cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Women's health in China
Ndozigharị China (1949-1978)
Mgbe ndị otu ndọrọ ndọrọ Kọmunist nke China weghaara ọchị ọchị China na afọ 1949, ha guzobere usoro nlekọta ahụike ọha nke mbụ na China akpọrọ Cooperative Medical Scheme (CMS), nke na etinye nnukwu nlebara anya maka igbo mkpa nke ndị bi n'ime obodo. CMS nwere usoro ọkwa atọ: ndị dọkịta na-enweghị na akpụkpọ ụkwụ, ebe ahụike nke dị n'obodo ma ọ bụ mpaghara mepere emepe, na ụlọ ọgwụ maka nlekọta obodo niile. Na ngwụcha afọ ndị 1970 tupu 1980, ihe karịrị pasent iri itoolu nke ime obodo emebela atụmatụ nlekọta ahụike (CMS). Mmejuputa iwu nke CMS ahụtala ọganiihu dị ukwuu na ahụike ndị mmadụ na China, gụnyere ahụike ụmụ nwanyị. Nnyocha nke Mei-yu Yu na ndị ọzọ chọpụtara na ọnụ ọgụgụ ọnwụ nwa ọhụrụ (IMR) gbadara site na otu narị na iri asaa n'ime otu puku ụmụ amụrụ ọhụrụ na afọ 1953 ruo otu narị na iri atọ na isii na afọ 1957, na ogologo afọ ndụ nwanyị mgbe a mụrụ ya bilitere site na 44.8 na afọ 1949 ruo 67.1 na afọ 1975. N'adịghị ka ọnụ ọgụgụ ndị China gosipụtara, nnyocha nke Banister egosila na ọnụ ọgụgụ ọnwụ nwa ọhụrụ ma ọ bụ IMR na aha ichafụ na bekee nke nwanyị dị elu karịa nke nwoke na China ma opekata mpe kemgbe afọ 1975. Nnyocha nke Mei Yu-yu na ndị ọzọ kwenyere na ọdịiche dị na IMR dị n'etiti nwanyị na nwoke nwere ike bụrụ nsonaazụ nke mmasị maka ụmụ nwoke n'echiche ọdịnala China, nke nwere ike ibute mgbahapụ, ọgwụgwọ n'ahaghị oke ma ọ bụ ime ihe ike megide ụmụ ọhụrụ ụmụ nwanyị na China.
Mgbanwe akụ na ụba (site n'afọ 1979 ruo ugbu a)
Kemgbe afọ 1978, China na eji nwayọọ nwayọọ na apụ na mba kwere na mmadụ niile nwekọtara akụ n'ụba wee na esoro echiche na onye ọ bụlala nwere ike ịchụnta ego ma ọ bụ nwee akụ n'ụba nke onwe; ikeketaorie. N'ebum n'uche ịbawanye arụmọrụ na imeziwanye ụkpụrụ ibi ndụ, China emebela mgbanwe one na one dị ukwuu: ngbanwe otu esi eke ala ma ọ bụ otu esi enwe ala, ịkwalite ụlọ ọrụ ndị nke dị n'ime obodo  ma ọ bụ  na mpaghara mepere emepe nke aha ichafụ ya na bekee bụ TVEs, mmezigharị mpaghara steeti, yana amụma iji gbaa ụme maka itinye na inweta ego nke ndị mba ọzọ (nke aha ichafụ ya na bekee bụ FDI), na nnwere onwe azụmahia. Emejuputara atumatu ndị a ka China mepee azụmahia ha maka akụ na ụba ma n'aga n'ihu iji hụ na ha so na otu maka mba niile dị n'ụwa maka ịzụ ahịa nke akpọrọ World Trade Organisation na bekee ma ọ bụ nke aha ichafụ ya na bekee bụ WTO. Ọtụtụ ndị mmadụ toro amụma ndị a dị ka ndị na -eme nke ọma, n'emepụta nnukwu akụ na ụba ebe ha n'ebuli ọnọdụ ibi ndụ site na ibelata ịda ogbenye. China ewerela usoro mgbanwe ya nwayọ na nke ukwuu. Agabanyeghị na ha bidoro mgbanwe ya tupu mba ndị ọzọ, ha ka nọkwa usoro ahụ. Usoro ndị a ebutela nnukwu mmụba, na obodo China ma mekwa ka enwe nnukwu agam n'ihu na n'bawanye ngwa ngwa. Ọtụtụ amụma ahụ ebutekwala mgbasa ozi na ndozi ọnọdụ ahụike na China. Ahụike ụmụ nwanyị na China so na ndị kacha nwee mgbanwe ka ọnọdụ akụ na ụba na agbanwe.
Ahụike na ndụ obibi
Ka ahịa mepere, ọrụ ọhụrụ dị iche iche pụtara, nke a mere n'ohere bara ụba pụtakwara ụmụnwaanyị. Ohere ndị ọhụrụ ahụ bụ na ọrụ ije ozi na ụlọ ọrụ na emepụta akwa. Ọnụ ọgụgụ ụmụ nwanyị China na -arụ ọrụ dị ka nke afọ 2007 bụ nde narị atọ na iri atọ nke bụ 46.7% ugbu a na ọnụ ọgụgụ ndị niile na -arụ ọrụ. Ihe ka ọtụtụ n'ime ebe ụmụ nwanyị ndị a na arụ ọrụ bụ na ngalaba ọrụ ugbo ma ọ bụ ụlọ ọrụ ije ozi ma'na ọtụtụ n'ime ha na -arụ ọrụ na ụlọ ọrụ ihe gbasara akwa. Ndị ụlọ ọrụ ndị a na enwe ebe ibi obibi na adikọta ọnu. Ebe obibi ndị a juputara maka ndị ọrụ na -akwaga mba ọzọ, ndị n'ọnweghị onye n'ime ha nwere ike nọrọ n'obodo mepere emepe n'enweghị ọrụ. Ụmụ agbọghọ aghọọla igwe mmadụ ndị ọrụ ndị nke n'akwaga mba ọzọ, nke mere na ha bụ ihe karịrị pasent iri asaa nke ndị n'arụ ọrụ na ebe ana'eme akwa, ihe egwuregwu ụmụaka na ụlọ ọrụ elektrọnik. A'na akpọ ụmụ nwanyị ndị a dagongmei bụ ndị ọrụ na arụ ọrụ ma ọ bụ nweta ọrụ n'oge dị mkpụmkpụ dị ka nkwekọrịta ha na ndị ụlọ ọrụ si dị. Mgbe oge ngwụcha nkwekọrịta ha n'agwu, ha n'achọta ọrụ ma ọ bụ ha alaghachi n'obodo ha. Ụdị nkwekọrịta ọrụ nke a n'''eme ka ndị dagongmei ndị a nwee ntakịrị ikike ịkpa maka ọnọdụ nkwekọrịta nke ihe gbasara ọrụ. Nke a mere ịdochi ndị ọrụ a na adị mfe.''
Ndụ obibi n'ụlọ ọrụ na China n'eme ka ụmụ nwanyị nwee obere ohere maka onwe ha ma ọ bụ ihe ndị ọzọ na abughị ihe gbasara ụlọ ọrụ. A n'ewepụ oge ụmụ nwanyị ji eme njem site n'ụlọ ruo ọrụ n'ihi ha biebi ebe ahụ. Nke a mere na ụbọchị na oge ọrụ ha na eto ogologo iji kwado mkpa mmepụta ụlọ ruo ha. Ọrịa na mmekpa ahụ ihe gbasara ahụike ụmụ nwanyị anaghị a bụ ihe dị mkpa n'ebe obibi n'ụlọ ọrụ ndị a. Ụmụ nwanyị  n'eleghara ahụike nke ha anya n'ihi ụjọ maka ntaramahụhụ sitere n'aka ndị nlekọta ụlọ ọrụ.
Ọzọkwa, dị ka egosiri na nchikọta akụkọ nke nyonyo akpọrọ " China Blue ", ọ bụrụ na nwanyị tụrụ ime mgbe ọ n'arụ ọrụ, a ga achụ ya n'ọrụ ma ọ bụ manye ya ịkwụsị obere oge ka amụrụ nwa ya n'ihi na ọ gaghị enwe ike mezuo ihe dị n'ọrụ ya ọzọ. Na afọ 2009 naanị, ihe karịrị puku mmadụ iri abụọ ndị obibi n'ụlọ ọrụ ndị China ọkachasị ụmụ agbọghọ dara ọrịa mgbe ha bi n'ime ebe obibi ndị a. Ọzọkwa, mgbe ha n'ebi n'ụlọ obibi ndị a, oge ndị ọrụ a abụghị nke ha n'ime ihe gbasara ha onwe ha. Ka'ma a'na emikpu ha n'ime ndụ ihe gbasara naani ụlọ ọrụ, nke mere na ọna afọrọ nke nta ka ọ bụrụ usoro nke ndị nwe ụlọ na ndị njikwa ụlọ ọrụ a n'achịkwa omume ha niile. Ịdị ọcha na ọrịa na-efe efe na-abụ ihe iyi egwu ahụike dịka ụmụ nwanyị bi n'ime ụlọ ọrụ ebe ndị mmadụ nke ahụ dị n'agbata asatọ na iri abụọ na ekerịta otu ụlọ mposi n'etiti ụlọ na ala ụlọ obibi ndị ahụ. Naanị oghere ekenyela onye ọ bụla bụ n'azụ ákwà ngebichi nke n'ekpuchi ọnụ ụlọ mmadụ. A na ekewa ndị ọrụ nwoke na nwanyị ka'ha ga'na inwena njikwa siri ike ma ọ bụ mmekọahụ. Ọnọdụ ndị a n'ebute nnukwu ihe egwu na abụghị naanị nke anụ ahụ kamakwa ahụike uche nke ụmụ nwanyị ndị ọrụ a na anọghị n'ụlọ ha ka'ma biri na ebe obibi nwere oke mmachi na gburugburu. Ọ bụ ezie na mgbanwe ndị ahụ nyere China ohere inweta uto akụ na ụba nke a n'enwetụbeghị ụdị ya, ma ọtụtụ ụlọ ọrụ ịwezuga onwe ha mekwara ka China gbanwee iwu nlekọta ahụike ya.
