cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Լուի Տարթիժ Տիւ Ֆուռնէ
Տիւ Ֆուռնէն ու Մուսա Լերան ժառանգորդները
1915-ի Սեպտեմբեր 10-ին, հայ ժողովուրդին դէմ գործադրուած Թուրքիոյ ցեղասպանական ոճիրին դէմ զէնք բարձրացուցած եւ Մուսա Լերան լանջերէն հաւաքաբար լերան գագաթը բարձրացած եւ անառիկ ամրոց հաստատած մուսալեռցիները 40 օր ինքնապաշտպանական մարտեր մղելէ ետք առանձին էին։ Փամփուշտն ու սնունդը հատնելու վրայ էր, իսկ ոսոխը՝ անընդհատ կը վերանորոգէր իր շարքերը՝ ինկողներուն տեղ նոր ուժեր կը հասցնէր եւ լեռն ի վեր յարձակումը անընդհատ կը շարունակէր։ Օգնութեան եւ փրկութեան միակ յոյսը Միջերկրական ծովն էր՝ ֆրանսական մարտանաւերը: Դաշնակից ռազմանաւերու անձնակազմի օգնութիւն ստանալու յոյսով, Մուսա Լերան ինքնապաշտպանութեան ղեկավարները կանգնեցուցին սաւաններով պատրաստուած երկու դրօշ, որոնցմէ մէկուն վրայ գծագրուած էր կարմիր խաչը, իսկ միւսին վրայ անգլերէն գրութիւն մը՝ «Քրիստոնեաները վտանգուած են: Օգնութիւն» բառերով:
Պատմական իրադարձութիւններուն ընթացքը
1916-ի Դեկտեմբերին ան իր զինուորական պաշտօնը կը կորսնցնէ եւ կ’ամուսնանայ այրի կնոջ մը հետ: Կը հրատարակէ քանի մը յուշագրութիւններ, որոնցմէ մէկը՝ «Ծովակալի մը Պատերազմական Յիշատակները» (Փարիզ, 1920), որուն մէջ ամբողջ գլուխ մը նուիրած է Մուսա Լերան հերոսամարտին եւ հայերու փրկութեան մանրամասնութիւններուն:
Մէքս Ռիէմէլթ
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:7 Յունուարի ծնածներ Ստորոգութիւն:1984 ծնունդներ
Սուկաւէտ
Սուկաւէտ լերան մասին աւանդավէպը
Ամէն տարի Համբարձման տօնին հայ եւ քիւրտ երիտասարդները ուխտի կ'երթային Ալատաղ, մոմ կը վառէին, հայերէն եւ քրտերէն սիրային երգեր կ'երգէին ։
Արտաքին յղումներ
Սուկաւէտ լեռ
Յակոբ Մուդոեան
Աղբյուրներ
Ստորոգութիւն:Հայ եկեղեցական գործիչներ Ստորոգութիւն:Հայերը Իրանում Ստորոգութիւն:1875 ծնունդներ Ստորոգութիւն:1960 մահեր
187 (թիւ)
187 (հարիւր ութսունեօթ)՝ կենտ եռանիշ բնական թիվ է 186-ի եւ 188-ի միջեւ
Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչին Նշխարներուն Գիւտին Տօնը
Աւանդութիւնը
Ըստ աւանդութեան, Գրիգոր Լուսաւորիչ հայ ժողովուրդը լուսաւորելէ, եկեղեցիներ հիմնելէ եւ եկեղեցականներ օծելէ ետք, իր կեանքին վերջին տարիները կ'անցընէ ճգնաւորութեամբ՝ Սեպուհ լերան Մանեայ անձաւին մէջ, Երիզայի մօտ, ուր ապրած էր Հռիփսիմեանց կոյսերէն Մանէն: Ս. Գրիգոր երբեմն կը ձգէր քարայրը, կ'այցելէր ժողովուրդին եւ իր աշակերտներուն հետ կը քարոզէր: Սրբազան աւանդութեան համաձայն, այդ նոյն քարայրին մէջ, ուր ան կը ճգնէր, կ'աւանդէ իր հոգին 326-ին: Անոր մարմինը կը գտնեն հովիւները, որոնք, չճանչնալով մահացած կաթողիկոսը, մարմինը կը դնեն քարակոյտի մը տակ: Հետագային Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ իր աշակերտներէն Գառնիկ Բասենցի ճգնաւորին տեսիլքով կը յայտնէ իր նշխարներուն տեղը, որմէ ետք կը փոխադրուին եւ կ'ամփոփուին Դարանաղի գաւառին Թորդան գիւղին մէջ՝ անշքութեամբ եւ լռութեամբ (Ըստ այլ աւանդութեան մը՝ Իր աշակերտներէն Բասենցի Գառնիկ երկար կը հարցուփորձէ հովիւները եւ ի վերջոյ կը տեղեկանայ անոնցմէ տխուր իրողութիւնը) Յովհան Մանդակունի հայրապետին ձեռամբ:Ամբողջ ժողովուրդի մը պատմութիւնը յեղաշրջող անձ մը կը մահանայ թաքուն պայմաններու մէջ :
Ուռհա
Ուռհա (հայկական աղբիւրներու մէջ յիշատակուած է նաեւ որպէս Ուրհա, Օրֆա, Ռուհա, Ուրֆա), պատմական քաղաք Հիւսիսային Միջագետքին մէջ: Յայտնի է նաեւ Եդեսիա (հին յունարէն՝ Ἔδεσσα; ասորերէն՝ ܐܘܪܗܝ) անունով, որ սակայն ասորական աղբիւրներու մէջ չի գործածուիր։ Գոյութիւն ունեցած է նախքան Մակեդոնական տիրապետութիւնը։ Հնագոյն անունը եղած է Օրրոէ։ Ք.ա. 303 թ. Սելեւկոս Ա. Նիքատորի կողմէն վերանուանուած է Եդեսիա՝ ի պատիւ Մակեդոնիայի Էդեսսա քաղաքի։ 216-ին Քարաքալա կայսրը, գահընկեց ընելով Օսրոենի վերջին ներկայացուցիչ Աբգարին, Եդեսիան դարձուց հռոմէական գաղութ։ 363-ին հռոմէա-պարսկական հաշտութեան պայմանագրով ան անցաւ Սասանեաններու ձեռքը։ Այս ժամանակ Եդեսիան տնտեսական ու մշակութային խոշոր կեդրոն էր։ Մեծ հռչակ կը վայելէր Եփրեմ Ասորիի հիմնադրած «Պարսկական դպրոցը», որտեղ ուսանելու կ'երթային բոլոր վայրերէն եւ Հայաստանէն։ Եդեսիան մեծ դեր խաղցած է հայոց այբուբենի ստեղծման գործին մէջ :
Մելանքթոն Արսլանեան
Մելանքթոն Արսլանեան (3 Յունիս 1913, Այնթապ - 26 Դեկտեմբեր 1986, Անվերս), ազգասէր ու նուիրատու բարերար:
Վէրք Հայաստանի
Վէպի Մէջ Առաջադրուող Խնդիրները
«Վէրքը» ունի յառաջաբան, ուր Աբովեան կը բնութագրէ վէպի գաղափարն ու բովանդակութիւնը։ Աբովեան առանձնացուցած է 3 հարց, որոնք են.
Ճոն Պոլթըն
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Քաղաքագիտութիւն Ստորոգութիւն:Փաստաբաններ
ԵՒՐՈՊԱՅԻ ԱՄԵՆԱՀԻՆ ՍՐՃԱՐԱՆՆԵՐԸ
«Ֆլորիան» սրճարան Վենետիկ-Իտալիա
Եւրոպայի ամենահին սրճարանը կը պատրաստուի նշել իր 300-ամեայ յոբելեանը։ Այսպէս, Վենետիկիի մէջ գտնուող, Իտալիա, «Ֆլորիան» սրճարանը, որ ամենահինը կը համարուի Եւրոպայի տարածքին, կը պատրաստուի նշել իր 300-ամեայ յոբելեանը: Սուրբ Մարկոսի (Սան Մարքօ) հրապարակին վրայ գտնուող այս հաստատութիւնը բացուած է 1720 թուականի դեկտեմբերի 29-ին՝ դեռ Վենետիկի սրբազան հանրապետութեան գոյութեան ժամանակ։
Տե՛ս նաեւ
Վիեննական Սրճարան
Էտկար Ակնունի
Կեանք եւ գործունէութիւն
Ծնած է Մեղրի, Արծրունիի գաղափարներով, կը սկսի գրել «Մշակի» մէջ (հիմնադիրին մահէն ետք, թերթը փոխանցուած է Հ. Առաքելեանի, Քալանթարի յետոյ՝ իրեն): Երկար ժամանակ Փեթերսպուրկ մնալով, կ՚աշխատակցի « Դրօշակ »ի՝ Է. Ակնունի ծածկանունով, գլխաւոր նիւթ ունենալով ռուս կառավարութեան վերաբերումը դէպի Կովկաս եւ կովկասահայերը՝ «Կովկասեան խապրիկներ» խորագրին տակ։
1907-ի Հ.Յ.Դ. Դ. Ընդհանուր ժողովը զինք պատուիրակ կը նշանակէ հայ եւ թուրք դաշնակցութեան խորհուրդին, եւ Ակնունի յաջորդ տարին յաջողութեամբ գլուխ կը հանէ այդ գործը, որուն իբր արդիւնք՝ Օսմանեան Սահմանադրութիւնը կը վերահաստատուի։ Յետոյ, իբր պատասխանատու անդամ իր պատկանած կուսակցութեան՝ կու գայ Պոլիս եւ կը դառնայ ցոյցերու խանդավառող։
Հ․Օ․Մ․ի հիմնադրութիւն
Միջազգային Կարմիր Խաչի մարդկայնական եւ բարեսիրական սկզբունքներէն ու ծրագիրներէն ներշնչուած, Միացեալ Նահանգներու հայ կանանց փոքրաթիւ այս խումբերը, Ակնունիի խրախուսիչ թելադրանքներով ու ցուցմունքներով, 1910 թուին կը համախմբուէին Նիւ Եորքի մէջ եւ հիմը կը դնէին «Դաշնակցութեան Կարմիր խաչի», որ հետագային, համասփիւռքեան իր տարածուն ցանցով եւ աշխոյժ գործունէութեամբ, ամենուրեք ճանչցուած է իբրեւ Հայ Օգնութեան Միութիւն։
Քըրթ Զումա
Նուաճումներ
«սենտ-էտիեն»
Գեղամ Բարսեղեան
Ուսումը ստացած է Կէտիկ Փաշայի ազգային դպրոցը՝ Վարդգէս Սերէնկիւլեանի եւ Լեւոն Շանթի շրջանին։ Պատանի հասակէն գործած է լրագրական ասպարէզին մէջ։ Աշխատակցած է «Մանզումէի էֆքեար» օրաթերթին։
Գրական ծածկանունները եղած են՝ Օշին, Զարթօնք, Գեղօ եւ Նետ։
Պիթքոյն
