cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dawn Bowden
Dawn Alison Louise Bowden (amụrụ 14 February 1960) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Labour Party na Britain na-arụ ọrụ dị ka Chief Whip nke Gọọmenti Welsh na osote onye minista maka nka na egwuregwu kemgbe 2021. Bowden abụrụla onye otu Senedd (MS) maka Merthyr. Tydfil na Rhymney kemgbe 2016.[1]
Ọrụ mmalite
Bowden malitere ọrụ ya dị ka odeakwụkwọ. Ọ rụrụ ọrụ na National Health Service n'etiti afọ 1979 na 1982, nakwa na Bristol City Council site n'afọ 1982 ruo 1983.
Ndụ onwe onye
Bowden nwere ụmụ abụọ. Sam na Jack. N'afọ 2011, ọ lụrụ Martin; ọ na-arụ ọrụ dị ka onye ọrụ iwu maka Welsh Labour.
Ihe odide
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ Òtù:1960 births
Asụsụ Southern Birifor
Mkpụrụ edemede
A na-ede ya na mkpụrụ edemede a:
A na-ede ụdaume ogologo okpukpu abụọ.
Edensibia
Òtù:Asụsụ ndị Ghana Òtù:Asụsụ ndị Ivory Coast Òtù:Asụsụ ndị Oti–Volta Òtù:Asụsụ ndị Gur
Serein (meteorology)
Serein (/sɪˈriːn/; French: ) na-ezo ákà na mmiri ozuzo na-esi n'eluigwe na-enweghị igwe na-ada. A na-ekwu na ụdị mmiri ozuzo a na-ewère ụdị mmiri ozu dị mma, nke na-enwekarị mgbe chi jiri. Aha ahụ sitere na French serein, nke pụtara "nwèrè obi", ma ọ bụ "nwèrè" (dị ka na-enweghị ígwé ojii). Okwu ọzọ sitere na Old French serain, mgbede.
Ihe Omume Nleba Anya Ihu igwe Dị Mkpa
E mepụtara Significant Weather Observing Program (SWOP) na National Weather Service (NWS) Weather Forecast Office (WFO) na Central Illinois iji nyé ndị na-akọ ọdịnihu data ndị ọzọ n'ogè na mgbè ihe omume ihu ígwé dị mkpá gasịrị.
Funke Oladoye
Funke Oladoye (amụrụ na 5 Disemba 1993) bụ onye Naijirịa na-agba ọsọ na mita 400. O sonyere na 4 × 400 mita relay event na 2015 World Championships in Athletics na Beijing na-emecha nke ise. Ihe kacha mma ya na mita 400 bụ 52.55 sekọnd (Warri 2014).
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Okpa
Okpa (nke a na-akpọ Ọkpa) bụ nri dị ụtọ nke ndị Igbo na-akwadebe na ụdị agwa pụrụ iche a maara dị ka mkpụrụ osisi Bambara. Ọ bụ ihe a na-ahụkarị na steeti Enugu ma kewaa ya dị ka nri ọdịnala Naịjirịa n'ihi ọdịdị ya pụrụ iche. Ọ bụghị naanị ndị Igbo, agbụrụ ndị ọzọ na-ewere ya na Akamu ma ọ bụ rie ya naanị ya. Aha Igbo ndị ọzọ maka Okpa gụnyere; ịgba na Ntucha. A maara ya dị ka Gurjiya ma ọ bụ kwaruru n'asụsụ Hausa.
Ihe ndị bụ isi mejupụtara ya gụnyere; ntụ ọka nut Bambara, mmanụ nkwụ, crayfish, nnu na ihe na-esi ísì ụtọ. N'ihe gbasara nri, okpa nwere ihe dịka 16.92% crude protein, 4.93% abụba, 26.62% carbohydrate na 216.28kcal ike uru, na-eme ka ọ bụrụ otu n'ime ihe ndị kachasị mma.
Ndị a bụ ụzọ isi kwadebe Okpa:
Ebenside
Òtù:Igbo cuisine
Ofe Okra
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/eb/Sayur_oyong.JPG/260px-Sayur_oyong.JPG|thumb|260x260px|Sayur oyong nke Indonesia (osisi okra) na brọsh na-enwu gbaa A na-esi ofe Okra ma ọ bụ Okro site na iji mkpụrụ osisi okra na-acha akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ na-eri nri dị ka isi ihe. Ọ na-acha akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ. Okra nwere mmetụta na-amị amị mgbe ejiri mkpịsị aka ya na-asa ya. A pụkwara iji mkpụrụ osisi ndị a na-eri eri na stew na ofe.
Naịjirịa
Na ala Naijiria, ofe okra bụ nri dị ụtọ, ọ na-ewu ewu n'etiti ndị Yoruba, ndị Igbos, Efiks, Hausas na agbụrụ ndị ọzọ nke Naijiria.N'asụsụ Yoruba, a na-akpọ ya obe lla. thumb|Ofe okro
China
Soup okra nke China bụ "nri obodo a na-ejikarị eme nri n'oge nri ezinụlọ".
N'ihe oriri ndị Indonesia, a na-akpọ ofe okra sayur oyong, nke a na-ejikarị broth ọkụkọ doro anya na osikapa vermicelli (bihun) ma ọ bụ mung bean vermicelli, na akụkụ nke bakso (ụgbụgbọ ehi surimi).
Japan
Na nri ndị Japan, a na-ejikarị okra na nagaimo eme ihe dị ka mgbakwunye ma ọ bụ ọdịiche na ofe miso soybean paste.
United States
Na United States, e bipụtara usoro nri mbụ maka ofe okra na 1824 n'akwụkwọ The Virginia Housewife. Mgbe mbipụta mbụ a gasịrị, a na-etinye ofe okra n'akwụkwọ nri ndị America. Na ngwụcha afọ 1800, a na-ebipụta usoro nri okra na The New York Times. Na US, a na-eji okra a na-etinye n'ime ite akwadebe ofe okra. Ọ bụ ofe ọdịnala na Savannah, Georgia na Charleston, South Carolina.
Nkwadebe
Dee okra n'ụdị ọ chọrọ ma wepụ ya. Na okpomọkụ dị n'etiti, tinye obere mmiri n'ime ite ahụ, tinye azụ, anụ, ponmo, [asụsụ a bụ?] crayfish, ose, nnu, cubes, iru (ahịhịa ahịhịa), potash ma kwe ka ọ sie maka minit 10 ruo 15. Tinye okra e gburu egbu n'ime ite ahụ, gbanye ma kwe ka ọ sie maka nkeji 5/10. Tinye obere mmanụ nkwụ na uzuoku maka nkeji ole na ole.
Njikọ mpụga
Òtù:Igbo cuisine
Helen Sebidi
Mmakgabo Mmapula Mmangankato Helen Sebidi (ubochí isé n'ọnwa Machị 1943) bụ ónyé na-ese ihe na South Africa nke amụrụ na Marapyane (Skilpadfontein) nso Hamanskraal, Pretoria ónyé bi ma na-arụ ọrụ na Johannesburg. A nọchitere anya ọrụ Sebidi na nchịkọta onwé na nke ọha na eze, gụnyere na National Museum of Women in the Arts, Washington na New York na Smithsonian National Museum of African Art, New York, na World Bank. A nabatara ọrụ ya na mbà ụwa na mpaghara. N'afọ 1989, ọ meriri ihe nrite Standard Bank Young Artist, na-aghọ nwanyị ojii mbụ meriri ihe nkiri ahụ. N'afọ 2004, Ónyé isi ala Thabo Mbeki nyèrè ya Order of Ikhamanga na Silver nke bụ nsọpụrụ kachasị elu e nyèrè ndị a na-ewere dị ka "akụ̀ dị oké ọnụ ahịa mba". N'afọ 2011, e nyèrè ya ònyìnyé Arts and Culture Trust (ACT) Lifetime Achievement Award for Visual Art, ebe n'afọ 2015 ọ natara Mbokodo Award. N'ọnwa Septemba afọ 2018, a kwanyeere Sebidi ugwu site n'otu n'ime ihe ngosi mbụ ya na Norval Foundation na Cape Town.
Ọrụ ya na-anọchite anya ụdị ihe osise na ihe ọkpụkpụ nke ógè a n'Afrịka, ébé ọ na-egosipụta ahụmịhe ya nke itolite ma biri n'ime ime ọbọdọ South Africa, na mgbè e mesịrị ahụmịhe ọ dị ka ónyé na-ese ihe ojii, na-ebi ma na-arụ ọrụ n'okpuru ọchịchị ịkpa ókè agbụrụ. Ihe osise Sebidi na-egosipụtakarị ihe ndị Afrịka na-enweghị atụ na agba na-egbuke egbuke na palette bàrà ọgaranya. A na-ejikọkarị ya na ụlọ akwụkwọ ndị na-eme ihe n'eziokwu na ndị na-egosipụta ihe, ya na ihe osise ya doro anya nke ndụ na ime ọbọdọ na ọbọdọ ukwu South Africa na ihe ndị a tụrụ atụ.
