cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Moses Simon
Ọrụ mmalite
A mụrụ na Jos, nna ya jere ozi na ndị agha Naịjirịa tupu ọ laa ezumike nka. Simon bụ ngwaahịa sitere na GBS Academy a ma ama, otu ụlọ akwụkwọ egwuregwu bọọlụ ahụ na Nigeria nke zụpụtara ndị dika Ahmed Musa. E jikọtara ya na ụlọ ọgbakọ Premier League nke Nigeria Kaduna United, n'ihi na ọtụtụ klọb ndị ọkachamara n'ụwa niile chọkwara ịbịnye aka na ya. Na abalị iri nke ọnwa May ọfọ puku abụọ na ịrị na atọ (2013), a mara ọkwa na Simon abanyela na nkwekọrịta ya na otu egwuregwu Dutch AFC Ajax isonyere ha na ọzụzụ oge tupu oge, ebe e jikọtaburu ya na Liverpool FC na Tottenham Hotspur. Ọ pụtara ìhè nke mbụ ya maka Ajax na abalị iri na atọ nke ọnwa Julị na afọ puku abụọ na ịrị na atọ (2013) na asọmpi nkwado nke enyi megide De Graafschap, na-abata dị ka onye eji gbanwe onye ọzọ ma sụnye ọkpụ goolu nke abụọ na nke ikpeazụ, na mmeri goolu atọ asatara nanị otu. Ọ pụtarakwara ọzọ na abalị iri na asaa nke ọnwa Julaị, gbaara ndị ọnọ na oche Jong Ajax na egwuregwu enyi na enyi nkwado oge megide Voorschoten '97, ebe ọ sụnyere goolu nke abụọ na mmeri ụlọ ha nwetara site na ọkpụ goolu ise asaghị asa. Na ịrị abụọ na ise nke ọnwa Julaị, afọ puku abụọ na ịrị na atọ, a mara ọkwa na otu egwuregwu Ajax agaghị ebinye aka na akwụkwọ ịkọrọ nwa okorobịa Naijiria a, ma hapụ ya site na nchịkọta oge tupu oge. Mgbe mkparita ụka nke nkwupụta a bidorochara ha na AS Trenčín; otu egwuregwu ha na Ajax na emekọri na Slovakia nke onye nwe ya bụ onye gbagburu Ajax bọọlụ Tschen La Ling.
AS Trenčín
Na abalị iri na atọ nke ọnwa Jenụwarị afọ puku abụọ na ịrị na anọ (13 Jenụwarị 2014), Simon bịanyere aka na nkwekọrịta afọ atọ na otu egwuregwu AS Trenčín. nKe Slovak.Ọ ga-eso onye ogbo ya Kingsley Madu. O mere egwuregwu mpụta mbụ ya na asọmpi ha gbara otu ọkpụ otu ọkpụ megide MFK Košice malite na nku aka nri ya na Gino van Kessel onye nọ lonu sitere na otu egwuregwu Ajax. O mere mpụta mbụ nke mba ụwa na klọb ya n'oge mkpọsa Trenčín's 2014–15 UEFA Europa League, mgbe ewebatara ya n'oge asọmpi mbido nke abụọ, na egwuregwu ụlọ megide Vojvodina Novi Sad si Serbia (nke e gwuritara na ama egwuregwu dị na Dubnica, Slovakia) Simon sụnyere okpu goolu atọ na mpụta mbụ ya na mmeri ha ji ọkpụ anọ asaghị asa wee merie  n'ụlọ. Dika Trenčín ga-emecha kpochapụ na agba na-esote, n'ihi enwetaghi mmeri n'ụlọ, nakwa mmeri ndị otu Hull City. jiri ọkpụ goolu abụọ asatara otu merie ha n'ụlọ nke ha.
Na ọnwa Octooba afọ puku abụọ na ịrị na anọ (October 2014) egwuregwu ESPN kwadoro akụkọ nnyocha maka Moses Simon nke jikọtara ọgba ákụkụ ahụ na ịkwaga otu egwuregwu Liverpool, Tottenham Hotspur, Hull City tinyere nnukwu ihe nnweta nyere otu egwuregwu Ajax. Ọnọdụ ahụ ghọrọ nnukwu agha n'etiti Dutch club SC Heerenveen na KAA Gent, nke otu egwuregwu nke abụọ ahụ mesịrị nwee nkwekọrịta  ka ọgba ákụkụ ahụ sonyeere otu egwuregwu ha afọ atọ.
Gent
áká_ịkẹngạ|thumb| Simon na KAA Gent, 2015 Na abalị isii nke ọnwa Jenụwarị afọ puku abụọ na ịrị na ịse (6 Jenụwarị 2015), a mara ọkwa na KAA Gent abịanyela aka na akwụkwọ maka Moses Simon na nkwekọrịta afọ atọ. Ọ mere mpụta mbụ ya maka Gent na abalị iri na asaa nke ọnwa Jenụwarị afọ puku abụọ na ịrị na ise (17 Jenụwarị 2015) na mmeri ọkpụ atọ asatara otu (3–1) megide Royal Mouscron-Péruwelz na egwuregwu liigi. Mpụtara ya nke abụọ mere ụbọchị anọ ka e mesịrị na mmeri ụlọ ha ji otu ọkpụ asaghị asa meria Sporting Lokeren na Iko ndị Belgian, bụ nke a chụpụrụ Simon  na tinkọm tinkọm ole e jiri webata ya.. N'egwuregwu liigi nke atọ ya megide Sporting Lokeren, Simon sụnyere ọkpụ goolu atọ, nke mere e jiri kpọọ ya onye ọkpụkpọ egwuregwu Belgium nke izu ahụ. Ọ ghọrọ onye ọkpụkpọ isi ngwa ngwa na nhazi onye nchịkwa Hein Vanhaezebrouck wee nyere Gent aka imeri aha asọmpi mba mbụ ha na Mee afọ puku abụọ na ịrị na ise. Ọnwa abụọ ka e mesịrị, Simon nyere Laurent Depoitre aka na ọkpụ mmeri ọ sụnyere na Nnukwu Iko Belgian nke afọ puku abụọ na ịrị na ise megide ndị mmeri iko Club Brugge.
Levante
Na abalị isii nke ọnwa Ọgọst afọ puku abụọ na ịrị na asatọ ( 6 August 2018), Simon sonyeere Levante otu egwuregwu si Spanish La Liga na nkwekọrịta afọ ise. N'ọnwa Maachị afọ puku abụọ na ịrị na iteghete (2019) o kwuru na obi dị ya ụtọ na ọ na-agbara otu egwuregwu ahụ.
Ọrụ mba ụwa
Simon nwetara ọkpụkpọ oku mbụ ya na ndị otu egwuregwu mba Nigeria site n'aka onye nchịkwa Daniel Amokachi na ọnwa Maashị afọ puku abụọ na ịrị na ịse (March 2015) wee mee mpụta mbụ ya na abalị iri abụọ na ise nke ọnwa ahụ na egwuregwu enyị na enyi nke ụwa megide Uganda, mgbe ọ nọchiri Anthony Ujah mgbe nkeji iri ise na iteghete gasịrị na egwuregwu ahụ. Simon nyere goolu mbụ ya maka Naijiria na egwuregwu enyi na enyi mba ụwa megide Niger na abalị asatọ nke ọnwa Septemba afọ puku abụọ na ịrị na ịse (8 September 2015), nke abụọ na mmeri ọkpụ goolu abụọ asaghị asa (2–0). Naijiria họpụtara ya maka ndị otu ha dị mmadụ iri atọ na ise maka asọmpi Olimpiks Summer nke afọ puku abụọ na ịrị na isii (2016).
Klọb
Dika asọmpi e mere na abalị iri atọ nke ọnwa Julaị afọ puku abụọ na ịrị abụọ Mpụtara na UEFA Europa league
Mpụtara na nkwado Belgian league
Mpụtara na UEFA Champions league
Mpụtara not nkwado Belgian league nakwa Belgian Super Cup.
Mba ụwa
Dịka asọmpi osonyere na abalị iri na ise nke ọnwa Jenụwarị afọ puku abụọ na ịrị abụọ na abụọ.
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Bianca Amato
thumb|Bianca Amato Bianca Amato bụ ome ihe nkiri South African amaara maka  ọrụ ya na ihe nkiri Amerika, nakwa ome ihe omume  audiobook nakwa na ngosi nke na  akọwa ya ka Philippa De Villiers na ngosipụta nke South African soap opera Isidingo.
Ọrụ
Amato bụ onye so na ndetu mbụ nke soap opera South Africa nke n'eme ogologo oge akpọrọ  Isidingo, na-egosi dị ka Philippa De Villiers site na 1998 ruo 2001. N'Ọrụ ahụ, "nwa agbọghọ Bekee mara mma nke ya na onye njikwa ebe mmịpụta ojii nwere mmekọrịta ịhụnanya", akpọwo ya "akụkọ nọ n'ikuku ma bụrụ nnukwu akụkọ na televishọn South Africa nke ọchịchị nchigbu bụ apartheid usoro akụkọ kọwara  nke a dị ka "ọnọdụ mmekọrịta nwoke na nwanyị mbụ nke egosiri na Televishion South Africa " N'ime ahụmahụ Amato kwuru, "Ọ bụ ihe magburu onwe ya isonye n'usoro a n'agaghi ngwa ma bụrụ nke nwere isi nke gbanwere àgwà ndị mmadụ." Ọrụ ya na Isidingo nwetara Amato ihe Avante maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma na usoro ihe onyonyo.