Վերահսկողութեան բացակայութիւնն ու գործարքներու արձանագրութեան պլոկային համակարգը
Նոր շղթայական օղակներ ստեղծող մասնակիցներու համար կայ երկու դրամական խթան։ Մէկն այն է, որ ամէն այդպիսի նոր օղակ ստեղծող մասնակիցը (կամ մասնակցային խումբը) կը ստեղծէ նաեւ պիթքոյնի լրացուցիչ միաւորներ, որոնք կ'արձանագրուին անոր հաշուին։ Այսօրուան դրութեամբ այդ լրացուցիչ միաւորները՝ ծրարը պարունակած է 50 ղրշ., սակայն այդ թիւը կրճատուած է իւրաքանչիւր 210,000 պլոկը (մօտ չորս տարին) մէյմը եւ վերջնականապէս սպառուած, երբ արժութային միաւորներու ընդհանուր ծաւալը հասնի 21 միլիոնի։ Միւսը «հաւաքողներուն» գործարքներ իրականացնողներու կողմէ առաջարկուող ընտրային միքրօ վճարումներն են, որոնք կատարուած են այն պատճառով, որ հաւաքողները նոր պլոկի տարրերու ընտրութեան ժամանակ աւելի խրախուսուած ըլլան ներառել վճարում ներառող գործարքները, եւ այդպիսով վճարումներէ զուրկ գործարքները կարող են անտեսուած մնալ ցանցի մեծամասնութեան կողմէ։
Պիթքոյն մայնինկ
Պիթքոյնի ստեղծումը իրականացուած է պլոկ-շղթայ արուեստագիտութեան հիման վրայ։ Իւրաքանչիւր անձ համակարգիչի վրայ յատուկ ծրագրային ապահովութիւն տեղադրած է եւ սկսած՝ թուային արժոյթի մայնինկի սկսիլ։ Արդիւնքին համակարգիչը կը միանայ թուաբանակական խնդիրներ լուծելու ընդհանուր համակարգին եւ դուք կը սկսիք քոտեր աւելցնել նախորդ գործարքի քոտերուն՝ հաշուի գործարքներու միջոցով։ Աւարտելէ յետոյ կցուած էք յաջորդ օգտագործողի հրապարակային բանալին։ Ցանց «արձանագրուած» է այս բոլոր գործարքները եւ անոնք հասանելի կը դառնան բոլոր անդամներու համար։
Սեպագիր
Պատմութիւն
Հետագային սեպագիրը տարածուած է այլ երկիրներու մէջ։ Սեպագիր արձանագրութիւններ կ'ըլլային տարբեր լեզուներով՝ աքքադերէն, խեթերէն եւ այլն։ Մեզմէ 4200 տարի առաջ Էբլա կոչուող երկրին մէջ, որ ներկայիս Սուրիոյի տարածութեան մէջ կը համարուի, գրուած են արձանագրութիւններ, որոնց մէջ յիշատակուած է հայ ժողովուրդը՝ հայա անունով։ :
Հայկական Կերպարուեստը՝ Նորագոյն Շրջանին
Քանդակագործութիւն
Ստորոգութիւն:Կերպարուեստ
Սեւանայ Լիճի Պահպանութիւն
Հիմնախնդիրի բացահայտում
Սեւանայ լիճի պահպանության հարցը գիտական շրջանառութեան մէջ մտած է դեռեւս 1920-ական թուականներուն, երբ ակնհայտ դարձած են Սեւանայ լիճի աշխոյժ եւ դարաւոր ջրային պաշարներու օգտագործման հնարաւորութիւնները։ Սկիզբը հիմնախնդիրը կը քննարկուէր՝ սոսկ ոռոգչական հնարաւորութիւններէն ելլելով, առանց խախտելու լիճի հոսքի բնական վարչակարգը։ 1910 թուականէն, նոր հետազոտութիւններու արդիւնքին մէջ, կը հիմնաւորուի Սեւանի համալիր օգտագործումը՝ ոռոգման եւ ելեկդրային ուժի արտադրութեան տեսանկիւնէն, ոչ թէ արտահոսքի բնական վարչակարգը չխախտելու, այլ լիճի մակարդակը իջեցնելու, գոլորշացման մակերեսը կրճատելու եւ անոր հաշուին ջուրի արտահոսքը մեծցնելու միջոցով։ Սեւանայ լիճի պահպանութիւնը լոկ գիւղատնտեսական-ոռոգչականէն վերածուեցաւ համալիր ժողովրդատնտեսականի։
Faded
Երգ-շարժապատկերը
Երգ-շարժապատկերմը արտադրած էր Շահապ Սալէհը իբր նախագուսան շարժապատկերը նկարուած էր Րոմմո, Եսթոնիոյ մէջ եւ արտադրուեցաւ Պրօր Պրօր ի կողմէ։
Նկարելու տեղերը
Շարժապատկերը նկարուած է Եսթոնիոյ մէջ, եւ հիմնուած էր բլատակ եւ լգուած տուներու վրայ։
Էբբլ Մէքնդօշ
Մաքնդօշը իր ստեղծման առաջին իսկ օրէն հավաքականօրէն եւ անհատապէս կը կոչուի Mac. Քանի որ Մաքնդօշը շատ սուղ էր, վաճառքի մէջ անոնց գերազանցեց IMB-ը իր անհատական համակարգիչներու անհամեմատ աւելի ցած գինով եւ ուղեկցվող կլոնային շուկայով։
Թիրենեան ծով
Թիրինեան ծով․ Միջերկրական ծովի մաս՝ Ափենինեան թերակղզիին։ Կը գտնուի Սիչիլիա, Սարտինիա ու Քորսիքա կղզիներուն միջեւ։
Պարգեւ Քհնյ. Պատիզպանեան
կենսագրութիւն
Թաղման կարգն ու վերջին օծումը տեղի ունեցած է իր շատ սիրած նորակառոյց Ս. Գէորգ Եկեղեցւոյ մէջ, Բերիոյ Թեմի Առաջնորդ Տ. Արտաւազդ Արք, Սիւրմէեանի ձեռամբ, 1938 Դեկտեմբերին։ Բազմահազար հաւատացեալներ, աջահամբոյրով իրենց յարգանքի վերջին տուրքը մատուցանելէ ետք, դագաղը ուսամբարձ տարած են մինչեւ գերեզմանատուն։
Հայկական կնիքներ
Տեսակներ
Ստեփանոս Օրբէլեան պատմիչը կը հաղորդէ, որ Սիւնեաց իշխաններու կնիքները կը կոչուէին վարազագլոր, քանի որ անոնց վրայ վարազի պատկեր կար, որ ուժի եւ իշխանութեան խորհրդանիշն էր։
Առընչութիւններ
Շատ հետաքրքրական են Հրազդանի, Լճաշենի եւ Արթիկի դամբարաններէն յայտնաբերուած Միտանի երկրի ծագում ունեցող կնիքները, որոնք կը վկայեն ՔԱ 15-էն 14-րդ դարերուն այդ երկրին հետ Հայաստանի մէջ բնակող ցեղերու առեւտրական եւ մշակութային կապերուն մասին։ Այս դամբարաններէն գտնուած են նաեւ եգիպտական կնիքներ, որոնք կը փաստեն հայ– եգիպտական առընչութիւնները հնագոյն դարերուն։
Ակոբովիջ
Այս ընտանիքը Լվուվ գաղթած է Սուչավայէն, Լվուվի մէջ կ’ապրէր հարուստ վաճառական մը 1475-ին, Ակոբչա կոչուած, որ իր ծախքովը Սուչավայի մէջ Հայոց համար եկեղեցի մը շինել տուաւ, քաղքէ դուրս, վանատան կից: Այդ եկեղեցւոյն մէջ նոյնին տապանագիրը կը գտնուի լեհերէն լեզուով «Աստ հանգչի Ակոբչա, հիմնադիր, եկեղեցւոյս այսօրիկ, յամի ՏՆ.1551»:
Սուչավայէն Ակորչա Վարդանովիչ կոչուած մէկը իր երկու զաւակները Վարդան եւ Սահակ,Լվուվ կը ղրկէ 1594-ին, հոն ուսմունքնին ընելու նպատակաւ: Այդ երկու զաւակները Լվուվի մէջ կը սկսին իրենց հօրը անուամբ Ակոբովիչ կոչուիլ: Լվուվի քաղաքատան դիւանատանը մէջ կը պահուին անոնց վերաբերեալ վաւերաթուղթերը:
Էվիա
Ընդհանուր տղեկութիւններ
Էվիա կ՛ երկարի Յունաստանի մայրցամաքի արեւելեան ափին եւ անկէ զայն կը բաժնեն Մալիաքոս ծոցը եւ Էվոյիքոս ծոցը։ Լեֆքատային հետ միակ կղզիներն են որոնց հասնիլը (մուտքը) ցամաքի ճամբով ալ կ՛ ըլլայ․ Էվիա կամուրջով մը, իսկ Լեֆքատա՝ երկար ծփուն կամուրջով մը։
Ծոցեր, նեղուցներ
Կարեւոր ծոցերն ու նեղուցներն են (սկսելով կեդրոնէն դէպի հիւսիս)՝
Հնադար
Ք․Ա․ 8-րդ դարուն, Էվիայի քաղաքները դարձած են առեւտրական կարեւոր կեդրոններ։ Բնակիչները կը հիմնեն գաղթօճախներ․ Յունաստանի հիւսիսը՝ Հալքիտիքի եւ հարաւային Իտալիա։ Հարաւային Իտալիոյ առաջին գաղթօճախները Էվիացիները հիմնած են․ Փիթիքուսես կղզի՝ Նափոլիին բացերը, Քիմի (Մեծ Յունաստան), Զակլի (Մեսինա, Իտալիա), Րիյիո (Քալավրիա, Իտալիա) եւ Նաքսոս (Սիչիլիա, Իտալիա)։
Տապկուած Բիցցա
Սքոթլանտա
Այս բիցցան հասանելի է երկրի բազմաթիւ խանութներու մէջ ։ Այն սառեցուած կամ արդէն վառարանին մէջ պատրաստուած ուտեստ է՝ հաստ խմորով՝ վրան աւելցուած միւս բաղադրիչները։ Ապա այն կը տապկուի։ Այս ուտեստը կրնայ մատուցուիլ եւ՛ ամբողջական, եւ կտորներով, տապկուած գետնախնձորի հետ կամ առանց անոր։ Էտինպուրկի մէջ եւ անոր յարակից տարածքներուն բիցցայի հետ կը մատուցուի աղ եւ քացախ, կամ անոնցմէ պատրաստուած սոուս։ Յաճախ նաեւ կը մատուցուի տապկուած գետնախնձորի հետ ։
Պետօ (Աղեքսանդր Պետրոսեան)
Կեանք եւ գործունէութիւն