Oge ọ malitere
A mụrụ Mmakgabo Mmapula Helen Sebidi na Marapyane, na mpụga Hammanskraal, South Africa. Ọ mụtara ọrụ aka nke murals, ịkpa akwa na ịkwa akwa, embroidery na beadwork, na ịchọ mma calabash site n'aka nné nnè ya. Aha Sebidi, "Mmakgabo", nke pụtara "ónyé na-edebe ire ọkụ", na-ezo aka n'omume ọrụ nne nne ya na nkwenye na ọrụ ọrụ ákà n'ịmepụta ọbọdọ.
Ọrụ
Sebidi gara klas na Dorkay House mgbè ọ zutere Jonathan Koenakeefe Mohl na mberede. Ọ mụụrụ ya ise ihe, na-aga n'ihu site na osisi gaa na ọdịdị ala gaa na ụlọ ọbọdọ. Sebidi laghachiri n'ọbọdọ ya mgbè nné nnè ya dara ọrịa n'etiti afọ ndị 1970. O mèrè ihe osise banyéré agbụrụ ya na agbụrụ Mohl site na ọnwụ nne nne ya na mbido afọ 1980. Nne nne ya hapụrụ ya ka ọ rụọ ọrụ na nzuzo ma nye Sebidi akụkọ ihe méré eme. O jikọtara ya na ọtụtụ òtù nka na ndị na-ese ihe Bill Ainslie na David Koloane.
Otu isiokwu a na-ahụkarị n'ọrụ nka Sebidi bụ nloghachi nke ụkpụrụ omume, ọkachasị ndị metụtara Africa tupu ọchịchị. [1]
Edensibia
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Imota rice mill
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/17/Imota-rice-mill-20220817c.jpg/360px-Imota-rice-mill-20220817c.jpg|thumb|360x360px|Ebe a na-emepụta osikapa na Imota na Ikorodu Ihe igwe osikapa Imota bụ ụlọ ọrụ ugbo dị na Ikorodu, mpaghara Lagos, Naịjirịa. E wuru ya n'afọ 2021 ma a ga-amalite mmepụta zuru oke na nkeji iri na ise nke anọ nke 2022.
Nkọwa
Ọ bụ igwe jikọtara ọnụ nwere ụlọ nkwakọba ihe abụọ na silos iri na ise(nke ọ bụla nwere ikike nke puku tọn abụọ na narị iri ise, mita iri abụọ na ise n'ịdị elu,ogo  ndụ afọ iri anọ ). Ihe igwe ihe ahụ na-arụ ọrụ n'ahịrị abụọ nke na-enweta, tupu ịsacha, sie, kpọrọ nkụ, nhazi, mkpuchi, polish na akpa osikapa. Dị ka Demola Amure, onye isi mmekọ, si kwuo, a na-akọwa ihe igwe ihe ahụ dị ka "Rolls-Royce" nke ihe igwe osikapa. Ọdịdị nke osikapa "ga-abụ nke abụọ karịa nke ọ bụla".
Naanị ndị ọrụ obodo ka e ji mee ihe maka mgbakọ ahụ.
Mmetụta akụ na ụba
Dị ka gọvanọ Lagos Steeti Sanwo-Olu si kwuo, mmepụta zuru oke nke ụlọ ọrụ ahụ ga-ebelata ọnụahịa osikapa na nrụgide ịzụta ngwaahịa ahụ. N'oge a (na mbido afọ 2022) Naịjirịa na-emepụta osikapa, ma na-ebubata osikapa a na-akpọ hulled / polished na ọnụahịa dị elu. N'ihi ya, nhazi nri osikapa nke mba ahụ na mba nke ya kwesịrị imeziwanye nguzozi azụmahịa Naịjirịa.
Usoro teknụzụ
N'ime ihe igwe osikapa, ọkachasị ọka a na-agbanye mkpụrụ, ọka bali, oats, millet na osikapa na-agbakọta, ya bụ, a na-ewepụ mkpo ndị na-ejikọta ya na ọka ma ghara ịda n'oge a na-egwe ọka (nfucha). Akpụkpọ ahụ bụ ihe na-adịghị mma maka ahụ mmadụ ma ga-emetụta uto ma na emetụta ọtịta. Ọzọkwa, n'ime ihe igwe osikapa, a na-ejikarị mkpụrụ ọka a na-akpọ hulled (oat flakes), bepụ (groats) ma ọ bụ nụchaa (osikapa, ọka bali a na-atụgharị). Nzọụkwụ nhazi ndị ọzọ nwere ike ịdị ka ndị dị na igwe ọka.
Ọhụụ
Iji mee ka ntinye na-enweghị nsogbu maka ụlọ ọrụ ahụ, Lagos ga-eme atụmatụ njikọta azụ n'ụdị mmekorita ya na steeti Naịjirịa ndị ọzọ dị ka Kwara, Sokoto, Benue, Borno na Kebbi iji mezuo ihe achọrọ nke ihe igwe ihe ahụ.
Edensibia
<references group="" responsive="1"> Òtù:Akọmugbo na Afrịka
Sierra Wave
alt=Two lens shaped clouds observed from Kirkwood Ski Resort|thumb|Igwe ojii Sierra Wave a hụrụ site na Kirkwood, CA thumb|Ebili mmiri Sierra n'elu Sierra Nevada alt=Strangely smooth and undulating cloud above the snowy Sierra Nevada mountaintops|thumb|Sierra Wave n'akụkụ ọwụwa anyanwụ nke King's Canyon NP Sierra Wave bụ ụdị ikuku nké ifufe na-ebuli ugwu Sierra Nevada nke California. A maara dị ka ebili mmiri lee, Sierra Waves na-apụta ka ifufe kụrụ Sierra Nevada ma na-amanye ya ịrị elu, na-eme ka anwụrụ mmiri na-agbakọta ka ọ na-ajụ oyi ma na-emepụta ígwé ojii lenticular n'akụkụ leeward nke ugwu ahụ. Ígwé ojii ndị a nwèrè ike ịnọ otu ébè ruo ọtụtụ awa. Ọdịdị nke Sierra Wave dabere na ọtụtụ ihe, gụnyere ọsọ na ntụziaka nke ifufe, usoro ifufe nke leeward, na ikuku mmiri. Ébé ọ bụ na Sierra Waves na-adabere n'ọtụtụ mgbanwe, ọdịdị ha bụ ihe a na-apụghị ịkọwapụta. A chọpụtara ma mụọ ya na mbụ n'ihe dị ka afọ 1950, ndị na-anya ụgbọelu na-eji ha eme ihe iji nweta elu ma gbasaa ụgbọ elu ha.
Anna Diop
Mame-Anna Diop (amụrụ n'ọnwa Febụwarị 6, 1988) bụ onye America na-eme ihe nkiri na ihe nlereanya. Kemgbe afọ 2018, ọ gosipụtara Kory Anders na DC Universe / HBO Max usoro Titans. Diop bụkwa usoro na-aga n'ihu na CW supernatural mystery The Messengers (2015) na Fox thriller 24: Legacy (2017). Na ihe nkiri, ọ pụtara na Us (2019) ma bụrụ onye isi Nanny (2022).
Akụkọ ndụ
A mụrụ Diop na Senegal ma ọ kwaga United States mgbe ọ dị afọ isii. Ọ kwagara mba New York mgbe ọ dị afọ iri na isii iji chụsoo ọrụ na ime ihe nkiri na ime ihe ngosi. N'afọ 2006, o mere ihe nkiri telivishọn mbụ ya na ọrụ ugboro ugboro na Everybody Hates Chris. N'ime afọ ndị sochirinụ, ọ bụ onye ọbịa na Lincoln Heights, Whitney, na Touch. Diop nwere ọrụ na ihe nkiri afọ 2013 The Moment. N'afọ 2015, Diop pụtara dịka Rose Arvale na usoro ihe nkiri karịrị nke mmadụ nke dị mkpirikpi The Messengers. Ka e mesịrị n'afọ ahụ, ọ pụtara na usoro ihe nkiri Quantico ma tinye ya na ọrụ ugboro ugboro na usoro ihe omume Oprah Greenleaf. N'afọ 2017, Diop bụ usoro na-aga n'ihu na usoro 24: Legacy. N'ime usoro DC Universe superhero Titans (afọ 2018), Diop na-eme nwa eze na onye dike Starfire. N'afọ 2018, a tụbara Diop na ihe nkiri egwu Us nke Jordan Peele duziri.
