cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alaba Lawson
Ọrụ
O mechara guzobe ụlọ ọrụ na-ere ahịa / nkesa nke a maara dị ka Capricorn Stores Ltd, n'etiti 1968 - 1996. ebe o kesara ụlọ ọrụ na Nigerian Breweries Ltd, Nigerian Bottling Company Ltd, Guinness Nigeria Ltd, West African Portland Cement Ltd. Ọ ghọrọ onye isi oche nke Azụmaahịa Abeokuta na 1995 ma mesịa bụrụ Onye isi nke Kansul nke onye isi oche nke  Azụmaahịa na Ogun n'afọ 2000 wee duzie ya ruo 2002. Na 2009 o guzobere ulo aku a maara dịka Abestone Microfinance Bank iji bulie SMES.
Na May 25, 2017, Alaba ghọrọ nwanyị mbụ a họpụtara ịbụ Onye isi ala nke National Association Of Chambers of Commerce, Industry, Mines And Agriculture (NACCIMA) na-esochi njedebe nke oge Dr. Benny Edem
Njikọ dị na mpụga
ukara website Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Mmetụta nke igbukpọsị osisi na nbibi ala
thumb|Lacanja_ọkụ A pụrụ ikwu na <b id="mwCA">mgbukpọ</b> ọhịa bụ usoro nke igbutusi osisi maọbụ iwepụ ọhịa maka ọrụ ugbo, azụmahịa, ebe obibi, maọbụ ụlọ ọrụ mmepụta ihe. Ọ burugo nchegbu dị mkpa maka gburugburu ebe obibi, ebe ọ na-enwe mmetụta ọjọọ na gburugburu ebe obibi.
Mmetụta nke Mgbukpọ Oké ọhịa na Mgbukwo Ala:
Mgbukpọsị ọhịa nwere ọtụtụ mmetụta na mbuze ala, ha gụnyere:
1. Mfu nke mkpuchi ahịhịa: Mgbe a na-egbutu osisi, ahịhịa na-echebe ala pụọ na mmiri ozuzo, ifufe, na ikike ndị ọzọ na-emebi emebi na-efu. Nke a na-ekpughe ala na ihe ndị dị n'ime ala ma mee ka ọ bụrụ ihe na-emetụta mbuze.
2. Mbelata ihe ndị dị n'ala: Osisi na ahịhịa ndị ọzọ na-enye aka n'ịkwalite ihe ndị dị na ala. Mgbe ewepụrụ osisi ndị a, ihe ndị dị n'ime ala na-apusi, na-eme ka ọ ghara inwe ike ijide mmiri ma bụrụ nke na-emetụta mbuze.
3. Mmụba nke mmiri: Mgbukpọ osisi na-eduga na mmụba nke mmiri, ebe ọ bụ na ahịhịa anaghịzi amị mmiri ma kama ọ na-agbapụ n'elu ala. Nke a na-eme ka ike mbuze nke mmiri dịkwuo elu ma nwee ike iduga n'ịmepụta ndagwurugwu na ihe ndị ọzọgasi so na-emezikwa mbuze.
4. Mgbukpọ ala: Mgbukwu ọhịa nwekwara ike iduga na mkpakọ ala, dịka a na-ejikarị ígwè ọrụ dịgasi arọ eme ihe iji kpochapụ ala. Ala dị nro enweghị ike ịmị mmiri ma nwee ike ịbawanye mbuze.
5. Mfu nke ụdị dị iche iche: Mgbukpọ ọhịa na-eduga na mfu nke ụdị ndụ dị iche iche, nke nwere ike inwe mmetụta na-apụtaghị ìhè na mbuze ala. Ihe di iche iche na gburugburu ebe obibi na-eguzogide nrụgide gburugburu ebe obibi, gụnyere mbuze ala, na ọnwụ nke ụdị nwere ike ime ka gburugburu ebe obibi   bụrụ ndị na-adịghị ike na erosion.
Ihe ngwọta iji belata mmetụta nke mgbukpọ ọhịa na mbuze ala:
E nwere ọtụtụ ihe ngwọta e nwere ike iji belata mmetụta nke mgbukpọ ọhịa na mbuze ala, ha gụnyere:
1. Mgbukpọ osisi: Otu n'ime ihe ngwọta kachasị dị irè bụ ịkụ osisi ọzọ n'ebe ndị e gburu osisi. Nke a nwere ike inyekwazi aka weghachite ihe ọkụkụ na ihe ndị dị n'ime ala, belata mbuze ala na imeziwanye ọdịdị ala.
2. Ọrụ ugbo nchekwa: Ihe ngwọta ọzọ bụ ịnakwere omume ọrụ ugbo nchekwa, dịka mbelata ịkọ ugbo, ntụgharị ihe ọkụkụ, na mkpuchi ihe ọkụkụ. Omume ndị a nwere ike inye aka melite ogo ala ma belata erosion site n'ịbawanye ihe ndị a dịgasi n'ala ma belata nsị.
3. Teresin: Teresin bụ ihe ngwọta ọzọ enwere ike iji belata mbuze na ndagwurugwu. Site n'ịrụ ala, enwere ike ibelata ndagwurugwu ala ahụ, na-ebelata mmegharị mmiri ma na-ebelata mbuze ala.
4. Nkwado ala: Usoro nkwụsi ike ala, dịka iji geotextiles, nwekwara ike iji belata mbuze. Usoro ndị a na-agụnye iji ihe ndị na-eme ka ala kwụsie ike ma gbochie mbuze ala.
5. Nkuzi na mmata: N'ikpeazụ, enwere ike iji mgbasa ozi nkuzi na mgbasa ozi udi ozo were mee ihe iji kwalite mkpa oké ọhịa dị na mmetụta nke mgbukpọ ọhịa na mbuze ala. Site n'ịkwalite mmata banyere nsogbu ndị a, ndị mmadụ n'otu n'otu na obodo nwere ike ime ihe iji belata mgbukpọ ọhịa ma kwalite omume iji ala eme ihe.
Nkwupụta:
Deforestation has numerous negative impacts on the environment, including soil erosion. The loss of vegetation cover, reduced soil organic matter, increased runoff, soil compaction, and loss of biodiversity all contribute to increased erosion. However, there are several potential solutions to mitigate these impacts, including reforestation, conservation agriculture, terracing, soil stabilization, and education and awareness campaigns. By adopting these solutions, we can help to reduce the impacts of deforestation on soil erosion and promote sustainable land use practices.
Edensibia
Òtù:Pages with unreviewed translations
Malé Declaration on the Human Dimension of Global Climate Change
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b4/Male-total.jpg/300px-Male-total.jpg|thumb|300x300px|Àgwàetiti Malé, Maldives, nke a na-akpọ nkwupụta ahụ Nkwupụta Malé na Human Dimension of Global Climate Change bụ nkwekọrịta nke ndị nnọchiteanya nke ọtụtụ obere agwaetiti na-emepe emepe gbakọtara ọnụ iji bịanye aka na nkwupụta ahụ n'ọnwa Nọvemba n'afọ 2007. Ebumnuche nke nkwupụta ahụ bụ ịhazi atụmatụ doro anya iji jikọta mgbanwe ihu igwe na ikike mmadụ. Nkwupụta ahụ chọkwara ịgbanwe atụmatụ nke mkpọsa ahụ iji lụso mgbanwe ihu igwe ọgụ site na ilekwasị anya naanị na mmetụta gburugburu ebe obibi nke mgbanwe ihu igwe na iburu n'uche mmetụta nke ikike mmadụ nke mgbanwe ihu ọha. Nkwupụta ahụ mere ka o doo anya na ikike maka gburugburu ebe obibi dị mma bụ ihe dị mkpa maka ikike mmadụ niile.
Maldives, otu onye bịanyere aka na nkwupụta ahụ na isi obodo ya bụ mba Malé nyere aha ya na akwụkwọ ahụ, mgbanwe ihu igwe amalitelarị imetụta ikike mmadụ nke ndị bi na ya. N'ihi nke a, mba Maldives na mba ndị ọzọ dị n'àgwàetiti amalitela iwulite njikọ mba ụwa nke na-eji ikike mmadụ dị ka usoro maka ịlụso mgbanwe ihu igwe ọgụ. Njikọ a na-ekwu okwu ya haziri nzukọ na isiokwu nke nkwupụta ahụ na mba Geneva, mba New York, na mba Malé.
