cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ụlọ Ọrụ Na-ahụ Maka Nchebe Gburugburu Ebe Obibi nke United States
Afọ 2010
Na Septemba 2019 ụkpụrụ mmetọ ikuku na California bụ ndị a na-awakpo ọzọ, ka gọọmentị Trump nwara ịkagbu nkwụghachi ụgwọ enyere steeti nke kwere ka ụkpụrụ siri ike maka ikuku ụgbọ ala na gwongworo karịa ụkpụrụ gọọmentị etiti.
Afọ 2020
N'October 2021 EPA kwuputara "PFAS Strategic Roadmap." PFAS bụ ogige kemịkalụ organofluorine nke a na-akpọ "kemịkalụ ebighi ebi". Map ahụ bụ atụmatụ "n'ozuzu nke-EPA" na ụlọ ọrụ ahụ ga-atụle usoro ndụ PFAS zuru oke, gụnyere igbochi PFAS ịbanye na gburugburu ebe obibi, na-ejide ndị na-emetọ ihe na-aza ajụjụ, na nhazi nke saịtị ndị mmetọ. Ọ ga-agụnye nleba anya mmiri ọñụñụ na nleba anya ihe ize ndụ maka PFOA na PFOS na biosolids (sludge nsị mmiri a na-edozi na-eji dị ka fatịlaịza).
Na Disemba 2021 EPA weputara ụkpụrụ gas griin ọhụrụ maka ụgbọ ala ndị njem na gwongworo ọkụ. Ụkpụrụ ndị a, nke ga-ebelata mmetọ ihu igwe ma melite ahụike ọha, dị irè maka afọ 2023 ụgbọ ala.
Na Machị 2022, nchịkwa Biden kwere ka California ọzọ ịtọlite ​​ụkpụrụ ikuku ikuku akpaaka siri ike.
N'August 2022 Enyere EPA ndenye aha ~ $ 53.216 ijeri ego dabere na Iwu Mbelata onu oriri (IRA). EPA depụtara mkpokọta atụmatụ 24, nke kacha mara amara n'etiti ha bụ mbelata na nleba anya gas griin haus, ụtụ mmanụ ala dị elu, jiri ụgbọ ala na-ekupụ efu dochie ụgbọ ala dị arọ ugbu a, yana mmemme mkpali methane.
Na February 3, 2023, ihe karịrị ụgbọ ala ụgbọ oloko 100 ka agbapụrụ na East Palestine, na ihe dị ka ọkara nke ụgbọ ala ndị ahụ nwere kemịkalụ dị ka butyl acrylate, vinyl chloride, na ethylhexyl acrylate. Mgbe nke ahụ gasịrị, kemịkalụ ahụ gbabara n'ime ọkụ ka a na-ahụ site na ọtụtụ kilomita gburugburu, uzuoku jupụtara n'ikuku nke ndị bi na ya na-akọ na ụmụ anụmanụ na-arịa ọrịa na mmetụta na-ere ọkụ n'anya na imi ha. Ndị EPA na-enyocha ọnọdụ ahụ ma ndị ọkachamara na-atụ aro ka ndị bi n'ime obodo sonye na nyocha ikuku n'ụlọ EPA.
Na Eprel 12, 2023, EPA tụpụtara ụkpụrụ ikuku ikuku ụgbọ ala gọọmentị etiti ga-eme ka mgbanwe gaa na ụgbọ ala eletrik (EVs). Ụkpụrụ ndị a ga-achọ ma ọ dịkarịa ala 2/3 nke ụgbọ ala ọhụrụ niile a na-ere na United States ka ọ bụrụ EVs site na 2032. Iwu na-achọ iji belata mmetọ ikuku na mgbanwe ihu igwe. EPA na-achọ nkwupụta ọha site na Julaị 25, 2023. Ọ bụrụ na akwadoro iwu a ga-enwe mmetụta dị ukwuu na ngalaba njem na ahụike ọha.
Nhazi
thumb|200x200px|Isi ụlọ ọrụ EPA na William Jefferson Clinton Federal Building Onye nchịkwa na-eduzi EPA, họpụtara na-esote nhọpụta nke onye isi oche na nkwenye sitere na Congress.
Ọfịs
thumb|Andrew W. Breidenbach Environmental Research Center dị na Cincinnati bụ ụlọ ọrụ R&D nke abụọ kachasị ukwuu na EPA.
Mpaghara
thumb|Mpaghara nchịkwa nke United States Environmental Protection Agency Ịmepụta mpaghara 10 EPA bụ atụmatụ sitere n'aka Onye isi ala Richard Nixon. Lee Standard Federal Region. Ọfịs mpaghara EPA ọ bụla bụ ọrụ na steeti ya maka imejuputa mmemme ụlọ ọrụ ahụ, belụsọ mmemme ndị enyerela aka na steeti.
Ọfịs mpaghara ọ bụla na-emejuputa mmemme na ala ndị agbụrụ India, ewezuga mmemme ndị ahụ enyere ikike ebo
Ikike iwu
Ụlọ ọrụ na-echebe gburugburu ebe obibi nwere ike ime naanị n'usoro iwu-iwu ndị Congress mere. Iwu nbinye ego na-enye ikike ego ole ụlọ ọrụ nwere ike imefu kwa afọ iji mezuo ụkpụrụ akwadoro. Ụlọ ọrụ ahụ nwere ikike ịnye ụkpụrụ. Otu ụkpụrụ na-akọwa ụkpụrụ, na EPA na-etinye ụkpụrụ ya n'ọnọdụ dị iche iche gburugburu ebe obibi ma na-akwado ihe ndị a chọrọ. Ụlọ ọrụ ahụ ga-etinyerịrị nkọwa nke ihe kpatara achọrọ iwu. (Lee Iwu Usoro nchịkwa.) Enwere ike ịkatọ iwu n'ụlọ ikpe gọọmenti etiti, ma ọ bụ ụlọ ikpe mpaghara ma ọ bụ ụlọikpe mkpegharị, dabere na ndokwa nke iwu.
Iwu ndị metụtara ya
Enwere iwu ndị ọzọ ebe EPA nwere ọrụ inye aka ma ọ bụ na-enye ụlọ ọrụ ndị ọzọ aka. N'ime iwu ndị a bụ
Ihe omume
thumb|Ndị ọkà mmụta sayensị EPA na-eme nnyocha iyi na Osimiri Merrimack na Massachusetts EPA hibere mmemme ya bụ isi dabere na ọrụ ndị mbụ akọwapụtara na iwu ndị Congress weputara. Ewepụtala mmemme ndị ọzọ iji kọwapụta ozi ndị mbụ. Ndị Congress nyere ikike ụfọdụ n'ime mmemme ọhụrụ ọhụrụ ahụ. Onye bụbu onye nchịkwa William Ruckelshaus kwuru na 2016 na ihe ize ndụ maka EPA bụ na ikuku, mmiri, mkpofu na mmemme ndị ọzọ agaghị ejikọta ya, tinye ya na "silos", nsogbu nke na-adịgide karịa afọ 50 ka e mesịrị, ọ bụ ezie na ọ dị ntakịrị karịa na mmalite.
Ọnọdụ ikuku na nchebe radiation
Officelọ ọrụ nke ikuku na Radiation (OAR) na-akọwa onwe ya dị ka onye ọrụ gọọmentị na-ahụ maka "ịmepụta mmemme mba, atumatu na ụkpụrụ maka ịchịkwa mmetọ ikuku na ikpughe radieshon." Ndị OAR na-ahụ maka ịmanye Iwu Ikuku Dị Ọcha, Iwu Atọmic Energy Act, Iwu Mpụpụ Pilot Plant Land Withdrawal Waste Isolation, na iwu ndị ọzọ dị. Ndị OAR na-ahụ maka ụlọ ọrụ nke atụmatụ atụmatụ ịdị mma ikuku na ụkpụrụ, nchekwa ikuku, ụgbọ njem na ogo ikuku, yana Office nke Radiation na Ikuku ime ụlọ.
Ụkpụrụ isi iyi mkpanaka
thumb|Nnyocha nke ikuku ụgbọala na ụlọ nyocha EPA na Ann Arbor, Michigan
Ihe nchebe radiation
Ihe omume Nchedo Radiation nwere ìgwè ọrụ asaa.
Mmanye
N'afọ 2019, Environmental Data & Governance Initiative, "network nke ndị ọkà mmụta, ndị mmepe, na ndị ọkachamara na-enweghị uru", bipụtara akụkọ nke jiri ọnụ ọgụgụ mmanye EPA tụnyere oge. Ọnụ ọgụgụ ikpe obodo nke EPA tinyere ejirila nwayọọ nwayọọ belata, na 2018 ntaramahụhụ mpụ na nke obodo site na nkwupụta EPA dara karịa okpukpu anọ ha na 2013, 2016, na 2017. Na 2016 EPA nyere $ 6,307,833,117 na ntaramahụhụ n'ihi mmebi nke ihe ụlọ ọrụ chọrọ, na 2018 ụlọ ọrụ ahụ nyere $ 184,768,000 na ntaramahụrụhụ. Nnyocha na nyocha nke EPA ejirila nwayọọ nwayọọ belata site na 2015 ruo 2018. Ọrụ mmanye ebelatawo n'ụzọ ụfọdụ n'ihi mbelata mmefu ego n'ime ụlọ ọrụ ahụ.
