ụlọ akụkọ. Ọ rụrụ ọrụ Mpụta ihe na "LIVE AMP" (SABC1), AFROCAFE, MORNING LIVE, na isiokwu bụ Drum, True Love, Destiny, 'Fair Lady, na Cosmopolitan.
Onye na-eme ihe nkiri
A họpụtara Nomfusi ka ọ bụrụ Miriam Makeba na ihe nkiri banyere Nelson Mandela nke a na-akpọ Mandela: Long Walk to Freedom. Onye mmepụta ihe nkiri a bụ Anant Singh kwuru na ihe nkiri nke afọ 2014 a ga-abụ "mmepụta South Africa kachasị ukwuu."
Albọm
Chris Blackwell, onye guzobere Island Records, onye chọpụtara Bob Marley, Angelique Kidjo na US, kwuru banyere Nomfusi, "Lee onye na-eto eto nwere nka dị egwu, ezi nchegbu ya maka obodo ya na ndị ọzọ na-abịa si ike. Ọ nwere ike ịga n'ụzọ niile. '
Were m laa
O wepụtara abọm nke abụọ ya n'afọ 2012, bụ Take Me Home, nke lekwasara anya n'aka ndị na-ege ntị na Mzansi. Abọm ahụ mepụtara egwu dị otu bụ "Uthando Lwam" ("Qam Qam") na duet ya na Ringo, "Kunjalo" nke gosipụtara na ọtụtụ ụlọ ọrụ redio. Ringo Madlingozi so dee ma mepụta ọtụtụ n'ime abọm ahụ, ebe M'Jakes, Robbie Malinga na DJ Clock bụ ndị na-ahụ maka egwu isii ọzọ. Abọm ahụ nwetara nhọpụta SAMA ọzọ, nke Best Adult African category.
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Indigenous feminism
Nkwado Ụmụnwanyị nke Ụmụ amaala nke a kpọrọ feminism bụ echiche na omume nke feminism nke na-elekwasị anya na decolonization, ọbụbụeze ụmụ amaala, na ikike mmadụ maka ụmụnwanyị ụmụ amaala na ezinụlọ ha. Ihe a na-elekwasị anya bụ inye ụmụnwanyị ụmụ amaala ike n'ihe gbasara ụkpụrụ ọdịbendị ụmụ amaala na ihe ndị dị mkpa, kama ịbụ ndị isi, ndị ọcha, ndị nna ochie. N'echiche ọdịbendị a, enwere ike iji ya tụnyere nwanyị n'obodo ndị Africa na America.
Obodo ụmụ amaala dị iche iche. Ọ bụ ezie na ụfọdụ ụmụnwanyị nọgidere na-enwe ike dị ukwuu n'ime mba agbụrụ ha, ọtụtụ ndị ọzọ atụfuola ọrụ ọdịnala ha n'ime obodo ha, ebe ndị ọzọ bi na mpụga obodo ọdịnala kpamkpam. Ụmụnwanyị na-ejide ike n'ụlọ nwere ihe mgbaru ọsọ dị iche na ndị ka na-agbasi mbọ ike maka ikike mmadụ.
Ọkọlọtọ nke Gabon
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/54/Marche_du_23_septembre_2017_contre_le_coup_d%27%C3%89tat_social_-_Appel_%C3%A0_la_d%C3%A9mission_d%27Ali_Bongo_01.jpg/220px-Marche_du_23_septembre_2017_contre_le_coup_d%27%C3%89tat_social_-_Appel_%C3%A0_la_d%C3%A9mission_d%27Ali_Bongo_01.jpg|thumb|Ndị na-eme ngagharị iwe ji ọkọlọtọ Gabon Ọkọlọtọ nke Gabon (French: drapeau du Gabon) bụ tricolour nke nwere atọ na-acha akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ, odo na acha anụnụ anụnụ. A nabatara ya na 1960 iji dochie ọkọlọtọ ndị ọchịchị gara aga nke nwere French Tricolour na canton, ọ bụ ọkọlọtọ nke Gabonese Republic kemgbe mba ahụ nwetara nnwere onwe n'afọ ahụ. Nhazi nke ọkọlọtọ dị ugbu a gụnyere iwepụ Tricolour na ịgbasawanye akara odo n'etiti.
Akụkọ mere eme
Ndị France nwetara ikike nke Gabon nke oge a na 1839, mgbe onye isi obodo nyere ha ikike nke ala ya. Nzukọ Berlin nke 1885 mere ka ikike France nwere n'ókèala ahụ sie ike site na nkwenye nke mba na mba, ọ mechara bụrụ akụkụ nke French Equatorial Africa na 1910. N'okpuru ọchịchị ndị France na-achị Gabon, ndị ọchịchị machibidoro ógbè ahụ iji ọkọlọtọ nke ya pụrụ iche. Nke a bụ n'ihi na ha na-echegbu onwe ha na nke a nwere ike ịbawanye mmetụta nke ịhụ mba n'anya ma mee ka a kpọọ maka nnwere onwe. Otú ọ dị, site na ịrị elu nke mmegharị nke nnwere onwe n'Africa, a manyere ndị France inye Gabon ikike onwe ya dị nta dị ka mba na-achị onwe ya n'ime Obodonta French. E nyere nke a na 1958 mgbe e mere ntuli aka iji kwado atụmatụ ahụ.
Indigenous feminism
A makwaara ụmụ amaala feminism site na aha ndị ọzọ, ndị a kapịrị ọnụ, dịka: Native American feminism na United States, First Nations feminism na Canada, Aboriginal ma ọ bụ Indigenous Australian feminism na Australia. N'agbanyeghi ojiji nke okwu a na-emetụta ụwa ọnụ bụ "indigenous", ihe ka ọtụtụ n'ime ederede nke na-ezo aka na "Indigenous feminism" na-elekwasị anya na ụmụ amaala North America (Native American, First Nations, Inuit na Métis).
Mmetụta nke colonization
N'ọtụtụ obodo ụmụ amaala, ọ bụ ọchịchị na Iso Ụzọ Kraịst wetara mgbanwe kachasị njọ na nke na-emerụ ahụ na nguzo na mmeso ụmụnwanyị.