Òtù Mba Ndị Dị n'Otu
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1a/Endangered_arctic_-_starving_polar_bear.jpg/220px-Endangered_arctic_-_starving_polar_bear.jpg|thumb|Ọrịa polar bear na-agụ n'ihi mgbanwe ihu igwe zuru ụwa ọnụ Ndị bịanyere aka na nkwupụta ahụ rịọrọ Kansụl Na-ahụ Maka Ihe Ndị Ruuru Mmadụ nke UN ka ha lekwasị anya na mmetụta nke mgbanwe ihu igwe na ikike mmadụ. Na nzaghachi, Ọfịs nke Kọmishọna Ukwu maka Ihe Ndị Ruuru Mmadụ bipụtara nyocha mbụ na-achọpụta ụzọ ụfọdụ mgbanwe ihu igwe na-emetụta ịnụ ụtọ ihe ndị ruuru mmadụ, na-ekwusi ike na mba nwere ọrụ ịrụkọ ọrụ ọnụ iji chebe ihe ndị ruere mmadụ site na mgbanwe ihu igwe. N'ụzọ doro anya, akụkọ ahụ gosipụtara ọtụtụ ikike ndị dị n'ihe ize ndụ, gụnyere ikike ndụ, ikike ahụike, ikike ọnọdụ ndụ zuru oke, na ikikemkpebi onwe onye.
Refugee women
Ụmụnwanyị gbara ọsọ ndụ na-eche ihe ịma aka gbasara nwoke na nwanyị ihu n'ịga ndụ kwa ụbọchị n'oge ọ bụla nke ahụmịhe mbugharị ha. Ihe ịma aka ndị a na-ahụkarị maka ụmụnwanyị niile gbara ọsọ ndụ, n'agbanyeghị data ndị ọzọ gbasara ọnụ ọgụgụ mmadụ, bụ ịnweta ahụike na mmetọ ahụ na ọnọdụ ịkpa ókè, ime ihe ike mmekọahụ, na ịzụ ahịa mmadụ bụ ndị a na-ahụkarị. Ma ọ bụrụgodị na ụmụnwanyị aghọghị ndị omume ndị dị otú ahụ metụtara, ha na-echekarị mmetọ na ileghara mkpa na ahụmịhe ha anya, nke na-eduga na nsonaazụ dị mgbagwoju anya gụnyere ịda mbà n'obi, mmechuihu, na mmerụ ahụ ike uche na nke anụ ahụ. Enweghị ohere ịnweta ihe onwunwe kwesịrị ekwesị site n'aka òtù enyemaka enyemaka mba ụwa na-eme ka echiche nwoke na nwanyị na-ewu ewu gburugburu ụwa, ọ bụ ezie na mgbanwe ndị na-adịbeghị anya na ntinye nwoke na nwanyị na-ezube ịlụso ihe ndị a ọgụ. thumb|Ụmụnwanyị gbara ọsọ ndụ na Chad
Ahụike ịmụ nwa
Òtù enyemaka enyemaka mba ụwa, dị ka United Nations, kwenyere na nlekọta ọmụmụ zuru oke ga-abụ "nchekwa, dị irè ... [na] ọnụ ala." Dị ka United Nations si kwuo, ọ bụ ezie na ụkpụrụ zuru ụwa ọnụ na ikike mmadụ na-akwado nnweta mkpa nlekọta ahụike nke ụmụnwanyị niile, ọrụ ndị kwekọrọ n'ụkpụrụ zuru oke mgbe ha na-akwanyere ọdịiche ọdịbendị ùgwù anaghị enyekarị ụmụnwanyị gbara ọsọ ndụ. N'ihi enweghị nlekọta ahụike ọmụmụ na-eju afọ n'ogige ndị gbara ọsọ ndụ, nsogbu metụtara ịmụ nwa na ime ime bụ otu n'ime ihe ndị na-ebute ọnwụ na ọrịa n'etiti ụmụnwanyị gbara ọsọ ndụ bi n'ogige ndị na-agafe agafe na 2010.
Ụmụnwanyị ndị gbara ọsọ ndụ ndị nke hapụrụ ebe obi a Na-enyere ha aka ma kwaga na mba ọzọ iji nara nchekwa and nweta ebe obibi na-enwekwa nsogbu nke ịmụ nwa. Nnyocha e bipụtara na 2004 nke Journal of Midwifery na Health Women's Health chọpụtara na ụmụnwanyị gbara ọsọ ndụ bi na mba ndị bara ọgaranya na-enwe nsogbu n'inweta nlekọta ọmụmụ kwesịrị ekwesị n'ihi ịkọ nkọ, ihe mgbochi asụsụ, na enweghị nkwanye ùgwù na nghọta omenala..
Ahụike uche
Ụmụnwanyị gbara ọsọ ndụ na-echekarị ọtụtụ nsogbu ahụike uche ihu na mba ha, n'ogige ndị gbara ọsọ ndụ, na mba ndị a na-ebigharị ma ọ bụ ebe mgbaba. Na mba ha, ụmụnwanyị ndị gbapụrụ ọsọ ndụ dị ka ndị gbara ọsọ ndụ nwere ike ịbụ ndị e metọrọ n'ụzọ uche ma ọ bụ n'ụzọ anụ ahụ n'ihi ihe dị iche iche, gụnyere mgbukpọ agbụrụ; ịnwa ime ihere nke ezinụlọ, obodo, ma ọ bụ ọdịbendị; ma ọ bụ maka ịbụ ndị a hụrụ dị ka "ihe ize ndụ na ndọrọ ndọrọ ọchịchị". Ụdị mmegbu ndị a na-edugakarị n'ịchụpụ ma ọ bụ ịgba ọsọ, ma nwee ọchịchọ ịkpata nhụjuanya na mmerụ ahụ na ahụike uche na ọdịmma nke ụmụnwanyị gbara ọsọ ndụ. N'ogige ndị gbara ọsọ ndụ, ahụike uche nke ụmụnwanyị gbara ọsọ ndụ na-emetụtakwa ihe omume ịkpa ókè dabere na nwoke na nwanyị, mmekọahụ na ime ihe ike n'ụlọ, ọrụ mmanye, na ibu ọrụ dị arọ. Na mba ndị mgbaba na ebe obibi, nsogbu na ahụike uche na-enwekwa n'ihi ihe mgbochi asụsụ na ọdịbendị, nchekasị nke ịgbanahụ mkpagbu na mba ha, ihe isi ike ịchọ ọgwụgwọ ahụike uche, na ohere dị ukwuu nke ihu mmegbu ihu ma e jiri ya tụnyere ndị mba ndị ọbịa.
Na nzaghachi maka ịgbapụ na mba ha, ụmụnwanyị gbara ọsọ ndụ na ndị na-achọ ebe mgbaba na-ebute nsogbu nrụgide posttraumatic (PTSD). Ọtụtụ ndị na-eme nnyocha na-ahazi ihe owuwu nke mmerụ ahụ dị ka mwakpo mmekọahụ, mmetọ anụ ahụ, ịgba akaebe ime ihe ike, ime ihe ike nke ndị mmekọ, mmerụ ahụ n'etiti mmadụ na ibe ya, mmerụ ahụ nwata, na mmerụ ahụ dị mgbagwoju anya. Ọzọkwa, ọmụmụ nyocha na-akọwa nsogbu nrụgide posttraumatic (PTSD) dị ka ndị American Psychiatric Association depụtara. Ụfọdụ ihe mgbaàmà nke PTSD gụnyere ahụmahụ na-enye nsogbu na nke ugboro ugboro dị ka nrọ ọjọọ ma ọ bụ ntụgharị uche, ahụmịhe siri ike nke mmetụta metụtara ihe omume ahụ, mmetụta nke ịpụ iche, izere mkpali metụtara ihe omume ahụ, mmụba nke mkpali, mgbanwe na-adịghị mma na ọnọdụ, na mmeghachi omume dị egwu. Ọ bụrụ na a hapụghị mgbaàmà, ọtụtụ ndị lanarịrị nwere ike ịda mbà n'obi, nchekasị, nsogbu itinye uche, nsogbu ihi ụra, omume iwe, iwe iwe, na ihe isi ike ịmepụta mmekọrịta dị mma na nke bara uru.
Ịgbapụ n'obodo nwere ike ịkpata nsogbu uche ogologo oge nke mmekọrịta alụmdi na nwunye na ezinụlọ. N'ọnọdụ ụfọdụ, itinye ego ụmụn
nwanyị na ndụ ezinụlọ na obodo enweela mmetụta dị njọ, na-ahapụ ha n'ihe ize ndụ karịsịa maka mmetụta nke mmerụ ahụ n'ihi mmetụta na-emetụta ọrụ mụ nwanyị na mba dị iche iche. Ụmụ nwanyị nwere ọchịchọ ịzụlite ndị ọzọ na ịnọgide na-enwe mmekọrịta. Ike a n'ikpeazụ na-enye aka na njikọ na njikọ n'ebe ndị ọzọ nọ. Mmekọrịta n'ebe ndị ọzọ nọ bụ otu n'ime mmekọrịta mmadụ na ibe ya nke na-emetụta mgbe mmadụ nwetara PTSD. Mmetụta ndị a nwere ike ịdị njọ maka ụmụ nwanyị na-enwekarị ọganihu site na ịmepụta na ịnọgide na-enwe njikọ na ndị ọzọ. N'ụzọ dị mwute, ụmụ nwanyị gbara ọsọ ndụ na ndị na-achọ ebe mgbaba na-eche ịchụpụ ezinụlọ ihu na-eme ka mgbaàmà nke PTSD ka njọ.