N'afọ 2002, e nyere Amato akwụkwọ ikike obibi bụ United States Permanent Resident Card dị ka onye kachasị dị ike pụrụ iche bụ"Alien of Extraordinary Ability" nke nka o wee kwaga United States. Mgbe ọ pụtachara na ihe omume 2002 nke usoro HBO Sex and the City, ọ rụrụ ọtụtụ ọrụ ndu na Guthrie Theatre na Minneapolis, Minnesota n'etiti afọ 2003 na afọ 2005. Malite afọ 2009 Amato egosịpụtala na ọtụtụ ihe omume onyonyo nke U.S. Amato gosipụtara dị ka Delia Alexander n'afọ 2015 na PlayStation Network series powers.
Amato pụtara na mmepụta Broadway nke Tom Stoppard nke Tony Award - mmeri atọ nke  ihe omume The Coast of Utopia (2006 ruo 07),  yana 2013 ruo 2014 rivaival nke Broadway  nke Shakespeare  Macbeth. o lebekwara ọrụ nke Hannah Jarvis na Lady Croom n'afọ 2011 na rivaival Broadway nke Arcadia Stoppard. mpụga-Broadway, Amato apụtala na ngosipụta Bill Irwin bụ Mr. Fox: akpọrọ A Rumination na(2004),  ma gosiputa dị ka Emma na Trumpery (2007). O mechara gosipụta dị ka Calantha na The Broken Heart na 2012,  wee rụọ ọrụ isi nke Olga Knipper na Neva na 2013. Amato gosipụtakwa dị ka Amanda na mmepụta nke Noël Coward 's Private Lives nke Maria Aitken duziri, nke ngosipụta mbụ ya bụ na 2012 na Huntington Theater Company na Boston,  ma omume ọzọ ya bụ na 2014 na Shakespeare Theater nke Company Lansburgh. Ụlọ ihe nkiri dị na Washington, DC   Na 2014 ọ gosikwara dị ka Regan na Ụlọ ihe nkiri maka New Audience nke King Lear na New York.
Amato akọpụtala ihe karịrị akwụkwọ ọdịyo iri anọ, tinyere ọtụtụ akwụkwọ akụkọ ihe mere eme na nhazi Cousins' War nke Philippa Gregory, na Charles Stross '2008 akwụkwọ akụkọ sayensị Saturn's Children dere. Ọ kwupụtakwara akwụkwọ akụkọ gothic 2006 The Thirteenth Tale nke Diane Setterfield, nke n'eruola ogo nke mbụ na ndepụta <i id="mwnQ">New York Times</i> Best Seller na izu nke abụọ nke mbipụta ya.
Otuto
Charles Isherwood nke New York Times dere na nyocha ya nke afọ 2012 The Broken Heart na "Amato na-egosipụta ịdị ebube nke agbara nwanyị dị ka Calantha", na Andy Propst nke Ụlọ ihe nkiriMania kwuru na "ndị na-ege ntị ga-enwekwa mmasị na Amato n'akpali mmụọ kwa mgbe kwa mgbe dị ka ndị Adaeze Spartan ." Na 2013 Isherwood kpọrọ ihe ndetu nke Neva dị ka ihe dị egwu ma"dịkwa mma nke ukwuu", wee detuo na Amato ka "na eji mmasị ndị mmadụ  site na mmalite oge" n'ide nke, ọ "na-ejikwa mee ka onwe  Olga na-eme ihe nkiri akụkọ ihe mere eme na-atọ ọchị, ma na-enwekwa ezigbo batiri uru." Na 2012 The Boston Globe kpọrọ Amato na yana costar James Waterston "dịka vndi zuru oke na ọrụ ha dị ka Amanda na Elyot na Private Lives, MA na-eto ụzọ ha "style, d, na sizzling kemist ha." Nyocha ahụ gara n'ihu na-ekwu na "Amato na-egosipụta onye ọchịchị, onye nwe obodo - ọ nwere ike ịkpa ọchị n'otu mkpụrụ okwu, dị ka 'inveterate' - mana ọ nwekwara nkà na ihe nkiri ." BroadwayWorld.com kpọrọ Amato na Waterston gosipụtara"otu ụzọ na-enweghị atụ" na 2014, na-agbakwụnye na "Amato bụ ihe onye na- agbogwoju anya,na ngosipụ̀ta àgwà nke na-adịghị mma maka oge ya, ma ọ bụ ihe na-atọ ụtọ ikiri." Ben Brantley nke New York Times akpọrọ Ihe omume Amato nke afo 2014 arụmọrụ na King Lear "dị oke mma", na Brooklyn Daily Eagle akpọrọ ya Regan "nke ndọbata dị ñarī. Joe Dziemianowicz nke New York Daily News dere maka ihe omume ahụ na "dị ka Regan amụrụ nke ugboro abụọ, okwu Bianca Amato na okwu ahụ ya iwe na okwu ahụ na-atụ aro ka nwanyị na-erubere anya ya na nleghara anya n'etiti ụmụaka. Ọ bụ Jan Brady na uwe oge."
Amato ritere ihe nrite awọd nke Vita nke onye ọhụụ kacha mma bụ Award for Best Newcomer maka Under Milk Wood and the Fleur du Cap Theater Award maka omee kacha mma na nkwado Greek, ha abụọ ka egosipụtara na Baxter Theater nke Cape Town, South Africa. Ngosipụta ya dị ka Philippa De Villiers na Isidingo nwetara ya Avante maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma na nhazi telivishọn yana ihe nrite Duku Duku maka onye na-eme ihe nkiri South Africa kacha ewu ewu. O mechara nweta ihe nrite Star Tribune maka ngosipụta kacha mma nke 2004 maka igosipụta dị ka Eliza Doolittle na Pygmalion na Guthrie Theatre na Minneapolis, Minnesota. Ọrụ ngosipụta ya na in Private lives nwetara ya ihe nrite awọd ụ Elliot Norton maka onye na-eme ihe nkiri pụtara ìhè na 2013, na onyinye awọd Emery Battis nke Shakespeare Theater Company n'afọ 2014. A họpụtara Amato maka onyinye Ome ihe nkiri kacha mma na 2013 nke IRNE Award maka ihe ngosi Private Lives.
Ndụ onwe onye
A mụrụ Amato na Cape Town, South Africa. Ada nke "nne na nna na-arụsi ọrụ ike na ndọrọ ndọrọ ọchịchị", ọ "tolitere nke ọma ma mara maka'mkpagbu miri emi' nke ịkpa ókè agbụrụ ", na mgbe ọ dị afọ iri na ụma ọ bụ onye otu òtù nke a na-akpọ Pupils Awareness and Action Group. Amato gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Cape Town.
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Nestor Binabo
Ihe odide
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Otú mgbanwe ihu igwe
Otú mgbanwe ihu igwe bụ òtù mmekọrịta mmadụ na ibe ya zuru ụwa ọnụ nke lekwasịrị anya n'ịmanye gọọmentị na ụlọ ọrụ ka ha mee ihe (nke a na-akpọkwa "omume ihu ọha") na ịza ajụjụ maka ihe kpatara na mmetụta nke mgbanwe ihu ọma. Òtù ndị na-enweghị uru na gburugburu ebe obibi etinyela aka na nnukwu ọrụ ihu igwe kemgbe ngwụcha afọ 1980 na mmalite afọ 1990, ka ha na'ịchọ imetụta United Nations Framework Convention on Climate Change (UNFCCC). Mgbalị ihu igwe aghọwo ihe a ma ama ka oge na-aga, na'enweta ume dị ukwuu n'oge 2009 Copenhagen Summit na karịsịa mgbe a bịanyere aka na Paris Agreement na 2016.
Òtù ndị na-ahụ maka gburugburu ebe obibi na'ihe dị iche iche dị ka Peoples Climate Marches. Otu ihe dị mkpa bụ ọgbaghara ihu igwe zuru ụwa ọnụ na Septemba 2019 nke Fridays For Future na Earth Strike haziri. Ebumnuche ya bụ imetụta nzukọ ihu igwe nke UN haziri na 23 Septemba. Dị ka ndị na-ahazi ya si kwuo, nde mmadụ anọ sonyere na ọgbaghara ahụ na 20 Septemba. Mgbalị ndị ntorobịa na itinye aka na-ekere òkè dị mkpa na mmepe nke òtù ahụ mgbe uto nke Friday For Future strikes malitere site na Greta Thunberg na 2019. N'afọ 2019, Extinction Rebellion haziri nnukwu ngagharị iwe na-achọ "ibelata ikuku carbon ruo efu site na 2025, ma mepụta nzukọ ụmụ amaala iji lekọta ọganihu", gụnyere igbochi okporo ụzọ.