Ịkpa oke ụgwọ ọrụ na -ebelata ohere inweta ahụike
Ihe ọzọ na -egbochi ike ụmụnwaanyị inweta ahụike bụ ụgwọ ọnwa ha dị obere ma e jiri ya tụnyere ụmụ nwoke. China na -akwalite onwe ya dịka ọ nweghị ihe gbasara nwoke na nwaanyị gbasara ụgwọ ọnwa mana anyị na -ahụ na e jiri ya tụnyere ụmụ nwoke ụmụnwaanyị na -eme obere ego. The Chinese ọchịchị touts ha "ịnata ụgwọ nha anya kwesiri ọrụ" mantra, Otú ọ dị, ụmụ nwaanyị ahụ na-arụ ọrụ ha na akwa ọrụ bụghị hà ọrụ mere na ụlọ ọrụ na-achọ "arọ" oru otú n'ikpeazụ inyom na-eme ka ihe na-erughị, n'ihi na mmadụ a na -ahụta na ha enweghị ike ịrụ ọrụ “dị arọ”. Ụgwọ a na -akwụghị ụgwọ na -eme ka ụmụ nwanyị nwee nsogbu na enweghị ike ịkwụ ụgwọ maka nlekọta ahụike onwe ha ma e jiri ya tụnyere ụmụ nwoke. Ọ bụ ezie na 49.6% nke ụmụ nwanyị enweghị mkpuchi na -egosi na enweghị nnukwu ọdịiche dị n'etiti ụmụ nwoke na ụmụ nwanyị enweghị mkpuchi. Enweghị inshọransị anaghị emetụta ụmụ nwoke na ụmụ nwanyị n'otu aka ahụ dịka ọ dị mkpa ka ụmụ nwanyị na -akawanye nke ukwuu iji lekọta ọmụmụ nwa, nlekọta ezinụlọ na nchekwa. Mkpuchi mkpuchi nchekwa mmadụ abụrụla ihe kpatara na naanị 37.9% nke ndị na -enweta nchekwa mmadụ bụ ụmụ nwanyị; ọzọkwa nke a na -aghọ okwu n'ihi na ndị agadi nwanyị enweghị ike ịkwụ ụgwọ ụgwọ ahụike ha na -eto. Dika ọnụ ahịa nlekọta ahụike na -abawanye n'ihi mmebi iwu azụmaahịa na nkeonwe, nyocha egosila na ọnọdụ ndị a kpọtụrụ aha n'elu belatara ike ụmụ nwanyị ị nweta ahụike na China.
Ndị otu WTO (2001-ugbu a)
Ndekọ ọnụ ọgụgụ e nwetara n'afọ 2008 egosila na ụmụ nwoke na-enwe ahụike karịa ụmụnwaanyị. Agbanyeghị nke a, anaghị elebara ya anya ma ọ bụrụ na ọnọdụ ahụ nwere ike ịdaba na mgbanwe akụ na ụba China n'ụzọ ọ bụla.
Iwu nlekọta ahụike
Usoro ahụike na China agbanweela nke ukwuu n'oge mgbanwe na akụ na ụba ahịa. Ka mgbanwe ahụ malitere, gọọmentị ọhụrụ na China kewara ọrụ maka ọrụ ahụike n'obodo ndị mepere emepe n'etiti ministri ahụike na nke ọrụ na nchekwa obodo. Ka ahịa ụlọ ọrụ mmepụta ihe na adị nnukwu ka usoro ahụike siri dị, nke mere na ọtụtụ ụmụ amaala China enweghị mkpuchi nke mere na ha n'eji ego aka ha kwụọ ụgwọ nlekọta onwe ha. N'okpuru ụkpụrụ nduzi ọhụrụ maka ahịa nke sitere isoro na WTO, China meghere ahịa ya nke mere nke ha na ndị mba ọzọ n'asọmpi. Nke a butere mbubata ọgwụ ndị ka mma na akụrụngwa ọgwụ dị oke ọnụ, nke n'enyekwa ohere maka nlekọta ahụike mmadụ mana mee ka ego ya dị kwa elu. Nke a mere ka ọnụ nlekọta ahụike dị oke ọnụ na ọtụtụ ndị China enweghị ike nweta ya.
N'agbata afọ 1970 na ngwụcha 1990s, ego gọọmentị China n'enyefe maka nweta ahụike dara pasent irii ise ma n'aga n'ihu n'ada. Ndị China n'emefu ego karịa na ahụike mana oke steeti n'enye gbadara site na 36.4% nke mmefu ahụike niile na afọ 1980 ruo pasent irii ise na atọ na afọ 2003. N'aka nke ọzọ, onyinye ndị mmadụ n'otu n'otu rịrị elu site na 23.2% ruo 60.2% n'otu oge ahụ. Dị ka ekwuru, ụmụ nwanyị na enweta obere ego na ụgwọ ọnwa nke n'erughị nke ụmụ nwoke na China, yabụ na ọnọdụ nke a mere ka ọnụ ahịa ahụike na nye ụmụ nwanyị nsogbu n'ihi ha-enweghị ike ịkwụ ụgwọ ya. Otu nwanyị meworo agadi nke Liu gbara ajụjụ ọnụ kwuru na ya maara ọtụtụ ụmụ nwanyị meworo okenye bụ ndị mgbe ha chere atụmanya nke usoro ọgwụgwọ dị oke ọnụ, ha dị njikere igbu onwe ha kama ibo ezinụlọ ha ibu arọmaka nlekota ahụike ha.
Ahụike tupu ọmụmụ nwa
Otu akụkụ ahụike ụmụnwanyị kacha ata ahụhụ nke ukwuu dịka akụ na ụba n'aga n'usoro ahịa efu bụ ahụike n'oge ịmụ nwa. Dika ụlọ ọrụ ahụike na -ekewa, ndị ụlọ ọrụ ahụ adịchaghị enye ahụike mgbochi n'efu. N'ihi nke a ha akwụsịla omume ịnye nyocha ahụike ọmụmụ nke ụmụnwanyị oge niile dị ka ha na -eme na mbụ. N'ihi nke a site na afọ 1997 ruo afọ 2007 naanị pasent iri atọ na asaa ma ọ bụ iri atọ na itoolu nke ụmụ nwanyị na enweta nyocha ọmụmụ ha nke ahụ ha chọrọ. Enwekwara oghere na agbasawanye n'etiti ụmụnwaanyị bi n'obodo mepere emepe na ndị bi n'ime obodo gbasara ihe ngosi ahụike ha. Ihe ngosipụta ahụike na -egosi na n'afọ 2003, 96.4% nke ụmụnwaanyị nọ n'obodo mepere emepe hụrụ dọkịta mgbe ha dị ime ebe ụmụnwaanyị dị 85.6% nọ n'ime obodo hụrụ dọkịta n'oge ha dị ime. A'na ekwu na ụmụaka na -erubeghị afọ ise n'obodo mepere emepe, na adị ndu karịa ndị nke amụrụ n'ime ime obodo China ji okpukpu abụọ karịa ịnwụ tupu ha eruo afọ ise. Enwekwara ụkpụrụ okike ndị ọzọ nke na -ebelata ohere ụmụnwaanyị inweta ahụike. N'ime otu ọmụmụ sitere na nyocha, egosiri na ọtụtụ ụmụ nwanyị ka na -ala azụ ịchọ enyemaka ahụike maka okwu gbasara mkpa ahụ ụmụ nwanyị. Ọjụjụ a maka ịchọ nyocha ime ahụ ụmụnwaanyị dị ka ara na ebe esi amụ nwa n'eme na anaghị ama oge oke ọrịa n'efe efe na abiakwa ma ọ bụ nchọpụta ọrịa kansa ara n'oge. Ụmụ nwanyị na -ajụ ule ịnwale mmamịrị na ihe ndị ọzọ n'ihi na ọ bụrụ na achọpụtara na ha bu ọrịa, nke a ga agbagha njirimara ha dị ka nwanyị na ọrụ onye n'enye nlekọta ma tụgharịa wee bụrụ zia onye dị ka onye nnata nlekọta. Mgbe achọpụtara ọrịa, a kọọrọ na ụmụ nwanyị anaghị echekarị na ha na -arịa ọrịa, a na -ekwukwa na ha ghọtara ọrịa ndị a dịka akụkụ nke ọnọdụ nwanyị. Àgwà ndị a bụ ihe a n'ahụkarị n'ihi sistemụ ahụike adịghị mma yana ozi gbasara ezigbo ahụike.
