cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Harry Potter and The Chamber of Secrets
Գաղտնի Սենեակի հանելուկը
Լոքհարթը եւ Սնէյփը դպրոցին մէջ կը հիմնեն ակումբ մը որ աշակերներուն սորվեցնեն ինքնապաշտպանութիւն: Կը սկսին մենամարտերը եւ Հէրին ու Տրաքոն կը պատրաստուին իրար դէմ կռուելու որ կ'աւարտի անյաջող ձեւով: Տրաքոն օձ մը կը նետէ Հէրիին վրայ, բայց օձը կը փորձէ յարձակիլ աշակերտի մը վրայ, (Ճասթընին) եւ Հէրին շուտով կը խօսի օձին հետ ու այդ կը հեռանայ Ճասթընէն: Սնէյփը շուտով կը մեռցնէ օձը ու բոլոր աշակերտները ապշած ձեւով Հէրիին կը նային: Երբ սրահէն դուրս կ'ելլեն Ռոնը եւ Հըրմայոնին Հէրիին կը բացատրեն թէ ան օտար լեզու մը խօսեցաւ եւ այդ օձերու լեզուն է: Անոնք նաեւ կ'ըսեն թէ այս լեզուն միայն Սալազարը եւ իր ժառանգորդները կրնան խօսիլ, ինչպէս նաեւ Voldemort-ը:
Զարգացումը
Հէրի Փոթըրի ընտանեկան կեանքին մասին բաժինը նոյնպէս ջնջուած է որովհետեւ հեղինակը այդ կարեւոր չէ նկատած, եւ Ճոան աւելցուցած է Նեւիլին կերպարին յայտնաբերութիւնը որովհետեւ հիմնական նիւթին աւելի կարեւոր է :
Հրատարակումը
Harry Potter and The Chamber of Secrets-ը հրատարակուած է Մեծ Պրիթանիոյ մէջ, 2 Յուլիս, 1998 թուականին: Այդ մէկ անգամէն անցած է Մեծ Պրիթանիոյ ամենաշատ վաճառուող գիրքերու ցանկին, գրաւելով առաջին դիրքը եւ անցնելով այլ հեղինակներու, օրինակ՝ Ճոն Կրիշամ, Թոմ Քլենսըն եւ Տերրի Պրատչատ։ : Այս գիրքը Ռոուլինկիին դարձուցած է պաշտօնական հեղինակ որ յաղթած է Անգլիական գիրքերու փառատօնի «տարուայ մանկական գիրք»ի անուանակարգումը երկու տարիներ շարունակ: 1999 թուականին ան յայտնուած է Ամերիկիոյ ամենավաճառուած գիրքերու ցանկին:
Պարգեւներ եւ մրցանակներ
Գիրքը ստացած է յատուկ պարգեւ մը «Nestlé» ընկերութեան կողմէն 1998 թուականին։ Գիրքը 2001 թուականին ստացած է «Whitaker's Platinum Book Award» մրցանակը։ 2003 թուականին վէպը հասած է «The Big Read» ցուցակի առաջին քսան շարքերուն մեջ :
Ստեփանակերտի Գրադարաններ
Մուրացանի անուան գրադարան
Ստորոգութիւն:Գրադարաններ այբբենական կարգով (արւմտ.) Ստորոգութիւն:Ստեփանակերտ (արւմտ.)
Տ. Պարթեւ Աւագ Քհնյ. Գարագաշեան
Գնալը կղզի Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցւոյ ժամերգութիւն
29 Օգոստոս 2017 Վաքըֆլը Գիւղի Աւանդական խրախճանք Գնալը կղզի Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցւոյ մէջ տեղի ունեցաւ երեկոյեան ժամերգութիւն եւ աղօրհնէք, որոնց հանդիսապետեց Տ. Յարութիւն Աբեղայ Տամատեան, որու կողքին էին՝ Տ. Զաւէն Քհնյ. Պըչաքճեան եւ Տ. Պարթեւ Քհնյ. Գարագաշեան :
Սիլաշիի բազմանիստ
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Երկրաչափական մարմիններ
Տ. Պարթեւ Աւագ Քհնյ. Գարագաշեան
Կ.ՊՈԼԻՍ, ՈՒԽՏԱԳՆԱՑՈՒԹԻՒՆ ԴԷՊԻ ԿԵՍԱՐԻԱ ԵՒ ԱՆՏԻՈՔ
11 Մարտ 2010, Հինգշաբթի, ուշ երեկոյեան Ուխտաւորներու խումբ մը ուղղուեցաւ դէպի Կեսարիա, Իսկէնտէրուն եւ Վագըֆգիւղ եւ յաջորդ առաւօտ հասան Կեսարիա։
Զաւէն Նալպանդեան (Զարեւանդ)
Կենսագրութիւն
Նալպանդեան ծնած է 28 Սեպտեմբեր, 1890-ին, Անտիոքի։ Նախակրթութիւնն ու միջնակարգ ուսումը ստացած է Այնթէպի մէջ։
Գէորգ Ախվէրդեան
Գէորգ Ախվէրդեան, բժիշկ, բանասէր-դրող. ծնած է Թիֆլիս 1818-ին:
Ստեփան Թովմասեան
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ փիլիսոփաներ Ստորոգութիւն:Փիլիսոփայական գիտութիւններու մասնագէտներ Ստորոգութիւն:Հայ մասնագէտներ Ստորոգութիւն:23 Օգոստոսի ծնածներ Ստորոգութիւն:27 Յունիսի մահացածներ Ստորոգութիւն:1923 ծնունդներ Ստորոգութիւն:1996 մահեր
Ատլանտիտ
Ադլանդիտի գտնուելու վայրի մասին նախնիներու ցուցմունքները յայտնի չեն։ Ըստ Բլաթոնի, կղզին կը գտնուի Հերկուլեսեան սիւներուն արեւմուտք, Ադլանդա սարի առջեւէն։ Սաստիկ երկրաշարժի ժամանակ, որ կ՛ուղեկցուէր ջրհեղեղով, կղզին իր ողջ բնակչութեամբ մէկ օրում մնաց ջուրի տակ։ Բլաթոնը կը նշէ մ.թ.ա. 9500 թուականը որպէս աղետի ժամանակաշրջան։
Ադլանդիտը, հորինուածք
Ստորոգութիւն:Աշխարհագրութիւն Ստորոգութիւն:Պատմութիւն
Ուիլիըմ Շէյքսփիր
Ստեղծագործութեան բնութագիրը
Շէյքսփիրը հռչակաւոր դարձած է, երբ Թոմաս Մուր, Ճ․ Սփենսեր եւ այլն արդէն ձեւաւորած էին արձակ եւ բանաստեղծական հիմնական ժանրերը ժամանակակից կեանքին եւ պատմութեանը դիմելու կայուն աւանդոյթները։ Անոնք եւ մասնաւորապէս թատերագիր-դերասաններու (Քրիստոֆըր Մառլօ, Թ․ Քիտ, Ճ․ Լիլի, Ճ․ Կրին) խումբը, յայտնի «Համալսարանական միտքեր» անունով, յենասիւներ դարձան Շէյքսփիրի հանճարի դրսեւորման համար։
Շէյքսփիրը իր երկերուն մէջ օգտուած է հին աշխարհի, միջնադարի եւ Վերածնունդի (յատկապէս իտալական ու ֆրանսական), փիլիսոփայութեան, պատմագրական, գեղարուեստական գանձարանէն, մայրենի բանահիւսութիւնէն, իր ժամանակի իրադարձութիւններէն։ Անցեալ ու արդի այդ կուտակումները մշակելով սեփական մտքի ու երեւակայութեան խառնարանին մէջ՝ Շէյքսփիրը ստեղծած է թատերագիական ու բանասեղծական հրաշալի ձուլուածք, ինչ որ դարձած է անհաս օրինակ։
Երկրորդ շրջան (1601—1608)
Ողբերգութիւններ՝ «Համլէթ» (1601), «Օթելլօ» (1604), «Լիր արքայ» (1605), «Մըքպէթ» (1606) եւ այլն, մռայլ կատակերգութիւններ՝ «Լաւ է այն, ինչ որ լաւ կը վերջանայ» (1602), «Տրոիլուս եւ Կրեսիդա» (1602), «Չափն ընդդեմ չափի» (1604), ողբերգութիւններ՝ «Անտոնիոս եւ Կղեոպատրա» (1607), «Կորիոլանուս» (1607), «Տիմոն Աթենացի» (1608)։
Արտակ արք. Մանուկեան
Կրթութիւն եւ պաշտօնավարութիւն
Գերշն. Տէր Արտակ արք. Մանուկեան ծնած է Պէյրութ։ Աւարտած է Կիլիկիոյ դպրեվանքը եւ Լօզանի համալսարանի աստուածաբանական բաժինը։ 1959 թ. նշանակուած է Թեհրանի հայոց թեմի հոգեւոր առաջնորդ։ Պաշտօնավարութեան տարիներուն, Թեհրանի մէջ կառուցած է «Ս. Թարգմանչաց», «Ս. Գրիգոր», «Ս. Սարգիս», «Ռաշտում», «Ս. Մեսրոպ» եկեղեցիները, ինչպէս նաեւ Թեհրանի հայոց թեմի առաջնորդարանի շէնքը։
Երկեր
Հեղինակ է 34 գիտական, կրօնական եւ պատմական գիրքերու, որոնցմէ մի քանին թարգմանուած են պարսկերէն եւ անգլերէն լեզուներուն։ Անոր հեղինակած գիրքերէն են՝ «Հայ Եկեղեցու տօները», «Ստուեր», «Լոյս», «Ջրի Դերը Կրօնական Արարողութիւններում», «Մի Քարի Յուշերից», «Երկու Բեւեռ», «Մշակոյթ Եւ Կրօն», իսկ բանաստեղծական հաւաքածուներէն՝ «Արեւը՝ Գիշերում», «Արտացոլում Գնդի Մէջ» եւ այլն։ Հեղինակած է նաեւ դպրոցական կրօնական գիրքեր։
1901 թուական
1901 թուական, ոչ նահանջ տարի, 20րդ դարու առաջին տարին է
Ծնունդներ
Արշալոյս (Օրորա) Մարտիկանեան (Aurora Mardiganian, մ.1994), ամերիկահայ գրագէտ եւ դերասանուհի, մարդասիրութեան խորհրդանիշ
Ծնողներու Օր
Տօնը Հնդկաստանի մէջ
Հնդկաստանի մէջ ծնողներու օրը կը նշուի 24 Յուլիսին :
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Տօներ Ստորոգութիւն:Միջազգային օրեր Ստորոգութիւն:Ընտանիք
317 (թիւ)
317 (երեք հարիւր տասնեօթ) կենտ եռանիշ բնական թիւ է 316-ի եւ 318-ի միջեւ
Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմ
