cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Osisi Nọ na Mbà Chaịna
Ụdị osisi bụ na Chaịna ka ha lọrọ ụwa
Ọ bụ osisi Aster bụ onyeisi n’ezinụlọ-osisi na-aza Asteraceae. Ezinụlọ Aster (Asteraceae, nke a ga-akpọ Astaresie n’asụsụ anyị) bụ ezinụlọ a maara ama n’obodo osisi. N'ezinụlọ a ka ndị Chaịna si eweta ọtụtụ osisi ha ji agwọ ọrịa na osisi ha ji achọ ụlọ na obodo mma. Ụdị osisi a maara ka aster ndị Chaịna, nke ndị sayensị kpọrọ Callistephus, so na ụdị osisi a na-ahụkarị n’ezinụlọ Aster bụ osisi lọrọ ụwa na Chaịna.
Dawn Redwood nke sayensị kpọrọ Metasequoia glyptostroboides bụ ụdị osisi a kpọrọ deciduous conifer lọrọ ụwa na Luchuan nọ na prọvịnsị na-aza Hubei na mbà Chaịna. Osisi Dawn Redwood so n’ụdị osisi e chere na ọ dighịzi ruo afọ 1948 mgbe ndị maara maka osisi (ndị a na-akpọ “botanists”) chọpụtara otù ebe osisi a nọ n'ọyọ na mbà Chaịna. O so n’osisi ndị e denyere n'akwụkwọ dịka ndị mbụ dị ụkọ nọkwa n’ize ndụ na mbà Chaịna. Nanị ya fọdụrụ n’ezinụlọ Metasequoia nwere puku osisi ise ugbu a n’ọhịa.
Osisi Gutta-Percha (ndị sayensị kpọrọ Eucommia ulmoides) bụ obere osisi fọrọ ntakịrị ka ọ nọrọ n’ize ndụ. Ọ̀tù akwụkwọ ya siri hazie onwe ha bụ otù akwụkwọ nọrọ na ndida n’aka ekpe, akwụkwọ nke ọzọ a nọrọ n’elu n’aka nri. Ndị Chaịna na-akọ̀ osisi a dika osisi ọhịa nihi na ha na-eji mgbụgbọ-azụ ya agwọ ọrịa. Osisi Gutta-Percha dịkwa ndị Chaịna mkpà nihi na e ji akwụkwọ ya emepụta rọba.
Osisi a maara ka “osisi obiụtọ' maọbụ “Happy tree” n’aha Bekee maọbụ (Camptotheca acuminate) dịka ndị sayensị na-akpọ ya, bụ osisi na anaghị eto ogo, lọrọ ụwa n’akụkụ nnukwu iyi Yangtze. Akwụkwọ osisi obiụtọ, mgbụgbọ-azụ ya, mgbọrọgwụ ya na mkpụrụ ya bụcha ọgwụ. Na mgbe gara aga, ejigo ha gwọọ oyi, ọrịa imeju, ọrịa afọ na ụfọdụ ọrịa ndị ọzọ.
Ụdị osisi ndị ọzọ lọrọ ụwa na Chaịna gụnyere Golden Larch (sayensị kpọrọ Pseudolarix kaempferi), “Dove Tree” – osisi nduru (sayensị kpọrọ Davidia involucrata), “China Fir” (sayensị kpọrọ Cunninghamia lanceolate), Fujian Cypress (nke aha sayensị ya bụ Fokienia hodginsii), “Tienchi Ginseng” (maọbụ Panax notoginseng dịka sayensị kpọrọ ya) na osisi na-aza Lycium chinense.
Miss World 2008
thumb|Miss World 2008
Miss World 2008, mbipụta nke 58 nke asọmupi Miss World, emere na 13 Disemba n'afo 2008 na Sandton Convention Centre na Johannesburg, South Africa. Na mbụ, asọmupi ahụ ga-ewere ọnọdụ na Kyiv, Ukraine, mana n'ihi nsogbu ndọrọ ndọrọ ọchịchị Russo-Georgian na-aga n'ihu n'afọ 2008 na South Ossetia, Miss World Organization kpebiri ịkwapụ asọmpi ahụ n'Ebe Ọwụwa Anyanwụ Europe. Ndị asọmupi 109 si n'akụkụ ụwa niile na-asọmupi maka okpueze ahụ, nke abụọ kachasị elu na afọ 59 nke asọmpi ahụ. Zhang Zilin nke China kpuchiri Ksenia Sukhinova nke Russia dị ka Miss World ọhụrụ.
Shawnae Jebbia
Shawnae Nicole Jebbia (amụrụ na Septemba 13, n'afọ 1971) bụ onye America na-eme egwuregwu na onye na-ahụ maka ịma mma nke meriri Miss USA n'afọ 1998.
Jebbia meriri Miss Massachusetts USA n'afọ 1997, na mbọ mbụ ya na asọmupi. Ọ gara n'ihu na-anọchite anya Massachusetts na asọmupi Miss USA 1998, bụrụ onye mmeri Miss USA mbụ nke steeti ahụ. Ọ bụ ezie na Jebbia enwechaghị ahụmahụ tupu oge ahụ, onye mbụ ya bụ Shauna Gambill nweburu aha Miss Teen USA 1994. Jebbia's "sister" titleholder, Miss Massachusetts Teen USA 1998 Susie Castillo, gara n'ihu jide Miss Massachusetts USA title wee bụrụ Massachusetts's second Miss USA titleholder na 2003.
Jebbia sonyere na asọmupi Miss Universe 1998 mgbe afọ ahụ gasịrị. Akara dị elu na uwe mgbede na asọmupi uwe igwu mmiri mere ka ọ gaa na 5 ikpeazụ mana mgbe ajụjụ ọnụ ahụ gasịrị, o meghị nke ikpeazụ 3 ikpeazụ. Onye meriri bụ Wendy Fitzwilliam nke Trinidad na Tobago, onye Jebbia biri ma pụta n'oge ọchịchị ya.
Jebbia tolitere na Sonoma County, California ma biri na Sebastopol, California ruo afọ isii. O nwetara nzere na nkwukọrịta na Mahadum Jacksonville ma gụsịrị akwụkwọ cum laude na agụmakwụkwọ egwuregwu. Ọ pụtara na telivishọn na ihe nkiri, gụnyere ịbụ "Barker Beauty" na The Price Is Right site na afo 2002 wee ruo n'afọ 2003 na oge na mmemme mmega ahụ ESPN2 Co-ed Training tupu o merie Miss USA. Mgbe ọrịa Ménière kpatara nsogbu ntị, Jebbia si na ụlọ ọrụ ntụrụndụ pụọ ma na-agụ akwụkwọ ugbu a maka nzere masta na nọọsụ. Ọ rụrụ ọrụ dị ka ọnụ na-ekwuru Siemens Pure 700 hearing aid. Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Rosebud Kurwijila
Rosebud Violet Kurwijila, nke Tanzania, bụ Kọmishọna African Union maka akụ na ụba na ọrụ ugbo. Ọ bụbu onye nhazi mmepe mmemme maka ACTIONAID na Tanzania.
Rosebud Kurwijila, Kọmishọna maka akụ na ụba ime obodo na ọrụ ugbo, bụ nwa amaala Tanzania. O nwere nzere bachelọ na ọrụ ugbo na Mahadum Ọrụ Ugbo nke Sokoine, Tanzania (1976), nzere masta na akụ na ụba ugbo na Маhadum London (1983) yana nzere masta nke nkà ihe ọmụma na akụ na akụ na ụzụ mmepe na Mahadim East Anglia (UK) (1994).
N'oge ọrụ ya, ọ rụrụ ọrụ ọtụtụ oge dị ka onye ndụmọdụ na mpaghara dị iche iche metụtara ọrụ ugbo, akụ na ụba ime obodo na nchekwa nri. Site n'afọ 1995 rụọ afọ 1997, ọ bụ onye isi ndụmọdụ na ụlọ ọrụ ndụmọdụ ebe ọ na-ahụ maka nnweta ọrụ na mmezu ọrụ.
O bipụtara ọtụtụ isiokwu na akwụkwọ akụkọ mba ụwa gbasara nchekwa nri, akụ na ụba ime obodo, teknụzụ ọrụ ugbo na nsogbu ndị ọzọ metụtara ya.
Mpaghara ikike ya gụnyere njikwa mmemme, nhazi iwu na njikwa ndị ọrụ.
Ọ lụrụ di ma nwee ụmụ nwoke anọ. Di ya, Prọfesọ Lusato Kurwijila, nwụrụ na Morogoro, Tanzania n'ụbọchị 8 Ọgọst 2021.
Ebenside
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Asusu Somali
Somali /səˈmɑːli, soʊ-/[4] (Latin script: Af-Soomaali; Wadaad: اَف صومالي ; Osmanya: 意 意 ːmɑ́ːlì]) bụ asụsụ Afroasiatic nke sitere na alaka Cushitic. Ọ na-asụ ya dị ka asụsụ nne site na ndị Somalis di na Greater Somalia na ndị Somali diaspora. Somali bụ asụsụ gọọmentị na Somalia, Somaliland ya na Ethiopia, yana asụsụ mba na Djibouti nakwa n'ebe ugwu ọwụwa anyanwụ Kenya. A na-eji mkpụrụ akwụkwọ Latin dee asụsụ Somali n'ụzọ iwu kwadoro ọ bụ ezie na a na-eji akwụkwọ Arabic na ọtụtụ mkpụrụedemede Somali dị ka Osmanya na mkpụrụedemede Borama eme ihe n'ụzọ na-enweghị isi.
