cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stella Chinyelu Okoli
Ebe m si dee
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ Òtù:Onye ọkà mmụta ọgwụ Òtù:Nwaanyị oji ego achọọ ego Òtù:Ndị amụrụ n'afọ 1944 Òtù:Ndị gụrụ akwukwo na Mahadum London
Ụlọ ọrụ na-ahụ maka ike (Malaysia)
Emepụtara ụlọ ọrụ na ahụ maka inye ọkụ na obodo Malaysia ndị amaara na olu bekee dika Energy Commission (Malay: ), nke ana-akpọ ST, n'okpuru Energy Commission Act 2001 dịka onye nchịkwa ọhụrụ maka ụlọ ọrụ ike na Peninsular Malaysia na Sabah. E guzobere ụlọ ọrụ ahụ iji hụ na ana-emepe ụlọ ọrụ ike n'ụzọ dị irè ka Malaysia wee dịrị njikere izute ihe ịma aka ọhụrụ nke ijikọ ụwa ọnụ na nnwere onwe, ọkachasị na ụlọ ọrụ na-enye ike.
Kọmitii ahụ na-achịkwa ma na-akwalite ihe niile metụtara ụlọ ọrụ na-enye ọkụ eletrik na gas n'ime iwu ndị a na-ahụ anya ya bụ Iwu Nnyefe ọkụ eletrik 1990, Iwu Nnyenyefe gas 1993, Iwu Nnyele ọkụ eletrik 1994, na Iwu Nnyepe gas 1997. N'ịrụ ọrụ ya, ụlọ ọrụ ahụ na-ewere usoro nchịkwa onwe onye.
Akụkọ ihe mgbe gara aga
Tupu nkewa na 1990, ọrụ maka ịhazi na ịrụ ọrụ nke ụlọ ọrụ na-enye ọkụ latrik na Peninsular Malaysia na Sabah nyere na otu na ahu maka inye ọkụ latrik na otu boodu na ahụ maka ọkụ latrik na Sabah n'otu n'otu ebe Ngalaba Nnyocha Eletrik, n'okpuru ministri na ahu maka inye ọkụ latrik bụ ọrụ maka ikikere nke ọgbọ onwe na nchekwa nke ntinye eletrik na ngwá ọrụ. Ebe ọ bụ na Sarawak, ụlọ ọrụ Sarawak Electricity Supply Corporation (SESCO) bụ ikike nnyefe ebe ndị steeti inspekotorete na-ahụ maka ikikere na nchekwa na steeti ahụ.
N'afọ 1990, e wepụrụ Ngalaba Nnyocha latrik ma guzobe Ngalaba Nkwado latrik n'okpuru Iwu Nkwado latrik 1990 dị ka ụlọ ọrụ na onye na-ahụ maka nchekwa nke ụlọ ọrụ na-enye ọkụ latrik na Peninsular na Sabah. Otú ọ dị, na Sarawak, Iwu Eletrik Steeti ka na-arụ ọrụ na-enye ndị Inspectorate Eletrik Steet ikike iwu iji gaa n'ihu na ọrụ nchịkwa ya.
N'afọ 1993, e guzobere Ngalaba Nkwado Gas n'okpuru Ngalaba Praịm Minista maka ịchịkwa ụlọ ọrụ nkesa gas. A họpụtakwara Director General of Electricity Supply dị ka Director General of Gas Supply. N'ụzọ nchịkwa, a maara ngalaba abụọ ahụ dịka Ngalaba Eletrik na Gas Supply.
Site na atụmanya nke mmebi iwu ụlọ ọrụ, ndị omeiwu kwadoro Iwu Energy Commission 2001 iji weghara ọrụ nke Ngalaba Eletrik na Gas Supply. E guzobere Kọmitii Ike n'okpuru iwu a na 1 Mee 2001 wee malite ịrụ ọrụ n'ụzọ zuru ezu na 2 Jenụwarị 2002.
Ọrụ na ọrụ ndị diiri ya
Ụlọ ọrụ Energy Commission bụ onye na-achịkwa ụlọ ọrụ ọkụ eletrik na gas dabere na ike nke Iwu Energy Commission Act 2001 na ọrụ ndị ọzọ metụtara ya nyere. Ndị na-esonụ bụ ọrụ na ibu ọrụ ndị Kọmitii Ike gosipụtara:
Ọrụ
Ndị ọrụ ahụ amalitela ọtụtụ ọrụ arụmọrụ ike, ọtụtụ n'ime ha metụtara mmepụta na ojiji eletrik dị mma:
Edensibia
<references group="" responsive="1">
Bettinah Tianah
Bettinah Tianah (amụrụ Betty Nassali, 10 Nọvemba 1993) bụ onye Uganda na-ahụ maka telivishọn, onye na-eme ihe nkiri, onye nlereanya, na onye ejiji. A maara ya dika onye na akwado ihe omume television dị ka Youth Voice, Be My Date, na The Style Project. Ọ rụkwara ọrụ ndu (Rhona) na usoro telivishọn The Hostel.
Mgbe ọ dị afọ iri na ise, Tianah malitere ịrụ ọrụ na NBS Television dị ka onye na-elekọta Youth Voice. O mechara kwado ihe ngosi telivishọn a na-akpọ Be My Date na 2015 na NTV Uganda, onochiri  Anita Fabiola, ma kwado ihe ngosi ejiji a na-akpọ The Style Project site na 2017 ruo Machị 2022 mgbe ọ gbara arụkwaghịm iji lekwasị anya na azụmahịa ya BT Beauty Uganda. Tianah nwetara ọrụ mbụ ya dị ka Rhona, "nwa agbọghọ ọjọọ" na usoro telivishọn Uganda The Hostel na oge nke anọ nakwa nke ikpeazụ.
Tianah kwadoro ihe omume red carpet na UNAA Convention na Washington DC, na-aghọ onye Uganda mbụ kwadoro ihe omume ahụ. Ọ bụkwa onye nlereanya, ebe ọ bịanyere aka na Creative Industries Group na 2017. O mere foto mbụ ya na Paris.
Ndụ onwe onye
Tianah nwere nzere mmuta na akwụkwọ akụkọ na Mahadum Cavendish. Na mbu odebanyere aha maka nzere na Human Resources Management na Makerere University Business School (MUBS), mana ọ kwụsịrị .iji wee chuso ọrụ nta akuko.
Devi Prasad (artist)
Devi Prasad (1921 June 1, 2011) bụ onye India na-ese ihe na onye na-eme udo. Ọ bụ onye na-ese ihe, Onye na-ese foto, onye nkuzi nka na onye na-ahụ maka udo.
Bettinah Tianah
Ndụ onwe onye
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Devi Prasad (artist)
Oge ọ malitere
Devi Prasad gụrụ akwụkwọ na Shantiniketan nke Rabindranath Tagore nakwa na Sevagram.
Ọrụ, ọrụ udo na ọnwụ
E mere nnukwu ihe ngosi, The Making of the Modern Indian Artist-Craftsman, na New Delhi na Mee 2010, ebe ọrụ ya na-agafe afọ 65 malite na ụfọdụ n'ime ọrụ nka mbụ nke Devi Prasad. A họọrọ ihe osise e mere na Santiniketan na 1938 ma mechie na I gosi nke ụfọdụ ndị ikpeazụ (site na 2003 ruo 2004) nke e mere oge ikpeazụ o ji ụlọ ọrụ ya mee ihe na Delhi. Naman Ahuja, onye haziri ihe ngosi ahụ, bụ onye mmụta na ụlọ ọrụ ya ma dee ọtụtụ ihe banyere onye nkuzi ya na-echeta Prasad dị ka onye nwere ọmịiko, onye na-eche echiche miri emi. Devi Prasad bụkwa onye na-ahụ maka udo na onye na-eme udo na-a kwalite echiche nke Mahatma Gandhi na Rabindranath Tagore.
Ọ rụrụ ọrụ na mba ụwa na War Resisters' International (WRI) ruo ọtụtụ iri afọ, na-eje ozi n'ọfịs ya na London dị ka odeakwụkwọ ukwu site na 1962 ruo 1972 tupu oge ya dị ka onyeisi oche site na 1972 ruo 1975. Akụkọ ihe mere eme nke nzukọ ahụ, War is a Crime Against Humanity: The story of War Resisters' International, e bipụtara na 2005.
Devi Prasad nwụrụ na Delhi na 1 June 2011.
International Institute of Tropical Agriculture
International Institute of Tropical Agriculture (IITA) bụ òtù na-enweghị uru nke na-arụkọ ọrụ na ndị mmekọ iji bulie ogo ihe ọkụkụ na mmepụta ihe, belata ihe ize ndụ nke ndị na-emepụta ihe na ndị na-azụ ahịa, ma mepụta akụ na ụba site na ọrụ ugbo, na ebumnuche kachasị nke ibelata agụụ, nsogbu nri na ịda ogbenye. Nnyocha maka mmepe nke IITA (R4D) na-elekwasị anya n'ịgwọ mkpa mmepe nke mba ndị na-ekpo ọkụ. E guzobere ụlọ akwụkwọ ahụ n'afọ 1967 na isi ụlọ ọrụ dị na Ibadan, Naịjirịa, yana ọtụtụ ụlọ nyocha gbasara n'Africa. Nzukọ a na-achịkwa Board of Trustees, nke ọtụtụ mba na Consultative Group on International Agricultural Research (CGIAR) kwadoro.