Ọkọlọtọ nke Gabon
Akụkọ mere eme
A na-ewere mba Gabon dị ka "otu n'ime ndị na-aga n'ihu" n'ime ógbè ndị France na-achị. Ozugbo ahụ, ha chepụtara atụmatụ maka ọkọlọtọ ọhụrụ, nke a nabatara n'ụzọ iwu otu afọ ka e mesịrị na 1959. Ọ gosipụtara tricolour dị larịị yiri ọkọlọtọ dị ugbu a, mana ya na akara odo dị n'etiti dị warara karịa akara akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ na acha anụnụ anụnụ gbara ya gburugburu. French Tricolour dị na canton nke ọkọlọtọ ahụ, na-eme ka Gabon bụrụ naanị mba France na-achị onwe ya iji gosipụta "njikọ ihe atụ" a na France.
Indigenous feminism
Mmetụta nke colonization
Site na colonisation, ụmụ amaala ghọrọ ndị nọ n'okpuru usoro ịkpa ókè agbụrụ nke gbanwere mmekọrịta mmadụ na ibe ya, akụ na ụba, na omenala nke obodo ndị amaala tupu ha emekọrịta. Ike akụ na ụba, ndọrọ ndọrọ ọchịchị, na nke ime mmụọ nyere ụmụnwanyị n'obodo ụmụ amaala na-eyi ndị Europe na-abata egwu bụ ndị jiri "Xenophobia na egwu miri emi nke omume ime mmụọ nke ụmụ amaala" iji kwado mgbukpọ agbụrụ dị ka ụzọ ịchị. Tụkwasị na nke a, "ọ bụ ezie na ọrụ ọdịnala ụmụnwanyị n'obodo ụmụ amaala dịgasị iche iche, ọchịchị na-edozila mmekọrịta nwoke na nwanyị ka ụmụ nwanyị nọrọ n'okpuru, n'agbanyeghị ọnọdụ ha tupu ha akpọtụrụ. " Colonization rụrụ ọrụ iji dozie usoro mmekọrịta ụmụ amaala iji daba n'ime echiche ndị ọcha.
Mgba ndị ụmụ amaala na-eche ihu taa bụ n'ihi ihe ndị bi na ya mere iji gosipụta ọchịchị site na ịchịisi. Ndị ọcha bi na-ewetakarị ụdị usoro akụ na ụba ọhụrụ site na mba Europe ha nke gụnyere echiche nke ihe onwunwe onwe onye, nwe, na ọrụ nwoke na nwanyị, nke a manyere n'obodo ndị amaala. Na A Recognition of Being: Reconstructing Native Womanhood, Anderson na-ekwu, "nkewa dị n'etiti ọrụ ọha na eze na nke onwe ya na iwebata akụ na ụba akụ na ụba mebiri ọchịchị akụ na ụba ọdịnala nke ụmụnwanyị Native. " Ogbenye bụ nsogbu nye ọtụtụ ụmụ amaala, a pụkwara ịchọta ya na echiche akụ na ụba nke onye na-achị obodo n'ime ndị obodo. Iji wepụ ụmụnwanyị ikike ndọrọ ndọrọ ọchịchị, ndị na-achị obodo manyere usoro iwu n'aka ụmụ amaala, Iwu India nke Canada bụ otu ihe atụ nke a. Omume a kọwara ọnọdụ ụmụnwanyị dị ka nke dị ala karịa nke ụmụ nwoke. A na-ekpebi njirimara na ọnọdụ ụmụ amaala ugbu a dabere na usoro ọbara patrilineal, nke na-efu ụmụnwanyị ọtụtụ ike mmekọrịta ha na ndọrọ ndọrọ ọchịchị ha. Ike ndọrọ ndọrọ ọchịchị na nke ime mmụọ nke ụmụnwanyị na-ejikọkarị, dịka ọrụ ime mmụọ ma ọ bụ echiche maka ụmụnwanyị nwere ike ịgwa ezigbo ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị. N'ihi ya, "omenala okpukpe heteropatriarchal ewepụla ụmụ nwanyị na ndị nwere mmụọ abụọ n'ọrụ ndu." Ngwakọta nke ọnwụ nke ike site na akụ na ụba, ndọrọ ndọrọ ọchịchị, na ndu ime mmụọ na-etinye ndị obodo n'ihe ize ndụ dị elu nke ime ihe ike. Arụmụka zuru oke banyere mmetụta nke colonialism "ọ bụghị naanị na a na-achị anyị, kama [nakwa] na anyị na-eche na ụdị ọchịchị mba bụ ụzọ kachasị mma isi chịkwaa ụwa. "
Echiche na agụmakwụkwọ
Nkwado Ụmụnwanyị nke Ụmụ amaala na-achọ iwulite n'ụdị ọdịnala ebe ọ na-etinyekwa echiche ụmụnwanyị nke oge a. Ụmụ amaala feminism na-esite na postcolonial feminism, dị ka ụfọdụ na-arụ ụka na echiche postcolonial n'ozuzu ya eleghara akụkọ ihe mere eme nke colonialism anya dị ka ọ dị maka ụmụ amaala. Ụfọdụ ndị ọkà mmụta ụmụ amaala ndị ọzọ (dịka Robert Warrior, Elizabeth Cook-Lynn, Craig S. Womack) ekwuputala nchegbu banyere oke nke echiche postcolonial na itinye ya na ọmụmụ ụmụ amaala. A na-enwekarị enweghị ntụkwasị obi na usoro echiche nke ọdịda anyanwụ nke nwere ike ime ka echiche ụmụ amaala dị iche. Na "Who Stole Native American Studies?" Elizabeth Cook-Lynn na-atụle arụmụka dị ịrịba ama banyere ihe mejupụtara Qqqpost-colonial, na onye na-enweta ihe ùgwù nke ịkpọ aha mgbe ọha mmadụ ghọrọ post-colonial. N'ihi ya, ọtụtụ ndị kwagara na ụmụ amaala feminism dị ka ụzọ isi dozie nsogbu ndị a na postcolonial feminism.