Nchịkọta
A na-ekewa Somali n'ime ngalaba Kushitic nke Ezinne ụlọ Afroasiatic, kpọmkwem, Lowland East Kushitic na mgbakwunye na Afar na Saho. Somali bụ asụsụ Kushitic kacha edekọ nke ọma, yana ọmụmụ mmụta mmụta asụsụ malitere na ngwụcha narị afọ nke 19.
Mgbasa ala nke Somalia
A na-asụ asụsụ Somali n'ebe ndị Somalia bi na Somalia, Djibouti, Ethiopia, Kenya, Yemen na ndị Somali gbasara agbasa. A na-asụkwa ya dị ka asụsụ nkuchi site n'aka ndị agbụrụ ole na ole na ndị mmadụ n'otu n'otu na mpaghara ndị Somalia.
Somali bụ asụsụ Kushitic a na-asụkarị n'ógbè ahụ, ndị Oromo na Afar sochiri.
Ka ọ na-erule 2019, e nwere ihe dị ka nde 21.8 na-asụ Somali, gbasaa na Greater Somalia nke ihe dị ka Nde 7.8 bi na Somalia. Asụsụ a na-asụ site na pacent iri itoolu n’ise nke ndị bi na mba ahụ, yana ọtụtụ ndị bi na Djibouti.
Mgbe mmalite nke Agha Obodo Somalia na mbido afọ 1990, ndị na-asụ Somali na-abawanye n'ibu, na obodo ndị ọhụrụ na-asụrụ Somali na-etolite n'akụkụ Middle East, North Amerika na Europe.
Ọnọdụ gọọmentị
A na-amata Somali dị ka asụsụ ọrụ gọọmentị na mpaghara Somalia nke Etiopia. Ọ bụ ezie na ọ bụghị asụsụ gọọmentị nke Djibouti, ọ bụ asụsụ mba dị mkpa n'ebe ahụ. A na-eji Somali eme ihe na mgbasa ozi telivishọn na redio, na Redio Djibouti nke gọọmentị na-arụ ọrụ na-ezipụ mmemme n'asụsụ ahụ site na 1943 gaa n'ihu.
Ụlọ ọrụ mgbasa ozi Kenya na-agbasa ozi n'asụsụ Somali na mmemme Iftin FM ya. A na-asụ asụsụ ahụ na mpaghara Somalia dị na North Eastern Kenya, ya bụ Wajir County, Garissa County na Mandera County.
Asụsụ Somali na-achịkwa site na Regional Somali Language Academy, ụlọ ọrụ gọọmentị etiti nke gọọmentị Djibouti, Somalia na Ethiopia guzobere na June 2013 na Djibouta City. A na-enye ya iwu ka ọ chekwaa asụsụ Somali.
Ka ọ na-erule Ọktọba 2022, Somali na Oromo bụ naanị asụsụ Kushitik dị na Google Translate.
Ụdị dị iche iche
A na-ekewa ụdị asụsụ Somali n'ụzọ sara mbara n'ime ìgwè atọ: Northern, Benadir na Maay. Northern Somali (ma ọ bụ Nsom) bụ ihe ndabere maka Standard Somali. karịrị pacent iri asato n’ise nke ndị Somalia niile na-asụ ya, [aha a chọrọ] na mpaghara okwu ya sitere na Djibouti, mpaghara Somalia nke Ethiopia, Northern Frontier District ruo n'ọtụtụ akụkụ nke Somalia Nke a na-ekesa n'oge a bụ nsonaazụ nke ogologo usoro nke ndị mmadụ na-aga n'ebe ndịda n'ime narị afọ iri gara aga site na Gulf of Aden. Lamberti kewara Northern Somali n'ime olumba atọ: Northern Somali n"onwe ya (nke a na-asụ n'ebe ugwu ọdịda anyanwụ; ọ na-akọwa olumba a dị ka Northern Somali nʼechiche ziri ezi), ìgwè Darod (nke a-asụ na n'ebe ndịda ọwụwa anyanwụ na n'ókèala ọwụwa Anyanwụ Etiopia; ọnụ ọgụgụ kachasị ukwuu nke ndị na-asụrụ ya n'ozuzu), na ìgwè Lower Juba (nke ndị bi n'ebe dị n'ebe ọdịda Somalia na mpaghara osimiri na-asọpụta).
A na-asụ Benadir (nke a makwaara dị ka Coastal Somali) n'etiti oké osimiri India, gụnyere Mogadishu. Ọ na-emepụta obere ìgwè. Asụsụ ahụ na Northern Somali na-aghọta nke ọma.
E nwere asụsụ ndị ọzọ a na-asụ na Somalia nke na-abụghị Afsoomali. Ha nwere ike ịbụ ngwakọta nke asụsụ Somali na asụsụ ndị ọzọ. Asụsụ dị otú ahụ bụ Maay nke ndị Digil na Mirifle (Rahanweyn ma ọ bụ Sab) na-asụ na mpaghara ndịda Somalia. Ebe a na-asụ ya na-agbasa site n'ókè ndịda ọdịda anyanwụ ya na Etiopia ruo mpaghara dị nso n'ụsọ oké osimiri n'etiti Mogadishu na Kismayo, gụnyere obodo Baidoa. Maay na Northern Somali enweghị nghọta, ọ dịkwa iche na nhazi ahịrịokwu na ụdaolu. A naghị ejikarị ya eme ihe na agụmakwụkwọ ma ọ bụ mgbasa ozi. Otú ọ dị, ndị na-asụ Maay na-ejikarị Standard Somali dị ka asụsụ a na-asụrụkarị, nke a na-amụta site na nkwukọrịta ọha na eze, mbata n'ime obodo na ime obodo.
Maay enweghị njikọ chiri anya na asụsụ Somali na nhazi ahịrịokwu na ụdaume na-asụ site na Jiddu, Dabarre, Garre na Tunni dị iche iche nke obere obodo Rahanweyn na-asukwa. N'ozuzu, asụsụ ndị a nwere ihe yiri Oromo nke a na-adịghị ahụ na Somali. Isi n'ime ndị a bụ enweghị ụda pharyngeal n'asụsụ Rahanweyn / Digil na Mirifle, ihe ndị dị iche na-egosi Somali mana ọ bụghị Somali. Ọ bụ ezie na n'oge gara aga a na-ekewapụkarị ya dị ka olumba nke Somali, nyocha ndị ọzọ nke onye ọkà mmụta asụsụ Mohamed Diriye Abdullahi gosipụtara na ụdị ndị a, gụnyere Maay, mejupụtara asụsụ Cushitic dị iche iche. Ọnọdụ nke ọdịiche dị n'etiti Spanish na Portuguese. N'ime ụdị Digil, Jiddu bụ nke ndị Benadir na ndị Northern na-asụ asụsụ na-aghọtaghị. N'agbanyeghị ọdịiche asụsụ ndị a, ndị na-asụ Somali n'ozuzu ha na-ele onwe ha anya dị ka ndị na-ekwu otu asụsụ.
Otú ọ dị, nyocha nke Deqa Hassan mere n'oge na-adịbeghị anya nke nwalere nghọta dị n'etiti ndị na-asụ Af-Maay na Af-Maxaa (Northern Somali) agbaghaala echiche ndị a.
Nnyocha ahụ chọpụtara na Af-Maay na Af-maxaa (Northern Speakers) nwere nghọta na nghọta na-abawanye na nghọta dị elu nke Standardi Somali, nke na-egosi nghọta nke ọkọlọtọ Somali (Northern Somali) na-eme ka ohere nke ịghọta Af-May dịkwuo ukwuu. Nke a na-akọwa ihe kachasị mkpa nke asụsụ nke na-ejikọta ọdịiche asụsụ abụọ ahụ ọnụ. Ọzọkwa, a na-ahazi Af-Maay dị ka ụdị asụsụ 5 maka akụkọ ọdịbendị ọ na-ekerịta na ndị na-ekwu okwu Af nke na-akọwa nghọta ya.
Mkpụrụedemede udaume
Somali nwere ụdaume ise nke niile dị iche na ụdaume na-asụ ude na nke siri ike yana ogologo ụdaume. Enwere obere mgbanwe na ọdịdị ụdaume mgbe a na-eme ka ụdaume dị ogologo. Mkpụrụedemede ọ bụla nwere nkwekọrịta nkwekọrịta, na ụdaume ọ bụla n'ime otu nkwekọrịta (nke nwere ike ibu karịa okwu na Somali) ga-ejikọta na ụdaume ndị ọzọ. Otú ọ dị, orthography Somali adịghị eme ka ọdịiche dị n'etiti ụdị nkwekọrịta abụọ nke ụdaume ọ bụla.