Ọrụ ahụike uche ga-abara ndị gbara ọsọ ndụ uru, na ndị na-achọ ebe mgbaba dịka mgbaàmà PTSD nwere ike ịka njọ ma ọ bụrụ na a hapụghị ya. Nnyocha e mere na ụmụ nwanyị gbara ọsọ ndụ na ndị na-achọ ebe mgbaba nyochara mmetụta nke usoro ahụike uche nke otu e mere iji belata nchekasị posttraumatic maka ụmụ nwanyị Bhutanese gbara ọsọ ndụ bụ ndị biri na mba United States n'oge na-adịbeghị anya. E debere ndị sonyere n'ọtụtụ ìgwè iji chọpụta arụmọrụ nke mmemme ahụ. E kewara ụmụnwanyị n'ìgwè atọ; ìgwè abụọ nyere nsụgharị nke ntinye aka, otu ìgwè jere ozi dị ka njikwa. Nsonaazụ sitere na nyocha tupu, post, na nyocha na-esote na-egosi na ndị sonyere n'òtù ntinye aka abụọ ahụ nwere obere nchekasị, ịda mbà n'obi, nchekasị, somatization, na mgbaàmà PTSD na posttest. N'ụzọ na-akpali mmasị, ọganihu ahụike uche n'etiti ndị sonyere na ya gara n'ihu na nyocha ọnwa 3. N'ụzọ dị iche, ndị sonyere na nchịkwa ndị na-anataghị otu ụdị ọgwụgwọ ahụ gosipụtara mgbaàmà ahụike uche ha bịara sie ike ka oge na-aga. N'ụzọ dị mkpa, nsonaazụ ndị a na-atụ aro na usoro ahụike uche nke otu e mere iji dozie nrụgide posttraumatic nwere ike iwepụta nsonaazụ dị mma na ahụike uche nke ndị gbara ọsọ ndụ na nso nso a. Ọzọkwa, nsonaazụ ndị a na-enye nnukwu ihe akaebe na n'enweghị enyemaka, ndị gbara ọsọ ndụ a kwagara n'oge na-adịbeghị anya nwere ike inwe mbelata ahụike uche ka oge na-aga mgbe ha na-ebigharị na mba ha. Nnyocha ndị ọzọ banyere arụmọrụ mmemme dị mkpa iji nye nkwado dị mkpa maka ụmụ nwanyị gbara ọsọ ndụ na ndị na-achọ ebe mgbaba.
Nri
Erighị ihe na-edozi ahụ nke ụmụnwanyị gbara ọsọ ndụ na-egosipụta n'ụzọ dịgasị iche iche ma n'ogige ndị gbara ọsọ ndụ ma na mba mgbaba na ebe obibi. Nsogbu nke nchekwa nri, nghọtahie akụ na ụba na ndọrọ ndọrọ ọchịchị, na ịkpa ókè n'ime ogige ndị gbara ọsọ ndụ na-enye aka na nri na ahụike nke ọtụtụ ụmụ nwanyị gbara ọsọ ndụ. N'ime nyocha nke enyemaka nri n'ogige ndị gbara ọsọ ndụ Rwanda, ndị ọkachamara chọpụtara na ụlọ ọrụ enyemaka mba ụwa enweghị nchebara echiche na nlebara anya na ndọrọ ndọrọ ọchịchị, akụ na ụba, na omenala nke mba ndị nọ na nsogbu nwere ike ibute enyemaka nri na-ezughị oke na nke na-ekwesịghị ekwesị, nke n'aka nke ya nwere ike ịkpata erighị nri na-edozi ahụ maka ndị gbara ọsọ ndụ. N'otu aka ahụ, nnyocha egosiwo na n'agbanyeghị enweghị ọdịiche iwu n'etiti ụmụ nwoke na ụmụ nwanyị gbara ọsọ ndụ, obodo ndị gbara ọsọ ndụ mba ụwa na ọbụna òtù enyemaka na-akwado ịkpa ókè dabere na nwoke na nwanyị. Nke a na-asụgharị n'erighị nri na-edozi ahụ maka ụmụ nwanyị gbara ọsọ ndụ site na enweghị ihe dị mkpa na nkesa nri yana nlekọta ahụike maka nsogbu metụtara nri na enweghị nlekọta nri. thumb|A na-enye ndị gbara ọsọ ndụ South Sudan nri. Ọtụtụ n'ime ha na-eme mkpesa maka agụụ n'ihi nri nke World Food Program Nsogbu nke erighị ihe na-edozi ahụ na-adịgide na mba ndị mgbaba na ebe obibi maka ụmụ nwanyị gbara ọsọ ndụ n'agbanyeghị usoro nke ụkọ nri na enweghị agụmakwụkwọ na-edozi ahụ. Nnyocha e mere banyere ụmụ nwanyị gbara ọsọ ndụ Somalia n'afọ 2013 chọpụtara na ọnụ ọgụgụ anụ na àkwá dị elu karịa ụmụ nwanyị gbara ọsọ ndụ karịa ọnụ ọgụgụ ụmụ nwanyị mba ọbịa, ebe ọnụ ọgụgụ nke mkpụrụ osisi na akwụkwọ nri dị ala. Nnyocha metụtara ụmụ nwanyị ndị Cambodia gbara ọsọ ndụ chọpụtara na ihe ndị na-ahụkarị maka nri na-edozi ahụ na-adịghị mma bụ ibi na nri na-enweghị nchebe, ebe ndị na-akpata ego dị ala, enweghị ụzọ akụ na ụba ịzụta nri na-edozi ahụ, na enweghị agụmakwụkwọ banyere iri nri na-edozi ahụ na mba ọhụrụ ha bi.
Ọrụ
A na-amanyekarị ụmụ nwanyị gbara ọsọ ndụ ịrụ ọrụ n'ogige ndị gbara ọsọ ndụ site na mmesi ike nke ọrụ ọdịnala nwoke na nwanyị na echiche. Ụmụ nwanyị nọ n'ogige ndị gbara ọsọ ndụ na-abụkarị isi mmalite nke ọrụ anụ ahụ maka nchịkọta mmiri na nzacha, yana obere ọrụ ubi na ọrụ ugbo na ịkwadebe nri. N'agbanyeghị nnukwu ọrụ ha na mpaghara ndị a, a na-ewepụ ụmụ nwanyị na ndu na kọmitii na ndị na-eme atụmatụ n'ime ogige ndị gbara ọsọ ndụ ma na-ahapụ ha n'ọrụ siri ike. Ka ọ dịgodị, a na-ahụkarị ụmụ nwoke gbara ọsọ ndụ n'ọnọdụ mmetụta na ike n'ime ogige ahụ na n'etiti ụlọ ọrụ enyemaka mba ụwa.
A na-arụkwa ụmụ nwanyị gbara ọsọ ndụ n'ogige ndị na-agafe agafe, na-agụnye ma ịgba akwụna mmanye na ọrụ mmanye. Na mgbakwunye na imebi ikike iwu nke ndị gbara ọsọ ndụ, a chọpụtala na ọrụ mmanye nke ụmụ nwanyị na-arụ n'ogige ndị gbara ọsọ ndụ na-emebi ahụ ike, uche, na ọdịmma ọha na eze. Ọtụtụ mgbe, a na-achọ ụmụ nwanyị a na-arụ ọrụ ndị a na ndị ọzọ a manyere n'ihi agbụrụ ha na ọnọdụ dị ala na ọha mmadụ.
Mmekọahụ na Mmekọahụ na Mmekọahụ
Dị ka United Nations si kwuo, ime ihe ike dabere na nwoke na nwanyị n'ihe gbasara mwakpo megide ụmụ nwanyị gbara ọsọ ndụ bụ "omume ime ihe ike ọ bụla nke na-akpata ... mmerụ ahụ, mmekọahụ, ma ọ bụ uche ma ọ bụ nhụjuanya nye ụmụ nwanyị gụnyere iyi egwu. . . . . mmanye, ma ọ bụ nnwere onwe n'ụzọ na-enweghị isi. " Mwakpo ụmụ nwanyị gbara ọsọ ndụ bụ ma mmekọahụ ma na-abụghị mmekọahụ, ọ bụ ezie na ọnọdụ ime ihe ike na-egosipụtakarị n'ụdị ime ihe ike mmekọahụ maka ụmụ nwanyị gbara ọsọ ndụ.