Ọkọlọtọ nke Gabon
Nnọchianya
The colours and symbols of the flag carry cultural, political, and regional meanings. The yellow alludes to the Equator – which cuts across the country – and also symbolizes the sun. The green epitomizes the natural resources of Gabon, as well as its "extensive forested area" that the Gabonese people are economically dependent on in the form of lumber. The blue represents the sea, specifically the South Atlantic Ocean along which the country has an "extensive coast". While Whitney Smith in the Encyclopædia Britannica and Dorling Kindersley's Complete Flags of the World describe the centre band as solely yellow, The World Factbook characterizes it as both yellow and gold.
Indigenous feminism
Echiche na agụmakwụkwọ
Mmepe nke ụmụnwanyị nke oge a sitere na mmegide megide mgbalị itinye ụmụnwanyị ọdịda anyanwụ n'otu aka na n'ụzọ dị irè nye ụmụnwanyị niile n'agbanyeghị ahụmịhe ha. A na-ahụta mgbalị ndị dị otú ahụ dị ka ndị na-enweghị isi n'ihi na ọ na-eme ka ahụmịhe dị iche iche nke ụmụnwanyị na ndị obodo. Na-ewuli elu site n'echiche nke intersectionality site na Kimberle Crenshaw, echiche ụmụ amaala nwanyị na-achọ ịgbanwe ụzọ ndị White feminism "na-ejikọta ma ọ bụ na-eleghara ọdịiche dị n'etiti otu anya. "
Cheryl Suzack na Shari M. Huhndorf na-arụ ụka na Indigenous Women and Feminism: Politics, Activism and Culture na: "Ọ bụ ezie na ụmụ amaala feminism bụ ngalaba na-eto eto nke nyocha ndị ọkà mmụta, ọ sitere na akụkọ ihe mere eme nke ụmụ nwanyị na ọdịbendị nke bu n'obi ịlụso ịkpa ókè nwoke na nwanyị ọgụ, nweta ikpe ziri ezi maka ụmụnwanyị, ma na-emegide mkpochapụ mmekọrịta ha na ibe ya - mbọ ndị na-adaba n'okpuru ụkpụrụ nke feminism, n'agbanyeghị mmekọrịta ụmụnwanyị na okwu ahụ na mmegharị ụmụnwanyị. " Ọ dị mkpa iburu n'uche na nsogbu ndị dị ngwa ngwa iji dozie ụmụ amaala nwanyị na-agafe ókè n'etiti ihe a na-ewere dị ka nwanyị na ihe a na-ewere dị ka ụmụ amaala.
Ọkọlọtọ nke Gabon
Ihe pụrụ iche
Ọnụ ọgụgụ nke ọkọlọtọ Gabon bụ 3:4. Ọdịdị ọkọlọtọ a na-adịghị ahụkebe, nke iwu Gabonese kwadoro, bụ nke ọkọlọtọ nke mba atọ ndị ọzọ na-ekerịta (ụfọdụ isi mmalite na-ekwu na ọnụ ọgụgụ ahụ bụ 2:3), Papua New Guinea na San Marino. Ọzọkwa, ọkọlọtọ mba ahụ anaghị eji agba akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ, odo na ọbara ọbara nke Pan-Africanist movement, n'adịghị ka mba ndị gbara ya gburugburu. N'adịghị ka ndị ọzọ bụbu ndị France na-achị n'Afrika, ọkọlọtọ ahụ nwere tricolour dị larịị, kama nke kwụ ọtọ nke e mere ka ọ dị ka ọkọlọtọ nke France.
Indigenous feminism
Echiche na agụmakwụkwọ
Ọtụtụ n'ime ụmụ amaala ụmụ amaala amalitela gburugburu nsogbu ndị sitere na omume ndị ọchịchị. Ụmụ amaala feminism bụ nsonaazụ kpọmkwem nke, na azịza kpọmkwem maka ọchịchị na mmegbu na-aga n'ihu nke ụmụ amaala gburugburu ụwa. Mkpa ọ dị ịjụ omume ọdịbendị site n'ime na-enye ụmụnwanyị ụmụ amaala ohere ịkpụzi obodo ha ma na-enye aka na-agba ume mkpebi onwe onye na nwe ọdịbendị. Ịdị iche na ụmụ amaala na ụmụnwanyị ọcha na-eme ka ụzọ ndị ụmụnwanyị ọcha na-adịghị akọwapụta ahụmahụ ụmụ amaala.
N'otu aka ahụ, a na-ekewapụ ụmụ amaala ụmụ amaala site na mmegharị ikike ụmụ amaala ndị ọzọ, dị ka echiche nnwere onwe ụmụ amaala, n'ihi na echiche ndị ahụ "eleghị anya n'ụzọ nwoke na nwanyị nke mmegbu na ịkpa ókè agbụrụ na-arụ ọrụ maka ụmụnwoke na ụmụnwanyị, ma ọ bụ na mmekọahụ nke ụfọdụ obodo ụfọdụ na-egosipụta. " E nwere ụfọdụ n'ime obodo ụmụ amaala na-ahọrọ ịghara ịmata dị ka nwanyị ma ya mere ha na-anọpụ onwe ha na ụmụnwanyị. Enwere ọtụtụ ihe kpatara nhọrọ a, Otú ọ dị, Kim Anderson na-arụ ụka na ọ bụrụ na: "Nkwado Ụmụnwanyị nke ọdịda anyanwụ adịghị mma n'ihi na ọ bụ maka ikike kama ibu ọrụ, mgbe ahụ anyị niile kwesịrị iji ibu ọrụ kpọrọ ihe ma jụọ ma ọ bụrụ na anyị na-ahụ maka ndị niile so n'obodo anyị. Ọ bụrụ na anyị ga-ajụ ịha nhata iji kwado ọdịiche, mgbe ahụ ọ dị anyị mkpa ijide n'aka na ọdịiche ndị ahụ etinyere na usoro ndị na-enye ndị otu niile ike. Ọ bụrụ na anyị ahụ feminism dị ka itinye ego dị ukwuu na nnwere onwe ọdịda anyanwụ na nnwere onwe nke onye ọ bụla, mgbe ahụ ọ dị anyị mkpa ịhụ na ụzọ nchịkọta anyị na-ejere onye ọ bụla nọ na mkpokọta ozi. Ọ bụrụkwa na anyị chọrọ ịnabata ihe ndị dị mkpa nke nwanyị nke bụ nsogbu maka ndị na-ahụ maka ụmụ nwanyị n'Ebe Ọdịda Anyanwụ ... mgbe ahụ, anyị ga-ahụ na echiche ndị a anaghị etinye aka na nkọwa nkịtị ma ọ bụ nke ndị nna ochie."Ọtụtụ ndị ọkà mmụta na ndị na-eme ihe ike na-achọpụta ụmụ amaala nwanyị dị ka ndị metụtara ụmụnwanyị dị oke egwu ebe ọ bụ na ọ na-akwadokarị maka ọgba aghara nke usoro ike niile nke na-ahazi njigide nke ụmụ nwanyị ụmụ amaala dabere na oke nwoke na ọdịiche agbụrụ. Feminism nke ụmụ amaala na-agba ume isonye na decolonization dị mkpa site n'aka ụmụnwoke na ụmụnwanyị. Myrna Cunningham (Miskita) ekwuola na: "Agha nke ụmụ amaala abụghị ihe iyi egwu maka ọgụ anyị dị ka ụmụnwanyị ụmụ amaala. N'ụzọ megidere nke ahụ, anyị na-ahụ ọgụ ndị a dị ka mmeghachi omume. " A na-ahụta Decolonization dị ka ngwá ọrụ kachasị mma iji lụso ndị obodo ọgụ.
