Sunan_Nata_Alam
Traktat Bumi Kencana 13 Agustus 1787 / 28 Syawal 1201 Hijriyah
Kedelapanbelas. Demikian lagi dari karena Paduka Seri Sultan telah menanggalkan tachta keradjaan negeri Bandjar kepada Kompeni maka tempat2 jang keluar batu intan dan galian emas dari Bason dan Moluko dan Tabunio baik dimana tempat djuga keluar itu dalam tachta keradjaan negeri Bandjar baik tempat2 jang sedia sudah ketahuan atau jang lagi akan didapatnja sekalian itu kenah kepada watas perintah Kompeni hanja ketjuali tempat2 jang bernama Dongko Kanan dan Dongko Kiri jang tersimpan pada tanah2 jang telah diserahkan kepada Paduka Sultan supaja diperintahnja dengan peri pindjaman tetapi lain daripada itu karang2 atau guah2 jang keluar sarang burung baik jang didalam negeri baik jang ada pada pesisir2 beserta sekalian tempat2 dimana keluar sarang burung ditanah2 Bandjar baik jang sekarang ini sudah atau jang lagi akan didapatnja satupun tiada diketjualikan jang ada dalam seluruh tanah negeri Bandjar hanja sekaliannja itu Paduka Seri Sultan menjerahkannja kepada Kompeni Welanduwi jang boleh kerdja sebagai mana suka kehendaknja dengan dia itu baik Kompeni mau melelangkan mendjual kepada rakjatnja djuga atau kepada orang Tjina atau kepada orang Chodja atau kepada lain2 djenis orang seperti mana Kompeni suka djuga hanja tetapi Kompeni beperdjandjikan kepada Paduka Seri Sultan akan dibajar separo daripada rijal bea2 jang masuk kepada Kompeni pada tiap2 tahun daripada satu2 perkara jang baharu tersebut seperti batu intan dan emas serta sarang burung tetapi dengan perdjandjian ini jakni apabila Kompeni suka mengambil bagi sendirinja batu intan dan emas serta sarang burung jang dikumpul mau semuanja atau separo pun maka tiada boleh diserahkannja itu kepada satu orang melainkan kepada Kompeni sendiri djuga adanja. Kesembilanbelas. Maka oleh sebab Kompeni akan bajar kepada Paduka Seri Sultan separoh daripada sekalian rijal jang masuk kepada Kompeni daripada bea2 maka itulah Paduka Seri Sultan tiada boleh minta bea atau pembajaran baik dengan apa nama atau tudung2 daripada barang2 jang dibawa milir dari hulu2 baik mendjadi biaja atau dagangan jang dibawa keluar dari negeri istimewah lagi djangan sekali2 dimintanja itu daripada barang2 jang dibawa masuk atau keluar dari negeri Bandjar oleh Kompeni karena dia itu tiada kenah bea dari karena itulah Paduka Seri Sultan beperdjandjikan dengan segala tulus ichlas hatinja Paduka Seri Sultan sendiri tiada akan meminta bea atau pembajaran dan tiada akan meluluskan atau memeri idjazat akan itu kepada orang lain hanja Sultan akan melarangkan dan menegahkan pekerdjaan bagi demikian itu tambahan lagi Paduka Seri Sultan akan meluluskan kepada orang Beadju beserta kepada orang Dajak2 dengan jang lain2nja serta kepada Paduka Seri Sultan ampunja ra'jat2 membawa milir dari hulu2 kepesisir barang2 dagangannja dan tiada akan diberi aradl serta akan menjuruh membawa milir itu dari hulu2 kepesisir2 supaja didjualnja itu disitu kepada siapa mereka itu suka dengan tiada membajar barang apa kepada Kompeni dipesisir2 tetapi djangan dibawa keluar dari negeri Bandjar kenegeri lain hasil negeri atas dendah rampas akan paedah Kompeni dengan Paduka Seri Sultan seorang separoh adanja.