Ihe omume ndị ọzọ
thumb|OSV <i id="mwBKk">Bold</i> docked at Port Canaveral, Florida
Mmetụta na mmezu nke ikike nke ụlọ ọrụ
Ndị omeiwu weputara iwu dị ka Iwu Ikuku Ọcha, Iwu Nchekwa akụrụngwa na Iweghachite, na CERCLA n'ebumnobi igbochi na imekọrịta mmebi gburugburu ebe obibi. Malite na 2018 n'okpuru onye nchịkwa Andrew Wheeler, EPA degharịrị ụfọdụ ụkpụrụ mmetọ nke butere obere ụkpụrụ n'ozuzu ya. Ọzọkwa, ngwa CAA nwere ezi uche ebutela itinye iwu dị iche iche n'etiti steeti. N'afọ 1970, Louisiana wepụrụ mmemme njikwa ikuku ikuku na-egbu egbu iji rube isi n'iwu gọọmentị etiti. Mmemme a anaghị achọ nleba anya nleba anya mmetọ nke dabara na mmemme na steeti ndị ọzọ.
Ikpe Ziri Ezi na gburugburu ebe obibi
A katọrọ EPA maka enweghị ọganihu ya maka ikpe ziri ezi gburugburu ebe obibi. A katọrọ onye nchịkwa Christine Todd Whitman maka mgbanwe ya na President Bill Clinton's Executive Order 12898 n'oge 2001, na-ewepụ ihe ndị a chọrọ maka ụlọ ọrụ gọọmenti iji were ndị ogbenye na ndị pere mpe na nlebara anya pụrụ iche mgbe ha na-eme mgbanwe na iwu gburugburu ebe obibi, ya mere na-emeri mmụọ nke Executive. Nye iwu. N'ime akụkọ nke March 2004, onye na-enyocha ụlọ ọrụ ahụ kwubiri na EPA "emebebeghị ọhụụ doro anya ma ọ bụ atụmatụ atụmatụ zuru oke, ma guzobeghị ụkpụrụ, ihe mgbaru ọsọ, atụmanya, na nha arụmọrụ" maka ikpe ziri ezi gburugburu ebe obibi na ọrụ ya kwa ụbọchị. . Akụkọ ọzọ na Septemba 2006 chọpụtara na ụlọ ọrụ ahụ ka na-enyocha ihe ịga nke ọma nke mmemme ya, atumatu ya na ihe omume ya maka ikpe ziri ezi gburugburu ebe obibi. Nnyocha achọpụtalakwa na mmemme Superfund nke EPA anabataghị ndị ogbenye na ndị pere mpe, na ọnọdụ a na-akawanye njọ. N'August 2022, e kenyere EPA ndenye aha ~ 42.8 ijeri ego sitere na Inflation Reduction Act (IRA) kwupụta ihe EPA na-ekewa dị ka "Ọganihu Environmental Justice", wee bipụta nkwupụta ahụ "Site na Iwu Mbelata Ọnụ ego, EPA ga-eme ka ndụ dịkwuo mma. nke ọtụtụ nde ndị America site n'ibelata mmetọ n'ógbè ebe ndị mmadụ bi, na-arụ ọrụ, na-egwu egwu na ịga ụlọ akwụkwọ; na-eme ka mbọ ikpe ziri ezi na gburugburu ebe obibi dị n'ime obodo nke mmetọ juputara ogologo oge; na ịlụso nnukwu nsogbu ihu igwe anyị ọgụ mgbe anyị na-eke ọrụ ma na-ebuga nchekwa ike. " Na Septemba 2022 EPA kwuputara imepụta Office ọhụrụ nke ikpe ziri ezi gburugburu ebe obibi na ikike obodo mpụga nke na-akọ ozugbo nye onye nchịkwa EPA. Ọfịs ọhụrụ ahụ nwere nnukwu mmefu ego yana ndị ọrụ nwere oke ibu karịa n'okpuru nhazi nhazi gara aga.
Ọrụ nhazi nke Iwu Nnwere Onwe
Na nyocha ụlọ ọrụ gọọmentị etiti 15 kachasị ọhụrụ nke na-anata arịrịọ nnwere onwe nke ozi (FOIA), nke e bipụtara na 2015 (iji data 2012 na 2013, afọ ndị kacha ọhụrụ dị), EPA nwetara D site na akara 67. N'ime isi 100 enwere ike, ya bụ, enwetaghị akara mmụta zuru oke na-eju afọ.
Ebe a na-egwupụta ihe
Pebble Mine bụ ọrụ ngwuputa ọla kọpa na ọla edo dị na mpaghara ndịda ọdịda anyanwụ nke Alaska na mpaghara Bristol Bay nke Northern Dynasty Minerals haziri. N'afọ 2014, EPA wepụtara nkwupụta ya na mmetụta nke Ngwuputa ga-enwe na Bristol Bay na mpaghara ya. N'ime ọtụtụ ihe, nkwupụta ahụ na-enyocha geological, topographic, ecological, hydrological, na data akụ na ụba wee kpebie na Ngwuputa nwere ike imetụta ndị bi na salmon. N'ịhụ dị ka Bristol Bay na mmiri mmiri ya na-enye ihe dị ka 46% nke salmon sockeye ụwa, EPA achọghị itinye ihe ize ndụ nke nsogbu gburugburu ebe obibi. Na Julaị 2014, tupu Northern Dynasty Minerals enyefeela EIS ya, ụlọ ọrụ EPA's Region 10 tụrụ aro mmachi dabere na ngalaba 404(c) nke Iwu mmiri dị ọcha, mmachi ga-amachibido ọrụ ahụ nke ọma. Northern Dynasty Minerals megidere mkpebi a na July 18, 2014, na nkwupụta e bipụtara, Pebble Partnership CEO Tom Collier kwuru na ọrụ ahụ ga-aga n'ihu na-agba akwụkwọ megide EPA; kwuru na a na-enyocha ihe omume EPA site n'aka onye nleba anya n'ozuzu EPA na Kọmitii Ụlọ maka nlekọta na mgbanwe ọchịchị; ma kwupụta na ụgwọ abụọ na-echere na Congress na-achọ ịkọwapụta na EPA enweghị ikike iji gbochie veto ma ọ bụ machibido ọrụ mmepe tupu mmalite nke gọọmenti etiti na steeti ikike. Nkwupụta Collier kwukwara na atụmatụ EPA gbadoro ụkwụ na ọnọdụ ngwuputa oge ochie nke na-esoghị na usoro ọrụ a. Ọtụtụ ndị nta akụkọ na òtù dị iche iche akọwo banyere esemokwu ahụ gụnyere Natural Resources Defense Council na-akwado ịkagbu ọrụ ahụ na John Stossel na-akwado mmepe nke ogbunigwe. Dịka nke 2023, ogbunigwe ahụ ka bụ isiokwu na-ese okwu. Na Jenụwarị 30, 2023, EPA wepụrụ ogbunigwe ahụ.
Ọdịdị mmiri na East Palestine, Ohio
Gọvanọ Ohio Mike DeWine na onye nchịkwa nke EPA Michael Regan ṅụrụ mmiri mgbata na East Palestine, Ohio, na February 3, 2023 mgbe ụgbọ oloko kwụsịrị iji gosi na mmiri ahụ adịghị mma. Ọkpụkpụ ahụ kpatara ọkụ na mwepụta kemịkalụ na-egbu egbu n'ikuku na mmiri na-eme ka ndị obodo na ndị otu gburugburu na-eche maka ịdịmma mmiri dị na mpaghara ahụ. N'agbanyeghị mmesi obi ike nke EPA na mmiri dị mma ụfọdụ ndị bi na-atụkwasịghị àgwà nke mmiri ahụ ma jụọ mmetụta ya ogologo oge.