Akụkọ ihe mere eme
E guzobere IITA n'afọ 1967 na Ibadan, echiche nke ụlọ akwụkwọ ahụ sitere na ọchịchọ nke ntọala Ford na Rockefeller iji guzobe etiti maka imeziwanye ogo nri ndị dị n'ebe okpomọkụ. Ụlọ akwụkwọ ahụ malitere site na iwu nke iri atọ na abuo. nke afọ 1967. Akụkụ nke ebumnuche mbụ nke ụlọ ọrụ ahụ bụ ịzụlite usoro ọrụ ugbo na-arụpụta ihe ka mma, nhọpụta na ịzụlite ụdị ihe ọkụkụ na-amị mkpụrụ nke na-eguzogide ọrịa na ụmụ ahụhụ, yana iwusi nyocha ọrụ ugbo ike na mpaghara mmiri na mpaghara okpomọkụ. Ụlọ akwụkwọ ahụ dị na ala dị hekta otu puku na mbụ. Ụlọ akwụkwọ ahụ lekwasịrị anya na mmemme mmezi ọka, mmemme mmezi mkpụrụ ọka na akwụkwọ nri, usoro ọrụ ugbo, na mmemme mmelite mgbọrọgwụ na tuber. Usoro mmezi nke ọka na legume nwere usoro soybean, cowpea na tuber nke nwere yam na cassava. IITA sonyeere CGIAR n'afọ 1971. O mechara gbakwunye ngwaahịa osisi dịka plantain na unere.
Zora Howard
Zora Howard bụ onye America na-eme ihe nkiri na onye edemede. A maara ya nke ọma maka idekọ ma gosipụta ya na ihe nkiri nke afọ 2019 Premature. Egwuregwu izizi ya, STEW, malitere na Broadway na February 2020 ma bụrụ onye ikpeazụ maka Ihe nrite Pulitzer Na ihe nkiri.
Mmalite ndụ ya na agụmakwụkwọ ya
A mụrụ Howard n'aka onye na-ahụ maka anụ ụlọ Julie Butler na Claude Howard ma zụlite ya na Harlem. Ọ malitere ide uri mgbe ọ dị obere, ma soro ndị otu okwu ọnụ The Strivers Row rụọ ọrụ. Mgbe ọ dị afọ iri na atọ, ọ bụ onye na-ede uri kacha nta meriri na Urban Word NYC Grand Slam finals. O nwere Bachelors of Arts na Mahadum Yale. Ọ gụsịrị akwụkwọ n'afọ 2014. na nzere Masters Nke nka mma site na mmemme gụsịrị akwụkwọ na Mahadum California, San Diego.
Premature bụ ọrụ mbụ Howard na oge mbụ ya na-ede ihe nkiri, ya na onye nduzi Rashaad Ernesto Green dere. Howard zutere Green na ihe nkiri New York mgbe ọ dị afọ iri na otu. Mgbe ọ dị afọ iri na anọ, ọ tụbara ya na ihe nkiri nwa akwụkwọ ya mgbe ọ bụ nwa akwụkwọ na NYU Tisch, nke a na-akpọkwa Premature. Ya na Green rụkọrọ ọrụ na ihe nkiri mbụ ya, Gun Hill Road.
N'afọ 2017, Green kpọtụrụ Howard ka o mepụta ihe nkiri maka Premature. Ihe nkiri a na-eso Howard dị ka Ayanna, onye New York dị afọ iri na asaa nke ya na onye na-ese ihe n'afọ iri abụọ (Joshua Boone) na-enwe mmekọrịta n'oge okpomọkụ. Ọ malitere na Sundance 2019. Ihe nkiri ahụ nwetara nnabata dị mma. Mgbe ọ na-ede maka Elle, Candace Frederick kpọrọ ya "ụdị ihe nkiri nwere obi ike, nke na-adịghị ike nke ọbụna ndị na-akọ akụkọ ochie na-achọ." Michael Cuby nke Nylon kọwara ya dị ka, "akụkọ ịhụnanya na-abịa n'afọ ndụ nke gbasara ịchọta ịhụnanya mbụ gị dịka ọ bụ maka iji ịhụnanya mbụ ahụ chọta onwe gị."
Egwuregwu mbụ nke Howard, STEW, gbara na February 2020 na Walkerspace na New York. Ọ na-etinye ezinụlọ nke ọgbọ atọ nke ụmụ nwanyị ga-alụ ọgụ na nhọrọ onwe ha. N'ime nyocha kachasị mma maka Vulture, Helen Shaw kwuru, "Howard na-esi na ọrịa strok sara mbara gaa na mgbagwoju anya nke ontological fọrọ nke nta ka ọ bụrụ tupu ị mara ya...Howard na-eme ka anyị nụ ọtụtụ narị afọ nke ihe mgbu, na-akụ aka ka a hapụ anyị ka anyị bata.
Edensibia
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Ahịa ịtụ mgbere mmadụ na Bosnia na Herzegovina
Bosnia na Herzegovina bụ isi iyi maka ụmụ nwanyị na ụmụ agbọghọ Bosnia bụ ndị a na-azụ ahịa mmadụ, ọkachasị ịgba akwụna n'ime mba ahụ, ọ bụ ezie na ọ bụkwa ebe a na-aga njem maka ụmụ nwanyị na ụmụ agbọghọ si mba ọzọ ndị amanyere n'ịgba akwụna na Bosnia na Western Europe. E nwere mmadụ anọ ndị ometụtara nke a chọpụtara site na Serbia n'afọ 2009. Ọtụtụ ụmụ nwanyị a na-azụta n'ahịa batara mba ahụ site na Serbia ma ọ bụ Montenegro. E nwere akụkọ na a na-azụ ụfọdụ ụmụ agbọghọ, ọkachasị ndị Rom, na-eji alụmdi na nwunye mmanye, maka ebumnuche nke ịgba ohu n'ụlọ n'onwe ya, nakwa a na-amanye ụmụ nwoke na ụmụ nwanyị ndị Rom ịrịọ arịrịọ site n'aka ndị otu a haziri ahazi. E nwere otu ikpe metụtara ụmụ nwoke Bosnia a kpọbatara maka ọrụ ma tinye ọnọdụ mmanye na Azerbaijan na 2009. Akụkọ NGO na ndị na-azụ ahịa na-ejikarị ndị ogbugbo eme ihe iji mee ka ndị ahịa gaa n'ụlọ ndị mmadụ, ụlọ ndị ọbịa na ụlọ ọrụ mmanụ ụgbọala ebe a na-ejide ndị ahụ o metụtara.
Gọọmentị Bosnia na-agbaso ụkpụrụ kacha nta maka iwepụ ịzụ ahịa mmadụ. Gọọmentị nwere ọganihu doro anya na mbọ ndị mmanye iwu na-emegide ịzụ ahịa n'oge akụkọ ahụ site n'ibelata ojiji ya nke ikpe a kwụsịrị ma nye ntaramahụhụ siri ike maka ndị na-azụ ahịa a mara ikpe. Gọọmentị jiri usoro dị iche iche chọpụta ndị nwere ike ịta ahụhụ n'oge akụkọ ahụ, na-edebanye aha ọnụ ọgụgụ ka ukwuu nke ndị na-azụ ahịa, ma zigara ha ndị na-ahụ maka ọrụ NGO nke ọ kwadoro.
Ụlọ ọrụ US State Department na-enyocha ma na-alụso ịzụ ahịa mmadụ ọgụ tinyere mba ahụ na "Tier 2" n'afọ 2017. Ọ bụ ezie na gọọmentị kwuru na ha na-agbaso iwu, akụkọ ahụ kwuru okwu maka enweghị ike imezu ụkpụrụ kacha nta maka iwepụ ịzụ ahịa mana ọ na-eme mgbalị dị ukwuu ime nke ahụ.