Dị ka nnyocha e mere n'afọ 2000, ụmụ nwanyị na-enwekarị ike idina n'ike na ụdị mwakpo mmekọahụ ndị ọzọ n'oge agha na "ịgbawa nke usoro mmekọrịta mmadụ na ibe ya" n'ihi ihe dị iche iche. Ihe ndị a gụnyere ọgba aghara ọha na eze, ngwakọta nke ọdịbendị na ụkpụrụ dị iche iche, ike ike zuru oke, na nkwarụ nke ụmụ nwanyị na-achọ ebe mgbaba. Ụzọ ime ihe ike na mwakpo mmekọahụ si egosipụta onwe ha megide ụmụ nwanyị gbara ọsọ ndụ gụnyere ịgba akwụna mmanye ma ọ bụ mmekọahụ mmanye site n'aka ndị ọrụ ụlọ ọrụ enyemaka mba ụwa / ndị ọrụ afọ ofufo, ịgba akwụna mmanye ma ọ bụ mmekọahụ mmanye site n'aka ndị otu ha n'ogige ndị gbara ọsọ ndụ, ịgba akwụna mmanye mmekọahụ mmanye mmekọahụ site n'aka ndị obodo, ndina n'ike site n'aka onye ọ bụla n'ime ọnụ ọgụgụ mmadụ dị n'elu, mgbanwe nke mmekọahụ maka ihe onwunwe ma ọ bụ ọrụ dị mkpa, ma ọ bụ ịnwa ịkparị nwanyị, di ya, ma ọ bụ nna ya. A na-ewere ime ihe ike mmekọahụ dị ka isiokwu a na-akwadoghị n'ọtụtụ ọdịbendị, ya mere ime ihe ike metụtara nwoke na nwanyị anaghịkwa akọ akụkọ. Ọbụna ma ọ bụrụ na ụmụ nwanyị chọrọ ịkọ ihe ike, ọ dịghị ebe ọ bụla n'ime ogige ndị gbara ọsọ ndụ ka ha ga-atụgharị.
N'ụzọ dị iche, ụfọdụ ndị lanarịrị na-enwe ọtụtụ mmetụta uche, nke na-akọwawanye mgbagwoju anya nke mmetọ mmetụta uche. Usoro mgbaba ahụ mere ka ọtụtụ ụmụ nwanyị nwee mmechuihu, njide, na nsogbu mmetụta uche. Achọpụtara nsonaazụ nke nsogbu mmetụta uche na uche na ụzọ abụọ n'ụzọ atọ nke ndị sonyere. Ndị zaghachirinụ kọwara na ha 'ndị dara mbà n'obi,' 'mkpebi uche', 'ndị na-enweghị obi nkoropụ', ma ọ bụ 'enweghị nchebe.' Ọzọkwa, ndị lanarịrị ghọrọ ndị dịpụrụ adịpụ ma ghara ịtụkwasị ndị ọzọ obi. Ndị ọzọ na-emeso nchegbu, ihere, obi amamikpe, nkụda mmụọ, iwe, na ịkpọasị. Otu onye zaghachirinụ kọrọ, "Ịkụ aka dị mma karịa ikwu okwu. Ihe o kwuru wutere m karịa ịkụ m ihe. Mgbe ụfọdụ, ịkụ ya dị mfe ịnagide karịa mmekpa ahụ uche. " Ihe odide a dị mwute na-eme ka a mata otú eziokwu si bụrụ ihe mgbu nke ndị na-ata ahụhụ site na mmetọ anụ ahụ na nke mmetụta uche.
A na-ahụta ụfọdụ ihe ize ndụ metụtara ndị gbara ọsọ ndụ na ndị na-achọ ebe mgbaba dị ka omume na mmekọrịta mmadụ na ibe ya. Ihe ize ndụ omume gụnyere iji ọgwụ ọjọọ na mmanya na-aba n'anya, àgwà ọnụ na nke na-abụghị okwu, ịnọ naanị gị n'okporo ámá n'abalị, enweghị nkà nchebe onwe onye, na amaghị otú e si asụ asụsụ nke mba nnabata. Ụdị ihe ize ndụ omume ndị a mere ka ụmụ nwanyị nwee "enweghị obi ike onwe ha", "inwe mmetụta nke ọrịa uche," na "enweghị ọtụtụ ụbụrụ". Otu ụzọ n'ụzọ anọ nke ndị zaghachirinụ kwenyere na ịbụ nwanyị bụkwa ihe ize ndụ, na-eduga ha n'ahụmahụ na-adịghị ike. Iji gbakwunye, ndị zaghachirinụ kọwara ihe ize ndụ dị n'ime mmadụ dị ka "inwe ihe atụ ọjọọ dị ka ndị enyi na ndị nne na nna" na "enweghị onye ọ bụla ị ga-agakwuru". Obi abụọ adịghị ya, ngwakọta nke ihe ize ndụ ndị a na-eme ka ọtụtụ ụmụ nwanyị nwee mmetụta nke na-abaghị uru na enweghị olileanya.
Ọzọkwa, nsonaazụ nke mmetọ mmetụta uche nwere ike imetụta ndị mmadụ n'otu n'otu gbasara netwọkụ mmekọrịta ha ma napụ ha ohere maka mmepe onwe onye, mmekọrịta mmadụ na ibe ya, na akụ na ụba n'ọdịnihu. Ọtụtụ mgbe, mgbe ụmụ nwanyị na-achọ ebe mgbaba na ndị gbara ọsọ ndụ na-achọ enyemaka, ha na-etinye onwe ha n'ihe ize ndụ nke ikewapụ ha na ụmụ ha, ịbụ ndị a na-akparị dị ka nwanyị, ma ọ bụ na-ewetara ezinụlọ ha ihere. Omume nke ịbịakwute enyemaka nwere ike ịkpata ihe ize ndụ dị ukwuu na ndụ ha. Ike a na-eme ka o sie ike nke ukwuu maka ndị lanarịrị (SGBV) ịchọ nkwado. A chọrọ nnyocha ndị ọzọ iji dozie mgbagwoju anya nke ịchọ enyemaka maka ndị gbara ọsọ ndụ na ndị na-achọ ebe mgbaba.
Otu atụmatụ nke UNCHR nyere banyere 2015 European refugee ‘crisis’ kwuru na ihe dịka pasent iri abụọ nke ndị gbara ọsọ ndụ na-abanye na EU bụ ụmụnwanyị. Ụmụ nwanyị ndị e mere ka ha bụrụ ndị na-adịghị ike n'ihi ọnọdụ ndị gbara ọsọ ndụ ha ekwuola na ndị ọrụ ókèala na-ahụ maka ilekọta ahụike na nchekwa ha dị ka ndị na-eme ihe ike gbasara mmekọahụ na nwoke na nwanyị (SGBV). Na nzaghachi, ụlọ ọrụ ndị e nyere ọrụ iji dozie SGBV dị ka Common European Asylum System (CEAS), ejikọtala ọzụzụ mmetụta nwoke na nwanyị iji mezuo ụkpụrụ mba ụwa na EU. Ndị a gụnyere 1951 Refugee Convention, Convention on the Elimination of All Discrimination Against Women, na United Nations Security Council Resolution 1325.
Otú ọ dị, nnyocha banyere okwu ahụ nke Jane Freedman mere n'afọ 2016 n'etiti ndị isi na-eme ihe nkiri dịka ndị gbara ọsọ ndụ, Frontex (ndị ọrụ European Border and Coastguard), UNCHR na òtù ndị ruuru mmadụ egosila na njikọta nke ọzụzụ mgbochi ime ihe ike nke nwoke na nwanyị arụpụtala ihe na-adịghị mma. N'ihi ya, ndị gbara ọsọ ndụ na-abanye na EU ekwuputala nchegbu nke enweghị ike ịnweta ebe obibi na ọrụ n'ogige ndị nwere ọnụ ọgụgụ dị elu dị ka ihe mgbochi dị mkpa iji hụ na nchekwa sitere na SGBV. Ụmụ nwanyị gbara ọsọ ndụ na-echekwa mmụba nke ime ihe ike na njem ha. Nke a na -emekarị n'aka ndị na -eme ka njem ha dị mfe, nke Freedman na -ezo aka na ya dị ka 'ndị na -ebubata'. Ọdịdị iwu nke ihe omume ime ihe ike ndị a na-eme ka ịkọ akụkọ sie ike ma ghara iru. Ọzọkwa, mgbanwe ugboro ugboro nke ụzọ mgbaba n'ihi mgbochi ókèala na EU na-eme ka ụmụnwanyị gbara ọsọ ndụ nwee ike ime ihe ike site n'ịbawanye oge nke ụzọ ha.
Ịnweta Ikpe Ziri Ezi
Ọ dị mkpa iburu n'uche na ndina n'ike na mpụ mmekọahụ dịgasị iche site na nkọwa nke mba; ya mere, ịnweta ikpe ziri ezi nwere ike ịdị iche. Otú ọ dị, ọtụtụ ọnụ ọgụgụ zuru oke nke ịnweta ikpe ziri ezi na-aga n'ihu na:
Nsogbu Iwu Steeti
Mgbe ụfọdụ, ụmụnwanyị gbara ọsọ ndụ anaghị ejide akwụkwọ iwu na-egosi na ha nọ na mba n'ụzọ iwu kwadoro. Ụfọdụ ezinụlọ nke ụmụnwanyị gbara ọsọ ndụ nwere ike itinye ọrụ ahụ n'aka ndị isi ezinụlọ na-ejide akwụkwọ iwu ha wee mee ka ha ghara iru. Enweghị akwụkwọ ndị a, ọtụtụ ụmụ nwanyị gbara ọsọ ndụ enweghị ohere ịnweta ọrụ iwu na ihe onwunwe dị ka ndị iwu kwadoro na mba ha. Na mgbakwunye, isi mmalite iwu maka ụmụnwanyị gbara ọsọ ndụ n'ime na n'èzí ebe ha họpụtara. na-enweghị òtù ndị ọzọ na-abụghị nke gọọmentị, United Nations' Human Rights Council ma ọ bụ ọrụ iwu ụlọ ndị ọzọ ha nwere enweghị ike ịnweta ma ọ bụ chọọ ndụmọdụ iwu.