Պատերազմի սկիզբը եւ Լեհաստանի գրաւումը
Հիթլերը կ'ակնարկէր Երիտասարդ Թուրքերու կողմէ 1915 թուականին Արեւմտեան Հայաստանի եւ Օսմանեան կայսրութեան միւս տարածքներուն մէջ իրականացուած հայերու ցեղասպանութիւնը, որ մնացած էր անպատիժ։
Սեպտեմբերի կէսերուն Գերմանիան արդէն գրաւած էր Լեհաստանի տարածքի գրեթէ կէսը, վերջինիս ռազմաքաղաքական պարտութիւնը այլեւս ոչ մէկ կասկած չէր հարուցանէր։ Այդ պահին խաղի մէջ մտաւ Խորհրդային Միութիւնը։
Ազգային Գաղափար
Արտաքին յղում
Ստորոգութիւն:Հայաստանի պարբերականներ Ստորոգութիւն:Պարբերականներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Պարբերականներ
Մաշտոցի Անուան Ցուցակ Ձեռագրաց
Պատմութիւն
Յամառօտ երկհատորեակի տպագրութենէն անմիջապէս ետք գիտնականներու նոյն խումբը սկսած է ձեռագրերու մանրամասն նկարագրութեան աշխատանքները։ 1984-ին լոյս տեսած է առաջին աշխատանքը՝ Մայր ցուցակի Ա. հատորը, որուն յաջորդած է եւս եօթը. Ա. հատոր՝ ձեռագրեր համար 1-300, Բ. հատոր՝ ձեռագրեր համար 301-600, Գ. հատոր՝ ձեռագրեր համար 601-1000, Դ հատոր՝ ձեռագրեր համար 1001-1500, Ե. հատոր՝ ձեռագրեր համար 1501-1800, Զ. հատոր՝ ձեռագրեր համար 1801-2100, Է. հատոր՝ ձեռագրեր համար 2101-2400, Ը. հատոր՝ ձեռագրեր համար 2401-2700։
Հայաստանի Բժշկութեան Պատմութեան Թանգարան
Ցուցադրութիւն
Ցուցանմուշները ներկայացուած են ըստ ժամանակաշրջաններու՝
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Երեւանի թանգարաններ Ստորոգութիւն:Բժշկութեան թանգարաններ
Սանթորինի (Թիրա)
Աշխարհագրութիւն
Ծոցերն են՝ Ամուտի կամ Այիոս Նիքոլաոս, Արմենիս, Մուզաքի, Ֆիրաս, Աթինիոս եւ Աքրոթիրի։ Անջրդի, չոր, առանց լիճերու, գետերու կամ ձորերու կղզի է, սակայն հողը բարեբեր է ու կը նպաստէ որթատունկի, «ֆավա»յի եւ լոլիկի մշակման, որոնց համբաւը Յունաստանի սահմաններէն դուրս ելած է։
Կի Մանուկեան
Կի Մանուկեան (غي مانوكيان, Guy Manoukian), լիբանանահայ երաժիշտ, դաշնակահար եւ յորինող։
Գրիգոր Գ. Պահլաւունի
Կեանքն ու գործունէութիւնը
Գրիգոր Պահլաւունի Կաթողիկոսը կը ջանայ բարելաւել Հայ եկեղեցւոյ յարաբերութիւնը խաչակիրներուն եւ Բիւզանդիոնի կայսեր հետ:
Ներսէս Լամբրոնացի Գրիգոր Պահլաւունիի մասին
Ներսէս Լամբրոնացի իր «գովեստ ներբողական պատմագրական Բանիւ յաղագս վարուց մեծի Հայրապետին Տեառն Ներսիսի Կլայեցւոյ՝ Հայոց կաթողիկոսի» գործին մէջ կը ներկայացն է Գրիգոր Գ. Հայրապետը հետեւեալ ձեւով.
Ահարոն Ստեփանեան
Կրթութիւն
Կը յաճախէ Իզմիրի Մեսրոպեան վարժարանը։ Տարագրութեան ծանր ու դժուարին պայմաններուն հետեւանքով, Ահարոն հնարաւորութիւն չունենար ուսումը շարունակելու: 1922-ին Փոքր Ասիոյ մէջ յունական բանակի նահանջով, մօր եւ երկու քոյրերուն հետ կ'ապաստանի Աթէնք, Յունաստան:
Սակաւախօս, սակայն զօրաւոր գրիչի տէր
Նմուշներ իր յօդուածներէն, խօսքերէն՝
Թորգոմ արքեպիսկոպոս Մանուկեան
Կենսագրութիւն
23 Յուլիս, 1939-ին ձեռնադրուած է կուսակրօն քահանայ ստանալով Թորգոմ անունը:
Լէօ
Գրական գործունէութիւն
Պատանեկան տարիներէն Լէոն աշխատակցած է «Մշակին» ձգելով պատմագիտական, գրական եւ հրապարակախօսական մեծ ժառանգութիւն, հայոց պատմութեան մեծահատոր գործեր եւ բազմաթիւ հրապարակախօսական յօդուածներ։
Քոսթա Ռիքա
Քոսթա Ռիքա (սպաներէն կը նշանակէ «հարուստ ծովափ»), պետութիւն Կեդրոնական Ամերիկայի մէջ, հիւսիսէն սահմանակից է Նիքարակուային, հարաւ արեւելքէն՝ Փանամային, իսկ հարաւէն՝ Էքուատորին։ Արեւելքէն կ'ողողուի Քարիպեան ծովուն, իսկ արեւմուտքէն՝ Խաղաղական Ովկիանոսին ջուրերով։
Պարոյր Հայրիկեան
Չորս անգամ դատապարտուած է քաղաքական գործունէութեան համար, շուրջ 17 տարի (1968-1987-ին) անցուցած է կալանավայրերու մէջ։
Այլախոհական Գործունէութիւնը ԽՍՀՄ-ի Մէջ
Տարագրութեան ժամանակ՝ 1989-ին Հայրիկեանը ընտրուեցաւ, իսկ 1990-ի Յուլիսին Փրակի մէջ վերընտրուեցաւ Փարիզի մէջ հիմնադրուած «ԽՍՀՄ ժողովրդավարական շարժումներու ժողովրդավարութիւն եւ անկախութիւն համակարգիչ կեդրոնի» նախագահը։ ԱՄՆ քոնկրէսի արձանագրութիւններուն եւ համաշխարհային մամուլին մէջ բազմաթիւ վկայութիւններ կան Հայրիկեանի այդ շրջանի գործունէութեան, մասնաւորապէս՝ արտերկրի բարձր քաղաքական շրջանակներու հետ հանդիպումներու, Արեւմուտքին մոլորեցնելու Կորպաչովի ջանքերը ձախողելու մասին։
Արտաքին Յղումներ
Ստորոգութիւն:5 Յուլիսի ծնածներ Ստորոգութիւն:Հայ քաղաքական գործիչներ Ստորոգութիւն:Հայ գրողներ Ստորոգութիւն:Հայ երգահաններ Ստորոգութիւն:ԱԻՄ անդամներ Ստորոգութիւն:ՀՀ ԱԺ 1-ին գումարման պատգամաւորներ
Փղուոր
Պատմութիւն
Փղուորը (F2) յայտնագործած է Քարլ Վիլհեմ ՇեԷլԷն 1771 թուականին, իսկ առաջին անգամ մաքուր վիճակին ստացած է Հանրի Մուասսանը (1886)։ Անունն ստացած է fluo` «կը հոսեմ» բառէն:
Ասեղնագործութիւն
Պատմութիւն
Շատ հինէն եկած արհեստ մըն է, բայց միշտ նոր, կիրարկուած աշխարհի տարածքին, Արեւելքէն-Արեւմուտք, հիւսիսէն-հարաւ: Իւրաքանչիւր երկիր մշակած է իր ուրոյն ասեղնագործութեան տեսակը` ներշնչուելով բնութենէն եւ գործածելով տեղայնական հումքեր:
Ջերմութիւն
Տաք օդով լեցուած օդապարիկներ
Երբ մեծ օդապարիկի մը մէջի օդը տաքցնենք, կազի մասնիկները աւելի արագ կը շարժին եւ իրարմէ աւելի կը հեռանան։ Կազի զանգուածը աւելի մեծ ծաւալ կը ստանայ եւ օդապարիկը կ'ուռեցնէ։ Մէջի տաք օդը դուրսի օդին նկատմամբ աւելի կը թեթեւնայ եւ ուրեմն օդապարիկը դէպի երկինք կը բարձրանայ։
Շրջանատարութիւն
Երբ հեղուկ մը կամ կազ մը տաքցնենք, կ'ընդլայնին եւ աւելի թեթեւ կը դառնան։ Ուրեմն, տաքցած եւ թեթեւցած մասնիկները դէպի վեր կը քշուին շրջակայ տաքցող մասնիկներուն կողմէ։ Ջեռուցիչ մը, օրինակի համար, իր ջերմութիւնը կը տարածէ շրջանատարութեանբ. իր մօտ գտնուող տաքցած օդը կը տեղափոխուի սենեակին մէջ։
1903 թուական
Ծնունդներ
Արամ Խաչատրեան Арам Ильич Хачатурян մ.1978 հայ խորհրդային երաժշտահան
Անուշեղէն, տուրմ եւ խմորեղէն
Աղբիւրներ
ՄՇԱԿՈՒԹԱՅԻՆ ԻՄ ԱՌԱՋԻՆ ՀԱՆՐԱԳԻՏԱԿՍ 2001-2002 ԻՆՉՊԷ՞Ս ՇԻՆՈՒԱԾ Է ՀՐԱՏԱՐԱԿՈՒԹԻՒՆ CCM Ստորոգութիւն:Սնունդներ Ստորոգութիւն:Բարձր ջերմուժ պարունակող սնունդներ
Ազատ (անձնանուն)
Ազատ, տղամարդու տարածուած հայկական անուն։ Առաջացած է հայերէն «ազատ» բառէն։ Իրանական ծագում ունի (զենդական azata բառէն), որմէ առաջացած է Ազատեան ազգանունը ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայկական արական անձնանուններ Ստորոգութիւն:Հայկական իգական անձնանուններ
Սեֆեան Պարսկաստան
Հիմնադրում