Ịma ikpe
Gọọmentị Bosnia nwere ọganihu dị ukwuu na mbọ ndị mmanye iwu megide ịzụ ahịa n'ime afọ gara aga, na-enye otu n'ime ikpe kachasị elu maka ịzụ ahịa na Bosnia. Gọọmentị belatara ojiji ya nke ikpe a ma mụbaa ntaramahụhụ maka ndị na-azụ ahịa mmadụ a mara ikpe. Gọọmentị Bosnia machibidoro ịzụ ahịa maka mmegbu mmekọahụ na ọrụ site na Nkeji edemede otu narị na iri asatọ na isii (186) nke iwu mpụ ya, nke na-enye ntaramahụhụ nke mkpọrọ ruo afọ iri. Ntaramahụhụ ndị a siri ike ma kwekọọ na ndị e nyere maka mpụ ndị ọzọ dị egwu, dị ka ndina n'ike. Gọọmentị gbanwere iwu mpụ ya n'afọ 2009, na-etinye ikpe opekata mpe afọ atọ maka ịzụ ahịa mmadụ ma na-amụba ntaramahụhụ maka ndị isi na-ahụ maka ịzụ ahịa. Gọọmentị mba ahụ nwere ihe ịga nke ọma n'ikpe ikpe ịzụ ahịa dị ịrịba ama nke metụtara onye na-azụ ahịa dị elu n'afọ 2009, na-ama onye isi ahụ ikpe ịga mkpọrọ afọ iri na abụọ, ma kwuo na ọ ga-akwụ ụgwọ dọla pụkụ ịrị na anọ na narị abụọ na ịrị asatọ ma isii ma natakwa ya ihe karịrị dọla pụkụ narị abụọ na anọ na narị isii na akụ.
N'afọ 2009, gọọmentị mba ahụ nyochara ikpe iri na anọ a na-enyo enyo na ha na-azụ ahịa, ndị ọchịchị obodo nyochara ikpe iri abụọ na otu. Gọọmentị mba ahụ gbara ikpe atọ metụtara mmadụ iri na abụọ a na-enyo enyo na ha na-azụ ahịa na 2009, ma maa ndị omekome iri na otu ikpe; ikpe maka ndị na-azụ ahịa iri na otu a mara ikpe na ikpe abụọ sitere na ọnwa ise ruo afọ iri na abụọ. Ikpe isii n'ime ikpe ndị a karịrị afọ atọ, a tọhapụrụ otu onye a na-enyo enyo. Ụlọ ikpe dị elu kpere ikpe asaa, wee maa ndị na-azụ ahịa mmadụ iri na otu ikpe, ma maa mmadụ itoolu n'ime ha ikpe otu afọ ruo afọ atọ. N'ikpeazụ, na Republika Srpska, a kọrọ na ndị ọchịchị kpere ikpe ịzụ ahịa itoolu ma maa ndị omekome ise ikpe, nke kpatara ikpe sitere na otu afọ ruo afọ abụọ. Ụlọ ikpe steeti na nke ime obodo kwụsịrị ikpe maka ndị ahịa abụọ a mara ikpe na 2009, mbelata dị ịrịba ama site na ikpe iri na anọ a kwụsịrị na 2008.
N'okpuru iwu Bosnia, ọtụtụ ndị omekome a mara ikpe, bu ndị ruru eru maka ezumike izu ụka site n'ụlọ mkpọrọ; ya mere, ụfọdụ ndị na-azụ ahịa a mara ikpe na 2009 nwere ike ịbụ ndị a tọhapụrụ na ngwụsị izu, na-etinye ndị ha metụtara n'ihe ize ndụ. A na-aga n'ihu na akụkọ akụkọ banyere ndị uwe ojii na ndị isi ndị ọzọ na-eme ka ịzụ ahịa dị mfe, gụnyere site n'ịtụ anya ma ọ bụ na-echebe ndị na-azụ ahịa ma ọ bụ ndị na-erigbu ndị na-azụ ahịa na nkwụghachi ụgwọ. Na Machị 2010, gọọmentị jidere mmadụ iri na isii a na-enyo enyo, nke gụnyere osote onye isi obodo Srebrenica, ndị isi okpukpe obodo, ndị isi ụlọ akwụkwọ, na ndị uwe ojii maka ebubo na ha na-etinye aka na ịzụ ahịa na ịgba akwụna nke nwa agbọghọ Rom. Gọọmentị kwuru na a tọhapụrụ ndị niile a na-enyo enyo ụbọchị abụọ ka e jidere ha, na-ekwu na enweghị ihe akaebe zuru oke iji jide ha. A gbakwara Mịnịsta na-ahụ maka nchekwa na steeti ajụjụ ọnụ dị ka onye a na-enyo enyo. Nnyocha ahụ ka na-aga n'ihu. A tọhapụrụ ndị isi obodo abụọ n'okpuru nyocha nke onye ọka iwu steeti maka itinye aka ha na December 2007 na ịgba akwụna ụmụaka atọ n'ụlọ mkpọrọ na Febụwarị 12, 2009. Ikpe a ka na-aga n'ihu. Gọọmentị amabeghị ndị ọrụ gọọmentị ọ bụla ikpe maka mmekọ metụtara ịzụ ahịa.
Mkpesa dị oke mkpa n'idozi nsogbu ịzụ ahịa mmadụ na Bosnia na Herzegovina n'ihi na, ewepu ya, nsogbu ahụ na-emebi na-aga n'ihu n'okirikiri. N'ọnọdụ a, a na-akpọghachite ndị ahụ o metụtara na mba ha naanị ka a kpọghachite ha, na-emepụta ihe ụfọdụ na-akpọ ụlọ ọrụ na-ahụ maka mbugharị.
Nchedo
Gọọmentị Bosnia nwere ọganihu n'ịchọpụta na ichebe ndị na-azụ ahịa na 2009. Gọọmentị gara n'ihu na-enye ego zuru oke nye ndị NGO isii dị n'ógbè ahụ nke nyere ndị mba ọzọ na ndị obodo ahụ ebe obibi na enyemaka ahụike na nke uche n'oge akụkọ ahụ. N'afọ 2009, gọọmentị nyere dọla pụkụ ịrị atọ na abụọ maka nlekọta nke ndị na-ahụ maka ụlọ na dọla pụkụ ịrị asaa na otu na narị anọ maka nlekọta ndị mba ọzọ na-ahụ maka ịzụ ahịa, nakwa enyemaka mbugharị. Gọọmentị jiri usoro nhazi maka ịchọpụta ma na-arutu aka na ndị mba ọzọ ma ndị obodo na ndị na-ahụ maka ọrụ NGO, ma debanye aha ndị na-azụ ahịa ịrị anọ na isii na 2009, mmụba site na ịrị abụọ na itoolu achọpụtara na 2008. NGO ndị gọọmentị na-akwụ ụgwọ nyere mmadụ iri na asatọ ebe obibi n'oge akụkọ ahụ; ndị mmadụ iri abụọ na asatọ fọdụrụnụ natara ọrụ site n'aka ndị NGO na-ahụ maka ndị ọrịa. Gọọmentị gbara ndị o metụtara ume ka ha nyere aka na nyocha na ikpe nke ndị na-azụ ahịa, ma dabere na mmekorita afọ ofufo nke ndị metụtara dị ka ndị akaebe na ikpe ya niile na 2009. Otú ọ dị, akụkọ 2009 nke Dr. Gilly McKenzie nke Interpol Organized Crime Division nyere, kọrọ na nchedo ndị akaebe na Bosnia ka ezughi oke.
Gọọmentị nyere ụzọ iwu iji wepụ ndị na-azụ ahịa si mba ọzọ na mba ebe ha na-eche ihe isi ike ma ọ bụ ntaramahụhụ ihu site na inye ikike obibi dị mkpirikpi na ogologo oge. N'afọ 2009, gọọmentị nyere mmadụ isii ahụ ikike obibi, mmụba site na ikike abụọ ahụ n'afọ gara aga. Ndị uwe ojii na ndị ọrụ ókèala gara n'ihu na-eji usoro iji chọpụta ndị na-azụ ahịa n'etiti ndị na-adịghị ike, gọọmentị gara n'ihu na-azụ ndị ọrụ nnọchiteanya ya na mba ọzọ banyere ụzọ isi chọpụta ndị nwere ike ịzụ ahịa n'etiti ndị na-etinye akwụkwọ visa Bosnia. Gọọmentị hụrụ na a naghị ata ndị a chọpụtara ntaramahụhụ maka omume iwu na-akwadoghị n'ihi ịzụ ahịa ha; Otú ọ dị, o yikarịrị ka a chụpụrụ ndị a na-amaghị ama ma ọ bụ mgbe ụfọdụ na-ekpe ha ikpe maka mbata ma ọ bụ mmebi iwu ndị ọzọ. Gọọmentị enweghi ike ichebe nzuzo nke onye a na-ebo ebubo na ọ na-azụ ahịa mmekọahụ n'oge akụkọ ahụ site n'ikwe ka ụfọdụ ndị mgbasa ozi kwupụta aha ya na foto ya. Ọ bụ ezie na gọọmentị kọrọ na ndị ọchịchị kpọgara onye ahụ n'otu n'ime ebe nchekwa ya maka nlekọta, ikpughe njirimara ya nwere ike igbochi ikike gọọmentị ichebe ya nke ọma.