Julienne Lusenge
Julienne Lusenge na-arụ ọrụ dị ka onye nta akụkọ n'ebe ọwụwa anyanwụ Democratic Republic of Congo (DRC) na 1998 mgbe agha obodo dara. Ọ bụ onye mgbasa ozi redio na-elekọta mmadụ maka ịkọrọ ndị obodo nọ n'ime ime obodo ozi ahụike na ikike mmadụ. Lusenge gara njem na mpaghara ọwụwa anyanwụ DRC na-agba ụmụ nwanyị ajụjụ ọnụ gbasara ndụ ha na ịkọrọ akụkọ ha na ihe nkiri redio ya. Ka oge na-aga, ụmụ nwanyị malitere ịkọwa ihe mere ime ihe ike dị egwu nke ha hụrụ ma ọ bụ ndị ihe metụtara ka agha ahụ na-akawanye njọ. Lusenge malitere idekọ mmetọ ahụ n'ụzọ mmekọahụ na ịkatọ omume a na-emegbu ụmụ nwanyị n'ihu ọha. Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Lordina Mahama
Lordina Mahama (née Effah; amụrụ na 6 Machị 1963) bbụ onye Ghana onye bụbu First Lady nke Ghana onye jere ozi dị ka nwanyị mbụ site na 2012 ruo 2017. Ọ lụrụ onye isi ala nke anọ nke Republic of Ghana, John Dramani Mahama. Tupu ọ bụrụ nwanyị mbụ, ọ bụ nwanyị nke abụọ nke Ghana site n'afọ 2009 ruo 2012.
Tupu ọ bụrụ nwanyị nke abụọ, di Lordina Mahama jere ozi dị ka onye otu ndị omeiwu nke Ghana na-anọchite anya mpaghara Bole-Bamboi site n'afọ 1997 ruo afọ 2008.
Azụlitere na Brong-Ahafo na Tamale na mpaghara ugwu Ghana, Mahama bụ onye na-eri nri a zụrụ azụ na onye njikwa ọbịa. Ọ bụ onye gụsịrị akwụkwọ na Ghana Institute of Management and Public Administration, ebe ọ nwetara ma nzere na Hospitality Management na a Masters in Governance and Leadership. Ọ bụkwa onye gụsịrị akwụkwọ na Mahadum De Montfort na United Kingdom.
Mahama sonyeere di ya na mkpọsa tupu afọ 2008 mgbe ọ bụ onye na-agba ọsọ John Atta Mills nakwa n'afọ 2013 na 2017 mgbe ọ bụ ọkọlọtọ maka National Democratic Congress, merie n'afọ 2013 mana merie n'afọ 2017.
Mgbe ọ bụ nwanyị mbụ Mahama jere ozi dị ka ihe nlereanya maka ụmụ nwanyị na Ghana ma rụọ ọrụ dị ka onye na-akwado mmata HIV / AIDS, mmata nke Breast na Cervical Cancer, ụmụ mgbei na ndị a na-ebo ebubo amoosu. Ugbu a ọ bụ onye isi oche Lordina Mahama Foundation, ọrụ ebere nke ebumnuche ya bụ "Ka anyị na-ekerịta, ka anyị na-enwekwu.
Oge ọ malitere
A mụrụ ya Lordina Effah na Machị 6, 1963, site n'aka Maazị na Oriakụ. Effah. Lordina si Jema-Ampoma na Nkoranza District, nke dị na Brong-Ahafo Region nke Ghana. Ọ bụ nwa ikpeazụ n'ime ụmụ atọ. Ọ nwetara ọzụzụ mbụ ya na Tamale, Ghana, na ụlọ akwụkwọ elementrị Tishigu Anglican. Ọ gara ụlọ akwụkwọ sekọndrị Ghana na Tamale, ebe ọ gụsịrị akwụkwọ GCE ya. Ọ bụ na Ghana Secondary School ka Lordina zutere onye ga-abụ di ya, John Dramani Mahama.
Agụmakwụkwọ na ọrụ
Mahama bụ nwa akwụkwọ na Flair Catering Services, ma nweta agụmakwụkwọ kọleji afọ anọ na Hospitality Management na Ghana Institute of Management and Public Administration (GIMPA). Ọ gụrụ maka Masters of Arts na Governance and Leadership na Ghana Institute for Management and Public Management (GIMP) wee gụsịrị akwụkwọ n'afọ 2012. Mahama gụsịrị akwụkwọ na Master of Laws (LLM) na iwu azụmahịa / iwu azụmahịa mba ụwa na Mahadum De Montfort na United Kingdom na 2019..
Nwanyị nke Abụọ nke Ghana
Oriakụ Mahama ghọrọ nwanyị nke abụọ mgbe di ya John Dramani Mahama, onye bụbu onye isi ala nke mba Ghana, ghọrọ osote onye isi ala Ghana nye Onye isi ala John Evans Atta-Mills na 7 Jenụarị 2009. Ọ rụrụ ọrụ dị ka nwanyị nke abụọ ruo Julaị 2012, mgbe ọ ghọrọ nwanyị mbụ nke Ghana.
Nwanyị mbụ nke Ghana
N'ikwekọ na usoro iwu Ghana, di ya ghọrọ onye isi ala nke Ghana na 24 Julaị 2012 mgbe onye bu ya ụzọ, John Atta Mills nwụrụ ma ṅụọ iyi na Nzukọ Ndị Omeiwu na Julaị 2012, na-eme ka ọ bụrụ nwanyị mbụ nke Republic of Ghana. Dị ka First Lady ọ rụrụ ọrụ dị ka onye na-akwado HIV/AIDS, ara na onye na-akwado ọrịa cancer cervical, nyere ụmụ nwanyị ike site na ntọala ya na site na Technical and Vocational Training (TVET) ma na-anọchite anya Ghana na nnọkọ na nnọkọ dị iche iche iji kparịta ihe gbasara ụmụ nwanyị na ụmụaka.
OAFLA
N'oge ọ bụ nwanyị mbụ, a họpụtakwara Mahama dịka onye isi oche nke Organisation of African First Ladies Against HIV and AIDS (OAFLA) na June 2015. Tupu nke ahụ, ọ rụrụ ọrụ dị ka osote onye isi oche maka mpaghara West Africa nke OAFLA.
Dị ka onye isi oche nke Òtù Na-ahụ Maka Ndị Mbụ Mbụ Afrịka Against HIV na AIDS (OAFLA), Mahama nwetara nsọpụrụ na 50th International Women Luncheon of Rainbow Push Coalition nke mere na Chicago (USA) maka ọrụ ya na ọrụ pụtara ìhè n'ịkwado ndị ogbenye. na ụmụaka ndị na-adịghị ike n'Africa nakwa n'ọrụ ya dị ka onyeisi oche iji nye ụmụ nwanyị ike ka ha na-ahụ maka ikike ahụike ọmụmụ ha, yana ịkwụsị ibufe nje HIV site na nne na nwa.
Nkwado maka ọrịa kansa ara na akpa nwa
N'oge ọ nọ n'ọkwa, Mahama bụ onye na-akwado ọrịa kansa ara na akpa nwa. Site na ntọala ya na ọrụ ya dị ka nwanyị mbụ, ọ bịara na atụmatụ maka nyocha nchọpụta nke ụmụ nwanyị karịsịa n'ime ime obodo nke Ghana iji hụ na ọgwụgwọ kwesịrị ekwesị ma ọ bụrụ na ọ dị mkpa. thumb|282x282px|Ụmụ nwanyị mbụ Cancer Cervical zutere Baroness Northover Site na ntọala ya na nkwado sitere n'aka gọọmentị na ndị ọzọ na-abụghị gọọmentị, ụfọdụ ụmụ agbọghọ nọ na Ghana enwetala ọgwụ mgbochi megide HPV site na GAVI vaccination initiative iji gbochie ọrịa kansa akpa nwa na ọrịa ndị ọzọ. O weere ụmụ nwanyị dị ka ndị na-enye aka na mmepe nke akụ na ụba ụwa dị ka a na-ahụ kemgbe ọtụtụ afọ ma na-akpọ oku na-aga n'ihu na òtù ndị na-abụghị ndị gọọmentị ka ha nyere aka dozie oghere nkwalite ahụike na nlekọta ahụike n'ihe gbasara ọrịa cancer ka ha na-enye isi mmalite ego. maka atụmatụ ndị dị otú ahụ na-akwadoghị gọọmentị na-enye ego nlekọta ahụike.
Ọ nọchitere anya Ghana na 8th, 9th, 10th na 11th Stop Cervical, Breast and Prostate Cancer conference. Na ogbako nke 8th, o kwuputara na Ghana ga-amalite mmejuputa atụmatụ nke National Strategy for Cancer Control afọ ise iji wepụta usoro dị iche iche ga-enyere aka ịchịkwa na ịchịkwa ọrịa ara ara na cervical, yana ọrịa cancer ndị ọzọ na mba ahụ.
Na 21 Julaị 2015, ọ kpọkuru ụmụ nwanyị mbụ ndị ọzọ na ogbako 9th Stop Cervical, Breast na Prostate Cancer (SCCA) na Nairobi, Kenya, ka ha ghara ịhụ ngwa ọrụ dị ka nrọ kama ọ ga-emepe atụmatụ na mkpọsa maka ihe a ga-eme iji hụ na ọ dị mkpa. nchọpụta mmalite na iduzi mkpọsa akwadoro, na-adịgide adịgide ma soro ụlọ ọrụ na òtù ndị metụtara ya na-akwado mgbochi na ịchịkwa ọrịa cancer na Africa.