E nwekwara enweghị ntụkwasị obi n'ime gọọmentị mba ha, ya mere ọtụtụ ụmụnwanyị gbara ọsọ ndụ anaghị enwe obi iru ala ikpughe okwu a.
Mgbakọ otu UN
Nkwupụta Ihe Ndị Ruuru Mmadụ nke Mba Ndị Dị n'Otu na Ụmụ nwanyị gbara ọsọ ndụ na Nchedo Mba Nile No.39 (XXXVI) - 1985 bụ iwu mba ụwa nke na-echebe ụmụnwanyị gbara ọsọ ndụ, ụmụaka na ikike ha. Otú ọ dị, n'ihi na iwu ndị a bụ iwu mba ụwa, ha na-ebelata oke nke ijide ndị omekome) iji zaa ajụjụ n'ihi ike etiti nke usoro ikpe ziri ezi n'ụlọ ebe ikike ịnweta ikpe ziri ezi na ịkwado iwu mba ụwa dị na steeti.
Enyemaka mmadụ
Ọtụtụ òtù Nongovernmental (NGOs) na òtù gọọmentị na-arụ ọrụ iji kwado ụmụnwanyị na ụmụaka gbara ọsọ ndụ.
N'afọ 1989, e bipụtara mgbalị mbụ maka enyemaka nwoke na nwanyị maka ndị gbara ọsọ ndụ na United Nations High Commission on Refugee manuals. E mepụtara atụmatụ mbụ nke itinye aka na nwanyị na enyemaka ndị gbara ọsọ ndụ iji meghachi omume na nsogbu ndị gbara ọsọ ndụ nke Guatemala, Bosnia-Herzegovina, na Rwanda. Kemgbe oge ahụ, echiche nke itinye aka na nwanyị enwetala nkwado n'ọtụtụ atụmatụ enyemaka ndị gbara ọsọ ndụ, mana ndị ọkachamara kwenyere na enwere oghere n'etiti iwu ha na-akọwa na ahụmịhe nke ụmụnwanyị gbara ọsọ ndụ.
Nnyocha nke Doreen Indra chọpụtara na ọ bụ ezie na e nwere ọtụtụ ụlọ ọrụ na-enye ụmụnwanyị gbara ọsọ ndụ enyemaka, ọ nwere ike ọ gaghị eru ikike ya niile n'ihi enweghị ntinye ndị gbara ọsọ ndụ na mmemme na iwu ndị a chọrọ inye ha enyemaka. Mgbe a na-ewepụ ụmụnwanyị gbara ọsọ ndụ na usoro mmepe nke enyemaka mmadụ, a chọpụtara na a na-emekarị iwu gbanyere mkpọrọgwụ na echiche ọdịnala nwoke na nwanyị, si otú a na-eme ka ọrụ ọdịnala na mgbe ụfọdụ na-emerụ ahụ n'ogige ndị gbara ọsọ ndụ.
Nyocha nke Linda Cipriano kpughere na ihe mgbochi ọzọ n'ime enyemaka dị irè maka ụmụnwanyị gbara ọsọ ndụ bụ na a na-agọnahụ ụmụnwanyị ọnọdụ dị ka ndị gbara ọsọ ndụ, nke n'aka nke ya na-arụ ọrụ dị ka ihe mgbochi iji nweta enyemaka dị ha mkpa. Kemgbe mmalite ya, nkọwa zuru ụwa ọnụ maka onye gbara ọsọ ndụ dị ka United Nations kọwara bụ onye nwere "egwu nke mkpagbu n'ihi agbụrụ, okpukpe, mba, ma ọ bụ echiche ndọrọ ndọrọ ọchịchị. N'okpuru nkọwa a, a naghị echebe mkpagbu n'ihi nwoke na nwanyị na ime ihe ike mmekọahụ. Ọtụtụ mba na-agbaso asụsụ a siri ike ma na-agọnahụ ụmụnwanyị ịnweta ọrụ nke ndị gbara ọsọ ndụ n'ihi ihe ndị a.
Kọmitii nnapụta mba ụwa na-eje ozi dị ka onye na-akwado ụmụnwanyị na gọọmentị mba ọzọ iji nye iwu gbasara ahụike na ọdịmma nke ụmụnwanyị gbara ọsọ ndụ. Ha na-akụzikwara ụmụnwoke na ụmụnwoke ka ha gbanwee omenala ime ihe ike n'ebe ụmụnwanyị nọ.
Ebensidee
Òtù:Pages with unreviewed translations
Diezani Alison-Madueke
Diezani K. Alison-Madueke (onye a mụrụ n'abali isii n'ọnwa iri abụọ n'afọ 1960) bụ otu onye ndọrọ ọchichi nke mba Nigerian bụkwara nwanyi mbụ bụ onye isi (President of OPEC). Aghọpụtara ya na Nzukọ 166th nke ndi OPEC  Vienna n'abali 27 n'ọnwa iri n'otu n'afọ 2014. Ọ bụrụ onye isi n'ahụ maka Ụgbọ Njem na 26 July 2007. Ezigara ya na 'Mines and Steel Development' na 2008, aghọpụtara ya dika onye isi 'Minister of Petroleum Resources' na April 2010.
Ihe gbasara ya
A mụrụ Diezani K. Agama na  Port Harcourt, Rivers State, Nigeria. Nna ya bụ Chief Frederick Abiye Agama. O gụrụ Architecture na England nakwa Howard University nke di na United States. Ọ gụchara bachelor's degree na Howard n'abali asatọ n'ọnwa iri n'abụọ n'afọ 1992. Ọ lọtara Nigeria bido ọrụ na Shell Petroleum Development Corporation n'otu afọ a. N'afọ 2002, ọ gụrụ akwụkwọ na Cambridge Judge Business School ebe O nwetara MBA degree. Na nlọta ya na Naijiria,A ghọpụtara Diezani Alison-Madueke ka ọ bụrụ Ọnye Isi ndi Shell n'afọ 2006. Ọ bụ Nwanyi mbụ bụ onye isi Shell as an Executive Director na Naijiria
Kemgbe afọ 1999 ọlụrụ Admiral Allison Madueke (onye nke lagoro ezumikenka), onye bụbula 'Chief of Naval Staff' nakwa Governor ndi Imo na Anambra State. Onwere ụmụ Nwoke abụọ: Chimezie Madueke n' Ugonna Madueke. Na ọnwa Itoolu n'afọ 2011 ndi Nigerian Defence Academy, nyere Alison-Madueke 'honorary Doctorate degree' na Management Sciences na Kaduna.
Onye na-ahu maka Mmanụ na-agba n'ala
Dika onye na-ahu maka Mmanụ na-agba n'ala, Alison-Madueke kpebiri na ya ga-agbanwe 'Nigeria's oil and gas industry' ka ọ baara ndi ala Naijiria uru.
N'Ọnwa anọ n'afọ 2010, onye Isi ala Goodluck Jonathan  bịanyere aka n'akwụkwọ Iwu ndi Naijiria, bụ nke kpebiri ikwalite Nkwekọrita Ọrụ n'etiti Ndi aụmahia Naijiria - mmeghachi omume nke ndị ọrụ ala ọzọ.
Otu n'ime usoro kachasị arụmụka ndị e mere n'okpuru Alison-Madueke bụ atụmatụ gọọmentị iji wepụ ihe enyemaka nke obodo na ọnụahịa mmanụ. Alison-Madueke kwadoro njedebe nke nkwado "n'ihi na ọ na-enye nnukwu ego ego na ndị gọọmenti, na-akwado ndị bara ọgaranya, [ma] na-agba ume ka a ghara ịrụ ọrụ, nrụrụ aka na ntụgharị nke ụkọ ihe onwunwe ọha na eze site na itinye ego na ngwá ọrụ dị egwu."
Mbụ
Alison-Madueke bụ nwanyị mbụ na-ejide ọnọdụ nke Minista Petroleum Resources na Nigeria, na October 2010, ọ ghọrọ nwanyị mbụ na-eduga mba mba na ogbako OPEC kwa afọ.. Ọ bụ nwanyị mbụ na-ahụ maka ndị ọrụ ụgbọ njem, na nwanyị mbụ a ga-ahọpụta na ụlọ Shell Petroleum Development Company Nigeria. Na 27 November 2014, a họpụtara ya dịka onye isi oche nke OPEC.