Ahụike ọmụmụ nwa
Omenala nke 'ime ọnwa' nwere nnukwu mmetụta na ahụike ụmụ nwanyị na -amụ nwa na China. Akpọrọ ya dị ka "njigide nwa oge" na agụmakwụkwọ ọdịda anyanwụ. Nke a bụ usoro omume kwa ụbọchị site na inye nri pụrụ iche ruo na mmachi na mgbochi nke pụrụ inyere ụmụ nwanyị na -amụ nwa aka maka ezumuike na ịgbake site na mmerụ ahụ ọmụmụ. Ekwenyere na omume dị otu a nwere ike inyere ụmụ nwanyị aka n'nweghachite “nhakọ ọnụ” ha na ahụ ma gbochie ọrịa ụfọdụ ka oge na -aga na ndụ ha. Agbanyeghị nke a, a na -arụrịta ụka nke ukwuu n'etiti ndị nyocha ma ọdịnala a ọ na -enye aka ma ọ bụ na ọ naghị arụ ọrụ ka esiri chee. Shu-Shya Heh na ndị ọzọ achọpụtala na "ime ọnwa" na -eme ka ụmụ nwanyị ghara inwe nkụda mmụọ mgbe ha mụsịrị nwa, n'ihi na ha na -ahụ nkwado dị elu sitere n'aka ezinụlọ ha. Nnyocha ndị ọzọ egosikwala na ụfọdụ ihe nke omenala a na -etinye ahụike ụmụ nwanyị mgbe ọ mụsịrị nwa na nsogbu, dị ka ekweghị ka ụmụ nwanyị pụta n'anwụ ma ọ bụ ahaghị ụdị ihe oriri a n'enye ha.
Ọrịa HIV/AIDS
Ọrịa HIV na China na -arịkwa elu site pasent iri na ise na ato na afọ 1998 ruo na pasent iri ato na abụọ na afọ 2004. Mmụba nke a siri na enweghị nnabata na agụmakwụkwọ ihe gbasara ọrịa ahụ, yana n'ihi na ruo ọtụtụ afọ enweghị nghọta gbasara nje HIV, kama ha na-ahụta ọrịa ahụ dị ka ihe na eme na ọdịda anyanwụ nke na-agaghị emetụta ndị China. N'ihi okwu nduhe na mkparị a, China hụrụ onwe ya dị ka obodo na-adịghị njikere maka nsogbu mmekọrịta ọha na eze na ahụike na ihe metụtara nje HIV. Enwere ụfọdụ mbọ agbara maka mmụta gbasara mmekọahụ na ụzọ nchekwa maka ọrịa a n'ebute site na mmekọahụ nke enyere ndị na arụ ọrụ mmekọahụ n'ime afọ 1990 mana ihe ndị a bụ mmegharị aka na enweghị ezigbo mmetụta. N'otu oge, gọọmentị China na mpaghara ụfọdụ nwere iwu machibidoro ndị ọrịa AIDS ịlụ, ma ọ bụ na -eje ozi dị ka ndị nkuzi na ndị dọkịta. Nghọta nduhie nke n'amaghị maka ndị ọrịa AIDS nyere ụmụ nwanyị na ndị na -edina ụdị onwe ha nnukwu nsogbu dịka a hụrụ ha dị ka ndị bu ọrịa ahụ mana ekesa ya.
Ihe ịrịba ama na -adịbeghị anya nke n'adọta nlebara anya bụ ịrị elu nke ọrịa ọhụrụ n'etiti ụmụ nwanyị ma e jiri ya tụnyere ụmụ nwoke. Atụmatụ na nso nso a nke ndị Ministrị Ahụike China na otu Mmekọrịta Mba Ndị Dị n'Otu maka HIV/AIDS n'egosi na oke ọnụ ọgụgụ nke ọrịa a sitere na ụmụ nwoke ise ruo nwanyị otu n'oge 1995-1997 ruo ụmụ nwoke anọ ruo nwanyị otu site na 2001. N'ime afọ 1999 ruo na afọ 2008, ọnụ ọgụgụ ụmụ nwanyị bu nje HIV mụbara okpukpu abụọ ma e jiri ya tụnyere afọ iri gara aga. N'ime afọ 1999 ruo na afọ 2008, ọnụ ọgụgụ ụmụ nwanyị bu nje HIV mụbara okpukpu abụọ ma e jiri ya tụnyere afọ iri gara aga. Nyocha nke ndị Population Reference Bureau n'ekwu na ụdị ịrị elu a sitere na ihe dị akụkụ atọ: adịghị ike anụ ahụ nke ụmụ nwanyị, mmụba ọrịa a n'ebute site na mmekọahụ (nke aha ichafụ ya bụ STI na bekee) na China, yana ọghọm mmekọrịta ụmụ nwanyị na China. Site na afọ 1999 ruo na afọ 2008, ọnụ ọgụgụ ụmụ nwanyị bu nje HIV mụbara okpukpu abụọ ma e jiri ya tụnyere afọ iri gara aga. Kpọmkwem, mmekọahụ na-enweghị nchekwa n'etinye ụmụ nwanyị n'ihe ize ndụ nke ibute nje HIV ugboro abụọ ruo ugboro anọ karịa nke ụmụ nwoke n'ihi usoro ndu nke ikpu ụmụ nwanyị. Ọzọkwa, ọnụ ọgụgụ ọrịa a n'ebute site na mmekọahụ (STI), dị ka ihe ngosi nke nje HIV/AIDS, na -arịwanye elu na China n'ime iri afọ ole na ole gara a. Ọzọkwa dị ka ụmụ agbọghọ n'akwaga mba ọzọ ma ọ bụ soro n'ọrụ mmekọahụ a na -enwekarị ohere ịbanye n'nsogbu nke sitere na STI.
Nsogbu iri nri
Nnyocha egosila enweghị afọ ojuju dị n'etiti ụmụ agbọghọ nọ n'ofe China niile otu ahụ ha dị. Dị ka n'akụkụ ndị ọzọ nke ụwa niile, mkpesa maka nsogbu nri n'adịkwa elu karịa ebe ụmụ nwanyị karịa n'ụmụ nwoke. N'etiti ihe niile, anadị na-ebu amụma dị iche iche, echiche nke nrụgide ọha na njakịrị na-arụ ọrụ dị mkpa na-emetụta nchegbu metụtara ibu ụmụ nwanyị. Sing Lee et al. achọpụtala na nchegbu ụmụ nwanyị na abụba anụ ahụ siri ike na mpaghara mepere emepe dịka Hong Kong. Ụfọdụ na -akọwa nsogbu iri nri juru ebe niile n'etiti ụmụ nwanyị dị ka akụkụ nke mmezi nke ọha na China.
Igbu onwe onye
Na obodo China ka a'na ahụ pasent iri atọ nke igbu onwe onye n'ụwa niile ma bụrụ kwa naanị obodo ebe ọnụ ọgụgụ ụmụ nwanyị na egbu onwe ha karịa ụmụ nwoke. Ndabere ihe ọmụmụ Pin Qing nke sitere na nyocha, ihe dịka pasent iri ise na isii nke ụmụ nwanyị gburu onwe ha n'ụwa niile bụ ndị China. Nkọwa ụfọdụ n'ekwu na ịkpa oke nwoke na nwanyị nke n'ewu ewu na China bụ isi ihe n'akpata ịdị elu ọnụ ọgụgụ ụmụ nwanyị igbu onwe ha. Ọtụtụ echiche ọdịnala obodo China, dị ka ọrụ ụmụ nwanyị na ịmụ nwa, ozi ezinụlọ na ihe ndị ọzọh na -etinye ụmụ nwanyị n'ọnọdụ adịghị ike. N'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 2017, nwanyị dị ime dị afọ iri abụọ na isii, aha ya bụ Ma, si na windo ụlọ ọgwụ wụpụ, mgbe ezinụlọ di ya ekweghị ka ekụpụta ya nwa na afọ site na ịwa ya ahụ. Ezinụlọ ahụ jụrụ arịrịọ Ma ka awa ya ahụ kụpụta ya nwa n'ihi na ha kwenyere na usoro ahụ ga-eme ka ọ siere ya ike ịmụ nwa nke abụọ. Ihe merenụ kpalitela arụmụka kpụ ọkụ n'ọnụ gbasara ọnọdụ ụmụ nwanyị n'ime ezinụlọ na mgbasa ozi na-aga n'ihu maka ezinụlọ ịmụ naanị ụmụaka abụọ.
Otú ọ dị, n'afọ ndị na -adịbeghị anya, ọnụ ọgụgụ ndị inyom na -egbu onwe ha na China belatara nke ukwuu, site na 26.1 n'ime otu narị puku ruo. Ọnụ ọgụgụ ụmụ nwanyị na -egbu onwe ha belatara site na 1.2 ruo 0.96 mpaghara obodo mepere emepe na China. Paul SF Yip na-akọwa ma ụdị ọganiihu sitere na mmepe obodo China ngwa ngwa n'ime afọ iri 1990-2000, nke gụnyere mmụba dị ukwuu na ọnọdụ ibi ndụ, agụmakwụkwọ, na ihe ndị ọzọ.