Nlekọta maka ndị ogbenye
Mgbe ọ bụ nwanyị mbụ, Mahama duziri atụmatụ iji nye ndị ogbenye n'ime ọha mmadụ. O lekwasịrị anya n'inye ihe oriri, ihe nhicha ụlọ, uwe, na ihe ndị ọzọ dị mkpa maka ogige ụmụ mgbei na "ogige ndị amoosu" na Ghana.
Site na ntọala ya, ọ nakweere ụlọ ụmụ mgbei isii na-adịghị ike na otu ogige ndị amoosu na Ghana dị ka ebe a na-elekwasị anya maka onyinye ya ebe ọ ka na-enye onyinye n'ogige ụmụ mgbei ndị ọzọ. Ebe a na-elekọta ụmụ mgbei na ogige ndị amoosu bụ mmadụ abụọ na mpaghara Greater Accra;  Ụlọ ụmụaka Osu dị na Osu na Christ Faith Forster home na Frafraha, abụọ na mpaghara Brong Ahafo;  Ụlọ ụmụaka FrankMay na Ụlọ ụmụaka Bethesda ma na Techiman, abụọ na Northern Region;  Ụlọ ụmụaka Tamale na Ụlọ ụmụaka Anfaani ma na Tamale na ogige ndị amoosu Gambaga dị na North-East Region. N'ime oge ọ jere ozi, o nyere ọtụtụ onyinye maka ogige ụmụ mgbei ndị a na ọtụtụ ndị ọzọ.
Na May 2014, ọ gara Gambaga Witch Camp ma nye onyinye osikapa, arịa, iberibe uwe na ihe ndị ọzọ maka nchekwa ha. Ọ malitere ịrụ ụlọ ebe ndị a na-ebo ebubo na ha bụ ndị amoosu n'ogige Gambaga. Ọ gara n'ụlọ ụmụaka Nyohini na ụlọ mgbei Anfaani dị na Tamale, ebe ya na ụmụaka na-akpakọrịta ma nye onyinye nri gụnyere akpa osikapa, sugar, mmiri ara ehi, ụlọ mposi na ndị ọzọ maka nlekọta ụmụaka nọ n'ogige ụmụ mgbei.
N'ọnwa Disemba 2016, ya na Nana Oye Lithur, Minista nke Mmekọahụ, Ụmụaka na Nchebe Ọha na Eze meghere ụlọ obibi maka ụmụaka nke ntọala ya kwadoro na Osu Children's Home. O nyekwara ihe oriri na uwe iji kwado ụmụaka n'ememe Krismas. thumb|285x285px|Onye isi ala [[Barack Obama|Obama na First Lady Michelle na Onye isi ala John Mahama na First Lady Lordina Mahama, Blue Room n'oge US-Africa Leaders Summit na White House, Ọgọst 5, 2014.]]
Nkwado ụmụ nwanyị site na TVET
Site na atụmatụ ya maka inye ụmụ nwanyị ike, ọ nabatara Gambaga Witch Camp nke dị na North-East Region nke Ghana dị ka ebe dị mkpa nlebara anya. Ọ malitere ọrụ iwu ụlọ ọrụ ọzụzụ n'ogige ahụ a na-akpọ Gambaga Training Centre iji nye ọzụzụ ọrụ aka na nkà ndị ọzọ nke ndị ọchụnta ego iji jeere ụmụ nwanyị na ụmụ agbọghọ ozi n'ime ogige ahụ na nso obodo. Nkà ndị a bụ iji nyere ha aka mee ka ha nwee ike ma nyere aka malite ụlọ ọrụ nke ha mgbe ha mechara. Dị ka akụkụ nke ụlọ ọrụ ọzụzụ ọ na-edozi ụlọ oriri na ọṅụṅụ maka ụmụ akwụkwọ nọ na gburugburu Gambaga ndị ga-achọ ọzụzụ na ụlọ ọrụ ahụ.
O nyekwara ọtụtụ onyinye nke ihe mmalite nye ndị omenkà gafee mba ahụ bụ ndị gụsịrị akwụkwọ na ụlọ ọrụ ọzụzụ ọrụ aka iji mee ka ha banye n'ụwa azụmaahịa ma nyere ha aka guzobe ụlọ ọrụ na azụmaahịa nke ha, ndị a gụnyere onyinye iji kwado ụlọ ọrụ China na Ghana site na onye nnọchi anya ha Sun Baohong.
Ndụ onwe
Lordina lụrụ John Dramani Mahama ma ha nwere ụmụ ise aha ha bụ Shafik, Shahid, Sharaf, Jesse na Farida. Ọ na-asụ Bekee, Hausa, Dagbani na Twi nke ọma.
Ọrụ enyemaka
Ọrụ ebere ya, The Lordina Foundation, emetụla ndụ ndị ga-erite uru na mpaghara dị iche iche nke Ghana. Okwu nke ntọala bụ "Ka anyị na-ekerịta, ka anyị na-enwekwu". A na-enye onyinye karịsịa n'oge Krismas na n'oge ndị ọzọ n'afọ.
Nsọpụrụ na mmata
Onye bụbu nwanyị mbụ ahụ nwere ọtụtụ onyinye na aha ya na otuto ya. Ndị a gụnyere:
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ Òtù:Pages with unreviewed translations
Alda Bandeira
Alda Bandeira Tavares Vaz da Conceição (Amụrụ n'ọnwa Septemba 22, 1949) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na São Tomé na Príncipe.
A mụrụ Bandeira na Santana, São Tomé n'afọ 1949. Nna ya bụ nọọsụ. Ọ gụrụ asụsụ nke oge a na Mahadum Eduardo Mondlane dị na Maputo, Mozambique, nweta MA na asụsụ na akwụkwọ nke oge a site na Mahadim Lisbon, ma mụọ mmekọrịta mba ụwa na Lisbon Instituto Superior de Ciências Sociais e Políticas. Bandeira kụziri na ụlọ akwụkwọ sekọndrị na Maputo na São Tomé n'etiti afọ 1975 ruo afọ 1982.
Bandeira malitere ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị ya dị ka onye nduzi nke imekọ ihe ọnụ dị iche iche na Ministry of Foreign Affairs, ọkwá o nwere site n'afọ 1987 ruo afọ 1990. Ọ rụkwara ọrụ dị ka onye nhazi mba maka mmemme US African Development Foundation na São Tomé site na 1988 na 1990. Bandeira bụ otu n'ime ndị guzobere ndị otu Democratic Convergence Party-Reflection Group (PCD-GR), otu mmegide ọha na eze mbụ na mba ahụ. Mgbe mmeri siri ike maka pati ahụ na ntuli aka 1991, Bandeira jere ozi dị ka minista mba ọzọ site na 1991 ruo 1993. Mgbe a họpụtara di ya Norberto Costa Alegre dịka praịm minista, ọ kwụsịrị n'ọkwa ya na gọọmentị iji nọrọ n'oche ya dị ka onye omeiwu ma zere esemokwu ọdịmma.
Ebenside
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Isaac Chukwu Udeh
Agụmakwụkwọ
Ọ gụrụ akwụkwọ sekọndrị na Wesley Grammar School na Accra. Ebe ọ gụrụ akwụkwọ praịmarị na Alpha Beta Educational Center. Maka agụmakwụkwọ ya, ọ gụsịrị akwụkwọ na Takoradi Technical University ebe ọ gụrụ eserese azụmahịa.
Ihe nrite na nhọpụta
A nabatara ya na EMY Awards Africa, Ghana Edition. A họpụtara ya dị ka onye na-ese ihe na GUBA Awards 2019. O nwetara ihe nrite na ihe nrite ego site na MTN Heroes of Change 2019 mgbe ekpughere onye mmeri maka ihe omume ahụ.
Ebensidee
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Chika Oduah
Chikaodinaka Sandra Oduah (amụrụ na ụbọchi Machị dị na iri anọ na afọ nari itoolu iri asato na isii) bụ onye nta akụkọ Naijiria-America nke rụrụ ọrụ dị ka onye na-emepụta akụkọ telivishọn, onye nta akụkọ, onye edemede na onye na-ese foto. Ọ bụ onye nta akụkọ maka VICE News ugbu a. A maara ya maka ụdị akụkọ ọdịbendị ọdịbendị na-elekwasị anya n'ụmụ mmadụ na usoro anthropological, e nyere ya onyinye CNN Multichoice African Journalist Award na afọ puku abụọ iri na isii. Mgbe otu ndị na-eyi ọha egwu Boko Haram tọọrọ ụmụ akwụkwọ nari abụọ iri asaa na isii na Chibok, n'ebe ugwu ọwụwa anyanwụ Naịjirịa, ọ bụ onye nta akụkọ mba ụwa mbụ letara ma nọrọ ogologo oge na obodo dịpụrụ adịpụ nke Chibok. Nkọwa zuru oke na nke pụrụ iche ya banyere ntọrọ ahụ mere ka o nweta Trust Women "Journalist of The Year Award" site na Thomson Reuters Foundation na afọ puku abụọ iri na anọ. Akụkọ Oduah na-enyocha ọdịbendị, akụkọ ihe mere eme, esemokwu, ikike mmadụ, na mmepe iji weghara mgbagwoju anya, olileanya na eziokwu kwa ụbọchị nke ndị Afrịka na ndị si n'Afrịka. Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Samia Yusuf Omar
Samia Yusuf Omar nke ana akpọkwa Samiyo Omar (Ọmụmụ: March 1991 – Ọnwụ: April 2012) tupu ọnwụ ya bụ onye na agba ọsọ nke si na obodo Somalia.