Ծնած է 1970-ին, Կարս։ 1890-ին, երբ նոր կը կազմուէր Հայ Յեղափոխականների Դաշնակցութիւնը, Պետօ քսանամեայ ուսուցիչ էր Ալեքսանդրապոլի մէջ։ Անմիջապէս միացած է նորակազմ կուսակցութեան եւ ուղղուած է դէպի Թաւրիզ, Պարսկաստան, հոնկէ Երկիր անցնելու համար։
Մատթէոս Ուռհայեցի
Ծնած, ապրած եւ գործած է Եդեսիոյ մէջ Ուռհա, ուրկէ առած է Ուռհայեցի կոչումը։
Իրմէ մեզի հասած է կարեւոր գործ մը՝ իր ժամանակի համար նորագոյն ձեւի պատմագրութիւն կամ ժամանակագրութիւն մը։ Ուռհայեցիի ժամանակագրութիւնը իբր նիւթ ունի 952-1136 թուականներու միջեւ եղած ժամանակաշրջանի պատմութիւնը։ Գրուած է ժամանակագրական կամ տարեգրական ձեւով, միայն թէ՝ բարեբախտաբար, հեղինակը շարք մը դէպքերու եւ անձերու մասին ունի ընդլայնումներ եւ սեփական կեցուածք որոնցմով իր գործը կը ստանայ նախորդ շրջաններու պատմագիրներու գործերուն խորքը։ Իր գործին նուիրուած է 8 տարիներ։ Իր պատմագրելու եղանակը սիրուն ձեւով նմանցուցած է ծիծեռնակի բոյն շինելուն, այսինքն՝ շիւղ առ շիւղ աճող բոյնին, որ սակայն ամուր կերպով միահիւսուած։
Մատթէոս Ուռհայեցին թէեւ ապրած է ու ստեղծագործած՝ հայ ժողովուրդի պատմութեան ամենածանր ժամանակաշրջանին՝ հայոց պետականութեան ոչնչացման, հարազատ ժողովուրդի օտար տիրակալներու ծանր լուծի տակ իյնալու ժամանակաշրջանին, այնուամենայնիւ, չէ յուսահատած, ան զարմանալի կերպով լեցուած է լաւատեսութեամբ, համոզուած է, որ դեռ կու գան լաւ օրեր՝ «լաւ ժամանակներ» ու այդ գիտակցութեամբ է, որ ան կը գրէ ու սերունդներուն յիշատակ կը ձգէ իր երկը։
Մատթէոս Ուռհայեցիի «Ժամանակագրութիւնը» շարունակած է Գրիգոր Երէցը, հասցնելով այն մինչեւ 1162-1163 թուականներուն, անոր մասին գիտենք, որ Քեսունցի երէց էր։ 1137-1138 թուականներուն Քեսունի վրայ Մելիք–Մահմետի յարձակման մասին գրելու ժամանակ Գրիգոր Երէց ըսած է. «Ես նուաստ երէց Գրիգորս սրտապնդում էի (քաղաքացիներին) աչալրջօրէն պահպանել քաղաքը»։
Ալեքսանդր Արաքսմանեան
Կենսագրական գիծեր
1943 թուականին հաստատուած է Երեւան, ուր սկիզբ առած է իր գրական գործունէութիւնը։
Մաղզմայ
Մաղզման եկեղեցական մետաղէ հարթ կլոր ափսէ մըն է, որ սկիհին բերանը ծածկելու կը ծառայէ: Անոր վրայ, պատարագի ատեն, նուիրական նշխարը կը դրուի:
Ռուբինեաններ
Ռուբինեաններ, հայ իշխանական եւ թագաւորական տոհմ Կիլիկեան Հայաստանի (1080–1219)։
Թագաւորներ
1187–ին Ռուբէն Գ. գահը կամովին կը յանձնէ Լեւոն Բ.–ին, ով, շրջակայ թշնամիներուն դէմ իր շահած շարք մը նոր յաղթանակներով, կը բարձրացնէ պետութեան կշիռն ու հեղինակութիւնը։ 1198–ին, օծուելով «Թագաւոր ամենայն Հայոց, եւ նահանգին Կիլիկէացոց, եւ Իսաւոիոյ», ան Հայոց Իշխանապետութիւնը կը հռչակէ Հայոց Թագաւորութիւն, որ կը ստանայ միջազգային լայն ճանաչում։ Շարք մը էական բարեփոխումներով, Լեւոն Բ. կ՛ամրապնդէ պետութեան քաղաքական հզօրութիւնը, կը խթանէ տնտեսութեան, մշակոյթի ու լուսաւորութեան ընդհանուր վերելքը։
Լաւրենտի Բարսեղեան
Լաւրենտի Բարսեղեան (7 Յունուար 1937, Երեւան- 6 Դեկտեմբեր 2014, Երեւան ), հայ պատմաբան, պատմական գիտութիւններու դոկտոր (1998)։ Հայոց Ցեղասպանութեան թանգարան-ինստիտուտի հիմնադիր-տնօրէն (1995)։
Կենսագրութիւն
1988-1991-ին՝ Հայաստանի Նախարարներու Խորհուրդին առընթեր պատմութեան եւ մշակոյթի յուշարձաններու պահպանութեան եւ օգտագործման գլխաւոր վարչութեան պետ:
Էր Ռիադ
1902 թվականեն սկսած Նաջդ շրջանի կեդրոնն էր։ 1932 թ. աստիճանական միավորման արդոյնքի ստացուածների ժամանակ ստեղծվեց պետութիւն Էր Ռիադ մայրաքաղաքով։
1871 թուական
1871 թուական, ոչ նահանջ տարի, 19րդ դարու 71րդ տարին
Զարեհ Մութաֆեան
Ասպարէզ
Զարեհ Մութաֆեանի կեանքին ու գործին նուիրուած է ժապաւէն մը, զոր կը պարունակէ փաստաթուղթեր, լուսանկարներ, դիտուած՝ Արթօ Փեհլիվանեան մասնագէտին ոսպնեակով։
Մահմուտ Տէրուիշ
Մահմուտ Տէրուիշ (محمود درويش, Mahmoud Darwish, 13 Մարտ 1941 - 9 Օգոստոս 2008), պաղեստինցի արաբ բանաստեղծ եւ արձակագիր:
Կենսագրական Տեղեկութիւններ
Պաղեստինցի բանաստեղծ, Պաղեստինի Ազատագրման Կազմակերպութեան Ազգային Խորհուրդի անդամ՝ Մահմուտ Տէրուիշ ծնած է 1941-ին, Պաղեստինի Ալ Ճալիլ քաղաքի շրջակայ Ալ Պարուա գիւղը, Աքքայի ծովափին, ուր ընտանիքին հետ կը բնակէր մինչեւ 1948, երբ պատերազմի պատճառով կը տեղահանուի դէպի Լիբանան, ուրկէ կը վերադառնայ տարի մը անց՝ 1949-ին, հաշտութեան պայմանագրին ստորագրութենէն ետք, ականատես ըլլալով ծննդավայրին աւերման, եւ բնակութիւն կը հաստատէ Ալ Ճատիտէ գիւղին մէջ։ Տեղւոյն երկրորդական վարժարանը աւարտելէ ետք Մահմուտ Տէրուիշ խմբագրական աշխատանք կը սկսի ծաւալել կարգ մը կուսակցական հրատարակութիւններու համար, անդամակցելով պաղեստինեան կուսակցական շարքերուն: Գրել սկսած է ուսանողական գրասեղանէն եւ իր բազմաբեղուն ստեղծագործական վաստակին հրատարակութիւնը սկսած է 1960-ին:
Թափառումներ, Պատերազմ Ու Գրական Աշխատանքներ
Փարիզի մէջ զինք կը յայտնաբերէ եւ կը հռչակէ լիբանանցի փիլիսոփայ, բանաստեղծ՝ Րոպէր Ղանէմ, որ կը խմբագրէր «Ալ Թահրիր» թերթը, ուր ան լոյս ընծայեց Մահմուտ Տէրուիշի քերթուածներէն մի քանին: Մահմուտ Տէրուիշի հռչակումով անուանի արաբ գրողներու ստեղծագործութիւնները եւս հռչակուեցան նոյն թերթին մէջ լոյս տեսնելով, որոնք մտերիմ բարեկամներն էին Մ. Տէրուիշին, որոնցմէ յիշենք՝ Սուտանէն Մուհամմատ Ալ Ֆէյթուրին, Սուրիայէն Նիզար Գապպանին եւ արաբական աշխարհին մէջ սփռուած բազմաթիւ այլ տաղանդաւոր գրիչներ:
Գաբրիէլ Արու
Գաբրիէլ Արու (բուն անունով Գաբրիէլ Արուտչեան, ), ֆրանսահայ թատերագիր եւ թարգմանիչ։ Ֆրանսայի մէջ ծանօթ էր իբրեւ «Gabriel Arout»։
Արամ Խաչատուրեան
Արամ Խաչատրյան, հայ երգահան, խմբավար, մանկավարժ, ԽՍՀՄ ժողովրդական արուեստագէտ 1954), ՀԽՍՀ ԳԱ կաճառի անդամ (1963), ռուսական ստեղծագործական դպրոցի եւ հայ դասական երաժշտութեան ներկայացուցիչ, որ ճանչցուած է որպէս՝ համաշխարհային դասական։
Գործունէութիւն, ստեղծագործութիւն եւ համաշխարհային ճանաչում (1950–1978)
1950 թուականին «Ստալինկրատի ճակատամարտ»ը The Battle of Stalingrad (1949 թուական) ստեղծագործութեան համար կը պարգեւատրուի ԽՍՀՄ բարձրագոյն Ստալին մրցանակով։
Երեւանի Մեթրոն
Պատմութիւն
Մեթրոյին կառուցումը եւ ընդլայնումը կատարուած է Կարէն Տէմիրճեան ի ղեկավարութեան օրով եւ անոր անմիջական հովանաւորութեամբ։ 28 Դեկտեմբեր 1999-ին Երեւանի մեթրոն կոչուեցաւ 27 Հոկտեմբեր ի Ազգային ժողով ին մէջ ահաբեկչական գործողութեան ժամանակ սպաննուած Կարէն Տէմիրճեանի անունով։
Վերաանուանումներ
1992-ին՝ Հայաստան ի անկախացումէն եւ Խորհրդային միութեան փլուզումէն ետք վերանուանուած են Երեւանի մեթրոյի կայարաններէն մի քանին։
Հոգեբանութեան մեթոտներ
Դասակարգին մէջ՝ ըստ ճանաչողական հնարաւորութիւններու
Վերջին ժամանակներուն առաջադրուած է մեթոտներու դասակարգին մէջ՝ ըստ անոնց ճանաչողական հնարաւորութիւններու եւ նախատեսոուածութեան. բացատրական, նկարագրական, գործնական : Այս դասակարգման նախատիպը Ուիլհելմ Տիլթեյի ու անոր հետեւորդ Էտուարտ Շպրանգերի կողմէն առաջադրած հոգեբանական գիտութեան՝ երկու մասի կ'առանձնացնէ. բնագիտական, որ կը հիմնուի պատճառական-տրամաբանական վերլուծութեան վրայ, հոգեւոր-գիտական, որ կը հիմնուի համադրոյթի եւ մտատես հասկացման վրայ եւ ընդունակ է միայն նկարագրութեան  :