Nkatọ nke ụmụnwanyị ọcha
Ụmụ amaala na-akwado ụmụnwanyị na-ala azụ itinye aka na echiche nwanyị nke ọdịda anyanwụ n'ihi ọdịda anyanwụ n'ịghọta mmetụta nke usoro okike nke colonialism na ụmụnwanyị obodo, yana usoro akụkọ ihe mere eme nke ụmụ nwanyị ọcha na-aghọtaghị, ma ọ bụ na-adịghị njikere ịbụ ndị mmekọ megide, ọtụtụ mmegbu ụmụnwanyị ụmụ amaala na-eche ihu. Ndị na-ahụ maka ụmụnwanyị na-echekarị na ịlụ ọgụ mmegbu na-adabere na mmekọahụ ma ọ bụ nwoke na nwanyị bụ ihe kachasị mkpa (ma ọ bụ ọbụna naanị ya), ebe indigeneity bụ ihe dị mkpa nke abụọ. Moreton-Robinson dere na ndị na-ahụ maka ụmụnwanyị ọcha "na-ala azụ ịhụ onwe ha n'ọnọdụ nke ịbụ ndị mmegbu, ebe ha na-eche na nke a ga-abụ n'efu itinye uche na mmegbu. " Nke a na-elekwasị anya n'itinye mkpa ụmụnwanyị ọcha n'ihu nke ụmụnwanyị ụmụ amaala nwere mgbọrọgwụ akụkọ ihe mere eme, ma nwee ike ime ka ike gwụ ndị inyom nke ụmụ amaala na imekọta ọnụ ihe mgbaru ọsọ na ikike nke "ụmụnwanyị". Ụmụnwanyị ụmụ amaala niile na-ekerịta ahụmịhe nke mmegbu sitere na colonialism; nke a bụ mmegbu nke ha na ụmụ amaala ndị ọzọ niile.
Ya mere, echiche nke ụmụnwanyị ụmụ amaala na-esite na njikọ akụkọ ihe mere eme ha na ala ha, ihe nketa nke ịchụpụ, ịkpa ókè agbụrụ, na mmekọahụ, na-aga n'ihu na-eme ihe ike ha n'ime ọnọdụ nne na nna mgbe ụfọdụ, yana ịkparịta ụka ndọrọ ndọrọ ọchịchị mmekọahụ n'ofe na n'ime ọdịbendị ndị na-abụghị ndị ọcha. Ihe ùgwù ụmụnwanyị na-acha ọcha na-ahụ maka ụmụnwanyị na-ejikọta ya na ihe nketa a na-ajụkarị ajụjụ na nke a na-ekwenyeghị na-erite uru site na colonialism na ịchụpụ ụmụ amaala. Maka ụmụnwanyị ụmụ amaala, ụmụnwanyị ọcha niile eritewo uru site na colonization, ma nọgide na-enweta uru ndị a; ụmụ nwanyị ọcha nọchitere anya ha n'ụzọ dị ukwuu na n'ụzọ na-enweghị atụ, nwee ọrụ dị mkpa, ma bụrụ ụkpụrụ nkịtị nke nwanyị n'ime Australia na mba ndị ọzọ na-achị achị. Dị ka Carrie Bourassa si kwuo, nsogbu dị n'idozi nsogbu ụmụ amaala nwanyị site na oghere a bụ na ụmụnwanyị na-acha ọcha n'onwe ya na-etinye akụkọ nke colonialism. O jirila indigeneity, ịkpa ókè agbụrụ, heteronormativity, na Iso Ụzọ Kraịst dị ka ngwá ọrụ iji "ndị ọzọ" ụmụ amaala ma kwado mkpa ọ dị "ime ka ha dị mma"; n'ihi ya, enwebeghị itinye ọrụ ụmụnwanyị ụmụ amaala na okwu ndị a ma ama.