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Nkwobi (Spicy Cow feet)
Nchịkọta
Ihe ndị na-esi ísì ụtọ na ihe ndị dị mkpa iji mee nri a na-atọ ụtọ nke ukwuu gụnyere mmanụ nkwụ, akanwụ (potash) maọbu ńgụ̀, nọtmeegị, akwụkwọ utazi, ose, yabasị wdg. Enwekwara ike iji spinach nọchie anya utazi ma ọ bụrụ na ọ bụghị maka iji. A na-esi Nkwobi mgbe ụfọdụ n'ụlọ, ọ bụ ezie na a na-ahụkarị ya na ụlọ oriri na ọṅụṅụ. A na-eji ụkwụ ehi e siri ya na yabasị na ihe dị iche iche na-esi ísì ụtọ etinye ngwakọta Potash na mmanụ nkwụ, na-agbanye ya ruo mgbe ọ na-acha odo ma sie ike. A na-etinye azụ ayiya, anyanwu, ngo, nutmeg na ose a gwakọtara agwakọta mgbe nke ahụ gasịrị Ụkwụ ehi e siri esi n'ime ngwakọta mmanụ ma jiri nwayọ kpaliri ya iji zere ọkụ ọkụ
Ihe odide
<references group="" responsive="1"> Òtù:Igbo cuisine
Abolaji Omotayo Oluwaseun
Abolaji Omotayo Oluwaseun (amụrụ na 12 June 1998) bụ onye Naijirịa na-agba ọsọ. O ritere ihe nrite ọla edo na 4 x 100 mita relay, na 2015 African Junior Athletics Championships.
Ndụ
O sonyere na 2014 Nigerian Youth Championships (U18). O ritere ọla nchara, na mita 100, na 12.57, n'azụ Aniekeme Alphonsus na Favor Ekezie. O sonyere na 2014 World Junior Championships in Athletics. O sonyere na 2015 Commonwealth Youth Games, merie ihe ṅrite ọla edo na 4×100 mita relay.
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Ibrahima Gueye (actor)
Ibrahima Gueye (a mụrụ n'abalị 31 ọnwa Disemba, afọ 2005), bụ onye Senegal a mụrụ na Italy. O meela ọtụtụ ihe nkiri na usoro TV dịka The Life Ahead.
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Ngozi Nwozor-Agbo
Ngozi Nwozor-Agbo (June 21, 1974 - May 28, 2012) bụ onye nta akụkọ Naijirịa, onye edemede na onye na-ede uri nke a na-akpọkarị ŌLady Campus. Ọ bụ onye a ma ama na Naijirịa maka ịmalite magazin ụlọ akwụkwọ mbụ na mba niile - CampusLife, nke sitere na akwụkwọ akụkọ The Nation maka ụmụ akwụkwọ si na ụlọ akwụkwọ gafee Naịjirịa. Ọ bụkwa onye a ma ama maka ịzụ ọtụtụ narị ndị na-eto eto Naijirịa ka ha bụrụ ndị nta akụkọ nwere ike.
Mbido ndụ na ọrụ
A mụrụ Ngozi Agbo na Onitsha, Anambra, Naijirịa. Ọ gara Mahadum Naijirịa, Nsukka (UNN), ebe ọ gụrụ Bekee. Ọ na-etinye aka na mmegide ụmụ akwụkwọ ma họpụta ya dịka osote onye isi oche nke Student Union Government nke UNN na 1999. O nwetara nzere masta na akụkọ ihe mere eme na mmekọrịta mba ụwa na Mahadum Lagos (UNILAG). Ngozi sonyeere akwụkwọ akụkọ The Nation na 2007, ebe ọ rụburu ọrụ na New Age Newspapers na otu na-abụghị nke gọọmentị (NGO), Fate Foundation.
CampusLife
Ngozi Agbor rụrụ ọrụ na akwụkwọ akụkọ The Nation ma bụrụ onye nchịkọta akụkọ nke CampusLife, nke a na-ewepụ kwa izu maka ndị nta akụkọ na ndị edemede ụmụ akwụkwọ gafee ụlọ akwụkwọ tertiary na Naịjirịa. Ọ zụrụ ọtụtụ narị ụmụ akwụkwọ gafee Naijirịa ka ha rụọ ọrụ odeakụkọ omume ọma. Ọ gbara ụmụ akwụkwọ si n'ụlọ akwụkwọ dị elu gafee Naijirịa, polytechnics na monotechnics, kọleji agụmakwụkwọ na ụlọ ọrụ ndị metụtara ya ume ka ha nye akụkọ banyere ụlọ ọrụ ha.
Mgbe ọ na-arụ ọrụ dị ka onye nchịkọta akụkọ nke CampusLife, Ngozi webatara atụmatụ abụọ: CampusLife Student Writersī, na mmemme onyinye nke Student Journalists, nke ụlọ ọrụ Nigerian Bottling Company (NBC) kwadoro dị ka mmemme kwa afọ iji kụziere ma nye ụmụ akwụkwọ ihe ndị dị mkpa nke akwụkwọ akụkọ ma melite nkà edemede na ịkọ akụkọ ha. N'ihi CampusLife, akwụkwọ akụkọ The Nation ghọrọ aha ezinụlọ na Naijirịa ma ruo taa a na-ewere ya dị ka akwụkwọ akụkọ kachasị na Naijeria. Ọtụtụ n'ime ụmụ akwụkwọ ya na ndị na-eso ụzọ ya bụ ndị nta akụkọ na ndị ọkachamara a ma ama taa na ngalaba ha dị iche iche. Ha gụnyere onye nta akụkọ na-emeri ihe nrite Fisayo Soyombo, Hannah Ojo-Ajakaiye, Wale Ajetunmobi, Gilbert Alasa, Dayo Ibitoye, Comfort Ogon, Laz Ude-Eze ịkpọ aha ole na ole.
Ọnwụ
Ngozi Nwozor nwụrụ na Mee 28, 2012, n'ụlọ ọgwụ Lagos n'ihi nsogbu sitere na ịmụ nwa, izu ole na ole tupu afọ 36 ya. A nabatara ọnwụ ya na nnukwu iru uju na Naijirịa, ọkachasị n'etiti ụmụ akwụkwọ ụlọ akwụkwọ tertiary na ndị na-ede akwụkwọ.
Josephine Omaka
Josephine Ada Omaka (amụrụ na 29 Nọvemba 1993) bụ onye Naijirịa na-agba ọsọ na onye ṅa-agbachitere. O meriri na asọmpi obodo na nke mba ụwa na egwuregwu na-anọchite anya Naijirịa.
Ọrụ
Josephine Ada Omaka malitere ọrụ ya dị ka onye na-agba ọsọ na onye na-eme ihe mgbochi na Naijirịa ebe ọ na-asọmpi na asọmpi dị iche iche. O ritere ihe nrite ọla edo na 2011 African Junior Championships na 2010 Summer Youth Olympics na 100 mita. O sonyekwara na 4 × 100 mita relay ụmụ nwanyị na 2012 World Junior Championships nke emere na Estadi Olímpic Lluís Companys na 13 na 14 Julaị, ma merie 2009 African Junior Championships na 100 mita na ọlaọcha ọzọ na 4 × 10 m relay na asọmpi 2009 na Margaret Benson, Goodness Thomas na Wisdom Isoken. Ọzọkwa, o sonyere na ndị otu African 4 × 400 m relay nke meriri ọlaọcha na 2010 Summer Youth Olympics na Nkiruka Florence Nwakwe, Izelle Neuhoff na Bukola Abogunloko.
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Ihe osise Skew-T log-P
thumb|ToIhe osise skew-T log-P Ihe osise skew-T log-P bụ otu n'ime ihe osise thermodynamic anọ a na-ejikarị eme ihe na nyocha ihu igwe na amụma. Na 1947, N. Herlofson tụrụ aro mgbanwe na emagram nke na-enye ohere isobars kwụ ọtọ, nke dị larịị ma na-enye nnukwu oghere n'etiti isotherms na adiabats kpọrọ nkụ, yiri nke ahụ dị na tephigram. Ya mèrè, ọ dị mmá màkà ọtụtụ n'ime usoro nyocha ọhụrụ nke United States Air Force mepụtara.
Ihe osise dị otú ahụ nwèrè nrụgide e depụtara na axis kwụ ọtọ, na logarithmic scale (ya mèrè "log-P" akụkụ nke aha ahụ), na okpomọkụ e depụtara gbagọrọ agbagọ, na akara isothermal na 45 ° na atụmatụ ahụ (ya mèrè akụkụ "skew-T" nke aha ahụ). Ịtụle usoro nyocha nke nwéré okpomọkụ na-adịgide adịgide màkà ịdị elu niile ga-eme ka akara dị 45 ° n'aka nri. N'omume, ébé ọ bụ na okpomọkụ na-ada na ịdị elu, eserese na-abụkarị nké kwụ ọtọ (lee ihe atụ ejikọtara na n'okpuru).
Isi ihe eji eme ihe màkà eserese skew-T log-P bụ atụmatụ nké radiosonde soundings, nké na-enye profaịlụ kwụ ọtọ nke okpomọkụ na okpomọkụ igirigi n'ofe troposphere na ala stratosphere. Enwèrè ike iji isopleths dị na eserese ahụ mee ka ọtụtụ ngụkọta na-agwụ ike dị mfe, nke ejiri áká mee ma ọ bụ na ọ bụghị. Ọtụtụ eserese skew-T log-P na-agụnyekwa ihe ngosi kwụ ọtọ nke ọsọ na ntụziaka nke ifufe na-eji ikuku ikuku. Ihe ndị dị mkpà nke ikuku dị ka saturation, atmospheric instability, na wind shear dị oke egwu na amụma ihu igwe siri ike, nke skew-T log-P diagrams na-enye ohere nyocha ányà ngwa ngwa. Ndị na-anya ụgbọelu na-eji ihe osise ndị ahụ eme ihe n'ọtụtụ ébé iji buo amụma ike nke okpomọkụ na ịdị elu nke ala nke ígwé ojii cumulus jikọtara ya.