Nchekwa
Atụmatụ mgbochi nke gọọmentị na-eme na mmejuputa atụmatụ mgbochi ịzụ ahịa nke afọ 2016-2019, nke nyere mgbalị ụfọdụ iji chọpụta ihe omume ịzụ ahịa na nchedo ndị metụtara ya na mmekorita ya na Organization for Security and Co-operation in Europe (OSCE) na NGO. Dịka ọmụmaatụ, Office of the State Coordinator na-ahazi ma na-elekọta mgbasa ozi zuru oke nke NGO na-akwụ ụgwọ maka ndị na-eto eto na-achọ ọrụ na mba ọzọ nke gụnyere ihe ngosi TV, bọọdụ mkpọsa, na akwụkwọ nta. Gọọmentị gara n'ihu na-akwado ọrụ NGO nke akara ngosi megide ịzụ ahịa n'afọ 2009. Mmekọrịta ya na OSCE gụnyekwara ọzụzụ nke ndị ọkàiwu na ndị ọka ikpe iji mee ka ihe ọmụma dị irè na nke echiche banyere ihe ndị metụtara ịzụ ahịa mmadụ dị ka mpụ yana ọrụ ha n'idozi nsogbu nke ndị a na-emegbu na nkwado ndị akaebe n'ime usoro ikpe. OSCE, n'akụkụ nke ya, lekwasịrị anya n'ịrụ ọrụ na ụlọ ọrụ ụlọ na ndị mmekọ mba ụwa iji meziwanye usoro iwu na usoro iwu maka ịzụ ahịa mmadụ na mba ahụ.
Gọọmentị Bosnia na Herzegovina na-aga n'ihu na-enye ndị agha Bosnia ọzụzụ pụrụ iche maka ịzụ ahịa tupu e tinye ha na ọrụ udo mba ụwa. Na mmekorita ya na gọọmentị Norway, o mepụtara akwụkwọ ntuziaka maka ndị uwe ojii, ndị ọkàiwu, ụlọ ọrụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya na ndị ọrụ nlekọta ahụike banyere igbochi ịzụ ahịa ụmụaka. Gọọmentị emeghị mkpọsa ọ bụla maka ibelata ọchịchọ maka mmekọahụ azụmahịa ma ọ bụ ọrụ mmanye.
Ebensidee
Òtù:Pages with unreviewed translations
Civic Tower (Lagos)
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0e/Civic_Towers.jpg/220px-Civic_Towers.jpg|thumb|Nlegharị anya n'elu nke Civic Towers na mpaghara ndị gbara ya gburugburu, Victoria Island, Lagos thumb|Civic Tower (Lagos) Civic Tower, nke a na-akpọkwa Civic Center Towers, Civic Towers, bụ ụlọ ọrụ dị okpukpu iri na isii na Lagos (ebe ndị ọzọ na-ekwu okpukpu iri ise). Ọ dị n'ebe dị nso site na Civic Center na Ozumba Mbadiwe Avenue, Victoria Island, Lagos. Emeghere ya na afọ 2015 ma ọ bụ Business Tycoon Uzor Christopher nwe ya.
N'abalị iri abụọ n'ọnwa Julaị n'afọ 2018, a na-enwu ọkụ na Civic Towers na Civic Centre na-acha uhie uhie iji mee emume ncheta afọ iri ise nke Special Olympics n'akụkụ ihe ngosi 225 n'ụwa niile.
Nkwupụta
<references group="" responsive="1">
Ales Bialiatski
thumb|Ales Bialiatski Ales Viktaravich Bialiatski[lower-alpha 1] (Belarusian:, : ; amụrụ na 25 Septemba 1962) bụ onye Belarus na-akwado ọchịchị onye kwuo uche ya na onye mkpọrọ nke akọ na uche ya nke a maara maka ọrụ ya na Viasna Human Rights Centre. Onye na-agba mbọ maka nnwere onwe Belarus na ọchịchị onye kwuo uche ya kemgbe mmalite afọ 1980, Bialiatski bụ onye guzobere Viasna na Belarusian Popular Front, na-eje ozi dị ka onye ndú nke ikpeazụ site na 1996 ruo 1999. Ọ bụkwa onye otu Coordination Council nke ndị mmegide Belarus. <i id="mwFw">The New York Times</i> kpọrọ ya "ogidi nke mmegharị nke ikike mmadụ n'Ebe Ọwụwa Anyanwụ Europe", ma kweta ya dị ka onye a ma ama na-akwado ọchịchị onye kwuo uche ya na Belarus.
Nkwado Bialiatski maka ikike mmadụ na Belarus emeela ka o nweta ọtụtụ otuto mba ụwa. N'afọ 2020, ọ meriri Right Livelihood Award, nke a maara nke ọma dị ka "Alternative Nobel Prize". N'afọ 2022, e nyere Bialiatski ihe nrite Nobel Peace Prize nke afọ 2022, tinyere òtù Memorial na Centre for Civil Liberties.
A tụrụ Bialiatski mkpọrọ ugboro abụọ; nke mbụ site na 2011 ruo 2014, na ugbu a kemgbe 2021, n'oge abụọ ahụ maka ebubo izere ụtụ isi. Bialiatski, yana ndị ọzọ na-ahụ maka ihe ndị ruuru mmadụ, kpọrọ ebubo ndị ahụ na-akpali ndọrọ ndọrọ ọchịchị.
Ihe ndị mere n'oge gara aga
A mụrụ Bialiatski na Vyartsilya, na Karelia nke taa, Russia, nne na nna Belarusian. Nna ya Viktar Bialiatski bụ nwa afọ nke Rahačoŭ District, nne ya Nina si Naroŭlia District. N'afọ 1965, ezinụlọ ahụ laghachiri Belarus ka ha biri na Svietlahorsk, mpaghara Gomel.
Bialiatski bụ onye ọkà mmụta nke akwụkwọ Belarusian ma gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Homiel State na 1984 na nzere na Russian na Belarusian Philology. Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ, Bialiatski rụrụ ọrụ dị ka onye nkuzi ụlọ akwụkwọ na Lieĺčycy District na Gomel Region.
Na Soviet Union
Na mbido afọ 1980, Bialiatski tinyere aka n'ọtụtụ atụmatụ na-akwado ọchịchị onye kwuo uche ya, gụnyere otu a na-akpọ Belarusian Clandestine Party nke na-achọ ị kwalite Belarus ịhapụ Soviet Union ma guzoro mba na-achị onwe ya na ọchịchị onye kwuo ike. Ìgwè ahụ bipụtara akwụkwọ iwu na-akwadoghị nke a na-akpọ Burachok ma soro hazie ngagharị iwe mbụ na-emegide ndị Soviet, ọkachasị ngagharị iwe Dziady na 1987 na 1988, ngagharị iwe megide iwu ụlọ ọrụ ọkụ eletrik nke Daugavpils, ngagharị iwe na-eme ngagharị iwe maka mbibi nke ihe nketa nke Upper Town na Minsk, na emume ncheta na Kurapaty na 1988. Na Disemba 1987, Bialiatski nọ na kọmitii nhazi nke 1st Assembly of Belarusian Communities.
N'afọ 1989, Bialiatski nwetara PhD site na Belarusian Academy of Sciences. N'oge ọ na-agụ akwụkwọ doctoral, Bialiatski nyere aka chọta Tutejshyja Association of Young Writers, na-eje ozi dị ka onyeisi oche nke otu ahụ site na 1986 ruo 1989, nke kpatara nsogbu site n'aka ndị nchịkwa ụlọ akwụkwọ. N'afọ 1988, Bialiatski jikọtara aka hazie Martyrology nke Belarus. Ọ bụkwa otu n'ime ndị guzobere ndị otu Belarusian Popular Front na Belarusian Catholic Community.
N'afọ 1989, Bialiatski rụrụ ọrụ dị ka onye nchọpụta na Museum of the History of the Belarusian literature. Ka e mesịrị n'otu afọ ahụ, a họpụtara ya dịka onye nduzi nke Maksim Bahdanovich Literary Museum. Bialiatski hapụrụ ebe ngosi ihe mgbe ochie ahụ n'ọnwa Ọgọstụ afọ 1998, mgbe ọ haziri ọtụtụ ihe ngosi dị mkpa, gụnyere abụọ na Minsk, otu na Maladziečna District na otu na Yaroslavl, Russia.
N'oge nduzi Bialiatski, ebe ngosi ihe mgbe ochie ahụ kwadoro ọtụtụ ihe omume ọha na eze gbasara ndọrọ ndọrọ ọchịchị, ọdị bendị na okpukpe. N'afọ 1990, ụlọ ngosi nka dị n'etiti Minsk nwere ụlọ ọrụ nchịkọta akụkọ nke Svaboda, otu n'ime akwụkwọ akụkọ mbụ na-akwado ọchịchị onye kwuo uche ya na Belarus. Bialiatski nyere adreesị iwu maka ọtụtụ NGO, gụnyere Viasna Human Rights Center na Center. Ọ kpọrọ ọtụtụ ndị edemede na-eto eto, gụnyere Palina Kachatkova, Eduard Akulin, Siarhei Vitushka, na Ales Astrautsou, ka ha rụọ ọrụ na ebe ngosi ihe mgbe ochie.