Rauna Kuokkanen (Sami) ekwuola maka ụkpụrụ ụmụ amaala kpọmkwem, na-emegide nke nwanyị n'ihi na ọ bụ ezie na "ụfọdụ echiche na omume ụmụ nwanyị na-elekwasịkwa anya na mgbanwe mmekọrịta mmadụ na ibe ya na ndọrọ ndọrọ ọchịchị na ọha mmadụ ... ụzọ ha na-ewepụkarị echiche nke nchịkọta yana ikike ala nke bụ isi ihe maka ụmụ amaala. "
Cunningham gosipụtara nkatọ ọzọ megide feminism:"Ha na-ahụ na ụkpụrụ nwanyị na-achịkwa na-adabere na ihe nlereanya a na-amaghị nke etiti na n'akụkụ. N'ihe nlereanya a, ụmụ amaala, ụmụ Afrịka, na ụmụ nwanyị dara ogbenye nọ n'akụkụ ma ga-anakwere echiche na echiche nke feminism dị ka ndị nọ n'etiti kọwara. N'ikwu ya n'ụzọ ọzọ, a na-atụ anya na anyị ụmụ nwanyị ụmụ amaala ga-anakwere ihe kachasị nke ihe bụ mmegbu ụmụ nwanyị na nnwere onwe ụmụ nwanyị. Nsogbu bụ, foto a bụ naanị akụkụ ụfọdụ na ahụmịhe nke anyị. A na-agọnahụ ma ọ bụ na-eleghara ihe ndị dị na ahụmịhe anyị na-adabaghị na foto a anya. Ihe nlereanya a na-achịkwa na-anwa ime ka òtù ụmụ nwanyị dị n'otu, na-ekwu na ụmụ nwanyị niile nwere otu ihe ha chọrọ na otu ohere iji nweta ikike ha. Echiche a na-ezighi ezi na-agọnahụ mkpa ọdịbendị, asụsụ na mmekọrịta mmadụ na ibe ya na ọhụụ dị iche iche iche iche nke ụmụ nwanyị."Ndị ọkà mmụta Feminist nke ụmụ amaala eguzogidewo nhọrọ na mmegbu nke agụmakwụkwọ ha dị ka nsonaazụ ọzọ nke colonialism. Dị ka mkpokọta, ndị ọkà mmụta dị iche iche nke ụmụ amaala nwanyị akpọọla oku maka "mkpa dị ukwuu maka nkwuwa okwu na ibu ọrụ n'ihi akụkọ ọjọọ nke colonization, ịgba ohu, na mgbukpọ agbụrụ nke na-emepụta ugbu a" iji hụ na ụmụ amaala feminism na-agwa site na decolonization.
Nkatọ nke ụmụ amaala nwanyị
Ihe ka ọtụtụ n'ime ihe odide ndị a kpọrọ "Indigenous feminism" na-ezo aka naanị na ụmụ amaala nke ndị Amerịka nọ na United States na, ruo n'ókè dị nta, na ndị mba mbụ nke Canada. Nke a na-abụkarị ikpe mgbe a na-ezo aka na "Indigenous feminists" n'onwe ha, dị ka Leanne Betasamosake Simpson na Leslie Marmon Silko.
E nwere ọtụtụ ụdị feminism nke na-ekwu maka ụmụ amaala ma nwee ike ịgbaso echiche ndị yiri ya, isiokwu, na / ma ọ bụ agụmakwụkwọ nke ụmụ amaala ụmụ amaala, mana ha anaghị amata kpọmkwem dị ka "Indigenous feminism". Ụdị feminism ndị a nwere ike ịgụnye Intersectional feminism, transnational feminism, postcolonial feminism, Native Hawaiian feminism, feminism in India, na Asian feminism. A na-ekewapụkarị ụdị feminism ndị a n'etiti ibe ha, ma na agụmakwụkwọ ma n'ọrụ, n'ihi obere ọdịiche dị na nkwenkwe na ilekwasị anya. Ụfọdụ akpọọla oku ka e nwekwuo ịdị n'otu n'etiti ndị otu a, echiche na ụzọ.
Ọrụ
Nguzogide na mmegide megide ndị ọchịchị nwere ike ịbịa n'ọtụtụ ụdị, gụnyere ma ọ bụghị naanị: ngagharị iwe iwu ma ọ bụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị, omume ịgwọ ọrịa, ịkọ akụkọ, ma ọ bụ ọrụ nka.
Ụmụ nwanyị ụmụ amaala na-efu ma gbuo (MMIW)
Mgbalị igbu ọchụ na-aga n'ihu nke ụmụ nwanyị ụmụ amaala bụ ihe kachasị mkpa na ụmụ nwanyị ụmụ amaala, ebe na ụmụ nwanyị na-ahụkarị, a naghị ebute igbu ụmụ nwanyị a, ọ gwụla ma a na-egbu ụmụ nwanyị na-abụghị ụmụ amaala.
Na Ọktọba 4, na Febụwarị 14, ụmụ amaala ụmụ nwanyị agbaala obodo ume ka ha sonye na nche na omume maka ikpe ziri ezi maka ụmụ nwanyị ndị a na ezinụlọ ha. "Sisters In Spirit" bụ otu ndị na-ahazi nche, iji kwanyere ndụ ụmụ nwanyị na ụmụ agbọghọ na-efu na ndị e gburu egbu (MMIWG). Nche ndị a mere ka Gọọmentị Canada malite nyocha mba banyere ụmụ nwanyị na ụmụ agbọghọ na-efu na ndị e gburu egbu na Septemba 2016. Nnyocha a nyochara ma kọọ banyere ime ihe ike megide ụmụ nwanyị na ụmụ agbọghọ na Canada site n'ileba anya na usoro, ihe ndị dị na ya na n'ikpeazụ, usoro kpatara ime ihe ike ahụ. Ọ bụ ezie na ọganihu nke nyocha ahụ belatara ma na-egbochi ya mgbe ụfọdụ site na nsogbu ndị dị ka enweghị nkọwa doro anya banyere ụbọchị akaebe na obere ndị ọrụ na ihe onwunwe, o mechara ruo nkwubi okwu na e nwere mgbukpọ na-aga n'ihu megide ụmụ nwanyị na North America.
Na United States, e mepụtara National Resource Center to Enhance Safety of Native Women and their Children (NIWRC) "iji mee ka ikike nke agbụrụ American Indian na Alaska Native (Native), Native Hawaiians, na Tribal na Native Hawaiian òtù iji meghachi omume na ime ihe ike n'ụlọ. " Òtù a na-ekerekwa òkè na isiokwu ụmụ amaala nwanyị site na nraranye ha na nchekwa nke ụmụ nwanyị na ụmụaka ụmụ amaala.