Ọ dịkwa mkpa iburu n'uche na ọnụ ọgụgụ mmadụ igbu onwe ya dị elu n'ime obodo karia na mpaghara ebe mepere emepe na China. Ọzọkwa, mbelata ọnụ ọgụgụ ụmụ nwanyị na-egbu onwe ha n'ime obodo adịghị ebelata nnukwu. Nyocha nke Liu Meng n'ime obodo China gosiri na mgbe ụfọdụ ụmụ nwanyị na -eji igbu onwe ha dị ka ụzọ nnupụisi na oghere nzuzo ha, ụzọ iji nweta mmetụta na ike nke ha agaghị enweta n'oge ndụ ha. Nke a metụtara ụdị mmegbu nke ndị usoro nna ochie n'ime obodo China.
Inweta Ihe Ike site na Onye Mmekọ
Dabere na nnyocha nke William Parish na ndị ọzọ na afọ 2004, pasent iri na itoolu nke ụmụ nwanyị zara ajụjụ na China kọrọ ahụmịhe nke ime ihe ike site n'aka onye mmekọ ha ebe pasent atọ nke ụmụ nwoke ibe ha kọrọ akụkọ a. Ọmụmụ sitere na nyocha ahụ gosiri na ogologo oge mmekọrịta na ọnọdụ akụ na ụba nwere njikọ chiri anya na omume nke ime ihe ike nwoke na nwanyị. Ahụkarị ndị zara ajụjụ a n'ime obodo ma ọ bụ n'Ebe Ugwu China ebe a na-enweta ụdị ime ihe ike a.
Achọpụtara na ahụmịhe nke ime ihe ike nke onye ọlụlụ n'enwe mmetụta dị njọ na ahụike anụ ahụ na nke uche ụmụ nwanyị. Nnyocha mba dị iche iche nke Henrica AFM gosiri na iri na itoolu ruo pasent iri ise na ise ụmụnwaanyị ndị na enweta ime ihe ike mmekọ nwoke na nwanyị merụrụ ahụ n'ezie site na onye mmekọ ibe ha. Nke a ka akọwara na ọ nwewew ike inye ha nnukwu ihe egwu nke ọrịa uche dịka nkụda mmụọ.
1 Febrụwarị
Onye wuru
Òtù:Febrụwarị
Gude language
Gude bụ asụsụ Afro-Asiatic a na-asụ na Naịjirịa na Adamawa Steeti na Mubi LGA ya na Borno Steeti na Askira-Uba LGA. A na-asụkwa ya na agbata-obi Cameroon A na-asụ asụsụ dị iche iche na Naịjirịa na Cameroon.
A na-asụ Gude n'akụkụ ndịda nke obodo Bourrha (Mayo-Tsanaga department, Far North Region) na njedebe ọdịda anyanwụ nke mpaghara Mayo-Oulo (Mayo'Louti department, North Region). Ihe dị ka mmadụ puku iri abụọ na asatọ na-asụ ya.
Ihe edeturu
<references group="" responsive="1">
Oghara-Iyede
Oghara-Iyede bu obodo da na Isoko North Local Government Area of Delta State, Naigeria. Obodo a nwere ala akwukwo agamakwukwo a na-akpo Atebo Primary School.
Derrick Adams
Mbido ndụ na agụmakwụkwọ
A mụrụ Derrick Adams na 1970 na Baltimore, Maryland. Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ elementrị n'oge na-adịghị anya, Adams gara Pratt Institute. Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na 1996, Adams nwetara MFA ya na Mahadum Columbia, mechaa akara ugo mmụta ya na 2003.
Ọrụ
N'afọ 2016, Adams mepụtara ihe ntinye (nke akpọrọ Derrick Adams: THE HOLDOUT A Social Sculpture with Curated Music Program ) màkà Aljira Center for Contemporary Art na Newark, NJ, nke gosipụtara nnukwu pyramid nke gbara ụlọ ọrụ redio mgbasa ozi gburugburu. Dị ka Adams si kwuo, pyramids n'ọrụ ya na-ezo aka na ogologo oge nke ọdịbendị ndị isi ojii na isi ọbọdọ ọdịbendị nke ndị isi ojii wuru n'akụkọ ihe mere eme.
Ihe ngosi Adams nke 2016 na Pioneer Works nyochara ìhè odide Black na omenala a ma ámá. N'ịbụ nke akpọrọ Derrick Adams: ON, ihe ngosi ahụ gụnyere collages, ihe ọkpụkpụ, na lampshades nkè na-akpali ihe odide sitere na ihe nkiri na-ewu ewu na ihe ngosi TV dị ka In Living Color na The Matrix.
Studio Museum na Harlem guzobere ihe ngosi Adams nke 2017 Derrick Adams: Patrick Kelley, The Journey, nke onye na-ese ihe mepụtara bọọdụ ọnọdụ maka akụkọ ndụ nke ónyé na'emepụta ejiji Patrick Kelley na-atụ aro, onye usoro ya na nhazi ya na-emetụta Adams n'ihe gbásárá iwu njirimara.
N'afọ 2017, Adams jiri nchịkọta ihe ochie nke Stony Island Arts Bank (yana ihe sitere na nchịkọta ndị ọzọ), mepụta ihe ngosi onwe onye n'ebe ahụ, Future People. Ebe nrụọrụ weebụ gosipụtara vidiyo looping nke gosipụtara ihe oyiyi na ihe ndị sitere n'aka ndị edemede na ndị ọkà okwu ojii. Usoro collages na ngosi ahụ, Orbiting Us #1-#10, gosipụtara ihe ndị Charles Harrison, onye isi ojii mbụ na Sears, Roebuck na Company. Adams jiri ihe ngosi ahụ mee ka ike mmepụta nke ndị isi ojii chepụta ma mepụta ihe ọhụrụ n'ọnọdụ siri ike.
Na Museum of Arts and Design na 2018, Adams gosipụtara ọrụ sitere n'ike mmụọ nsọ nke The Negro Motorist Green Book. N'ịbụ nke akpọrọ Sanctuary, ihe ngosi Adams gosipụtara ebe nrụọrụ weebụ nke obere okporo ụzọ nke na-agafe n'okporo ụzọ, na-agagharị na collages nke na-akpali ebe edepụtara na akwụkwọ nduzi. Sanctuary mere emume oge ntụrụndụ na ihe ịga nke ọma nke ndị Africa America ọbụna n'oge Jim Crow, nke obere ụlọ ndị yiri katọn mmiri ara ehi na-enwu gbaa.
N'afọ 2018, Museum of Contemporary Art Denver gosipụtara nyocha nke ọrụ Adams site na 2014-2017, gụnyere ihe ọkpụkpụ, nrụnye, na ọrụ na akwụkwọ. N'ịbụ nke akpọrọ, Derrick Adams: Transmission, ihe ngosi ahụ gosipụtara ọrụ atọ: "Future People" (2017), "Fabrication Station" (2016), na usoro ihe osise "Boxhead" (2014), na-enyocha "Ọmụmụ ihe na-aga n'ihu nke Derrick Adams banyere njirimara agbụrụ dịka a na-enyochara ya site na omenala a ma ama ma na-echepụta ya maka ọdịnihu".
E nyere Derrick Adams 2018 Gordon Parks Foundation Fellowship, ma sonye na ihe ngosi mmadụ abụọ, American Family: Derrick Adams na Deana Lawson, na Foundation dị ka akụkụ nke onyinye ahụ. Adams na-ekwu banyere ihe ngosi ahụ, "Mmetụta Parks... na-agafe ihe a na-ahụ anya, n'ime ihe m ji eche na ọ dị mkpa igosi ọtụtụ akụkụ nke ndụ ndị isi ojii America n'ụzọ ndị na-enye ìhè na mgbagwoju anya na ọgaranya nke oge gara aga, ugbu a na ọdịnihu anyị. "
N'afọ 2019, e gosipụtara ọrụ Adams na Fox TV hit Empire. Ọrụ nka na usoro ahụ na-egosi ndị isi ihe odide, Cookie na Lucious Lyon (nke Taraji P. Henson na Terrence Howard na-eme), ọ bụkwa akụkụ nke nchịkọta ihe dị iche iche, "Empire x Derrick Adams collection", nke na-akwado Turnaround Arts, mmemme ụlọ akwụkwọ na-adabere na nka na Kennedy Center. Nke a abụghị oge mbụ e gosipụtara ọrụ ya na ihe ngosi TV America. N'afọ 2017, Issa Rae gụnyere ọrụ ya na ihe nkiri HBO ya bụ Insecure.
na 2019 MTA (Metropolitan Transportation Authority) nyere Adams ọrụ ịmepụta ihe osise enyo maka Nostrand Avenue Station. Ihe osise a na-egbuke egbuke nwere ogwe 85 nke na-agbasa ogologo nke ikpo okwu ndị a rụzigharịrị ọhụrụ ma gbasaa na àkwà mmiri anọ ọhụrụ ndị na-agagharị agagharị nke jikọtara ọdụ ahụ na mpaghara Crown Heights na Bedford-Stuyvesant nke a na-anọchite anya n'ime ihe osise ahụ. Iji foto, map, na akụkọ ihe mere eme. Adams na-eji ụdị collage ya iji mesie mmekọrịta mmekọrịta dị n'etiti ndị bi n'ógbè ahụ na gburugburu ebe obibi ha.