Bialiatski bụ onye otu Minsk City Council of Deputies n'etiti afọ 1991 na 1996. N'abalị iri abụọ n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 1991, ụbọchị mgbe mgbalị ọchịchị Soviet nke afọ 1991 gasịrị, ya na ndị otu iri abụọ na itoolu ndị ọzọ nọ na kansụl ahụ, rịọrọ ndị Minsk ka ha kwado ndị ọchịchị a họpụtara n'ụzọ iwu kwadoro ma chọọ ụzọ niile iwu kwadoro iji kwụsị ọrụ nke Kọmitii Mberede Steeti. Na 5 Septemba 1991, mgbe Minsk City Council kwadoro iji akara mba, Bialiatski wetara ọkọlọtọ na-acha ọcha na-acha ọbara ọbara na-acha odo odo n'ụlọ nzukọ. Flag bụ nke mbụ e welitere n'ụzọ iwu kwadoro n'ụlọ Minsk City Council. [citation needed]
Bialiatski bụ odeakwụkwọ nke Belarusian Popular Front (1996ī1999) na osote onyeisi oche nke BPF (1999ī2001).
Bialiatski guzobere Viasna Human Rights Centre na 1996. A gbanwere nzukọ ahụ dị na Minsk nke a na-akpọ n'oge ahụ, ka ọ bụrụ otu NGO mba niile na June 1999. Na-abalị iri abụọ na asatọ n'ọnwa Ọktoba n'afọ 2003, Ụlọ ikpe Kasị Elu nke Belarus kagbuo nde banye aha steeti nke Viasna Human Rights Centre maka ọrụ ya n'ịhụ ntuli aka onye isi ala nke afọ 2001. Kemgbe ahụ, òtù na-ahụ maka ihe ndị ruuru mmadụ na Belarus na-arụ ọrụ na-enweghị nde banye aha.
Bialiatski bụ onye isi oche nke Working Group nke Assembly of Democratic NGOs (2000) N'afọ 2007-2016, ọ bụ osote onye isi oche nke International Federation for Human Rights (FIDH).
Bialiatski bụ onye otu Union of Belarusian Writers (site na 1995) na Belarusian PEN-Centre (site na 2009).
N'oge ngagharị iwe Belarus nke afọ 2020, Bialiatski ghọrọ onye otu Coordination Council nke Sviatlana Tsikhanouskaya.
Ọgọstụ 2011 njide na amamikpe
N'ụbọchị nke anọ n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 2011, e jidere Bialiatski n'okpuru ebubo nke izere ịtụ ụtụ isi. Ebubo ahụ mere ka o kwe omume site na ndekọ ego nke ndị ọkàiwu na Lithuania na Poland wepụtara.
N'abalị iri abụọ na anọ n'ọnwa Ọktoba n'afọ 2011, a mara Bialiatski ikpe ịga mkpọrọ afọ anọ na ọkara na ị napụ ya ihe onwunwe. Bialiatski kwuru na ikpe amaghị ya, na-ekwu na a natara ego ahụ na akaụntụ ụlọ akụ ya iji kpuchie ọrụ Viasna na-ahụ maka ihe ndị ruuru mmadụ. A tọpụrụ ya na 21 June 2014.
Mmeghachi omume
Ndị na-ahụ maka ihe ndị ruuru mmadụ na Belarus, yana ndị isi European Union, gọvmentị EU, na United States kwuru na Bialiatski bụ onye mkpọrọ ndọrọ ndọrọ ọchịchị, na-akpọ ikpe ya maka ndọrọ ndọrọ ọchịchị. Ha gbara ndị ọchịchị Belarus ume ka ha tọpụrụ onye na-ahụ maka ihe ndị ruuru mmadụ. Na-abalị iri na ise n'ọnwa Septemba n'afọ 2011, ndị omebe iwu Europe mere mkpebi pụrụ iche ka ha tọpuru Bialiatski ozugbo. Onye isi oche EP Jerzy Buzek, onye nnọchi anya EU dị elu maka ihe gbasara mba ọzọ na iwu nchekwa Catherine Ashton, onye isi oche OSCE Eamon Gilmore, na onye na-akọ akụkọ pụrụ iche nke UN maka ọnọdụ nke ikike mmadụ na Belarus, Miklós Haraszti rịọkwara ka a tọhapụ onye na-eme ngagharị iwe ahụ.
Ọtụtụ òtù na-abụghị nke gọọmentị na-ahụ maka ihe ndị ruuru mmadụ n'ụwa niile kpọrọ oku ka a tọhapụ Bialiatski ozugbo na n'enweghị ihe mgbochi.
Bialiatski jere ozi ya n'ụlọ mkpọrọ nke abụọ n'obodo Babruysk, na-arụ ọrụ dị ka onye na-etinye ihe n'ụlọ ahịa ị kwa akwa.
Ndị na lekọta ụlọ mkpọrọ nyere ya ntaramahụhụ ugboro ugboro maka "i mebi iwu ụlọ mkpọrọ", a kpọkwara ya "onye omempụ ọjọọ", nke gbochiri ya ka a gbaghara ya na 2012 ma napụ ya nleta ezinụlọ na ngwugwu nri.
A malitere mkpọsa a na-ahụtụbeghị mbụ nke ịdị n'otu mba ụwa n'oge a tụrụ ya mkpọrọ. A tọhapụrụ Bialiatski n'ụlọ mkpọrọ ọnwa 20 tupu oge eruo na 21 June 2014 mgbe ọ nọrọ ụbọchị 1,052 nke njide na-enweghị isi n'ọnọdụ siri ike, gụnyere oge ịnọ naanị ya.
A na-eme emume ụbọchị e jidere Bialiatski, 4 Ọgọstụ, kwa afọ dị ka Ụbọchị Mba Nile nke Ịdị n'Otu na Civil Society nke Belarus. E guzobere ya na 2012 dị ka nzaghachi maka njide onye na-eme ngagharị iwe.
Nkwado mba ụwa
Ọrụ Bialiatski abụrụla nke ndị otu na-ahụ maka ihe ndị ruuru mmadụ n'ụwa niile. Na Machị 2006, Bialiatski na Viasna meriri 2005 Homo Homini Award nke Czech NGO People in Need, nke na-amata "onye kwesịrị nkwanye ùgwù dị ukwuu n'ihi nkwalite ha maka ikike mmadụ, ọchịchị onye kwuo uche ya na ngwọta na-abụghị ime ihe ike maka esemokwu ndọrọ ndọrọ ọchịchị". Onye bụbu onye isi ala Czech na onye na-emegide Václav Havel nyere onyinye ahụ. N'afọ 2006, Bialiatski meriri Swedish Per Anger Prize, yana Andrei Sakharov Freedom Award nke Kọmitii Helsinki nke Norway.
N'afọ 2012, Nzukọ Ndị omeiwu nke Kansụl nke Europe nyere ya Václav Havel Human Rights Prize maka ọrụ ya dị ka onye na-agbachitere ikike mmadụ, "ka ụmụ amaala Belarus wee nwee ike otu ụbọchị ịchọ ụkpụrụ Europe anyị". Ka e jidere ya n'oge ahụ, nwunye ya natara onyinye ahụ n'aha ya. Mgbe a tọhapụrụ ya, ọ gara Strasbourg iji kelee Nzukọ ahụ maka nkwado ya. E nyekwara ya onyinye Lech Wałęsa maka "ịme ka Republic of Belarus bụrụ onye ọchịchị onye kwuo uche ya, nkwalite ya na enyemaka enyere ndị ọchịchị Belarus na-akpagbu ugbu a" n'afọ ahụ, yana, ya na Uganda's Civil Society Coalition on Human Rights and Constitutional Law, 2011 Human Rights Defenders Award site na United States Department of State. Ka ọ ka nọ n'ụlọ mkpọrọ n'oge Ales Bialiatski, e nyere ya ihe nrite ahụ na-anọghị ya, e nyekwara nwunye ya, Natallia Pinchuk, ihe nrite yina na US Embassy na Warsaw, Poland na 25 Septemba 2012.
Bialiatski bụ onye otu Swedish Civil Rights Defenders kpọrọ onye na-agbachitere ikike obodo nke afọ n'afọ 2014. N'afọ 2020, ya na Nasrin Sotoudeh, Bryan Stevenson, na Lottie Cunningham Wren kerịtara Right Livelihood Award, nke a maara nke ọma dị ka "Alternate Nobel Prize". N'ọnwa Disemba nke otu afọ ahụ, a kpọrọ aha Bialiatski n'etiti ndị nnọchiteanya nke ndị mmegide Belarus, ma nye ya onyinye Sakharov site na European Parliament.