Maud Sumner
Maud Frances Eyston Sumner (1902 rụọ 1985) bụ ónyé na-ese ihe na South Africa.
A mụrụ Sumner na Johannesburg, Transvaal Colony. Mgbè ọ gụsịrị akwụkwọ na Roedean na Johannesburg, ọ gụrụ akwụkwọ na Mahadum Oxford site na 1922 ruo 1925 wee mụọ ihe osise na Westminster School of Art. N'ịbụ onye na-adọrọ mmasị na nka French, ọ kwagara Paris na 1926, ebe ọ gụrụ akwụkwọ afọ anọ na Academie de la Grande Chaumière. Ọ bụ akụkụ nke nka nka a na-akpọ Ateliers d'Art Sacré ma hụ ụdị ihe osise ọhụrụ nke ndị nna ukwu George Desvallieres na ónyé guzobere ya Maurice Denis na-akụzi n'anya, ebe ihe nkiri kwa ụbọchị jupụtara na okpukpe. Ọ bụ ónyé na-emepụta ihe màkà ónyé na-arụpụta ugegbe Goddard & Gibbs.
Ọ bụ ezie na e kewapụrụ ya na ụwa nka South Africa, Walter Battiss kpọrọ Sumner ka ọ gosipụta ya na New Group na 1938.
N'oge ọ nọ na Paris n'afọ 1978, a chọpụtara na Sumner nwèrè ọrịa GuillainãoBarré. Ọ nwụrụ na mbido Jenụwarị 1985 n'ụlọ ya na Melrose, Johannesburg.
Irma Stern
Irma Stern (ubochí abụọ n'ọnwa Ọktoba 1894 rụo ụbọchị irí abụọ na àtó n'ọnwa Ọgọst 1966) bụ ónyé isi na-ese ihe na South Africa nke nwetara nkwado mba na nke mba ụwa n'oge ndụ ya.
Ndụ
A mụrụ Stern na Schweizer-Reneke, obéré ọbọdọ dị na Transvaal, nke nné na nnà German-Jewish. Ndị Britain tinyere nna ya n'ogige ịta ahụhụ n'oge Agha Boer Mbụ n'ihi na ọ na-akwado ndị Boer. Ya mèrè, nné ha kpọgara Irma na nwanne ya nwoke nke obéré, Rudi, na Cape Town. N'afọ 1901, ezinụlọ ahụ laghachiri Germany ma mesịa na-eme njem mgbè niile n'etiti South Africa na Germany. Njem a mekwara ka Irma nwee mmetụta na mmepe dị ka onye na-ese ihe.
N'afọ 1926, Stern lụrụ Johannes Prinz, onye bụbu onye nkuzi ya, onye mechara bụrụ prọfesọ German na Mahadum Cape Town. Ha gbara alụkwaghịm na 1934.
Irma Stern gara ọtụtụ njem na Europe ma nyochaa ndịda Africa, Zanzibar na mpaghara Congo. Njem ndị a nyere ọtụtụ isiokwu màkà ihe osise ya ma nye ya ohere inweta ma chịkọta nchịkọta ihe ochie. Ebumnuche Stern bụ ime njem nke ukwuu n'oge ndụ ya: na 1931 gaa Madeira, na 1937 na 1938 gaa Dakar, Senegal, 1939 na 1945 Zanzibar, mpaghara Congo na 1942, 1946 na 1955, 1952 Madeira, 1952 Israel, 1955 Turkey, 1960 Spain na 1963 France. Stern mekwara njem nke ukwuu na South Africa, dịka ọmụmaatụ na 1926 gaa Swaziland na Pondoland, na 1933 gaa Namaqualand, na 1936 n'ozuzu, na 1941 gaa Eastern Cape. Stern jụrụ ịga njem ma ọ bụ gosipụta na Germany n'oge ọchịchị ndị Nazi site na 1933 ruo 1945. Njem ndị a méré ka e nwee ọgaranya nke nkà na ume yana mbipụta nke akwụkwọ akụkọ abụọ nwèrè ihe osise: Congo, nke e bipụtara na 1943 na Zanzibar na 1948.
Nnakwere
E mèrè ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ otu narị ihe ngosi n'onwe ya n'oge ndụ ya na South Africa na Europe, gụnyere Germany, France, Italy na England. Ọ bụ ezie na a nabatara ya na Europe, a maghị ọrụ ya na mbụ na South Africa, ebe ndị nkatọ kwara ngosi mbụ ya n'afọ 1920 site na nyocha akpọrọ "Art of Miss Irma Stern - Ugliness as a cult". [citation needed]
E guzobere Irma Stern Museum na 1971 ma bụrụkwa ụlọ ónyé na-ese ihe biri na ya rụo ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ afọ iri anọ. Ọ kwagara na The Firs na Rondebosch na 1927 ma biri ebe ahụ ruo mgbè ọ nwụrụ. A na-etinye ọtụtụ n'ime ụlọ ndị ahụ ka ọ na-ahazi ha ebe n'elu ụlọ ahụ nwèrè ụlọ ahịa nke ndị na-ese ihe na South Africa nke ógè a na-eji.
Ifufe ajọ ifufe
E nwèrè ọtụtụ ihe nwéré ike ibute ihe omume a:
N'akụkọ ihe méré eme, ịwụli elu na-ezo aka na nkwụsịtụ n'ụzọ mmebi nke ihe a na-ewere dị ka otu ụzọ dị ogologo. Site na nchọpụta nke cyclic tornadogenesis na ụfọdụ supercell égbè eluigwe, a mụtara na tornadoes na-esote na-emepụta na mesocyclones ọhụrụ na usoro nke tornadoes a na-akpọ ezinụlọ tornado. Karịsịa mgbè ajọ ifufe na-amalite, enwèrè ike inwe obere oghere na mmebi n'ihi na mgbasa ahụ na-akwụsịtụ n'elu ma ọ bụ na-adịghị ike iji kpatara mmebi ọbụlagodi na nné na nnà mesocyclone (na ikekwe mgbasa tornadic n'elu) na-aga n'ihu na nke a bụ ihe a na-ahụkarị, mànà ọ bụghị mgbè niile, a na-ewere ya dị ka otu ajọ ifufe. N'ọnọdụ ndị a, ọ bụ naanị ajọ ifufe na-esite na mesocyclones ọhụrụ (ya bụ, usoro tornadogenesis ọhụrụ na igwe ojii mgbidi ọhụrụ) ka a na-agụ dị ka ajọ ifufe dị iche. Tupu a mata na tornadoes nwèrè ike ịbụ multivortex, ihe omume nke subvortices mekwara mgbagwoju anya ma n'ogé tornado na màkà nyocha ụzọ mmebi. Ụdị ụfọdụ nke tornadoes, ọzọ karịsịa na usoro nke mmepụta tupu ha emebie ikuku ha, nwèrè ike ịbụ tornadoes multivortex na subvortices gbasasịrị na ikuku na-emebi n'ime oghere dị n'ime nnukwu mgbasa, nke nwéré ike inye ọdịdị nke ịwụli elu.
Ukwa (Breadfruit porridge)
thumb|Ukwa Ukwa bụ nri Naịjiria nke ndị Igbo na mpaghara ndịda ọwụwa anyanwụ na-eri. Enwere ike iri ya ọhụrụ ma ọ bụ kwadebe ya dị ka porridge.
Nchịkọta
Ukwa, nke a makwaara dị ka mkpụrụ osisi achịcha, a na-ejikarị potash, akwụkwọ ilu, azụ kpọrọ nkụ, ose, na ihe na-esi ísì ụtọ esi nri. Ị nwekwara ike isi nri ma tinye White Puna yam na ọka iji nye ụtọ pụrụ iche. Aha sayensị ya bụ Treculia africana, ọ bụkwa nke ezinụlọ Moraceae. Nzọụkwụ mbụ iji sie ukwa bụ ịsa ya nke ọma. Sie ruo mgbe mkpụrụ ahụ na-agwakọta wee tinye mmanụ nkwụ, akwụkwọ ilu, Potash, anụ ma ọ bụ azụ kpọrọ nkụ na ose.
Kwe ka ị dụkọta ya maka nkeji ise ma nye ya nri achịcha na ihe ọṅụṅụ dịka mmiri. A pụkwara iri ukwa e siri ọhụrụ na mkpụrụ nkwụ ma ọ bụ akị bekee.
Ukwa yiri nnọọ agwa n'ihe gbasara nkwadebe na uru na-edozi ahụ, nri ndị ọzọ nke ezinụlọ breadfruit gụnyere mulberries, fig, breadnut, na jackfruit.