Mkpụrụ okwu udaolu
Somali nwere ụdaolu ụdaolu iri abụọ na abụọ. Mkpụrụ okwu // na-ebelata mgbe mgbe na intervocalically. Retroflex plosive // nwere ike ịnwe àgwà implosive maka ụfọdụ ndị na-ekwu okwu, na intervocalically enwere ike ịghọta ya dị ka flap. Ụfọdụ ndị na-ekwu okwu na-emepụta // na epiglottal trilling. // na-abụkarị epiglottalized.
Asụsụ ahụ nwere ụdaume ise. Nke ọ bụla nwere ọdịiche dị n'ihu na azụ yana nsụgharị ogologo ma ọ bụ mkpirikpi. Nke a na-enye ụdaume 20 dị ọcha. Ọ na-egosipụtakwa ụda atọ: elu, ala na ọdịda. Mkpụrụedemede na-agbakọta n'ime otu nkwekọrịta, yabụ ụdaume niile dị n'ime ìgwè ahụ ga-abụrịrị n'ihu ma ọ bụ azụ. Otú ọ dị, orthography Somali adịghị eme ka ọdịiche dị n'etiti ọdịiche dị iche iche n'ihu na azụ nke ụdaume, ebe ọ bụ na e nwere obere ụzọ abụọ.
Ọdịdị mkpụrụedemede nke Somali bụ (C)V(C). Mgbọrọgwụ morphemes na-enwekarị mono- ma ọ bụ di-syllabic structure.
Pitch bụ phonemic na Somali, mana a na-arụrịta ụka ma Somali bụ ụda olu ma ọ bụ asụsụ ụda olu. Andrzejewski (1954) na-ekwu na Somali bụ asụsụ ụda olu, ebe Banti (1988) na-atụ aro na ọ bụ asụsụ ụda.
Ụda
Enwere ike ịhazi okwu dị mkpa na Somali n'okpuru usoro ụda olu, nke nwere otu ụda olu dị elu kwa okwu.
Usoro ụda na-eme ka ọdịiche dị n'etiti asụsụ na okwu. Ihe dị iche iche gụnyere ọnụọgụ otu na ọtụtụ (ọdịiche ụtọ asụsụ), na nwoke na nwanyị (ọdịiche asụsụ na mgbe ụfọdụ kwa ọdịiche okwu). Otu ihe atụ bụ inán ('nwa agbọghọ') na ínan ('nwa nwoke'). Nke a na-egosipụta usoro ụda nke na-edepụta okike, dị ka dameér ('nwa ịnyịnya ibu nwanyị') na daméer ('nwa ịkwa ibu nwoke').
Ajụjụ banyere usoro ụda na Somali arụrịta ụka kemgbe ọtụtụ iri afọ. Nkwekọrịta nke oge a bụ nke a:
N'asụsụ Somali, ụda olu bụ mora karịa ụdaume nke mkpụrụedemede. Mkpụrụedemede dị ogologo ma ọ bụ diphthong nwere morae abụọ ma nwee ike iburu ụda abụọ. A na-akọwa mora ọ bụla dị ka nke dị elu ma ọ bụ dị ala. Naanị otu ụda dị elu na-apụta n'okwu ọ bụla ma nke a ga-abụrịrị na njedebe ikpeazụ ma ọ bụ nke abụọ. Akụkụ anaghị enwe ụda dị elu. (Ndị a gụnyere prepositions, pronouns clitic maka isiokwu na ihe, pronours na-abụghị nke mmadụ na akara ngosi.) Ya mere, enwere ụzọ atọ nwere ike "usoro nkenke" na mgbọrọgwụ okwu.
Phonetically e nwere ụda atọ na ụdaume ogologo: elu, ala na ọdịda:
Enwere ike ịkọwa ojiji a nke ụda dị ka ụda olu. Ọ dị ka nke ahụ na Oromo.
Nchegbu na-ejikọta ya na ụda olu. Ụda dị elu nwere nrụgide siri ike; ụda na-ada ada nwere nrụgide dị ala na ụda dị ala enweghị nrụgide.
Asmaa Mahfouz
Asmaa Mahfouz bụ onye na agbatara ndi nmadụ ọtitọ nke si na obodo ndi Egypt ma bụrụ kwa otu n'ime ndi bidoro ihe ndi bekee na akpọ April 6 Youth Movement. Onye nta akụkọ nke ana akpọMona Eltahawy na ndi imeri ime ndi nta akụkọ kwekọritara na nwa ada Asmaa so na ndi kwalitere ogba aghara nke mere na obodo Egypt na afọ 2011, site na ihe onyonyo nke otinyere na akwụkwọ ntanet ya, otu izu ụka tupu ya bụ ogba aghara ebido. Nwa ada Asmaa so kwa na ndi otu nke eji eme ọnụ na otu nke bekee na akpọ Coalition of the Youth of the Revolution na obodo Egypt ma bụrụkwa onye isi nke ndi na akwalite ogba aghara na obodo ya.
Asusu Somali
Phonotactics
Ọdịdị mkpụrụedemede nke Somali bụ (C)V(C).
Mgbọrọgwụ morphemes na-enwekarị mono- ma ọ bụ di-syllabic structure.
Ìgwè nke ụdaume abụọ anaghị apụta na mbụ okwu ma ọ bụ na njedebe okwu, ya bụ, ha na-apụta naanị na nsọtụ mkpụrụedemede. Mkpụrụ okwu ndị a nwere ike ịbụ geminate: /b/, /d/, /ɖ/, /ɡ/, /ア/, /m/, /n/, /r/ na /l/. Ihe ndị na-esonụ enweghị ike ịbụ geminate: /t/, /k/ na fricatives.
Mkpụrụedemede abụọ enweghị ike ịpụta ọnụ na njedebe nke mkpụrụedemede. Ya mere, a na-etinye ụdaume epenthetic, dịka [j] na [ʔ],.
Asụsụ
Òtù:Pages with unreviewed translations
Ozoroa paniculosa
Ozoroa paniculosa (nke a na-akpọbu Heeria paniculosa), nke a na-ahụkarị dịka bushveld ozoroa maọbụ osisi resin nkịtị, bụ obere osisi sitere na ezinaụlọ nke mango maọbụ nke Anacardiaceae. A mụrụ ya na ndịda Afrịka, ebe ọ na-apụta na Zimbabwe, South Afrika, Mozambique, Botswana ya na Namibia. Ọ na-eto ruo ihe dịka mita isii n'ebe dị elu, mana ọ nwere ike iru mita iri na ise n'ebe na-ekpo ọkụ, ebe dị ala. Ụdị a nwere ihe dịka ụdị iri abuo na asato ugbu a ma na-apụta site na ndịda Afrịka ruo Arabian Peninsula.
Osisi dioecious a na-acha akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ maọbụ whorled, dị mfe, na-enweghị ụcha na-egosi ọdịiche dị iche iche nke abụọ, ma bụrụ silky-tomentose n'okpuru ala. A na-emepụta okooko osisi na-esi ísì ụtọ na-acha ọcha na njedebe nke osisi ọhụrụ. Mkpụrụ osisi ndị na-acha akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ na mbụ ma na-ebute na peduncles salmon-pink, na-acha uhie uhie ma mesịa ghọọ oji ma na-agbaji. Osisi ndị gbajiri agbaji nwere ike ịpụta mmiri ara ehi. Akpụkpọ ahụ bụ granular na-acha ntụ ntụ na oji. Ụdị ahụ nwere ike imebi ọkụ wee bụrụ ndị ụmụ ahụhụ dịka ndị na-agba ọsọ, ebe ụmụ ahụhụ na-emebi mkpụrụ ndị na-eto eto.
Frank Ogbuewu
thumb|Frank Ogbuewu Onye nnọchi anya Frank Nchita Ogbuewu bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Naijiria na onye bụbu Minista nke Ọdịbendị na Njem maka mba ahụ. N'ọnwa asaa, afọ puku abụọ na atọ (Julaị afọ 2003), gọọmentị Obasanjo kwadoro nhọpụta ya dị ka minista. Frank Ogbuewu bụ onye a na-edekọ dịka onye minista kachasị ogologo oge nke ozi ọdịbendị na njem nleta na ọchịchị Obasanjo. Tupu a họpụta ya dị ka minista nke ọdịbendị na njem nleta, ọ rụrụ ọrụ dị Ka onye nnọchi anya Naịjirịa na Gris ma bụrụkwa onye isi oche otu oge sit n'afọ otu puku, narị iteolu na iri iteolu na anọ ruo na otu puku, narị iteolu na iri iteolu n'isii (1994 - 1996) nke kansụl gọọmentị mpaghara ya, Ikwo. Nhọpụta ya dị ka onyeisi oche (onye isi obodo) nke Ikwo Local Gọọmentị mere ka ọ banye n'ìhè ndọrọ ndọrọ ọchịchị ma ọ nọgidere na-akwado mmepe ndị ntorobịa na steeti ya. Ogbuewu onye ruo n'ọnwa asatọ n'afọ puku abụọ n'iri (Ọgọstụ afọ 2010) bụ onye otu People's Democratic Party (PDP) na-achị chọrọ tiketi gọvanọ nke pati ya n"afọ puku abụọ na asaa (2007) megide gọvọnọ n-arụ ọrụ nke Ebonyi Steetị, Chief Martin Elechi mana ọ meriri. O mechara gbaa ọsọ maka ọkwa onye isi oche nke PDP mana o nweghị ike ịga nke ọma. N'abalị iri abụọ na asatọ n'ọnwa asatọ, afọ puku abụọ n'iri (28 Ọgọstụ n'afọ 2010), na - alụm di na nwunye ọdịnala nke nwa ya nwanyị nke okenye, Nnenna Ogbuewu, onye nnọchi anya ahụ kwupụtara ebumnuche ya ịsọ mpi ọzọ, maka ọfịs gọvanọ na steeti ya nke Ebonyi mana n "oge a", nʼokpuru otu dị iche. Otu ndọrọndọrọ ọchịchị ọ họọrọ, All Progressives Grand Alliance ka a mara ya na ọnwa iteolu, afọ puku abụọ na iri (Septemba 2010). Na abalị iri na abụọ, n'ọnwa mbụ afọ puku abụọ na iri n'otu (Jenụwarị 12, 2011), ndị All Progressives Grand Alliance họpụtara onye nnọchi anya Ogbuewu na ngụkọta nke otu puku, narị asatọ na iri ise n'abụọ (1852) iji nọchite anya pati ahụ na ntuli aka gọvanọ na abalị iri na isii n'ọnwa anọ n'afọ puku abụọ na iri n'otu (Eprel 16, 2011).