N'afọ 2020, Adams mepụtara ihe osise maka Ụlọ Ọgwụ Harlem.
Edensibia
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
The Beat 99.9 FM
thumb|The Beat 99.9 FM Beat 99.9 FM bụ ụlọ ọrụ redio Bekee nke dị na Lagos Steeti
nke na-elekwasị anya na egwu, ozi na ụlọ ọrụ ntụrụndụ Naijiria. Ụlọ ọrụ ahụ malitere mgbasa ozi na Julaị 1, afọ 2003. Ọ na-emepụta Beat TV, ọwa YouTube. Ọ bụ ụlọ ọrụ redio Afrịka mbụ a kwadoro na Twitter.
Ụlọ ọrụ yiri ya, The Beat 97.9 FM, na-arụ ọrụ na Abuja.
Lawrence Harris
Lawrence Harris bụ ónyé America na-ese ihe nke amụrụ na Colorado Springs, Colorado na 1937. Ọ gụrụ nka na United States na Europe. A maara Harris màkà ihe osise impressionistic (dị ka Abandoned Ship) na ihe osise abstract (dị ka The Cross).
Ihe osise ya n'ozuzu ya enweghị ụbọchị ma bịanye aka na ya na ya na-agbakọta ya. Ebe ngosi nka Denver so n'ime nchịkọta ọha na eze nwere ọrụ Lawrence Harris. E kwesịghị ịgbagwoju ónyé omenkà a ányá na ónyé na-ese ihe n'ala nkè Canada bụ Lawren Harris (1885-1970).
Ihe ndekọ nke ire ere
Ihe ndekọ ire ere màkà ihe osise nke Lawrence Harris bụ dollar otu puku na narị na iri asaa. Ihe ndekọ a sitere n'aka Abandoned Ship, irí asaá na abụọ site na irí anọ na asatọ inch mmanụ na-ese on board rere n'ubochí irí na atọ n'ọnwa Disemba, 2007, na Best of the West Auctions (Colorado Springs, Colorado).
Ihe edeturu n'okpuru ala
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Sunny Ofehe
Sunny Ofehe (amuru na 1 February 1972) bu onye na-akwado ikike gburugburu ebe obibi na Naigeria. Ofehe na-ama aka maka mmeto gburugburu ebe obibi na mpaghara Mba Mmiri nke Naigeria nke nwere mmano. O bu onye Oghara-Iyede.
Land defender
thumb|347x347px|2016 "Stand with Standing Rock" ngagharị. Okwu ndị a gụnyere "Anyị nọ ebe a iji chebe" na "Gbachitere ala." Onye na-agbachitere ala, onye na-echebe ala, ma ọ bụ onye na-agbachitere gburugburu ebe obibi bụ onye na-eme ihe ike nke na-arụ ọrụ iji chebe gburugburu ebe obibi na ikike mmadụ maka gburugburu ebe obibi dị mma. Ọtụtụ mgbe, ndị na-agbachitere bụ ndị otu obodo ndị na-echebe ala ndị nna nna site na mmetọ, ịda mbà, ma ọ bụ mbibi.
Ala na akụ ya nwere ike iwere dị ka ihe dị nsọ site n'aka ndị obodo, a na-ewerekwa ilekọta ala dị ka ọrụ na-asọpụrụ ndị nna nna, ndị nọ ugbu a, na ọgbọ ndị ga-abịa n'ihu.
Ndị na-agbachitere ala na-eche mkpagbu siri ike site na njikọ aka ndọrọ ndọrọ ọchịchị na ụlọ ọrụ dị ike nke na-erite uru site na mmịpụta akụ. United Nations Human Rights Council kpebiri na ndị na-agbachitere ala bụ "n'etiti ndị na-agbachitere ikike mmadụ bụ ndị kachasị pụta ìhè na ndị nọ n'ihe ize ndụ."
Mbido
N'oge ngagharị iwe Dakota Access Pipeline nke afọ 2016, ndị otu Standing Rock Indian Reservation gbochiri iwu pipeline ahụ iji chebe ala na mmiri nke ebe ahụ. Mgbalị azụmaahịa a mere ka ọtụtụ narị mmadụ jide ha na esemokwu ha na ndị uwe ojii na ndị agha National Guard. Isiokwu ndị na-adịghị mma kọwara ndị na-agbachitere ala dị ka "ndị na-eme ngagharị iwe," okwu nke ọtụtụ ndị na-ahụ maka gburugburu ebe obibi katọrọ.
Onye na-ahụ maka gburugburu ebe obibi na onye na-eme ihe nkiri Dallas Goldtooth nke Indigenous Environmental Network akatọla okwu ahụ bụ "onye na-eme ngagharị iwe", na-ekwu na okwu ahụ bụ "onye na-eme ngagharị iwe" adịghị mma ma na-egosi na ndị obodo na-ewe iwe, ime ihe ike, ma ọ bụ na-echebe ihe onwunwe.
Kama nke ahụ, ndị otu a na-akpọ onwe ha "ndị na-agbachitere ala", okwu nke na-ekwusi ike na pacifism na ibu ọrụ ilekọta ala ndị nna nna nke nwere ike ịbụ akụkụ nke ihe nketa onye na-agbachitere.
Onye na-echebe ala Inuit Labrador Denise Cole ekwuola, "Abụ m onye kwere ekwe mgbe m na-aṅụ ọgwụ m, mgbe m na-ewere drum m, ihe iwu ndị ọchịchị ga-akpọ ngagharị iwe bụ nnọọ ihe m na-ewere dị ka emume. "
Akụkọ ihe mere eme
Esemokwu ala na-egbu egbu na Honduras malitere na mmalite afọ 1990.
Ọrụ na ihe omume
Ndị na-agbachitere ala na-arụ ọrụ na-arụsi ọrụ ike ma na-arịwanye elu na omume ndị e bu n'obi ichebe, ịsọpụrụ, ma mee ka a hụ mkpa ala. Enwere njikọ siri ike n'etiti ndị na-echebe mmiri, ndị na-agbachitere ala, na ndị na-ahụ maka gburugburu ebe obibi. Ndị na-agbachitere ala na-eguzogide ntinye nke paịpụ, ụlọ ọrụ mmanụ ala, mbibi nke ókèala maka mmepe dịka ọrụ ugbo ma ọ bụ ụlọ, na ọrụ mmịpụta akụ dị ka fracking n'ihi na omume ndị a nwere ike ibute mmebi nke ala, mbibi nke ọhịa, na ọgba aghara nke ebe obibi. Ndị na-agbachitere ala na-eguzogide ọrụ ndị na-emerụ ala ahụ, ọkachasị n'ofe mpaghara ụmụ amaala na ọrụ ha jikọtara ya na ikike mmadụ. Yazzie na-ezo aka na usoro nguzogide nke ndị na-agbachitere ala Diné na mmegide ha na-emegide ndị isi ala na mmegide mmepe na mmịpụta akụ dị ka ndị nwere njikọ dị ukwuu na ọdịnala ogologo oge nke nguzogide Diné.
Ụmụnwanyị sonyekeara na ndị na ihe ndị dị mkpa na ihe ịga nke ọma nke mmegharị ahụ, ebe ha na-abụkarị ndị na-agbachitere ala a na-ahụ anya n'ihu mgbochi na ngagharị iwe.
Ihe ize ndụ ndị na-eche ndị na-agbachitere ala ihu
Global Witness kọrọ na ogbugb ọnụ ọgụgụ mmadụ ruru otu puku, narị itoolu, iri abụọ na abụọ (1,922) nke ndị na-agbachitere ala na mba iri ise na asaa (57) n'etiti afọ 2002 na afọ 2019. 40% nke ndị ahụ metụtara bụ ụmụ amaala, n'agbanyeghị na ha mejupụtara 6% nke ndị bi n'ụwa. Ihe ndekọ nke ime ihe ike a ezughị ezu.
N'afọ 2020, ogbugbu nke ndị na-agbachitere ala ruru ihe ndekọ dị elu nke 227.
Ndị na-agbachitere ala na-echekarị ọnọdụ dị ize ndụ ihu na-emegide ikike steeti, ụlọ ọrụ akụ na ụba dịka gas ma ọ bụ ụlọ ọrụ na-egwupụta ihe, ndị ọzọ na-achọ ịzụlite ala ma ọ bụ kpochapụ ikike ala ụmụ amaala. Onye America na-ahụ maka gburugburu ebe obibi bụ Bill McKibben ekwuola, "[Ndị na-agbachitere nọ] n'ihe ize ndụ n'ihi na ha na-ahụ onwe ha na-ebi ma ọ bụ na nso ihe ụfọdụ ụlọ ọrụ na-achọ. Ọchịchọ ahụ - ọchịchọ maka uru kachasị elu, oge kachasị ngwa ngwa, ọrụ kachasị ọnụ ala - yiri ka ọ na-asụgharị n'ikpeazụ n'ime nghọta, n'otu ebe, na onye na-akpata nsogbu ga-aga. "
Ndị uwe ojii mba Canada, RCMP, dị njikere iji ike na-egbu egbu megide ndị na-agbachitere ala na ngagharị iwe 2019 na British Columbia.