Akụkọ ihe mere eme
Mgbalị metụtara mgbanwe ihu igwe malitere na ngwụcha afọ 1980, mgbe nnukwu ụlọ ọrụ gburugburu ebe obibi tinyere aka na mkparịta ụka banyere ihu ọha, ọkachasị na usoro UNFCCC. Ọ bụ ezie na òtù ndị na-ahụ maka gburugburu ebe obibi na mbụ na mpaghara ụlọ, ha malitere itinye aka na mkpọsa mba ụwa. E hiwere njikọ mgbanwe ihu igwe kachasị ukwuu, Climate Action Network, na 1992. Ndị isi ya gụnyere Greenpeace, WWF, Oxfam na Friends of the Earth. E hiwere Climate Justice Now! na Climat Justice Action, nnukwu njikọ abụọ, na-eduga na 2009 Copenhagen Summit.
Nchịkọta maka Copenhagen 2009
2009 United Nations Climate Change Conference na Copenhagen bụ nzukọ UNFCCC mbụ nke mmegharị ihu igwe malitere igosi ike ya n'ụzọ buru ibu. Dị ka Jennifer Hadden si kwuo, ọnụ ọgụgụ nke NGO ọhụrụ ndị debanyere aha na UNFCCC rịrị elu na 2009 na-eduga na nzukọ Copenhagen. N'etiti 40,000 na 100,000 mmadụ gara ngagharị na Copenhagen na Disemba 12 na-akpọ maka nkwekọrịta ụwa na ihu igwe. Mgbalị gafere Copenhagen, na ihe karịrị 5,400 rallies na ngagharị iwe mere gburugburu ụwa n'otu oge.
Ụzọ e si eme ya
thumb|Inye data na eziokwu ndị ọzọ adịghị arụ ọrụ nke ọma n'ịkpali ndị mmadụ ime ihe iji belata mgbanwe ihu igwe, karịa nkwalite ego na nrụgide ọha na eze na-egosi ndị ọrụ metụtara ihu ọha nke ndị ndị otu. Ndị a bụ ọtụtụ ụzọ ndị ndị na-akwado ihu igwe na mkpọsa nkwado jiri mee ihe n'oge gara aga:
A na-etinye usoro atọ a n'ọrụ na mkpọsa ihu igwe maka ọha na eze. Ozi gbasara mmetụta nke mgbanwe ihu igwe zuru ụwa ọnụ na-arụ ọrụ n'ịmepụta nkwenkwe ihu ọha, àgwà, na omume, ebe mmetụta sitere na ụzọ ndị ọzọ (dịka inye ozi gbasara ngwọta GCC, nhazi nkwekọrịta, iji ozi usoro) ka bụ ihe a na'amaghị. Ụzọ nke atọ bụ ịmepụta ohere maka mkparịta ụka ndị na-agafe ajụjụ gbasara ọdịmma akụ na ụba nke na'ozuzu na arụmụka ndọrọ ndọrọ ọchịchị iji mesie ụkpụrụ gburugburu ebe obibi na ọchịchị onye kwuo uche ya ike. A na-ekwu na nke a dị oke mkpa iji weta mgbanwe dị ịrịba ama. Ụfọdụ ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị, dị ka Arnold Schwarzenegger na-ekwu "kwụsị mmetọ", na ndị na'ime ihe kwesịrị ịmepụta nchekwube site n'ilekwasị anya na uru ahụike nke omume ihu igwe.
Nnupụisi ihu igwe
Nnupụisi ihu igwe bụ ụdị nnupụrụ ọchịchị obodo, ihe a kpachapụrụ anya mee iji katọọ iwu ihu ọha gọọmentị. N'afọ 2008, onye America na-ahụ maka ihu igwe bụ Tim DeChristopher mere ka ọ bụrụ onye na'ere ahịa na ire ere nke US Bureau of Land Management mmanụ na gas nke ala ọha na eze na Utah, meriri ire ahịa ahụ, gbaghaara ịkwụ ụgwọ, ma tụọ ya mkpọrọ ọnwa 21. Na Septemba 2015, ndị ọrụ ihu igwe ise a maara dị ka Delta 5 gbochiri ụgbọ okporo ígwè mmanụ na Everett, Washington. N'oge ikpe, e nyere Delta 5 ohere iji chebe onwe ya, ya bụ, imebi iwu na-egbochi mmerụ ahụ ka ukwuu. Mgbe ọ gbasịrị akaebe, onye ọka ikpe kpebiri na e mezughị ihe kpatara nkwado dị mkpa ma nye ndị ọka iwu iwu ka ha leghara aka ná ntị a nabatara n'okpuru nkwado ahụ anya. A kwụrụ Delta 5 ụgwọ maka ịbanye n'ime ụlọ mana a tọhapụrụ ha n"ebubo ndị ka njọ.
Ihe atụ mbụ nke onye ọka ikpe na-anabata nchekwa ihu igwe bụ na Machị 27, 2018 mgbe Ọkàikpe Mary Ann Driscoll tọhapụrụ ndị niile 13 a na'ebo ebubo obodo site na ngagharị iwe e mere na 2016 na Boston, Massachusetts.
Ịkwupụta ọnọdụ mberede
Ịmepụta ọnọdụ mberede nwere ike ịbụ ihe abụọ mejupụtara: ikwuwapụta ọnọdụ mberede nke chepụtara ụwa n'ezie ya bụ mmetụta iwu na ihe jikọrọ aka ma ọ bụ hụ na mgbanwe dị ukwuu na-arụkọ ọrụ ngwa ngwa n'ime ọrụ mmadụ maka ebumnuche akọwapụtara. Ruo ugbu a, ọtụtụ gọọmentị ekwenyela, mgbe ụfọdụ n'ụdị ederede "nkwupụta", na ụmụ mmadụ nọ n'ezie n'ọnọdụ ọnọdụ mberede ihu igwe.
N'ọnwa Nọvemba afọ 2021, Greta Thunberg na ndị ọzọ na-ahụ maka ihu igwe malitere itinye akwụkwọ mkpesa na United Nation na'akpọ ya ka ọ kwupụta ọnọdụ mberede ihu ọha zuru ụwa ọnụ nke 3. Nke a ga-eduga n'ịmepụta otu ndị otu pụrụ iche nke ga'ahazi nzaghachi maka nsogbu ihu igwe na mba ụwa. Nzaghachi kwesịrị ịdị ma ọ dịkarịa ala ike dịka nzagọrịta maka ọrịa COVID-19.
A na-atụ aro na ngalaba nchekwa mba nwere ike ịrụ ọrụ pụrụ iche na mmepe nke mkpokọta ọnọdụ ihu igwe zuru ụwa ọnụ nke ọrụ na akụrụngwa iji wuo akụ na ụba efu na-adịghị agwụ agwụ ma wepụta decarbonization..
Ndị na-akọwa ihe na The Climate Mobilization atụwo aro ịhazi ihe onwunwe na oke akụ na ụba agha na usoro ndị ọzọ pụrụ iche ma ọ bụ nke dị irè.
Ilekwasị anya na ikpe ziri ezi nke ihu igwe
N'ịhapụ ilekwasị anya na mmetụta na gburugburu ebe obibi, n'afọ ndị na-adịbeghị anya, ndị mmadụ akpọọla ndị omee mkpebi ka ha gaa n"usoro mgbochi ziri ezi maka ndị niile. Ikpe ziri ezi nke ihu igwe na-ekweta na mpaghara ụfọdụ na ndị mmadụ na mgbanwe ihu ọha karịa ndị ọzọ, nakwa na n'ịkwado ngwọta ihu ọma anyị ga-atụle "ihe ndị dị adị, ihe onwunwe na ikike".
Na United States, òtù ndị dị ka Climate Justice Alliance na-arụ ọrụ maka ebumnuche nke akụ na ụba na obodo na-agbanwe agbanwe, na-etinye "agbụrụ, okike na klaasị n'etiti ngwọta" site n'ịrụ ọrụ iji jikọta olu nke obodo ndị dị n'ihu..
Mmetụta iwu
Na mba ụfọdụ, ndị mgbanwe ihu igwe metụtara nwere ike ịnwe ike ịgba ndị isi na-emepụta gas na mbara igwe akwụkwọ. Mba na ndị mmadụ niile, dị ka Palau na Inuit, yana òtù ndị na-abụghị nke gọọmentị dị iche iche dịka Sierra Club, agbalịwo ikpe. Ndị na-etinye ego na coal, mmanụ, na ụlọ ọrụ gas nwere ike ịbụ ndị iwu na omume maka mmebi ikike mmadụ metụtara ihu igwe. A na-emekarị ikpe site na ijikọ mgbalị na ihe onwunwe dịka site n'aka òtù dị ka Greenpeace, nke gbara ụlọ ọrụ coal nke Poland na onye na'ime ụgbọ ala nke Germany akwụkwọ.
Igosi na ụfọdụ ihe omume ihu igwe bụ n'ihi okpomọkụ ụwa ugbu a ga-ekwe omume, a mepụtara usoro iji gosipụta ohere dị ukwuu nke ihe ndị ọzọ okike ụwa kpatara.