N'ọrụ ya n'etiti n'ìgwè ndị nwoke, Alison-Madueke kwuru na ọ dọrọ ụmụ agbọghọ ndị ọ gụrụ akwụkwọ aka ná ntị na Shell ka ha "gbanwee ụdị echiche ha."
Mkpesa nke ugha ego na njide ya
Otu PBS NewsHour nke kwuru na ndị isi American na British na-ekwu na onye bụbu  Minista Diezani Alison-Madueke nwere ike ịhazi ihe dịka ijeri $ 6 (N1.2 trillion) site na akụ na ụba Nigeria.
E boro ya ebubo na ọ ga-akpata $ 20 ijeri na-efu site na ụlọọrụ Petroleum. Onye isi ochichi Central Bank of Nigeria (CBN), Sanusi, kwughachiri okwu a n'oge onu ogugu nke PBS na 2 December 2015. Sanusi kwenyere na a chụru ya n´ọrụ ya na Central Bank of Nigeria n'ihi na o mere ka  ọha mara n' Ijeri Dollars Abụọ '$2 billion dollaras' furu na Nigerian National Petroleum Corporation (NNPC) n'okpuru. Alison Madueke kwuru na Sanusi boro ya ebubo a Ị ji megwara ya maka n´ ọ nyereghị ya aka nweta ọkwa dika onye isi ndi African Development Bank (AfDB) ma kpochapụ ebubo ya.
E boro ya ebubo na ọ na-akwụ ụgwọ ọtụtụ nde Naira maka ọrụ mana  ọ naghị akwụghachi ụgwọ ma na-etinye ego na-ezighị ezi. nakwa na ịlafu ọtụtụ ijeri naira na-ekwesịghị ekwesị na ọdụ ụgbọelu.E boro ya ebubo na ọ na-akwụ ụgwọ ọtụtụ nde Naira maka ọrụ mana ọ naghị akwụghachi ụgwọ ma na-etinye ego na-ezighị ezi. nakwa na ịlafu ọtụtụ ijeri naira na-ekwesịghị ekwesị na ọdụ ụgbọelu.
N'October 2009, Senate nke Naijiria kpọpụrụ Diezani Alison-Madueke ma kwadoro ikpe maka ịnyefe otu ijeri naira n'ọkara 1.2 n'ime akaụntụ nzuzo nke otu ụlọ ọrụ na-enweghị ọnụ na-enweghị usoro kwesịrị ekwesị na imebi nkwekọrịta.
Ndi  Economic and Financial Crimes Commission nke Naijiria kpọpụrụ ya Ụlọ Ikpe maka ''Ịkwụsị Ego'/Money Laundering'.
Na 2 October 2015, Reuters kọrọ na United Kingdom National Crime Agency (NCA) nọ na London jidere Alison-Madueke, tinyere mmadụ anọ ọzọ na-enyo enyo maka mmebi iwu na mmebi iwu. Otú ọ dị, onye na-ekwuchitere ọnụ ndị uweojii ekweghị na ọ maara ihe merenụ. Ndị ezinụlọ ya na gọvamenti Naijiria kwadoro na e jidere ya na London, ọ bụ ezie na NCA jụrụ ikwu okwu banyere ikpe ahụ.
Nakwa na Nigeria, n'ụlọ ya na Asokoro, Abuja ndị na-akpata nrụrụ aka na Ngalaba na-ahụ maka Nchịkwa Ụba na Ego nke Ndị Naijiria nke a na-akpọ Economic and Financial Crimes Commission, gbara aka na ebe obibi ya awa ole na ole mgbe e jidere ya na London.
Na 28 August 2017, otu ụlọikpe gọọmenti etiti Naijiria ijeri naira asaa na ụfọ nke pụtara nde dollar iri abụọ n'otu ($ 21 million) site n'aka ụlọ ọrụ akụ na Alison-Madueke.
Na Mee 11, 2021, nde $ 153 (nde euro 140) sitere n'aka Diezani Alison-Madueke. Na 80 nke ụlọ ya.
Ahụ ike
Oge ọ ka-anọ n'ọchichi, Alison-Madueke mere ka aghọta na ọ na-anara Ọgwụ maka ọrịa kansa na United Kingdom.
Nrụtụaka
Òtù:1960 births Òtù:Mmadụ ndi di ndụ
Iris planifolia
Iris planifolia bụ ụdị osisi na-agbasa okooko na subgenus <i id="mwDg">Scorpiris</i> nke ụdị Iris, ezinụlọ Iridaceae. Osisi a na-adịgide adịgide sitere na mpaghara ndida Europe na mpaghara ugwu nke Africa nwere ogologo, akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ na-egbuke egbuke, ogwe osisi dị mkpirikpi, na nnukwu okooko osisi na-esi ísì ụtọ na agba dị iche iche nke anụnụ anụnụ.
Nkọwa
Akwụkwọ osisi ndị -acha akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ na-eto ruo 10X 30 cm (3.9 -11.8 in) n'ogologo na 1 - 3 cm n'obosara nwere ike izochi ogwe osisi dị mkpụmkpụ n'oge okooko osisi. Akwụkwọ ya bụ lanceolate, na-amalite dị warara n'ala ma na-eto ruo n'otu ebe. A na-ewere ya dị ka nke nwere otu n'ime okooko osisi kachasị ukwuu na subgenus Scorpiris.
Ọ nwere ike ịmalite ifuru na Disemba, na Jenụwarị ma ọ bụ Febụwarị. N'ọhịa, a maara ya ka ọ na-agbasa okooko ruo n'oge mgbụsị akwụkwọ. Okooko osisi ndị ahụ nwere ísì dị nro, nke a pụrụ ịkọwa dị ka ihe na-esi ísì ụtọ.
Ọ bụ osisi dị mkpụmkpụ, siri ike nke nwere nnukwu okooko osisi atọ n'otu ogwe, nke na-adịkarị 6-7 cm n'obosara, yana tube perianth nke 8-18 cm n'ogologo. Nsụda mmiri ahụ dị sentimita ise n'ogologo na ụkpụrụ ahụ dị sentimita abụọ n'oghere. Osisi ahụ nwere ike iru ogo kachasị elu nke 10 - 15 cm (3.9 - 5.9 in) n'ogologo.
Osisi ahụ nwere okooko osisi dị iche iche na-acha anụnụ anụnụ, site na violet na-acha odo odo, na-acha ọcha na-acha akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ, na lilac na-acha ọbara ọbara, dị ka iris ndị ọzọ, ọ nwere abụọ abụọ abụọ nke petals, nnukwu sepals atọ (petals mpụga), nke a maara dị ka 'ọdịda' na atọ dị n'ime, obere petals (ma ọ bụ tepals), nke a kpọrọ 'ụkpụrụ'. Nsụda mmiri ahụ nwere eriri na-acha anụnụ anụnụ na akara odo odo n'elu ugwu ahụ. O nweghị afụ ọnụ. Mgbe ụfọdụ, a na-ahụ ụdị okooko osisi na-acha ọcha n'ọhịa.
Osisi ahụ nwere obere pollen dị ka bọọlụ nwere obere ogwu.
Capsule ahụ bụ oblong, sessile, dị ka nke Colchicum n'elu ala n'etiti akwụkwọ. Ọ nwere mkpụrụ na-acha nchara nchara nke nwere ike ịdị ukwuu dị ka pea.
Nchịkọta
Ọ bụ T.Durand na Schinz bipụtara ya na 'Conspectus Floræ Africæ' No.5. na 1894. Mana n'okpuru aha Iris alata.
Fiori na Paoletti na 'Flora Analytica d'Italia', ghọtara ụdị a dị ka ụdị Iris site na ntinye mbụ nke Millers nke Xiphium planifolium. Ruo ọtụtụ afọ, a maara nke a n'okpuru otu aha. Iris alata nke Poir dere ma dekọọ na ndepụta nnyocha nke afọ 1939. Nnyocha ndị ọzọ weghachiri mmalite osisi ahụ laa azụ na 1894.
Iris planifolia bụ ugbu a aha RHS nabatara, Ngalaba Ọrụ Ugbo na Ọrụ Nnyocha Ọrụ Ugbo nke United States kwadoro ya na 4 Eprel 2003 na mmelite ya na 3 Disemba 2004. Rịba ama; Iris planifolia nwere ihe karịrị 20 dị iche iche synonyms. Lee ndepụta na infobox n'aka nri. Iris alata (nke a makwaara dị ka 'Scorpion Iris') bụ otu okwu a na-ahụkarị.
Nkesa na ebe obibi
A mụrụ ya na mpaghara Mediterenian nke Europe na North Africa. Nke a bụ naanị ụdị dị na Juno subgenus nke a pụrụ ịchọta na-eto eto na Europe.
Ebe dị iche iche
A na-ahụ ya na Krit, Gris, Sicily, Spain, Portugal, Sardinia, (n'ime North Africa) na Algeria, Libya, Tunisia, na Morocco.
Enwere ike ịchọta ụdị iris na-acha ọcha na Andalucia.
Ebe obibi
A na-ahụ Iris planifolia n'akụkụ ugwu nkume, nke na-adịkarị mmiri n'oge oyi ma kpọọ nkụ n'oge ọkọchị.
