cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Obi Wali
Enyemaka na echiche banyere akwụkwọ Afrịka
Ọ bụ ezie na ụfọdụ na-emegide echiche ya, ọtụtụ ndị edemede Afrịka dị ka Ngũgĩ wa Thiong'o etoola edemede Wali, bụ ndị gbanwere aha ya ka ọ bụrụ aha ọdịnala Afrịka mgbe ha gụsịrị arụmụka Wali. Tụkwasị na nke a, Wali na-ekwu na ọ dị mkpa ka ndị na-akatọ akwụkwọ mụta asụsụ Afrịka tupu ha enyochaa akwụkwọ edemede Afrịka ma mepụta echiche banyere ihe ha pụtara. Echiche Wali na Ngugi na a ga-ede akwụkwọ Afrịka naanị n'asụsụ Afrịka na-emegide echiche Chinua Achebe na Ama Ata Aidoo, bụ ndị kwuru na enwere ike ide akwụkwọ Afrịka n'asụsụ mba ọzọ.
Onyinyo maka ogbugbu ya
E ji ike gbuo Wali ma gbuo ya n'ụlọ n'ime ụlọ ihi ụra ya site n'aka ndị a na-enyo enyo na ha bụ ndị na-egbu ọchụ n'ọrụ na 26 Eprel 1993. Ihe kpatara ogbugbu ahụ ka bụ ihe a na-amaghị; Otú ọ dị, ọtụtụ na-eche na ọ bụ n'ihe metụtara echiche ndọrọ ndọrọ ọchịchị ya. N'oge e gburu ya, Wali bụ onye omeiwu Naijiria a na-akwanyere ùgwù nke Rivers State. E mechara lie ya na 24 Febụwarị 1994. Nke a abụghị ogologo oge tupu steeti Naijiria gbuo onye ọzọ na-ahụ maka ikike ndị mmadụ ole na ole, Ken Saro-Wiwa.
General Ibrahim Babangida (onye bụbu onye isi ndị agha Naijiria), Chief Rufus Ada George (onye bụzi Gọvanọ nke Rivers State), na Peter Odili (Gọvanọ Rivers State n'oge ahụ) n'etiti ndị ọzọ ka a na-ebo ebubo na ha na-akwado ogbugbu Wali na Port Harcourt. E webatara ikpe gbasara igbu ọchụ Wali n'ihu kọmitii na-enyocha mmebi iwu ụmụ mmadụ, tupu nke a bufee ebubo mkpuchi mkpuchi nke ndị obodo Ikwere na nwa Wali, Ihumuo, tinyere nwunye ya Nnenna..
Ihe nketa na ncheta
N'afọ 2014, e meghere Obi Wali International Conference Centre maka ọha na eze na Port Harcourt, Rivers State, mepụtara ma gụọ aha na ncheta nke onyinye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na nke edemede Obi Wali.
Ọzọkwa, ndị Ikwerre na-ahazi okwu ncheta kwa afọ iji sọpụrụ Obi Wali.
Edensibia
<references group="" responsive="0">
Njikọ mpụga
Òtù:Onye édémédé akwukwọ si-na Naigeria Òtù:Pages with unreviewed translations
Winstone, James
James Winstone (9 Febụwarị 1863 - 27 Julaị 1921) bụ onye Britain na-ahụ maka ndị ọrụ
A mụrụ ya na Risca, Winstone rụrụ ọrụ site na afọ asatọ, nke mbụ na mpaghara brickworks, mgbe ahụ na Risca United Colliery. A họpụtara ya ka ọ bụrụ onye na-enyocha ihe, ma soro William Brace rụọ ọrụ iji mee mkpọsa megide ọnụ ọgụgụ ịkwụ ụgwọ. N'ihi ya, ọ bụ onye ama ama guzobere South Wales Miners 'Federation (SWMF) n'afọ 1898.
Winstone nọkwa na-arụsi ọrụ ike na Independent Labour Party, ma bụrụ onye nkwusa Baptist. A họpụtara ya maka Labour Party na Risca Urban District Council, mgbe ahụ na Abersychan council, nke ọ bụ onye isi oche n'afọ 1911. N'afọ 1907, a họpụtara ya na Monmouthshire County Council. O guzoro na Monmouth Boroughs na ntuli aka n'ozuzu nke afọ 1906, mana enwetaghị nkwado site n'aka ndị otu ya, a họpụtaghịkwa ya. N'afọ 1912, a họpụtara ya dị ka osote onye isi oche nke SWMF, onye mbụ na-ahụ maka mmekọrịta mmadụ na ibe ya n'ọkwa dị otú ahụ. A họpụtara ya dị ka onye na-azọ ọkwa ndị ọrụ maka ntuli aka Merthyr Tydfil nke afọ 1915, oche ahụ bụ Keir Hardie nweburu, mana Charles Butt Stanton nke British Workers League meriri ya, onye gbara arụkwaghịm dị ka onye na-ahụ maka ndị na-egwupụta ihe iji soro nkwado Conservative na Liberal na-akwado agha na-akwado ndị ọrụ onwe ya. Na 1915, ọ nọchiri Brace dị ka onye isi otu, na-eje ozi ruo mgbe ọ nwụrụ. O guzokwa na Merthyr na ntuli aka n'ozuzu nke afọ 1918, mana o nweghị ihe ịga nke ọma ọzọ. N'afọ 1920, ọ bụ onye isi oche nke Monmouthshire County Council.
Evelyn Boyd Granville
Evelyn Boyd Granville (amuru May 1, 1924) bụ nwaanyị Afrika-Amerika nke abụọ nwetara Ph.D. na mgbakọ na mwepụ sitere na mahadum America; o nwetara ya n'afọ otú pụkụ narị iteghete na Mahadum Yale. Ọ gụsịrị akwụkwọ na Smith College n'afọ otú pụkụ narị iteghete na iri anọ na ise. Ọ rụrụ ọrụ ọsụ ụzọ n’ihe gbasara kọmputa.
Agụmakwụkwọ
Site na nkwado ego sitere n'aka nwanne nne ya na obere akwụkwọ nkuzi sitere na Phi Delta Kappa, Boyd banyere Smith College na ọdịda nke afọ otú pụkụ narị iteghete na iri anọ na otú Ọ gụrụ akwụkwọ na mgbakọ na mwepụ na physics, mana ọ nwekwara mmasị dị ukwuu na mbara igwe. A họpụtara ya na Phi Beta Kappa na Sigma Xi wee gụchaa summa cum laude n'afọ otú pụkụ narị iteghete na iri anọ na ise. N'ịbụ onye akwụkwọ ikike gụsịrị akwụkwọ na Smith Student Aid Society of Smith College kwadoro ya, ọ tinyere akwụkwọ na mmemme gụsịrị akwụkwọ na mgbakọ na mwepụ ma Mahadum Yale na Mahadum Michigan nabatara ya; ọ họọrọ Yale n'ihi enyemaka ego ha nyere. N'ebe ahụ, ọ mụtara nyocha ọrụ n'okpuru nlekọta nke Einar Hille, na-agwụcha akara mmụta doctorate nafo otú pụkụ narị iteghete na iri anọ na iteghete. Akwụkwọ edemede ya bụ "Na Laguerre Series in the Complex Domain".
Ọrụ
Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ, Boyd gara New York University Institute for Mathematics wee mee nyocha na nkuzi ebe ahụ. Mgbe ọ mèchàrà, n'afọ otú pụkụ narị iteghete na iri ise,o weere ọnọdụ nkuzi na Fisk University, kọleji maka ụmụ akwụkwọ ojii na Nashville, Tennessee (ihe ndị ọzọ na-ewu ewu na-adịghị adị maka ụmụ nwaanyị ojii). Abụọ n'ime ụmụ akwụkwọ ya n'ebe ahụ, Vivienne Malone-Mayes na Etta Zuber Falconer, gara n'ihu inweta doctorate na mgbakọ na mwepụ nke onwe ha. Mana ka ọ na-erule 1952 ọ hapụrụ agụmakwụkwọ wee laghachi Washington n'ọkwa na Diamond Ordnance Fuze Laboratories. N'onwa Jenụwarị n'afọ otú pụkụ narị iteghete na iri ise na isii, ọ kwagara IBM dị ka onye mmemme kọmputa ; mgbe IBM nwetara nkwekọrịta NASA, ọ kwagara Vanguard Computing Center na Washington, DC
Manyere ịkwaga n'ihi nhazigharị na IBM, ọ nwetara ọkwa na California State University, Los Angeles n'afọ otú pụkụ narị iteghete na iri ịsii na asaa dị ka onye prọfesọ zuru oke nke mgbakọ na mwepụ. Mgbe ọ lara ezumike nká na CSULA nafo otú pụkụ narị iteghete na iri asatọ na anọ ọ kụziri na Texas College na Tyler, Texas afọ anọ, nafo otú pụkụ narị iteghete na iri iteghete onyeere ngalaba nke Mahadum Texas na Tyler dị ka Sam A. Lindsey Prọfesọ nke mgbakọ na mwepụ. N'ebe ahụ, ọ malitere mmemme ime ka mgbakọ na mwepụ nke ụlọ akwụkwọ elementrị. Kemgbe afọ otú pụkụ narị iteghete na iri isii na asaa, Granville ka bụ onye nkwado siri ike maka agụmakwụkwọ ụmụ nwaanyị na teknologi.