Maka ikpe maka ileghara anya (ma ọ bụ ihe yiri ya) iji nwee ihe ịga nke ọma, [nkọwa dị mkpa] "Ndị na-eme mkpesa ... ga-egosi na, ma eleghị anya karịa ka ọ bụghị, mmerụ ahụ ha n'otu n"otu sitere na ihe ize ndụ a na'okwu ahụ, nʼadịghị ka ihe ọ bụla ọzọ kpatara ya. A sụgharịrị nke a mgbe ụfọdụ ka ọ bụrụ ihe a chọrọ maka ihe ize ndụ dịkarịa ala abụọ. Ụzọ ọzọ (ọ bụ ezie na ọ nwere obere ihe iwu kwadoro) bụ World Heritage Convention, ma ọ bụrụ na enwere ike igosi na mgbanwe ihu igwe na-emetụta World Historic Sites dị ka Ugwu Everest.
Mba ndị ọzọ
Na Netherlands na Belgium, òtù ndị dị ka ntọala Urgenda na Klimaatzaak na Beljọm agbakwaara gọọmentị ha akwụkwọ n'ihi na ha kwenyere na gọọmenti ha anaghị ezute mbelata nke ikuku ha kwekọrịtara. Urgenda enwetala mmeri n'okwu ikpe ha megide gọọmentị Dutch.
N'afọ 2021, ụlọ ikpe kachasị elu nke Germany kpebiri na usoro nchedo ihu igwe nke gọọmentị ezughi iji chebe ọgbọ ndị na-abịa n'ihu nakwa na gọọmenti nwere ruo na ngwụcha afọ 2022 iji melite Iwu Nchedo Ihu igwe ya.
Ụlọ ọrụ
Na Mee 2021, na Milieudefensie et al v Royal Dutch Shell, ụlọ ikpe distrikti nke The Hague nyere iwu ka Royal Netherlands Shell belata ikuku carbon ya zuru ụwa ọnụ site na 45% site n'ọgwụgwụ 2030 ma e jiri ya tụnyere ọkwa 2019.
Mgbasa mmanụ ala
Ntugharị mgbapụ megide mmanụ ọkụ amụbaala ihe dị iche na mkparịta ụka gbasara ego mmanụ ọkụ. Ụlọ akụ na ndị ọchụnta ego anọwo na-akawanye njọ maka ịdị mma nke ngalaba mmanụ ọkụ n'ime ogologo oge. Nke a bụ n'ihi na mmegharị a na-achụpụ ego na-akparị mmanụ ọkụ ma na-ebuli ejighị n'aka na iji mmanụ ọkụ na-aga n'ihu, si otú a na-ebelata ọchịchọ ego nke akụ mmanụ ọkụ. N'ihi na mmịpụta, nchọnchọ, na ngwupụta mmanụ ọkụ bụ ihe niile na-akpa nnukwu ego, ejighị n'aka n'ihe egwu ego ha nwere nwere ike ibelata itinye ego. Ọ bụrụ na enwere mbelata n'ọnye isi ego ma ọ bụ ịrị elu nke isi ego, ọrụ mmanụ ọkụ ga-emecha bụrụ enweghị akụ na ụba. Nke a ga-eme ka ọnụ ahịa ụlọ ọrụ mmanụ ọkụ gbadata na-eme ka ha pụọ n'ahịa.
Isi arụmụka dị n'azụ mkpọsa mbugharị mmanụ ala bụ na irite uru site na itinye ego n'ọrụ metụtara mmanụ ọkụ bụ ihe na-ezighi ezi n'ihi na ikuku mmanụ ọkụ bụ isi ihe na-akpata mgbanwe ihu igwe zuru ụwa ọnụ. Mgbasa mbugharị mmanụ mmanụ dị ka mgbasa ozi Go Fossil Free site na 350.org na-arịọ ndị na-etinye ego ka ha tụfuo site n'ịkwụsị itinye ego ọhụrụ ọ bụla ha nwere ike ime n'ụlọ ọrụ mmanụ ọkụ ọ bụla na ịchụpụ na ikike ọ bụla na ego ejikọta ọnụ, dị ka. fossil na-eme ka ọhaneze equities ọnụ yana ụlọ ọrụ nkekọ, n'ime afọ ise na-abịa..
Mgbasa mbugharị mmanụ ọkụ nwere ebumnuche atọ bụ isi. Otu n'ime ha bụ ịmanye gọọmentị n'ofe ụwa ka ha tinye iwu n'ọnọdụ gụnyere ụtụ carbon ma ọ bụ machibido ịgbapu mmanụ ọkụ ọzọ. Ebumnuche nke abụọ bụ ịmanye ụlọ ọrụ mmanụ ọkụ ka ha wepụta mgbanwe mgbanwe n'ime ụlọ ọrụ ha site n'ịgbanwe n'ụdị inye ike nke na-adịchaghị emetụta carbon. Ebumnobi nke atọ bụ ịhụ na nghọta pụtara ìhè ma a bịa n'ihe gbasara ikuku carbon nke ndị ụlọ ọrụ na-ahụ maka mmanụ ọkụ na-ebute nakwa itinye nrụgide n'ahụ gọọmenti dị n'akụkụ ụwa niile ka ha na-ekere òkè dị mkpa na igbochi mmịpụta mmanụ ọkụ..
N'ihi ya, mkpọsa iwepụ mmanụ ala na-achọ ibelata ihe niile a ga-achọrọ maka uto na ịdị ndụ nke ụlọ ọrụ mmanụ. Ihe ndị a gụnyere ikikere mmekọrịta mmadụ na ibe ya nke ụlọ ọrụ a chọrọ iji rụọ ọrụ, ikike ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke nnukwu mmanụ ala chọrọ itolite na ịlanarị, yana itinye ego na-akwado ịdị adị ya, ịdị ndụ, na uto. Mgbasa ozi ndị a na-achọkwa ịmanye gọọmentị ka ha rụọ ọrụ ha n'ịgbalị igbochi ikuku. Na mkpọsa ndị a, ndị na-eme mkpọtụ na'ihi na ụlọ ọrụ ọha na eze na ndị ọrụ ha na mmepụta mmanụ ala a nwere mgbe niile maka ebumnuche bụ isi nke imebi aha ụlọ ahịa mmanụ ụgbọala na ịma ike ụlọ ahụ nwere aka. Site n'ime ihe ndị a, ndị na-eme mkpọsa a chọrọ ime ka ụlọ ọrụ mmanụ ala nke isi obodo dị oke mkpa kpochapụ ma akụrụngwa na mmetụta nke ụlọ ahịa a nwere.
A na-eji mkpọsa mgbasa ozi mee ihe maka okwu ikpe ziri ezi nke ọha na eze n'oge gara aga. Dịka ọmụmaatụ, ebidola mkpọsa iji kwụsị itinye ego na South Africa n'oge apartheid, Israel, na Sudan, yana megide ụlọ ọrụ ụtaba. N'oge na-adịbeghị anya, mkpọsa mbupụ elekwasịla anya na ụlọ mkpọrọ ndị mmadụ na ụlọ ọrụ mmanụ ọkụ. Oku nlegharị anya ndị a anatala nlebara anya nke ukwuu nwere nsonaazụ dị iche iche.
Ozi ọma maka mkpọsa mgbapụ mmanụ ọkụ bụ na atụmatụ ha nwere ike ịdị irè. Nke a bụ n'ihi na e nwewo mmụba na nkwa mgbapụ mmanụ ọkụ kemgbe 2000. Nkwekọrịta ndị a na-eme mgbanwe emewo ka mbelata nke isi obodo na mpaghara gas na mmanụ, dị ka ahụmahụ na mba 33 n'ofe ụwa n'etiti afọ. 2000 na 2015. Nnyocha achọpụtala na ịba ụba gas na nkwa mgbapụ mmanụ na mba dị iche iche emetụtawokwa mkpọsa mgbapụ. Ndị ọchịchị na-amata mgbanwe ihu igwe dị ka ihe iyi egwu na mba ha, ewepụtala iwu gburugburu ebe obibi siri ike karịa.
N'ezie, iwepụ mmanụ ala enwetala ọganihu dị ịrịba ama n'ime afọ ole na ole gara aga. Ọ gbanwere site n'ịbụ echiche dịpụrụ adịpụ gaa n"ịghọ ihe omume dị ugbu a nke ruru ihe dị ka ijeri $ 14.5. O nwere ihe karịrị otu puku onyinye, atụmatụ ezumike nká, na ndị isi na-etinye ego. O meela ka ọtụtụ ndị na-etinye ego na ụlọ ọrụ taa na ndị ọrụ na'inye ego ha na ego ndị metụtara gburugburu ebe obibi.