Idle No More
Idle No More bụ otu ụmụ amaala nke ụmụ nwanyị ụmụ amaala atọ na otu onye na-abụghị ndị obodo hiwere, n'ebumnobi "ịgbanwe okwu nke oge a banyere ikike, ọbụbụeze, na mba site n'ikwu na ọ bụ ụmụ nwanyị ụmụ amaala kwesịrị ijide ike ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke mba ụmụ amaala, ma ọ bụ ma ọ dịghị ihe ọzọ nwee oche nhata na tebụl arụmụka. " Isi isiokwu ha na-eme ihe ike gụnyere ọbụbụeze, mweghachi nke mba, nchedo gburugburu ebe obibi, na iguzogide ime ihe ike megide ụmụ nwanyị. A na-arụ ọrụ a site n'ime mgbanwe na Iwu India nke Canada, otu iwu nke na-egbochi ọbụbụeze ụmụ amaala, yana ịkwado maka nchedo gburugburu ebe obibi. Ọrụ ha na-arịọ ndị mmadụ, n'agbanyeghị agbụrụ ụmụ amaala ma ọ bụ na ọ bụghị, ka ha sọpụrụ ọbụbụeze ụmụ amaala na ichebe gburugburu ebe obibi. Òtù Canada ọzọ nke na-elekwasị anya ma na-akwalite echiche ụmụ nwanyị bụ Native Women's Association of Canada (NWAC). Ha na-arụ ọrụ iji nye ụmụ nwanyị ike site n'ịzụlite na ịgbanwe iwu nke na-emetụta ụmụ amaala.
Ụbọchị Ndị Obodo
Ịrụ ọrụ iji gbanwee aha "Christopher Columbus Day" ka ọ bụrụ "Indigenous Peoples' Day" bụ ihe atụ nke ịgbanwe akụkọ nke Indigeneity na United States. Ndị na-akwado mgbanwe a kwenyere na Columbus anọwo n'okpuru "ịkwa iko", n'agbanyeghị ọtụtụ akụkụ na-adịghị mma nye ya, gụnyere " mpako ya, nchịkwa ya na-adịghị mma nke ọrụ ọchịchị ya na akọ na uche ya na-enweghị ntụpọ, nke ịgba ohu nke ndị obodo na-enweghị nsogbu, ọbụlagodi mgbe ime nke a megidere ọchịchọ nke ndị na-akwado eze ya. " Ụbọchị a na-esonyere ụbọchị ndị ọzọ nke ememe nke ụmụ amaala, gụnyere ọnwa ihe nketa nke ndị Amerịka na United States, Dia del Respeto a la Diversidad Cultural (Ụbọchị nkwanye ùgwù maka ọdịbendị dị iche iche) na Argentina, Dia de la Hispanidad (Ụbọchị Hispanicity) na Spain, Dia de la Resistencia Indigena (Ụbọchị Mmegide ụmụ amaala) na Venezuela, na Ụbọchị Mba Nile nke ụmụ amaala ụwa.
Ọghọm dị n'etiti ọgbọ na omume ịgwọ ọrịa ụmụ amaala
N'ihi mmerụ ahụ nke ọgbọ nke a na-agafe site n'ọgbọ ọ bụla gaa na nke ọzọ n'ihi ọchịchị ime ihe ike, ịgwọ ọrịa bụ akụkụ dị mkpa nke iguzogide. Omume ịgwọ ọrịa gụnyere ịrụ ọrụ nke na-alaghachi na ọrụ ọdịnala ọdịnala ọdịnala ndị obodo dị ka ịkpa ákwà, ịkwa akwa, egwu, ma ọ bụ ọbụna itinye aka na obodo ụmụ amaala. Tinyere nke a, iweghachite ọbụbụeze site na ịkọ akụkọ na ide ihe bụkwa ụdị ọrụ ụmụ amaala. Ide ihe bụ ngwá ọrụ bara uru karịsịa n'ịgwọ ọrịa na ime ihe ike. Ọ na-eje ozi dị ka ma, "ụzọ nke ịlanarị mmegbu na ụzọ isi tinye aka na usoro ọgwụgwọ." Akwụkwọ This Bridge Called My Back, Writings by Radical Women of Color na-eme ka echiche a bụrụ eziokwu, site na ibipụta akụkọ na-akwụwa aka ọtọ na nke okike banyere ụmụ amaala na ụmụ amaala, ma na-etinye ihe ndị a dị ka agụmakwụkwọ.
Australia
Ịga n'ihu na-alụ ọgụ maka nnwere onwe ikpeazụ na obodo ụmụ amaala, ọkachasị site n'aka ụmụ nwanyị, pụtara ịchọ ikike ọzọ dị ka ndị mmadụ n'otu n'otu na dị ka obodo. Mmegharị a na-enye ikike na-ebu ụzọ na-achọ ịnakwere ọchịchị dị ka ụdị enweghị ike, iji wughachi ma mee ka omume ime mmụọ na omenala ụmụ nwanyị ụmụ amaala na-esonyere ọgwụgwọ. A nabatara ma kwenye na isi ihe na-agwọ mkpụrụ obi nke ọnyá nke colonisation kpatara bụ ka ụmụ nwanyị kọọ akụkọ ha; akụkọ ndị e kpochapụrụ, gbagọrọ agbagọ ma ọ bụ gbanwee iji gboo mkpa nke coloniser. Ka ọ dị ugbu a, a na-aga n'ihu na arụmụka na ngagharị iwe na-eme na mba iji gbanwee ụbọchị ma ọ bụ aha ụbọchị mba Australia nke a maara dị ka "Australia Day", nke na-eme ememe ọbịbịa nke ụgbọ mmiri mbụ na kọntinent Australia na 26th nke Jenụwarị. N'etiti ụmụ amaala Australia, a maara ụbọchị ahụ dị ka "Ụbọchị Mwakpo"; enwere oku ka a gbanwee ụbọchị ahụ gaa na ụbọchị dị iche, n'ihi ọnọdụ obi mgbawa nke ụbọchị ahụ maka ụmụ amaala Australia, yana aro iji gbanwee aha ahụ ka ọ bụrụ "Ụbọchị Ịlanahụ", iji kweta mmeso ọjọọ na ịchụpụ obodo ụmụ amaala. N'ikwekọ na oku ndị a, Kansụl Yarra nke Melbourne akwụsịla ime emume ụmụ amaala na 26th nke Jenụwarị.