N'afọ 2022, e nyere Bialiatski ihe nrite Nobel Peace Prize nke 2022 tinyere òtù Memorial na Centre for Civil Liberties. Tupu nrite Nobel Peace Prize nke afọ 2022, a họpụtara Bialiatski ugboro ise n'enweghị ihe ịga nke ọma, gụnyere na 2006 na 2007. N'afọ 2012, a họpụtara ya ọzọ maka Nobel Peace Prize, mana e nyere European Union ihe nrite ahụ. N'ọnwa Febụwarị afọ 2013, onye omeiwu Norwegian Jan Tore Sanner họpụtara ya. N'afọ 2014, ndị otu ndị omeiwu Poland họpụtara Bialiatski maka Nobel Peace Prize. Ndị ome iwu Poland 160 bịanyere aka na nhọpụta ahụ. [citation needed]
Mgbe enyere onyinye Nobel Peace Prize nke afọ 2022, ndị otu ndị mmegide Belarus mere emume ya, na Sviatlana Tsikhanouskaya na-ekwu na Tweet, "Ihe nrite ahụ bụ nkwanye ùgwù dị mkpa maka ndị Belarus niile na-alụ ọgụ maka nnwere onwe na ọchịchị onye kwuo uche ya. A ghaghị ịtọhapụ ndị mkpọrọ ndọrọ ndọrọ ọchịchị niile n'egbughị oge. "
Nkwupụta na nka na mgbasa ozi
N'afọ 2013 Dmitri Plax mepụtara egwuregwu banyere Bialiatski maka Swedish Radio.
Akwụkwọ Viktar Sazonau "The Poetry of the Prose", 2013, nwere nraranye nye Ales Bialiatski. Otu n'ime akụkọ dị n'akwụkwọ akpọrọ "A Postcard from the Political Prisoner Postcard" dabeere na ahụmịhe Bialiatski. Òtù:Mmadụ ndi di ndụ Òtù:All articles with unsourced statements Òtù:Pages with unreviewed translations
Northern Nigeria Gazette
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/57/Flag_of_Nigeria_%281914%E2%80%931952%29.svg/220px-Flag_of_Nigeria_%281914%E2%80%931952%29.svg.png|thumb|Flag nke Northern Nigeria Protectorate The Northern Nigeria Gazette bụ akwụkwọ akụkọ gọọmentị maka ndị Britain na-achị mpaghara Naijiria nke ndị ugwu. E bipụtara ya n'agbata afọ 1900 ya n'afọ 1913.
The Nigeria Gazette gara n'ihu na ya.
Chris Okewulonu
Chris Okewulonu // (Onye amụrụ n'ụbọchị nke iri abụọ na anọ n'ọnwa Disemba, 1960) bụ onye ọka iwu Naijiria, onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na onye ọchụnta ego. Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye isi ndị ọrụ nke Emeka Ihedioha bụ Gọvanọ nke Imo Steeti site n'ụbọchị nke atọ n'ime ọnwa Juunu, 2019 ruo n'ụbọchị nke iri na ise n'onwa Jenụwarị, 2020. Ọ bụ onye otu People's Democratic Party.
Mbido ndụ na ọrụ
A mụrụ Okewulonu na Amaeke, Avutu, Obowo n'afọ 1960. A kpọrọ ya n'ọrụ ikpe n'afọ 1986 o wee malite ọrụ ọka-iwu ya na ụlọ ọrụ iwu nke Gọvanọ mbụ na-abụghị onye agha nke Imo Steeti ochie, Onye ịsị oche Sam Mbakwe. Kemgbe ahụ, ọ nọ n'ọkwá na Gọọmentị Naijiria dịka onye a họpụtara n'ime Ụlọ Nzukọ nke Imo Steeti. Ọ rụkwara ọrụ dị ka odeakwụkwọ ukwu, Avutu Development Union site n'afọ 1988 rue n'afọ 1999.
N'afọ 1999, ọ ghọrọ onye na-enyere gọvanọ nke Imo Steeti aka. Ma n'afọ 2001, ọ ghọrọ onye kọmishọna maka Ọrụ, Ụlọ na Ụgbọ njem na Imo Steeti. N'afọ 2004, ọ ghọrọ Onye isi oche / Onye nhazi nke Heartland Football Club ma n'afọ 2006, a họpụtara ya dị ka SSG nke gọvanọ imo steeti. N'afọ 2008, Onye isi ala Naịjịrịa bụ Goodluck Johnathan họpụtara ya ka ọ bụrụ Kọmishọna Federal, na-anọchite anya Ndịda Ebe Ọwụwa Anyanwụ n'ihe gbasara Fiscal Responsibility komishon.
N'afọ 2011, a họpụtara Okewulonu dị ka onye isi nchịkwa nke Ntuli aka maka ịhọpụta gọvanọ Ikedi Ohakim. ọzọ kwa, n'afọ 2015, a họpụtakwara ya dị ka onye nduzi ukwu nke Chukwuemeka Ihediohaz Gọvanọship Campaign.
N'ụbọchị mbụ nke n'ọnwa Juun afọ 2019, mgbe a ṅụrụ iyi nke Onye Ukwu Chukwuemeka Ihedioha dị ka Gọvanọ Ọchịchị nke Imo Steeti, Okewulonu bụ otu n'ime ndị mbụ a họpụtara ka ha ṅụọ iyi dịka Chima Nwana na a ṅu iyi ka ọ bụrụ Onye isi ndị ọrụ ma bụrụ kwa zie osote Onye isi ndị isi dika m sị kowaa.
Ihe odide
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ Òtù:1960 births
Anthony Nwagbara
Anthony Nwagbara (amụrụ n'ụbọchị iri na anọ nke ọnwa Ọgọst afọ 1987) bụ onye egwuregwu bọọlụ Naịjirịa, onye na-agbara Argentino de Merlo na Argentine Metropolitan C Division.
Akụkọ ndụ
Amụrụ Nwagbara na Enugu, isi obodo Enugu Steeti, Nigeria.
Argentino de Merlo bịanyere ya aka n'afọ 2008.
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ Òtù:Category:Ndị egwuregwu bọọlụ n'Enugu Steeti Òtù:Category:Ndị ọkachamara Naijirịa n'egwuregwu na Argentina Òtù:Category:Ndị ọkachamara n'egwuregwu ịgba bọọlụ na Argentina Òtù:Category:Nzukọ ndị n'agba ihu n'eguregwu ịgba bọọlụ Òtù:Category:Ndị ọkachamara ịgba bọọlụ na Naijirịa Òtù:Category:Ndị egwuregwu bọọlụ Naịjirịa Òtù:Category:Ndị egwuregwu bọọlụ si Enugu Òtù:Category:Ndị amụrụ n'afọ 1987
Celia Rosser
thumb|Celia Rosser Celia Elizabeth Rosser OAM (Amụrụ n'afọ 1930) bụ onye Australia na-ese ihe osise botanical, nke a maara nke ọma maka ibipụta The Banksias, usoro mpịakọta atọ nke akwụkwọ nwere ihe osise mmiri nke ụdị Banksia ọ bụla.
A mụrụ ya Celia Elizabeth Prince, ọ malitere ise okooko osisi ọhịa Australia n'oge ọ malitere ọrụ nka ya. O bidoro ise Banksias mgbe ọ hụrụ Banksia serrata n'akụkụ ụlọ ya na Orbost, Victoria. Ihe ngosi mbụ ya bụ na Leveson Gallery na Melbourne n'afọ 1965, ma gụnye ihe osise mmiri atọ nke ụdị Banksia. Afọ abụọ ka e mesịrị, o bipụtara Wildflowers of Victoria.
N'afọ 1970, a họpụtara Rosser ka ọ bụrụ onye na-ese ihe na Mahadum Monash. O gosipụtara ihe osise Peter Bridgewater's The Saltmarsh Plants of Southern Australia na The Mosses of Southern Australia nke George Scott na Ilma Grace Stone. N'afọ 1974, a họpụtara ya ka ọ bụrụ onye na-ese ihe na Mahadum Botanical Artist, ma malite ọrụ nke ise ụdị Banksia ọ bụla. Ọrụ ahụ were ihe karịrị afọ 25 iji mezue, ma mee ka e bipụta mpịakọta atọ nke akpọrọ The Banksias, nke Alex George dere. Mbipụta nke mpịakọta ikpeazụ n'afọ 2000 nọchitere anya oge mbụ na e sere ụdị nnukwu ụdị ahụ kpamkpam.
Ebenside
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Ikpe nke Rainbow Warrior
Ikpe Rainbow Warrior bụ esemokwu dị n'etiti New Zealand na France nke bilitere mgbe mmiri nke Rainbow Warrion gasịrị. Ọ bụ odeakwụkwọ ukwu UN Javier Pérez de Cuéllar kpebiri ya na 1986, ọ ghọkwara ihe dị mkpa n'isiokwu nke iwu mba ụwa maka mmetụta ya na ọrụ steeti.