Սեֆեան պետութեան առաջացման հետ մէկտեղ, գրեթէ միաժամանակ, Հարաւային Ասիոյ մէջ կ'առաջանայ Մեծ Մողոլներու կայսրութիւնը (1526-1540)՝ հիմնուելով Լենկ Թեմուրի ժառանգորդ Պապուրի կողմէ: Մողոլները կը հետեւէին իսլամի սուննի ուղղութեանը, իսկ բնակչութեան մեծամասնութիւնը հինտուիստներ էին: Պապուրի մահէն յետոյ անոր որդին՝ Հումայունը, 1543 թուականին կը փախչի Ղազուին դատարան, ուր զինք կայսերավայել ձեւով կը դիմաւորեն : Հումայունը կ'ընդունի շիա իսլամ: 1545 թուականին իրանական-մուղալական միացեալ ուժը կարողացաւ զբաղեցնել Քապուլը: Աստիճանաբար վերականգնուեցաւ Մողոլներու կայսրութիւնը, գոյատեւելով եւս երեք հարիւրամեակ (1555-1857): Թահմասպ շահը որոշակի բարեփոխումներ մտցուց Իրանի քաղաքական եւեւ տնտեսական կեանքի մէջ, աշխուժացուց առեւտուրը Հնդկաստանի եւ եւրոպական տէրութիւններու հետ: Երկրի կառավարման մարմիններու մէջ բարձր պաշտօններու նշանակուեցան ոչ միայն ղզլպաշները, այլեւ իրանցիները: Բարի դրացիական յարաբերութիւններ հաստատելով հարեւաններու հետ՝ շահն իր կառավարման յաջորդ տասնամեակներուն՝ ընդհուպ մինչեւ մահը (1576), Իրանին բերաւ խաղաղ զարգացման հնարաւորութիւններ:
Անկում
Հոլանտական եւ բրիտանական արեւելա-Հնդկաստան ընկերութիւնները օգտագործեր են իրենց ծովային ուժի իրենց բարձրակարգ միջոցները՝ վերահսկելու Հնդկական ովկիանոսի արեւմուտքի առեւտրային երթուղիները: Ի հետեւանք, Իրանը հեռացուած է Արեւելեան Ափրիկէյի, Արաբական թերակղզիի եւ Հնդկաստանի օտարերկրեայ կապերէն: Ապպաս II-ի թագաւորութեան աւարտէն կը սկսի Սեֆեաններու թուլացման շրջանը: Ամենուր կը սկսին ժողովրդական ապստամբութիւններ: Սուլթան Հուսէյնը (1694-1722) կը ճնշէ ատոնք, որուն ի պատասխան աֆղաններու միապետ Միր Հոթաքը, ապստամբեցաւ եւ սպանեց Սեֆի նահանգապետ Կորկին Խանին: 1722 թուականին աֆղանական բանակը Միր Մահմուտի գլխաւորութեամբ թագաւորական զօրքերուն պարտութեան մատնած է Կոլնապադի ճակատամարտին: Այնուհետեւ ան պաշարեց Սպահան մայրաքաղաքը: Միեւնոյն ժամանակ, Պետրոս Մեծի գլխաւորութեամբ ռուսները նուաճեր էին Հիւսիսային Կովկասը եւ Պաքուն՝ Կասպիական արշաւանքի միջոցով (1722-1723): Արեւմուտքէն օսմանցիները ներխուժեցին Սեֆիներու հիւսիս-արեւմտեան տիրոյթներ, հայերու ինքնապաշտպանութիւնէն յետոյ գրաւեցին Երեւանը, ապա կոտրեցին դիմադրութեան շարժումները Սիւնիքի մէջ (1722-1730) եւ Արցախի մէջ (1724-1731): 1724 թուականին Կոստանդնուպոլսոյ մէջ օսմանցիները ռուսներու հետ միասին անոնք համաձայնեցան բաժնել եւ պահպանել իրենց նուաճած իրանական տարածքները:
Արակոնեան Թագ
Իր հզօրութեան գագաթնակէտին՝ 14-15-րդ դարերուն Արակոնեան թագը կը վերահսկէր ժամանակակից Սպանիայի արեւելեան, Ֆրանսա յի հարաւ-արեւելեան հատուածին մեծ մասը, ինչպէս նաեւ Միջերկրական ծով ու հիմնական կղզիներն ու մայր ցամաքային տարածքները, որոնք կը տարածուէին մինչեւ Յունաստան:
Նախաբան
Արակոնեան թագի առաջատար տնտեսական կեդրոնները կը հանդիսանային Պարսելոնան եւ Վալենսիան: Թագի քաղաքական կեդրոնը եղած է Սարակօսան, որտեղ գտնուող Սան Սալվատոր տաճարին մէջ («Լա Սէօ») կը թագադրուէին թագաւորները: Մալիորքա կղզիին մէջ գտնուող Փալմա քաղաքը կը հանդիսանար Արակոնեան թագի եւս մէկ կարեւորագոյն քաղաք ու ծովային նաւահանգիստ:
Ընդհանուր հաշուով Արակոնեան թագը իր մէջ կը ներառէր Արակոնի թագաւորութիւնը, Քաթալոնիայի իշխանութիւնը, Վալենսիայի թագաւորութիւնը, Մալիորքայի թագաւորութիւնը, Սիցիլիայի թագաւորութիւնը, Մալթան եւ Սարտինիան, ինչպէս նաեւ որոշակի ժամանակահատուածի՝ Փրովանսը, Նիապոլի թագաւորութիւնը, Նիոպատրիայի դքսութիւնը եւ Աթենքի դքսութիւնը:
Քասթիլիայի հետ միութիւն
Հետագային անոր ծոռը՝ թագաւոր Ֆերտինանտ Բ. Արակոնացին Թագին կը վերադարձնէ հիւսիսային քաթալոնական Ռուսիլիոն կոմսութիւնը, որ նախապէս կորսուած էր ի օգուտ Ֆրանսա յի: Ան նաեւ կը վերադարձնէ Նաւարայի թագաւորութիւնը, որ նոյնպէս նախապէս կը պատկանէր Արակոնի թագին, սակայն ներքին թագաւորական վէճերու պատճառով կորսուած էր:
Կարապետ Քհնյ. Նալպանտեան
Կենսագրութիւն
Նախնական կրթութիւնը ստացած է կրթասիրաց վարժարանին մէջ, ուրկէ շրջնաւարտ եղած է 1946-ին։ Յաճախած է նաեւ Մխիթարեան Վարժրանը մէկ տարի։ իսկ կրօնական ուսում ստանալու համար ան մեկնած է Անթիլիասի դպրեվանքը, ուր 1947-1948 ուսումնական տարեշրջանը մնալէ ետք, վերադարձած է Հալէպ։ Իր հօր օրինակին հետեւելով, մանկութեան օրերէն սկսեալ յաճախած է եկեղեցի ու եղած է դպիր։ 1936-էն մինչեւ իր քահանայական կոչման արժանանալը, ան իբրեւ դպիր ծառայած է Ս.Աստւածածին եկեղեցւոյ, ստանալով ուրարակիրի եւ սարկաւագութեան աստիճան։ 1948-1952 տարիներուն, ան հետեւած է արհեստի։ Իսկ հէտագային անձնական գործի ձեռնարկելով ղբազած է վաճառականութեամբ։ Տարիներու աշխատանքով իր նիւթական վիճակը բարելաւելէ ետք, պատրաստուած է ամուսնութեան։ Կարպիս իր կեանքի ընկերը կ'ընտրէ օրդ. Սեդա Սիւլահեանը, որուն հետ կը պսակուի 1966-ին, Ս. քառասնից Մանկանց եկեղեցւոյ մէջ, ձեռամբ Տէր Զարմայր Ա. Քհնյ. Հինտոյեանի: Ունեցած է երկու զաւակներ՝ Զապէլ եւ Վաչէ։ Ան հետաքրքրուած է կրօնաբարոյական դաստիարակութեամբ։ եկեղեցւոյ պէս յաճախած է կիրակնօրեայ դպրոց եւ օրինաւոր յարատևւութեամբ հասած լրումին ու շրջանաւարտ եղած՝ 1955-ին։ Ան իրրեւ Վկայեալ ուսուցիչ, երկու տարի երաժշտութիւն դասաւանդած է Կիրակնօրեայ վարժարանին մէջ, աշակերտներուն շարական սորվեցնելով։ Եղած է կրթասիրաց Միութեան վարչական անդամ եւ ատենապետ՝ կոմիտասի անուան երաժշտական դպրոցի յանձնախումբին։ իր աոօրեայ աշխատանքներուն զուգահեր հետաքրքրուած է երաժշտութեամբ։ Ւնքնաշխատութեամբ հարստացուցած է երաժրշտական գիտելիքներր։ Այնքան, որ հրաւէր ստացած է Հալէպի հայկական վարժարաններուն մէջ երաժշտաթիւն դասաւանդելու։ 1964-1972, ան յաջորդաբար դասաւանդած է կրթասիրաց, Մխիթարեան ու Վարդանանց Վարժարաններուն, ինչպէս նաեւ կիլիկեան ճեմարանին մէջ։ երր Տ. Գալուստ Ա. Քհնյ, էքմէքճեան անակնկալօրէն կր մահուան, Ս. Աստուածածին Եկեղեցւոյ թաղականութիւնն ու այնթապցի հայրենակիցները, անմիջական պէտքր կր զգան այնթապցի քահանայի մր ձեռնադրութեան։ Թաղականութիւնն ու այնթապցի շրջանակր կր համոզեն Տէր կարապետ Ա, Քհնյ, Նալպանտեանի որդին՝ կարպիս Աարկաւագը, որ քահանայ ձեռնադրուի Ս, Աստւածածին եկեղեցւոյ համար։ Հակառակ իր յառաջացած տարիքին, ան կխնդունի իր հայրենակիցներուն որոշումը։ Անոնք երր Առաջնորդ Սրբազան Հօր կր ներկայացնեն իրենց թեկնածուն, կ'ընդունի եւ կ'որոշուի ձեոնադրութեան թուականը։ Իր քահանայական ձեռնադրութիւնն ու օծումը տեղի ունեցած են Կիրակի, 12 Մայիս 1996-ին, ձեռամբ՝ բերիոյ Թեմի Առաջնորդ՝ Տ, Սուրէն Ս. Արք. Գաթարոյեանի, Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ մէջ, հաւատացեալներու եւ հայրենակիցներու հոծ բազմութեան ներկայութեան, վերակոչուելով իր հանզուցեալ հօր անունով՝ Տէր կարապետ։ Իր քառասնօրեայ քահանայական պատրաստութեան շրջանը լրւսւյոււյած՝ ան հոգեւոր Հովիւ կր նշանակուի Ս. Աստուածածին Եկեղեցւոյ։ Սրրազան Հօր թելադրութեամբ, իրեն փոխանցուած է Հանգուցեալ Տէր Գալուստ Ա, քհնյ. էքմէքճեանի ծխատևտրր, որ կր բովանդակէր աւելի քան եօթ հարիւր րնտանիքներու անուանացանկր։ Այս ևկերյեցւոյ մէջ նորրնծայ Տէր Հօր գործակիցնևրր կ'ըլլան Տ. ՍաՀակ Ա, քհնյ. Արապաթլեան, Տ. Տաթևւ քհնյ, Միքայէւեան եւ Տ. Ասողիկ քհնյ, Ժամկոչեան։ Ւսկ Տէր Ասողիկի այլ թեմ Հաստատուելէ ետք, Տ. Արամ Քհնյ, Գլրնճեան կր տեղափոխուի Ս. Աստւածածին էկեղեցի։ Տէր Հօր անղրանիկ պարտականութիւնր կ'լլայ այցեյել իր բոլոր ծուխերր, մօտէն ճանչնալու համար զանոնք ։