Ahụmahụ ịkpa ókè
N'afọ otú pụkụ narị iteghete na iri ise na otu a jụrụ Granville na ndị ọrụ ibe ya abụọ nke Afrịka-Amerika America ịbanye na nzukọ mpaghara nke Mathematical Association of America (MAA), n'ihi na e mere ya na họtel naanị ndị ọcha. MAA na American Mathematical Society (AMS) mechara gbanwee omume ha, n'okpuru nrụgide Lee Lorch, iji meziwanye njikọta ha.
Ndụ onwe onye
Boyd lụrụ Reverend Gamaliele Mansifeld Collins nafo otú pụkụ narị iteghete na iri isii na otù. N'afọ otú pụkụ narị iteghete na iri isii na asaa Boyd na Collins gbara alụkwaghịm. Ọ lụrụ onye na- ere ahịa Edward V. Granville n'afọ otú pụkụ narị iteghete na iri asaa. Ha abụọ kwagara Tyler, Texas n'afọ otú pụkụ narị iteghete na iri asatọ na atọ.
Ihe nrite na nsọpụrụ
N'afọ otú pụkụ narị iteghete na iri asatọ na iteghete, Smith College nyere ya nzere doctorate, nke mbụ nke ụlọ ọrụ America nyere nwanyị African-American mgbakọ na mwepụ.
A họpụtara ya ka ọ bụrụ onye isi oche Sam A. Lindsey nke Mahadum Texas na Tyler (1990-1991).
N'afọ otú pụkụ narị iteghete na iri iteghete na iteghete, United States National Academy of Sciences kpọbatara ya na Portrait Collection of African-Americans in Science.
N'afọ pụkụ abụọ, e nyere ya Wilbur Lucius Cross Medal, nsọpụrụ kachasị elu nke Yale Graduate School Alumni Association.
N'afọ pụkụ abụọ na otú, e hotara ya na mkpebi nkwonkwo nke steeti Virginia No. 377, na-ahọpụta Febụwarị 25 dị ka "African-American Scientist and Inventor Day".
N'afọ pụkụ abụọ na isii, Spelman College nyere ya akara ugo mmụta nsọpụrụ.
N'afọ pụkụ abụọ na iri na isii, ụlọ ọrụ teknụzụ New Relic's Mount Codemore kpọrọ ya dịka otu n'ime "ndị dike anọ nke onyinye ụmụ nwanyị na sayensị na teknụzụ".
N'afọ pụkụ abụọ na iri na iteghete, Mathematically Gifted & Black ghọtara ya dị ka Black History Month Honoree.
Ndensibia
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Nancy Kiprop
Nancy Jepkosgei Kiprop (amụrụ na 7 Julaị 1979) bụ onye Kenya na-agba ọsọ ogologo oge. O meriri Vienna City Marathon na 2017, 2018 na 2019. N'afọ 2019 o setịpụkwara ihe ndekọ ọhụrụ nke 2:22:12.
Ọrụ
N'afọ 2005, ọ meriri Almond Blossom Cross Country, nke dị mita 8,000, na oge nke 19:35.
N'afọ 2008, ọ meriri Parelloop nke e mere na Brunssum, Netherlands na oge nke 32:43.
N'afọ 2014, ọ meriri asọmpi kilomita 10 nke ụmụ nwanyị na Lidingöloppet na oge nke 34:24.
N'afọ 2016, o meriri Granollers Half Marathon na oge nke 1:11:30.
N'afọ 2018, ọ mechara bụrụ onye nke abụọ na Ústí nad Labem Half Marathon na oge 1:07:32.
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
John Jea
John Jea (1773 - mgbe afọ 1817 gasịrị) bụ onye edemede, onye nkwusa, onye na-ekpochapụ ihe na onye ọrụ ụgbọ mmiri, nke a maara nke ọma maka akụkọ ndụ ya nke afọ 1811, Ndụ, akụkọ ihe mere eme, na ahụhụ na-enweghị atụ nke John Jea, Onye Nkwusa nke Africa. A gbara Jea ohu site na nwata, mgbe ọ nwetasịrị nnwere onwe ya n'afọ mgbe 1790s, ọ gara ma kwusaa ozi ọma n'ọtụtụ ebe.
Mmalite ndụ ya
A maara obere ihe banyere ndụ John Jea ma e wezụga ihe o dere na akụkọ ndụ ya, Ndụ, akụkọ ihe mere eme, na ahụhụ na-enweghị atụ nke John Jea, Onye Nkwusa nke Africa. (1811).
Jo da Silva (Ome Ihe Nkiri)
Jo da Silva, bụ onye na- eme ihe nkiri na onye na- eme nkwupụta Televishion nke South Africa. A maara ya nke ọma maka ọrụ ya na ihe nkiri ama ama bụ Gabriël, Operation Delta Force 3: Clear Target na Arsenaal.
John Jea
Mmalite ndụ ya
Jea kwuru na a mụrụ ya na Afrịka n'afọ 1773 na nso Calabar na Bight of Biafra, nakwa na ndị ahịa ohu tọọrọ ya, nne na nna ya na ụmụnne ya ma ree ya n'ohu na New York City mgbe ọ dị afọ abụọ na ọkara. Ụfọdụ ndị ọkọ akụkọ ihe mere eme ekwuputala obi abụọ banyere nkwupụta ndị a (ohere nke ezinụlọ Afrịka dum na-enwe ike ịlanarị njide na ọnụ ọgụgụ ọnwụ dị elu nke Middle Passage, mgbe ahụ a ga-ere ya n'otu onye nwe ya, dị oke ala), ma kwuo na ha nwere ike ịbụ ndị e chepụtara ma ọ bụ chọọ ha mma.
Jo da Silva (Ome Ihe Nkiri)
Ndụ onwe onye
Da Silva gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Wits na 1990 site na nzere na nka ime ejije nkiri O nwekwara diplọma nke nkuzi na mmụta gbasara ihe nkiri.
John Jea
Mmalite ndụ ya
Di na nwunye Dutch, Oliver na Angelika Triebuen zụrụ Jea ma jide ya. Nna ya ukwu zigara ya na mbụ na ụka dị ka ntaramahụhụ, mana Jea ghọrọ Onye Kraịst na-anụ ọkụ n'obi ma mee ya baptizim n'afọ 1780s. Mgbe ọ gafechara ọtụtụ ndị nwe ohu, Jea yiri ka o meela ka onye ikpeazụ kwenye na nnupụisi ya dị ka ohu kwesịrị ka a hapụ ya. Ụlọ ikpe tọhapụrụ ya na ndabere nke ịbụ onye kwesịrị ntụkwasị obi, Onye Kraịst e mere baptizim n'agbanyeghị na ohu ya jụrụ na mbụ ịṅa ntị n'iwu ụlọ ikpe.
Jo da Silva (Ome Ihe Nkiri)
Ndụ onwe onye
Da Silva lụrụ onye na-eme ihe nkiri South Africa bụ Eckard Rabe site na 1996 ruo 2007. Di na nwunye ahụ nwere otu nwa nwanyị, bụ Caitlin. Na 2010, ma Da Silva na Rabe gosipụtara agwa ọrụ na soapie nke South Africa, 7de Laan.
Ọrụ
Da Silva malitere ọrụ ya na ihe nkiri wee gaa n'ihu ruo ọtụtụ afọ n'ihe nkiri nkwago. Ọ pụtara n'ihe nkiri Soap opera bụ Isidingo nke o gosiri agwa dị ka'Natasha Wallace'.
John Jea
Ndụ mgbe e mesịrị
N'afọ 1790s Jea gara Boston, New Orleans, South America, na mba Europe dị iche iche, ebe ọ rụrụ ọrụ dị ka onye nkwusa na-ejegharị ejegharị na dị ka onye na-akwọ ụgbọ mmiri na onye na-esi nri ụgbọ mmiri.