Òtù na-ahụ maka ikike mmadụ bụ Global Witness kọrọ na e gburu ndị na-agbachitere ala 164 n'afọ 2018 na mba ndị dị ka Philippines, Brazil, India, na Guatemala. Otu akụkọ a kwuru na ọnụ ọgụgụ dị ukwuu nke ndị nwụrụ, merụrụ ahụ, ma yie egwu bụ ụmụ amaala. Le Billon na Lujala na-akọ na ọ dịkarịa ala 1734 ndị na-agbachitere gburugburu ebe obibi na ala gburu n'etiti afọ 2002 na afọ 2018 nakwa na ụmụ amaala nọ n'ihe ize ndụ, ọnụ ọgụgụ karịrị otu ụzọ n'ụzọ atọ nke ndị na-agbachitere ala gburu. UN ekwuola na ọtụtụ ndị na-echebe ala na-akpọ ndị na-eyi ọha egwu site n'aka gọọmentị steeti na mgbalị iji kwatuo nkwupụta ha. Akara dị otú ahụ nwere ike ịmepụta ọnọdụ dị ize ndụ maka ndị na-arụ ọrụ iji chebe ikike ala.
Yale Environment 360 kọrọ na ọ dịkarịa ala, e gburu ndị na-eme mkpọsa gburugburu ebe obibi 212 na ndị na-agbachitere ala n'afọ 2019. Ihe karịrị ọkara nke ogbugbu a kọrọ na 2019 mere na Colombia na Philippines.
Amnesty International akpọọla uche na ihe ize ndụ ndị na-achọ ichebe ụwa, mmiri, na obodo, na-eche ihu, na-akpọ Latin America ebe kachasị dị ize ndụ maka ndị na-agbachitere ala. Ụlọ ọrụ na-ahụ maka nchekwa gburugburu ebe obibi ekwuola na e gbuola ihe karịrị ndị na-agbachitere 1700 na ihe na-erughị pasent 10 nke ndị na-ahụ maka ikpe ziri ezi. The Extinction Rebellion (XR) arụla ọrụ iji mee ka a mara ọnọdụ nke ndị na-agbachitere ala ma kwanyere ndị e gburu ùgwù na ọrụ nke ndị na-agbachitere ala jikọtara ya na atụmatụ ikpe ziri ezi ihu igwe dịka Climate Strike Canada.
Ebenside
Òtù:Pages with unreviewed translations
Ming Smith
Ụdị nka
Ụzọ Smith si ese foto gụnyere usoro dị na igwefoto dịka ịji focus gwu egwu, usoro ụlọ gbara ọchịchịrị dị ka ngosipụta okpukpu abụọ, usoro collage na eserese na mbipụta. Ọrụ ya anaghị etinye aka na akwụkwọ nke ihe omume karịa na ngosipụta nke ahụmịhe. A kọwawo ya dị ka ihe na-enweghị isi na ihe na-adịghị adị, dị ka New York Times kwuru: "Ọrụ ya, nke onwe ya na nke na-ekwupụta, sitere n'ọtụtụ ebe nka, nke kachasị surrealism. O jirila usoro dịgasị iche iche mee ihe: ise foto ya site na akụkụ dị iche iche, na-agbapụ ma ọ bụ site na mmetụta ikuku dị ka alụlụ na onyinyo, na-egwuri egwu na juxtapositions pụrụ iche, ọbụna na-agbanwe ma ọ bụ na-ese ihe n'elu mbipụta. " Ọrụ mbụ Smith nwere foto ndị a gbara ngwa ngwa iji mepụta ihe nkiri dị iche iche, n'ihi usoro a ọtụtụ foto ya nwere ụbọchị abụọ. O jirila usoro nke ịpị aka mee ihe na ụfọdụ ọrụ ya, ọkachasị usoro Transcendence ya.
Ụfọdụ n'ime ọrụ Smith gosipụtara na Museum of Modern Art na-egosi nne na Harlem. A na-ewere foto ndị a site na iji ụdị akwụkwọ iji see foto ndị a.
Ọrụ
thumb|Ming Smith na ọrụ ya na Brooklyn Museum Smith eseela ọtụtụ ndị isi ojii dị mkpa n'oge ọrụ ya, gụnyere Alvin Ailey na Nina Simone. N'afọ 1973, e gosipụtara Smith na mpịakọta mbụ nke Black Photographers Annual, akwụkwọ nwere njikọ chiri anya na Black Arts Movement nke afọ ndị 1960s na mmalite afọ ndị 1970s. Smith nwere ihe ngosi mbụ ya na Cinandre, ụlọ ntutu isi, n'afọ 1973. Na Cinandre, ọ zutere Grace Jones, onye ọ na-ese foto na-eyi tutu ojii na ọcha mgbe ụfọdụ. Smith na-echeta na ya na Jones ga-ekwu maka ịlanarị dị ka ndị na-ese ihe ojii. Smith tụgharịrị uche na ncheta site n'ikwu, sị: "Anyị si na Jim Crow pụta. Ya mere, ịbịa New York ma gbalịa ịbụ ihe nlereanya ma ọ bụ ihe ọ bụla bụ ihe ọhụrụ. " Afọ abụọ ka e mesịrị (1975), Smith ghọrọ nwanyị mbụ so na otu foto nke Harlem bụ Kamoinge, n'okpuru onye nduzi Roy DeCarava. E hiwere ụlọ ọrụ Kamoinge na New York n'afọ 1963 iji kwado ọrụ nke ndị na-ese foto ojii n'ọhịa ndị ọcha na-achịkwa mgbe ahụ. Ìgwè ahụ, nke ka dị taa, emeela ọtụtụ ihe, gụnyere ihe ngosi, nkuzi, ogbako, na mbipụta nke portfolios maka nkesa na ebe ngosi ihe mgbe ochie. Smith sonyere na Kamoinge na ihe ngosi atọ na New York na Guyana.
Smith wepụrụ akwụkwọ na Museum of Modern Art (MOMA), ebe onye na-anabata ndị ọbịa weere ya dị ka onye ozi. Mgbe ọ laghachiri, a kpọgara ya n'ọfịs onye nlekọta. Susan Kismaric kpọrọ ọnụahịa maka ọrụ Smith, nke Smith jụrụ n'ihi ọnụahịa anaghị akwụ ụgwọ ya. Kismaric gwara Smith ka ọ tụgharịa uche, nke o mechara mee. N'oge na-adịghị anya mgbe nke ahụ gasịrị, ọ ghọrọ nwanyị ojii mbụ na-ese foto nke a gụnyere na nchịkọta nke Museum of Modern Art (MOMA) na New York City. Na mgbakwunye na MOMA, e gosipụtara nka Smith na Schomburg Center for Research in Black Culture na Smithsonian Anacostia Museum & Center for African American History and Culture na Washington, DC.
Smith egosila ugboro abụọ na Bellvue Hospital Centre na Morristown, New Jersey, site na ngosi nka ha na Atrium. Nke mbụ bụ n'afọ 1995, maka Cultural Images: Sweet Potato Pie, ihe ngosi nke Russell A. Murray haziri. N'afọ 2008, o nyere aka dị ka akụkụ nke ihe ngosi New York City: In Focus, akụkụ nke Creative Destinations 2008 Exhibition of African American Art.
A gụnyere foto Smith na akwụkwọ Ntozake Shange nke afọ 2004 The Sweet Breath of Life: A Poetic Narrative of the African-American Family and Life.
N'afọ 2010, e tinyere ọrụ ya na ihe ngosi MOMA Pictures by Women: A History of Modern Photography. Ihe ngosi a weghachiri ọrụ Smith na nke Diane Arbus ma gosipụta mmasị na-arịwanye elu na ọrụ Smith. N'ịbụ nke onye nlekọta Roxana Marcoci haziri, Sarah Meister haziri ya site na Ngalaba Foto. N'afọ 2017, e mere nnukwu ihe ngosi nyocha nke ọrụ Smith na Steven Kasher Gallery na New York. Ihe ngosi ahụ gosipụtara ihe osise ojii na-acha ọcha 75 nke na-anọchite anya ọrụ Smith. Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Ahmed Mekky
Ahmed Mekky (Arabic; a mụrụ na June 19, 1980) bụ onye Egypt na-eme ihe nkiri, onye edemede, onye nduzi na onye na-eti egwu nke ndị Algeria.
Ndụ onwe
A mụrụ Ahmed Mekky na Oran, Algeria dịka nwa nke nne Egypt na nna Algeria. A zụlitere ya dịka nwata nwoke na Talbia nke Haram District, Giza, Egypt, ebe o mere ihe nkiri egwu egwu mba Egypt ya "Wa'fet Nasyt Zaman". Nwanne ya nwanyị bụ Enas Mekky, onye na-eme ihe nkiri n'Egypt. Mekky kwụsịtụrụ ọrụ ya ruo oge ụfọdụ [?] mgbe ọ na-arịa ọrịa Epstein Barr virus (EBV). Ọ butere nje ahụ mgbe ya na ndị enyi ya na-akụ ọkpọ na-ekerịta karama mmiri. thumb|áká_èkpè Mekky lụrụ nwanyị ọchụnta ego Egypt, onye ya na ya nwere otu nwa nwoke, Adham. Ha gbara alụkwaghịm n'afọ 2013.