Խոնաւ Ցամաքային Կլիմայ
Խոնաւ ցամաքային կլիման բնորոշ է այն շրջաններուն, որոնք, որպէս կանոն, կը գտնուին հիւսիւսային լայնութեան 60˚-էն հիւսիւսէն, Ասիայի, Եւրոպայի եւ Հիւսիւսային Ամերիկայի կեդրոնական եւ հիւսիւս-արեւելեան շրջաններուն, եւ բնորոշ չէ Հարաւային կիսագնդին ովկիանոսներու մեծ մակերեսի պատճառով, որոնք կը մեղմացնեն կլիմայի ցամաքայնութիւնը:
Dfb/Dwb/Dsb. Տաք ամառներ ունեցող խոնաւ ցամաքային կլիմայ
Տաք ամառները ունեցող խոնաւ ցամաքային կլիմային բնորոշ է մեղմ ամառ, երկարատեւ ցուրտ ձմեռ եւ միջին տարեկան տեղումներու քիչ քանակութիւն՝ ի համեմատ շոգ ամառներ ունեցող տարածաշրջաններու:
32 (թիւ)
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:32
Հունգարիա
Հունգարիոյ Թուլացում Եւ Մասնատում
1687-ին հունկարական հողերը անցան Հապսպուրկներուն։ 1703—1711-ին Հունկարիոյ մէջ տեղի ունեցավ ազգային-ազատագրական ապստամբութիւն՝ Ֆերենց II Ռաքոցիի ղեկաւարութեամբ, որ աւարտեցաւ անհաջողութեամբ։ Հունկարիան մնաց Հապսպուրկներու տիրապետութեան տակ։ XVIII դ. վերջին Հունկարիոյ արտադրողական ուժերը զարգացան, սկզբնաւորուեցան դրամատիրաական հարաբերութիւնները։ 1848—1849-ին տեղի ունեցավ միջին դասակարգի յեղափոխութիւն, որ ճնշուեցաւ ցարական Ռուսաստանի աջակցութեամբ, որ կը գլխաւորէր կեներալ Իվան Փասքեւիչ։
Անուն
Երկիրին անունը կու գայ ազգին անունէն, նոյն բանաձեւով Հունգարերէն Magyarország անունն է, -ország վերջավորութիւնը կը համապատասխանէ հայերէնի -ստանը։ Այլազգիները երկիրին անունին համար կ'օգտագործեն հիմնականը հունկար, ունկար ձեւերը, անգլիերէն՝ Hungary, գերմաներէն՝ Ungarn, ֆրանսերէն՝ Hongrie, վրացերէն՝ უნგრეთი [ունկրէթի], պուլկարերէն՝ Унгария, յունարէն՝ : Քիչ մը կը տարբերուէն Ուքրաներէն՝ Угорщина [ուկորշչինա] եւ ռուսերէն՝ Венгрия [վէնկրիեա] անունները։ Կարգ մը այլ լեզուները հիմք ընդունած են ազգին անունին մաճար, մատեար ձեւերը, թուրքերէն՝ Macaristan [մաճարիսթան] , սերպերէն՝ Маарска, չեխերէն՝ Mad'arsko, ղազախերէն՝ Мажарстан:
Քաղաքական կուսակցութիւններ
Քաղաքական դաշտին մէջ գերիշխող դիրք կը գրաւէ աջ պահպանողական Ֆիտես կուսակցութիւնը, որուն անդամ է ներկայիս վարչապետ Վիքդոր Օրպանը։
Գիւղտնտեսութիւն
Հունգարիոյ հողերու պաշարի 52,3%-ը կը կազմեն վարելահողերը, մարգագետիններն ու արոտավայրերը՝ 14,1% ֊ը, խաղողի եւ պտղատու այգիները եւ բանջարանոցները՝ 5,6%֊ը։ Վարելահողերուն 14,2% ֊ը կը պատկանի պետութեան, 80,6% ֊ը՝ համագործակցական բաժանմունքներուն, 2% ֊ը՝ մենատնտեսներուն, 3,2%֊ը կը կազմեն տնամերձները։
Ճենապակիի արտադրութիւն
Ժոլնաիի ճենապակիի ձեռագործութիւնը հիմնած է Միքլոշ Ժոլնաին Պեճը 1853, արտադրելու համար խեցեգործական աղիւսներ եւ սալիկներ։ Ընկերութիւնը սկսեցավ կիրառել էօզինով թրծելու եղանակը եւ փիրոկրանիթե խեցեղէնը։ Անոր որդին հետագային դարձաւ սեփականատէրը եւ իր արտադրութիւնը դարձրեցաւ աշխարհի մէջ յայտնի, ցուցադրելով իր արտադրանքը քանի մը համաշխարհայի տօնավաճառներու եւ ցուցահանդէսներու մէջ, որոնցէն՝ 1873-ին Վիեննայի, այնուհետեւ՝ 1878 Փարիզի համաշխարհային ցուցահանդէսը, ուր Գրան Փրի շահեցաւ:
Խոհանոց
Գինիներ Գինիներու գիտակները կը համարեն, որ Հունկարիոյ տարածքը գինի ստանալու համար կատարեալ է։ Քոմունիզմի անկումէն ետք գինեգործութիւնը վերածնունդ կ'ապրէ։ Որակեալ գինիներու տեսականին կ'աճէ տարիէ տարի։
Բնակչութիւն
Հունկարիոյ բնակչութիւնը կը դաւանէ քրիստոնէութեան տարբեր ճիւղերը՝ կաթողիկութիւն՝ 37.2 %, կալուինականութիւն՝ 11.6 %, լութերականութիւն՝ 2.2 %:
Կամաւորներու Միջազգային Օր
5 Դեկտեմբեր 2001-ի 56/38 բանաձեւ
ԳԱ-ն կ՚ընդունէ շարք մը խորհրդատուական առաջարկներ՝ ուղիներու վերաբերեալ, որոնց օգնութեամբ կառավարութիւններն ու ՄԱԿ-ի համակարգը կը կարողանային աջակցիլ կամաւորութեան, եւ կը խնդրէ լայնօրէն տարածել այդ առաջարկները։
Համագործակցութիւն եւ զարգացում
Ամէն տարի հազարաւոր կամաւորներ հաեմախմբելէն բացի, ՄԱԿ-ը գործարկած է Կամաւորներու ծրագիր, որ կ՚աշխատի գործընկերներու ու կառավարութիւններու հետ սերտ համագործակցութեամբ՝ կամաւորներու համար ազգային ծրագրեր, կառուցուածքներ ստեղծելու նպատակով, որոնք զգալի աջակցութիւն են ճշգրիտ երկիրներու կամաւորներու համար։
Սթէնլի Միլկրէմ
Կենսագրութիւն
Միլկրէմի հայրը մինչեւ կեանքին վերջը (1953) իր համեստ եկամուտով կ'ապահովէր ընտանիքին կարիքները: Սթէնլի Միլկրէմի քոլէճին մէջ ուսանելու ընթացքին ընտանիքը կը տեղափոխուի Քուինս: 1954-ին Միլկրէմ կը ստանայ պսակաւոր վկայական եւ կ'ընդունուի յայտնի Նիւ Եորքի թագաւորական քոլէճ (Queens College, New York), ուր նպատակ ունէր մասնագիտանալ քաղաքագիտութեան բնագաւառին մէջ, սակայն քաղաքագիտութեան մասին հիմնական պատրաստութիւնը ստանալով՝ Միլկրէմ շուտով կը հիասթափի, քանի որ իր կարծիքով հասարակական-քաղաքական գործընթացները վերլուծելու մարդկային մղումները ըստ հարկի նշանակութեան չեն արժանանար: Հոգեբանութիւնը կը գրաւէ իր ուշադրութիւնը եւ կ'որոշէ ասպիրանտական կրթութիւնը ստանալ Հարուըրտ համալսարանին մէջ եւ մասնագիտանալ ընկերային հոգեբանութեան բնագաւառին մէջ։ Հարուըրտ համալսարանին ասպիրանտուրա ընդունուելու առաջին փորձը կը մերժուի Միլկրէմի մասնակցած դասընթացքներու մէջ հոգեբանութիւն առարկայի բացակայութեան պատճառաբանութեամբ: Միլկրէմ, յամառութիւն ցուցաբերելով, ամրան ընթացքին Նիւ Եորքի երեք բուհերուն մէջ կ'իւրացնէ հոգեբանութեան վեց դասընթացքներ եւ 1954-ի աշնան Հարուըրտի մէջ կ'ընդունուի ասպիրանտուրա: 1960-ին կը պաշտպանէ ատենախօսութիւնը :
Գործունէութիւն
Միլկրէմ, Աշի յարմարողականութեան մեթոտաբանութիւնը կիրարկելով, կատարած է ֆրանսացիներու եւ նորվեկիացիներու յարմարելու աստիճանի համեմատական վերլուծութիւն մը: Նպատակն էր պարզել, թէ մեծամասնութեան մոլորեցնող կարծիքին հետ համաձայնելու, համակերպելու ընդունակութիւնը ինչպիսին է տարբեր ազգերու մօտ: Փորձարկուողը անընդհատ կը լսէր մեծամասնութեան սխալ, բայց միահամուռ տեսակէտը եւ պէտք էր որոշում կայացնէր. կամ միանալ մեծամասնութեան, կամ պնդել իր տեսակէտը: Այս ուսումնասիրութիւնը իրականացած է Հարուըրտի մէջ (1957, ամառ), Օսլոյի ընկերային հետազօտութեան հաստատութեան մէջ (1957-1958 ուսումնական տարի), Սորպոնի մէջ (1958-1959 ուսումնական տարի): Միլկրէմ իրականացուցած է ընդհանուր առմամբ 14 գիտափորձեր, որոնք կը ներառէին 390 մասնակիցներ : Նորվեկիացիներու ընտրանքին մէջ գրանցուած է համակերպման աւելի բարձր մակարդման, քան ֆրանսականը՝ իր աւանդական տարակարծութեամբ: Հաւանաբար կոմպակտ եւ միատարր նորվեկիական հասարակութիւնը աւելի հակուած է համակերպզօտութիւնը շատ կարեւոր էր, քանի որ անոր մէջ առաջին անգամ ազգային վարքի տարբերութիւններու հարցը կենցաղային հիպոթեզներէ եւ աւանդապատումներէ կը տեղափոխուի համակարգուած եւ հսկուող դիտարկումներու ոլորտ :