Ịmepụta mgbanwe
Onye ọ bụla, ọrụ afọ ofufo ezughị iji mee nnukwu ọdịiche na nsogbu mgbanwe ihu igwe a ma ama, mgbanwe usoro bụ. Carol Booth na-ekwu na mmerụ ahụ dị na "n'ihi iwu, ụkpụrụ na mmemme ezughi oke na ọ na'ezie na a na - na na: na Iji belata ikuku, otu n'ime ọtụtụ nsogbu mgbanwe ihu igwe, ga-eme n"ọ̀tụ̀ nke nwere mmetụta dị mma na gburugburu ebe obibi, a ga'achọ ọrụ gọọmentị. N'ozuzu, mgbanwe gburugburu ebe obibi na-akwado ma na'ihu site na mmegide na òtù. Frederick Buttel na-ekwu na ihe kpatara nke a bụ na ndị na'ahụ maka gburugburu ebe obibi na mmegharị ahụ na na ha na - na
Usoro gọọmentị nwere ike ịkpụzi ma gbochie ihe ndị na-eme ihe ọha na eze nwere ikike ime, ọkachasị usoro ndị dị na mba ndị dịka US na European Union. Ihe mgbochi na-abịa site na akụkụ ụlọ ọrụ nke usoro gọọmentị nke na na'ime ka o sie ike ịmepụta iwu na mgbanwe ndị ọzọ a ma ama na - na Ọganihu nke ịhazi onwe n'ọnọdụ ụfọdụ na-adabere na ndị na'ime ihe iji chọta ụzọ isi mee ihe mgbochi ndị a hụrụ na usoro gọọmentị ndị ahụ. Ndị mmadụ n'ozuzu ha nwere mmetụta na nsonaazụ ụfọdụ. "...omume obodo, àgwà n'ebe ọha mmadụ nọ, na usoro akụkọ ihe mere eme nke atụmanya maka arụmọrụ ụlọ ọrụ nwere ike inwe mmetụta dị mkpa na ndọrọ ndọrọ ọchịchị, ọbụnakwa nsonaazụ akụ na ụba. Mgbe ị na-ele iwu California, a chọpụtara na mmetụta nke ime ihe omume ụmụ amaala na'ime nhọrọ ndị na - dị mma maka gburugburu ebe obibi site n'aka ndị nwere mmetụta na ndị dị ike, dị ka iwu na isi obodo.
Nnyocha nyocha nke 2023 bipụtara na One Earth kwuru na nyocha echiche na-egosi na ọtụtụ ndị mmadụ na'echiche mgbanwe ihu igwe dị ka ihe na na - na nso. Nnyocha ahụ kwubiri na ịhụ mgbanwe ihu igwe dị ka ihe dị anya anaghị akpata obere omume ihu ọha, na ibelata anya nke uche anaghị eme ka omume ọnọdụ ihu ihu ọma dịkwuo elu.
Usoro na omume na mmegide ọha na eze
A na-eji atụmatụ, usoro, na omume dị iche iche eme ihe na mbọ ọha na eze na gburugburu ebe obibi. Omume ụfọdụ nwere ike ọ gaghị adị maka ụdị dị iche iche nke ndị na-eme ihe ọha na eze dabere na echiche akụ na ụba.
"Nkwado uwe ụmụ amaala" nke United States bụ ụdị usoro nke enwere ike iji ya mee ihe na ọrụ gburugburu ebe obibi ọha na eze. A na-eji ihe ndị a eme ihe n'ọtụtụ iwu gburugburu ebe obibi dị mkpa maka mmanye gburugburu Ebe obibi, ma gbochie ndị na'agbasoghị iwu site n"aka ụlọ ọrụ ndị mehiere ma gosipụta mmasị ọha na eze na ọchịchọ. Usoro ọzọ nke gburugburu ebe obibi bụ "usoro mkpesa gburugburu obodo nke China". Usoro a na-ewe akụkọ ụmụ amaala banyere mmebi iwu gbasara nsogbu gburugburu ebe obibi ma jiri ya mee ihe maka ọha na eze iji kwupụta "nchegbu na nkụda mmụọ na nsogbu ndị gbara gburugburu ma nwee ihe ịga nke ọma n'ịkwalite mmata gburugburu na itinye aka na ọha. Nnyocha ahụ tụrụ aro na "ọrụ itinye aka ọha na eze dabere n'ụzọ dị ukwuu na ọchịchị sara mbara [usoro] nke ọ na-etinye n"ime ya, nakwa na ịhazi ọrụ gburugburu ebe obibi n "gọọmentị" nwere ike imetụta ịdị irè ya.
Ebumnuche nke ndị na-eme ngagharị iwe
Gọọmentị United States site na ọrụ nzuzo ya nke ụlọ, dị ka "ndị na-eyi ọha egwu n'ụlọ," ndị na'ahụ maka gburugburu ebe obibi na òtù mgbanwe ihu igwe, gụnyere site n"ịmụ ha, ịjụ ha ajụjụ, na itinye ha na "watchlists" nke mba nke na - mere ka o sie ha ike ịbanye n-ụgbọelu na nke nwere ike ịkpali nlekota iwu mpaghara. Ndị na-eme ihe nkiri a na'amaghị ama jikwa ndị ọkachamara na nzuzo were n'ọrụ iji malite mwakpo hacking megide ndị na - eme ihe gbasara ihu igwe bụ ndị a haziri Na Septemba 16, 2022, e jidere ihe karịrị mmadụ iri ise na-eme ngagharị iwe maka ihu igwe ma tụọ ha mkpọrọ na UK maka igbochi okporo ụzọ, ọtụtụ n'ime ha na'ụlọ ikpe, a tọhapụrụ ụfọdụ n"ụgwọ. Alice Reid, onye na-ekwuchitere otu Rebels in Prison Support, na'ihi na ọtụtụ n'ime ndị na - na na
2014 Ndị mmadụ na-eme njem ihu igwe
thumb|People's Climate March 2014, kpọkọtara ọtụtụ narị puku mmadụ maka ime ihe siri ike na mgbanwe ihu igwe. Mgbanwe ihu igwe ahụ kpọkọtara otu ihe omume ya kachasị ukwuu na 21 Septemba 2014, mgbe ọ kpọgidere ndị ọrụ 400,000 na New York n'oge People's Climate March (gbakwunyere ọtụtụ puku ndị ọzọ n"obodo ndị nkaka), nke People 'Climate Movement haziri, iji chọọ ka ndị isi ụwa gbakọta maka 2014 UN Climat Summit.
Mgbalị Maka Ọnọdụ Ihu igwe
E nweela njikọ nke ndị na-etinye ego n'ụlọ ọrụ ndị kwadoro ọrụ ihu igwe. Ihe omume ndị a gụnyere mgbalị ndị otu na-agbasawanye, dị ka Climate Action 100+ - njikọ aka karịrị ụlọ ọrụ 300 (gụnyere ụfọdụ n'ime ndị na'ịmepụta okpomọkụ kachasị). Mgbalị ụlọ ọrụ abụghị ihe a na-ahụkarị, n'agbanyeghị echiche a ma ama na ọdịmma ndị nwere òkè ga-emegide omume dị otú ahụ. Otú ọ dị, mgbalị ụlọ ọrụ niile iji belata ihe ize ndụ ihu igwe na-abụkarị maka ọdịmma nke ụlọ ahịa dịgasị iche iche, dịka mgbanwe ihu ọha nwere ike inwe mmetụta siri ike na akụ na ụba ụwa.
Mgbanwe ihu igwe
Ebe ọ bụ na 2014, akụkụ ndị na-eto eto nke ihu igwe, karịsịa na United States na-ahazi maka nzaghachi akụ na ụba mba ụwa maka mgbanwe ihu igwe n'ogo nke nchịkọta nke ebe obibi America n'oge Agha Ụwa nke Abụọ, na ebumnuche nke igbutu ikuku carbon ngwa ngwa. na ịtụgharị na 100% ume dị ọcha ngwa ngwa karịa ahịa efu nwere ike ikwe. N'ime afọ 2015 na 2016, Mkpokọta ihu igwe duuru mkpọsa nke ahịhịa na US maka oke ọchịchọ a, na July 2016, ndị na-eme ihe ike nwere ihe ịga nke ọma n'inweta ederede n'ime ikpo okwu mba Democratic Party na-akpọ maka nchịkọta ihu igwe nke WWII.. N'ọnwa Ọgọstụ afọ 2015, onye na-ahụ maka gburugburu ebe obibi bụ Bill McKibben bipụtara otu isiokwu na New Republic na ọ na'ịkpọkọta ndị America ka ha "kwupụta agha megide mgbanwe ihu igwe". thumb|[[School Strike for Climate|Ọgbaghara ụlọ akwụkwọ maka ihu igwe na Berlin (2018).]]
Ọgbaghara ụlọ akwụkwọ maka ihu igwe
Mgbasa ozi na nhazi zuru oke malitere mgbe nwa akwụkwọ Swedish Greta Thunberg mere ngagharị iwe n'ọnwa Ọgọstụ 2018 n"èzí Riksdag (parliament), na-ejide ihe ịrịba ama nke na'akwụkwọ "Skolstrejk för klimatet" ("Ụlọ akwụkwọ maka ihu igwe").