Jo da Silva (Ome Ihe Nkiri)
Ọrụ
Emechaa o gosipụta agwa dị ka 'Gita McGregor' na nhazi telivishọn 7de Laan. Maka ọrụ ya dị ka Gita McGregor, a họpụtara Da Silva dị ka nwanyị ike  pụtara ìhè" na nnabata Royalty Soapie Awọd na 2013. N'afọ 2015, a họpụtara ya maka onyinye nturu ugo Royalty Soapie ọzọ na ngalaba "nwanyị ike pụtara ìhè" maka ọrụ ya na 7de Laan. A họpụtara Da Silva na udi nke "Onye ihe nkiri Soapie kacha mma" maka ọrụ ya na 7de Laan na 2016 nke awọ dụ Huisgenoot Tempo . Da Silva hapụrụ 7de Laan na 2016, ma-kwaga Cape Town ka ya na nwa ya nwanyị nọrọ oge na ịrụ ọrụ nke onwe ya.
E wezụga ọrụ ndị a, Da Silva sonyekwara ihe nkiri telivishọn gụnyere Gabriel, Arsenaal, Madam & Eve, Suburban Bliss na Egoli. Malite na 2007, ọ gosipụtara dị ka 'Olivia Fitzgerald' na nhazi ihe nkiri telivishọn ama ama bụ Erfsondes.
John Jea
Ndụ mgbe e mesịrị
N'agbata afọ 1801 na 1805 ọ biri ma kwusaa ozi ọma na Liverpool, England. Mgbe ahụ, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye na-esi nri na ụgbọ mmiri na-agagharị na North America, East Indies, South America, West Indies na Ireland ruo afọ 1811, mgbe ndị agha France jidere ụgbọ mmiri ya. Jea nọrọ afọ anọ ka a na-ebugharị ya gburugburu ebe ugwu France tupu a tọhapụ ya na njedebe nke Agha Napoleonic.
Jo da Silva (Ome Ihe Nkiri)
Ọrụ
Mgbe ọ hapụchara ogologo oge ezumike na ụlọ ihe nkiri, ọ mechara laghachi na ogbo site n'ịrụ ọrụ abụọ na ihe nkiri bụ Present Laughter nke Noël Coward dere. E gosipụtara ihe omume a na Ụlọ ihe nkiri nọ na Bay. Emechaa ọ gosipụta n'ihe nkiri, Fatal Attraction, nke e gosipụtara na Ụlọ ihe nkiri nụ Bay na Pieter Toerien's Monte Casino Theatre dị na Johannesburg.
John Jea
Ndụ mgbe e mesịrị
Mgbe ọ laghachiri England, Jea biri na Portsea dị nso na Portsmouth na England, ebe o bipụtara akụkọ ndụ ya na akwụkwọ abụ ya n'oge afọ nke 1810s. Ọ ka na-eme njem ruo n'ọnwa Ọktoba afọ 1817, mgbe ọ na-ekwusa ozi ọma na St. Helier na Jersey ebe ọ nwụrụ.
Jo da Silva (Ome Ihe Nkiri)
Ọrụ
Ewezuga ime ihe nkiri, o n'emekwa mmepụta eduzi ma n'egosi ihe ngosi akwụkwọ akụkọ M-Net 'Showbuzz'. Ọ bụkwa onye ndu nwanyị n'ihe nkiri Bekee, bụ It rained last night.
John Jea
Ndụ mgbe e mesịrị
Jea kọrọ na ọ lụrụ di ugboro atọ: nke mbụ ya na nwanyị Amerịka a na-akpọ Elizabeth, onye o kwuru na e gburu ya maka igbu nwa ha; mgbe ahụ ya na Charity, nwanyị Maltese nwụrụ; na n'ikpeazụ ya na Mary, nwanyị Irish.
Ọrụ ya ndị e bipụtara
Jea bụ otu n'ime ndị mbụ na-ede uri n'Afrịka na Amerịka dere akụkọ ndụ ha. Edere akụkọ ndụ ya na Portsea n'etiti afọ 1815 na 1816, mana a maghị ya nke ọma ruo mgbe a chọtara ya ọzọ n'afọ 1983.
Jo da Silva (Ome Ihe Nkiri)
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
John Jea
Ọrụ ya ndị e bipụtara
Henry Louis Gates Jr. ekwuola na akụkọ ndụ Jea na-emepụta "njikọ na-efu" n'etiti akụkọ ndị ohu nke narị afọ nke iri na asatọ, nke na-elekwasị anya na mgbapụta ime mmụọ, na mgbe e mesịrị akụkọ narị afọ nke iri na itoolu, nke kwadoro ihe kpatara ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke mkpochapụ. Isiokwu okpukpe na-achịkwa akụkọ ndụ Jea. N'ezie, Jea na-akọwa nnweta ya nke ịgụ na ide n'ihi nleta ọrụ ebube nke mmụọ ozi, onye na-akụziri ya ịgụ Oziọma Jọn. Ma a na-agwakọta isiokwu ndọrọ ndọrọ ọchịchị na akụkụ okpukpe ndị a, ọrụ ahụ na-ekwukwa mgbe niile na ịgba ohu bụ ikpe na-ezighị ezi dị mkpa ka a kpochapụ. Gates na-akpọ ọrụ Jea "nke ikpeazụ n'ime nnukwu akụkọ ndụ ohu ojii 'dị nsọ'. "
Jea bipụtakwara akwụkwọ abụ a na-akpọ A Collection of Hymns. Ọ bụ John Jea, African Preacher of the Gospel (1816) chịkọtara ma họrọ ya. O nwere egwu 334, gụnyere ịrị abụọ na itoolu nke Jea dere n'onwe ya.
Rebecca Heineman
thumb|Rebecca Heineman
Rebecca Ann Heineman bụ onye America na-emepụta egwuregwu vidio na onye mmemme. Heineman bụ onye guzobere ụlọ ọrụ egwuregwu vidio Interplay Productions, Logicware, Contraband Entertainment, na Olde Sküül. Ọ bụ onye isi nchịkwa nke Olde Sküül kemgbe afọ 2013.
Ọrụ
Mgbe o meriri asọmpi ahụ, e nyere Heineman ọrụ edemede maka magazin Electronic Games kwa ọnwa na ọrụ ndụmọdụ maka akwụkwọ a na-akpọ How to Master Video Games. N'oge a, ọ gwara otu onye na-ebipụta magazin na ọ mepụtara koodu Atari 2600, onye na- ebipụta ya haziri nzukọ n'etiti Heineman na ndị nwe onye na-emepụta egwuregwu Avalon Hill. Ka ọ na-ezute ha, e were ya n'ọrụ dị ka onye mmemme ozugbo. Heineman, onye dị afọ iri na isii n'oge ahụ, kwagara gafee US maka ọrụ ọhụrụ ya, na-akagbu atụmatụ ya inweta diplọma ụlọ akwụkwọ sekọndrị. Na Avalon Hill, Heineman mepụtara akwụkwọ ntuziaka maka ndị otu mmemme ụlọ ọrụ ahụ, injin egwuregwu nke ụlọ ọrụ ahụ.
N'afọ 1999, Heineman guzobere Contraband Entertainment, na-arụ ọrụ dị ka onye isi ya. Ụlọ ọrụ ahụ mepụtara ọtụtụ egwuregwu mbụ n'akụkụ ọdụ ụgbọ mmiri na nyiwe dị iche iche maka ndị mmepe ndị ọzọ. Ọrụ ndị Heineman duziri gụnyere Myth III: The Wolf Age na Activision Anthology, na ọdụ ụgbọ mmiri Mac OS maka Aliens vs. Predator, Baldur's Gate II na Heroes of Might and Magic IV. N'oge a, ọ nyekwara ọrụ ndụmọdụ kpọmkwem maka ụlọ ọrụ ndị ọzọ: Ọ rụrụ ọrụ dị ka "Senior Engineer III" maka Electronic Arts, koodu engine maka Barking Lizards Technologies na Ubisoft, koodu kachasị mma maka Sensory Sweep Studios, rụrụ ọrụ dị Ka onye isi na-emepụta ngwanrọ maka Bloomberg L.P. na Amazon, nyere ọzụzụ na mmepe Xbox 360 maka ụlọ ọrụ mmepe Microsoft, ma rụọ ọrụ na koodu kernel maka PlayStation Portable na PlayStation 4 na Sony. N'oge ọ nọ na Amazon, Heineman bụ, na mgbakwunye na ọrụ teknụzụ ya, "Transgender Chair" nke otu LGBTQ+ nke Amazon, nke a maara dị ka Glamazon.
E wepụrụ iwu na 2013, Heineman guzobere ụlọ ọrụ ọhụrụ, Olde Sküül, ya na Jennell Jaquays, Maurine Starkey, na Susan Manley. Na Olde Sküül, Heineman na-arụ ọrụ dị ka CEO.
Ndụ onwe onye
N'ihe dị ka afọ 2003, a chọpụtara na Heineman nwere dysphoria nwoke na nwanyị ma malite ịkwaga ibi ndụ dị ka nwanyị. Ọ gbanwere aha ya ka ọ bụrụ Rebecca Ann. Kemgbe mgbanwe ahụ, Heineman anọwo na-ebi ndụ dị ka nwanyị na-edina nwoke. O nwere ụmụ ise ma lụọ Jennell Jaquays. Heineman bi na El Cerrito, California, ebe ụlọ ọrụ ya Olde Sküül dị.