«Կորսուած Նամակներ»
Որպէսզի ընտրանքը մեծ եւ հաւասարաչափ ըլլայ գիտնականները նամակները սկիզբը կ'որոշեն ցրել ինքնաթիռէն, սակայն ատիկա այդքան ալ արդիւնաւէտ տարբերակ չէր (շատ նամակներ կ'իյնային տանիքներուն, ջրամբարներու մէջ, ճանապարհներու վրայ) եւ նոյնիսկ ինքնաթիռի անձնակազմին համար վտանգաւոր (որոշ դէպքերուն նամակները ինքնաթիռին ելեկտրականութեան սարքերուն տակ կը մտնէին):
Հակասական Վերաբերմունք
Միլկրէմ Հարուըրտի մէջ իր կեանքին ամենախոր հիասթափութիւնը ապրած է: Ճանաչում ստանալով ան կ'ակնկալէր մշտական պաշտօն ստանալ վերջապէս։ Այդ հնարաւորութիւնը իրականութեան մէջ կը դիտարկուէր համալսարանի ղեկավարութեան կողմէ: Սակայն անոր թեկնածութիւնը կը մերժուի: Միլկրէմի կերպարը անմիջականօրէն կը նոյնացուէր անոր գիտափորձերուն հետ, եւ անոր առանց հիմնաւորման կը համարէին խելագար սադիստ գիտնական, որմէ աւելի լաւ էր հեռու մնալ: Նման վերաբերմունքէն վիրաւորուած՝ Միլկրէմ կը հեռանայ Հարուըրտէն: Քոռնելի համալսարանէն եւ Պերքլիի Քալիֆորնիոյ համալսարանէն ստացուած նոր հրաւէրներ կը ստանայ, սակայն ան կը գերադասէ ոչ անուանի առաջարկը եւ պայմանագիր կը կնքէ Նիւ Եորքի քաղաքային համալսարանի (CUNY) հետ: Ան կը մտադրէր հետագային աւելի հեղինակաւոր կազմակերպութեան մէջ աշխատանքի անցնիլ, սակայն այնտեղ կ'աշխատի 17 տարի, մինչեւ կեանքին վերջը :
Չագալճըգ
Հակիրճ պատմութիւն
1915-ի տարագրութեան ատեն կը զոհուին մօտաւորապէս բնակչութեան կէսը։ 1920-ին գիւղ կը վերադառնան միայն 50 անձ, 27 այլ գիւղացիներ մնալով շրջանէն դուրս (Հալէպ, Պէյրութ)։
Տենիզ Պիելման
Մարզական գործունէութիւն
Աշխարհի առաջին գեղասահորդուհին է, որ Եւրոպայի առաջնութեան ժամանակ կատարած է եռակի լուտց (1978), որու համար գեղասահորդուհիներու մէջ առաջին անգամ ստացած է 6,0 միաւոր (եւ 5 հատ 5,9 միաւոր) արհեստավարժութեան համար: Առաջիններէն մէկն է, որ աշխարհի առաջնութեան ժամանակ կատարած է եռակի հանգոյցով ցատկ (1978, Ելենա Վոտորեզովայի հետ միասին): Ընդհանուր առմամբ Տենիզ Պիելմանի կարճ եւ ազատ ծրագրերը կը տարբերէին բարդ եւ որակեալ արհեստավարժութեան ներդաշնակ համադրութեամբ, միեւնոյն ժամանակ՝ բարձր ոճով, վարպետութեամբ եւ երաժշտականութեամբ: Սակայն Պիելմանը շատ անյաջող կատարած է պարտադիր շարժումները, որու պատճառով նոյնիսկ մրցանակակիր չէ դարձած: Եւ միայն 1981-ին, բարելաւելով շարժումներու որակը, կարողացած է դառնալ Եւրոպայի եւ աշխարհի ախոյեան (նաեւ աշխարհի առաջնութեան պատմութեան մէջ առաջին անգամ կատարած է եռակի լուտց:
Ստեփանոս Ագոնց
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայագէտներ Ստորոգութիւն:Հայ հոգեւորականներ
Պազել
Պազել, Զուիցերիոյ հիւսիսարեւմտեան քաղաք մըն է, որ կը գտնուի Ռայն գետին վրայ։ Պազելը Զուիցերիոյ երրորդ ամենաշատ բնակուող քաղաքն է Զիւրիխէն եւ Ժընեւէն ետք, բնակիչութիւնը՝ :
Ձկնորսին եւ իր կնոջ մասին
Նիւթին ծագումն ու վերլուծումը
Հեքիաթը գրուած է Կրիմ եղբայրներուն կողմէ Առաջաւոր Փոմերանիոյ (Pomerania) բարբառով՝ Ֆիլիփ Օտտօ Ռունկի (Philipp Otto Runge) հեքիաթներուն հիման վրայ: Սկզբնաղբիւրին համաձայն՝ իրադարձութիւնները տեղի կ'ունենան Ուոլկասթ (Wolgast) շրջանին մէջ:
Նիւթին մեկնաբանումը
Կունթըր Կրաս (Günter Grass)ի համար հեքիաթը հիմք կը հանդիսանայ անոր «Տափակաձուկ» վէպին համար (1977), ուր ֆեմինիզմի մեղաւորութիւնը կը դիտարկուի քարէ դարու քանի մը դրուագներու մէջ, անցնելով ռոմանթիզմէն մինչեւ մեր օրերը: Հանս Էլլուշեք (Hans jellouschek) կը հրատարակէ գիրքի իր տարբերակը՝ «Wie man besser mit den Wünschen seiner Frau umgeht. Das Märchen vom Fischer und seiner Frau» («Ինչպէս լաւ իրականացնել կնոջդ փափաքները: Հեքիաթ ձկնորսին եւ իր կնոջ մասին»):
Յակոբ Աղասէր
Յակոբ Աղասէր ( 1881-1915) Ծնած է Պոլիս 1881-ին: Կէտիկ Փաշալի եւ Ղալաթիոյ Կեդրոնական վարժարաննէն ընթացաւարտ, Եըլտըզի դէպքէն վերջ Գերմանիա մեկնելով՝ մանկավարժ կը վկայուի եւ կ՛անցնի Եգիպտոս կրթ. Պաշտօնով ( Ղղէքսանդրիոյ վարժարանին տնօրէն): Այդ միջոցներուն երբ Հ. Յ. Դ. Կուսակցութիւնը ընկերվարական ծրագիրը կ՛ընդունի, կը հեռանայ կազմակերպութենէն, մնալով բողոքող Դաշնակցական: Սահմ. Հռչակումին կուգայ Պօլիս եւ Միացեալի կողմէ տնորէն կը կարգուի Ատանայի, որմէ յետոյ ընդհ. Տեսուչ Քղիի դպրոցներուն: Ինքը միա՛կը եղած է որ կրցած է անպայման յարգանքն ու վստահութիւնը վայելել Միացեալի Կեդրոնական Մարմինին:
Գէորգ Ապտուլլահ
Կենսագրութիւն
Որովհետեւ այդ թուականներուն Անատոլուի բազմաթիւ քաղաքներն ու գիւղերը հայաբնակ էին, այդ վայրերէն բազմաթիւ հայ ընտանիքներ իրենց զաւակները Պոլիս, Ապտուլլահ եղբայրներու մօտ կը ղրկէին, որպէսզի անոնք մասնագիտութիւն ձեռք բերէին լուսանկարչութեան կալուածէն ներս: Այդ էր պատճառը, որ այդ օրերուն հասած էին վարպետ հայ լուսանկարիչներ եւ լուսանկարչութեան արուեստի մենաշնորհը կը գտնուէր հայերու ձեռքին մէջ :
Չախոխպիլի
Ուտեստը կը պատրաստեն կտրտած, լոլիկի սուսի մէջ շոգեխաշած թռչունի միով, որուն կ՝ աւելցնեն համեմունքներ եւ սխտոր։ Չախոխպիլիի բնորոշ առանձնահյատկութիւնը նախապէս (մինչեւ շոգեխաշելը) 15 վարկեան թռչունի, այսպէս կոչուած, չոր տապկելն է առանց որեւէ տեսակի իւղ աւելցնելու ։
Միլոշ Զեման
Վաղ տարիներ
Զեման Քոլին ծնած է 28 Սեպտեմբեր 1944-ին: Անոր ծնողքը ամուսնալուծուած է, երբ ան երկու տարեկան էր։ Զեման ապրած է իր ուսուցչուհի մօր հետ: Ուսանած է Քոլինի բարձրագոյն դպրոցին մէջ, որմէ ետք 1965-ին ուսումը շարունակած է Փրակի Տնտեսագիտական համալսարանէն ներս, զոր աւարտած է 1969-ին :
Միշէլ Լըկրան
Կենսագրութիւն
Ան իր առաջին ձայնասկաւառակը հրապարակ կ՛իջեցնէ 22 տարեկանին, եւ անիկա կը հանդիսանայ ամէնէն աւելի ծախուած ձայնասկաւառակներէն մին։
Պարգեւներ
Միշէլ յաճախ նշած է, որ իրեն համար մրցանակներուն շատ ըլլալը կարեւորութիւն չունի եւ շատ կը փափաքի նուէր ստանալ Մարտիրոս Սարեանի կտաւներէն մէկը:
Վազգէն Մուղալեան
Կենսագրութիւն
Կարճ ժամանակով մեկնած է Հայաստան եւ այդտեղ մասնագիտացած է Թատրոնի Բեմայարդարման մէջ:
1905 թուական
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:1905
Կատարոյ վանք (Կատարավանք)
Վկայութիւններ եւ Աւանդութիւններ
Ըստ պատմաբան Լեռնիկ Յովհաննիսեանի, Դիզափայտը, ինչպէս եւ Մռաւն ու Քիրս ը, կը համարուին արցախահայութեան սրբացած վայրերէն: Հոս ուխտի կու գային ոչ միայն Դիզափայտի ստորոտի գիւղերէն, այլեւ Շուշի էն, Մարտակերտ էն եւ Արցախի հեռաւոր վայրերէն: Մարդիկ կը հաւատային անոր զօրութեան: Դիզափայտի մասին առաջին յիշատակութիւնը տուած է Փաւստոս Բիւզանդ, որ կը վերաբերի 335-ին՝ Սանեսան թագաւոր ին հայաստանեան արշաւանքներուն հետ կապուած: Աւելի հանգամանօրէն անդրադարձած է նաեւ Մովսէս Կաղանկատուացի ն: Դիզափայտի նահատակներու վարքը տեղ գտած է հայոց միջնադարեան մատենագրութեան մէջ Մովսէս Կաղանկատուացիի շնորհիւ:
Յակոբ Բագրատունի