Ọgbaghara zuru ụwa ọnụ na 15 Machị 2019 kpọkọtara ihe karịrị otu nde ndị na-eme ngagharị iwe na 2,200 ngagboro a haziri na mba 125. N'abalị iri abụọ na anọ n'ọnwa Mee afọ 2019, na ngagharị iwe nke abụọ n"ụwa niile, ngafe 1,600 gafere mba otu narị na iri ise dọtara ọtụtụ narị puku ndị na-eme ngajinia. E mere ngagharị iwe nke Mee ka ọ daba na ntuli aka 2019 European Parliament.
2019 Global Week for Future bụ usoro nke 4,500 strikes gafee ihe karịrị mba 150, lekwasịrị anya na Friday 20 September na Fraịde 27 September. O yikarịrị ka ọ bụ ọgbaghara ihu igwe kachasị ukwuu n'akụkọ ihe mere eme nke ụwa, ọchụnta ego nke 20 Septemba kpọkọtara ihe dịka nde mmadụ anọ na-eme ngagharị iwe, ọtụtụ n"ime ha bụ ụmụ akwụkwọ, gụnyere nde 1.4 na Germany. N'abalị iri abụọ na asaa n'ọnwa Septemba, e mere atụmatụ na nde mmadụ abụọ sonyere na ngagharị iwe n"ụwa niile, gụnyere ihe karịrị otu nde ndị na-eme ngalivishọn na Ịtali na ọtụtụ narị puku ndị ngafe iwe na Canada.
Otu nke Ndị Ntorobịa
Ndị ntorobịa nọ n'ụwa niile na-ama jijiji, na-akwado ma na-ewepụta onwe ha maka ngwọta ihu igwe. Otu ndị ntorobịa na-eme ihe nkiri dị ka SustainUS, Fraịde maka Ọdịnihu, na Sunrise Movement akpọọla ndị na-eto eto ka ha jide ndị isi zaa ajụjụ, ma ọ bụ site na ịga ogbako, ịpụ n'ụlọ akwụkwọ na ịmanye ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị ka ha gee ndị ọkà mmụta sayensị ntị, ma ọ bụ na-akpọ oku maka ọrụ ndụ akwụkwọ ndụ ka ukwuu na ịkwado ike ịtụ vootu.
N'afọ 2020, odeakwụkwọ ukwu nke United Nations malitere otu ndị ntorobịa zuru ụwa ọnụ na mgbanwe ihu igwe, na-ahọrọ ndị otu asaa na'agbakọta iji nọchite anya mgbanwe ndị ndị na -eto eto na na.
Mmekọrịta ndị ntorobịa na-akwado ihu igwe amụbaala nke ukwuu na narị afọ nke 21, ma sie ike n'ime afọ ole na ole gara aga. Ndị na-eto eto na ọnọdụ ihu igwe ejirila usoro mgbasa ozi mmekọrịta dị ka ụgbọ ala iji tinye aka ma mee mkpesa na nsogbu gburugburu ebe obibi dị ugbu a. Mgbe Greta Thunberg malitere òtù ndị ntorobịa "Strikes for Climate" site na ime ngagharị iwe n'èzí ụlọ omebe iwu Sweden na 2018, o dere njem ya na Twitter, ebe o wuru netwọk iji kwalite ebumnuche ya ma kpọọ ndị mmadụ ka ha mee ihe. Mgbanwe ihu igwe nke ndị ntorobịa na-amalite ịkwaga site n'ụzọ ọdịnala gaa na usoro mgbasa ozi mmekọrịta ma ọ ga-aga n"ihu n-abịa nʼihu.
Ọgbọ ndị na-eto eto na'ilebara ihe omume ụwa anya, ọkachasị mgbanwe ihu igwe. Nnyocha na-egosi na mgbanwe ihu igwe na'etiti ndị na -eto eto karịa ndị okenye. Ihe karịrị 70% nke ndị America dị afọ 18 ruo 34 na-echegbu onwe ha banyere okpomọkụ ụwa ma e jiri ya tụnyere 62% nke 35 ruo 54 na 56% ndị dị 55 ma ọ bụ karịa. Corner na-ekwu na n'ofe mba Europe, ndị na'eto eto na na - na: - ndị nwere nchegbu yiri nke ahụ ma ọ bụ karịa ndị okenye ma nwee mmetụta dị elu nke ihe ize ndụ. O yikarịrị ka ọgbọ ndị na-eto eto ga-amụta site na agụmakwụkwọ n'ozuzu banyere mgbanwe ihu igwe n"ụlọ akwụkwọ ha, yana ịmara mmetụta ọjọọ nke mgbanwe ọnọdụ ihu ọha wetara nʼụwa. Na mgbakwunye, ha na-ahụkwa mgbanwe ihu igwe dị ka ihe omume zuru ụwa ọnụ dị njọ nke metụtara onwe ha n'ihi na ha ga-enwe mmetụta karịa, ya mere ha kwesịrị ibute ụzọ n"ịkwado mgbanwe ọnọdụ ihu ọha.
Mgbe ọrịa a malitere, a nọgidere na-eme ọtụtụ ngagharị iwe ụlọ akwụkwọ gburugburu ụwa, mana ọ gara n'ihu na usoro mgbasa ozi mmekọrịta (Twitter, Facebook, wdg), na'ihi ọnụ ọgụgụ dị ala. Otú ọ dị, itinye aka na mmegharị ihu igwe ndị ntorobịa na mgbasa ozi mmekọrịta nọgidere na-arị elu. Mgbasa ozi mmekọrịta nyere ndị ntorobịa ụzọ ha ga-esi kesaa nchegbu ha, mepụta ihe ọmụma, ma bụrụ ndị na-arụsi ọrụ ike na ndọrọ ndọrọ ọchịchị ebe ọ bụ na ha enwebeghị ike ịtụ vootu ma chee nsogbu nhazi ihu na ihu.
Nnyocha ahụ chọpụtara na ndị na-eme ngagharị iwe na nyocha ha mepụtara mmetụta nke njikọ na ụmụ okorobịa ndị ọzọ na onye na'ihe gbasara mgbanwe ihu igwe. Ha na-edekarị njirimara ndị na'ọrụ ha na profaịlụ akaụntụ mgbasa ozi mmekọrịta ha. (Dị ka ọmụmaatụ, @GretaThunberg, onye na-eto eto na - na Ihe ha na-ekerịta bụ na ha gbalịrị ịkpali ndị ọzọ ime otu ihe ahụ na obodo ha site n'igosi onwe ha dị ka ndị na'ahụ maka ihu igwe nwere olu siri ike. Atụmatụ maka ndị na-eto eto na'ime ọrụ bụ itinye onwe ha n'otu ọrụ iji mepụta njirimara dị mkpa nye ndị ọzọ ma soro ndị mmadụ ndị nkaka nwee njikọ na ịntanetị. Ya mere, n'agbanyeghị akụkụ ndị na-eme ngagharị iwe ga-akwado, ha na'iji mgbasa ozi mmekọrịta ha dị ka ụzọ isi soro ndị ọzọ kwurịta okwu n"ụzọ ha. Ha na-arụ ọrụ dị mkpa na itinye aka na ọtụtụ ndị na'akwado n'ụwa niile iji sonye na ndị ntorobịa na ihu igwe. YOUNGO bụ mpaghara ụmụaka na ndị ntorobịa nke UNFCCC, nke nwere ndị otu ruru afọ 35. Otu n'ime ọrụ ndị isi nke otu a bụ idepụta nkwupụta ọnọdụ ndị ntorobịa zuru ụwa ọnụ iji nye ndị ọrụ na Nzukọ UNFCCC nke ndị otu kwa afọ.
Edensibia
Òtù:Pages with unreviewed translations
Fagbule Olanike
Fagbule Olanike (nke a makwaara dị ka Nike Fagbule ) bụ nwanyị Naijiria na- azụ ahịa na onye na-ahụ maka mmekọrịta ọha na eze, na onye chọpụtara ma guzobe Zebra Stripes Networks.
Ndụ mmalite na ọrụ
A mụrụ Olanike na Lagos, Nigeria, mana o tolitere na Satellite Town, Lagos. Ọ malitere ọrụ ya dị ka ọkachamara nnyocha maka Deez Magazine. Otu enyi ya mere ka ya na Ayeni Adekunle mata, na onye  chọpụtara ma guzobe Black House Media, ma họpụtara ya dị ka onye na-ahụ maka mmekọrịta ọha na eze n'afọ pụkụ abụọ na asaa; o mechakwara bụrụ onyeisi oche. N'afọ pụkụ abụọ na iri na abụọ, ọ hapụrụ Black House Media wee malite ụlọ ọrụ nke ya, Zebra Stripes Networks, n'afọ pụkụ abụọ na iri na atọ.N'afo pụkụ abụọ na iri na ise, ụlọ ọrụ ahụ na ụlọ ọrụ Dubai dabeere na Alive Now.
Ihe nrite na nhọpụta
A họpụtara Fagbule maka onyinye nturu ugo Creative Professional of the Year na The Future Awards Africa n'afọ pụkụ abụọ na ịrị na otu.