Վլատիմիր Տրուժինին
Այս դասակարգելը, աւելի նման է ենթադրութիւններու համագումարի, որոնք կը պահանջեն հետագայ համակարգին մէջ :
Երրորդ ենթադրութիւնը նախորդ գաղափարի զարգացումն է այլ չափանիշներով։ Կ'առանձնացնէ հետազոտող-հետազոտող փոխազդեցութեան զօրութիւնը եւ փորձական ընթացակարգի ենթարկական-առարկայութեան աստիճանը։ Առաջին չափանիշը կը պայմանավորուի «փոխազդեցութեան առկայույուն»-«փոխազդեցութեան բացակայութիւն» բեւեռները, երկրորդը՝ «առարկայական գործընթաց»-«ենթարկական գործընթաց» բեւեռները :
Գրականութիւն
Ստորոգութիւն:Փորձարարական հոգեբանութիւն Ստորոգութիւն:Հետազոտութիւն
Ճոն Կրին
Աշխատանքները
Ապա, Կրինը իր ընկեր եւ սկսնակ գրող Տէյվիտ Լեւանթոնի հետ համատեղ գրած է «Ուիլլ Գրեյսոն, Ուիլլ Գրեյսոն» վէպը(2010), որ ստացած է Stonewall Book Award մրցանակը։
Անձնական կեանքը
Ճոն Կրինը յայտարարել է, որ ինքը եպիսկոպոսական եկեղեցիի հետեւորդ է։ Ան, ինչպէս իր առաջին վէպի հերոս Մայլզը, կը հաւաքէ մահամերձ յայտնի մարդոց խօսքերը։ Իսկ ինք կը սիրէ է Օսկար Ուալտի վերջին խօսքերը։ Ճոնը Լիվըրբուլ ֆութպոլի ակումբին երկրպագու է եւ հրապարակայնօրէն կը քննարկէ անգլիական ֆութբոլը։
Դեղանիւթեր
Ազդեցութիւն
Դեղանիւթերու ներգործման համար շատ կարեւոր է նաեւ օգտագործման եղանակը։ Օրինակ՝ կրծքային հեղձուկի նոպայի ժամանակ վալիտոլը պետք է դնել լեզուի տակ, կուլ տալու դէպքին մէջ անոնք բուժիչ ազդեցութիւն չունին։ Նշանակութիւն ունի նաեւ օրուայ ժամը, ինչպէս նաեւ ուտելէ առաջ, թէ յետոյ, որովհետեւ ստամոքսաղիքային համակարգին մէջ սնունդի առկայութիւնը կարող է նպաստել պատրաստուկի ներծծման մը եւ խոչընդոտել միւսին։ Որոշ դեղանիւթերու ազդեցութիւնը կը փոխէ կազմութեան կենսաբանական չափերէն, օրուայ ընթացքին ընդունման ժամանակէն։ Յայտնի են որոշ դեղերու աշխուժութեան զգալի բարձրացման դէպքեր վաղ առաւոտեան ժամերուն։ Դեղանիւթերու արդիւնավետութիւնը կարող է փոխել միաժամանակ 2 եւ աւելի պատրաստուկներ օգտագործելէ, քանի որ անոնք կարող են փոխադարձ ուժեղացնել կամ թուլացնել միմեանց ազդեցութիւնը։ Ակնյայտ է դեղերու ազդեցութիւնը այն օրկաններու վրայ, որոնք կը մասնակցին դեղանիւթերու քայքայմանը եւ կազմութեան դուրսբերմանը (երիկամներ, լեարդ)։ Վերջաւորութեան գործառնայի խանգարումէն կը զօրանան շատ դեղանիւթերու թունաւոր ազդեցութիւնը։ Շարք մը դեղանիւթերու թունաւոր ազդեցութիւնը կը զօրանայ ալգոհոլէն, իսկ որոշ դեղանիւթեր կարող են զօրացնել ալգոհոլի թունաւոր ազդեցութիւնը՝ առաջացնելով ծանր թունաւորումներ։
Ֆիզիկական եղանակներ
Բեւեռաչափութիւնը կը կիրառէ տեսողականապէս աշխուժ նիւթերու վերլուծման ժամանակ, յաջողութեամբ կարող է կիրառել նոր համադրուած նիւթերու ուսումնասիրման համար, դեղերու որակի հսկման համար, շաքարներու քանակական որոշման համար (կաթի մէջ շաքարներու որոշում)։ Բեւեռաչափութիւնը հիմնուած է որոշ նիւթերու հատկութեան վրայ պտտելու բեւեռացուած լոյսի հարթութիւնը, երբ այն կ'անցնի այդ նիւթի միջոցով։ Այսինքն տեսողական պտույտը ան նիւթերու հատկութիւնն է, որ կը պտտի բեւեռացուած լոյսի հարթութիւնը։ Այն նիւթերը, որոնք ունին այդ հատկութիւնը կը կոչուին տեսողակապէս աշխուժ նիւթեր։ Տարբեր նիւթերու բեւեռացուած հարթութիւնը պտտելու հատկութիւններու համեմատական բնութագիրի համար գոյութիւն ունի այսպէս կոչուած տեսակարար պտույտի անկիւնը։
Պուրճ Համուտ
Տորա (الدورة)
Տորան առեւտրական եւ բնակչութեան մեծ շրջան մըն է, որ կը կառավարուի Պուրճ Համուտի քաղապետութեան կողմէ եւ ունի մեծ արտադրական հատուած մը իր աշխարհագրական վայրին մէջ։ Տորան ընդհանրապէս քրիստոնէական արուարձան մըն է, բայց տարբեր համայնքի լիբանանցիներ կ՛ապրին այնտեղ։ Օտար աշխատողներ, ինչպէս եգիպտացիներ, սրի լանքացիներ նաեւ կ՛ապրին Տորայի մէջ՝ տուներու աժան վարձքերուն պատճառով։
Ժողովրդագրութիւն
Պուրճ Համուտի մէջ կը գործեն երեք մեծ հայկական կուսակցութիւններ.- Դաշնակցութիւնը, Ռամկավարներն ու Հնչակեանները։
Աւետիս Նազարեան
Ստեղծագործական աշխատանքներ եւ հրատարակութիւններ
1982-ին ան կը յօրինէ Սողոմոն Թեհլիրեանի դատավարութեան նուիրուած ժապաւէնին երաժշտութիւնը։
Դասախօսութիւններու շարք մը նուիրուած հայ արուեստին ու մշակոյթին
1992-էն 1997, հինգ տարուան համար Վենետիկի եւ Մէսթրէի համալսարաններէն ներս Նազարեան կը կազմակերպէ վեցամսեայ դասախօսութիւններու շարք մը, նուիրուած հայ արուեստին ու մշակոյթին։
Տապկուած հաց
Բաննոկ (ինչպէս նաեւ յայտնի է որպէս տապկուած հաց), հնդկական խոհանոցի ազգային ուտեստ, այժմ լայնօրէն տարածուած ԱՄՆ-ի հնդկացիական ցեղերու շրջանին մէջ: Կը ներկայացնէ դրոժային խմորի տափակ կտոր (բլիթ)՝ իւղի կամ ճարպի մէջ տապկուած կամ բոված:
Սեւանի իշխան
Անուանում
Ձուկը ունի տարբեր անուններ. բախտակ, բոջակ, գեղարքունի, Սեւանի իշխան ։
Արտաքին Կառուցուածք
Գեղարքունի սեռին բնորոշ է սուր դունչ եւ իլիկաձեւ մարմին: 3-5 տարեկան ձկան միջին երկարութիւնը կը կազմէ մօտ 40 սմ, եւ քաշը՝ 400-600 կրամ: Գեղարքունիի եւ բախտակի առաւելագոյն չափը կրնայ հասնիլ մինչեւ 90 սմ, քաշը՝ 16 քկ, իսկ պոջակի եւ ալապալախի՝ մինչեւ 35 սմ: Հիմնական իրենց սնունդն են խեցգետնազգիներու որոշ տեսակները, օրինակ՝ Amphipoda:
Ռուհոլլա Խոմէյնի
Կեանքը
50-ականներուն ստացած է այեաթոլլա տիտղոսը։ 1963 թուականին ընդդիմադիր գործունէութիւն ծաւալած շահի ռեժիմին դէմ։ 1963 թուականին անոր ձերբակալութիւնը խոշոր յուզումներ յառաջացուցած է, որոնց 1000-էն աւելի զոհ եղած է։ 1964 թուականին արտաքսուած է Թուրքիա, այնուհետեւ տեղափոխուած է Իրաք, 1978 թուականին` Փարիզ:
Վիգէն Կիւլվարդեան
Ապա մէկ տարի Պէյրութի Ամերիկեան համալսարանը յաճախելէ ետք, իր ծնողքին թելադրանքով, քրոջ՝ Մանիայի հետ կը տեղափոխուի Ֆիլատելֆիա, ԱՄՆ, հօր անմիջական պարագաներուն մօտ: Մէկ տարի Community College յաճախելէ ետք, ան կ'ընդունուի Ֆիլտաելֆիոյ PCPS համալսարանը, զոր Pharm D տիտղոսով կ'աւարտէ 1982-ին: Վիգէնի համար դեղագործութեան դասընթացքներու կողքին, կարեւոր էր նաեւ ստանալ ազգային ու հոգեկան սնունդ: PCPS-ի զուգահեռ, ան կ'արձանագրուի Thomas Jefferson University, Վահէ Օշականի հայագիտականի դասընթացքներուն: Բան մը, որ Վիգէնը առաջնորդեց մինչեւ վերջ մեծ երկիւղածութեամբ յիշելու հայ գրականութեան սփիւռքեան աստղ Վահէ Օշականը:
Ճապութիքապա
Մանիշակագոյն-սեւ, սպիտակ միջուկով պտուղը կ'աճի անմիջապէս ծառի բունին վրայ:
Նկարագրութիւն
Իր հայրենի միջավայրին մէջ այս պտուղը կրնայ ծաղկիլ եւ պտղաբերել 5-6 անգամ ամբողջ տարուան ընթացքին :
Ակրիճենթօ
Նախապէս կոչուած է՝ Ագրակաս կամ Ակրիկենթում (Ακράγας, Agrigentum)։ Հիմնադրուած է մ.թ.ա. 582 թուականին։ Ակրիճենթօն, Համաշխարհային ժառանգութեան ցուցակին մաս կը կազմէ։
Սպանա-Թրքական Յարաբերութիւններ
Քաղաքական յարաբերութիւններ