Ծնած է Պէյրութ 1956 թուականին: Բագրատունի, որ քաղաքագիտութեան ուսում ստացած է, այժմ Լիբանանի երեսփոխանական նիստին մէջ կը ներկայացնէ Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւն կուսակցութիւնը, Մէթնի շրջանէն:
Գէորգ Դ․ Կոստանդնուպոլսեցի
Գէորգ Դ․ Կոստանդնուպոլսեցի (Քերեսթեճեան, ), Ամենայն Հայոց կաթողիկոս 1866-էն։ Յաջորդած է Մատթէոս Ա․ Կոստանդնուպոլսեցիին ։ Անոր աճիւնը ամփոփուած է Մայր Տաճարին բակին մէջ։
Գէորգ Աբէլեան
Գէորգ (Ճորճ) Աբէլեան (1941, Քեսապ - 2011), արձակագիր, հրապարակախօս եւ հասարակական գործիչ։
Յակոբ Գույումճեան
22 Յունիս 1913-ին մեծաշուք յուղարկաւորութեամբ մը թաղուեցաւ. Ունէր 5 արու զաւակներ եւ երկու աղջիկներ: Յակոբի չորս զաւակները Պաղտատ կը գտնուին, ուր Ֆէլուճէ գիւղաքաղաքին մէջ ունին իրենց մեծ ագարակը, ուր այցելած է հանգ. Ֆէյսալ թագաւորը:
Ֆրու-ֆրու (շաբաթաթերթ)
Աշխատակցած են Ա․ Թէոդիկը, Մաննիկ Պէրպէրեանը, Տիգրան Չէօկիւրեանը, Ռուտոլֆ Սամիկեանը, Ս․ Նուպարեանը, Տ․ Չիթանին, Լեւոն Էսաճանեանը եւ ուրիշներ։ Աչքի ինկած է դիպուկ ծաղրանկարներով։
Լէյլի
Թարգմանութիւնները
Լէյլիի թարգմանուած գործերը․-
Աղբիւրներ
«Ամենուն Տարեգիրքը», Կարօ Գէորգեան, 1959 տարի, էջ 117-118
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Բանաստեղծներ Ստորոգութիւն:Հայ բանաստեղծներ Ստորոգութիւն:Հայ բանաստեղծուհիներ Ստորոգութիւն:1894 ծնունդներ Ստորոգութիւն:1951 մահեր
Շեշտ (ամսագիր)
«Դեսից դենից», «Դէմքեր ու դէպքեր» բաժիններուն մէջ թերթօնի, թեւաւոր խօսքի, ժողովրդական իմաստութեան, վճռաբանութեան, եզոպոսեան լեզուի եւ այլ միջոցներով քննադատած է նոր հասարակարգին խորթ բարքերը, սնապարծութիւնը, տգիտութիւնը։
Էնթընի Պուրտէյն
Կենսագրութիւն
Էնթընի Պուրտէյնը, որուն իր ընկերները Թոնի կ'ըսէին 1956-ին Նիւ Եորք ծնած է եւ Նիւ Ճըրզի մեծցած, երկու զաւակներէն աւագը եղած է Փիեր Պուրտէյնի (մահացած 1987-ին) Columbia Records-ի դասական երաժշտական արտադրութեան ստեղծող, եւ ԿլետիսՊուրտէյնի, The New York Times-ի խմբագիր: Անոր կրտսեր եղբայր Քրիսթոփըրը արժոյթներու տեսաբան դարձած է եւ որոշ հեռատեսիլեան ներկայացումներ ունեցած է Պուրտէյնը ըսած է, որ առանց կրօնքի մեծցած է եւ որ իր ընտանիքը կաթողիկէ եղած է հօր կողմէ եւ հրէական՝ մօր կողմէ: Անոր հօրենական մեծ ծնողքը ֆրանսացի եղած են՝ պապը Արքաշոնէն Նիւ Եորք գաղթած է Ա. Պատերազմին եւ իր հայրը ֆրանսերէն խօսելով եւ ամառները Ֆրանսայ անցընելով մեծցած է: ԷնթընիՊուրտէյնը ճանաչ ուած է 2000-ի Kitchen Confidential: Adventures in the Culinary Underbelly պեսթսելըրով: Անոր առաջին ուտելիքի եւ համաշխարհային ճամբորդութեան հեռատեսիլեան հանդէսը A Cook's Tour-ը եղած է, որ 2002–2003-ին 35 դրուագ ունեցած է: Այնուհետեւ 2005-էն տարբեր կապուղիներով զանազան հաղորդումներ վարած է: Թէեւ ան իր հեռատեսիլեան նուաճումներով եւ ցուցադրութիւններով ու նաեւ խոհարարական եւ ճամբորդական քանի մը գիրքերով յայտնի է,Պուրտէյնը նաեւ գեղարուեստական եւ պատմագիտական գրականութիւն ստեղծած է:
Միխայիլ Սահակաշվիլի
Կենսագրութիւն
Անոր պապը՝ Միխայիլ Սահակաշվիլին բժշկական համալսարանի հիմնադիր եւ ռեքթոր եղած է : Միխէիլի պապերը 1937 թուականին Սթալինեան ճնշումներու ատենը հետապնդումներու ենթարկուած են: Միխայիլ Սահակաշվիլիի մեծ տատիկը, Թամար Ապաշիձէն, Ճիաթուրա քաղաքի մարգագետնային հանքաքարի արդիւնահանման եւ հարստացման գործարանի նախկին սեպհականատիրոջ դուստրն էր, որը վրաց բանաստեղծ Աքաքի Ծերէթելիի նախաձեռնութեամբ 1879 թուականէն սկսեալ մշակուած է :
Էշէք պէքլեմէն
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Մշակոյթ
1905ի Ջարդեր
Ցարական կառավարութիւնը, տկարացած ռուսեւճափոնական պատերազմէն եւ յեղափոխական խմորումէն, որ զգալի կը դառնար ամբողջ Ռուսիոյ մէջ՝ Մանչուրիոյ ձախաղանքներուն հետեւանքով, շատ չանցած որոշեց ջարդերու դիմել, սակայն ուրիշներու ձեռքով, հայկական դիմադրութիւնը խորտակելու համար։
Վիկտոր Պեռարի գործին մէջ հետեւեալ ձեւով ամփոփուած է Պաքուի հայոց կռիւը. «Հայոց դէմ յարձակումները սկսան Պաքուի մէջ 1905 Փետրուար 19-ին եւ իսկական ջարդի մը բնոյթը ստացան 20 եւ 21-ին։ Հայերը ռուս իշխանութեան պաշտպանութիւնը խնդրեցին։ Սակայն ռուսերը՝ մեղսակից թուրքերուն, մերժեցին միջամտել։ Այն ատեն Պաքուի հայերը իրենց ճակատագիրը իրենց ձեռքերուն մէջ առին։ Փետրուար 21-ին, երիտասարդ հայեր, աճապարանքով մէկտեղուած ատրճանակներով եւ զէնքերով զինուած՝ իջան փողոցները, ուր լեցուած էին թաթար զինեալ հորդաներ։ Ռուս ոստիկանութիւնը եւ զինուորները, մինչ այդ անգործօն եւ անշահագրգիռ դիտողի դերին մէջ, փորձեցին զինաթափել հայերը, որով հայերը կրկնակի վտանգ մը դիմագրաւելու հարկին տակ գտնուեցան. մէկ կողմէ՝ զգուշանալ իշխանութեանց ուժերու ձեռք իյնալէ եւ միւս կողմէ դէմ դնել ջարդարար հորդաներուն։ Հակաառակ այս աստիճան աննպաստ պայմաններուն, հայեր յարձակողականի անցան։ Իրիկուան դէմ, թաթարները դուրս վտարուած էին հայոց եկեղեցիի եւ կայարանի մերձակայ բոլոր փողոցներէն։ Յաջորդ առտու հայերը յառաջացան դէպի այլ թաղամասեր եւ ճամբաներու վրայ ցրուեցին թաթար հորդաները։ Փոխադարձութիւնները արիւնալի էին. թաթար դիակներու թիւը կը շատնար փողոցներու մէջ։ Այն ատեն է, որ թաթար մէծամեծներ կառավարիչին մօտ վազեցին խնդրելով, որ վերջ դնէ կռիւներուն»։ Ռուս ոստիկանութիւնն ու զօրքը, որոնք մինչ այդ կրաւորական դիտող հանդիսացած էին կռիւին, իբրեւ ցարական իշխանութեան հրահանգով գրգռում սերմանողներ եւ որոնք դէպքերով չէին շահագրգռուած այնքան ատեն որ թաթարները յաղթական կը թուէին ըլլալ, դուրս եկան իրենց անգործութենէն։ Հայկական հակայարձակումի յաջողութիւն տեսնելով, ռուս իշխանութիւնները միջամտեցին եւ համակերպեցան կարքը վերահաստատել։
Վահան Քհնյ. Մանուկեան
'''Վահան Քհնյ. Մանուկեան''' (1844, Հաճըն- 1915, Պապ), ծնած է Հաճընի մէջ, 1844-ին։ Նախնական կրթութիւնը ստացած է Ս. Յակոբայ վանքը եւ ապա Հաճընի Առաջնորդ՝ Տ. պետրոս Արք. Տէր Մելքոնեանի տնօրինութեամբ ղրկուած է Կ. Պոլսոյ Շահնազարեան վարժարանը, զոր աւարտած է փայլուն յաջողութեամբ։
Յակոբ Եափուճեան
Միութենական գործունէութիւն
Յակոբ Եափուճեան, ՀՅԴ Լիբանանի Երիտասարդական Միութեան հիմնադիր Կեդրոնական վարչութեան անդամ եղած է: ՀՅԴ «Աղբալեան» կոմիտէի անդամ եղած է: Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի տարիներուն եղած է ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի անդամ: Ան երկար տարիներ եղած է նաեւ ՀՅԴ Բիւրոյի հաշուապահական-տնտեսական հարցերու խորհրդատու:
Ստեփանոս Աղաւնի
Կենսագրութիւն
Ծնած է 1777-ին Պրուսայի մէջ։ Տասը տարեկանին սկսաւ յաճախել Պօղոս արք. Գարագօչեանի կողմէ Պրուսա հաստատուած վարժարանը, ուր Յովհաննէս սրկ. Տէր-Աբրահամեան կը դասաւանդէր։ Սարկաւագ ձեռնադրուեցաւ 1793-ին եւ աբեղայ՝ 1798-ին։ Այնուհետեւ, Պօղոս արքեսպիսկոպոս զինք կոչեց Ստեփաննոս վրդ. Աղաւնի՝ բարեմիտ եւ հեզահամբոյր բնաւորութեան համար։