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ Òtù:Pages with unreviewed translations
Nkà ihe ọmụma nke ikike mmadụ
Nkà ihe ọmụma nke ikike mmadụ
Echiche iwu okike na-adabere na ikike mmadụ n'usoro omume, okpukpere chi ma ọ bụ ọbụna usoro ndu nke na-adabereghị na iwu ma ọ bụ omenala mmadụ na-agafe agafe.
Socrates na ndị nketa nkà ihe ọmụma ya, Plato na Aristotle, kwuputara ịdị adị nke ikpe ziri ezi nke okike ma ọ bụ ikike eke (δίκαιον φυσικόν dikaion physikon; Latin ius naturale) N'ime ndị a, a na ekwukarị na Aristotle bụ nna nke iwu okike, ọ bụ ezie na ihe akaebe maka nke a bụ n'ihi nkọwa nke ọrụ ya nke Thomas Aquinas.
Mmepe nke ọdịnala a nke ikpe ziri ezi sitere n'okike n'ime otu iwu okike ka a na-ekwukarị na ndị Stoics..
Ụfọdụ ndị Nna Chọọchị oge mbụ chọrọ itinye echiche nke ndị ọgọ mmụọ nke iwu okike n'ime Iso Ụzọ Kraịst ruo mgbe ahụ. Iwu eke Echiche iwu okike egosipụtala nke ukwuu na nkà ihe ọmụma nke Thomas Aquinas, Francisco Suárez, Richard Hooker, Thomas Hobbes, Hugo Grotius, Samuel von Pufendorf, na John Locke.
Otu n'ime ihe kacha mkpa "Ikike mmadụ eke" ziri ezi na ndụ. Ihe odide ndị India oge ochie na-atụ aro na Lord Mahavira, onye guzobere Sect Jain, bụkwa onye guzobere ikikere nye ndụ. Ozizi ya na ụkpụrụ ya lekwasịrị anya n'ozizi ma ọ bụ nkà ihe ọmụma, "Dịrị ndụ & Kam diri". Nkà ihe ọmụma a gbadoro ụkwụ na ụkpụrụ nke amụghị anya.
Na narị afọ nke 16, ndị ndị eze Spen jụrụ ka ha nyochaa izi ezi nke nzọrọ na-ekwu na ha na-achị ala site n'aka ndị indios nke Latin America, Francisco de Vitoria akọwapụtara echiche nke ikike okike, karịsịa na Reletio de Indis a ma ama.
Na narị afọ nke 17 Thomas Hobbes tọrọ ntọala a contractualist tiori nke iwu positivism na-amalite site na ụkpụrụ na mmadụ na steeti nke okike, nke bụ na-enweghị a "commonwealth" (a steeti) bụ na ọnọdụ nke agha mgbe nile otu na ndị ọzọ na si otú a na-atụ egwu ndụ ya na ihe onwunwe ya (enweghị ihe onwunwe ma ọ bụ ikike na-enweghị onye ọchịchị na-akọwa ya). Hobbes kwuputara iwu okike dika otu mmadu nwere ezi uche, na-acho idi ndu na ime nke oma, ga-esi eme; ụkpụrụ nke mbụ nke iwu okike bụ ịchọ udo, nke bụ ichekwa onwe ya. Iwu okike (nke Hobbes nakweere bụ okwu na-ezighi ezi, enweghị iwu na-enweghị ọchịchị obodo) ka a chọpụtara site n'ịtụle ọdịmma okike mmadụ, ebe ndị ọkà ihe ọmụma gara aga kwuru na achọpụtara ikike okike site n'ịtụle iwu okike. N'uche Hobbes, naanị otu ụzọ iwu okike nwere ike isi mee bụ ka ụmụ mmadụ kwenye ịmepụta otu mba site n'idebe iwu nke onye ọchịchị, ma ọ bụ onye ma ọ bụ mgbakọ nke ndị mmadụ. Na nke a tọrọ ntọala nke tiori nke nkwekọrịta mmekọrịta n'etiti ndị ọchịchị na ndị gọvanọ.
Hugo Grotius gbadoro ụkwụ na nkà ihe ọmụma ya nke iwu mba ụwa na iwu okike. O dere na "ọbụna uche nke onye pụrụ ime ihe nile apụghị ịgbanwe ma ọ bụ kagbuo" iwu okike, bụ́ nke "ga-anọgide na-enwe ezi nzube ya ọbụna ma ọ bụrụ na anyị ga-ewere ihe na-agaghị ekwe omume, na ọ dịghị Chineke ọ bụla ma ọ bụ na ọ dịghị eche banyere ihe omume ụmụ mmadụ." (De iure belli ac pacis, Prolegomeni XI). Nke a bụ arụmụka ama ama etiamsi daremus (non esse Deum), nke mere ka iwu okike gharazie ịdabere na nkà mmụta okpukpe.
John Locke webatara iwu okike n'ọtụtụ echiche na nkà ihe ọmụma ya, ọkachasị na Nkwekọrịta Ọchịchị Abụọ. Locke tụgharịrị ndenye ọgwụ Hobbes, na-ekwu na ọ bụrụ na onye ọchịchị ahụ megidere iwu okike wee ghara ichebe "ndụ, nnwere onwe, na ihe onwunwe," ndị mmadụ nwere ike ịkwatu steeti dị ugbu a n'ụzọ ziri ezi wee mepụta nke ọhụrụ.
Onye ọkà ihe ọmụma nke Belgium bụ Frank Van Dun bụ otu n'ime ndị na-akọwa echiche ụwa nke iwu okike na omenala liberal. E Enwekwara ụdị echiche iwu okike na-apụta na nke ụwa nke na-akọwa ikike mmadụ dị ka ewepụtara echiche nke ugwu mmadụ zuru ụwa ọnụ.
"Ebube" bụ isi okwu maka mkparịta ụka gbasara ikike mmadụ. Nkwuwapụta Ụwa Nile Maka Ihe Ndị Ruuru Mmadụ adịghị akwado nzọrọ ya n'ụzọ nkà ihe ọmụma ọ bụla, kama ọ na-amasị nanị nkwanye ùgwù mmadụ.￼
Karl Rahner na-atụle ugwu mmadụ dịka ọ gbasara nnwere onwe. Kpọmkwem, echiche ya nke nnwere onwe metụtara ikike mmadụ dị ka arịrịọ maka nnwere onwe ikwukọrịta na Chineke. Dị ka ndị nwere onwe nwere ike ịnwe nnwere onwe na ugwu a nke ndị agha mpụga na-eyi egwu, nchebe nke ugwu a na-arịọ arịrịọ iji chebe ikike mmadụ.
Okwu ahụ bụ "ikike mmadụ" dochie okwu ahụ bụ "ikike okike" na ewu ewu, n'ihi na ikike ndị a na-adịchaghị adịkarị ka ọ na-achọ iwu okike maka ịdị adị ha. Maka ụfọdụ, arụmụka na oke ruru mmadụ ka bụ arụmụka gburugburu nkọwa ziri ezi nke iwu okike, na ikike mmadụ n'onwe ya bụ ihe dị mma, ma mbelata, nkwupụta ya.
Roseline Adewuyi
Roseline Adebimpe Adewuyi bụ onye nkuzi mmekọrịta ọha na eze na Naịjịria, onye na-akwado okike na onye na-ahụ maka ụmụ nwanyị. N'afọ 2020, ọ so n'ime ụmụ nwanyị iri isii na-eme ihe dị egwu nke BusinessDay Women's Hub gosipụtara na ememe nnwere onwe nke iri isii nke Naịjirịa na onye otu 2018 nke Dalai Lama Fellowship n'ihi ọrụ ya na mmepe nke nwa agbọghọ ahụ.
Agụmakwụkwọ
Adewuyi si Ogbomosho, steeti Oyo gụsịrị akwụkwọ na klas mbụ na French na-enweta nzere Bachelor of Arts na Mahadum Obafemi Awolowo na Masters in Art with Distinction na Mahadim Ibadan.
Ọrụ na ime ihe ike
Ebumnuche Adewuyi bụ iwulite nwa agbọghọ zuru ọke, nke na-adabere n'onwe ya ma na-enyere nwa agbọghọ ahụ aka imebi ụdị echiche nwoke na nwanyị niile.