4 Mee
4 Mee bu ubochi nke 4th (nke anọ) na onwa ana kpo Mee. Na Gregorian calender, 4 Mee bu ubochi nke 124th (125th na afo nke ana-kpo leap year) na afo. Anyi nwere agugu ubochi 241 du mgbe afo na agwu.
Onye wuru
Òtù:Mee
Ihe mkpofu zuru ụwa ọnụ
Azụmahịa na ndị na-emepụta ihe ndị ọzọ na-emepụta ihe mkpofu dị otú ahụ ka a chọrọ ka ha wepụta ihe kwesịrị ekwesị.
Bertha Kingori
Ndigwako Bertha Akim Kingori (n'ụbọchị 19 Nọvemba 1930 ruo n'ụbọchị 4 Nọvember 2013) bụ onye nkuzi na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Tanzania. A họpụtara ya na Kansụl Iwu n'afọ 1957.
A mụrụ Kingori na Tukuyu n'ọnwa Nọvemba 1930 n'aka Subila Kabonga na Akim Mwakosya. Otu n'ime ụmụ agbọghọ ole na ole si n'obodo ya gaa ụlọ akwụkwọ, ọ gụrụ akwụkwọ na Tabora Girls School na Gayaza High School na King's College Budo boarding schools na Uganda. N'afọ 1954 ọ malitere ịmụ ihe na Makerere College n'okpuru agụmakwụkwọ gọọmentị, nweta diplọma na agụmakwụkwọ. Mgbe ọ laghachiri Tanganyika, Kingori rụrụ ọrụ dị ka onye nkuzi na Loleza Girls' School na Mbeya. Ọ gara Makerere College na Uganda n'afọ ndị 1950 n'okpuru agụmakwụkwọ gọọmentị. N'oge ọ na-agụ akwụkwọ, o nyekwara aka na ụlọ ọgwụ ụmụaka na Kampala. N'afọ 1956, e nyere ya Van Leer na Atlanta Fellowship, nke mere ka ọ gụọ akwụkwọ na Mount Holyoke College na United States ruo otu afọ.
Mgbe ọ laghachiri Tanganyika, ọ kụziri na kọleji ọzụzụ ndị nkuzi na Butimba na Mpwapwa wee bụrụ onye isi ụlọ akwụkwọ Bwiru Girls' Secondary School na Mwanza. A họpụtara ya na Kansụl Iwu n'afọ 1957. N'afọ sochirinụ ọ lụrụ Peter Gathura Kingori, onye ya na ya mụrụ ụmụ ise. N'afọ 1965, a họpụtara ya na Kansụl Mahadum East Africa. N'afọ 1967, a họpụtara ya ka ọ bụrụ odeakwụkwọ nke òtù ụmụ nwanyị nke Umoja Wa Wanawake Wa Tanzania. Onye otu National Christian Council nke Kenya, ọ bụ nwanyị Africa mbụ a họpụtara na Anglican Consultative Council n'afọ 1973.
Ọ nwụrụ na Kenya n'ọnwa Nọvemba afọ 2013 ma lie ya na Mwalimu Kingīori Farm na Nyeri.
Natália Pedro da Costa Umbelina Neto
N'etiti afọ 1990 ruo afọ 1999, Umbelina Neto bụ odeakwụkwọ ukwu nke UNESCO National Commission na São Tomé na Príncipe.
N'afọ 2007, ọ nwetara Ph.D. na akụkọ ihe mere eme na Mahadum Aix-Marseille na ọmụmụ nke mmekọrịta ọha na eze na akụ na ụba nke São Tomé na Príncipe n'etiti afọ 1853 ruo afọ 1903.
Ebenside
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Ọnọdụ Ihe Oriri na Apụghị Ibunye Ọrịa na Mbà Chaịna
Na mbà Chaịna, bụ mbà kachasị nwee ọnụọgụgụ mmadụ n’ụwa, ọnọdụ ihe oriri na apụghị ibunye ọrịa bụ okwu metụtara ọrụ ugbo ndị Bekee kpọrọ agriculture. Akụkụ ubi Chaịna kacha akọ bụ osikapa, ọka, wiitì, sọyabinsi na ogho. Ihe oriri ndị ọzọ a na-akọpụta na mbà ahụ bụ mkpụrụ osisi na akwụkwọ nri, nke gụnyere apụlụ. A bịa n’ihe oriri sitere na anụmanụ, ndị kacha pụta iihe na Chaịna gụnyere anụ ezì, anụ ehi, mmiri ara ehi, na ákwa. Gọọmentị Chaịna (Chinese government) bụ ya na-ahụ maka ihe niile a na-ewepụta n’ọrụ ugbo nakwa òtù esi ekechi ihe oriri, kemịkalụ (additives) eji emezi ihe a kọrọ n'ugbo, na nnukwu igbe eji ebu ihe si n’ugbo aga mbà ọzọ. Gọọmentị na-ahụkwa maka im̀epụta ọgwụ, na iwu banyere azụmahịa. Site n’ikepụta ngalaba ọrụ na-aza State Food and Drug Administration of China n’afọ 2003, goomentị mbà Chaịna gbara mbọ ime ka iwu na-ahụ ka esi eme ka ihe oriri ghara ibunye mmadụ oria guzoro chịm. Ohaneze ndị Chaịna na ndị mbà ọzọ na-ewelisị olu ha ike ịkpọ oku ka akwụsị ihe ọbụla na-eme na ndị mmadụ si na ihe oriri ebute ọrịa. Osote onyeisiala mbà Chaịna, bụ Li Keqiang kwuru na nzukọ ndị na-achị achị State Council na Beijing sị, “Ebe ihe oriri bụ ihe mmadụ ọbụla ga-enwetarịrị, ime ka ihe oriri ghara ibunye mmadụ oria bụ ihe ana aghaghị idebe dị ka ihe mbụ n’usoro e si eme ihe. Nchekwa ihe oriri ka a hapụ isi na ya ebute ọrịa dịwara ka ahụike ( health ) na ndụ mmadụ, otuto akụ na ụba (economic development), na mmekọrịta nke ọgbaaghara na adịghị na ya (social harmony.")
lle ya anya na mkpokọta
Ihe oriri na apụghị ibunye mmadụ ọrịa maọbụ ọghọm ọzọ na mbà Chaịna bụ okwu achị̀ obì n’aka ekwu kemgbe ihe karịrị iri afọ atọ gara aga. Nsogbu karịchara na nri ndị na-emepụta ha kpachapụrụ anya tinye ihe na-emerụ ahụ n’ime ha ka ha wee nweta urù karịa. N’ime nri ndị a bụ oke-rie-ọ-nwụọ, ndị kacha pụta ìhè gụnyere nri e jiri ọgwụ na-egbu ahụhụ chekwaa, nri adịgboroja (ya bụ nri ihe e jiri mee ya bụ ihe a na ekwesịghị iji eme ya) na nri e tinyere kemịkalụ na-eme ka nri nọọ ogologo oge ghara imebi. Ihe na-akpali ndị na-emepụta ihe oriri igbaso ụzọ ọjọọ ndị a ha si-emepụta ihe oriri bụ oke-ọchịchọ. Mmepụta nri bụ oke-rie-ọ-nwụọ bụ ihe a haziri nke ọma na ihe bara nnukwu ụba na mbà Chaịna nihi na aka gọọmentị dị na ya.
2001
Ihe mere na 2001
Jenụwarị
center|thumb|Ọkụ nke gbárá na World Trade Center, New York
center|thumb
Onye wuru
Òtù:Íchié 21
Bayamo (ikuku)
Bayamo bụ oké ifufe na-esi n'ala dị n'ụsọ oké osimiri ndịda Cuba, karịsịa na nso Bight of Bayamo. Ọ bụkwa áhà Giddings na Webster kachasị ewù ewù nà tuba mouthpiece.
Abdala Faye
Abdala Faye (amụrụ na Jenụwarị 1, 1971) bụ onye na-ese ihe na mgbasa ozi na Senegal, na onye otu ezinụlọ Serer Faye. Ọ bụ nwa nwa nke onye bụbu eze Senegal, Mbaye Ndiay Djaly. thumb|áká_ịkẹngạ
Mmalite ndụ
Mgbe ọ dị afọ iri na abụọ, o gosipụtara ihe ngosi mbụ ya na Paris, France ma ree ihe osise ya niile. Site n'ụbọchị ahụ gaa n'ihu, Abdala mikpuru onwe ya na nka wee ghọọ onye na-ese ihe oge niile. Ọ maara na nka, ọ bụghị ọrụ gọọmentị, bụ ọkpụkpọ ndụ ya.