Akụkọ ezinụlọ dị mkpirikpi
A mụrụ onye nnọchi anya Frank Ogbuewu na ọnwa iri na abụọ, n'afọ otu puku, narị iteolu na iri ise na atọ (Disemba 12, 1953), na Ikwo Local Government Area nke Ebonyi Steetị, Nigeria, ọ bụkwa nwa ikpeazụ nke nne ya Oginyi Nchita. Nna ya bụ onye na-agbaso ọdịnala nke na'ịgwọ ahịhịa n'ala yana ịbụ onye ịchụ nta a ma ama. Onye nwere otu mgbe, onye nnọchi anya, Ogbuewu nwere ụmụ asaa site na nwunye abụọ. Ụmụ nwoke anọ mbụ (ụmụ nwoke atọ na otu nwa nwanyị) sitere na nwunye mbụ ya, Mrs. Eunice Ebin Ogbuewu Eunice, onye obodo Etung Local Government Area na Cross River Steetị lụrụ Ogbuewu n'ụzọ iwu kwadoro ruo afọ iri abụọ na abụọ karịa (22+) tupu ha kewaa. A hapụrụ Ogbuewu nwunye nke abụọ, Mrs. Rebecca Ogbuewu, onye Ezza LGA onye ya na ya nwere ụmụ atọ.
Ebemsidee
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ Òtù:Onye nnọchi anya Naijiria na Greece Òtù:Ndị isi obodo Nigeria Òtù:Ndị minista Federal nke Nigeria Òtù:Otu Peoples Democratic Pati Òtù:Ndị ndọrọndọrọ ọchịchị Peoples Democratic Party (Naigeria). Òtù:Ndị ndọrọndọrọ ọchịchị Igbo Òtù:Ndị ebonyi steeti Òtù:Ndị dị ndụ Òtù:1953 mụrụ
Michelle Molatlou
Michelle Molatlou (1973 - 19 Disemba 2017), bụ onye omere South Africa, onye na-egosi ihe onyonyo na onye bụbu Miss Black South Africa. A maara ya nke ọma maka ọrụ ndị na-eme ihe nkiri telivishọn dịka;  N'aha nke ịhụnanya, Mokgonyana Matswale na ọgbọ.
Ndụ onwe onye
O nwere otu nwanne nwoke, Kgosi Monye.
Ọ lụrụ onye ọchụnta ego Malope Mojapelo site na 2006 ruo 2014. Ọ bụ nne nke ụmụ nwoke abụọ.
Ọ nwụrụ na 19 Disemba 2017 mgbe ọ dị afọ iri anọ na anọ mgbe ọ na-anata ọgwụgwọ maka ọrịa kansa afọ na National Hospital dị na Bloemfontein.
Bibliography nke ụmụ nwanyị Africa
A Bibliography nke akwụkwọ banyere ụmụ nwanyị Africa. A na-ahazi ntinye site n'aka onye edemede n"usoro mkpụrụ akwụkwọ:
C
• Clark, gracias (2010). Ndị inyom Africa ahịa akụkọ ndụ asaa sitere na Ghana, Indiana mahadum press.
• mmeri- vidrovitch, Catherine (1997). Ụmụ nwanyị Africa: akụkọ ihe mere eme nke oge a. Westview pịa.
Human trafficking in Morocco
Morocco bụ isi iyi, ebe a na-aga, na mba njem maka ụmụnwoke, ụmụnwanyị, na ụmụaka ndị a na-atụ na mgbere ahịa mmadụ, ọkachasị ọrụ mmanye na ịgba akwụna mmanye. A na-azụ ụmụaka n'ime mba ahụ site n'ime ime obodo gaa n'obodo ukwu iji rụọ ọrụ dị ka ndị na-eje ozi ma ọ bụ ndị ọrụ, ma ọ bụ maka mmegbu mmekọahụ azụmahịa. A na-erigbu ụmụnwoke, ụmụnwanyị, na ụmụaka Morocco maka ọrụ mmanye na ịgba akwụna na mba Europe na Middle Eastern. A na-akpọ ụmụ agbọghọ Morocco na-eto eto si n'ime ime obodo ka ha rụọ ọrụ dị ka ụmụaka na-eje ozi n'obodo ukwu, mana ha na-enwekarị enweghị ụgwọ ọrụ, iyi egwu, na mmetọ anụ ahụ ma ọ bụ mmekọahụ, ma mgbe ụfọdụ na-eche mmachi na ije. Omume ndị a na-egosi na a na-agba ụmụagbọghọ ndị a ohu n'onwe ha. Ụmụnwoke Morocco na-enweta ọrụ mmanye dị ka ndị na-amụ ihe na ụlọ ọrụ nka na ụlọ ọrụ na ụlọ ahịa ndị na-arụ ọrụ. A na-adọta ụmụn
nwoke na akaụmụ nwomba ke Morocco ole na ole mba na Europe site na ọrụ aghụghọ, ma mesịa manyere ha ire ọgwụ ọjọọ. Na mgbakwunye, mụ nwoke na mụ nwanyị si na sub-Saharan Africa, South Asia, na Philippines na-abanye Morocco n'afọ ofufo mana n'ụzọ iwu na-akwadoghị site n'enyemaka nke ndị na-ebubata mmadụ; otu ugboro mba na Morocco, a na-amanye ụfọdụ n'ime ụmụ nwanyị ịgba akwụna ma ọ bụ, na-erughị ugboro ugboro, na-amanye ha ịrụ ọrụ ụlọ. Ndị omekome Naịjirịa, ndị na-eme mpụ dị iche iche dị ka mbubata mmadụ na ịzụ ahịa ọgwụ ọjọọ, na-asọmpi iji chịkwat ịmgbere zụ ahịa nke ndị Afrịka nọ n'okpuru Sahara na Morocco.
Gọọmentị Morocco anaghị agbaso ụkpụrụ kacha nta maka iwepụ ịzụ ahịa; Otú ọ dị, ọ na-eme mgbalị dị ukwuu ime nke ahụ. Gọọmentị mara otu onye ikpe nke mere ka nwatakịrị dị afọ iri na atọ na-arụ ọrụ n'ụlọ rụọ ọrụ mmanye, ọ bụ ezie na ọ nọgidere na-enweghị ọganihu n'ozuzu ya na mpaghara ndị a: ikpe na-ama ndị omekome na-azụ ahịa ntaramahụhụ kwekọrọ n'ụdị ọjọọ nke mmejọ ahụ; ịchọpụta ndị na-azụ ahịa n'etiti ndị na-adịghị ike; na ịhụ na ndị na ndị na-azụ ahịa si mba ọzọ anaghị ejide ma chụpụ ha. Gọọmentị na-aga n'ihu na-ejikọta mbubata ndị mbịarambịa na ịzụ ahịa mmadụ. Ụlọ ọrụ US State Department na-enyocha ma na-alụso ịzụ ahịa mmadụ ọgụ tinyere mba ahụ na "Tier 2" n'afọ 2017.