1831-էն մինչեւ 1839 Պոլսոյ մէջ 16 եկեղեցի շինուած կամ նորոգուած են։ 1832-ին կառուցուած է Թօփ-Գաբուի Ս․ Նիկողայոս, նորոգուած են Սամաթիոյ Ս․ Գէորգ եւ Ս․ Եղիա եկեղեցիները։ 1832-1833 շինուած են  Ս․ Փրկչեան հիւանդանոցը եւ եկեղեցին ու անոր մօտ գտնուած Ս․ Յակոբի մատուռը։
Ստեփաննոս Պատրիարքի օրով բազմաթիւ դպրոցներ բացուեցան որոնցմէ կը յիշենք Էյուպի Պէզճեան, Գում-Գաբուի դուրսի Պօղոսեան եւ Վառվառեան վարժարանները, վերաշինուեցան Գում-Գաբուի եւ Կէտիկ-Փաշայի դպրոցները, Ֆէնէրի եւ Պալաթի բարձունքը Գանլը-Քիլիսէ թաղը նոր դպրոց մը բացուեցաւ Ս․ Առաքելոց անունով որուն ծախքը հայ գինեպաններու էսնաֆին յանձնուած էր։ Այդ ժամանակ սովորութիւն էր մէյ-մէկ էսնաֆի յանձնել իւրաքանչիւր վարժարանի մատակարարութիւնը։ Ստեփաննոս Աղաւնի հրաժարեցաւ 1839 Մարտ 6-ին եւ Մարտ 19-ին քաշուեցաւ իր առաջնորդական վիճակը՝ Նիկոմիդիա եւ Արմաշ։
Համազգային Թատրոն
Սոս Սարգսեանի անուան Համազգային թատրոն, հիմնադրուած է 1991-ին, Երեւանի մէջ, Սոս Սարգսեանի նախաձեռնութեամբ (մինչեւ 1999՝ հովանաւոր՝ Համազգային մշակութային միութեան Հայաստանի վարչութիւն)։
Մաննիկ Պէրպէրեան
Ռեթէոս Պէրպէրեանի դուստրը, քոյրը՝ Շահան եւ Օննիկ Պէպէրեաններու ։
Թորոս Թորամանեան
Կենսագրութիւն
Հայաստանի մէջ սահմանուած է Թորոս Թորամանեանի անուան մրցանակ:
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:18 Մարտի ծնածներ Ստորոգութիւն:1 Մարտի մահացածներ Ստորոգութիւն:Հայ ճարտարապետներ Ստորոգութիւն:ՀԽՍՀ գիտութեան վաստակաւոր գործիչներ Ստորոգութիւն:Հայաստանի ճարտարապետներու միութեան անդամներ
Էտուարտ Մանուկեան
Կենսագրութիւն
Յունուար 2004 – Նոյեմբեր 2016 վարած է Աղեքսանտրիոյ, Եգիպտոս՝ «PHARCO» Դեղագործական եւ Դեղագիտական ընկերութեան՝ արեւտուրի աճման տնօրէնի պաշտօնը:
1907 թուական
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:1907
Էտուարտ Մանուկեան
Հայ-եգիպտական տնտեսական յարաբերութիւններու զարգացման գործունէութիւն
Եգիպտոսի կառավարութիւնը յանձնարարած է Բժիշկ Էտուարտ Մանուկեանին առեւտրական հարցերով ներկայացնել Եգիպտոսը, եւ ան իբրեւ առեւտրական կցորդ կը գործէ Վրաստանի եւ Հայաստանի մէջ, նկատի ունենալով, որ այդ երկու երկիրներուն մէջ Եգիպտոսի դեսպանութեան նստավայրը Երեւանն է:
Հանրային պարտէզ
Ստորոգութիւն:Պարտէզներ Ստորոգութիւն:Հալէպեան այգիներ Ստորոգութիւն:Հանրային պարտէզներ
Առիւծ Արքայ
Նիւթ
Սիմպան կը փրկեն Թիմոն եւ Փումպա անունով երկու փոքրիկ անասուններ: Սիմպան կը մեծնայ իր երկու նոր ընկերներուն հետ իրենց ովասիսին մէջ՝ ապրելով անհոգ կեանք մը: Տարիներ ետք, չափահաս Սիմպան կը փրկէ Թիմոնը եւ Փումպան անօթի առիւծէն, որ, կը պարզուի, թէ Նալան է։ Սիմպան եւ Նալան կը սիրահարուին. վերջինս կը յորդորէ անոր վերադառնալ տուն՝ ըսելով, որ Սքարին օրով «Հպարտութեան հողեր»ուն մէջ երաշտ տեղի ունեցած է։ Մուֆասային մահուան համար մեղաւոր զգալով՝ Սիմպա կը հրաժարի: Ան կը հանդիպի Ռաֆիքիին, որ Սիմպային կը յայտնէ, թէ Մուֆասային ոգին կ'ապրի իր մէջ: Գիշերը Սիմպային կ'այցելէ Մուֆասային ոգին, որ իրեն խորհուրդ կու տայ թագաւոր դառնալու։ Իսկ Ռաֆիքին անոր խորհուրդ կու տայ անցեալէն փախչելու փոխարէն դասեր քաղել: Այնուհետեւ Սիմպա կ'որոշէ վերադառնալ «Հպարտութեան հողեր»:
Ընկերներուն օգնութեամբ, Սիմպա գաղտագողի կ'անցնի բորենիներուն քովէն եւ կը հանդիպի Սքարին: Սքար մեղադրանքներ կ'ուղղէ անոր: Կը սկսի կռիւը: Թիմոնը, Փումպան, Ռաֆիքին, Զազուն եւ առիւծները կը քշեն բորենիները։ Սքար իր բոլոր յանցանքներուն մէջ կը մեղադրէ բորենիները եւ կը փորձէ փախչիլ, բայց իր դիմաց կը գտնէ Սիմպան: Սքար ողորմութիւն կը խնդրէ. Սիմպա կը խնայէ Սքարին կեանքը, հրամայելով անոր ընդմիշտ հեռանալ «Հպարտութեան հողեր»էն։ Սքար կը մերժէ եւ կը յարձակի եղբօրորդիին վրայ, բայց կարճատեւ մարտէն ետք, Սիմպա գետին կ'իյնայ: Բորենիները, որոնք լսած էին, թէ ինչպէս ան դաւաճանած էր իրենց, կը սպաննեն զինք՝ վերջ տալով անոր «սարսափի թագաւորութեան»: Սքարին եւ բորենիներուն անհետանալէն ետք, Սիմպա կը դառնայ թագաւոր, իսկ Նալան կը դառնայ անոր թագուհին: Սիմպան եւ Նալան կ'ունենան նորածին ձագ մը, վերականգնելով «Կեանքի շրջանակ»ը ։
Աննա Էշու
Աննա Էշու (Anna Georges Eshoo, 13 Դեկտեմբեր 1942, Նիւ Պրիթէյն, Միացեալ Նահանգներ), ամերիկացի քաղաքական գործիչ, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու քոնկրէսի անդամ:
Ազատ Օրերու Թատրոն
Ազատ օրերու թատրոն (Pohuliankos teatras), թատրոն Լիտուայի Վիլնիւս քաղաքին մէջ։
Պատմութիւն
Փետրուար 1922-ին, Ազատ օրերու թատրոնին մէջ Վիլնիւսեան սէյմի բացուը տեղի կ՛ունենայ, որ որողումներ կը կայացնէր Վիլնիւսի եւ Լեհաստանի միացման մասին։
Զաւէն Քհնյ. Փոլատեան
Նոյն տարին, որոշած է դպրեվանք ուսանիլ եկեղեցական պատրաստութեան համար։ Երբ ընդունուած է Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան դպրեվանքը, հետեւած է քահանայից երկամեայ դասընթացքին, զայն աւարտելէ ետք վերադարձած է ծննդավայր ու վերսկսած՝ նոյն դպրոցին մէջ պաշտօնավարել։
Իր քահանայական ձեռնադրութիւնն ու օծումը տեղի կ'ունենան Բերիոյ Հայոց Թեմի Առաջնորդ Տ. Ղեւոնդ Արք. Չէպէեանի ձեռամբ, 9 Դեկտեմբեր 1964-ին, Քեսապի Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ մէջ, վերակոչուելով Տ. Զաւէն։
Ազատ Օր
Պատմութիւն
«Ազատ Օր» օրաթերթը հիմնադրուած է 25 Մարտ1923-ին, Աթէնքի մէջ, Փերիքլէուս փողոցին վրայ գտնուող «Փարասքեվա Լէօնիսի տպարան»-ին մէջ։ Թերթի հիմնադիրներն են Գաբրիէլ Լազեանը, Անտոն Կազելը, Արամ Շիրինեանը եւ Պօղոս Սուաճեանը: Տպագրման օրէն մինչեւ 1940-ը Գաբրիէլ Լազեանի եւ Անտոն Կազելի գլխաւորութեամբ թերթը լոյս կը տեսնէ 17 տարի անընդմէջ:
Աղթամար կղզի
Պատմութիւն
Աղթամարի անունը դեռ կարելի չէ եղած ճիշդ ստուգաբանել: Ոմանք զայն կը մեկնեն իբրեւ «յաղթուած կամ յաղթող Մարաց», ուրիշներ՝ «Աղ կամ Ախղ՝ ժողովուրդ, Թամար՝ դառնութիւն, ժողովուրդ դառնութեան»:
Յակոբ Կարապենց
Կենսագրութիւն
Ծնած է Թաւրիզ։ Երկրորդական ուսումը ստացած է Թեհրանի մէջ, իսկ բարձրագոյն ուսումը՝ Միացեալ Նահանգներ (Քոլումսլիա համալսարան, լրագրութիւն եւ հոգեբանութիւն)։ Գործած է լրագրական ճիւղի մէջ (ձայնասփիւռ)։ Կարապենցի կրթութիւնը եղած է խառն. ըստ անոր կենսագիրին նաեւ յաճախած է՝ ռուսական մանկապարտէզ, տարրական կրթութիւնը եղած է ֆրանսական ու հայկական՝ Սէն Վենսան Տը Բոլ, ապա հայկական Հայկազեան–Թամարեան, միջնակարգը՝ պարսկական ու ֆրանսական /Սէն Լուի ճեմարան/, իսկ բարձրագոյն եւ մասնագիտական պատրաստութիւնը՝ Քանսաս Սիթիի (Միզուրի) եւ «Գոլոմպիա» համալսարաններուն մէջ (Նիւ Եորք)։
Գրական վաստակ
Պատանի տարիքէն սկսած է գրական փորձերը. տոգորված էր իր ծննդավայրի ազգային եւ գաղափարական կենարար շունչով՝ կը գրէր հայրենասիրական բանաստեղծութիւններ, որոնք լոյս տեսած են «Ալիքի» մէջ։
Պարսելոնայի Համալսարան
Ընդհանուր ակնարկ