Թուրքիան եւ Սպանիան կը հանդիսանան՝ Եւրոպայի Խորհուրդի, Հիւսիսատլանտեան դաշինքի կազմակերպութիւն, Տնտեսական համագործակցութեան եւ զարգացման կազմակերպութեան, Եւրոպայի անվտանգութեան եւ համագործակցութեան կազմակերպութեան, Առեւտուրի համաշխարհային կազմակերպութեան եւ Միջերկրածովեան միութեան անդամներ։
Քլոտ Մութաֆեան
Անդամակցութիւն
Քլոտ Արմէն Մութաֆեան ՀՀ Գիտութիւնների ազգային ակադեմիայի արտասահմանեան անդամ է:
Հայ Բժշկութեան Թանգարան
Ցուցադրութիւն
Թանգարանին մէջ ցուցադրուած են Յարութիւն Մինասեանի հաւաքածոյի շուրջ 30 000 ցուցանմուշներէն ընդամէնը 10000։ Ցուցադրութիւնը կարելի է պայմանականօրէն բաժնել քանի մը բաժիններու՝
Հասցէ
Հայ բժշկութեան թանգարանի նոր հասցէն. Երեւան, Շենգաւիթ, Արշակունեաց պող. տ. 44/1, մուտք 4, բն. 43: Հեռ. 093-30-92-37: Մուտքը անվճար է: Անհրաժեշտ է նախօրօք զանգահարել ու պայմանաւորուել օրն ու ժամը:
Նախապէս տեղակայուած էր Երեւանի Հրաչեայ Քոչարի 21 հասցէին` «Նոր Արաբկիր» առողջութեան կեդրոնի 6-րդ յարկի 608 սենեակին մէջ:
Տառ
Հայերէն տառերու թուային կիրարութիւը
Այժմ տառերը յաճախ կը գործածուին միայն իբրեւ դասական թուական Ա՝ առաջին, Բ՝ երկրորդ, Գ՝ երրորդ, Թ՝ իններորդ, Ժ՝ տասներորդ, ԻԱ՝ քսանմէկերորդ եւ այլն։
Իվանո-Ֆրանկովսկ
Ծանոթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Ուկրաինայի քաղաքներ
Միջին Արեւելքի Արուեստի Թանգարան (Երեւան)
Պատմութիւն
Մարկոս Գրիգորեանը հաւաքածոյի զգալի մասը ձեռք բերած է Իրանի մէջ ապրելու տարիներուն եւ 1993-ին այն տեղափոխածէ Հայաստան :
Գրիգոր Եաղջեան
Թատրոն
Դերասանութեան կողքին զբաղած է նաեւ թատրերագրութեամբ։ Անոր առաջին թատրերգութիւնը՝ «Զոյա»ն առաջին անգամ ներկայացուած է 1942 թուականին Երեւանի եւ ապա այլ շրջաններու մէջ:
Լարիսա
Լարիսա, (Λάρισα) քաղաք Հունաստանի մէջ։ Թեսալիա մարզի վարչական կեդրոնն է։ Մեծութեամբ Հունաստանի 5-րդ քաղաքն է ` Աթենքեն, Սալոնիկեն, Պատրասեն եւ Հերակլիոնեն յետոյ։
Յուշամատեան (միութիւն)
Յուշամատեան, ոչ-կառավարական, ոչ-շահաբեր՝ հանրօգուտ միութիւն, հետազօտական ցանցկայք՝ Հայոց ցեղասպանութենէն առաջ Օսմանեան կայսրութեան հայերու կեանքի ուսումնասիրութեան, տեղական պատմութիւններու քննութեան եւ հայերու յիշողութեան ու ընկերային միջավայրի վերականգման համար։
Հովանաւորներ
Յունուար 2015-էն ի վեր Գալուստ Կիւլպէնկեան հիմնարկը կը հովանաւորէ երկու ծրագիրներ՝ ցանցկայքի գրաւոր նիւթերուն թրքերէն թարգմանութիւնն ու դպրոցներու հետ համագործակցութեան ծրագիրը։
Մեհեան
Պատմութիւն
Ստորոգութիւն:Հայկական հեթանոսական տաճարներ
Շուշան Ստեփանեան
Պարգեւներ
2009-ին ան ճանչցուած է European Journalism Centre-ի կողմէ կազմակերպուած յետաքննական լրագրութեան ուսումնական մրցոյթի յաղթող եւ վերապատրաստուած Նիտերլանդներու մէջ։
1874 թուական
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1874 ծնունդներ
Կարօ Յովնաթանեան
Գործունէութիւն
Ան զբաղած է նաեւ միզաբանութեամբ։ ԽՍՀՄ-ի մէջ առաջինանգամ ինք մշակած է տեղային «Hypothermia» մեթոտը երիկամներու եւ շագանակագեղձի վիրահատութիւններու ժամանակ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ բժիշկներ
Պատմա-քաղաքական վէպը 1870-1880-ական տարիներուն
Պատմա-քաղաքական վէպ, 1870 ական տարիներու կէսերէն գրական-մշակութային շարժումը կը ստանայ նոր բովանդակութիւն եւ կշռոյթ։ Այս փոփոխութիւնները արդիւնք են երկու շարքի ազդակներու.
Պատմական դէպքերու ընթացքը
Ռուսիա եւ Թուրքիա տարբեր ձեւի ու չափի տագնապներու ենթակայ են։
Յովհաննէս Բարսեղեան
Պարգեւներ եւ Կոչումներ
1970-ին, Յովհաննէս Բարսեղեան արժանացած է ՀԽՍՀ գիտութեան վաստակաւոր գործիչի կոչման։ Պարգեւատրուած է «Պատուոյ նշան» (1981), Հայրենական Մեծ պատերազմ ի Բ․ աստիճանի (1985) շքանշաններով, « Մովսէս Խորենացի » եւ բազմաթիւ այլ մետալներով։ ՀՀ Նախագահի մրցանակակիր (2003), Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշան ի ասպետ (2010) ։
Ակօսիկ
Ակօսիկ Իսթանպուլ (Պոլիս) լոյս տեսնող «Ակօս» երկլեզու շաբաթաթերթի հայկական բաժինի մանկապատանեկան էջ եւ ապա ներդիր՝ «Ակօս Գիրք» երկլեզու յաւելուածին: Մանկապատանեկան այս էջը առաջին անգամ լոյս տեսած է «Ակօս»-ի թիւ 5 համարով (3 Մայիս 1996-ին): Թիւ 29 համարէն (18 Հոկտեմբեր 1996) սկսեալ, «Ակօսիկ» լոյս կը տեսնէ ամսական դրութեամբ: 1998 Օգոստոսէն սկսեալ կը հրատարակուի շաբաթական դրութեամբ, թերթին գրեթէ իւրաքանչիւր համարին մէջ։ Թիւ 326 (28 Յունիս 2002) համարէն սկսեալ կը վերածուի կէս էջ ծաւալի, որուն վերջին համարը լոյս կը տեսնէ 12 Սեպտեմբեր 2003-ին: Երկար դադարէ մը ետք, Յուլիս 2010-ին, «Ակօսիկ»-ը կը վերածուի ներդիր յաւելուածի, գունաւոր 4 էջ ծաւալով: Յաւելուածը լոյս կը տեսնէ 8 համար, վերջինը՝ Մարտ 2011-ին: «Ակօսիկ» մանկապատանեկան էջը սկիզբէն խմբագրուած է Սարգիս Սերովբեանի կողմէ, զանազան թուականներու՝ աշխատակցութեամբ Ծովինար Լօքամակէօզեանի, Սիպիլ Ճամճըօղլուի, Սելին Էօզօնուրի, Թալին Չորթան-Կարիպկիւնի, իսկ ներդիրի պարագային՝ Մարալ Ուսթայի եւ Էմինէ Պորայի: Այլազան ենթախորագիրներու տակ՝ այս էջը կը պարունակէ հայ ժողովրդական հեքիաթներ, գիտական բաժին, հանելուկներ, «Չարաճճին Առօրեայէն» խորագրին տակ երգիծական բաժին, ձեր գրածներէն, նամակներ, հետաքրքրական հարցում մը, եկէ՜ք խաղանք միասին, պատմուածքներ, ձեռային աշխատանքներ:
Հայաստանի Հանրապետութեան Սահմանադրութիւն
Պատմական ակնարկ
Հին Յունաստանի եւ Հին Հռոմի մէջ երկար ժամանակ սահմանադրութիւն կը կոչուէին նաեւ կայսրերու, միապետներու ընդունած իրաւական արարքները։
Հայո պատմութեան մէջ Սահմանադրութեան նախագծման ամենահամարձակ փորձերէն է 18-րդ դարուն Հայաստանի ազատագրութեան Մատրասի խմբակի, մասնաւորապէս՝ Շահամիր Շահամիրեանի կողմէ շարադրուած «Որոգայթ փառացը», որ միաժամանակ ե՛ւ Հայաստանի ազատագրութեան ծրագիր էր, ե՛ւ ապագայ անկախ Հայաստանի սահմանադրութեան նախագիծը։ «Որոգայթ փառացը» ամբողջութեամբ հիմնուած էր ժամանակի արեւմտաեւրոպական լուսաւորական գաղափարներուն վրայ։ Հրատարակուած է Մատրասի մէջ, Շահամիր Շահամիրեանի որդի Յակոբի անունով, 1788-89-ին (թէեւ տիտղոսաթերթին նշուած է 1773-ին)։
Կը նախատեսէին նաեւ հանրապետութեան զինուած ուժերու մասին դրոյթներ, համաձայն որոնց՝ մշտական 90 հազարանոց բանակը պէտք է համալրուէր վիճակահանութեամբ (100 տղամարդու 5-ը, ռազմական ուսուցումն ու ծառայութիւնը՝ 7 տարի)։
ՀՀ Սահմանադրութեան ընդունումը եւ կատարուած փոփոխութիւնները
Այսպէս, մինչեւ 2005-ին սահմանադրական փոփոխութիւնները ՀՀ Նախագահը կը գլխաւորէր արդարադատութեան խորհուրդը, իսկ խորհուրդի փոխնախագահներն էին գործադիր իշխանութեան ներկայացուցիչներ՝ արդարադատութեան նախարարը եւ գլխաւոր դատախազը։ Խորհուրդի կազմի մէջ կը մտնէին նաեւ Հանրապետութեան Նախագահի կողմէ հինգ տարի ժամկէտով նշանակուող տասնչորս անդամ, որոնցմէ երկուքը՝ իրաւաբան գիտնական, ինը՝ դատաւոր, երեքը՝ դատախազ։
Գլուխ 8. Սահմանադրութեան ընդունումը, փոփոխումը եւ հանրաքուէն.