Mexico
Ụmụ nwanyị na-acha ọcha na-ahụkarị feminism dị ka mmegharị nke hiwere isi na ụmụ nwanyị ọcha, ndị kwụ ọtọ, ndị nọ n'etiti. Otú ọ dị, mmegharị ụmụ nwanyị n'ozuzu ya abụtụbeghị otu mmegharị nke Global North, kama ọ nwere mgbọrọgwụ n'ụwa niile na-agafe agbụrụ, agbụrụ na mpaghara. Na Mexico, ndị na-ahụ maka ụmụ nwanyị na Mexico na-ekwusi ike na ndọrọ ndọrọ ọchịchị ha dịgasị iche n'etiti agbụrụ ha dị iche iche na mmekọrịta mmadụ na ibe ya, ya mere ọ dị mkpa ịgbagha echiche na gburugburu ihe bụ na ihe a na-adịghị ewere dị ka "feminist". Ụmụ amaala feminism bụ nchịkọta feminism, n'adịghị ka ọtụtụ ụdị Western, mainstream feminism nke na-enwekarị njirimara nke onye ọ bụla na echiche nnwere onwe. Na Mexico, ụmụ nwanyị asaa n'ime ụmụ amaala iri bi na ịda ogbenye na ụmụ nwanyị atọ n'ime iri nọ n'oké ịda ogbenye; ha nọ n'okpuru nwoke ma ọ bụ nwanyị ha kamakwa site na ọkwa ha na agbụrụ ha.
Na Mexico, a ghaghị ịmepụta otu mmegharị dị iche na nke a na-ahụkarị, nke na-emesapụ aka iji nwee ike ịnọchite anya ụmụ nwanyị ụmụ nwanyị. Dị ka ụmụ amaala ụmụ nwanyị na-abụghị naanị otu ma ọ bụ ndị otu abụọ dị nta, ndị na-abụghị ụmụ amaala na-ewepụkarị ha. Hegemonic feminism, tinyere okwu feminism n'onwe ya, na-agbagha maka nchịkọta ya banyere ụmụ nwanyị; Ọzọkwa, ma dị ka a hụrụ na ha anaghị aghọta na e wuru nwoke na nwanyị n'ụzọ dị iche na ọnọdụ akụkọ ihe mere eme dị iche iche, nakwa na ụmụ nwanyị nwere echiche nke ha banyere ùgwù ụmụ nwanyị. Feminism na Mexico na-elekwasị anya n'ịchọrọ ihe zuru ụwa ọnụ dịka iwepụ ọdịiche ụgwọ ọrụ n'etiti ụmụ nwoke na ụmụ nwanyị na ịkwụsị ime ihe ike n'ụlọ. Feminism nke Mexico anaghị akatọ colonialism, ịkpa ókè agbụrụ na enweghị nhata akụ na ụba dị ka isi iyi nke nkewa na ịkpa ókè megide ụmụ nwanyị aborigine.
Ahụhụ, ịkpa ókè na enweghị mmasị mere ka ụmụ nwanyị ndị a were ngwá agha, welie olu ha ma chọọ ka ha sonye n'ọrụ megide enweghị nhata agbụrụ. Ụmụ nwanyị amaala akọwapụtala profaịlụ nke ọdịbendị, obodo, ikike na omenala. Dị ka Lugo si kwuo, enwere ike idepụta usoro a dị ka ihe ịrịba ama mbụ nke ụmụ amaala nwanyị. Site na ọmụmụ nke ụmụ amaala nwanyị na Mexico, a na-atụ aro ka a tụgharịa uche n'eziokwu ụmụ amaala, ọ bụghị naanị dabere na njirimara nwoke na nwanyị ha, kamakwa iji nyocha nke njirimara agbụrụ ha. Ha na-achọ mgbanwe nke ọha mmadụ Mexico na Steeti, na-akatọ ịhụ mba n'anya nke mere ka gọọmentị na ndị bi na Mexico dabere na ụkpụrụ ndị nna ochie, lesbophobic na homophobic nke nwere ike ịkpalite ụdị ime ihe ike agbụrụ.
Iwu Zapatista na Iwu Mgbanwe nke Ụmụ nwanyị
N'ịbụ ndị mejupụtara ndị otu Chiapas Indigenous, "Tzeltal, Tzotzil, Chol, Tiobal, Zoque, Kanjobal na Mame", ndị otu Zapatista alụọla ọgụ maka ikike ụmụ amaala Mexico. Ụmụ nwanyị na-arụ ọrụ dị ukwuu na ndị agha Zapatista ma na-achọ "ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-enweghị ọkwa nwoke na nwanyị," yana ikike ụmụ amaala. Olivera na-ekwu na "Ụmụ nwanyị ndị ọrụ ugbo nke jikọtara ọnụ dị ka ndị na-alụ ọgụ ma ọ bụ - n'okwu Subcomandante Marcos - 'netwọk nkwado' (bases de apoyo) bụ otu ụzọ n'ụzọ atọ nke ndị otu EZLN [ma ọ bụ Zapatista]. " Ihe mgbaru ọsọ Zapatista bụ ikpochapụ agbụrụ na nkewa nwoke na nwanyị, na-abanye n'ime ebe ọha na eze nke nwoke na ndị mestizo ebe a gbachiri olu ha nkịtị. Mmegharị Zapatista mere ka ikike ụmụ amaala nwere ikpebi onwe ha banye n'ime iwu Mexico. N'otu oge ahụ, ndị Zapatista kwadoro ikike ụmụ nwanyị na Iwu Mgbanwe nke Ụmụ nwanyị. Iwu mgbanwe nke ụmụ nwanyị nwere ihe dị mkpa maka feminism dịka e debere ya n'akụkụ iwu EZLN ndị ọzọ. Iwu mgbanwe nke ụmụ nwanyị na ụmụ nwanyị Zapatista "mere ka e mepụta ohere maka ụmụ nwanyị sitere na mpaghara dị iche iche iji hazie onwe ha, na-akwalite mgbanwe n'ụdị ọrụ na okwu ndị gosipụtara usoro nhazi ha ruo n'afọ ndị 1990. "
Ụmụ amaala Amerịka
Native American feminism ma ọ bụ Native feminism bụ otu mmegharị ụmụ nwanyị nke gbanyere mkpọrọgwụ na ahụmịhe ndụ nke ụmụ nwanyị Native American na First Nations (FNIM). Dị ka alaka nke ụmụ amaala ụmụ amaala, n'otu aka ahụ, ọ na-ebute decolonization, ọbụbụeze ụmụ amaala, na ike nke ụmụ nwanyị na ụmụ agbọghọ ụmụ amaala n'ọnọdụ nke ụkpụrụ ọdịbendị Amerịka na mba mbụ na ihe ndị dị mkpa, kama ndị ọcha, ndị a ma ama. Otu okwu dị mkpa na ngwa ngwa maka ụmụ nwanyị ụmụ amaala bụ nsogbu ụmụ nwanyị ụmụ nwanyị na-efu ma gbuo (MMIW).