N'afọ 2018, Adewuyi malitere ide ihe na ebe nrụọrụ weebụ ya kwa izu n'eme ka nsogbu gbasara ụmụ agbọghọ Afrịka pụta ìhè ma na-ahazi mgbasa ozi ụlọ akwụkwọ maka ụmụ agbọghọ nọ n'ụlọ akwụkwọ sekọndrị, na-akụziri ha nkà ha chọrọ dị ka ndị isi nwere ike. Ndị National Youth Service rụrụ ọrụ dị ka ntọala nke ọrụ ya ka ọ na-enweta onyinye dị ka onye otu pụrụ iche na Kwara State n'ihi onyinye mmepe obodo ya n'oge afọ ọrụ ya.
Kemgbe ahụ, a họpụtara ya maka mkpakọrịta na mmemme na mba ndị dị ka France, Rwanda, Ethiopia, Ghana, na United States. N'agbata afọ 2019 na 2020, ọ nọ n'ọrụ nke African Union, na-arụ ọrụ dị ka onye ntụgharị French ma nata nkwanye ùgwù gụnyere ịbụ onye otu Commonwealth Youth Gender Equality Network, ONE Champion, MCW fellow, Dalai Lama Fellow, Award for Under 25 years Outstanding Social Innovator in Education by Ideation Hub Africa ma nọchite anya Nigeria na France maka mmemme LabCitoyen Human Rights nke French Embassy kwadoro na Nigeria. Iji mee emume ụbọchị nnwere onwe nke iri isii nke Naịjịria, edepụtara ya dị ka otu n'ime ụmụ nwanyị iri isii na-eme ihe dị ịrịba ama site na Business Day Women's Hub.
Akwụkwọ ndị e bipụtara
O nwere akwụkwọ iri n'aha ya.
Ihe odide
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Tsvetelina Zarkova
Tsvetelina Zarkova ( Bulgarian  ) (amụrụ (1986-12-18 )  na Pernik ) bụ nwaanyi Bulgarian onye ọkpụkpọ volleyball. Ọ bụ onye otu egwuregwu bọọlụ mba ụmụ nwanyị Bulgaria ma na-egwu CS Știința Bacău. Ọ bụ akụkụ nke otu mba Bulgaria na asọmpi Volleyball ụmụ nwanyị 2014 FIVB na Italy.
Njikọ mpụga
Profaịlụ na FIVB Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Chijioke Nwakodo
Chijioke Nwakodo bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na onye ọchụnta ego Naijiria. Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye isi ndị ọrụ steeti Abia nke atọ site n'ụbọchị nke atọ n'ọnwa Juunu n'afọ 2015 ruo mgbe ọ nwụrụ n'ọnwa Ọgọst n'afọ 2017.
Tupu a họpụta ya, ọ rụkwara ọrụ dị ka onyeisi ndụmọdụ gbasara akụ na ụba na steeti Abia n'oge ọchịchị Theodore Orji.
Ebemside
<references group="" responsive="1"> Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Finland
Finland, na ezíboté áhà ya Ochíchìíwú Finland, bụ obodo Nordik di na ámá Fennoscandia na olile anyanwu Obodo Békè. O di ákụkụ Sweden na od YouTubewa anyanwu ya, kari Estoniya lịlị na nleda anyanwu ya na ebe gafụrụ Ntábạ mmiri Finland. Ama íshí obodo bụ Helsinki.
Ịla n'iyi nke ụwa
Ịla n'iyi nke ụwa: Akụkọ Na-adịbeghị anya (nke e bipụtara dị ka Losing Earth - The Decade We Could Have Stopped Climate Change na UK na Commonwealth markets) bụ akwụkwọ afọ 2019 nkè Nathaniel Rich dere. Akwụkwọ ahụ bụ màkà ịdị adị nke ihe akaebe sayensị màkà mgbanwe ihu igwe ruo ọtụtụ iri afọ ebe a gọrọ ya na ndọrọ ndọrọ ọchịchị, na mmebi ga-eme n'ihi ya. Ọ na-elekwasị anya n'afọ 1979 ruo afọ 1989 na ndị ọkà mmụta sayensị, ndị na-eme ngagharị iwe, na ndị na-emepụta iwu gụnyere James Hansen na Jule Gregory Charney.
E bipụtara akụkọ ahụ na mbụ dị ka mbipụta n'ọnwa Ọgọst n'ubochi ise, n'afọ, 2018, nke The New York Times Magazine ma mesịa gbasaa. Mgbè e bipụtara isiokwu ahụ, a mara ọkwa na akụkọ ahụ na-emepe emepe ka a gbanwee ya ka ọ bụrụ ihe ngosi nke a ga-ekesa na Apple TV+.
Nsụgharị mbụ nke ederede
Ndị na-ahụ màkà gbụrụ-gbúrụ ébé obibi gụnyere May Boeve katọrọ akụkọ ahụ màkà ịkwalite mbibi ihu igwe na ilekwasị ányá na obere ìgwè nke ha na-ekwu na ọ bụghị ónyé nnọchiteanya nke mmegharị ihu igwe sara mbara. Leah Stokes na ndị ọzọ ajụla nhazi Rich banyere ónyé kpatara nsogbụ ihu igwe; Rich emeghị ka ikpe mara ụlọ ọrụ mmanụ ala ma ọ bụ ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị.
Nsụgharị nke ederede gbasaa
Na Bookforum, Roy Scranton dere na "akwụkwọ ahụ bụ otu ihe ahụ dị ka isiokwu ahụ" ma gosipụta enweghị ihe e depụtara. Akwụkwọ ahụ nwetara nyocha kpakpando na Booklist, ebe a kpọrọ ya "akwụkwọ ntuziaka a ga-agụ màkà ónyé ọ bụla na-echegbu onwé ya màkà ọdịnihu mbara ala anyị". Nnyocha na NPR kwuru na ọ "dị ka ọdachi ndị Gris".
Klasị sekondiri dị elu na nmuta
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d2/1920_Locust_yearbook_p._047b_%28Senior%29.jpg/150px-1920_Locust_yearbook_p._047b_%28Senior%29.jpg|thumb|239x239px|Ihe osise klas ndị okenye, site na akwụkwọ afọ 1920 nke East Texas State Normal College Okwu sinior, n'ihe gbasara agụmakwụkwọ, nwere ihe dị iche iche dabere na mba. Na Naijiria, iwu mba maka agụmakwụkwọ na-akọwa agụmakwụkwọ sekọndrị dị elu dị ka agụmakwụkwọ ụmụaka na-enweta mgbe agụmakwụkwọ praịmarị na nke sekọndndrị gasịrị na tupu oge tertiary. Afọ kwesịrị ekwesị maka agụmakwụkwọ sekọndrị dị elu na Naịjirịa dị n'agbata afọ iri na otu rue na nke iri na asatọ. A na-atụ anya ka nwa akwụkwọ ahụ dee (West African Examination Council - WAEC) ule na ma ọ bụ National
United States
Na agụmakwụkwọ United States, onye okenye bụ nwa akwụkwọ nọ n'afọ nke anọ nke ọmụmụ (na-abụkarị ụlọ akwụkwọ sekọndrị ma ọ bụ kọleji / mahadum).
Ụlọ akwụkwọ sekọndrị
Na United States, akara nke iri na abụọ na-abụkarị afọ nke anọ na nke ikpeazụ nke oge ụlọ akwụkwọ sekọndrị nke nwa akwụkwọ ma a na-akpọ ya afọ ikpeazụ nke nwa akwụkwọ. A na-adụ ụmụ akwụkwọ nọ n'afọ dị elu ọdụ ka ha malite itinye akwụkwọ kọleji na semester mbụ ma chere mkpebi nnabata ka ọ bịa na semester nke abụọ nke afọ dị elu.
Agụmakwụkwọ dị elu
Na United States, a maara afọ nke anọ nke mmemme agụmakwụkwọ dị ka afọ dị elu. A na-ahazi ọtụtụ mmemme nzere bachelọ ka emechaa n'ime afọ anọ a. Ụmụ akwụkwọ nọ n'afọ ikpeazụ ha ga-elekarị anya n'ọrụ ma ọ bụ ohere agụmakwụkwọ dị ka ụlọ akwụkwọ gụsịrị akwụkwọ, ụlọ akwụkwọ ahụike, ma ọ bụ ụlọ akwụkwọ iwu.
Onye sinior agadi
A na-eji okwu onye sinior nke kachasi na United States na-atu aka na nwa akwụkwọ nke afọ nke ise nke na-emechabeghị ihe achọrọ maka ngụsị akwụkwọ na ngwụcha afọ nke anọ, ya mere achọrọ ka ọ nọrọ otu afọ ọzọ iji mezue ihe achọrọ.
United Kingdom
Na England na Wales, ụmụ akwụkwọ nọ n'afọ nke asaa Gaba n' ihu (afọ iri na otuma ọ bụ karịa, ụlọ akwụkwọ praịmarị) na ụlọ akwụkwọ sekọndrị bụ ndị okenye; na Scotland, ụmụ akwụkwọ dị n'afọ ha nke ise na karịa bụ ndị okenye.