Ịkọ ugbo
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/Iris_planifolia_02.JPG/220px-Iris_planifolia_02.JPG|áká_èkpè|thumb|Iris planifolia na Bern Botanic Garden Ọ na-eguzogide USDA Zone 3.
Mkpụrụ osisi ahụ bụ osisi na-adị mkpụmkpụ. A na-eto ya nke ọma na UK, na etiti bulb. N'ime ite ma ọ bụ ọkacha mma n'ala.
A pụkwara ịzụlite ya n'ime ite. Mana ite ndị ahụ kwesịrị ịdịkarịa ala sentimita ịrị atọ n'ogologo (ma ọ bụ 1 ft), iji nye ohere kachasị elu.
Ọ chọrọ ezigbo ikuku iji gbochie ọrịa, mana ọ nwere ike ibute nje virus. Na-akpata mmebi nke uto, ma na-akpata akwụkwọ osisi na-acha odo odo ma ọ bụ na-acha uhie uhie. A ga-ebibi osisi ndị butere ọrịa iji kwụsị mmetọ nke osisi ndị ọzọ.
Maka ezigbo uto n'afọ na-abịa, ọ na-ahọrọ oge okpomọkụ na-ekpo ọkụ n'oge ọkọchị, n'ala na-agbanye mmiri nke ukwuu.
Enwere ike ịgbasa ya n'ụzọ okike ka ọ na-emepụta ụyọkọ bulbs, nke enwere ike kewaa, site na iji nlezianya kewaa ya na ngwụcha oge okpomọkụ. Kpachara anya ka ọ ghara imebi mgbọrọgwụ anụ ahụ.
Njikọ mpụga
Media related to Iris planifolia at Wikimedia Commons Data related to Iris planifolia at Wikispecies Òtù:Pages with unreviewed translations
Blacka Di Danca
Blacka Di Danca bụ ónyé America na-ese ihe, ónyé na-eme ihe nkírí na ónyé na-ede ihe nkírí. Blacka na-agagharị mgbè niile na United States, Europe, Canada, Asia, Russia, Central na South America.
Nkà Blacka emeela ka ya na ụfọdụ n'ime aha ndị kachasị elu na ụlọ ọrụ egwu rụọ ọrụ. O meela ihe nkiri ma gosipụta na vidiyo egwu màkà Major Lazer, Rvssian, J Balvin, Farruko, Shenseea, Tyga, Janet Jackson, Nicky Jam, Anuel AA, Rihanna, Cardi B, El Alfa, Drake, A$AP Rocky, na Davido. Ọ rụkwara ọrụ màkà njem ụwa nke Farruko na Luis Fonsi. Dị ka ónyé na-eme ihe nkiri, ọ nọrọ ọtụtụ afọ na kọntaktị na ememme, na-apụta na kpakpando dịka Janet Jackson, Daddy Yankee, Farruko, Rihanna, Skrillex, Diplo, Kiesza, Nyla na Collie Buddz, ndị ya na ha gara ọtụtụ afọ. Blacka bụ ugbu a ónyé mbụ na naanị ónyé na-eme ihe nkiri dancehall na-arụkọ ọrụ na nnukwu ihe ọṅụṅụ Red Bull.
E gosipụtara Blacka na The New York Times, The Jamaica Star, The Jamaica Gleaner, The Source magazine mà gosipụta na BET, MTV, Fuse TV na CBS TV.
Ọrụ
A mụrụ ya mà zụlite ya na Brooklyn, New York, Blacka tolitere n'ezinụlọ Caribbean na Crown Heights. Dancehall, reggae, soca na egwu calypso abụwo akụkụ nke ndụ ya. N'afọ 2003, ọ chọpụtara Passa Passa kwa izu na-eme emume dancehall nkè a na-eme na Kingston, Jamaica. Ụlọ ahịa dị na Brooklyn na mbido afọ 2000 na-ere ma gosipụta Passa Passa DVDS. Blacka mụtara banyéré omenala okporo ámá dancehall site n'anya ndị na-agba egwú na Deejays na-agakarị nnọkọ. Passa Passa DVD gosipụtara ijè egwu, ejiji, egwu na okwu ndị bịara na omenala okporo ámá dancehall.
Site na 2003 na 2007, Blacka na-eme oriri kwa abalị na klọb na ihe omume okporo ámá site na Brooklyn, The Bronx, Queens, Manhattan na Staten Island n'ihi na ọ na-eme onwe ya aha. Na mbido afọ 2008, e debara aha ya na nké mbụ ya ka ọ rụọ ọrụ ọkachamara na Virginia dị ka ónyé na-agba egwu màkà oriri abalị.
Ịgbasa omenala dancehall
Kemgbe afọ 2013, Blacka anọwo na ngụkọta nke njem ụwa irí na isii n'onwe ya n'ihe karịrị ọbọdọ irí asatọ na isé na mba irí anọ nà otu nke gụnyere: United States, Poland, Russia, Siberia, Italy, France, Germany, Belgium, Sweden, Mexico, Spain, Finland, Norway, Lithuania, Romania, Czech Republic, Slovakia, Canada, Austria, Switzerland, Portugal, Argentina, Denmark, Colombia, United Kingdom, Brazil, Cyprus, Ecuador, Singapore, Romania, Puerto Rico, Netherlands, Norway, India, Trinidad, Bolivia, Bolivia, Costa Rica, Greece, Lebanon na Malaysia.
Campaign for Lead Free Air
CLEAR, Campaign for Lead Free Air, malitere n'afọ 1981 mgbè ónyé ọgaranya na-emepe ihe onwunwe, Godfrey Bradman, kpọtara ónyé na-eme mkpọsa na ónyé bụbu ónyé nduzi Shelter, Des Wilson iji nweta mmanụ ụgbọala na-enweghị isi na United Kingdom. Wilson mèrè mkpọsa ọha na eze ma soro Dr Robin Russell-Jones dị ka ónyé ndụmọdụ ahụike na sayensị a na-akwụghị ụgwọ.
N'ọnwa Eprel afọ 1983, Royal Commission on Environmental Pollution (RCEP) bipụtara akụkọ nké gosipụtara ihe ize ndụ nke ndu na ahụike ụmụaka, ma tụọ aro na ekwesighi itinye ndu na mmanụ ụgbọala. N'ime ọkara awa nke a na-ebipụta akụkọ RCEP, odeakwụkwọ gbụrụ-gbúrụ ébé obibi, Tom King, màrà ọkwa na gọọmentị ga-akwado iwebata mmanụ ụgbọala na-enweghị isi, na ụlọ ọrụ mmanụ ga-enye ya n'ihu, nakwa na ndị na-emepụta ụgbọ ala ga-emepụta injin nwéré ike iji ya.
N'ịbụ ónyé mezuru ebumnuche ya, e mechiri CLEAR n'ụzọ iwu kwadoro n'afọ 1989. N'ihi mkpa mkpọsa ahụ dị, Ọbá Akwụkwọ Wellcome, otu n'ime isi ihe onwunwe ụwa màkà ọmụmụ akụkọ ahụike, nwere nchịkọta nke ihe ndekọ CLEAR.
A na-ewere CLEAR dị ka ihe atụ akwụkwọ nkuzi nké otu esi agba ọsọ ma merie mkpọsa gbụrụ-gbúrụ ébé obibi. Ọ bụ ezie na ọrụ nke ónyé na-eme mkpọsa nwèrè ahụmịhe na nke na-akpali akpali (Wilson) dị oke mkpa màkà ihe ịga nke ọma nke CLEAR, ọ gaghị emezu ebumnuche ya na-enweghị ntọala sayensị siri ike. N'ikpeazụ, ọ dabere na dọkịta ụlọ ọgwụ (Russell-Jones) na ónyé ọkà mmụta sayensị a na-akwanyere ùgwù (Robert Stephens) nwèrè obi ike zuru oke na mkpebi nke ha iji tinye aha ọkachamara ha n'ihe ize ndụ n'ịchọ ihe kpatara ya.
Mgbè a malitere CLEAR, ọkwa ọbara nke ndị ọrụ ahụike na UK weere dị ka ihe dị nchebe bụ iri atọ na ise micrograms kwa decilitre nke ọbara. N'afọ 1991, e belatara ọkwa nke US Centre for Disease Control (CDC) weere dị ka ihe dị nchebe ruo irí, mànà CDC kwenyere ugbu a na enweghị ọnụ ụzọ dị nchebe ma kọwaa ọkwa dị n'elu isé dị ka ihe kpatara nchegbu.
Ihe ndị mere n'oge gara aga
A na-ebu ụzọ tinye ntutu Tetraethyl na gasoline n'afọ 1920 dị ka ónyé na-ahụ màkà ihe, nké bụ ụzọ dị ọnụ ala iji bulie ogo octane. Ọ gaghị ekwe omume iji catalytic converters na mmanụ ụgbọala dị ka isi na-ekpuchi platinum ma mee ka ihe na-akpali akpali ghara ịrụ ọrụ. N'ihi ya, e webatara gasoline na-enweghị isi na Japan na ngwụcha afọ iri isii, na US n'etiti afọ iri asaa iji mee ka o kwe omume iji catalytic converters ma si otú a belata mmetọ fotochemical.