Պարսելոնայի համալսարանը ունի երեք խոշոր հետազօտական հիմնադրամներ՝ Պարսելոնայի գիտական պարկի հիմնադրամը, որ իր մէջ կը ներառէ նաեւ կենսաբժշկական հետազօտութիւններու ուսումնարանը, պիոմեթիկ հետազօտութիւններու ուսումնարանըեւ պիպերթիկ հետազօտութիւններու կեդրոնը։
Փանամա
Փանամա (Panamá) պաշտօնապէս՝ Փանամայի Հանրապետութիւն (República de Panamá), պետութիւն Կեդրոնական Ամերիկայի մէջ, Քարիպեան ծովուն եւ Խաղաղական Ովկիանոսին միջեւ։ Արեւմուտքէն սահմանակից է Քոսթա Ռիքային, իսկ Արեւելքէն՝ Քոլումպիային։
Գրիգոր Ամիրեանի Բնակելի Տուն
Վարպետ Օնիկի լուսանկարչատունը
2009-ին Երեւանի քաղաքապետարանը յայտարարեց տենդեր: Շահող ընկերութիւնը որոշեց չքանդել շէնքը եւ տարածք յատկացուց լուսանկարչատան։
FC Cincinnati
FC Cincinnati is USA football team playing in MLS. Squad
15 - Allan Cruz (Midfielder)
Պարսելոնայի Հայերը
Ներկայ Վիճակ
Պարսելոնահայ համայնքը այժմ կը գտնուի հասարակամշակութային կազմաւորման շրջանին մէջ։ Վերջին 10 տարուան ընթացքին մեծ արտագաղթ տեղի ունեցած է Հայաստանէն Եւրոպայի այլ երկրներ եւ, ըստ որոշ գնահատումներու, այժմ քաթալոնիոյ մէջ կը բնակի մօտաւորապէս 2200 հայ ընտանիք (15.000 մարդ), որոնց մեծամասնութիւնը՝ Պարսելոնայի մէջ։
Թորոս Ազատեան
Կենսագրութիւն
Ծնած է Ակնի (Խարբերդ) Ապջուղայ (Ապուչեխ) գիւղը, 5 Մայիս 1898-ին։ Սկզբնական կրթութիւնը ստացած է ծննդավայրին մէջ՝ Ակնի Նարեկեան եւ Չմշկածագի Միացեալ ընկերութեան վարժարաններուն մէջ։ Գրական հակումները ի յայտ եկած են վաղ հասակին՝ ներշնչուելով հայրենի բնութեան վառ պատկերներէն։ Պոլիս գալէն ետք, 1920-ին, կոչուած է Համազգայինի դիւանի օգնական քարտուղարի պաշտօնին։ Շուրջ 15 տարի վարած է պատրիարքարանի զանազան մարմիններուն քարտուղարութիւնը։ Եղած է ուսուցիչ Պէզէզեան վարժարանին մէջ։
Սափրիչ (հանդէս)
«Սափրիչ», գրական-երգիծական պատկերազարդ հանդէս (ամսօրեայ)։ Լոյս տեսած է 1906-1907 թուականներուն, Փեթերսպուրկ (12 թիւ)։ Խմբագիր՝ Բ․ Գալստեան, հրատարակիչ․՝ Դ․ Օբրոյեան։
Հայկ Ազատեան
Իրաւագիդական եւ լեզուագիդական բացառիկ կարողութիւններուն շնորհիւ Ազատեան կը կատարէ շատ կարեւոր դեր մը իր կամաւորական կեանքին մէջ, իբր միջնորդ հայկական Լեգեռնի Ֆրանսական սպայակոյտին եւ հայ զինուորներու միջեւ, եւ իրեն կը յանծնուի յաճախ կարգապահական խնդիրներով պատերազմական ատեանի առջեւ հանուող կամաւորներու պաշտպանութիւնը։
1919-ին վարեց Ատանայի կայարանին զինուորական քոմիսէրի պաշտոնը եւ, թերեւս իրեն մեր ազգային վերածնութեան գործին մէջ վերապահուած էր կարեւոր դեր մը` եթէ վատորէն չլըքուէինք։
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հայ փաստաբաններ
Շքանշան
Շքանշան, պետական պատուաւոր պարգեւ ծառայութիւններու համար։ Կը պատրաստուի տարբեր նիւթերէ (հիմնականին՝ մետաղներէ կամ համաձուլուածքներէ), խաչի, հնգաթեւ կամ բազմաթեւ աստղի, շրջանակի եւ այլնի ձեւերով։ Շքանշանները կը կրեն ժապաւէնով կամ շղթայով, բարձրագոյն շքանշանները՝ որոշակի գոյնի լայն ուսաժապաւէնով։ Շքանշանը կրնայ ունենալ մէկ կամ քանի մը աստիճան։ Որոշակի աւագութիւն սահմանուած է պետութեան բոլոր շքանշաններու միջեւ։ Շքանշաններու մասին կանոնադրութիւնով կը սահմանուի շքանշանի յանձնման ծիսակատարութիւն կամ հանդիսութիւն։ Արեւմտեան Եւրոպայի մէջ շքանշանի ծագումը կը կապուի կաթոլիկական միջնադարեան կանոններու հետ [այստեղէն ալ՝ օրտէն ( լատինատառ ordo — շարք, կարգ) եզրը եւրոպական լեզուներուն մէջ]։
Սեւ Կատու (շաբաթաթերթ)
Շաբաթաթերթին թիրախը եղած է երիտասարդութեան մէջ առկայ օտարամոլութիւնը եւ այլ «վատ բարքեր»ը։ Պարբերականին մէջ հիմնականօրէն տեղ գտած են Օտեանի երգիծական գործերը։
Աղեքսանտրիա
Հիմնուած է Ք․Ա․ 331 Մեծն Աղեքսանտր ին կողմէն։ Ներկայ Եգիպտոս ին երկրորդ գլխաւոր քաղաքն է։ Անցեալին եղած է Եգիպտոս ի Պտողեմէացիներու թագաւորութեան հզօր մայրաքաղաքը։
Քաղաքին հին աւերակները եւ Աղեքսանտրիոյ նոր Գրադարանը, 2003 առաջարկուեցան եւ այժմ ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի Համաշխարհային Ժառանգութեան Բաժնի Ցուցական Ցանկին մաս կը կազմեն։
Հելլենիստական Շրջան
Մեծն Աղեքսնատր ի նպատակն է խճուղի Heptastadion կառուցել, որպէսզի միացնէ Փարոս կղզիակը ցամաքին երկու բնական նաւահանգիստ ունենալու համար եւ այս ձեւով կապել Յունաստան ը՝ Նեղոս գետի աւազանին։ Ան կը շարունակէ իր արշաւանքը, ետին ձգելով Քլէոմենիս կառավարիչը հետեւելու քաղաքին կառուցման աշխատանքներուն։ Ճարտարապետն է Ռոտացի Տինոքրաթիս Dinocrates of Rhodes։
Աղեքսանտր ի մահէն ետք, Ք․Ա․ 323, անոր զօրավարներէն Պտողեմէոս կը յաջողի Աղեքսանտր ի մարմինը յափշտակել եւ Եգիպտոս տանիլ։ Ըստ կարգ մը վկայութիւններու, Աղեքսանտր ի մարմինը Մեմֆիս կ՛ամփոփուի եւ ապա Աղեքսանտրիա (երբ այլեւս քաղաքի կը վերածուի)։ Ուրիշ աղբիւրներու համաձայն, Եգիպտոս հասած, կ՛ամփոփուի Աղեքսանտրիա։ Պտողեմէոս սպաննել կու տայ Քլէոմենին եւ Ք․Ա․ 305-ին ինքզինք Փարաւոն կը յայտարարէ Պտողեմէոս Փրկիչ անունով եւ Եգիպտոսի մայրաքաղաքը Մեմֆիսէն Աղեքսանտրիա կը տեղափոխէ։
Տեսփասիթօ
«Տեսփասիթօ» (Despacito), Փուերթօ Ռիքեան կ՚երգէ Լուիս Ֆոնսիի երգը Տէտի Եանքիի մասնակցութեամբ: Հրատարակուած է 13 Յունուար 2017-ին, իսկ վերամշակուած տարբերակը՝ կը հրատարակուի 17 Ապրիլ 2017-ին Ճասթըն Պիպըրի մասնակցութեամբ եւ գլխաւորած է ԱՄՆ-ի (Billboard Hot 100) եւ Մեծն Բրիտանիոյ    (UK Singles Chart), որ 1996-էն  սկսեալ դարձած է միակ սպաներէն երգը, երբ միակ յաջող երգն էր «Macarena»ն: Տեսահոլովակը ունի աւելի քան 2 միլիառ դիտում :
Աղեքսանտրիա
Աղեքսանտրիոյ Գրադարանը
Շատ մեծ դէմքեր կ՛անցին վաղեմի Աղեքսանտրիոյ մտաւորական կեդրոններէն․ հարկ է նշել Հիփաթիա Υπάτια Hypatie անունը․ ան ծնաւ, ապրեցաւ ու մահացաւ Աղեքսանտրիա (370 - 415)։ Ան Նոր պղատոնականութեան փիլիսոփայ, աստղագէտ, թուաբանագէտ եւ Աղեքսանտրիոյ Նոր պղատոնականութեան Ուսումնարանին տնօրէնուհի էր։ Կը սպաննուի մոլեռանդ քրիստոնեայ խուժանի կողմէ 8 Մարտ 415-ին։ 25 տարի ետք, Սոկրատիս Սխոլասթիքոս Socrate le Scolastique իր արձանագրութիւններուն մէջ կը գրէ անոր մասին։ Ի պատիւ Հիփաթիային, 1884-ին գտնուած աստղակերպը կ՛անուանուի «238 Hypatia»։
Հռոմէական Շրջան
115-117 թուականներուն, Աքսորեալներու Պատերազմին ժամանակ Guerre de Kitos (հռոմէահրէական պատերազմ) Աղեքսանտրիոյ մեծ մասը կ՛աւերուի։ Ատրիանոս կայսր Αδριανός, Hadrian եւ իր ճարտարապետը՝ Տեքրիանոս քաղաքը կը վերակառուցեն։
Այսօր
Ճարտարարուետը աշխուժ է․ զտարաններ, կրաշաղախ, նաւային կառուցում, հիւսուածեղէն, երկաթ, թուղթ, սննդեղէն, քիմիական նիւթեր եւ մեքենագիտութիւն։ Հակառակ հնագիտական հետքերու հազուադիպութեան, Աղեքսանտրիան զբօսաշրջութեան կարեւոր վայրերէն մէկը կը նկատուի։ Միջերկրական ի ծովափնեայ կլիման լոգանքի յատուկ վայրերու զարգացման թափ կու տայ․ ամէն ամառ կը ներգրաւէ Գահիրէ մայրաքաղաքին միջին եւ ունեւոր դասակարգը։