Կը սահմանուի, որ Սահմանադրութիւնը կ՚ընդունուի եւ կը փոխուի բացառապէս հանրաքուէով, որ կը նշանակէ Հանրապետութեան Նախագահը՝ Ազգային ժողովի առաջարկով կամ համաձայնութեամբ։ Հանրաքուէով կրնան ընդունուիլ նաեւ սովորական օրէնքները, որոնք այդ պարագային ենթակայ են փոփոխման կրկին հանրաքուէով։ Կը սահմանուին հանրաքուէի անցկացման հիմունքները։
Զարգար Վանէս
Զարգար Վանէս, հայ աշուղ, ոսկերիչ։ Իսկական անունը՝ Յովհաննէս ։
Խաչմաչ
Խաչմաչ գիւղ՝ Արցախի Ասկերանի շրջանին մէջ։ Տեղաբաշխուած է հանրապետութեան հարաւարեւելեան հատուածին մէջ։ Ասկերան շրջակեդրոնէն 40 քմ. հեռաւորութեան վրայ կը գտնուի, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտէն՝ 25 քմ. հեռաւորութեան վրայ։
Հանրաքուէ
Հանրաքուէ (referendum — այն, որ պէտք է հաղորդուի), համապետական, տարածաշրջանային կամ տեղական նշանակութեան հարցերու վերաբերեալ՝ հանրաքուէի մասնակիցներու քուէարկութեան ձեւով ազատ կամարտայայտման միջոց։ Հանրաքուէի արդիւնքով կրնայ նաեւ նոր օրէնք ընդունուիլ։ Յայտնի է նաեւ «հանրաքուէ» անուամբ։ Հանրաքուէի որոշ բնորոշումներ այն կը բնութագրեն իբրեւ քուէարկութեան եղանակ՝ երկրի սահմանադրութիւնը կամ կառավարութիւնը փոխելու համար ։ Որոշ այլ երկրներ հանրաքուէն այլ կերպ կը բնորոշեն։ Օրինակ՝ Աւստրալիա յի մէջ հանրաքուէն կը բնորոշուի իբրեւ սահմանադրութիւնը փոխելու համար քուէարկութիւն ։ Իրլանտա յի մէջ սահմանադրութեան ընդունման համար քուէարկութիւնը կը կոչուի «պլեբեսցիտ», բայց սահմանադրութեան բարեփոխման համար քուէարկութիւնը արդէն կը կոչուի «հանրաքուէ», նոյն անուամբ յայտնի են նաեւ «ընտրական քուէարկութիւն»ն ու «ոչ սահմանադրական օրինագիծի ընդունման համար քուէարկութիւն»ը։
Հանրաքուէներու դասակարգումը
Ըստ հանրաքուէի մասնակցի կամարտայայտման ձեւի՝
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Պետութիւն Ստորոգութիւն:Միջազգային Իրաւունք Ստորոգութիւն:Ժողովրդավարութիւն Ստորոգութիւն:Հանրաքուէներ
Գարեգին Բ․ Կաթողիկոս
Ստորոգութիւն:1951 ծնունդներ Ստորոգութիւն:21 Օգոստոսի ծնածներ Ստորոգութիւն:Ոսկեհատ ծնածներ
Ռափայէլ Պատկանեան
Կենսագրութիւն
Ռափայէլ Պատկանեան ծնած է 1830 Նոյեմբեր 8-ին նոր Նախիջեւանի մէջ, իր նախնական կրթութիւնը ստացած է իր հօր՝ Տէր Գաբրիէլի մօտ։ 1843-1849-ին ուսումը շարունակած է Լազարեան ճեմարանէն, ուսուցիչ կ՛ունենայ մեծանուն մտաւորական, մանկավարժ եւ ազգային գործիչ Մկրտիչ Էմինը : Իսկ 1851-ին ուսում ստացած է Դորպատի համալսարանէն ներս։ Պատկանեան նոյն տարին ընդունուած է Մոսկուայի համալսարանի բժշկական բաժինը։ 1866-ին աւարտած՝ Պեթերսպուրկի համալսարանի արեւելեան բաժինը։
Միսաք Պաղպուտարեան
Արամ Խաչատուրեանի ծննդեան 100ամեակ
2003ին Դամասկոսի մէջ Մ. Պաղպուտարեան իր ղեկավարած նուագախումբով, դաշնակի ընկերակցութեամբ յատկապէս Երեւանէն հրաւիրուած Արմէն Պապախանեանի, մեծ հանդիսութեամբ մը յիշատակեց Արամ Խաչատուրեանի ծննդեան 100ամեակը:
Հայոց ցեղասպանութեան 100 ամեակ
2015 թուականին, Հայոց ցեղասպանութեան 100 ամեակին առիթով, Մայեսթրօ Պաղպուտարեանի ջանքերով եւ ղեկավարութեամբ Սուրիոյ ազգային սիմֆոնիք նուագախումբի եւ Դամասկոսի երաժշտական սենեկային երգչախումբի մասնակացութեամբ Դամասկոսի «Տար ալ-Ասատ» օփերայի «Տրամա» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ «Կոմիտաս նահատակ հանճարը» երաժշտական ձեռնարկը:
Հայկական Հարսանիք
Հայկական հարսանիքներ՝ ժամանակի ընթացքին
Հայերը ունեցած են նաեւ «փեսատեսի» սովորութիւնը, աղջկան հարազատներու կողմէ այցելութիւն փեսացուի տուն՝ ստուգելու համար փեսային ունեցուածքն ու կարողութիւնը: Եղած է նաեւ ուրիշ ծէս մը, որուն ընթացքին երկու կողմերը որոշած են հարսանիքի հաւանական օրը եւ մնացեալ մանրամասնութիւնները, որ կոչուած է «հղէ կտրել»:
Գալով հարսանեկան տարազներուն՝ եղած են իւրայատուկ եւ գեղեցիկ, յաճախ ոչ ճերմակ այլ՝ գունաւոր, ուր գերակշռած է կարմիր գոյնը՝ ի նշան պտղաբերութեան եւ յարատեւութեան: Կարեւըր բաղադրիչներն էին յատկապէս գօտին եւ քօղը: Ամբողջովին ասեղնագործուած ու ձեռքով կարուած հարսանեկան տարազը կը պատրաստուէր փեսացուին ազգականներուն կողմէ եւ կը կոչուէր «պոյչափէքի» ծէս: Այս գործին կը մասնակցէին յատկապէս ամուրի աղջիկները՝ իրենց բախտն ալ բացուելու անկնկալութեամբ: Տղու կողմի պարտականութիւնն էր նաեւ անահովել հարսի քօղն ու կարմիր կօշիկները:
Նաքսոս
Դասական շրջան
Փորթարա յուշարձան ․ Ափոլոնաս տաճարին մնացորդածն է՝ Ք․Ա․ 490-ին կը կործանուի պարսիկներուն կողմէն։
Բնակչութիւն
Բնակչութեան թիւն է՝ 12 726 (2011-ի մարդահամար)։  Բնակիչները գլխաւորաբար կը զբաղին գիւղատնտեսութեամբ, ձկնորսութեամբ եւ զբօսաշրջիկութեամբ։
Վարչական բաժանում
Հորա ․ յունական կղզիներու մայր գիւղին կամ քաղաքին տրուած անուն, որ կ՛ ընկերակցի տուեալ գիւղին կամ քաղաքին բուն անունին (մայրաքաղաքի իմաստ ունի)։
Տեղական արտադրութիւններ
Հնադարէն մինչեւ մեր ժամանակակից շրջանը, Նաքսոսի արտադրութիւնները համբաւ ունին (կ՛ արտածուին` փոքր քանակութեամբ, աշխարհի չորս ծագերուն)․ մարմար, զմռնիտ emery, ձիթապտուղ, ձէթ, ռաքի, գետնախնձոր, սոխ, գինի, նուշ, այծ եւ ոչխար (կաշի, բուրդ, միս ու կաթնեղէն. պանիրի տեսակներ՝ անթոդիրօ, ղրավիերա նաքսու, քեֆալոդիրի, լատոդիրի, անուշ միծիթրա, քսինողալա, քսինոմիծիթրա, քսինոդիրօ) քիփերոս՝ բուրաւէտ բոյս բուժիչ յատկութիւններով, ինչպէս նաեւ՝ խաղող, բալ, կեռաս, թուզ, ընկոյզ, եւայլն։  Բնակիչները պտուղներէն եւ միրգերէն դգալի անուշ կը պատրաստեն եւ ըմպելիքներ։
Վիգէն Տիշչէքէնեան
երաժշտական ճանապարհը
Ան տարիներ հետեւած է ձայնամարզութեան Լիբանանի երաժշտանոցի conservatoire ուսուցիչներու հետ: 1997-էն մինչեւ 2000 եղած է Համազգայինի Գուսան Երգչախումբի անդամ:
ՀՅԴ Եւրոպայի Հայ դատի գրասենեակ
Առաքելութիւնը
Եւրոպայի Հայ դատի յանձնախումբի գրասենեակի գործունէութեան հիմնական ոլորտներն են`
Արցախ