Ebenside
Òtù:Igbo cuisine
Clementina Black
Oge ọ malitere
A mụrụ Clementina Black na Brighton, otu n'ime ụmụ asatọ nke onye ọka iwu, odeakwụkwọ obodo na onye nchọpụta nke Brighton, David Black (1817-1892), nwa nke onye na-ese ụgbọ mmiri nke Czar Nicholas nke Mbụ nke Russia, na nwunye ya, Clara Maria Patten (1825-1875), nwa nwanyị nke onye na'ụlọ ikpe. Black gụrụ akwụkwọ n'ụlọ, na 58 Ship Street, Brighton karịsịa site n'aka nne ya, ọ ghọkwara onye na-asụ French na German nke ọma.
tN'afọ 1875, nne Clementina nwụrụ n'ihi mgbawa nke o buliri di ya na-abaghị uru, bụ́ onye na-ejighị ụkwụ abụọ eme ihe. A hapụrụ Clementina, dị ka ọkpara, onye na-elekọta nna na-adịghị mma na ụmụnna nwoke na ụmụnna nwanyị asaa, yana ịrụ ọrụ nkụzi. Ụmụnne ya gụnyere ọkà mmụta mgbakọ na mwepụ Arthur Black na onye ntụgharị okwu Constance Garnett.[1] Ya
a na ụmụnne ya ndị nwanyị kwagara na 1880s na Fitzroy Square na London, bụ ebe o jiri oge ya na-amụ banyere nsogbu mmekọrịta ọha na eze, na-arụ ọrụ akwụkwọ, na nkuzi na akwụkwọ 18th narị afọ. .
Ndọrọ ndọrọ ọchịchị
Black so na ndị na-ahazi Bryant na May strike na 1888. Ọ na-arụkwa ọrụ na Fabian Society. N'afọ 1895, ọ ghọrọ onye nchịkọta akụkọ nke Women's Industrial News, akwụkwọ akụkọ nke Women 's Industrial Council, nke gbara ụmụ nwanyị nọ n'ọkwá dị n'etiti ume ime nchọpụta ma kọọ banyere ọnọdụ ọrụ maka ụmụ nwanyị dara ogbenye, ka ọ na-erule afọ 1914, ọ nyochara ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ọrụ 120. N'afọ 1896, ọ malitere ime mkpọsa maka ụgwọ ọrụ kacha nta nke iwu dị ka akụkụ nke Consumers League ma kwado ya dị ka onye na-etinye aka na esemokwu ụlọ ọrụ Bryant & May ebe ndị ọrụ nwanyị na-erigbu mechara mee ihe.
Ka ọ na-erule mmalite afọ 1900, Black nọkwa na-arụsi ọrụ ike na mkpọsa ụmụ nwanyị na-eto eto, na-aghọ odeakwụkwọ nsọpụrụ nke Kọmitii Nkwupụta Nkwupụta Ụmụ nwanyị, nke chịkọtara akwụkwọ mkpesa nke 257,000 bịanyere aka. Black sonyeere National Union of Women's Suffrage Societies (NUWSS) na London Society of Women'l Suffrage. Ka ọ na-erule 1912-1913, Black bụ onye nchịkọta akụkọ nke The Common Cause "akụkụ nke òtù ụmụ nwanyị maka mgbanwe", na-eji ederede ya karịa ime ihe kpọmkwem (n'adịghị ka ndị suffragettes) iji metụta mgbanwe.
Edemede
E bipụtara akwụkwọ akụkọ mbụ nke asaa nke Black, A Sussex Idyl [sic], na 1877. An Agitator (1894) metụtara onye ndú ndị Socialist. Eleanor Marx kọwara ya dị ka "akụkọ ziri ezi nke ndị ọrụ Britain". Ndị ọzọ ya abụghị ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị, nke ikpeazụ, The Linleys of Bath (1911), so na ndị kasị nwee ihe ịga nke ọma.
Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị abụọ nke Black, Sweated Industry and the Minimum Wage (1907) na ndị na-emepụta uwe anyị: Case for Trade Boards (ya na C. Meyer, 1909) ka a na-akpọ "ọrụ mgbasa ozi dị ike..
Akwụkwọ akụkọ
Nkọwa sitere na British Library catalogue.
Nkọwa nkeonwe
Clementina Black nọgidere na-alụghị di. Ọ kpọbatara n'ụlọ nwanne ya nwanyị Gertrude Speedwell, mgbe nna nwa agbọghọ ahụ, nwanne Clementina Arthur, gbuchara nwunye ya na nwa ya nwoke, wee gbuo onwe ya.Ọ nwụrụ n'ụlọ ya na Barnes, Surrey na 19 Disemba 1922 wee lie ya na ili ozu East Sheen, London.[1][2][3] Ihe odide Akwụkwọ Nsọ n’ili ya sitere na Ndị Filipaị 4:8 gụrụ:. :"N'ikpeazụ, ụmụnne, ihe ọ bụla bụ eziokwu, ihe ọ ọ bụla bụ ihe ziri ezi, ihe ọ bụ ihe ọ bụla dị ọcha, ihe ọ dị mma, ihe ọkpụkpọ ọ bụla nwere ezigbo akụkọ; ọ bụrụ na enwere omume ọma ọ bụla ma ọ bụrụ na e nwere otuto ọ bụla, chee echiche banyere ihe ndị a."
Lovina Onyegbule
Lovina Onyegbule bụ onye Naijirịa na-eme egwuregwu.
Onyegbule nwere nsogbu ịhụ ụzọ ma na-asọmpi na agbụrụ T11 na F11. Ọ gụrụ ṅkwukọrịta na Our Saviour Institute of Science and Technology.
O sonyere na 2015 African Games, ebe o ritere ihe ṅrite ọla edo na 100m T11 na 200m T11 ihe omume, na 2016 Paralympics.
Ihe odide
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Iku ume ntakiri ntakiri
thumb|[[Iku ume ntakiri ntakiri]] Iku ume ntakiri ntakiri (SOB), nke a makwaara dị ka dyspnea (na AmE) ma ọ bụ dyspnoea (na BrE), bụ mmetụta na-adịghị mma nke enweghị ike iku ume nke ọma. American Thoracic Society na-akọwa ya dị ka "ahụmahụ nke nsogbu iku ume nke nwere mmetụta dị iche iche dị iche iche nke dịgasị iche iche na ike", ma na-atụ aro ịtụle dyspnea site n'ịtụle ike nke mmetụta ya dị iche iche, ogo nke nsogbu na ahụ erughị ala, yana ibu arọ ya ma ọ bụ mmetụta ya na ọrụ onye ọrịa nke ndụ kwa ụbọchị. Mmetụta dị iche iche gụnyere mgbalị / ịrụ ọrụ iku ume, obi sie ike ma ọ bụ ihe mgbu, na "agụụ ikuku" (mmetụta nke ikuku oxygen ezughi ezu). A na-ewere ọnọdụ tripod dị ka ihe ịrịba ama.
Nkowa ihe
Dyspnea, n'okwu ahụike, bụ "obere ume". The American Thoracic Society na-akọwa dyspnea dị ka: "Nlegharị anya nke nsogbu iku ume nke nwere mmetụta dị iche iche dịgasị iche iche. " Nkọwa ndị ọzọ na-akọwa ya dị ka "ihe isi ike na iku ume", "ikuku na-adịghị mma ma ọ bụ iku ume na-ezughị oke", "ịmara na-adịghị ahụkebe iku ume", yana ahụmịhe nke "enweghị iku ume" (nke nwere ike ịbụ nke siri ike ma ọ bụ nke na-adịghị ala ala).
Nchoputa ndi di iche iche
Mgbe nsogbu nke obi ma ọ bụ usoro iku ume na-akpata nkụchi ume, ndị ọzọ dị ka usoro akwara, ọkpụkpụ, endocrine, hematologic, na usoro uche nwere ike ịbụ ihe kpatara ya. DiagnosisPro, usoro ọkachamara ahụike n'ịntanetị, depụtara ihe 497 dị iche iche na-akpata ya n'ọnwa Ọktoba afọ 2010. Ihe ndị na-akpata ọrịa obi na akwara bụ ọrịa obi siri ike na nkụchi obi ebe ihe ndị na-ahụkarị n'akpa ume gụnyere ọrịa akpa ume na-adịghị ala ala, ụkwara ume, oyi ịba n'ahụ, ọzịza nke akpa ume na oyi ịba. Na ndabere pathophysiological, enwere ike kewaa ihe kpatara ya na: (1) mmụba nke iku ume dị ka n'oge nchegbu, (2) mmụba n'ọrụ iku ume na (3) ihe na-adịghị mma na usoro iku ume ma ọ bụ iku ume. ooria ndia adighi mma ufodu na  ime na egbu
Mmadu ya mere  mmadu the  kwesiri   inyere  onwe  ya  aka
Jebe ulo ogwu
Oge mmalite na oge nke dyspnea bara uru n'ịmara ihe kpatara dyspnea. A na-ejikọkarị nkwụsị iku ume na mgbanwe mberede, dị ka akpịrị akpịrị, bronchospasm, myocardial infarction, pulmonary embolism, ma ọ bụ pneumothorax. Ndị ọrịa na-arịa COPD na idiopathic pulmonary fibrosis (IPF) nwere mmalite dị nro na ọganihu nke dyspnea na mgbalị, nke nwere oke ume ọkụ. N'ụzọ dị iche, ọtụtụ ndị na-arịa ụkwara ume ọkụ anaghị enwe mgbaàmà kwa ụbọchị, mana ha nwere oge na-adịghị mma nke dyspnea, ụkwara, na obi mgbu nke na-ejikọkarị na ihe ụfọdụ, dị ka ọrịa iku ume elu ma ọ bụ ikpughe ihe na-adịghị anabata ya.