Faye malitere ịgagharị na kọntinent Afrịka na Europe mgbe ọ dị afọ iri na ise.
Na Burkina Faso, Abdala mụtara usoro batik (ibipụta na ákwà na wax), na mudclothe (ibipụta n'elu ákwà nwere ngwakọta apịtị na ahịhịa).
Ọrụ
E gosipụtara nka Abdala na ihe ngosi gburugburu ụwa nke gụnyere Senegal, Brazil, France, Belgium, Germany na United States.
Faye meghere Akebuland na Iowa City, IA USA. Ụlọ ahịa ahụ na-ere ihe osise na ihe ndị ọzọ dị na Afrịka nke ndị obodo nta na Ndem, Senegal rụrụ. Otu n'ime ihe ndị ahụ bụ Abdala's batik and mudclothe designs and finger paintings.
N'afọ 2008, ọ kwagara Cincinnati, OH ebe ọ meghere The Faye Gallery.
Na mgbakwunye na ọrụ nka ya, Faye na-etinye oge ya na-akụ drum na bass guitar. Ọ na-asụkwa ọtụtụ asụsụ nke ọma, gụnyere Wolof, Serer, Jola, French, English, Bambara, na Arabic.
Ịkwụghachi Ụgwọ
Abdala na-enwe mmasị na inyeghachi obodo ihe. Ọ bụ onye guzobere "Art Express". Art Express na-enyere ndị nwere nkwarụ aka site na nnwale nka n'agbanyeghị ọnọdụ akụ na ụba ha. Ọ na-enyekwa onyinye ma na-ekerịta ozi dị mma nye ụmụ akwụkwọ nka na obodo ya.
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Lagos Creative Industry Fair
Lagos Creative Industry Fair bụ akụkụ nke mmemme a ma ama nke Lagos International Trade Fair ma na-ezube ịgbasawanye oke nke ngosi azụmahịa n'ozuzu iji tinye ngalaba ndị ọzọ a na-ahapụkarị, ọkachasị ụlọ ọrụ mmepụta.
A haziri Creative Fair na ebumnuche nke ijikọ ndị azụmaahịa na ndị ntụrụndụ. Ihe omume ahụ gosipụtara ihe omume ndị dị ka tebụl gburugburu ụlọ ọrụ okike - Nzukọ zuru oke na ihe na-eme ugbu a na ọdịnihu nke ụlọ ọrụ okorobịa na-egosi ngosi, mkparịta ụka na mkparịta ụka ma gosipụta n'etiti ndị isi nke ngalaba dị iche iche na ụlọ ọrụ mmepụta egwu, ihe nkiri, ejiji, mgbasa ozi, azụmahịa ngosi na ndị ọzọ, ọkachasị njikọ na ịdabere na mmekọrịta n'etiti ngalaba dị iche.
Gloria Chisum
Agụmakwụkwọ ya
Chisum nwetara asambodo BS (1951) na MS (1953), na akparamaagwa sitere na Mahadum Howard. N'ime afọ agụmakwụkwọ mahadum ya, o kwere Alfa Kappa Alpha ma bụrụ akụkụ nke ndị egwuregwu Mahadum Howard, otu dị egwu nke ụmụ akwụkwọ na-agba. N'afọ 1960, ọ nwetara PhD na Mahadum Pennsylvania. Akpọrọ akwụkwọ edemede ya "Ntugharị dịka ọrụ nke ọnụọgụ ule ule".
Ọrụ ya
N'ime afọ 1958-1968, Chisum kuziri akparamaagwa na Mahadum Pennsylvania. Site na 1960-1965, ọ nyochara akparamaagwa na Naval Air Development Center. Ọ jere ozi dị ka onye isi ụlọ nyocha ọhụụ site na 1965–1980, ma emesịa bụrụ onye isi nke Otu Nchọpụta Ihe Nleba Ahụhụ Gburugburu Ebe obibi. Ọ bụkwa onye òtù bọọdụ nke ọtụtụ òtù, gụnyere (ma ọ bụghị nanị na) Arthritis Foundation of Eastern Pennsylvania the Aerospace Medical Association, American Psychological Association, na Optical Society of America.
Nnyocha ya butere ọganihu anya maka ndị na-anya ụgbọ elu dị ka uwe anya nchebe. Kpọmkwem, ọrụ ya lekwasịrị anya n'ichepụta enyo nchebe nke ga-enyere ndị na-anya ụgbọ elu aka iguzogide ọnọdụ dị oke egwu a na-enwe n'oge ụgbọ elu gụnyere mfu nke ọhụụ n'oge ntụgharị dị nkọ na ọkụ mberede nke ìhè na-egbuke egbuke (dị ka ndị nwere ike ime n'oge ọkụ ọkụ ma ọ bụ mgbawa nuklia)., gụnyere ọrụ ewepụtara na ogbako NATO. Akwụkwọ ya gụnyere akwụkwọ nke afọ 1975 na nyocha ụlọ nyocha nke AN/PVS-5 abalị ọhụụ goggle na akwụkwọ 1978 maka nchebe anya laser maka ndị ọrụ ụgbọ elu.
Chisum bụ nwanyị mbụ onye America nke sonyere na Board of Trustees nke Mahadum Pennsylvania.
N'obodo ya nke Muskogee, OK, na Septemba 10, 1955 Chisum lụrụ Melvin J. "Jack" Chisum (nwụrụ Oct. 22, 2014). Ha abụọ abụrụla ndị isi oche Harrison Society nke Mahadum Pennsylvania. Obodo Twine, Oklahoma bụ aha nna nna Chisum.
Sama El Masry
thumb|Sama El Masry
Samia Ahmed Attia Abdel Rahman, nke a maara dị ka Sama Elmasry, bụ onye Egypt na-eme ihe nkiri, onye na-agụ egwu na onye na-agba egwu afọ.
Ọrụ
Ọ malitere ịrụ ọrụ na Mehwar TV Channel mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na Faculty of Arts ma gosikwa na ihe nkiri sinima atọ kemgbe afọ 2008.
Gini coefficient
thumb|250px|right Gini coefficient bu ihe adi-kpo formula na mathematics adi ji mata agugu ego no n'etiti ndi gbara ogaranya ma ndi dara obenye.
Sama El Masry
Arụmụka
Ihe nkiri Ala Wahda We Nos nke Sama dere ma gosikwa onwe ya dị ka onye isi na nkatọ nke mmegbu mmekọahụ nke ndị ọrụ mgbasa ozi nwanyị, bụ nke akụkụ dị iche iche nke ndị Ijipt katọrọ. Al-Azhar kpọrọ ndị na-ekiri ihe nkiri ahụ ka ha kwụsị ihe nkiri ahụ maka ihe a na-ekwu na ọ bụ ihe rụrụ arụ na ndị otu ndị nta akụkọ kwuru na ihe nkiri ahụ na-emebi ọrụ ahụ. Sayed Khatab, onye isi nke Censorship Board of Artistic Works, mere ihe na oku nke ndị nta akụkọ na mbipụta "ezigharịrị" nwere ike ịhapụ na 14 Machị 2012.
Gini coefficient
Links na aga n'ezi
Òtù:Ọmúmú-ónúọgụgụ
Sama El Masry
Arụmụka
Ka ọ na-erule afọ 2013, Sama malitere imepụta vidiyo YouTube na-atọ ọchị nke na-akatọ gọọmentị FJP, Muslim Brotherhood, na ndị ọzọ Islamist na vidiyo ya nke anọ, na-egosi ya na-eyi okpu isi na niqab, ọ natara egwu ọnwụ, n'ihi na ọ bụ, "dị ka onye akwụna, na-achị hijab ọchị".
Sama nwetara aha ọjọọ n'ụwa niile mgbe vidiyo ya na-akatọ iwu Barack Obama megide Ijipt ma kwupụta nkwado maka nguzo Abdel Fattah el-Sisi gbasara na Ịntanetị na mbido Ọgọst 2013.
N'ọnwa Eprel afọ 2014, e jidere ya "na-echere nyocha maka ụlọ ọrụ telivishọn na-enweghị ikikere nke a na-ekwu na ọ bụ ya nwe". Nke a bụ n'ihi na o mere vidiyo na-akwa Mortada Mansour, onye isi nke klọb egwuregwu Zamalak, emo, ma ọ bụ n'agbanyeghị na ọ masịghị ya, ma ọbụ n'ihi n'ihi obere oge ọ na-eme atụmatụ ịzọ ọkwa onye isi ala megide al-Sisi. Ọ na-abụ abụ "Ya Mortada, Ya Mortada" na ụda nke abụ Arabo-Turkish, "Ya Mustafa" na ụfọdụ okwu na-enye echiche, nke mbụ na uwe ogologo wee banye na teepu bọọlụ Zamalak ma jiri bọọlụ bọọlụ na-egwuri egwu. Ọ mekwara onye na-eme ihe ọchị bụ Bassem Youssef. A kwụrụ ya ụgwọ, mana ọ laghachiri na sekit ndị ama ama na vidiyo ndị ọzọ na-awụ akpata oyi n'ahụ.