Mkpesa
Gọọmentị Morocco nwere ọganihu n'inyocha mpụ ịtụ ahịa na ịta ndị omekome na-azụ ahịa ahụhụ n'oge akụkọ ahụ. Iwu Morocco yiri ka ọ machibidoro ụdị ịtụ mgbere ahịa ọ bụla. Iwu ntaramahụhụ ya machibidoro ọrụ ụmụaka mmanye site na Nkeji edemede 467, ọrụ mmanye site na Nkeji edemede 10, na ịgba akwụna mmanye na ịgba akwụna nke nwatakịrị site na Nkeji edemede 497–499. Gọọmentị Morocco na-akọ na ọ na-ejikwa Iwu Mbata nke afọ 2003 na iwu ndị ọzọ, dị ka ndị na-amachibido ịtọrọ mmadụ, aghụghọ, na mmanye, iji kpee ikpe maka mpụ ịzụ ahịa; Otú ọ dị, o nyeghị ozi ọ bụla banyere ikpe a na-ekpe n'okpuru iwu ndị a. Ntaramahụhụ nke iwu ndị a dị iche iche nyere maka mpụ ịtụ mgbere ahịa mmekọahụ zuru oke ma kwekọọ na ndị e nyere maka mpụ ndị ọzọ dị egwu, dị ka ndina n'ike. N'ụzọ dị iche, ntaramahụhụ e nyere maka mpụ ịzụ ahịa ọrụ yiri ka ọ bụghị nke zuru oke; ntaramahụhụ maka ọrụ ụmụaka n'okpuru Isiokwu 467 sitere na mkpọrọ otu afọ ruo afọ atọ, ebe ntaramahụhụ n'ozuzu maka ọrụ mmanye n'okpuru Nkeji edemede 10 na-ejedebe na ụgwọ maka ndị omekome oge mbụ ma ọ bụ mkpọrọ ụbọchị isii ruo ọnwa atọ maka ndị omekome ugboro ugboro. Gọọmentị mere mpụ megide ma ọ dịkarịa ala otu ikpe dị elu nke mmetọ anụ ahụ ma ọ bụ mmekọahụ nke ụmụaka na-arụ ọrụ n'ụlọ. N'ọnwa Ọktọba afọ 2009, ụlọ ikpe mara nwunye onye ọka ikpe nke mere ka nwatakịrị na-arụ ọrụ n'ụlọ rụọ ọrụ mmanye; a mara ya ikpe maka ịwakpo nwa na-erubeghị afọ iri na ise, yana iji ngwá agha na ebumnuche ọjọọ, ma maa ya ikpe ịga mkpọrọ afọ atọ na ọkara. Mịnịsta na-ahụ maka ikpe ziri ezi kọrọ na ọ gbara mmadụ 138 ikpe maka imegbu nwatakịrị maka ịrịọ arịrịọ na mmadụ 203 maka ime ka ịgba akwụna nke nwatakịrị maka afọ kachasị ọhụrụ nke data dị; ọ maghị ole, ma ọ bụrụ na ọ dị, n'ime ikpe ndị a metụtara mpụ ịzụ ahịa mmadụ. Ikpe ha dị site na otu ọnwa ruo afọ abụọ. Gọọmentị kọrọ na ọ mebiri 130 na-azụ ahịa ma ọ bụ ndị na-ebubata ahịa n'afọ 2009. Otú ọ dị, gọọmentị emeghị ọdịiche dị n'etiti mbubata ndị mbịarambịa na ịzụ ahịa, n'ihi ya, ọ maghị ole, ma ọ bụrụ na ọ dị, bụ n'ezie ndị na-azụ ahịa mmadụ.
Nchedo
Mba Morocco nwere ọganihu dị nta n'ichebe ndị na-azụ ahịa n'afọ gara aga. A na-elekarị ndị na-azụ ahịa mba ọzọ anya dị ka ndị mbịarambịa na-enweghị akwụkwọ, nke a ga-ejide ma chụpụ ha. Ndị ọrụ gọọmentị gara n'ihu na-ejide ma na-achụpụ ọnụ ọgụgụ dị ukwuu nke ndị mbịarambịa na-enweghị akwụkwọ na mpaghara Sahara n'emeghị ihe zuru oke iji chọpụta ndị na-azụ ahịa n'etiti ha. A na-ahapụkarị ndị mbịarambịa a ejidere, ụfọdụ n'ime ha nwere ike ịbụ ndị na-azụ ahịa, n'ókè Algeria, na-enweghịkarị nri ma ọ bụ mmiri. E nwere akụkọ na ndị omempụ na-arụ ọrụ na mpaghara ahụ zuru ụfọdụ ohi, wakporo ha, ma metọọ ha n'ụzọ mmekọahụ. Gọọmentị enyeghị ụzọ iwu ọzọ iji wepụ ndị mba ọzọ na-ahụ maka ịzụ ahịa na mba ebe ha nwere ike ihu ntaramahụhụ ma ọ bụ ihe isi ike. Morocco anaghị agba ndị a metụtara ume isonye na nyocha megide ndị na-azụ ahịa ha. A kọrọ na ụfọdụ ndị ahụ metụtara gbara akaebe mana e mechara chụpụ ha. Ụmụ nwanyị Afrịka ndị dị n'okpuru Sahara bụ ndị a manyere ịgba akwụna na Morocco yighị ka ha ga-akọ mpụ n'ihi egwu nke ịbụ ndị a ga-achụpụ. NGO nyere ọtụtụ ọrụ nye ndị na-ahụ maka ịzụ ahịa n'ụlọ. Ndị mbịarambịa na-enweghị akwụkwọ - ụfọdụ n'ime ha nwere ike ịbụ ndị na-azụ ahịa - a kọrọ na ndị uwe ojii Morocco metọrọ ha. Ngalaba Nchedo Ụmụaka nke gọọmentị na-arụ ọrụ na Casablanca na Marrakesh nyere aka nye ụmụaka nọ n'okporo ámá na ndị ọzọ na-eme ihe ike, mmetọ, na mmegbu mmekọahụ, ikekwe gụnyere ndị na-azụ ahịa. Gọọmentị na-arụkwa ọrụ na-akpọ hotline nke na-akpọ hotline nke na ụmụaka ndị a na-ahụ maka ime ihe ike na mwakpo mmekọahụ na ndị otu ụmụnwanyị maka enyemaka. O jighị n'aka ma ọ bụrụ na achọpụtara ma ọ bụ chebe ndị ọ bụla na-azụ ahịa site na oku ọkụ na oge akụkọ. Dị ka Mịnịstrị na-ahụ maka ihe gbasara mba ofesi si kwuo, ndị nnọchi anya mba Morocco nyere ndị Morocco aka bụ ndị a na-atụ mgbere ahịa na mba ofesi.
Idei mmiri n'Africa n'afọ 2022
thumb|Idei mmiri n'Africa n'afọ 2022 N'ọnwa Disemba, idei mmiri na Angola gbukwara mmadụ abụọ, bibie ụlọ ise, ma mebie ndị ọzọ 238.
Cameroon
Ka ọ na-erule Septemba 20, ihe ruru mmadụ 37,439 sitere n'ezinụlọ 6,662 metụtara idei mmiri n'ebe ugwu Cameroon. Ọ dịkarịa ala mmadụ 2 anwụọla na ihe dị ka mmadụ 95 merụrụ ahụ. Ihe ruru ụlọ 9,413 na ụlọ akwụkwọ 88 emebiwo ma ọ bụ mebie. Ihe dị ka hekta 2,394 nke ihe ọkụkụ mebiri emebi, na efi 3,019 furu usu.
Central African Republic
Na Central African Republic, idei mmiri emetụlu mmadụ 85,300, gbuo mmadụ 11, bibiri ihe karịrị ụlọ 2,600 na hekta 18,500 nke ihe ọkụkụ, mebie ọtụtụ akụrụngwa ndị ọzọ ma chụpụ ihe karịrị mmadụ 6,000 na obodo 176 na obodo nta gafee 12 n'ime mpaghara 17 nke mba ahụ.
Chad
N'ọnwa Ọgọstụ, idei mmiri emetụtala mmadụ 17,000 na Chad, na-akpata mbibi nke ụlọ Ndi Madurai 1,312. Ọ dịkarịa ala mmadụ 22 nwuru ebe mmadụ 229 merụrụ ahụ.
Sudan
Idei mmiri kemgbe Ọgọstụ gburu umu Madurai 134. Mmiri idei mmiri mebiri ihe karịrị ụlọ 47,000.
Uganda
Idei mmiri na Jenụwarị gburu mmadụ ile na Kisoro District. N'ọnwa Ọgọstụ, idei mmiri na mpaghara Ọwụwa Anyanwụ gburu mmadụ 30 ọzọ.
Edensiba
<references group="" responsive="1">
Mmetụta ahu
Mmetụta ahu bụ mmemme mmeghari ahụ nke na-akpali akpali nke na-agụnye ụfọdụ mmegharị egwuregwu, nke ebumnuche ya bụ ịzụlite ahụike obi. Ọ bụ Les Mills International mepụtara ma kesaa mmemme ahụ. A na-ewepụta egwu ọhụrụ na mmegharị ọ bụla ọnwa atọ. Na UK, ana-enye ya na ihe dịka ụlọ ọrụ ahụike na ahụike 1,300, ihe dịka otu ụzọ n'ụzọ ise nke ụlọ ọrụ ndị dị otú ahụ na mba ahụ. Ọ na-agụnye klas a kapịrị ọnụ nke dị nkeji 55, 45 ma ọ bụ 30 n'ogologo, nke onye nkuzi nwere asambodo na-eduzi ndị sonyere site na mmega ahụ dị iche iche na ụda egwu nke oge a. Dịka nwulite ahụ na mmemme Les Mills ndị ọzọ, a na-eme ka mmegharị, mmega ahụ na egwu dị mma maka ndị nkuzi niile. Ebumnuche bụ ịzụlite ọtụtụ ngalaba nke ahụike, ọkachasị ahụike obi na ume.