Վերջին տարիներուն Եւրոպայի Հայ դատի յանձնախումբի գրասենեակը նշանակալից դեր խաղցեր է եւրոպական տարբեր երկիրներու եւ Եւրոպական խորհրդարանի մէջ Արցախի հետ բարեկամութեան խումբերու ստեղծման մէջ, , : Կազմակերպութիւնը խիստ կարեւոր կը համարէ Արցախի մէջ ժողովրդավարութեան ամրապնդումը, տնտեսական զարգացումը, քաղաքացիական հասարակութեան աշխուժացումը, մարդու իրաւունքներու պաշտպանութեան եւ հիմնարար ազատութիւններու վրայ հիմնուած երկիր կառուցելու տեսլականի իրագործումը: Եւրոպայի Հայ դատի յանձնախումբի գրասենեակը գործունէութիւն կը ծաւալէ, որպէսզի Արցախը Եւրոպայի մէջ ներկայանայ իր զբօսաշրջային ներուժով, հարուստ պատմամշակութային ժառանգութեամբ եւ ձեռքբերումներով, :
2001 թուական
2001 թուական, Ի․ դարու առաջին տարին
ՀՅԴ Եւրոպայի Հայ դատի գրասենեակ
ԵՄ-Հայաստան յարաբերութիւնների ընդլայնման և խորացման սատարում
Ունենալով սերտ կապեր Եւրոպական խորհրդարանում՝ Եւրոպայի Հայ դատի յանձնախումբի գրասենեակն աջակցում է հայկական պատուիրակութիւններուն Եւրանեսթ եւ PCC խորհրդարական ձեւաչափերուն մէջ: Գրասենեակը նաեւ աշխուժ գործունէութիւն կը ծաւալէ Եւրոպայի խորհուրդի Խորհրդարանական վեհաժողովի մէջ՝ համագործակցելով խորհրդարանական վեհաժողովի հայկական պատուիրակութեան հետ :
2001 թուական
Յունուար
1 Յունուար․ Յունաստան մաս կը կազմէ Եուրօգօտիին։
Գաբրիէլ Սեւեան
Վանական այս շրջանը աւարտելէ ետք երբ եկեղեցական ուխտը պիտի ընէր, անկարող կը զգայ ինքզինքը եւ թողելով Եսայ անունն ալ, վանքն ալ, 1843-ին կը հեռանայ Վիեննայէն եւ Պոլիս դառնալով՝ կ՛որոշէ հետեւիլ բժշկութեան ու կ՛արձանագրուի բժշկական դպրոցը 1844-ին։ Կայսերական Բժշկական վարժարանը յաճախող առաջին հայ ուսանողներէն եղած է Ֆէրուհեանի, Ասլանեանի, Բոլանդեանի եւ Յովհաննէսեանի հետ։
Մանուկ Աբեղեան
Գրական կեանք
Դեռ 1886-ին Էջմիածնոյ մէջ գրի կ՛առնէ «Դաւիթ Եւ  Մհեր» դիւցազնավէպին նշանաւոր տարբերակը, որ 1889-ին կը տպէ Շուշիի մէջ։ Այս վէպը ռուսահայոց գրականութեան մէջ նոր շարժում մը առաջ կը բերէ եւ կ՛ունենայ հետեւողներ։ «Հայոց  Ժողովրդական  Հաւատքը» վերնագիրն է անոր՝ դոկտորութիւն ստանալու աւարտաճառին, որուն մէջ՝ բաղդատութեամբ ուրիշ ազգերու հաւատքի եւ դիցաբանուեան, ուսումնասիրած է հայոց ժողովրդական հաւատքի հեթանոսական կողմերը, ինչպէս են՝ հոգիի հաւատք ու մեռելներու պաշտամունք, լոյսի եւ խաւարի, ճակատագիրի, ջուրերու, բոյսերու, կրակի եւ այլ պաշտամունքներ։ Ան զբաղած է Կոմիտաս Վարդապետի հետ ժողովրդական երգերու բաղդատութեամբ ու խմբագրութեամբ։ Երգերու առաջին յիսնեակը լոյս կը տեսնէ «Հազար Ու Մի Խաղ» վերնագիրով 1903-ին։ Բացի այս, ճեմարանի ուսուցիչ Սէթ Յարութիւնեանցի հետ միասին, կը զբաղի Մովսէս Խորենացիի պատմութեան ձեռագիրներու բաղդատութեամբ, բնագիրը վերականգնելու գործով եւ կը կազմէ հայոց լեզուի ընդարձակ քննական քերականութիւն, զոր կը մշակէր երեք տարիներէ ի վեր։
25 Մարտ
25 Մարտ, տարուան 84-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 85-րդ) օրը
Սեւրի դաշնագիր
Յամաղխարհային Ա. Պատերազմին Օսմանեան Կայսրութիւնը պարտութիւն կրեց։ Կայսրութիւնը սկսաւ քայքայուիլ են հրապարակ եկան նոր երկիրներ ու պետութիւններ։ միւս կողմէ, ցարական Ռուսիոյ տարաղքին գտնուող մատմական Հայաստանին մէկ պատառիկին վրայ ծնունդ առաւ Հայաստանի Հանրապետութիւնը (1918-1920)։ Նոր հրապարակ եկած երկիրներու միջեւ սահմանները ճշդելու համար, տեզի ունեցան զարք մը միջազգային խորհրդաժողովներ եւ կնքուեցան համաձայնագիրներ։ այս շարքին է որ Սեւրի դաշնագիրը, կնքուեցաւ յաղթական տարած Դաշնակից երկիրներուն եւ պարտութիւն կրած Օսմանեան Կայսրութեան միջեւ, 1920 Օգոստոս 10-ին։ Դաշնագիրի ստորագրութեան մասնակցեցաւ նաեւ Հայաստանը, որուն պատուիրակութիւնը կրեց Աւետիս Ահարոնեան։
Քոս (կղզի)
Կրօն
Քոսի բնակիչներուն ջախջախիչ մեծամասնութիւնը յոյն ըլլալով, հիմնականօրէն ուղղափառ քրիստոնեաներ են: Բացի եկեղեցիներէ, կղզիին մէջ կայ Հռոմէական կաթոլիկ եկեղեցի եւ մզկիթ՝ թրքալեզու համայնքին համար: Սինակոկն այլեւս չի օգտագործուիր կրօնական արարողութիւններու համար, քանի որ Քոսի հրէական համայնքը ոչնչացուած է Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի ժամանակ: Այն, այնուամենայնիւ, վերականգնուած է եւ կը պահպանէ բոլոր կրօնական խորհրդանիշները եւ այժմ Գոսի քաղաքապետարանը կ'օգտագործէ մշակութային միջոցառումներու համար:
Ասքլիփիոն
Հիփոքրաթիս․ կը սեպուի Բժշկութեան հայրը։ Աշխարհի բոլոր բժիշկները, երբ կը ձեռքբերեն բժշկութեան վկայականը, երդումը որ կու տան կը կոչուի՝ Հիփոքրաթիսին Երդումը όρκος του Ιπποκράτη։
Պուրճ Համուտի Սպանդ (1985)
Ոճրագործները եւ անոնց ձերբակալութիւնը
17 Ապրիլ-ին Կիպրոսի մէջ ձերբակալուեցաւ յարձակման մէջ կասկածուող երրորդ անձը՝ Հրաչ Ասատուր Նահապետեան, որ կիպրական իշխանութիւններուն կողմէ արտայանձնուեցաւ լիբանանեան իրաւապահ մարմիններուն :
Իվեթա Մուկուչեան
Կենսագրութիւն
Դեկտեմբեր 2012-ին El Style ամսագիրը Իվեթան անուանած է «Ամենացանկալի Հայուհի»-ն :
Սարգիս Մուրադեան Պատկերասրահ
Պատկերասրահ
Սարգիս Մուրադեանի աշխատանքները կը պահուին Հայաստանի ազգային պատկերասրահին, Հայաստանի պատմութեան թանգարանին, Մոսկուայի Տրետեակովեան պատկերասրահին, Արեւելքի ժողովուրդներու արուեստներու թանգարանին, Քէոլնի ժամանակակցի արուեստի Լիւդվիգ թանգարանին եւ մասնաւոր հաւաքածոներու մէջ։
Անժելինա Ճոլի
Վաղ Կեանք Եւ Ընտանիք
Ճոլին կը ձգէ ուսումը ու կ'ուզէր դառնալ հուղարկաւորութիւններ կազմակերպող։ Ան իրեն ճնշուած էր եւ իր զգացումը ոչ սովորական արտաքինի, նիհարութեան ու հին հագուստ հագնելու պատճառով։ անոր աւելացաւ նաեւ այն, որ անհաջողութեամբ աւարտվեցին կերպար դառնալու փորձերը։ Այս շրջանին Ճոլին կը հագնէր բացառապէս սեւ հագուստ, մազերը ներկած էր կարմիր, հանդիպած էր մէկ տղայի հետ։ Այդ ժամանակ Ճոլին յաճախ դանակով վերքեր կը հասցնէր ինքն իրեն. CNN հեռատեսիլէն տուած հարցազրույցին ան ըսած էր. «Ես դանակներու հաւաքածոյ ունիմ, եւ իմ շուրջս միշտ անոր նման իրեր կան: Ինչ-որ պատճառով սեփական մարմնին վերքեր հասցնելու ծեսը եւ իրենց ցաւ զգալը, հաւանաբար, ինքն իրեն կենդանի ու ազատ զգալը բուժում էր ինձ համար» : Այդ տղային հետ հարաբերութիւններու աւարտէն երկու տարի ետք ան տուն կը վարձէր մօր տունէն քիչ մը հեռու։ Ան կ'աւարտէ դպրոցը,կը շարունակէ յաճախել թատերական արվուեստի դասերու։ Այդ տարիներու մասին ան ըսած է. «Հոգիիս խորքին մէջ ես դաջուածքներով երեխայ եմ եւ միշտ կը մնամ այդպիսին»