Ịgụgụ ọzọ
Òtù:Pages with unreviewed translations
Lalka Berberova
Lalka Stoyanova Berberova (Bulgarian; 11 Junu 1965 24 Julai 2006) bụ onye Bulgaria na akwọ ụgbọ mmiri. A mụrụ ya na Plovdiv.
Louisa Akpagu
Louisa Akpagu (amụrụ ya na 22 Disemba afọ 1974) bụ onye ọgba bọọlụ Naijiria gbara bọọlụ dika onye nche. O so na ndị otu egwu bọọlụ ụmụnwaanyị Naịjirịa. O so na otu nke FIFA Women's World Cup 1995.
Ebe m si nwete
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ Òtù:Nwaanyị n'agba bọọlụ
Benedicta Ajudua
Benedicta Ajudua (bu onye a mụrụ n'ụbọchị 10 n'ọnwa Julaị 1975) bụ onye oso ọsọ Naijiria nke mara nma na otu narị mita.
Ọ gbachara nke asaa na mita anọ x 400 n'egwuregwu Olimpik Summer 2000 ya na ndị otu egwuregwu Glory Alozie, Mercy Nku na Mary Onyali.
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Nsang Dilong
Nsang Dilong a mụrụ (Bodi Nsang Dilung) n'ọnwa Ọgọstụ afọ 1994) bụ onye Cameroon na-eme ihe nkiri, onye ọrụ mmekọrịta ọha na eze na onye nlereanya. Ọ bụ onye mmeri nke mbipụta afọ 2011 nke Miss West Africa Cameroon Competition (MWACC).   N'afọ 2015, ọ bụ onye na-eme ihe nkiri na Fox Broadcasting Company
Mmalite ndụ
A mụrụ Nsang Dilong Bodi Nsang Dilung na Buea Cameroon, ọ bụ nwa afọ Kotto Barombi na Kumba na ọ nweghị ozi gbasara ụbọchị ọmụmụ ya, a mụrụ ya n'ihe dị ka afọ 1994. N'oge ọ nọ n'ụlọ akwụkwọ sekọndrị, ọ gụrụ akwụkwọ na PCSS Buea ma gụchaa na PHS na Kumba. O nwere nzere bachelọ nke sayensị na Sociology n'afọ 2011 na Mahadum Buea.
Ọrụ
N'afọ 2011 ọ meriri asọmpi Miss West Africa Cameroon (MWACC). N'afọ 2013, ọ bụ onye na-eme ihe nkiri nke Miss Cameroon Beauty Pageant, ọ na-eme na ihe nkiri dịka Whisper, Expression, ọ na'emekwa ihe nkiri na Zamba, usoro telivishọn na-enweta ihe nrite. N'afọ 2015, ọ bụ onye na-elekọta telivishọn na mmemme a na-akpọ African-focus show maka Fox Broadcasting Company (Fox 28).Mgbe e nyere ya onyinye ahụ, o kwuru
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Rashidi Yekini
Rashidi Yekini (23 Ọktoba 1963 – 4 Mee 2012) bụ onye ọkachamara na-agba bọọlu na Naijiria na agba bọọlu dị ka onye ọkpọ.Ọ bụ onye kacha nwee goolu na mba ya.
Ọrụ ọkachamara ya, nke gafere afọ iri abụọ, jikotara ya na Vitória de Setúbal dị na Portugal, mana ọ gbakwara bọọlu na mba isii ndị ọzọ na-abụghị nke ya.
Yekini nyere goolu iri atọ na asaa dịka onye na-agba bọọlụ mba Naịjirịa nke Mba Uwa, ma nọchitekwa anya mba n'asọmpi asaa dị oké mkpa, nke gụnyere iko mba ụwa abụọ ebe o nyere goolu mbụ mba ahụ n'asọmpi ahụ. Akpọrọ ya aha onye na-agba bọọlụ Afịrịka nke afọ n'afọ 1993.
Ọrụ klọb
N'oge okpomọkụ n'afọ 1994, Yekini bịanyere aka na ụlọ Klọb Greek Olympiacos, ma ya na ndị otu egwuregwu ya agakọrịtaghi ya wee pụọ n'oge na-adịghị anya. Ọrụ ya alaghachighị azụ n'ezie, ọbụlagodi na mgbe ọ laghachiri na Setúbal nke mere mgbe ihe adịghị mma, na La Liga ma na Sporting de Gijón ; ya na FC Zürich, Club Athlétique Bizertin na Al-Shabab Riyadh rụrụ nke ọma,tupu ya abanye na egwuregwu Afirika. N'afọ 2003, mgbe ọ dị afọ 39, ọ laghachiri n'asọmpi Naijiria ya na Julius Berger FC.
Na Eprel n'afọ 2005, Yekini dị afọ 41 lọghachiri azụ, ya na onye òtù mba mbụ Mobi Oparaku na Gateway United FC.