Ọdịdị ya
Ọdịdị nke klas na ahu maka mmetụta ahu agbanwebeghị, ọ bụ ezie na enwere ike ịhapụ egwu dị iche iche iji mee ka mmeghari ahụ dị nkenke ruo nkeji iri anọ na ise maobụ nkeji iri atọ eji eme ihe mmeghari ahu
A na-ekewa klas ahụ n'ime ọrụ abụọ, nke ọ bụla nwere otu elu obi. Ogwe ọ bụla nwere ọtụtụ egwu, ebe egwu ọ bụla bụ usoro a na-eme mgbe niile maka otu egwu. A na-agbanwe abụ na usoro ihe omume site n'oge ruo n'oge, mana mmega ahụ nke egwu ọ bụla na-anọgide na-agbaso. Ogwe nke mbụ na-amalite site na okpomọkụ ma jiri ụzọ plyometrics. Ogwe nke abụọ na-amalite site na ịgba ọsọ gburugburu ma jiri ụzọ ike na-arị elu. A na-ahazi usoro ahụ na ebumnuche nke ịbawanye obi ndị sonyere n'oge egwu abụọ kachasị elu, ọkachasị n'oge ụzọ ike.
A na-agbanwe egwu na usoro maka egwu ọ bụla n'ime afọ iri na ise ọ bụla. A na-edepụta egwu ọhụrụ ọ bụla na usoro ihe omume n'usoro, na ndepụta egwu gara aga site na nọmba. Dịka ọmụmaatụ, a na-akpọ ndepụta egwu a na-eji maka nkeji iri na ise nke afọ 2019 "BodyAttack 109".
Usoro dị iche iche
Klas zuru ezu nke nkeji iri ise na ise nwere egwu iri na otu n'usoro a kapịrị ọnụ. A chọrọ ka ndị nkuzi jiri otu n'ime usoro ndị Les Mills nyere ma ha nwere ike ghara ịgbanwe usoro ma ọ bụ usoro nke egwu.
Usoro nkeji iri ise na ise
Tupu mmeghari ahụ nke ogbete iri asatọ na asaa, ụzọ nke ise lekwasịrị anya na ike na ọnọdụ elu ahụ ma enwere ụzọ ọzọ n'etiti ụzọ 9 na 10 maka ike na ọnọdụ dị ala.
Nkeji nkeji iri anọ na ise
A na-enweta oge ọsọ dị mkpirikpi site na ịhapụ ụfọdụ egwu site na usoro nkeji 55 zuru ezu. Enwere nhọrọ abụọ maka usoro a:
Usoro nkeji iri atọ
Usoro kachasị dị nkenke gụnyere naanị egwu 1, 2, 4, 7, 9, na ụdị egwu 5 gbanwere. A na-ahapụ egwu 3 (aerobics), 6 (running), 8 (interval), 10 (core), na 11 (cooldown).
Nchoputa
Ọmụmụ ihe ole na ole e bipụtara enyochawo usoro mmetuta ahu na sayensị. Otu nnyocha nyochara mmefu ike na ojiji oxygen nke ụmụ nwoke atọ na ụmụ nwanyị atọ sonyere (karịsịa ndị nkuzi) n'oge klas mmetụta ahu nke nkeji iri ise na ise, nke ana-eme na ụlọ nyocha a na-achịkwa. Nkezi ike mmefu bụ 660kcal maka ndị ikom sonyere na 602kcal maka ụmụ nwanyị sonyere.
Edensibia
<references group="" responsive="1">
Global Nature Fund
Global Nature Fund, nke e hibere na 1998, bụ ntọala anaghị akwụ ụgwọ nkeonwe nwere ebumnuche ekwuru nke ichekwa gburugburu ebe obibi.[1] Isi ụlọ ọrụ ya dị na Radolfzell, Germany.
Nzukọ a, nke na-akwado Living Lakes Network, na-eme akara ụbọchị Wetland World kwa afọ site n'ịkọpụta otu mmiri dị ka "Ọdọ Mmiri Egwu nke Afọ".[1] Na 2004 ọ bịanyere aka n'akwụkwọ nkwado na Ramsar.[2]
Chavonda Jacobs-Young
thumb|áká_ịkẹngạ Chavonda Jacobs-Young (amụrụ 1967 ) bụ onye isi gọọmentị America na-eje ozi dị ka onye nchịkwa nke Ọrụ nyocha Ugbo nke US Department of Agriculture's Agricultural Research Service. Ọrụ nyocha ọrụ ugbo bụ onye isi USDA, ụlọ ọrụ nyocha sayensị nke ụlọ nwere ndị sayensị otu puku na narị asatọ nakwa ụlọ nyocha iri itoolu n'ụwa niile. Jacobs-Young ka akpọrọ onye nchịkwa na February 2014; ọ bụ nwanyị mbụ na onye nwere agba na-edu ụlọ ọrụ ahụ. Na 1998, Jacobs-Young ghọrọ nwanyị Africa-American mbụ nwetara Ph.D. na akwụkwọ sayensị.
Mmalite ndụ na agụmakwụkwọ
Jacobs-Young bụ onye Augusta, Georgia. Ọ gụsịrị akwụkwọ na Hephzibah High School na 1985. N'oge ụlọ akwụkwọ sekọndrị na oge ya na North Carolina State University, o sonye na ihe omume dị elu ma bụrụ onye mmeri nke Atlantic Coast Conference ugboro atọ. Jacobs-Young nwetara nzere Bachelor nke Sayensị na sayensị akwụkwọ nakwa injinia (1989, NC State) nakwa nzere Masta nke Sayensị na sayensị osisi na akwụkwọ (1992, NC State). Mgbe ahụ na 1998, ọ nwetara nzere Ph.D na sayensị akwụkwọ na North Carolina State University. N'afọ 2008, Jacobs-Young nwetara Asambodo Nduzi Ọha na mmejuputa iwu ọha site na Mahadum America dị na Washington, DC
Ndụ ọkachamara
Mgbe ọ gụsịrị Ph.D ya, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye enyemaka Prọfesọ nke Sayensị akwụkwọ na Injinia na Mahadum Washington site na 1995 ruo 2002.
Mgbe ọ laghachiri na USDA n'uju n'afọ 2010, Jacobs-Young nyere aka guzobe ma jee ozi dị ka onye isi onye isi nke nnyocha n'ụlọọrụ USDA. N'ebe ahụ, ọ kwadoro nhazi nke nduzi sayensị n'ofe Ngalaba ahụ ma hụ na ụkpụrụ kachasị elu nke ọgụgụ isi na iguzosi ike n'ezi ihe nke sayensị maka nyocha a na-agbasa site na ngalaba ahụ. Jacobs-Young jekwara ozi dị ka onye na-eme ihe nchịkwa maka National Institute of Food and Agriculture nke ụlọ ọrụ USDA tupu ọ banye na Ọrụ nyocha nke ọrụ ugbo na 2012 dị ka onye nchịkwa maka mmemme nyocha. Ọ bụ onye so na United States Senior Executive Service, onye otu American Association for the Advancement of Science, onye so na National Academy of Public Administration, na onye isi oche ọkwa onye mmeri.
Na Machị 2022, a gụnyere Jacobs-Young na #IfThenSheCan - Ihe ngosi gburugburu National Mall n'ememe nke ọnwa akụkọ ihe mere eme ụmụ nwanyị; ihe ngosi ahụ nwere ihe oyiyi ruru otu narị na iri abụo nke ndụ nke ụmụ nwanyị na-arụ ọrụ na mpaghara STEM.
Mpuga isi mmalite
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Ikorodu
Ọdịdị ala na akụ na ụba
Ikorodu dị ihe dị ka kilomita iri atọ na asaa n'ebe ugwu Lagos, Lagos Lagoon dị n'ebe ndịda, Ogun State dị n'akụkụ ugwu, Agbowa-Ikosi, obodo dị na Epe Division nke Lagos State dị n"ebe ọwụwa anyanwụ. Obodo a etoola nke ukwuu n'ime afọ iri anọ g
gara aga ma kewaa ya na iri na isii ma ọ bụ iri na asaa "Ituns" ma ọ bụ obere mpaghara. Ndị isi ụlọ ọrụ dị n'obodo ahụ bụ azụmaahịa, ọrụ ugbo na imepụta ihe. A na-asụ asụsụ Ijebu n'ọtụtụ ebe na ikorodu.
Obodo ukwu ndị dị nso gụnyere Imota, Isiu, Liadi, Egbin, Ijede, I Pop na Bayeku, ha niile mejupụtara mpaghara mmepe nke ha na ndị ọchịchị ọdịnala ha (Obas). Mpaghara ndị a jikọtara ọnụ mejupụtara Ikorodu Division.
Ngalaba Ikorodu nwere nnukwu ụlọ ọrụ mmepụta ihe nwere ọtụtụ ụlọ ọrụ mmezi. Obodo Ikorodu n'onwe ya bụ ebe alaka nke ọtụtụ ụlọ akụ Naijiria guzosiri ike.