Ọrụ
Mekky malitere ọrụ ya mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na ngalaba nduzi na Cairo Higher Institute of Cinema. Mekky malitere iduzi ọtụtụ ihe nkiri dị mkpirikpi dịka Yabanee Asly (An Original Japanese) tupu iduzi El Hassa El Sab'a (The Seventh Sense), nke Ahmed El-Fishawy gosipụtara, n'afọ 2005. E si na ihe nkiri dị mkpirikpi nke Mekky duziri n'afọ 2003. Mekky na nwanne ya nwanyị Enas Mekky rụkọtara ọrụ n'ịduzi ọtụtụ ihe nkiri telivishọn, gụnyere Lahazat Hariga (Mgbe dị mkpa) na Tamer Wa Shaw'eyyah (Tamer na Shaweiyah) ebe ọ rụkwara ọrụ Haitham Dabour.
Mekky na-eme ihe nkiri na Ramadan Egyptian comedy series El Kabeer Awy ebe ọ na-eme ma ndị isi, ụmụnne abụọ na-azọ ihe nketa nke nna ha nwụrụ anwụ. N'afọ 2013, oge nke atọ nke El Kabeer Awy gosipụtara nwanne nwoke nke atọ, nke Mekky mekwara. E wezụga ọrụ ya na ihe nkiri sinima, Mekky anọgidekwara na-ede egwu rap nke ọ na-eme na ihe nkiri ma ọ bụ na-ebugo na ịntanetị.
Egwú
Ahmed Mekky bụkwa onye a ma ama na onye a ma ma ama na rap Egypt ọ wepụtara ọtụtụ ihe ịga nke ọma dịka "Masr Baldy" na "Wa'fet Nasyt Zaman" n'afọ 2017. "Atr Al Hayah" nke Mekky sitere na album Asloh Araby (2012) gosipụtara "Coffee Cold" nke Galt MacDermot.
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Daz Dillinger
Delmar Drew Arnaud (amụrụ n'ọnwa Mee ụbọchị irí abụọ na isé, n'afọ 1973), nke a maara dịka Daz Dillinger (nke bụbu Dat Nigga Daz na Daz), bụ onye America na-eti egwu na onye na-emepụta ihe ndekọ. N'afọ ndị 1990 na Death Row Records, nyere aka na catapult nke West Coast rap na gangsta rap n'ime ndị isi. Ọ bụ otu ọkara nke rap duo tha Dogg Pound, ya na Kurupt.
Daz mụtara mmepụta n'aka Dr. Dre na-arụ ọrụ na abọm mbụ nke Dre, The Chronic, n'afọ 1992. Daz mere ihe ndị ọzọ na Snoop Dogg's first solo album Doggystyle na 1993, ma nweta mmepụta ya na 2Pac's All Eyez on Me na 1996. Kemgbe ọ hapụrụ Death Row n'ihe dị ka afọ 2000, Daz lekwasịrị anya na ntọhapụ nke ya site na DPG Recordz ya.
Malite n'ahịrị ọnwụ
Nwa nwanne nna nke onye na-eti egwu Snoop Dogg, n'otu aka ahụ si Long Beach, California, Daz bidoro ọrụ ya ógè ọ dị ihe dị ka afọ iri na itoolu na Death Row Records, nke Marion "Suge" Knight guzobere, ebe Daz mụtara mmepụta egwu site na Dr. Dre. N'ịbụ onye bịanyere aka na labelụ ahụ ógè ọ dị afọ iri na itoolu, ma na-emepụta ma na-eti egwu, Daz na Dr. Dre rụkọrọ ọrụ na West Coast rap's breakthrough album, The Chronic. Ka ọ dịgodị, na enyi rapper Kurupt, onye na-akụkwa na The Chronic, ha abụọ guzobere otu rap duo, Tha Dogg Pound.
Ọganihu na Death Row Records
N'afọ 1996, ka asọmpi rap nke mpaghara East na West na usoro ime ihe ike nke Suge Knight n'ụlọ na-akawanye njọ, onye isi na-emepụta Death Row bụ Dr. Dre na-eme ka ọ dị anya na ikuku na-egbu egbu nke studio. Ná mmalite abọm mbụ nke Tha Dogg Pound Dogg Food, nke Daz mepụtara, Dre kwụsịrị imepụta abọm dum na Death Row. N'ikpeazụ na-arụ ọrụ n'ebe ahụ naanị na 2Pac, Dre mepụtara naanị egwu atọ - "California Love", "California Love (Remix)," na "Can't C Me" - na abọm mbụ nke 2Pac, All Eyez on Me.
D.P.G. Recordz na ntọhapụ indie
Ógè ọ hapụsịrị Death Row Records, Daz ga-emepụta n'ihe banyere ndị na-ese ihe dị ka Kurupt, Soopafly, na B-Legit. N'afọ 2000, Daz wepụtara abọm nke abụọ, R.A.W., site na labelụ nke ya, D.P.G. Recordz. N'afọ ndị sochirinụ, Daz anọgidewo na-elekwasị anya na nke ya, ntọhapụ indie na ahịa.
N'afọ 2001, ógè Death Row ka nwere aha izizi nke ahụ, Daz na Kurupt pụtara ọzọ, ma ọ bụrụ na n'okpuru aha DPG, na abọm nke abụọ, Dillinger & Young Gotti, nke natara nyocha dị iche iche. Mana n'oge na-adịghị anya, Kurupt bịanyere aka na Death Row ọzọ, na-akpali Daz ịkparị ya ugboro ugboro na abụ na ajụjụ ọnụ.
N'afọ 2020 Daz jikọtara ya na Queens MC Capone otu ọkara nke Capone-N-Norega n'ihe banyere abọm mmekorita nke akpọrọ "Guidelines" n'okpuru Empire Distribution
Njikọ mpụga
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Chaba Fadela
Chaba Fadela (amụrụ Fadela Zalmat, na Oran, Algeria, 5 Febụwarị 1962) bụ onye Algeria na-eti egwu na onye na-eme ihe nkiri.
Oge ọ malitere
A zụlitere ya n'ógbè ndi dara ogbenye, ọ pụtara na ihe nkiri Algeria Djalti mgbe ọ dị afọ iri na anọ. Ọ malitere ọrụ egwu ya dị ka onye na-agụ egwu na Boutiba S'ghir's band wee malite ọrụ ndekọ ya na onye na-emepụta Rachid Baba Ahmed na ngwụcha afọ 1970. Ọ bụ nwanyị mbụ mebiri mmachibido iwu a machibidoro ụmụ nwanyị ịbụ abụ na klọb, ọ nwetakwara nnukwu ihe ịga nke ọma na Algeria ngwa.
Ndụ onwe
Ọ zutere ma lụọ Cheb Sahraoui, ha abụọ malitekwara idekọ ọnụ dị ka mmadụ abụọ, malite na 1983 na "N'sel Fik (You Are Mine)", nke ghọrọ otu n'ime ndekọ mba ụwa mbụ. Mango/Island/PolyGram Records wepụtara abọm nke egwu sitere na nnọkọ ndị ahụ na 1989. Fadela na Sahraoui gara mba ụwa ma dekọọ egwu n'ọtụtụ ebe n'afọ ndị 1980, na ihe ịga nke ọma. Mgbe ha nọ na New York na 1993 ha dekọrọ abọm Walli na onye na-emepụta ihe na onye na'ọtụtụ ngwá egwu Bill Laswell. Ha si Algeria kwaga France na 1994.
Na ngwụcha afọ ndị 1990, mmekọrịta ọkachamara nke dị n'etiti Fadela na Sahraoui mebiri, ma kemgbe ahụ, Fadela gara n'ihu na-arụ ọrụ dị ka onye na-agụ egwu.
Ihe ọmụma ndị ọzọ na isi mmalite
Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Adaora Elonu
Adaora Nnenna Elonu (amuru 28 Eprel 1990) bu onye n'iru n'egwuregwu basketball nke Naijiria maka otu mba umu nwanyi Naijiria na Uni Girona CB. Elonu gbara bọọlụ kọleji maka Texas A&amp;M, onye ya na ya meriri asọmpi NCAA 2011
onye mmeri.
.
ọrụ otu
Na 10 Ọgọst 2018, ọ bịanyere aka na WNBA n'akụkụ Atlanta Dream na nkwekọrịta ụbọchị asaa.
Elonu kwagara n'akụkụ spanish Uni Girona CB n'August, 2019. o meriri Most Valuable Player (MVP) dị ka Uni Girona, meriri Perfumerías Avenida 82-80 isi iji bulie Spanish Super Cup na Fontajau na Septemba, 2019.
Brian Astbury
Brian Astbury (ụbọchị irí na anọ n'ọnwa Nọvemba n'afọ 1941 rụọ úbọchị isé n'ọnwa Machị afọ 2020) bụ onye South Africa na-ese foto, onye nduzi ihe nkiri, onye na-eme ihe nkiri na onye nkụzi edemede, na onye guzobere The Space Theatre na Cape Town, South Africa.