Asụsụ Dangme
Asụsụ Dangbe, nke a na-akpọkwa Dangbe ma ọ bụ Adaŋgbi, bụ asụsụ Kwa nke ndị Dangbe (Dangbeli) na-asụ na ndịda ọwụwa anyanwụ Ghana. Ndị Dangbeli so n'otu agbụrụ Ga-Dangbe buru ibu. Klogbi bụ ụdị dị iche, nke ndị Kloli (Klo ma ọ bụ Krobo People) na-asụ. Kropp Dakubu (1987) bụ ụtọ asụsụ zuru oke nke asụsụ ahụ.
Iku ume ntakiri ntakiri
Oria obi isi ike
Acute coronary syndrome frequently presents with retrosternal chest  discomfort and difficulty  catching the breath  it however may typically presents with shortness of breath alone risk factors include old age smoking hypertension  hyperlipidemia and diabetes
Asụsụ Dangme
Nchịkọta
Dangme bụ asụsụ Kwa, akụkụ nke ezinụlọ Niger Congo. Ọ nwere njikọ chiri anya na Ga, ha jikọtara aka mepụta alaka GaʹDangme n'ime Kwa.
Iku ume ntakiri ntakiri
Oria obi isi ike
An electrocardiogram and cardiac enzymes are important both for diagnosis and directing treatment treatment involves measures to decrease the oxygen requirement of the heart and efforts to increase blood flow
Asụsụ Dangme
Ebe a na-ekesa ya
Ihe karịrị mmadụ 800,000 na-asụ Dangme na Ghana ka ọ na-erule afọ 2004.
Iku ume ntakiri ntakiri
Oria korokoro
People that have been infected by Covid 19 may have symptoms such as fever dry cough loss of smell and taste and in moderate to severe cases shortness of breath
Ọrịa nke ime obi
Ọrịa obi na-ejikarị ume ọkụ na-eme ka ume na-adịghị mma na mgbalị, orthopnea, na paroxysmal nocturnal dyspnea. Ọ na-emetụta n'etiti 1-2% nke ndị bi na United States n'ozuzu ya ma na-eme na 10% nke ndị karịrị afọ 65. Ihe ize ndụ maka nkwụsịtụ dị oke egwu gụnyere iri nnu dị elu, enweghị nkwenye ọgwụ, ọrịa obi, obi na-akụ ụfụfụ, nkụchi akụrụ, emboli akpa ume, ọbara mgbali elu, na ọrịa. A na-elekwasị anya na mgbalị ọgwụgwọ iji belata nkụchi akpa ume.
Asụsụ Dangme
Ebe a na-ekesa ya
Ọ bụ asụsụ ndị Aborigine na-asụ na Ghana, Togo, Benin site n'aka ndị Ada, Osudoku, Manya Krobo, Yilo Krobo, Shai, Ningo, Prampram na Kpone. Dangme nwere ihe jikọrọ ya na Ga, na, n'ókè nke nta, Ewe. Ka o sina dị, ọtụtụ ndị Dangme na-asụkwa ma ọ bụ na-aghọta ma ọ dịkarịa ala otu n'ime asụsụ ndị a, na-ese njikọ dị ka asymmetric. A na-akụzi Dangme dịka isiokwu ụlọ akwụkwọ na mpaghara Dangme.
Iku ume ntakiri ntakiri
Ọrịa na egbochi iku ume
Ndị na-arịa ọrịa na-adịghị ala ala (COPD), nke a na-ahụkarị emphysema ma ọ bụ bronchitis na-adịghị aga ala, na-enwekarị ume na-adịghị mma na ụkwara na-adịghị emepụta ihe. Ọrịa siri ike na-egosi na ume na mmepụta sputum na-abawanye. COPD bụ ihe ize ndụ maka oyi bara ya n'ahụ; ya mere, a ga-ewepụ ọnọdụ a. N'ọgwụgwọ siri ike bụ na njikọta nke anticholinergics, beta2-adrenoceptor agonists, steroid na ikekwe ikuku ikuku dị mma.
Asụsụ Dangme
Ebe a na-ekesa ya
Ala nke agbụrụ ndị a metụtara sitere na Greater Accra Region ruo na mpaghara ọwụwa anyanwụ Ghana, n'ebe ugwu ruo ugwu Akwapim ma nwee Dangmeland niile dị n'akụkụ ọwụwa anyanwụ yana Ga n'ebe ọdịda anyanwụ ya. Bawaleshi, nke dị ihe dị ka kilomita 4.8 na ndịda ọdịda anyanwụ Dodowa, bụ obodo Dangme ikpeazụ nke dị nso na Akwapim na ókèala Ga. Olumba dị n'ụsọ osimiri bụ Ada, Ningo na Prampram (Gbugbla). Olumba olu ime obodo bụ Shai (Sɛ), Krobo (Klo) na Osudoku.
Iku ume ntakiri ntakiri
Pneumothorax
Pneumothorax presents typically with pleuritic chest pain of acute onset and shortness of breath not improved with oxygen physical findings may include absent breath sounds on one side of the chest jugular venous distensionand tracheal deviation
Oria oyi
Mgbaàmà nke oyi bara ya n'ahụ bụ ahụ ọkụ, ụkwara na-arụpụta ihe, iku ume dị mkpụmkpụ, na obi mgbu. Enwere ike ịnụ ụda na-akpali akpali n'oge ule. X-ray nke obi nwere ike ịba uru iji mee ka oyi bara n'ahụ dị iche na nkụchi obi. Dị ka ihe kpatara ya na-abụkarị nje bacteria, a na-ejikarị ọgwụ nje eme ihe maka ọgwụgwọ.
Akpa ume nke embolism
Embolism nke akpa ume na-egosikarị mmalite dị mkpụmkpụ nke iku ume. Mgbaàmà ndị ọzọ na-egosi na-agụnye ihe mgbu obi, ụkwara, hemoptysis, na ahụ ọkụ. Ihe ize ndụ gụnyere deep vein thrombosis, ịwa ahụ na nso nso a, kansa, na thromboembolism gara aga. A ghaghị ịtụle ya mgbe niile na ndị nwere mmalite dị mkpụmkpụ nke iku ume n'ihi nnukwu ihe ize ndụ nke ọnwụ. Otú ọ dị, nchọpụta nwere ike isi ike ma na-ejikarị Wells Score nyochaa ohere ahụike. Ọgwụgwọ, dabere na oke mgbaàmà, na-amalite site na anticoagulants; ọnụnọ nke ihe ịrịba ama dị egwu (mmiri ọbara dị ala) nwere ike ịkwado iji ọgwụ thrombolytic.
Asụsụ Dangme
Mkpụrụ okwu
thumb|Monophthongs nke Dangme, site na Kropp Dakubu (1987:15) Adangme nwere ụdaume ọnụ 7 na ụdaume imi 5.
Iku ume ntakiri ntakiri
Oria enweghi obara
Oria enweghi obara nke na-eji nwayọọ nwayọọ na-amalite na-egosipụtakarị dyspnea, ike ọgwụgwụ, adịghị ike, na tachycardia. Ọ nwere ike ibute nkụchi obi. Anaemia na-abụkarị ihe na-akpata nsogbu iku ume. Ịhụ nsọ, ọkachasị ma ọ bụrụ na ọ gabigara ókè, nwere ike itinye aka na ụkọ ọbara na nsogbu iku ume n'ime ụmụ nwanyị. Isi ọwụwa bụkwa ihe mgbaàmà nke dyspnea n'ime ndị ọrịa nwere anaemia. Ụfọdụ ndị ọrịa na-akọ na ha nwere mmetụta na-adịghị mma n'isi ha, ndị ọzọ na-akọkwa ọhụụ na-adịghị ike nke ọbara mgbali elu n'azụ anya n'ihi enweghị ikuku oxygen na nrụgide; ndị ọrịa a akọwakwala nnukwu isi mgbu, ọtụtụ n'ime ha na-eduga na mmebi ụbụrụ na-adịgide adịgide. Mgbaàmà nwere ike ịgụnye enweghị uche, ilekwasị anya, ike ọgwụgwụ, nkwarụ ikike asụsụ na enweghị ncheta.
Ọrịa kansa
Ịdị mkpụmkpụ iku ume bụ ihe a na-ahụkarị n'etiti ndị nwere ọrịa kansa ma nwee ike ịbụ n'ihi ọtụtụ ihe dị iche iche. N'ime ndị nwere ọrịa kansa, oge nwere oke ume ọkụ nwere ike ime, yana mmetụta na-aga n'ihu nke enweghị ume. Ọgwụgwọ gụnyere ma ọgwụgwọ na-abụghị ọgwụ na ọgwụ. ona egbu  mmadu  ngwa  ngwa
Oria kansa adighi mma
Asụsụ Dangme
Ụda ụda
Adangme nwere ụda atọ: elu, etiti na ala. Dị ka ọtụtụ asụsụ West Africa, ọ nwere ụda ụda.