Ikorodu bụ mpaghara na-eto ngwa ngwa nke obodo Lagos, n'ihi akụkụ nke mmụba nke ndị mmadụ si n'obodo na obodo ndị gbara Ikorodu gburugburu na-adọrọ mmasị site na nso obodo ahụ na Lagos.
N'afọ 2003, e kewara Ikorodu LGAs dị ugbu a maka ebumnuche nchịkwa n'ime Mpaghara Mmepe Obodo. Ndị a na-achịkwa ọchịchị dị ala ugbu a bụ nọmba 6: Imota, Iyat/Bayeku, Ijede, Ikorodu North, Ikorondu West, Ikorodo.
Ebe a na-egwupụta osikapa na Imota
thumb|275x275px|Ebe a na-egwupụta osikapa na Imota Ihe igwe osikapa Imota bụ osisi ọrụ ugbo. E wuru ya na 2021 ma ga-amalite mmepụta zuru oke na nkeji iri na ise nke abụọ nke 2022.
Mmetụta akụ na ụba
Dị ka gọvanọ Lagos Steeti Sanwo-Olu si kwuo, mmepụta zuru oke nke ụlọ ọrụ ahụ ga-ebelata ọnụahịa osikapa na nrụgide ịzụta ngwaahịa ahụ. N'oge a (na mbido 2022) Naịjirịa na-emepụta osikapa, ma na-ebubata osikapa a na-akpọ hulled / polished na ọnụahịa dị elu. N'ihi ya, nhazi nri osikapa nke mba ahụ na mba nke ya kwesịrị imeziwanye nguzozi azụmahịa Naịjirịa.
Usoro teknụzụ
N'ime ihe igwe osikapa, ọkachasị ọka a na-agbanye mkpụrụ, ọka bali, oats, millet na osikapa na-agbakọta, ya bụ, a na-ewepụ mkpo ndị na-ejikọta ya na ọka ma ghara ịda n'oge a na-egwe ọka (dehusking). Akpụkpọ ahụ bụ ihe na-adịghị agbari agbari maka ahụ mmadụ ma ga-emetụta uto na mmetụta ịta. Ọzọkwa, n'ime ihe igwe osikapa, a na-ejikarị mkpụrụ ọka a na-akpọ hulled (oat flakes), bepụ (groats) ma ọ bụ nụchaa (osikapa, ọka bali a na-atụgharị). Nzọụkwụ nhazi ndị ọzọ nwere ike ịdị ka ndị dị na igwe ọka.
Gburugburu ya
Gọọmentị Steeti na-emepe ogige mmepụta ihe dị n'akụkụ ihe igwe ihe ahụ. Gọvanọ Sanwo-Olu kwuru na ogige ntụrụndụ ahụ ga-enwe ihe ntụrụndaka nke ga-eme ka azụmaahịa na-aga nke ọma ma na-ewetara ndị nwe azụmaahịa ego.
Okpukpe
Ndị bi na Ikorodu gụnyere ndị na-agbaso ọtụtụ okpukpe, gụnyere Iso Ụzọ Kraịst, Islam, na ofufe ọdịnala.
Agụmakwụkwọ
Ụlọ akwụkwọ ndị a gụnyere:
Ọ́bá Akwụkwọ Ikorodu
E nwere ọtụtụ ọbá akwụkwọ ọha na eze nke ụmụ akwụkwọ, ndị nkuzi, ndị nchọpụta na onye ọ bụla nwere mmasị ịgụ akwụkwọ akụkọ ma ọ bụ ihe ọ bụla ha họọrọ.
Edensibia
Òtù:Pages with unreviewed translations
Ihe gbasara gburugburu ebe obibi na Niger Delta
Nsogbu gburugburu ebe obibi na Niger Delta sitere na ụlọ ọrụ mmanụ ala ya. Delta na-ekpuchi 20,000 km2 (7,700 sq mi) n'ime ala mri nke 70,000 km2 (27,000 mi) nke sitere na nkedo sediment. Ebe obibi nke nde mmadụ iri abụọ na agbụrụ iri anọ dị iche iche, ala mmiri a mejupụtara 7.5% nke ala Naịjirịa. Ọ bụ ala mmiri kachasị ukwuu ma na-elekọta ọdọ mmiri nke atọ kachasị ukwuu n'Africa. Enwere ike ịkewa gburugburu Delta n'ime mpaghara anọ: agwaetiti ndị na-egbochi mmiri, ọhịa mangrove, mmiri na-atọ ụtọ, na oké ọhịa mmiri ozuzo dị ala. Ịkụ azụ na ọrụ ugbo bụ isi ihe na-eme ka ọtụtụ ndị bi na ya nwee ihe ha ga-eri.
Usoro okike a dị oke mma nwere otu n'ime ọnụ ọgụgụ kachasị elu nke ụdị dị iche iche dị na mbara ala, na mgbakwunye na ịkwado ọtụtụ osisi na anụmanụ, ala a na-akọ ugbo nke nwere ike ịkwadebe ihe ọkụkụ dịgasị iche, osisi ma ọ bụ osisi ọrụ ugpo, yana ụdị azụ mmiri dị ọcha karịa usoro okpomọkụ ọ bụla na West Africa. Mpaghara ahụ nwere ike ịnwe ọnwụ nke 40% nke ebe obibi ya n'ime afọ iri atọ sochirinụ n"ihi nnukwu owuwu mmiri na mpaghara ahụ. Ọbịbịa nke mmepụta mmanụ emetụtawokwa mpaghara Niger Delta n'ihi mpụga mmanụ a na-ahụtụbeghị mbụ nke na'ihu kemgbe iri afọ ise gara aga na mpaghara ahụ bụ otu n"ime ndị kacha emetọ n-emetọ ụwa. A na-eme atụmatụ na ọ bụ ezie na European Union nwere ihe 10 nke mmanụ na afọ 40, Naijiria dekọrọ 9,343 n'ime afọ 10. Enweghị nlekọta nke ụlọ ọrụ mmanụ emeela ka ọnọdụ a dị ngwa, nke nwere ike ịbụ nke kachasị mma site na akụkọ 1983 nke NNPC wepụtara, ogologo oge tupu ọgba aghara a ma ama apụta:
Mmebi gburugburu ebe obibi sitere na ọkụ gas, igwu mmiri nke osimiri ndị buru ibu, ịwụfu mmanụ na iweghachi ala n'ihi mmanụ da gas na mpaghara Niger Delta na-efu ihe dị ka US $ 758 nde kwa afọ. N'ụzọ dị mwute, 75% nke ọnụahịa ahụ bụ nke ndị obodo dị n'ógbè ahụ na-ebu site na mmiri emetọ, ala ugbo na'enweghị ike ịba ụba na ụdị dị iche iche furu efu.
Mmanụ na-awụfu
áká_ịkẹngạ|thumb|Mmebi gburugburu ebe obibi na Naịjirịa thumb|Mmanụ a na-awụfu
Ogologo nsogbu ahụ
Ngalaba na-ahụ maka mmanụ ala mere atụmatụ na a wụsara 1.89 nde barrels nke mmanụ n'ime Niger Delta n"etiti 1976 na 1996 n-ime ngụkọta nke 2.4 nde barels wụfuru na 4,835 ihe omume. (ihe dị ka 220 puku cubic mita). Akụkọ United Nations Development Programme (UNDP) na-ekwu na e nweela ngụkọta nke mwufu mmanụ dị pụkụ isii na narị asatọ na ịrị na asaa n'etiti 1976 na 2001, nke na'ihi mfu nke nde barrels mmanụ atọ, nke ihe karịrị 70% n"ime ha enwetaghị. 69% nke nsị ndị a mere n-ụsọ oké osimiri, otu ụzọ n "ụzọ anọ" nʼime ala na 6% wụfuru n'" ala. Bronwen Manby, onye nchọpụta n'oge ahụ na Africa Division of Human Rights Watch, dere na July 1997 na "dị ka atụmatụ gọọmentị nke Nigerian National Petroleum Corporation (NNPC)... ihe dị ka 2,300 cubic mita (610,000 US gal) nke mmanụ na-awụfu na ihe omume narị atọ dị iche iche kwa afọ. Enwere ike iche n'ụzọ dị nchebe na, n"ihi akụkọ dị ala, ọnụ ọgụgụ ahụ dị elu karịa: atụmatụ ndị na-agbaso omenala na'ebe ahụ ruru okpukpu iri.
Ụlọ ọrụ Naịjirịa National Petroleum Corporation na-etinye ọnụ ọgụgụ mmanụ ala a na'ime gburugburu ebe obibi kwa afọ na 2,300 cubic mita (19,000 ) na nkezi nke 300 n'otu n"otu kwa ọnwa. Otú ọ dị, n'ihi na ego a anaghị agụnye "obere" nsị, Ụlọ Akụ̀ Ụwa na-ekwu na ezigbo mmanụ a wụfuru na gburugburu ebe obibi nwere ike ịbụ okpukpu iri nke ego ahụ a na'efu. Ihe ndị kasị ukwuu na-awụfu n'otu n"otu gụnyere mgbawa nke ọdụ ụgbọ mmiri Texaco nke dị nʼụsọ oké osimiri nke na 1980 tụfuru atụmatụ nke ruru Sabotage 400,000 barrels (64,000 m3) nke mmanụ ala na Gulf of Guinea na Royal Dutch Shell's Forcados Terminal tank ọdịda nke mepụtara mgbochi e mere atụmatụ na 580,000 barrils (92,000 m3). N'afọ 2010, Baird kọrọ na n'etiti nde 9 na nde 13 barrels awụfuola na Niger Delta kemgbe 1958. Otu isi iyi gbakọrọ na ngụkọta nke mmanụ ala n'ime barrels wụfuru n"etiti 1960 na 1997 bụ ihe karịrị 100 nde barrils (16,000,000 m3). Akụkọ mba United nke afọ 2011 dere na gburugburu ebe obibi nke Niger Delta emetọla nke na ọ nwere ike iwe afọ 25 ruo 30 iji gbanwee nsonaazụ na-adịgide adịgide nke mmetọ ahụ.