N'abalị iri abụọ na atọ n'ọnwa Eprel afọ 2020, onye na-eme ihe ngosi TV nke Ijipt bụ Reham Saeed gbara ya akwụkwọ maka nkwutọ. N'echi ya, e jidere ya. Na Juun 27 afọ 2020, a mara ya ikpe ịga mkpọrọ afọ atọ, na ibu ọrụ ịkwụ ụgwọ puku pound atọ.
Ebensidee
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Maria Kiwanuka
Maria Kiwanuka (amụrụ na 12 Mee, 1955) bụ onye Uganda na-ahụ maka akụ na ụba, nwanyị ọchụnta ego na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị jere ozi dị ka Minista na-ahụ Maka ego na Cabinet nke Uganda site na 27 Mee 2011 ruo 1 Machị 2015. Kemgbe afọ 2015 ọ bụ onye ndụmọdụ ukwu nke onye isi ala nke Uganda na okwu ego, na-ahụ maka ụlọ ọrụ Bretton Woods.
Nchịkọta
Tupu a họpụta ya ka ọ bụrụ onye kansụl, ọ bụ onye isi nchịkwa nke Radio One na ụlọ ọrụ nwanne ya nwanyị Radio Two nke a maara n'ógbè ahụ dị ka Akaboozi FM, na Uganda, ebe ezinụlọ ya nwere ọtụtụ òkè. Ọ rụkwara ọrụ dị ka onye na-abụghị onye isi na bọọdụ ndị nduzi nke Aga Khan Foundation (East Africa), Nabagereka Development Trust, Nkumba University, Uganda Development Bank na Stanbic Bank Uganda Limited.
Ọ rụrụ ọrụ na bọọdụ Stanbic Bank Uganda Limited site na 2009 ruo 2011. Mgbe ọ rụchara ọrụ dị ka onyeisi oche nke ndị nduzi na United Bank for Africa Uganda Limited, ruo ọtụtụ afọ, a họpụtara Maria na bọọdụ nke Standard Chartered Uganda na Mee 2021.
Ahụmahụ ọrụ
Kemgbe ọtụtụ afọ, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye na-abụghị onye isi nchịkwa nke ụlọ ọrụ Stanbic Bank Uganda Limited, Agha Khan Foundation, Nkumba University na Uganda Development Bank. Kemgbe ọ hapụrụ kansụl Uganda na 2015, ọ rụrụ ọrụ dị ka onyeisi oche nke United Bank for Africa Uganda Limited. Ka ọ na-erule Mee 2022, ọ na-anọdụ na bọọdụ nke Standard Chartered Uganda, dị ka onye na-abụghị onye isi, kemgbe Mee 2021. Na Mee 2022, a họpụtara Maria Kiwanuka ka ọ bụrụ onyeisi oche nke ụlọ ọrụ Airtel Mobile Commerce Uganda Limited (AMCUL), onye mmekọ nke Airtel Uganda na onye na-eweta Airtel Money Uganda.
Nkọwa nke onwe
Ọ lụrụ Mohan Kiwanuka, onye isi nchịkwa nke Oscar Industries Limited. N'afọ 2007, afọ anọ tupu a họpụta ya ka ọ bụrụ Minista na-ahụ maka ego, edepụtara di ya dị ka otu n'ime ndị kasị baa ọgaranya na Uganda.
Ebenside
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Three Brothers(ụgbọ mmiri)
Three Brothers bụ obere ụgbọ mmiri na-ebu osisi na Great Lakes nke Milwaukee Shipyard Company nke Milwaikee, Wisconsin rụrụ n’afo 1888 maka ụlọ ọrụ John Spry Lumber Company nke dị na obodo Chicago. Na mbụ, a na-akpọ ya May Durr ma na-ebu nọmba gọọmentị 91998. E kwuru na ụgbọ miri ahụ dị tọn 582, tọn 444, a tụọ feet otu nari iri isii na abuo ( mita iri ano na iteghete ) n'ogologo, nwere ogwe 31.4-foot (9.6 m) na draught nke 11.8 feet (3.6 m). Ọ nwere ike iburu 530,000 board feet (1,300 m3) nke osisi.
Ngwá ọrụ ahụ bụ Steeple Compound steam engine nke Frontier Engine Works nke Buffalo, New York rụrụ n’afo 1888. A adoro injin ahụ na 280 horsepower ( kW nari abuo na iri) ya na revolutions iri iteghete na isii kwa nkeji. Ọ bụ R. Davis nke Milwaukee mepụtara igbe ọkụ ahụ ma tinye ya na 100 pound kwa square inch (690 ).
N'afọ 1892, a gbanwere aha May Durr ka ọ bụrụkwa John Spry. N'etiti afo 1905 ya na 1910 e rere ụgbọ mmiri ahụ na William H. White & Co. nke Boyne City, Michigan, ebe a gbanwere aha ya ka ọ bụrụ Three Brothers n'aha ụmụnne White William, James ya na Thomas nke Charlevoix, obodo Michigan. Mgbe ahụ, a na-agbanye ụgbọ mmiri ahụ n'ọrụ osisi siri ike n'etiti Lake Charlevoix ya na Tonawanda nke obodo New York.
N'abalị iri abụọ na asaa n'ọnwa Septemba nke afọ 1911, ụmụnne atọ na-ebu ibu osisi siri ike nke ruru $ 4,200 site na Boyne City gaa Chicago. Mgbe ọ hapụsịrị Boyne City, ụgbọ mmiri ahụ na-aga n'ụgbọ mmiri n'oge ihu igwe siri ike, na mkpuchi ahụ malitere ịgbapụta karịa ka ọ na-emebu. N'oge na-adịghị anya, miri jupụtara na mgbapụta ahụ, na-arịgo ngwa ngwa karịa feet asato (2.4 m) n'elu keel. Mmiri ahụ jupụtakwara n'ebe a na-echekwa coal, na-amanye ndị ọrụ mgbanyụ ọkụ iji kerosene kama iji coal mee ka nrụgide anwụrụ ọkụ dịgide.
Donia Maher
Donia Maher (amụrụ na 14 Nọvemba 1979) bụ onye Egypt na-eme ihe nkiri, odee na onye na-ese ihe. A mụrụ ya na Cairo. Mgbe ọ gụsịrị ihe nkiri, ọ pụtara n'ọtụtụ ihe nkiri, na-ejedebe na ọrụ ọganihu ya na ihe nkiri Hala Lotfy Al Khorug lel Nahar (2012) nke e gosipụtara na mmemme ihe nkiri gburugburu ụwa. A jara ya mma maka ọrụ ya na usoro ihe nkiri TV Segn El Nesa (Ụlọ Mkpọrọ Ụmụ nwanyị).
N'oge na-adịbeghị anya, Maher enwetala aha ama ama maka akwụkwọ akụkọ ya The Apartment in Bab El-Louk, nke ya na ndị na-ese ihe nkiri Ganzeer na Ahmad Nady jikọrọ aka mepụta. A họpụtara nsụgharị Bekee nke Elisabeth Jaquette maka onyinye Banipal.
Three Brothers(ụgbọ mmiri)
Iji wee zọpụta ụgbọ miri ahụ, onyeisi ụgbọ mmiri ahù bù Sam Christopher họọrọ ịkwọ ụgbọ mmiri ahụ n'ikpere mmiri na South Manitou Island, ebe ọ dara naanị yard nari abuo (mita otu nari Na iri asato) n'ebe ọwụwa anyanwụ nke ọdụ nchekwa ndụ. Mgbe ụgbọ mmiri ahụ kụrụ n'ikpere mmiri, ụta ahụ meghere ma kụtuo ụlọ onye na-anya ụgbọ mmiri ya. Akpụkpọ ụkwụ ahụ dị ihe dị ka mita 4.6 nke mmiri, na azụ ya dị mita 15 nke mmiri. Ndị ọrụ nchekwa ndụ napụtara onyeisi ụgbọ mmiri na ndị ọrụ 13 niile.
Mgbe ihu igwe kwụsịrị, onye ọkacha mmasị ahụ mere mgbalị na-enweghị isi ịtọhapụ ụmụnne atọ, a kwupụtakwara na ụgbọ mmiri ahụ karịrị uru nzọpụta. Ka ọ na-erule afọ nke 1912, ụgbọ mmiri ahụ ekpuola mmiri kpamkpam.
Donia Maher
Donia Maher bi na Cairo.
Ebensidee
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
5 Mee
5 Mee bu ubochi nke 5th (nke ise) na onwa ana kpo Mee. Na Gregorian calender, 5 Mee bu ubochi nke 125th (126th na afo nke ana-kpo leap year) na afo. Anyi nwere agugu ubochi 240 du mgbe afo na agwu.