Mmalite
Na 10 Julaị 1985, ọrụ nzuzo nke ndị ọrụ nchekwa nchekwa ndị agha France (DGSE) mere kwụsịrị ụgbọ mmiri Rainbow Warrior nke Dutch debanyere aha Greenpeace nke dabara na ọdụ ụgbọ mmiri Auckland, na-egbu onye na-ese foto Portuguese, Fernando Pereira. Ụgbọ mmiri Greenpeace nọ na-eme atụmatụ ịkpaghasị ule nuklia ndị France n'àgwàetiti French Polynesia. N'ikpeazụ, New Zealand jidere ma mara mmadụ abụọ nke ndị agha nzuzo France ikpe.
Mmetụta Iwu
Mgbe ọtụtụ esemokwu ndọrọ ndọrọ ọchịchị dị n'etiti France na New Zealand metụtara isi okwu gbasara nkwụghachi ụgwọ na ọgwụgwọ nke ndị ọrụ ejidere, gọọmentị abụọ ahụ kpebiri ka ụlọ ikpe nke onye odeakwụkwọ ukwu nke UN mgbe ahụ, Javier Pérez de Cuéllar, ga-ekpebi esemokwu ha. .  Ekpeputara mkpebi njide ya na 6 Julaị 1986.
Ikpe ahụ
Ọ bụ ezie na omume nke steeti France abụghị ihe iyi egwu maka "udo na nchekwa mba ụwa" dịka Charter UN si kwuo n'ihi ebumnuche na mmetụta ha pere mpe, a na-ewere ha dị ka omume mpụ mba ụwa nke gụnyere mmebi nke ọbụbụeze na nledo (ọ bụ ezie na iwu mba ụwa anaghị ekpuchi nledo n'oge udo). Ihe ncheta French nye odeakwụkwọ ukwu ahụ kwuru na Greenpeace na-etinye aka na "omume iro" na "mmegide iwu na-akwadoghị" nke ókèala French gburugburu ebe nnwale na New Zealand rụrụ ọrụ dị ka ikpo okwu maka omume ndị ahụ. A jụrụ arụmụka ndị a dịka ha na-emezughị ọ bụla nke iwu mba ụwa metụtara iji ike eme ihe.
Ọrụ gọọmentị
France, ebe ọ kwetara na ọ bụ ya kpatara ya, lekwasịrị anya na mgbalị ya iji weghachite ndị ọrụ ya. New Zealand kwetara na nke a na ọnọdụ na ha ga-emezu ikpe ha fọdụrụnụ. E nwetara nkwekọrịta site n'aka odeakwụkwọ ukwu nke UN na ikpe afọ atọ na French atoll nke Hao (n'ụlọ ọrụ ụgbọ mmiri nke France). France mechara weghachite ndị ọrụ abụọ ahụ na France ma tọhapụ ha na Mee 1988, mgbe ihe na-erughị afọ abụọ gachara na atoll ahụ.
Nsonaazụ ya
Ikpe Rainbow Warrior na-akwado echiche na e nwere ozizi nke enweghị ntinye aka na iwu mba ụwa nakwa na a ga-ata steeti ahụhụ maka imebi ya. Ọ bụkwa ọmụmụ na-adọrọ mmasị banyere ibu ọrụ steeti, ibu ọrụ onwe onye, iji ike na nkwụghachi ụgwọ. Ntụle ya maka iwu mba ụwa na-egbochi n'ihi eziokwu ahụ bụ na otu onye kpebiri ya (odeakwụkwọ ukwu UN) dị ka ụlọ ikpe pụrụ iche na-abụghị nke mba ụwa. Nke a bụ n'ihi na e nwere ihe mgbochi ikike maka itinye akwụkwọ na Ụlọikpe Ikpe nke Mba Nile site na New Zealand, nke kachasị mkpa bụ na France anabataghị (ma ka na-anabataghị) ikike nke Ụlọikpe ahụ dị ka iwu.
Jebli Arabic
Jebli (Jebelia) bụ olumba Arabi tupu Hilalia nke a na-asụ n'ugwu dị n'ebe ugwu ọdịda anyanwụ Morocco.
Al-Shehri
al-Shehri (Arabic: الشهري, ash-Shehrī, nke a na-akpọkwa Alshehri, Shehri, ma ọ bụ Shihri) bụ aha ezinụlọ na Arabic nke na-egosi onye otu Bani Shehr, mgbe mkpụrụ edemede anyanwụ sochiri ya, l na al na-ejikọta na ụdaume mbụ nke aha na-esonụ, na-akpata ụdaume abụọ.
Elgon languages
Asụsụ Elgon bụ asụsụ nke ezinụlọ Southern Nilotic Kalenjin nke a na-asụ na mpaghara Ugwu Elgon na ọdịda anyanwụ Kenya na ọwụwa anyanwụ Uganda. Dị ka Ethnologue si kwuo, e nwere asụsụ Elgon abụọ: Kupsabiny (nke ihe dị ka mmadụ 120,000 na-asụ) na Sabaot (nke ihe dịka mmadụ 134,000 na-asụrụ). Sabaot bụ aha a na-ahụkarị nke ndị dị iche iche nwere njikọ, gụnyere Kony, Pok, na Bong'om (onye a na-akpọ obodo Bungoma nke Western Kenya), nke Rottland (1982) weere asụsụ ha dị ka asụsụ dị iche iche.
Ndị Terik, ndị bi n'akụkụ ọwụwa anyanwụ nke ọdọ mmiri Victoria gbara n'etiti Nandi, Luo na Luyia, na-asụ ma ọ bụ na-asụ olumba nwere njikọ chiri anya na Pok na Bong'om. Dị ka akụkọ ọnụ nke onwe ha si dị, ha bụ "ndị ugwu Elgon"; Nke a kwadoro site n'ọdịnala Bong'om na "ndị mechara kpọọ onwe ha Terik ka bụ Bong'om mgbe ha hapụrụ Elgon wee kwaga n'ebe ndịda" (Roeder 1986: 142). N'oge na-adịbeghị anya, ọtụtụ n'ime ha abanyela na Nandi agbata obi, na-eduga n'ịdalata iji asụsụ Terik kwadoro Nandi. Ọ bụ ezie na ha bi ná mba abụọ, ìgwè abụọ ahụ na-asụ otu asụsụ ma ha na-asụtụ asụsụ dịtụ iche.
Raquel Naa Ayorkor Ammah
Raquel Naa Ayorkor Ammah (a mụrụ n'abalị iri na abụọ nke ọnwa Ọgọstụ n'afọ 1987) amaara aha nkwago ihe omume ya dị ka Raquel, bụ onye Ghana na-eti egwu, onye na-ede egwu, onye na-echeputa ma hazie egwu, onye na-eme ihe nkiri na onye edemede. A maara ya nke ọma maka egwu ya bụ bu "Sweetio" nke gosipụtara Sarkodie.
Mmalite ndụ
A mụrụ Raquel na United Kingdom site n'ọmụmụ nne na nna si Ghana. O tolitere na West London ya na nne ya, ụmụnne ya nwoke abụọ na nwanne ya nwanyị. Raquel gara ọtụtụ ụlọ akwụkwọ n'ihi na ezinụlọ ya kwahariri n'ọtụtụ ụlọ ugboro ole na ole. Otú ọ dị, ụlọ akwụkwọ kachasị amasị ya ka bụ Hogarth Primary School nke dị na Chiswick, na West Thames College.
Ọrụ
Raquel batara n'otiti egwu n'afọ 2005 ma kemgbe ahụ, ya na ndị n'eti egwu na mba ụwa dịka Mario, Movado, Young (U.S) Lloyd (U.S), Kas (Nigeria), Cabbo Snoop (Angola), Duncan Mighty (Nigeria), Stephanie Benson (UK / Ghana) na akụkọ ka egwu. O wepụtara "Odo" dị ka egwu ya kachasịnụ n'ọnwa July 2010.
Nnyeraka ọhaneze
Dị ka akụkụ nke ya na ntunye ọrụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya, Raquel ewepụtala onwe ya  ịbụ onye ndụmọdụ maka ọrụ ebere onwe ya n'ime obodo ya n'ime Ghana nke a na-akpọ Christ Humanitarian Foundation (CHF). Ọ na-arụ ọrụ dị ka onye na-akwado ọha na eze maka ntọala ahụ iji nyere ha aka inweta ego kwa afọ.
Ihe nrite na nhọpụta
O ritere ihe nrite nke nwanyị nwere nka n'egwu kacha mma nke afọ 2012 bụ Best Female Artist 2012, na YFM All Star Weekend Awards, December, 2012. O nwekwara otu nhọpụta na Hip Hop na RnB Awards 2011.
Sierra (ụgbọ mmiri nwere injin)
Sierra bụ ụgbọ mmiri nwere akụkọ ihe mere eme nke a na-eji ebu osisi. E wuru ya n’afo 1916, a gbakwunyere ya na National Register of Historic Places n’afo 1978.
Akụkọ ihe mere eme
E wuru Sierra na Matthews shipyard na Hoquiam maka E. K. Wood Lumber Company ma bụrụ ụgbọ mmiri mbụ e wuru na Grays Harbor. Bolinder rụrụ injin ụgbọ mmiri ahụ na obodo Sweden, nke zigara onye nnọchi anya ka ọ lekọta nrụnye ha. Senator Miles Poindexter gara mgbe a malitere ụgbọ mmiri ahụ n’ Ogust 30, n’afo 1916.