Edensibia
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Anna Sharyhina
Anna Borysivna Sharyhina (amụrụ ya na c.1978) bụ nwanyị Ukraine na-akwado ọrụ LBGT. Ọ bụ onye nkuzi nke Sphere Women Association, òtù ụmụ nwanyị nwere mmasị na nwanyị na mba Kharkiv, na nke NGO Kyiv Pride, kọmitii na-ahazi Pride Parade na Kiev.
Louis-Pierre Dillais
Ndụ
Dị ka Greenpeace si kwuo, nna nwunye ya bụ onye bụbu Minista Naahụ Maka Mba Ọzọ Jean François-Poncet. Nafọ 1994, Minista na-ahụ maka nchekwa nke France bụ François Léotard họpụtara Dillais dị ka onye isi nke ụlọ ọrụ onwe onye nke Minista na naahụ Maka nchekwa, naahụkwa maka ihe nzuzo ndị agha. Dillais "arụrụ ọrụ maka odeakwụkwọ ukwu nke 'Defense National', nke dị na Prime Ministeral Services, nke na-ahụ maka ihe omume Europe-Atlantic".
Akụkọ 1996 na Times nke London, dị ka Harper's Magazine si kwuo, jikọtara ya na ndọrọ ndọrọ ọchịchị na ịgba chaa chaa metụtara ngwá agha.
A kọrọ na ọ bi na Virginia na 2007.
Minista Jean-Claude Marcourt gbachitere ọnọdụ Dillais dị ka " mkpebi dị nime site na FN Herstal. " na Rainbow Warrior bụ "ihe dị n'etiti French". Nịzaghachi ajụjụ ndị omeiwu nke Bert Anciaux banyere Dillais, Minista Joëlle Milquet kwuru na ọ gaenyocha usoro nyocha azụmaahịa notu ìgwè ọrụ, nke e mere maka ụlọ ọrụ ndị ọzọ na ngalaba ndị ọzọ.
Nafọ 2012, Greenpeace kpọrọ oku ka a chụpụ ya.
Ihe odide
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Anna Sharyhina
Sharyhina na onye ya na ya na-akpakọ, Vira Chemygina, etinyela aka na mpaghara LBGT nke Ukraine n' otu ndị nwanyị nwere mmasị na nwanyị. Ha haziri ije Kiev na ije izizi maka ịha nhatanha. Njem nke Kiev nke abụọ maka ịhe gbasara nhatanha, emere na 2015, ndị uwe ojii sooro ya ma nwee nkwado nke ọnụ ọgụgụ ọha na eze. Agbanyeghị, njem a were naanị nkeji iri na ise n'ihi oke ime ihe ike megide ndị mere ngaghari a ahụ. Mmadụ iri, tinyere ndị uwe ojii na-eche ihe omume ahụ merụrụ ahụ.
Sharyhina n'ọrụ LBGT enwela mmegide na-aga n'ihu na Ukraine. Mgbe ọ na-ekwu okwu banyere LBGT n'ụlọ ebe a na-ere akwụkwọ na Kharkiv, ebughariri nzukọ ahụ ugboro abụọ: nke mbụ gaa na ebe mgbasa ozi ndị Kharkiv nke Nakipelo nakwa gaa na etiti Kolv Izolyatsiya. Ndị na-ahụghị anya ji anwụrụ ọkụ buso PrideHub agha, bụ ebe etiti obodo Kharkiv, na July 2018; Ejiri grafiti na ọbara anụmanụ mebisịa ụlọ ahụ. Agbanyeghị na ọ bụ ndị uwe ojii mere mkpesa, na ihe karịr akwụkwọ mkpesa 1000 edegaara onye na-ahụ maka ime obodo Arsen Avakov, ọ nweghị onye ọ bụla tara ntaramahụhụ maka mpụ ahụ.
N'ọnwa atọ n'afọ 2019 Sharyhina so na ndị na-ahazi izu nke ịdị n'otu ụmụ nwanyị na Kharkiv maka izu mbụ nke Mach:
Ihe esi mee emume a bụ ibido n'isi nkewa ihe esi bido Ụbọchị Ụmụ Nwanyị na Mba Uwa mgbe ụmụ nwanyị zukọrọ maka oké ruru ha. Nke a bụ ụbọchị ịdị n'otu ụmụ nwanyị ọbughi maka oriri na ngwọri. Izu ịdị n'otu ụmụ nwanyị bụ oge mmụta tinyekwa na anyị dị n'otu abụghị maka imegide ihe kama maka ọdịmma ụmụ nwanyị, obodo ụmụ nwanyị nakwa maka mpaghara Ukraine niile.
Na Jenụwarị 2020 Sharyhina katọrọ Mike Pompeo maka ịga leta Ukraine na-ezukọghị ndị isi obodo LGBTQ.
Njikọ ndị ọzọ
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Eyoh
Eyoh bụ aha nna. Ndị ama ama nwere aha nna a gụnyere:
Enonchong
Enonchong bụ aha nna. Ndị ama ama nwere aha nna a gụnyere:
Mọnde Okirikiri
thumb|Mọnde Okirikiri Circular Monday bụ mmegharị nke obodo, nchekwa data na ụbọchị ịzụ ahịa maka oriri gburugburu. Ọ na-agụnye azụmaahịa nwere ụdị azụmaahịa azụmaahịa na-ere, na-akwụ ụgwọ, na-ekere òkè na nrụzi ngwaahịa ndị e ji ihe ndị a rụgharịrị arụgharị mee, gụnyere ọrụ ndị ọzọ.
Lorenzo Scott
A mụrụ Lorenzo Scott na 1934 na West Point, Georgia. Scott bụ ónyé America na-ese ihe n'oge a nke ọrụ ya nwetara ọganihu na ngwụcha afọ 1980.
Mọnde Okirikiri
E hiwere ya na afọ 2017 na Malmö, Sweden, site n'aka onye guzobere ụlọ ọrụ onye mba Sweden bụ Henning Gillberg, a na-akpọkwa ya White Monday na mbụ; ọ gbanwere aha ya na afọ 2020. E chepụtara ya dị ka ihe ngwọta maka Fraidee ojii, nke na-akwalite oriri na-aga n'ihu, ma na-ewere ọnọdụ na Mọnde tupu Black Friday. Ka ọ na-erule afọ 2019, ihe karịrị azụmaahịa 200 na-ekere òkè. Azụmaahịa na-ekere òkè - nke kachasị na Europe - na-ebelata ngwaahịa ha iji kpughee ụzọ ndị ọzọ dị gburugburu na oriri nke Fraidee ojii na ụbọchị ịzụ ahịa ndị ọzọ.
Lorenzo Scott
Akụkọ ndụ
A mụrụ Lorenzo Scott na úbọchị irí abụọ na atọ n'ọnwa Julaị, 1934, na obéré obodo na-eme mkpọtụ na ọdụ ụgbọ okporo ígwè nke West Point, Georgia. Mgbè nne ya, ónyé na-arụ ọrụ n'ọhịa na-enye ihe igwe ihe owuwu mpaghara, tụfuru ọrụ ya n'oge Nsogbu, ezinụlọ ahụ kwagara Atlanta ịchọ ọrụ.
Otu n'ime ụmụ iri na otu, Lorenzo na-akọ banyéré Ógè ọ nọ n'okorobịa mgbè mbụ ọ hụrụ nne ya ka ọ na-ese ihe osise, ma mara ọbụna mgbè ọ dị obérè na ọ chọrọ inwe ike ise ihe dị ka nke ahụ. Ọ bụ ezie na Scott gàrà ụlọ akwụkwọ ọha na eze ruo na klas nke iri, ọ kwetara na ya nwere mmasị na ise ihe karịa ọrụ ụlọ akwụkwọ. "Anọwo m na-ese ihe n'oge ndụ m niile kemgbe m dị ihe dị ka ise," ka o kwuru, "Enwere m nyocha m na ebe ngosi ihe mgbè ochie.
N'oge ọ bụ nwata, ezinụlọ Lorenzo biri n'ofe okporo ámá site na chọọchị Southern Baptist ebe ha bụ ndị otu na-arụsi ọrụ ike. N'ebe a, Lorenzo na-eto eto zụlitere okwukwe Ndị Kraịst na-anụ ọkụ n'obi nke na-akwado ma nka ya ma ndụ ya. Ọ na-akọkarị akụkọ banyéré ihe omume ndị pụrụ iche mere na ndụ ya nke sitere na okwukwe ya siri ike. N'otu akụkọ dị otú ahụ, ọ na-atụgharị uche n'oge mgbe ọ bụ nwatakịrị ọ ga-ahụ ọbịbịa na ọpụpụ nke ndị na-aga chọọchị gafee okporo ámá, na otu o si hụ nnọkọ olili ozu na chọọchị, ọ jụrụ nne ya "otú ndị mmadụ si anwụọ". O chere na ọ bụrụ na ọ nọgide na-amụ anya, ọ gaghị anwụ, yabụ otu abalị o mèrè ka nné ya hapụ ya ka ọ hie ụra n'abalị niile. Gee akụkọ ahụ n'okwu nke ya ebe a.