Ihe odide
<references group="" responsive="0">
Ọchịchị ikike mmadụ mpaghara
Regional Human Rights Administration
African Union (AU) bụ njikọ aka ike nke mejupụtara steeti Africa iri ise na atọ. Atụrụ ntọala na afọ 2001, ebumnobi AU bụ inye aka chekwa ọchịchị onye kwuo uche ya n'Afrịka, ikike mmadụ na akụ na ụba na-adịgide adịgide, ọkachasị site n'iweta esemokwu dị n'etiti Africa na ịmepụta ahịa nkịtị dị irè.
Akụkọ ikike Afirika na ndi mmadu na ndi mmadu ziri ezi bụ isi akụrụngwa ikike mmadụ wee pụta n'okpuru ngalaba nke Òtù Na-ahụ Maka ịdị n'otu Africa (OAU) (ebe ọ bụ na African Union nọchiri anya ya). Ekwuputara ebumnobi i wepụta Charter on Human and People's 'African Charter on Human and People's' na afọ 1979 na otu olu kwadoro Charter na Mgbakọ OAU nke 1981. Dabere na ya N'ikwekọ n'akwụkwọ akụkọ 63 ya (nke ọ ga-abụ "ịba n'ọrụ ọnwa atọ mgbe onye odeakwụkwọ ukwu nke ngwá ọrụ nke ratification ma ọ bụ nrube isi nke ọnụ ọgụgụ dị mfe" nke mba ndị otu OAU), Charter African Charter on Human and People's' Ikike malitere abalị iri abụo na otu na onwa nke iri, na afọ 1986 - iji sọpụrụ abalị nke iri abuo na otu na onwa nke iri maka ya bụ "Ụbọchị Ihe Ndị Ruuru Mmadụ na Afrịka."
Kọmishọna Afirika na-ahụ maka ikike mmadụ na ndị mmadụ (ACHPR) bụ ngalaba na-ahụ maka ikpe nke African Union nyere ọrụ ịkwalite na ichekwa ikike mmadụ na mkpokọta (ndị mmadụ) na mpaghara Afrịka yana ịkọwa akwụkwọ Charter na Human na Africa. Ikike ndị mmadụ na ịtụle mkpesa onye ọ bụla maka mmebi nke akwụkwọ ikike. Kọmishọna ahụ nwere akụkụ atọ sara mbara nke ọrụ:
N'ịchụso ihe mgbaru ọsọ ndị a, a na-enye ndị ọrụ ahụ iwu ka ha "ịchịkọta akwụkwọ, na-eme nnyocha na nyocha banyere nsogbu Africa n'ihe gbasara ụmụ mmadụ na ndị mmadụ, ikike, hazie nzukọ ọmụmụ, symposia na nnọkọ, gbasaa ozi, gbaa ụlọ ọrụ mba na mpaghara ume metụtara ụmụ mmadụ. na ikike nke ndị mmadụ na, ọ bụrụ na ikpe ahụ bilitere, nye echiche ya ma ọ bụ mee ka ndị ọchịchị kwadoro" (Charter, Art. 45).
Site n'ịmepụta Ụlọikpe Na-ahụ Maka Ihe Ndị Ruuru Mmadụ na Ndị Mmadụ (n'okpuru ụkpụrụ nke Charter nke a kwadoro na 1998 wee malite ịrụ ọrụ na Jenụwarị 2004), kọmitii ahụ ga-enwekwu ọrụ nke ịkwado okwu maka ntinye aka na ikike nke Ụlọikpe. Na mkpebi onwa nke asaa, na afọ 2004, Mgbakọ AU kpebiri na a ga-ejikọta Ụlọikpe Maka Ihe Ndị Ruuru Mmadụ na Ndị Mmadụ n'ọdịnihu na Ụlọikpe Ikpe nke Afirika.
Ebum n'obi na Ụlọikpe nke Ikpe Ziri Ezi nke African Union ka ọ bụrụ "isi ngalaba ikpe nke Union" (Protocol of the Court of Justice of the African Union, Article 2.2). N'agbanyeghị na e guzobebeghị ya, e bu n'obi weghara ọrụ nke Òtù Na-ahụ Maka Ihe Ndị Ruuru Mmadụ na Ndị Mmadụ n'Africa, yana ịrụ ọrụ dị ka ụlọ ikpe kacha elu nke African Union, na-akọwa iwu na nkwekọrịta niile dị mkpa. Usoro gọọmentị ma ọ bụ usoro iwu na-achịkwa ihe omume steeti ma ọ bụ oge ọchịchị guzobere Ụlọikpe Na-ahụ Maka Ihe Ndị Ruuru Mmadụ na Afrịka malitere na Jenụwarị 2004 mana njikọ ya na Ụlọikpe Ikpe Ziri Ezi egbula oge nguzobe ya. Usoro gọọmentị ma ọ bụ usoro iwu na-achịkwa ihe omume steeti ma ọ bụ oge ọchịchị na-eguzobe Ụlọikpe Ikpe Ziri Ezi ga-amalite ịdị irè mgbe mba iri na ise kwadoro ya.
Illana May
Illana May (amụrụ n'onwa Febụwarị afọ 1976) bụ onye South Africa na-agụ egwu na-edekwa egwuma n'akpọkwa ụbọ
Ọ gụchara akwụkwọ na Messina, (nke a maara ugbu a dị ka Musina),na South Africa na Eric Louw High School.
N'ihe karịrị ihe ngosi Mpụta ihe otu narị na iri asatọ kwa afọ, ọ bụ nwanyị na-eti egwu na South Africa. Site na CD asaa na DVD o wepụtara, ama egwu ya ama na Southern Africa.
Ka ọ na-eme ọtụtụ egwu mkpuchi, ọ na-emepụtakwa egwu mbụ ya na mmetụta rock dị iche iche. Ọ na-abụ abụ n'asụsụ Bekee na Afrikaans, ma na-eme egwu n'ụdị rock, pop, mba na ọdịda anyanwụ na R&B.
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Mary Carlin
Mary Carlin (13 Ọgọst 1873 - 5 Eprel 1939) bụ onye otu ọrụ aka nke Britain.
A mụrụ ya na Eastwood, Nottinghamshire, Carlin ghọrọ onye na-arụ ọrụ. N'afọ 1916, ọ bụ otu n'ime ụmụ nwanyị mbụ ghọrọ onye nhazi mba, maka Dock, Wharf, Riverside na General Labourers' Union. N'oge Agha Ụwa Mbụ, ọ rụrụ ọrụ na Women's Advisory Council nke Ministry of Munitions, na kọmitii nyocha banyere Women's Army Auxiliary Corps.
Òtù ụgbọ mmiri ahụ ghọrọ akụkụ nke Transport and General Workers' Union, Carlin ghọkwara onye ọrụ ụmụ nwanyị nke mba ahụ na odeakwụkwọ nke Women's Guild. Ọ rụkwara ọrụ n'ụlọ ikpe nke ndị ọka ikpe dị ka onye nnọchi anya ndị ọrụ. Ọ lara ezumike nká na ngwụcha afọ 1930 wee nwụọ na mberede na 1939.
Maleek Berry
thumb|áká_ịkẹngạ
Maleek Berry
Nkọwa Onwe
Aha	Maleek Shoyebi
Amaaravdịka	Papito
Amụrụ ya	11 Ọgụstụ 1987 (afọ 33)
South London, United Kingdom
Nkenụụdị
Afuro pọpụ
Hipụ họpụ
Afurobiiti
R&B
Pọpụ
Aka ọrụ	Mmepụta ndekọ egwu, nrụpụta, otii egwu, odee egwu, ịnjinịa olu
Ngwa egwu	Digitalụ Ọdiyo Wọkụstachọnụ, Olu, Kiibọdụ
Afọ ọ nọ ọrụ	2007–ugbua
Lebeelụ
Berry's Room
Ndị egwu
Wizkid
Runtown
Packson Ngugi
Packson Ngugi bụ onye Kenya na-eme ihe nkiri. Ọ rụrụ ọrụ na ejije na ihe nkiri, ma pụta na mgbasa ozi TV nke Kenya. Ọ kwadoro ihe ngosi TV, Omo Pick A Box, na ngwụsị afọ 1990.
Maleek Berry
Davido
Packson Ngugi
O mere onye na-elekọta ụlọ ozu na ihe nkiri The Constant Gardener. Ọ bụ onye guzobere Za kikwetu Productions ltd, ụlọ ọrụ Casting Agency nke nwekwara Recording Studio maka mgbasa ozi redio na ihe nkiri.
Maleek Berry
Wale
Packson Ngugi
N'etiti afọ 1990, Ngugi sonyeere ndị na-eme ihe nkiri dịka Joni Nderitu nwụrụ anwụ, Paul Onsongo nakwa Ben Mutua Jonathan Muriithi (BMJ Muriithi), na-eme ngagharị iwe n'okporo ámá Nairobi iji mee ngagharị iwe maka atụmatụ inweta Kenya National Theatre site na Norfolk Hotel dị nso, ihe mere ka gọọmentị Kenya kagbuo mkpebi ya.