Raquel Naa Ayorkor Ammah
Edensibia
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Sierra (ụgbọ mmiri nwere injin)
Akụkọ ihe mere eme
Njem mbụ ya dịSkiwa ogologo bụ Valparaíso, nke obodo Chile. Sierra nwere ike mezue njem na-agagharị na-enweghị mmanụ.
A na-eji Sierra ebugharị osisi n'etiti Bellingham, Washington na Hoquiam, Washington. N'ime otu ọnwa n’afo 1920, Sierra buuru mbupu nke 1,200,000 ụkwụ osisi site na Bellingham.
6 Mee
6 Mee bu ubochi nke 6th (nke ishii) na onwa ana kpo Mee. Na Gregorian calender, 6 Mee bu ubochi nke 126th (127th na afo nke ana-kpo leap year) na afo. Anyi nwere agugu ubochi 239 du mgbe afo na agwu.
Sierra (ụgbọ mmiri nwere injin)
Akụkọ ihe mere eme
Na Febụwarị 7, n’afo 1923, Sierra mebiri nke ukwuu mgbe ya na ụgbọ mmiri Wilhemina kụrụ n'oké alụlụ dị nso na San Francisco; e mere atụmatụ na mmebi buzikwa $ 135,000.
6 Mee
Onye wuru
Òtù:Mee
Sierra (ụgbọ mmiri nwere injin)
Akụkọ ihe mere eme
Mgbe afo 1926, Sierra gbara ọkụ na Berth 77 na ọdụ ụgbọ mmiri nke obodo Los Angeles, ọkụ mbụ nke ụgbọ mmiri ọkụ Los Angeles City No. 2 lụsoro.
E rere Sierra n’afo 1927 ma tinye ya na ihe eji eme friji iji buru anụ reindeer site na Alaska maka ụlọ ọrụ ụgbọ njem Arctic. N'oge Agha Ụwa nke Abụọ, ndị agha US na-arụ ọrụ Sierra dịka ụgbọ ọzụzụ. Mgbe agha ahụ gasịrị, e kenyere Sierra na Maritime Commission na Olympia, Washington, ma mesịa ree ya ma nyefee ya ndi otu Lake Union.
Ụlọ Ọrụ Na-ahụ Maka Ihu igwe na Belgrade
A malitere ime ihe gbásárá ihu igwe na Serbia mgbè a chịkọtara data ihu igwe, nyochaa ma dekọọ ya kwa ụbọchị, n'afọ 1848, na Belgrade. Kwa ụbọchị, amụma ihu igwe malitere n'afọ 1892. Ónyé mbụ na-ahụ màkà ihu igwe bụ Vladimir Jakšić.
Ọ bụ ezie na ébé mbụ a na-ahụ màkà ihu igwe dị n'ụlọ onwé ónyé dị nso, e wuru ụlọ nyocha ihu igwe (Serbian Meteorološka opservatorija) n'afọ 1891 site n'aka ónyé na-ese ụkpụrụ ụlọ Dimitrije T. Leko, na mbara ala Vračar, na Savinac (nke a makwaara dị ka Englezovac, nke aha ya bụ Francis Mackenzie).
Njikọ mpụga
44.79883°N, 20.4645°W
Jules T. Allen
thumb|áká_ịkẹngạ
Jules Allen (amụrụ n'ọnwa Septemba 13, afọ 1947) bụ onye na-ese foto na prọfesọ na-arụ ọrụ na Ngalaba Nka na Foto nke Queensboro Community College, Mahadum City nke New York, ebe ọ kụziri ihe ruo afọ iri abụọ. A mụrụ ya na San Francisco, California.
O nwere nkwenye nke onye na-ese foto bụ Diane Arbus, onye na-ekwu, ka ihe na-esikarị n'ụzọ doro anya, ka ọ na-esikwu n'ozuzu. Onye na-ese ihe, Danny Dawson kwuru, sị, "Allen nwere anya doro anya maka ihe doro anya n'ọrụ ndụ ya niile nke na-echetara ahụmahụ ndị isi ojii nke oge a. Ihe oyiyi ya na-etinye isiokwu ndị sitere na akụ na ụba nke ndụ ndị isi ojii n'ime usoro zuru ụwa ọnụ. Ha emeela ka ha na ndị nta akụkọ, ndị na-ese ihe nkiri, ndị na'egwú, ndị na na-ede egwuregwu, ndị na -ede uri, na ndị na-eme  nkiri rụkọọ ọrụ.
Ọrụ
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Ini Edo
Iniobong Edo Ekim (amụrụ n'abalị iri abụọ na atọ n'ọnwa Eprel n'afọ 1982) bụ onye Naijiria na-eme ihe nkiri. Ini Edo malitere ọrụ ihe nkiri ya n'afọ 2000, ma gosipụta ihe karịrị 100 ihe nkiri kemgbe mmalite ya. N'afọ 2013, Ini Edo bụ onye ọka ikpe maka Nwanyị Black Africa UK Pageant. N'afọ 2014, United Nations họpụtara Nwanyị Ini Edo dị ka onye nnọchi anya ndị ntorobịa nke Ebe obibi nke United Nations.
Mbido ndụ na agụmakwụkwọ
Ini Edo bụ Ibibio sitere na Akwa Ibom steeti dị na mpaghara ndịda ndịda nke Naịjirịa, na-adịghị anya na Calabar. Nne ya bụ onye nkuzi ụlọ akwụkwọ, nna ya bụ onye isi ụka. Ini Edo zụlitere ya nke ọma, nke abụọ n'ime ụmụ anọ, ụmụ nwanyị atọ, otu nwa nwoke. Ọ gara Cornelia Connely Ụlọ akwụkwọ kọleji na Uyo, Nigeria. Ọ gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Uyo ebe ọ nwetara diplọma na Ihe nkiri nka. Ọ gụchara nzere bachelọ ya na Mahadum Calabar ebe ọ gụrụ Bekee. N'afọ 2014, ọ nwetara agụmakwụkwọ iji mụọ iwu na National Open University of Nigeria.
Ọrụ
Ọrụ ime ihe nkiri ya malitere na 2003 na nke mbụ ya na Oke Madam. Onye na-emepụta chọpụtara Ini Edo na nyocha ọ gara. Ọganihu ya bịara na 2004 mgbe ọ rụrụ ọrụ na Ụwa Kewapụrụ. Ọ pụtara na ihe karịrị 100 ihe nkiri. O nwetara nhọpụta "Onye na-eme ihe nkiri kachasị mma" na 11th Africa Movie Academy Awards maka arụmọrụ ya na ihe nkiri "Mgbe ị na-ehi ụra"
Otú ọ dị, Ini Edo, na 2017, mere ka o doo anya na ọ bụ naanị ịrụsi ọrụ ike, obi ụtọ na nraranye nwere ike ime ka mmadụ ruo n'elu na ụlọ ọrụ Nollywood ebe enwere ọtụtụ ihe ndọpụ uche. Mana o ji mkpebi siri ike gbaa ume na mmadụ ga-abanye ebe ahụ.
Ndụ onwe onye
N'afọ 2008, Ini Edo lụrụ Philip Ehiagwina onye ọchụnta ego si America. Alụmdi na nwunye ahụ kwụsịrị na Septemba 2014 mgbe afọ isii gasịrị. Ini Edo mụrụ nwa mbụ ya, nwa nwanyị site na nnọchi anya n'afọ 2021
Oumou Sy
Oumou Sy (amụrụ n'afọ 1952 na Podor, Senegal) bụ onye na-emepụta ejiji nke Senegal nke a na-akpọkarị "Queen of Couture nke Senegal".
Ọ bụ onye na-emepụta ejiji ejiji na mba ụwa nke Senegal. E gosipụtara nchịkọta ya na ngosi ejiji na Europe, Eshia, Africa, na US. O nwere ụlọ ahịa nke ya na Geneva na Paris. O mepụtara uwe maka ndị na-agụ egwú Senegalese Baaba Maal na Youssou N'Dour, ma nweta ihe nrite dị iche iche na mmemme ihe nkiri mba ụwa maka ejiji ya.
N'afọ 1998, Sy bụ otu n'ime ndị na-emepụta ejiji atọ n'Afrịka meriri Ihe nrite Principal Prince Claus Award; abụọ ndị ọzọ bụ Tetteh Adzedu si Ghana na Alphadi si Mali.
El-Shennawi
el-Shennawi (Arabic: الشناوي, nke a na-akpọkwa al-Shinnawi) bụ aha ezinụlọ na Arabic, mgbe mkpụrụ edemede anyanwụ sochiri ya, l na el na-ejikọta ya na ụdaume mbụ nke aha na-esonụ, na-akpata ụdaume okpukpu abụọ.