Iku ume ntakiri ntakiri
Ndị ọzọ
Ihe ndị ọzọ dị mkpa ma ọ bụ ihe a na-ahụkarị maka iku ume dị mkpụmkpụ gụnyere tamponade obi, anaphylaxis, ọrịa akpa ume interstitial, nkụchi ụjọ, na ọbara mgbali elu nke akpa ume. Ọzọkwa, ihe dị ka 2/3 nke ụmụ nwanyị na-enwe ume dị mkpụmkpụ dị ka akụkụ nke ime ime dị mma.
Asụsụ Dangme
Usoro ide ihe
Akwụkwọ ozi otografik na phonemic gụnyere ndị a:
Iku ume ntakiri ntakiri
Ndị ọzọ
Obi tamponade na-egosi dyspnea, tachycardia, nrụgide jugular venous, na pulsus paradoxus. Ụkpụrụ ọla edo maka nchọpụta bụ ultrasound.
Anaphylaxis na-amalite n'ihe karịrị nkeji ole na ole n'ime onye nwere akụkọ ihe mere eme gara aga. Mgbaàmà ndị ọzọ gụnyere urticaria, mgbu akpịrị, na nsogbu eriri afọ. Ọgwụgwọ bụ isi bụ epinephrine.
Ọrịa akpa ume interstitial na-egosi mmalite nke ume mkpụmkpụ nke na-enwekarị akụkọ ihe mere eme nke ikpughe gburugburu ebe obibi. Ịdị mkpụmkpụ iku ume na-abụkarị naanị mgbaàmà na ndị nwere tachydysrhythmias.
Ọrịa ụjọ na-ejikarị ikuku na-efe efe, ọsụsọ, na amaghị ihe. Otú ọ dị, ha bụ nchọpụta nke nchụpụ.
Ọnọdụ akwara dị ka mmerụ ahụ ọkpụkpụ azụ, mmerụ ahụ akwara phrenic, ọrịa Guillain-Barré, amyotrophic lateral sclerosis, multiple sclerosis na muscular dystrophy niile nwere ike ime ka onye ọ bụla nwee ume dị mkpụmkpụ. Ịdị mkpụmkpụ nke iku ume nwekwara ike ime n'ihi nsogbu nke eriri olu (VCD).
Sarcoidosis bụ ọrịa na-afụ ụfụ nke a na-amaghị ihe kpatara ya nke na-ejikarị ụkwara kpọrọ nkụ, ike ọgwụgwụ, na ume mkpụmkpụ, ọ bụ ezie na ọtụtụ usoro akụkụ ahụ nwere ike imetụta, na itinye aka na ebe ndị dị ka anya, akpụkpọ ahụ na nkwonkwo.
Ọrịa na ahụike
Ụzọ dị iche iche nke ahụike nwere ike iduga na ume mkpụmkpụ gụnyere site na ASIC chemoreceptors, mechanoreceptors na ndị na-anabata akpa ume.
Ihe mgbaàmà ndị ọzọ bụ ihe mgbaàmà akwara nke na-arịgo na ụbụrụ. Mkpụrụ ndụ akwara ndị ọzọ dị mkpa na dyspnea na-esite n'ọtụtụ isi mmalite gụnyere ahụ carotid, medulla, akpa ume, na mgbidi obi. Chemoreceptors na carotid bodies na medulla na-enye ozi gbasara ọkwa gas ọbara nke O2, CO2 na H+. N'ime akpa ume, ndị na-anabata juxtacapillary (J) na-emetụta pulmonary interstitial edema, ebe ndị na-anata mgbatị na-egosi bronchoconstriction. Mkpịsị aka dị na mgbidi obi na-egosi ịgbatị na nrụgide nke uru ahụ iku ume. Ya mere, ikuku na-adịghị mma na-eduga na hypercapnia, nkụchi obi aka ekpe na-edughachi na interstitial edema (mgbanwe gas na-emebi), ụkwara ume ọkụ na-akpata bronchoconstriction (na-egbochi ikuku) na ike ọgwụgwụ nke na-edungola ọrụ iku ume na-adịghị arụ ọrụ nke ọma nwere ike inye aka na mmetụta nke iku ume ọkụ.
Ihe mgbaàmà ndị ọzọ bụ ihe mgbaàmà akwara na-agbadata na uru iku ume. Mkpụrụ ume kachasị mkpa bụ diaphragm. Mkpụrụ ume ndị ọzọ na-agụnye uru ahụ intercostal nke dị n'èzí na nke dị n"ime, uru ahụ dị n'afọ na uru ahụ na-eku ume.
Ka ụbụrụ na-enweta ọtụtụ ozi afferent metụtara ikuku, ọ nwere ike iji ya tụnyere ọkwa iku ume ugbu a dịka akara efferent kpebiri. Ọ bụrụ na ọkwa iku ume adabaghị maka ọnọdụ ahụ mgbe ahụ dyspnea nwere ike ime. Enwekwara akụkụ nke uche na dyspnea, ebe ụfọdụ ndị nwere ike ịmara na ha na-eku ume n'ọnọdụ ndị dị otú ahụ mana ha anaghị enwe nsogbu nke dyspnea.
Nchoputa
Ụzọ mbụ maka nyocha na-amalite site na nyocha nke ụzọ ikuku, iku ume, na mgbasa na-esote akụkọ ahụike na nyocha ahụike. Ihe ịrịba ama na mgbaàmà ndị na-anọchite anya oke njọ gụnyere hypotension, hypoxemia, ntụgharị tracheal, ọnọdụ uche gbanwere, dysrhythmia na-adịghị akwụsi ike, stridor, intercostal indrawing, cyanosis, tripod positioning, ojiji a na-ahụkarị nke uru ahụ (sternocleidomastoid, scalenes) na ụda iku ume na-adịghị.
Enwere ike iji ọtụtụ ihe ọ̀tụ̀tụ̀ mee ihe iji chọpụta ogo nke ịdị mkpụmkpụ nke iku ume. Enwere ike ịtụle ya na ọkwa site na 1 ruo 10 na nkọwa ndị metụtara ọnụ ọgụgụ ahụ (The Modified Borg Scale). MRC iku ume na-egosi ọkwa ise nke dyspnea dabere na ọnọdụ na ịdị njọ nke ọ na-ebilite.
Ule obara
Ọtụtụ ụlọ nyocha nwere ike inye aka n'ịchọpụta ihe kpatara ume ọkụ. D-dimer, ọ bụ ezie na ọ bara uru iji wepụ embolism nke akpa ume n'ime ndị nọ n'ihe ize ndụ dị ala, abaghị uru dị ukwuu ma ọ bụrụ na ọ dị mma, ebe ọ nwere ike ịdị mma n'ọtụtụ ọnọdụ na-eduga na ume mkpụmkpụ. Ọdịdị dị ala nke ụbụrụ natriuretic peptide bara uru n'iwepụ nkụchi obi; Otú ọ dị, ọkwa dị elu, mgbe ọ na-akwado nchọpụta ahụ, nwekwara ike ịbụ n'ihi agadi, nkụchi akụrụ, ọrịa obi siri ike, ma ọ bụ nnukwu embolism akpa ueme.
Onyonyo
X-ray nke obi bara uru iji kwado ma ọ bụ wepụ pneumothorax, ọzịza nke akpa ume, ma ọ bụ oyi a n'ahụ. Spiral computed tomography na intravenous radiocontrast bụ nyocha ihe oyiyi nke nhọrọ iji nyochaa maka embolism akpa ume.
Ogwugwo
Ọgwụgwọ bụ isi nke iku ume na-elekwasị anya na isi ihe kpatara ya. Mgbakwunye oxygen dị irè na ndị nwere hypoxia; Otú ọ dị, nke a enweghị mmetụta na ndị nwere ikuku oxygen dị mma n'ọbara.
Ogwugwo oria
Ndị mmadụ n'otu n'otu nwere ike irite uru site na usoro ọgwụgwọ anụ ahụ dịgasị iche iche. Ndị nwere nsogbu akwara / akwara nwere ike inwe nsogbu iku ume n'ihi nkwarụ intercostal, afọ na / ma ọ bụ uru ahụ ndị ọzọ dị mkpa maka ikuku. Ụfọdụ usoro ọgwụgwọ anụ ahụ maka ndị a gụnyere usoro ụkwara na-enyere aka, mmụba olu dị ka iku ume, agụmakwụkwọ banyere ọnọdụ ahụ na usoro ikuku na usoro mmegharị iji mee ka iku ume dị mfe. Mgbanwe nke akpa ume nwere ike belata mgbaàmà n'ime ụfọdụ ndị, dịka ndị nwere COPD, mana ọ gaghị agwọ ọrịa ahụ. E gosipụtara ọgwụgwọ fan na ihu iji belata ume ọkụ n'ime ndị ọrịa nwere ọrịa dịgasị iche iche gụnyere ọrịa kansa. A na-eche na usoro ọrụ ahụ bụ ịkpali akwara trigeminal.