Ihe Ndị Na-akpata ya
thumb|Paịpụ mmanụ Ọtụtụ n'ime akụrụngwa mmanụ bụ ochie ma enweghị nyocha ma ọ bụ mmezi mgbe niile. Ọkara nke nsị niile na-eme n'ihi corrosion nke paịpụ na tankị na ihe mberede (50%), ihe ndị ọzọ na ya gụnyere mmebi (28%) na mmepụta mmanụ (21%), na 1% nke mpụga na a na'ihe gbasara ya site na ngwá ọrụ mmepụtara na ọ gaghị arụ ọrụ.
Otu ihe kpatara corrosion na-akpata pasent dị elu nke nsị niile bụ na n'ihi obere nha nke mmanụ dị na Niger Delta, enwere nnukwu netwọk nke paịpụ n"etiti ubi ahụ, yana ọtụtụ obere netwọkụ nke obere paaypụ ndị na'obosara nke na na - na: mmanụ si n "isi mmiri gaa na "na-eme ka ọtụtụ ohere maka nsụ. N'ebe ndị dị n'ụsọ oké osimiri, a na-etinye ọtụtụ paịpụ na eriri mmiri n"elu ala. Pipelines, nke nwere atụmatụ ndụ nke ihe dị ka afọ iri na ise, bụ ochie ma nwee ike ire ure. Ọtụtụ n'ime paịpụ ndị ahụ dị afọ iri abụọ na ise.
Mmebi na ohi site na mbupu mmanụ aghọwo isi okwu na steeti Niger River Delta, na-enye aka na mmebi gburugburu ebe obibi. Akara ndị mebiri emebi nwere ike ghara ịhụ anya ruo ọtụtụ ụbọchị, na ịrụzi ọkpọkọ ndị ahụ mebi emebiri na-ewe ọbụna ogologo oge. Mmanụ sifu aghọwo nnukwu azụmahịa, na mmanụ e zuru ezu na-abanye ngwa ngwa n'ahịa ojii.
Ọ bụ ezie na a na-enwe iwu ewu nke ire mmanụ a na-ezu ohi na-abawanye, ọnụ ọgụgụ ndị nwụrụ n'ihi mgbawa na-abawanyekwa. N'ọgwụgwụ Disemba afọ 2006 ka egburu ihe karịrị mmadụ 200 na mpaghara Lagos nke Naịjirịa na mgbawa nke eriri mmanụ.
Iwu Naijiria nke ụlọ ọrụ mmanụ adịghị ike ma na-esikarị ike, na'ụzọ bụ isi, ụlọ ahịa ahụ na ya na ha na na - na
Nsonaazụ ya
Mmanụ a na-awụfu nwere mmetụta dị ukwuu na gburugburu ebe obibi nke a tọhapụrụ ya ma nwee ike ịghọ ecocide. Nnukwu ala nke ọhịa mangrove, nke nwere ike ịnweta mmanụ (karịsịa n'ihi na echekwara ya n"ala ma wepụ ya kwa afọ n-oge idei mmiri), emebiwo. A na-eme atụmatụ na 5 ruo 10% nke usoro okike mangrove nke Naijiria ekpochapụla ma ọ bụ site na ebe obibi maọbụ mmanụ. Oké ọhịa mmiri ozuzo nke dịbu n'ihe dị ka 7,400 km2 (2,900 mi)  ala efunahụwokwa. Mmiri na-awụfu n'ebe ndị mmadụ bi na ya na na'ógbè sara mbara, na - na: na Ojiji nke oxygen a gwakọtara agwakọta site na nje bacteria na-eri hydrocarbons a wụsara agbakwunyere na'enyekwa aka n'ọnwụ azụ. N'ime obodo ndị ọrụ ugbo, a na-emekarị ka nri a ga-enweta n'otu ntabi anya. Mmiri hyacinth wakporo Osimiri Niger, nke na-eto eto na gburugburu ebe a na'adịghị emetọ ma na - na na
Ndị mmadụ nọ n'ógbè ndị ahụ metụtara na-eme mkpesa banyere nsogbu ahụike gụnyere nsogbu iku ume na mmerụ ahụ; ọtụtụ ndị enwekwaghị ikike mmadụ dị ka ahụ ike, ịnweta nri, mmiri dị ọcha, na ikike ịrụ ọrụ.
Ịsacha
N'afọ 2011, Naịjirịa nyere iwu ka e nye akụkọ sitere n'aka United Nations banyere mmetụta nke nchọpụta mmanụ na mpaghara delta nke 'Ogoniland'. Akụkọ ahụ chọpụtara mmetọ siri ike nke ala na mmiri pọmpụ, mbibi nke mangroves, na "na usoro nchịkwa ụlọ ọrụ dị na ụlọ ahịa mmanụ na Gọọmentị emeghị nke ọma". UN kwubiri na ọ ga-ewe ihe karịrị afọ 30 iji gbanwee mmebi ahụ. Dabere na aro ndị ahụ, n'ọnwa Ọgọstụ 2017 Naịjirịa malitere usoro nhicha na mweghachi nke ijeri $ 1. Na Jenụwarị 2019 ndị injinia rutere iji malite nhicha ahụ.
N'afọ 2019, gọọmentị Naijiria bịara n'okpuru nyocha mgbe akwụkwọ ozi sitere n"ọfịs Onye isi ala Muhammadu Buhari nyere ụlọ ọrụ Naịjirịa National Petroleum Corporation ntụziaka ka ha weghara olulu mmanụ Ogoniland n "ma hụ na ọ ga-abanyeghachi nke ọma". Òtù NGO na Movement for the Survival of the Ogoni People emeela mkpesa maka atụmatụ ahụ.
Gọọmentị etiti nke Naịjirịa site na Nigerian National Petroleum Corporation nyere ego $ 180m dị ka ego a na-akwụ maka ụlọ ọrụ 21 ahọpụtara n'ime ụlọ akwụkwọ 400 na'ọnụahịa maka nkwekọrịta ahụ.
Mfu nke oké ọhịa mangrove
Ahịhịa dị na Delta nke Osimiri Niger nwere nnukwu ọhịa mangrove, oké ọhịa mmiri ozuzo, na oké osimiri mmiri. A na-eme atụmatụ na nnukwu ọhịa mangrove ga-ekpuchi ihe dịka 5,000 ruo 8,580 km2 (1,900 ruo 3,300 mi)  ala. Mangroves ka dị ezigbo mkpa nye ụmụ amaala Naịjirịa yana ihe dị iche iche bi na gburugburu ebe obibi ndị a.
Mmetụta ụmụ mmadụ sitere na njikwa ala na-adịghị mma nke dị n'elu yana mmetọ mmanụ ala na-eme ka pasentị ise ruo iri nke oke ọhịa mangrove kwụsị. Njirimara mmanụ ala na-agbanwe ngwa ngwa, na-abanye ngwa ngwa, na viscous ekpochapụla nnukwu ebe ahịhịa. Mgbe mwụfu na-eru nso na n'ime ọdọ mmiri ahụ, ike mmiri nke ma osimiri na ike tides wụsara mmanụ ala ka ọ gbagoro n'akụkụ ahịhịa.
Ọnwụ nke ọhịa mangrove abụghị naanị ihe ọkụkụ na anụmanụ na-emebi ndụ, kamakwa maka ụmụ mmadụ. A na-eji usoro ndị a akpọrọ ihe nke ukwuu site n'aka ụmụ amaala bi na mpaghara ihe metụtara. Ọhịa Mangrove bụụrụ ndị bi n'ógbè ahụ isi iyi osisi. Ha dịkwa mkpa maka ụdị dị iche iche dị mkpa maka omume iri nri maka ụmụ amaala obodo, bụ ndị na-ahụta obere uru akụ na ụba nke mmanụ ala. Mangroves na-enyekwa ebe obibi dị mkpa maka ụdị ndị dị ụkọ na ndị dị ize ndụ dị ka manatee na hippopotamus pygmy. Mkpebi amụma na-adịghị mma gbasara oke nke ego mmanụ ụgbọala butere ọgbaghara ndọrọ ndọrọ ọchịchị na Naịjirịa. Esemokwu a n'etiti ndị na-achị achị, ụlọ ọrụ mmanụ, na ndị Naijiria emeela ka a mebie paịpụ mmanụ ala, nke na'eme ka egwu maka ọhịa mangrove ka njọ.