Ihe a ma ama
Ndị nchịkọta ihe osise abụọ nke Atlanta na ónyé nwe ụlọ ngosi ihe nkírí nke Atlanta dị mkpa na nchọpụta na ahịa mbụ nke ihe osise Lorenzo Scott. Mgbè ọ bi na East Point ebe ọ gbazitere ụlọ na Dill Avenue (nke Maazị Scott ji obi ụtọ na-ezo aka na ya dị ka "Dill Avenue Gallery"), o nwere ike ịkwụnye ihe osise ya na mgbidi, ka e wee gosipụta ya ma ree ya. Ndị na-anakọta ihe na Atlanta William "Bill" Arnett bịara n'ebe Dill Avenue wee were ọtụtụ ihe osise na mgbidi wee tinye ha n'ala ka a zụta ha. Ọ zụrụ ọmarịcha oche e sere ihe. Ọrụ ndị a ga-emesị bụrụ akụkụ nke ọrụ Soul's Grown Deep ya nke e mepụtara iji webata ọrụ nke "ndị a na-akpọ ndị mmadụ ma ọ bụ ndị omenkà si n'èzí nke ndị isi ojii America [nke] bụ usoro ọdịbendị dị n'otu ma bụrụ isi dị mkpa na nka ụwa. "
Ọrụ Nkà
Ihe osise Scott na-ekwukarị banyere okpukpe na ọhụụ, na mgbakwunye na isiokwu ndị ọzọ na-abụghị nke okpukpe: ime obodo, ụmụaka ndị Africa America, na nsogbu mmekọrịta mmadụ na ibe ya na / ma ọ bụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị. Ọ na-ese ma nnukwu ma obere ọrụ na mmanụ na ákwà ma ọ bụ osisi, site na usoro ọ mepụtara onwe ya mgbe ọtụtụ afọ nke nnwale gasịrị. Ihe ka ukwuu n'oge ndụ ya, ọ rụrụ ọrụ n'ụlọ ya, ọ bụ ezie na ruo ọtụtụ afọ ọ nwere obere ụlọ ọrụ na Decatur, Georgia, ebe ọ ga-emepụta okpokoro nke ya yana ihe osise. "Ezigbo, akwụkwọ ọla edo, ụdị Renaissance" ya bụ ihe dị mkpa n'ọrụ ya, ka Lynne Browne, Senior Correspondent for the Folk Art Messenger kwuru. O nwere oge ọ kọwara usoro nke iwu ha maka ya: "Ihe osise na-ewe ogologo oge. Enwetara m ụfọdụ osisi site na Home Depot, ụfọdụ Bondo [ihe na-edozi ahụ ụgbọ ala], spray paint - Pittsburgh ngwa ngwa gold enamel. Ana m eji jigsaw a bepụ ọdịdị niile. Ana m eji osisi, pensụl ochie, obere screwdrivers na ihe ndị ọzọ eme akara na Bondo. Okpokoro ahụ bụ ọrụ nka. " Browne, n'aka nke ya, kwuru na "ịdị nro" n'ụzọ Scott si emeso isiokwu ya: "Scott na-ekpughe nlezianya nlebara anya maka nhazi, na nhazi ya nke mmanụ na-acha uhie uhie, yana n'ịmecha ihe dị ịtụnanya e ji aka rụọ, nke a tụrụ atụ nke na-akwado nke ọ bụla n'ime ihe osise ya. Echere m banyere ndị isi Renaissance nke Ịtali mgbe m na-amụ ọrụ ya. "
Ihe ngosi
Ihe ngosi Museum
E gosipụtara ọrụ Lorenzo Scott n'ọtụtụ ebe na ebe ngosi ihe mgbe ochie (na oghere ọha na eze yiri ya), gụnyere otu onye, isiokwu, otu, na ihe ngosi njem gụnyere:
Southern Gabri language
Gabri, mgbè ụfọdụ á na-agbagha yá site ná asụsụ ndị yiri yá nkè á na-akpọkwa "Gabri" dị kà Southern Gabri, bụ ụyọkọ asụsụ East Chad ic nkè á na'ógbè Tandjilé nkè Chad. Ụdị ndị bụ isi bụ Buruwa, Darbe (Dormon), na Moonde.
Bright Omokaro
Ebensidee
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Mwera language
Mwera bụ asụsụ Bantu di na obodo nke Tanzania.
Priscille Kreto
databox}} Priscille Kreto Lagoali (amụrụ na 8 Mee 1997), nke a maara dị ka Priscille kreto, bụ onye na-agba bọọlụ na Ivorian nke na-agba ọsọ maka Africa Sports d'Abidjan na ndị otu ụmụ nwanyị nke Ivory Coast.
Ọrụ mba ụwa
Kreto gbara Ivory Coast na ọkwa dị elu n'oge 2019 WAFU Zone B Women's Cup.
Hụkwa
Priscille Kreto Lagoali (amụrụ na 8 Mee 1997), nke a maara dị ka Priscille kreto, bụ onye na-agba bọọlụ na Ivorian nke na-agba ọsọ maka Africa Sports d'Abidjan na ndị otu ụmụ nwanyị nke Ivory Coast.
Ihe odide
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Aku MBA Uwa (Liberia)
International Bank (Liberia), Limited (IBLL) bụ ụlọ akụ na-arụ ọrụ zuru oke noge nile na Liberia. Emebere ụlọ akụ ahụ mgbe International Trust Company nke Liberia mepụtara ngalaba ụlọ akụ azụmaahịa na 1960. N'afọ 2000, International Trust Company ghọrọ International Bank. Emere Isi ụlọ ọrụ ya na Monrovia nwere ọtụtụ ebe na mba ahụ niile. International Bank na-agbatị ọrụ ụlọ akụ dịgasị iche iche, gụnyere ma ọ bụghị nanị: ụlọ akụ azụmahịa na nke onwe, mgbazinye ego nke onwe, ọrụ nnyefe ego, gụnyere wires, MoneyGram, Western Union, RIA, & Nobel, na ọrụ ịkwụ ụgwọ na agụmakwụkwọ.
Ebe gụnyere Harbel, Harper, Pleebo, Kakata, Caldwell, Paynesville, Sinkor, Camp Johnson Road, Vai Town, Broad Street, na Monrovia Post office.
John Nzenze
John Nzenze (1940 - 30 Mee 2020) bụ onye egwu si Kenya. Ọ na-egosipụta ụdị ịgba egwú twist. Ụfọdụ n'ime abụ ya kachasị ewu ewu bụ "Angelike" (nke e wepụtara na 1961), "Julieta Rudi Tuone" na "Habari za Nairobi" (Nairobi twist Ир).
Ndụ
thumb O sitere n'ebo Luhya na mpaghara ọdịda anyanwụ nke Kenya. Nzenze gara ụlọ akwụkwọ praịmarị St Peter. Ọ malitere iji ụbọ akwara nna ya na-akpọ egwu mgbe ọ dị afọ iri na abụọ, mana mgbe ọ matara oge ole ọ nọrọ na-akpọ ya, nna ya rere ụbọ akwara ahụ. Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ, ọ rụrụ ọrụ na Norfolk Hotel na Nairobi. N'oge ahụ, ya na Daudi Kabaka sonyeere, onye ya na ya dekọrọ egwu atọ - "Safari Tanganyika", "Bachelor Boy" na "Nyumba za Tobacco". Ọ bụ Jambo Records wepụtara egwu ndị a wee bụrụ ndị a ma ama.
Ọ gara Japan, Britain na mba dị iche iche dị n'ọwụwa Anyanwụ Afrịka. N'afọ 1968 ọ nọchitere anya Kenya na All African Music Festival na Algeria, na-emecha na onye nke atọ. N'ihi ya, onye isi ala Jomo Kenyatta nabatara ya na ndị otu Air Fiesta Matata ya, Emperor Haile Selassie kpọrọ ya ka o mee ihe ngosi na Ethiopia. N'afọ na-esote, ndị otu ahụ so Miles Davis rụọ ọrụ na Germany, onye nwere mmasị n'òtù ahụ ma hazie njem America. N'afọ 1971, BBC World Service nyere ha onyinye Best Band in Africa Nzenze hapụrụ otu ya n'afọ 1972, mgbe nke ahụ gasịrị ọ gara na-eme ihe nkiri mgbe niile na ndị njem nleta na Panafric Hotel ma mesịa kpọọ egwu na ụgbọ mmiri ndị njem nlegharị anya. Ka ọ na-erule afọ 2009, ọ rụrụ ọrụ na Westlife Club na Kakamega, ọ ka na-eme egwu n'oge ọnwụ ya. Ọ rụkwara ọrụ dị ka onye otu ụlọ ọrụ nke Music Copyright Society of Kenya.
N'afọ 2009, ọ bụ otu n'ime ndị ọsụ ụzọ anọ nke Kenya na-eme ihe ngosi nke onye isi ala Mwai Kibaki nyere ya onyinye Head of State Commendation. Ndị ọzọ bụ John Katana (onye ndú egwu Them Mushrooms), David Ndung'u na Conrad Karukenya (aka Tiger Power).
Nzenze nwụrụ na 30 Mee 2020, otu ọnwa mgbe a wasịrị ya afọ.