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Maleek Berry
Wande Coal
Iyanya
Skales
Banky W
Website	maleekberry.com
Maleek Shoyebi (amụrụ na 11 Ọgụstụ 1987), nke amaara dị ka Maleek Berry, bụ onye British na Naịjirịa na-emeputa ndekọ egwu na onye egwu. Mgbe o mechara ezumike ya na 2012, a họpụtara Maleek Berry dị ka "Onye na-emepụta egwu nke Afọ" na 2014 "Nigeria Entertainment Awards". Maleek Berry arụkọla ya na ndị egwu ama ama dịka Wizkid, Davido, Wale, Fuse ODG, Runtown na Iyanya. N’afọ 2017 ka ahọpụtara ya n’otu kacha mma nke onyinye MOBO kwa afọ.
Ihe nkiri
Egwu ya ezughị ezu. Emechaa ewepụta ya
Njikọ dị na mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Detroit
'Detroit bu ama ukwu nke kachárá ukwu na Michigan na o bu ochié Nkeji obodo Wayne. Detroit bu nnukwu ama ukwu di na Oshimmírí Detroit, ime ama Etitiodidanayanwu nke Njikota Obodo. Di na olile anyanwu Windsor, Ontario, Detroit bu otumkpuru ama ukwu N.O. né lédạ Kanada. Hé kere ya na Önwa asaá 24, 1701, buru onye France Antoine de la Mothe Cadillac kéré ya. Áhá ya shi okwu France détroit bu mmirintạ, jélé otu ebe ahu né jikodo Mkpurummírí Ukwu.
Òtù:Ama ukwu ime Michigan
Joyce Sikakane
Joyce Nomafa Sikakane, mechara Sikakane-Rankin (amụrụ ya na1943), bụ onye nta akụkọ na onye ndọrọndọrọ South Africa. Ndị ọchịchị Apartheid South Africa nwụchiri ya ọnwa iri na asaa maka ọgụ megide ịkpa ókè agbụrụ ya.
Ọrụ na mmemme
Sikakane malitere ọrụ ya dị ka akwụkwọ akụkọ n'afọ 1960 na The World, akwụkwọ akụkọ na-acha ọcha na-elekọta ndị na-ege ntị ojii. Na 1968, ọ hapụrụ ụwa ka ọ bụrụ onye nweere onwe ya maka Rand Daily Mail, ebe ọ ga-abụ nwanyị ojii mbụ nke akwụkwọ akụkọ na-akwụ ụgwọ. Na Rand Daily Mail, ọ malitere ilekwasị anya n'ihe odide ya na mmetụta nke ịkpa ókè agbụrụ nwere na ndị Africa nke South Africa.
Alụmdi na nwunye
N'otu oge ahụ ka ọ malitere ịrụ ọrụ na Rand Daily Mail, Sikakane hụrụ n'anya wee banye dọkịta Scotland, Ken Rankin (1939-2011), mana dịka nke a. mmekọ nwoke na nwanyị bụ iwu na-akwadoghị na South Africa, ha mere atụmatụ ịlụ di na nwunye na mba ọzọ. N'afọ 1973, Sikakane hapụrụ South Africa gaa Zambia na ngalaba ANC achụpụrụ, na ya na Rankin lụrụ n'afọ 1974, mechaa kwaga Scotland.
Sikakane nwere ụmụ ise:
N'afọ 1994, ọ laghachiri South Africa, ebe ụlọ ọrụ mgbasa ozi South Africa na-arụ ọrụ ruo afọ 2001.
Na úbọchị nke iri na abuo na itoolu Julaị 1997, ọ gbara ama n'ihu Truth and Reconciliation Commission (TRC) banyere ahụmịhe ya n'okpuru ịkpa ókè agbụrụ, gụnyere ọgwụgwọ ya mgbe ọ nọ n'ụlọnga ogologo ọnwa.
N'afọ 2008, onye na-edebe akwụkwọ akụkọ Nelson Mandela Foundation chọtara akwụkwọ ozi na-ezigaghị Sikakane.
Ndị ọzọ
Sikakane so na ndị odee egosipụtara na akụkọ anthology nke Margaret Busby nke 1992 Daughters of Africa.
Edensibia
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
1966 Nigerian coup d'état
Ntughari nke ndi isi ochichi Naịjirịa nke 1966 malitere n’abali iri n’ise n’onwa Jenụwarị nke afọ 1966 mgbe ndị agha n'ewere ọchịchị nke Chukwuma Kaduna Nzeogwu na Emmanuel Ifeajuna du, he gburu mmadu iri abuo na abuo tinyere Mịnịsta ọchịchị nke Naịjirịa, otutu ndi isi ndorondoro ochichi, otutu ndi isi ndi agha (tinyere ndi nwunye ha) ), na ndị nche na ọrụ nchekwa. Ndị kpara nkata a wakporo obodo Kaduna, Ibadan, na Lagos ebe ha gbachiri ụzọ  Mmiri  Niger na Benue n'ime ụbọchị abụọ tupu emegide ọgbaghara ndị na-achọ ịchụ ọchịchị. A manyere onye isi ndị agha na-ahụ maka ndị agha ala Naịjirịa bụ  Johnson Aguiyi-Ironsi, ka ọ chịkwaa gọọmentị nke mba dị n'ọgba aghara,  N'amaghị ama tinye ọchịchị onye kwuo uche ya na Naijiria na nkwụsị . Otu osi rigoro n'Ọkwá ọchịchị  a dị ka nkata ndị ngagharị nnupụisi ahụ, ọkachasị ndị isi ndị Igbo mere iji mepe ụzọ maka Ọchịagha Aguiyi-Ironsi ịbụ onye isi ala Naịjirịa. N’ihi nke a, mmegwara nke ndị agha ndị ugwu nke ndị agha Naịjirịa nke butere ọnwụ nke ọtụtụ ndị ọchịagha na ndị nkịtị nke ala Igbo kpatara Agha Obodo Naịjirịa.
Ndabere
N’ọnwa Ọgọstụ nke afọ 1965, ndị isi ndị agha (Emmanuel Ifeajuna, Timothy Onwuatuegwu, Chris Anuforo, Don Okafor, Humphrey Chukwuka, na Adewale Ademoyega ) bidoro ịkpa nkata ịgba ọchịchị mgba okpuru megide Onyeisiala Naịjirịa bụ Abubakar Balewa. A kpara nkata agha ahụ n'ihi na dịka ndị isi siri kwuo, ndị isi na-achịkwa Naịjirịa na ụzọ ha rụrụ arụ ruo mmebi. Ndị ozi nọ n'okpuru ha na-ebi ụdị ndụ na-atọ ụtọ ma n'ezu ego obodo ego n'isi ndị obodo nkịtị.
Onye isi ala Naịjirịa, Nnamdi Azikiwe hapụrụ obodo a na ngwụcha afọ 1965, Ebe mbụ ọ gara bụ Europe, ma gazie njem ụgbọ mmiri gaa Caribbean. N'okpuru iwu, onye isi oche nke Sịnetị, Nwafor Orizu, bụrụ onye isi oche n'oge ọ na-anọghị ma were ike niile nke ọfịs ahụ.
Mgbanwe ọchịchị n'ike
N'ụtụtụ ụbọchị iri na ise nke ọnwa Jenụwarị afọ 1966, na nnọkọ ya na ụfọdụ ndị ntaakụkọ mpaghara obodo nọ na Kaduna ịchọpụta ihe na -eme, e mere ka Major Nzeogwu mara na naanị ozi gbasara ihe ndị mere mgbe ahụ bụ ihe BBC  na-egosi O juru Nzeogwu anya n'ihi na ọ tụrụ anya na mgbasa ozi redio nke ndị nnupụisi ahụ ga -esi na Legọs. Ekwuru na ọ “gbara ara” mgbe ọ nụrụ na Emmanuel Ifeajuna na Lagos emebeghị atụmatụ ọ bụla iji wepụ Johnson Aguiyi-Ironsi bụ ọchịagha ndị agha. Ya mere, Nzeogwu mere ngwa ngwa depụta okwu nke a na -agbasa na Radio Kaduna n'ihe dị ka elekere iri na abụọ nke ụtụtụ, ebe ọ kwupụtara iwu agha na mpaghara ugwu nke Naịjirịa.