Ọgwụ palliativu
YUsoro ntọhapụ ozugbo opioids bara uru n'ibelata ngwa ngwa nke mgbaàmà nke iku ume mkpụmkpụ n'ihi ma ọrịa kansa na ihe na-abụghị ọrịa kansa; a na-ejikwa opioids na-arụ ọrụ ogologo oge / na-adịgide adịgide iji gbochie / gaa n'ihu na ọgwụgwọ nke dyspnea na ọnọdụ palliative. Enweghị ihe akaebe iji tụọ aro midazolam, nebulised opioids, iji ngwakọta gas, ma ọ bụ ọgwụgwọ akparamagwa.
Ihe ndi na esoghi na  ngwa eji agwo  oria
Ntinye aka na-abụghị nke ọgwụ na-enye ngwá ọrụ dị mkpa maka njikwa iku ume. Ụzọ ndị nwere ike ịba uru gụnyere njikwa siri ike nke nsogbu mmekọrịta mmadụ na ibe ya (nchegbu, ịda mbà n'obi, wdg), na mmejuputa usoro njikwa onwe onye, dị ka usoro ntụrụndụ anụ ahụ na nke uche, usoro ịga ije, usoro nchekwa ike, mmega ahụ mmụta iji chịkwaa iku ume, na agụmakwụkwọ. Ojiji nke fan nwere ike ịba uru. Usoro ọgwụgwọ akparamagwa nwekwara ike inye aka.
Igwo oria olaa kpam kpam
Maka ndị nwere nsogbu iku ume siri ike, nke na-adịghị ala ala, ma ọ bụ nke a na-apụghị ịchịkwa achịkwa, enwere ike ijikọta usoro ọgwụgwọ na-abụghị ọgwụ iji gwọọ enweghị iku ume na ọgwụ. Maka ndị nwere ọrịa kansa nke na-akpata enweghị ume, ọgwụ ndị a tụrụ aro gụnyere opioids, benzodiazepines, oxygen, na steroid. Nsonaazụ nke nyocha sistemụ na nso nso a na meta-analysis chọpụtara na opioids anaghị ejikọta ya na ịdị irè karị na ọgwụgwọ maka ndị ọrịa kansa dị elu.
6Iji hụ na nguzozi dị n'etiti mmetụta ndị ọzọ na mmetụta ọjọọ sitere na ọgwụ na mmelite ndị nwere ike isi na ọgwụ kwesịrị ka a tụlee ya nke ọma tupu edepụta ọgwụ. Ojiji nke usoro corticosteriods na nlekọta palliative maka ndị nwere kansa bụ ihe a na-ahụkarị, agbanyeghị na arụ ọrụ na mmetụta ọjọọ nke usoro a na ndị okenye nwere kansa amụbeghị nke ọma.
Ọrịa na efe efe
Ọrịa iku ume bụ isi ihe kpatara 3.5% nke ndị nọ na ngalaba mberede na United States. N'ime ndị a, ihe dị ka 51% nabatara n'ụlọ ọgwụ na 13% nwụrụ n'ime otu afọ. Nnyocha ụfọdụ atụwo aro na ihe ruru pasent iri abụọ na asaa nke ndị nọ n'ụlọ ọgwụ na-enwe nsogbu iku ume ọkụ, ebe ndị ọrịa na-anwụ anwụ pasent iri asaa na ise ga-enwe ya. Ọrịa iku ume bụ ihe kachasị eme ka ndị mmadụ chọrọ nlekọta palliativu gaa na ngalaba mberede. Ihe ruru 70% nke ndị okenye nwere ọrịa kansa na-enwekwa dyspnoea.
Mmalite okwu na mkpuoputa
English dyspnea sitere na Latin dyspnoea, site na Greek dyspnoia, site na dyspnoos, nke pụtara n'ụzọ nkịtị "ikuku na-adịghị mma". Ụdị njikọta ya (dys- + -pnea) bụ nke a maara site na okwu ahụike ndị ọzọ, dị ka dysfunction (dys + ọrụ) na apnea (a- + -mnea). Nkwupụta a na-ahụkarị na Bekee ahụike bụ /dɪspˈniːə/ disp-NEE-ə, na p gosipụtara na nrụgide na /niː/ syllable. Mana ịkpọpụta okwu na p na-adịghị ekwu okwu na pn (dị ka ọ dịkwa na pneumo-) bụ ihe a na-ahụkarị (/dɪsˈniːə/ ma ọ bụ /ˈdɪsniə/), dịka ndị nwere nrụgide na nkeji okwu mbụ (/ˈdɪspniə/ maọ bụ /ˈdiɪsni/).
N'asụsụ Bekee, okwu dị iche iche -pnea-suffix nke a na-ejikarị eme ihe na ọgwụ anaghị agbaso otu usoro doro anya ma a na-ekwusi ike /niː/ ma ọ bụ nke bu ya ụzọ; a na-egosikarị p ma ọ na-agbachi nkịtị mgbe ụfọdụ dabere na okwu ahụ. Nchịkọta ma ọ bụ ndepụta na-esonụ na-egosi ihe dị mkpa nke otu akwụkwọ ọkọwa okwu ndị dị mkpa si akpọpụta ma depụtaghachi ha (a na-ewepụ ụdị ndị a na-ejikarị eme ihe):
Edensibia
<references group="" responsive="1"> Òtù:Pages with unreviewed translations
María Bruguera Pérez
thumb|María Bruguera Pérez María Bruguera Pérez (6 Nọvemba 1913 - 26 Disemba 1992) bụ onye anarcho-syndicalist nke nwụrụ na Madrid na 1992.
.Bruguera sitere na ezinụlọ nwere nkwenye siri ike nke anarchist na obodo PSOE na-achị na mpaghara Confederación Nacional del Trabajo (CNT). Mgbe ọ dị afọ itoolu, ọ na-etinye aka na ndọrọ ndọrọ ọchịchị site na isonyere Juventudes Libertarias. Ọ sonyekwara n'òtù ihe nkiri ụmụ nwanyị bụ Ni Dios Ni Amo.
Burguera zere ntaramahụhụ ọnwụ, e nyekwara ya afọ iri atọ n'ụlọ mkpọrọ nke e belatara n'ihi ọrụ ụlọ mkpọrọ.Ekewapụrụ ya na nwa ya nwoke, ndị ọchịchị na-agbanwe aha ya ịbụ nke onye senti n'ihi mgbanwe e mere n'iwu nke chọrọ ka a kpọọ ụmụaka aha ndị senti Katọlik. Mgbe ọ nọsịrị ihe karịrị afọ asatọ n'ụlọ mkpọrọ, a tọhapụrụ Bruguera n'ụlọ ikpe Madrid na 1946.
. . Ezinụlọ ya nwere nkwenye siri ike nke anarchist n'ihi nna ya nwere kọntaktị na mgbasa ozi anarchist mgbe ọ na-arụ ọrụ dị ka onye na-amụ akwụkwọ na Seville na ụlọ ọrụ cork. N'oge a mụrụ Bruguera, obodo ya na-abụkarị ndị na-elekọta mmadụ nwere nhazi ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke ụlọ ọrụ. Ọ bụ ezie na nna ya na-ekerịta echiche anarcho-syndicalism ya n'etiti ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị, ọ na-ewe oge na ndị obodo aghaghị ịkụziri onwe ha ihe gbasara nkuzi nke mmegharị ahụ.[1] Confederación Nacional del Trabajo (CNT) ahazila ọtụtụ ndị ọrụ ugbo na ndị ọrụ na mpaghara Badajoz na njedebe nke 1920s.Nna ya jere ozi dị ka onye isi oche nke Casa del Pueblo de Jerez de los Caballeros. N'oge ọ bụ nwata, enweghi CNT na njikọ jikọtara ya na Jerez maka nna ya ka ọ sonye n'oge ahụ.
Agha Obodo nke Spain
Mgbagha ọchịchị nke malitere Agha Obodo nke Spain malitere na July 1936. Burguera dị afọ iri abụọ na otu n'oge ahụ, ọ dịkwa ime Antonio n'ihi mmekọrịta ya na Francisco Torrado. Antonio ga-abụ naanị nwa ya.
Bruguera na ezinụlọ ya gbapụrụ na ogbugbu nke ndị Fascist nke Jerez's Republican left. Nna ya gbagara n'ógbè Republican dị nso na Badajoz. Bruguera na ndị ọzọ nọ n'ezinụlọ gbalịrị ịgafe ókèala gaa Portugal. Ndị si Huelva na Badajoz niile gara n'okporo ụzọ iji mee otu ihe ahụ. Ọtụtụ n'ime ha chọtara onwe ha n'ogige ndị gbara ọsọ ndụ Coitadinha dị nso na Noudar n'akụkụ Portugal nke ókèala. Ndị ọzọ hụrụ onwe ha n'ogige dị nso na Mourão. Ọ bụ ezie na ọ bụghị Spain, a hụghị Portugal dị ka ihe dị nchebe kpamkpam dịka a na-ele Portugal anya dị ka onye na-elekọta ọdịmma ndị Nationalists.