Adaora Elonu
Ọrụ mba ụwa
Elonu esorola ndị otu mba Naịjirịa bụ ndị ha na ha nwetara ihe nrite ọla n'AfroBasket Women 2015, a họpụtara dịka akụkụ nke asọmpi All-Star Five. Ọ so na ndị Naịjirịa meriri ọla edo na asọmpi Afrobasket 2017 na Mali. O nyere aka dị elu 3.9 otu egwuregwu kwa egwuregwu. Ọ bụkwa onye so na ndị egwuregwu iri kacha asọmpi a. Elonu ghọrọ onye isi otu egwuregwu bọọlụ ụmụnwaanyị Naịjirịa n'abalị iri n'ọnwa Ọgọst ebe ndị otu ahụ mara ụlọikwuu n'Atlanta maka nkwadebe maka asọmpi Iko Mbaụwa nke ụmụ nwanyị 2018 FIBA. N'oge 2018 FIBA World Basketball World Cup, o nwetara 7.4 isi, 4.6 rebounds na 2.1 enyemaka kwa egwuregwu. Ọ sokwa na asọmpi basketball nke ụmụ nwanyị Afrobasket FIBA 2021 na Cameroon, dị ka onye isi otu ahụ, na-enweta aha ya. Akpọrọ ya aha onye ọkpụkpọ kacha bara uru (MVP).
Brian Astbury
Mmalite ndụ
A mụrụ Brian Astbury n'ubochí irí na anọ n'ọnwa Nọvemba n'afọ 1941 ma tolite na obodo Paarl nke South Africa. Ọ gara Paarl Boys 'High ma kpọọ egwuregwu cricket nke izizi banyere ụlọ akwụkwọ ahụ tupu ọ banye n'afọ 1959. : 3 Ọ gụrụ akwụkwọ na Mahadum nke Cape Town tupu ọ hapụ usoro ahụ. Ọ zutere nwunye ya n'ọdịnihu, na Cape Argus ebe ọ rụrụ ọrụ dị ka onye na-ahụ maka ọbá akwụkwọ na onye nta akụkọ, ógè ọ rụrụ ọrụ ezumike mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ. : 2 Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye na-ese foto maka Capab, ụlọ ọrụ na-eme ihe nkiri na Cape Province. Ọ ga-eso Bryceland na Athol Fugard mgbe ndị latters na-egwu Boesman na Lena gara England n'afọ 1971.
Ya na nwunye ya Yvonne Bryceland na onye na-ede egwuregwu Athol Fugard rụkọrọ ọrụ nke ọma ógè ha guzobere ụlọ ihe nkiri na-abụghị agbụrụ nke a na-akpọ The Space n'ọnwa Mee afọ 1972 na-emeghe na egwuregwu Statements After an Arrest Under the Immorality Act. Dabere na ụlọ ọrụ ochie, ụlọ ihe nkiri ahụ nwere ike ịrụ ọrụ na ndị na-ege ntị na-abụghị agbụrụ n'ihi na a chọrọ ndị otu iji lee ihe nkiri na klọb ahụ. Egwuregwu Fugard ndị ọzọ Sizwe Banzi is Dead n'afọ 1972 na The Island n'afọ 1973. Ihe nkiri na-adịbeghị anya banyere ntọala na ịgba ọsọ nke The Space Theatre gosipụtara ọrụ ya dị mkpa n'ịmepụta ebe mbụ na-abụghị agbụrụ, ebe azụmahịa na South Africa n'oge ọchịchị apartheid.
Adaora Elonu
Ndụ nke onwe
Adaora Elonu bu nwanne bukwa onye okachamara onye egwuregwu basketball Chinemelu Elonu.
Brian Astbury
Mmalite ndụ
Ndị ọzọ na-ede egwuregwu nke ọrụ ha bịdọrọ na The Space, gụnyere Fatima Dike, Geraldine Aron na Paul Slabolepszy. Ụlọ ihe nkiri ahụ nyere aka ịmalite ọtụtụ ndị na-eme ihe nkiri na ndị nduzi nke gbasara ma South Africa ma n'ámá ntụrụndụ mba ụwa ma gụnye aha dịka John Kani, Winston Ntshona, Bill Flynn, Richard E Grant, Pieter Dirk Uys na Barney Simon.: 3
Adaora Elonu
Ndemsibia
Òtù:Ndị Igbo Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Brian Astbury
Mmalite ndụ
Na The Space ọ bụ onye nduzi nke The Sun King, A Thousand Clowns, The Tiger, Treats, What the Butler Saw, Children of the Wolf, Dracula, Going to Pot, Old King Cole, Play It Again, Sam na egwuregwu ndị ọzọ. Ka ọ na-erule afọ 1979, ebe The Space na-agbasi mbọ ike n'ụzọ ego, a gbanwere aha ya The Peoples Space mgbe Moyra Fine na Rob Amato weghaara ya. Ọ ga-agbanye n'afọ 1984. : 6
Ọ kwagara London n'afọ 1979 ya na Bryceland ọ ghọrọ onye nkuzi ihe nkiri na Lamda, Mountview Academy of Theatre Arts na East 15 acting schools. Ógè ọ lara ezumike nká, o dere ọtụtụ akwụkwọ banyere nka nke ime ihe nkiri na edemede.
Ọnwụ
Ọ nwụrụ ógè ọ dị afọ iri asaa na asatọ na London n'ubochí isé n'ọnwa Machị 2020 mgbe nkụchi obi na London Tube. Yvonne Bryceland nwụrụ n'afọ 1992; di na nwunye ahụ nwere ụmụ nwanyị abụọ: 3
7 Julaị
7 Julaị bu ubochi nke 7th (nke asaa) na onwa ana kpo Julaị. Na Gregorian calender, 7 Julaị bu ubochi nke 188th (189th na afo nke ana-kpo leap year) na afo. Anyi nwere agugu ubochi 177 du mgbe afo na agwu.
Helmy Halim
Helmy Halim, nke a na-akpọkwa Hilmi Halim (1916 - 1971) bụ onye nduzi ihe nkiri Egypt, onye edemede, na onye na-emepụta ihe. Ya na ọtụtụ ndị a ma ama dịka Omar Sharif, Ahmed Ramzy, Faten Hamama na Abdel Halim Hafez arụkọwo ọrụ.
N'afọ 1955, ọ chọpụtara Ahmed Ramzy ma mee ya ka ọ bụrụ Ramzy na Ayyamna al-Holwa
Nchịkwa nje na-emetụta ọhịa
Nchịkwa ahụhụ naejikọta ọhịa ma ọ bụ Forest IPM bụ omume nke nlekota na ijikwa ozi ahụhụ na gburugburu ebe obibi na usoro nchịkwa ahụhụ iji gbochie mmebi ahụhụ na ọhịa na ebe obibi ọhịa site nụzọ kachasị ọnụ ahịa.
Ntinye aha
Omume IPM nke ọhịa dịgasị iche site na mpaghara gaa na mpaghara na ọkachasị site na steeti, dabere na ebe obibi na ọhịa dị. Nchịkwa ahụhụ naejikọta ọhịa ma ọ bụ Forest IPM na
ejikarị teknụzụ ọdịbendị, nke ndụ na nke kemịkal iji belata mmebi ahụhụ na ọkwa dị nokpuru nke mmebi akụ na ụba. A naeji IPM ọhịa eme ihe maka ndụ niile nke osisi ahụ, site na nkwadebe ebe ruo n'iwe ihe ubi. A naeji ọgwụgwọ IPM eme ihe tupu ọnụahịa ọgwụgwọ ahụ hà ka mbelata nke uru ihe ọkụkụ nihi mmerụ ahụ gara aga, nke a na-akpọ ọkwa mmerụ ahụ akụ na ụba. Nchịkwa ahụhụ jikọtara ọhịa naekwusi ike na njikwa ọhịa siri ike.
Ihe ndị bụ isi nke nchịkwa ahụhụ naagwakọta noké ọhịa bụ otu ọnụ ọgụgụ ndị na-egbu egbu si agbanwe ka oge na-aga, oke ọhịa naeguzogide naegbu nje, mmetụta ahụhụ na uru ihe ọkụkụ, na usoro nchịkwa. A haziri IPM ọhịa iji nye ozi dị mkpa iji dozie ọtụtụ nsogbu ahụhụ nụzọ naakwalite ebumnuche nchịkwa ọhịa.
Na steeti Vermont, ụmụ ahụhụ abụọ a na-ahụkarị nwere pụrụ iche, Hemlock Woolly Adelgid ma ọ bụ HWA, na thrips.
Ihe mgbochi
Omume mgbochi nke njikwa ahụhụ jikọtara n'ọhịa gụnyere ọzụzụ, nchọpụta, nchọpụta na nyocha na mwepu. Ndị a bụ ihe ndị a pụrụ ime iji gbochie nje naefe efe iru ọkwa nchegbu. Ịzụ ndị ọrụ ịchọta ihe ịrịba ama mbụ nke ihe otiti gaenyere ndị nwe ala aka ịchọta ma wepụ osisi ndị butere ọrịa tupu ọrịa ahụ agbasa. Ngwá ọrụ nhicha tupu ịkwaga nebe dị iche iche na mgbe mbụ a kpọbatara ya n'ihe onwunwe ahụ gaewepụ mmetọ ọ bụla nwere ike imetụta ọhịa ahụ.