Onye wuru
Òtù:Mee
El Molo language
Omenala ọnụ na-ahụ ndị El Molo dị ka mpụ nke ndị Arbore na South Ethiopia. Nke a dị ka akwadoro ya site na ịdị nso asụsụ El Molo na asụsụ Arbore.
Ọnụ ọgụgụ ndị bi na ya
A na-akpọkwa ndị El Molo dị ka "Dhes, Elmolo, Fura-Pawa, Ldes, na Ndorobo". Enwere ọnụ ọgụgụ agbụrụ dị ihe dị ka 2,840 dịka ngụkọ 2009 siri dị na ọnụ ọgụgụ ndị mmadụ na-ebelata kwa afọ. Ebe asụsụ Kenya a dị na East na South Africa. Ndị mmadụ n'otu n'otu sitere na agbụrụ isii: Turkana, Samburu na Maasai (ndị na-asụ asụsụ Nilotic Eastern); Luo (Ndị na-asụ Nilotic Western); Rendille na ElMolo (ndị na-asụ Kushitiki). Ndị mmadụ niile bụ ndị na-achị ehi, ewezuga El Molo bụ ndị ọkụ azụ̀. N'adịghị ka ndị agbata obi ha gbara ha gburugburu, ha anaghị adabere n'anụ ụlọ maka ibi ndụ. Azụ bụ isi nri ha. Na mgbe ụfọdụ, ha na-eri agụ iyi, nduru, na hippos. Enwere ndị na-asụ asụsụ ole na ole fọdụrụnụ, nke mere na El Molo (ọnụọgụ mmadụ) anaghị adịkarị na-asụ El Molo. (asụsụ). Kama, ha na-eji “Samburu”, bụ́ nke a na-ewere ugbu a dị ka asụsụ bụ́ isi ha mgbe a gbanwere asụsụ ha.
Zoulikha Bouabdellah
Zoulikha Bouabdellah (amụrụ na June 20, 1977) bụ onye Russia na-ese ihe n'oge a nke si Algeria. Ọ bi ma na-arụ ọrụ na Casablanca na Paris.
Akụkọ ndụ
Nwa nwanyị nke Hassen Bouabdellah, onye nduzi ihe nkiri na onye edemede, na Malika Dorbani, onye bụbu onye isi nke National Museum of Fine Arts nke Algiers, a mụrụ ya na Moscow ma o toro na Algiers. Bouabdellah kwagara France na 1993 n'oge Agha Obodo Algeria. Ọ gụrụ akwụkwọ na Ecole nationale supérieure d'arts de Cergy-Pontoise, ọ gụsịrị akwụkwọ na 2002.
Ọrụ ya na-enyocha ngwakọta nke ọdịbendị na ijikọ ụwa ọnụ, okpukpe, asụsụ, na mmekọrịta chiri anya yana ọnọdụ ụmụ nwanyị. Ọ na-agụnye ihe ọkpụkpụ, foto, vidiyo na eserese, ọ na-ejikarị ọdịiche ọdịnala nke okpukpe, dịka, akwa ekpere, na akara nke oge a.
E gosipụtara nka ya na Venice Biennial, na Bamako Biennial. Na Aichi Triennale, na Mead Art Museum, na Centre Georges Pompidou, na Brooklyn Museum, na Tate Modern, na Mori Art Museum na MoCADA. A na-anọchite anya ọrụ ya na nchịkọta gụnyere Centre Georges Pompidou, Mathaf: Arab Museum of Modern Art, na MUSAC Museum of Contemporary Art.
Ihe nrite
Bouabdellah enwetala:
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Yinka Jegede-Ekpe
Yinka Jegede-Ekpe (amụrụ n'ihe dị ka n'afọ nari itoolu iri asaa na asatọ) bụ onye Naijiria na-ahụ maka HIV / AIDS. Mgbe a chọpụtara na ọ nwere nje HIV, ọ ghọrọ nwanyị Naijiria mbụ kwupụtara ọnọdụ ya n'ihu ọha. Ọ nwetara ịkpa ókè ma guzobe Nigerian Community of Women Living With HIV / AIDS organization iji mee ka a mara banyere HIV / AIDS na Naịjirịa. N'afọ puku abụọ na isii, ọ mụrụ nwa nwere ahụike nke na-enweghị nje HIV.
Oge ọ malitere
Mgbe ọ dị afọ iri na itoolu ma bi n'obodo Ilesa, Naịjirịa, Jegede-Ekpe nwere nchegbu maka ọzịza n'ahụ ya wee kpebie ime nyocha ọbara. O wee chọpụta na o nwere nje HIV. Mgbe nyocha ọbara maka enyi ya nwoke (naanị onye ya na ya na-enwe mmekọahụ) laghachiri na-adịghị mma, ọ chetara nleta ọ gara na dọkịta ezé nke na-arụ ọrụ n'ọnọdụ na-adịghị ọcha ma chee na ọ bịarutere na ọbara na-emetụta. Na mbido afọ 2000, Jegede-Ekpe kpebiri ime ka ọnọdụ HIV ya pụta ìhè, nke n'oge ahụ bụ usoro esemokwu. Ọ bụ nwanyị Naijiria mbụ mere nke a. Ọ nwere ịkpa ókè ma ndị enyi na ndị ọrụ ibe ya na-atụ egwu HIV / AIDS jụrụ ya: ndị ukwe ya jụrụ iso ya na-abụ abụ ọzọ; ọ na-amụ ọgwụ na Wesley Nursing School na nchịkwa gbara ya ume ịkwụsị. Otú ọ dị, ọ gara n'ihu na-agụ akwụkwọ ma gụsịrị akwụkwọ dị ka nọọsụ n'afọ 2001. Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Stella Chinyelu Okoli
thumb|Stella Chinyelu Okoli Stella Chinyelu Okoli (MON, OON) (amụrụ c. 1944) bụ onye ọkà mmụta ọgwụ na ọchụnta ego. Ọ bụ onye guzobere Emzor Pharmaceutical, ụlọ ọrụ na-emepụta ọgwụ na Naijiria.
Mmalite ndu na mmuta
A mụrụ Stella na Kano Steetị, n'ezinụlọ Felix Ebelechukwu na Margaret Modebelu, ndị sitere na Nnewi na steeti Anambra. Ọ malitere agụmakwụkwọ ya na 1954 mgbe ọ debanyere aha dị ka nwa akwụkwọ na All Saint Primary School, Onitsha tupu ya agaa ụlọ akwụkwọ sekọndrị na 1964 na Ogidi Girls Secondary School, Ogidi.
Na 1969, Stella gụrụ mmuta ahịa ọgwụ na Mahadum Bradford. O nwetara nzere mastas na Biopharmaceutical mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na Mahadum London, Chelsea College na 1971.
Tupu ọ guzobe Emzor Pharmaceutical, Stella rụrụ ọrụ n'ọtụtụ ụlọ ọrụ ọgwụ gụnyere Middlesex Hospital, London,Boots the Chemists Limited na Pharma-Deko.
Na Jenụwarị 1977, Stella guzobere Emzor Pharmaceutical nke nwere aha izizi "Emzor Chemists Limited" dịka obere ụlọ ahịa ahịa ọgwụ na Somolu, Lagos Steeti. Kemgbe ahụ, Emzor Pharmaceutical abụrụla otu n'ime ndị isi ụlọ ọrụ ọgwụ na Naijiria nwere ihe karịrị ngwaahịa iri ise kemgbe a malitere ya na 1984.
Onye otu so nọ na nzukọ Economic Summit Forum na Health Matters Advisory Board nke Naijiria, Stella na-eje ozi ugbu a dị ka onye isi oche otu nke ndị na-emepụta ihe na Naijiria na nzuko ndị ụlọ ọrụ na-ahụ maka azụmaahịa nke Nigeria ma ngalaba mmepụta, na ọrụ ugbo. O jere ozi dị ka onye isi oche nke ndị na-emepụta ọgwụ na ndị na-emepụta ọtụtụ ihe dị iche iche nke Nigeria.
Ọrụ ebere
Mgbe nwa ya nwoke Chike Okoli nwụrụ na 2005, Stella bidoro Chike Okoli Foundation n’afọ 2006 dị ka nzukọ nke NGO na ebumnuche nke ịlụso ịda ogbenye na ọrịa ọgụ site na ime ka a mara banyere ọrịa obi. Ọ na-ejekwa ozi na Chike Okoli Centre maka Nnyocha Azụmaahịa.
Onyinye na nsọpụrụ
Na nkwanye ugwu maka ihe ọ rụzuru na mgbalị ya na ngalaba ahụike na Naịjirịa, enyere Stella onyinye nke Order of the Niger. Na 2012, a kwanyere ya ugwu na mmemme nke 17th ThisDay Annual Awards. O bụ onye nwetara ECOWAS International Gold Award.