N'afọ 1980, ndị Conservation Society Pollution Working Party bipụtara nzaghachi nyé akụkọ Lawther nkè Prọfesọ Derek Bryce-Smith PhD, DSc, C Chem, FRSC, Prọfesor of Organic Chemistry na Mahadum Reading, na Dr Robert Stephens, PhD, DSC, C Chem FRSC na-agụ na Organic Chemy na Mahaduma Birmingham, mànà HMG guzogidere oku ha màkà mmanụ ụgbọala na-enweghị isi n'okpuru nrụgide sitere n'aka ndị na-emepụta ụgbọala na ụlọ ọrụ mmanụ.
Ihe E Mere
Mbipụta mbụ nkè akwụkwọ akụkọ CLEAR depụtara ebumnuche mkpọsa ahụ:
Nzukọ mba ụwa
N'afọ 1982, CLEAR Charitable Trust haziri nzukọ mba ụwa banyéré mmetụta nkè ihe ndị dị ndụ nke ikpughe isi dị ala, na usoro ndị sochirinụ, Lead versus Health, nke Russell-Jones na Michael Rutter FRS, Prọfesọ nke Child Psychiatry na Institute of Psychiatry, jikọrọ aka dezie. Otu isi nke (8), Russell-Jones na Dr Bob Stephens dere òkè nke anwụrụ ọkụ na mmanụ ụgbọala na-enye site na Russell-Jone na Dr BobStephens, ma kwubie na anwụrụ ọkụ dị na mmanụ ụgbọala nwere ọ dịkarịa ala pasenti iri asaa na anwụrụ mmiri nke nwatakịrị dị afọ abụọ na obodo ọdịda anyanwụ. Nke a dị iche na ọnụ ọgụgụ gọọmentị nke pasent irí dị ka akọwapụtara na Lawther Report nke leghaara mmetọ nke ihe ọkụkụ dị n'elu ala ányá site na ikuku ikuku.
Herbert Needleman si Mahadum Harvard (Isi nke iri na abụọ) na Clair Patterson si California Institute of Technology (Isi nke abụọ). N'afọ 1979, Prọfesọ Needleman bipụtara akwụkwọ dị mkpa na New England Journal of Medicine nké gosipụtara mmekọrịta na-adabere na ọgwụ n'etiti ọkwa dị elu nke ọta na ezé mmiri ara ehi na ọtụtụ nsonaazụ na-adịghị mma n'ime ụmụaka, gụnyere ihe ndọpụ uche, oke ọrụ, IQ dị ala na ọchịchọ inwe nkụda mmụọ n'ụzọ dị mfe.
Clair Patterson wuru ụlọ nyocha dị ọcha na mmalite afọ iri ise iji tụọ obere isotopes na meteorite ígwè site na ọmụmụ nke usoro anyanwụ; nke pụtara na o nwèrè ike ịkọwa afọ nke ụwa na ijeri afọ 4.55, atụmatụ nkè a na-emetụbeghị. N'iji ụlọ ọrụ ya dị ọcha, Patterson nwere ike igosi na ọkwa okike nke ọkpụkpụ na samples prehistoric na pristine bụ usoro nke ịdị ala karịa atụmatụ gọọmentị, ọtụtụ n'ime ha na-atụle mmetọ ọkpụkpụ. Ihe dị mkpa o nyèrè bụ ihe osise ya nke na-egosi na ọ bụrụ na otu ntụpọ na-anọchite anya ibu arọ nke mmadụ na-ahụ màkà nkà na ụzụ, na ntụpọ puku abuo na-anọchi anya ónyé ọrịa nwere nsị na-ahụ anya, mgbè ahụ, ibu arọ màkà ónyé okenye na-ebi na Western Society na-anọchitere anya ntụpọ narị ise. N'ihi na ọ dịghị ihe ọzọ na-egbu egbu, e nwere ọdịiche dị n'etiti ihe a maara na ọ bụ ihe a na-ahụkarị na ihe a maara dị ka ihe na-egbu mgbu.
Edensibia
Òtù:Pages with unreviewed translations
Ụlọ Ọrụ Ugbo nke Vint Ugwu
Vint Ugwu Ugbo ọdụ (VHFS) bụ ụlọ ọrụ ndị agha United States na Ụlọ ọrụ nchekwa obodo (NSA) nke naahụ maka ihe ọmụma na agha eletrọniki nke dị na Fauquier County, Virginia, nso Warrenton. E mechiri VHFS na 1997 ma ree ala ahụ na 1999. Taa, saịtị ahụ nwere ụlọ ọrụ injinia na teknụzụ dị iche iche, yana ụlọ ọrụ abụọ Federal Aviation Administration (FAA) naachịkwa ụgbọelu.
Akụkọ ihe mere eme
E guzobere Vint Hill Farms Station noge Agha Ụwa nke Abụọ na 1942 site na Signal Intelligence Service (SIS). E wuru ụlọ ọrụ 701-acre (284 hectare) nihi na ndị ag chọrọ ebe dị nchebe nakụkụ isi ụlọ ọrụ SIS na Arlington Hall iji rụọ ọrụ dị ka ụlọ akwụkwọ cryptography na dị ka ụlọ ọrụ naedozi maka ndị mgbaàmà naalọta site na ọgụ tupu ha agafee mba ofesi. Otu ahụ dị na ọdụ ahụ nwere Ụlọ Ọrụ Nlekọta Agha Ụwa nke Abụọ nke MS-1. VHFS bụ otu nime ụlọ ọrụ nzuzo kachasị mkpa na United States nge agha ahụ, naarụ ọrụ dị mkpa nịge ntị na nkwukọrịta ndị iro. Nafọ 1943, VHFS natara ozi sitere naka onye nnọchi anya Japan na Berlin nye ndị isi ya na Tokyo. O nyekwara nkọwa zuru ezu nke mgbidi ndị Nazi nakụkụ ụsọ oké osimiri France, General Dwight D. Eisenhower mechara kwuo na ozi ahụ nyere aka dị ukwuu na mwakpo D-Day na Normandy.
Mgbe agha ahụ gasịrị, VHFS ghọrọ ụlọ ọrụ mbụ nke Ụlọ Ọrụ Nchebe Ndị Agha, nke nọ nokpuru NSA, ụlọ ọrụ ahụ naarụkwa ọrụ nzuzo nke mgbaàmà ma rụọ ọrụ dị ka ebe ọzụzụ maka ndị ọrụ redio, ndị naenyocha cryptanalysts, na ndị naarụzi redio. Noge Agha Nzuzo, VHFS gbochiri nkwurịta okwu ndị isi Soviet na ndị agha zitere na teleprinters FISH. Ọrụ Nkwadebe nke Ndị Agha Electronic Material kwagara na VHFS na 1961 ma jikwaa ọgụgụ isi mgbaàmà na ngwá agha eletrọniki na mmezi usoro maka Ụlọ Ọrụ Nchebe Ndị Agha na ndị ọzọ mgbaàmà na ndị agha eletrịọniki nụwa niile.
Nafọ 1973, ọrụ VHFS gbanwere na nyocha, mmepe na nkwado nke ọgụgụ isi na agha elektrọnik maka ndị agha, Ngalaba Nchebe na ndị enyi mba ọzọ nke United States. Na mgbakwunye, Ụlọ Ọrụ Na-ahụ Maka Nchebe Gburugburu Ebe Obibi nke US weghaara ọrụ nke ụlọ ọrụ ntụgharị foto site na Ụlọ Ọrụ Nchebe Nchebe ma gbanwee aha ụlọ ọrụ ahụ ka ọ bụrụ Ụlọ Ọrụ Nkọwa Foto Naahụ maka Gburugburu ebe obibi. Na ngwụcha afọ 1970, e tinyere VHFS na ndepụta mmechi ụlọ ọrụ ndị agha, ma kwụsị mmezi na owuwu niile na ụlọ ọrụ ahụ. N'afọ 1981, e wepụrụ ụlọ ọrụ ahụ na ndepụta mmechi ma weghachite ego maka mmezi na iwu.
Otu onye ọrụ VHFS gwara kọmitii nke ụlọ ndị nnọchiteanya na 1977 na ụlọ ọrụ ahụ nwere ụlọ akụ nke igwe e mere iji gbochie nkwukọrịta mba ọzọ, gụnyere nke ndị enyi US, dị ka nkwukọrịta netiti ụlọ ọrụ nnọchiteanya United Kingdom na Washington na London. Associated Press kọrọ na 1989 na VHFS jere ozi dị ka "nnukwu ntị" nke NSA naarụ ọrụ, na ebumnuche ya nwere ike ịbụ ndị nnọchi anya mba ọzọ na Washington, D.C., yana nkwukọrịta mba ụwa naabata na United States.