Nsonaazụ
Onye na anọchite anya onye isi ala mgbe ahụ bụ  Nwafor Orizu mere mgbasa ozi na mba niile, ka ọ kọsịrị onye isi ala Nnamdi Azikiwe na ekwentị gbasara mkpebi ndị kansụl ahụ, na -ekwupụta mkpebi ụlọikpe ka "afọ ofufo" nke inyefe ọchịchị n'aka ndị agha. Major General Johnson Aguiyi-Ironsi wee mee mgbasa ozi nke ya, na-anabata “ọkpụkpọ òkù” ahụ. N'abalị iri na asaa nke ọnwa Jenụwarị, Major General Ironsi hiwere Kansụl Ndị Agha Kasị Elu na Lagos wee kwụsịtụ usoro iwu nke ọma.
Ọghọm ụfụ ahụ
Banyere Ọghọm ụfụ ahụ a, ndị na-akpa nkata agha na-ekwu na mwepụ nchụpụ ha wakporo ndị otu ma ọ bụ ndị na-akwado ọchịchị gara aga na e mere ha maka ebumnuche ndọrọ ndọrọ ọchịchị kama ịbụ mkpocha agbụrụ na-elekwasị anya na ụfọdụ agbụrụ ma ọ bụ agbụrụ; Ọzọkwa, ha kwukwara na ndepụta nke ndị ahụ ezubere iche bụ obere ma nwee naanị mmadụ  asatọ, ọkara n'ime ha bụ ndị mba ọzọ a ga -ejide na -egbughị, na ọnwụ ahụ mere dịka mmebi nke ọgbaghara ahụ. Nkwupụta ndị a bụ ndị otu onye atọ jikọrọ aka, Adewale Ademoyega, onye bipụtara ha na Naịjirịa n'afo 1981 n'akwụkwọ akpọrọ Why We Struck kọwara ihe kpatara ha na mkpali ha nke o kwuru na ya:
“Enweghị nkpebi na nzukọ iji họpụta otu mkpụrụ  agbụrụ maka mkpochapụ. Ebumnuche anyi dị ugwu, otu anyi si hụ ta ya bụ ozurumba na ihe mgbaru ọsọ  anyi nke bụ  ezi echiche. Ọbụna dị ndị nke a họpụtara ka ejide, anọ bụ  ndị  mpaghara  ugwu, abụọ  bụ  ndị  ọdịda anyanwụ  Naijiria ma abụọ  ndị nke ọzọ  bu ndi  mpaghara  ọwụwa  anyanwụ  Naijiria "
N'okpuru ebe a bụ ndepụta zuru oke nke ndị nwụrụ site na ntuli aka ahụ.
Helen Nakimuli
Helen Nakimuli (amụrụ na 2 Julaị 1985) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na onye omeiwu Uganda, onye na-egwu volleyball, onye otu nke iri na otu nke Uganda maka Kalangala District. Ọ bụ onye otu National Unity Platform (NUP).
Agụmakwụkwọ na nzụlite
A mụrụ Nakimuli n'obodo Lukuba, Kyamuswa sub-county na Kalangala n'aka onye ụkọchukwu Ọtọdọks, Rev. Nna Christopher Walusimbi na Maria Nalwanga Walusimbi bụbu onye kansụl mpaghara Kalangala maka Kyamuswa na Bubeke. Nakimuli malitere agụmakwụkwọ ya na ụlọ akwụkwọ praịmarị Bukasa, Hormisdallen Primary School na Bweyogerere na Wakiso, Our Lady of Good Counsel na Gayaza maka ọkwa ya, St. Augustine secondary school na Wakiso maka ọkwa ya dị elu tupu ọ banye na Mahadum Makerere.
Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị
Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị Nakimuli malitere na ụlọ akwụkwọ sekọndrị St. Augustine dị ka onye isi nwanyị. O meriri Aidah Nabayiga ka ọ bụrụ onye omeiwu maka mpaghara Kalangala
Ọrụ ndị ọzọ
Nakimuli bụ onye na-egwu volleyball kemgbe afọ 1998. Ọ bụ onyeisi ndị otu volleyball ụmụ nwanyị gara egwuregwu ndị omeiwu nke East Africa na Arusha, Tanzania. Ọ bụ onye otu COBAP Volleyball Club. O nyere aka na windo nke Kalangala iji nweta ndị ọka iwu mgbe ndị ọzọ chọrọ iwere ihe onwunwe di ha nwụrụ anwụ. Nakimuli nyere enyemaka nke gụnyere nri, ncha na ihe ndị ọzọ nye ndị agadi nọ na mpaghara Kalangala. Nakimuli nyere ndị ụlọ ha gbara ọkụ enyemaka. Nakimuli rịọrọ minista steeti maka microfinance, Haruna Kyeyune Kasolo ka ọ tinye mpaghara agwaetiti Buvuma na Namayingo na ndepụta nke ego Emyooga
Etemete mmírí
thumb|320px|right|Etemete mmírí. Etemte mmírí, makwálá ka etemete omárímmírí, né kwú njé mgbeowúla na mmiri né jé, na élú na okpúru Àlà. Bú rú na etemete mmiri bu ezígbóté etemete, o nwéghi isi ma ogwugwu. Ahú mmiri na gbanwé cha na mmírí mmírí, ifufe mmírí, na mmírí shíkpóró na ime etemete mmírí. O bu kwa na mmírí nor na àlà di kwa ncham mgbe niile, mkpuru mmiri nweríkí la na o nweríkí bia.
Òtù:Mmírí Òtù:Oshimiri
Janicza Bravo
Janicza Michelle Bravo Ford (/dʒəˈnɪksə/; amụrụ n'ọnwa Febụwarị 25, nke afọ 1981) bụ onye nduzi ihe nkiri Amerịka, onye na-emepụta ihe nkiri, na onye na-ede ihe nkiri. Ihe nkiri ya gụnyere Gregory Go Boom, onye mmeri nke ihe nkiri mkpirikpi na Sundance Film Festival, Lemon, nke ya na Brett Gelman dere, na Zola, nke ya ne onye edemede egwuregwu Jeremy O. Harris dere.
Mbido ndụ na agụmakwụkwọ
Bravo gara Playwrights Horizons Theater School nke Mahadum New York Tisch School of the Arts, ebe ọ gụrụ akwụkwọ na ntụziaka na imepụta ihe nkiri, nke gụnyere ejiji na imepụta.
Ọtụtụ afọ mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na kọleji, ọ kwagara Los Angeles, rụọ ọrụ dị ka onye na-emepụta ejiji ma mepụta obere ihe nkiri tupu onye na-ese ihe nkiri bịakwutere ya nke nyere aka na ime ihe nkiri.
Ndụ onwe onye
Bravo na-asụ Spanish nke ọma ma bụrụkwa Latina. Bravo bụ onye Juu.
N'ọnwa Disemba nke afọ 2015, Bravo lụrụ enyi ya nwoke ogologo oge, onye na-eme ihe nkiri Brett Gelman. Gelman na Bravo zutere na New York City mgbe ha na-arụ ọrụ na mgbasa ozi New York Lotto. N'afọ 2016, ha biri na Los Angeles. Ha gbara alụkwaghịm n'afọ 2018.
Ihe nkiri
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Phone Swap
Phone Swap bụ ihe nkiri ihe ịhụnanya na-atọ ọchị nke Naịjirịa nke afọ 2012 nke Kemi Adesoye dere, nke Kunle Afolayan duziri ma mepụta ya. O gosiputara Nse Ikpe Etim, Wale Ojo, Joke Silva, Chika Okpala, Lydia Forson na Hafeez Oyetoro. Emere ihe nkiri a mgbe a meere obere mgbasa ozi sitere na ụlọ ọrụ mgbasa ozi iji mepụta ihe nkiri nke ga-ebipụ afọ 15 ruo 45.
Ọ na-akọ akụkọ banyere Mary, onye na-emepụta ejiji nwere obi ụtọ na-arụ ọrụ n'okpuru onye isi siri ike, na Akin, onye mpako, onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na onye isi azụmahịa. Ha gbanwere ekwentị ha na mberede n'ọdụ ụgbọ elu na-ekwo ekwo, nke na-eduga n'ịgbanwe ebe ha na-aga na mkpa ọ dị inye aka na-arụ ọrụ nke ibe ha.
A mepụtara Phone Swap na Lagos wee mee ya na mmekorita ya na Globacom na BlackBerry. Ọ nwetakwara nkwado ego n'aka Meelk Properties, IRS Airlines, Seven-up Bottling Company, Honeywell Flour Mill na ọtụtụ ndị ọzọ. Édémédé ihe nkiri wéré afọ abụọ, mgbe mmepụta na emecha mmepụta nkebi wéré izu isii na ọnwa atọ n'otu. Ihe nkiri ahụ nwetara otuto dị egwu ma nwee nnukwu ihe ịga nke ọma na ụlọ ọrụ igbe. Ọ natara nhọpụta 4 na 8th Africa Movie Academy Awards nke gụnyere ụdị ihe nkiri Naijiria kacha mma wee nweta mmeri na mmepụta ihe.