Գրիգոր Տէր Գրիգորեան
Վարած պաշտօններ
Գրիգորեան ժամանակ մը ետք իր բարձրագոյն ուսումը ստանալու համար ընդունուած է Երեւանի  բազմարուեստեան հիմնարկի շինարարական բաժինը, ուրկէ շրջանաւարտ եղած է 1939 թուականին: Այնուհետեւ իբրեւ ճարտարագէտ աշխատած է Ռուսաստանի եւ Երեւանի տարբեր գործարաններու մէջ։
Ստեծագործութիւններ
Գրիգորեանի ստեծագործութիւններն ու պատմուածքները վերածուած են թատրերգութիւններու, ներկայացուելու համար Գաբրիէլ Սունդուկեանի անուան թատրոնին մէջ. անոնցմէ են՝
Լօզանի Համաժողովը
Գրականութիւն
Ստորոգութիւն:Հայկական հարց
Բեմագրութիւն
Բեմագրութիւնը իբրեւ բնագիր կը յիշեցնէ թատերգութեան։ Բայց բնականաբար աւելի անկախ է բեմական հրամայականներէ՝ հեղինակային նշումներէ, որոնք թատերգութեան մէջ կը նկատենք, որ քանի մը բառը չեն անցնիր, հոս կրնան աւելի երկար ըլլալ եւ ուրուագիծ պատմութեան։
Ռումտիկին
Հանքային Հողեր
Հիւսիս-արեւմտեան կողմը հարուստ եղած է կիրով։
Դէպի հիւսիս-արեւմուտք, ընդարձակ տարածութեան վրայ, կաւային հողի հարուստ խաւ մը գոյութիւն ունէր։
Պարթեւեան Ազգ. Վարժարան
Վարժարանը եկեղեցւոյ կից, միայարկ շէնք մըն էր։ Դպրոցը տախտակամած էր, մուտքին փայտանոց մը ունէր։ Ձմրան, ամէն աշակերտ, ամէն առտու պարտաւոր էր իրեն հետ բերելու վառելիք փայտ մը, կոճղ մը, որպէսզի դպրոցը տաքցնէին վառարանով, որ զետեղուած էր գետինը սրահին կեդրոնը։
Ռիատ Մըհրէզ
Ռիատ Մըհրեզ (رياض محرز‎‎ Riyad Mahrez, ծնած 21 Փետրուար 1991, Վալ տը Ուազ, Իլ տը Ֆրանս, Ֆրանսա), ալճերիացի ֆութպոլիստ, «Փրեմիեր լիկ»այի ակումբ «Լէյսթըր Սիթիի» եւ ալճերիոյ ազգային հաւաքականի եզրային կիսապաշտպան, 2014 թուականի աշխարհի առաջնութեան մասնակից : Ռիատի հայրը ալժերցի է, իսկ մայրը՝ մարոքքօցի :
Երեւանի Մնջախաղի Պետական Թատրոն
Սեփական տարածք չունենալով, թատրոնի բեմադրութիւնները կը ներկայացուին Երեւանի պատանի հանդիսատեսի թատրոնին մէջ՝ վարձակալութեան հիմունքներով։ 2012 թուականի ամրան Երեւանի քաղաքապետարանին որոշումով թատրոնին շէնքը կառուցելու համար տարածք յատկացուեցաւ Հիւսիսային պողոտայի վրայ ։ 15 Փետրուար 2017-ին Երեւանի մնջախաղի պետական թատրոնին գործունէութիւնը ծաւալելու նպատակով յատկացուեցաւ ազգային գրապալատին շէնքը ։
Բեթղեհէմ
Պատմութիւն
Դարեր շարունակ Սուրբ Երկիրը կը գտնուէր մուսուլմանական տիրապետութեան տակ: Երուսաղէմը, Բեթղեհէմը եւ Նազարէթը ազատագրելու համար 1095 թուականին Հռոմի Պապ Ուրպան 2-րդի նախաձեռնութեամբ կազմակերպուեցաւ առաջին Խաչակրաց արշաւանքը. 1099 թուականին խաչակիրներն ազատագրեցին Երուսաղէմը եւ քրիստոնեաներուն համար ամենասուրբ երեք քաղաքները՝ Երուսաղէմը, Բեթղեհէմը եւ Նազարէթը, մտան Երուսաղեմեան թագաւորութեան կազմին մէջ, որ գոյատեւեց մինչեւ 1291 թուական:
Բեթղեհէմի Հայերը
Քրիստոսի Ծննդեան եկեղեցին հայ մատենագրութեան մէջ առաջին եւ միակ յիշատակութիւնը Մովսէս Կաղանկատուացիի (7 դար) «Պատմութիւն Աղուանից» խորագրով աշխատութեան մէջ է: Կաղանկատուացիի մէջբերած յիշատակութիւնը հաւանաբար 4-րդ կամ 5-րդ դարու ուխտաւորի մը ուղեգրութենէն վերցուած է:
Բեթղեհէմի մէջ Սուրբ Ծննդեան եկեղեցւոյ կից գոյութիւն ունեցած է նաեւ Երուսաղէմի Հայոց Պատրիարքութեան սեփականութիւնը հանդիսացող վանք մը, ուր կարելի է մտնել Տաճարի Հայոց դռնէն:
Նասր ալ-Տին Շահ Քաճար
Գործունէութիւն
Թագաւորը յարգուած չէր տեղւոյն ցեղային եւ կրօնական առաջնորդներու կողմէն, որոնք անոր սահմանած կանոններուն եւ օրէնքներուն չէին հնազանդիր: Ան պարսիկ առաջին ժամանակակից միապետը եղած է, որ պաշտօնապէս Եւրոպա այցելած է 1873, 1879 եւ 1889 թուականներուն:
1873-ին Նասր թագաւորը այցելած է Սեն Փեթերսպուրկ, եւ Ալեքսանդր Բ.-ի հրաւէրով ներկայ գտնուած է պալէի ներկայացման, որ մեծ տպաւորութիւն ձգած է իր վրայ: Տուն վերադառնալով, ան պալէի գոյութեան մասին տեղեկացուցած է իր հարեմին եւ ուզած է, որ կիներէն ոմանք կրեն պալէին յարմարեցուած հագուստներ:
Լոլիկ
Լոլիկ (Solanum lycopersicum), մորմազգիներու (Solanaceae) ընտանիքին պատկանող մշակաբոյս է։
Լոլիկը օժտուած է համային բարձր յատկութիւններով, հարուստ է կենսանիւթերով (A, B, C, pp), oրկանական թթուներով (կիտրոնաթթու եւ խնձորաթթու) եւ հանքային աղերով (Ca, Na, Mg, Fe եւ այլն)
Բուսաբանական նկարագրութիւնը
Լոլիկը միամեայ բոյս է, պատկանում է մորմազգիներու ընտանիքին (Solanaceae)։ Ծլելէն մինչեւ առաջին պտուղներու հասունացումը կը տեւէ 90-125 օր, նայած տեսակին, կլիմայական պայմաններուն եւ մշակման եղանակին։
Աֆիոնքարահիսար
Պատմական հակիրճ տեղեկութիւններ
Մեծն Աղեքսանտրի մահէն ետք, քաղաքը՝ ծանօթ իբրեւ Աքրոինոն (Ακροϊνόν) կ՛իյնայ Սելեւկեաններուն, Պերգամոյի թագաւորութեան, Հռոմէացիներուն եւ Բիւզանդացիներուն ձեռքը։ Բիւզանդիոնի կայսր Լեւոն Գ․ արաբներու դէմ տարած յաղթանակէն ետք՝ 740-ին, քաղաքը Նիքոփոլիս  (Νικόπολις) կ՛ անուանէ («Նիքի»=յաղթանակ,  «փոլիս» =քաղաք)։
Գրիգոր Զօհրապ
Կենսագրութիւն
1885-ին նոյն հանդէսին էջերուն կը սկսի տպագրել իր անդրանիկ վէպը` «Անհետացած սերունդ մը» վերնագիրով:
1891-ին Զօհրապ առաջին անգամ կ'ընտրուի Ազգային ժողովի երեսփոխան, սակայն ժողովի բացման նիստին անոր ընտրութիւնը չի վաւերացուիր` 30 տարիքը բոլորած չըլլալուն պատճառով:
Պուք հրթիռային համակարգ
«Պուք» (Бук՝ հաճարենի, ՆԱԹՕ-ի դասակարգումով՝ (SA-11 Gadfly)՝ բոռ եւ անոր ձեւափոխութիւնները ինքնագնաց զէնիթահրթիռային համակարգներ են: Նախատեսուած է ցածր եւ միջին բարձրութիւններու վրայ (30 մեթրէն մինչեւ 14-18 քմ) օդային մանեւրող թիրախներու դէմ պայքարելու համար:
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հրթիռային զէնք
Էմին Տէր Գրիգորեան
Կենսագրական գիծեր
Ծնած է Երեւան: Կրթութիւնը ստացած է Մոսկուայի Լազարեան ճեմարանէն, ուրկէ շրջանաւարտ ըլլալէ ետք վերադարձած է Երեւան:
Գեղարքունիք (գետակ)
Գեղարքունիք (գետակ), գետակ Սեւանայ լիճի աւազանին մէջ։ Նորագոյն քարտեսներուն մէջ այդպէս կը կոչուի Գաւառագետի աջակողմեան վտակ Գեղարքունիքը ։
ՄըքՏոնըլտզ
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Արագ սնունդի ցանցեր
Էմին Տէր Գրիգորեան
Տպարանն ու հրատարակութիւնները
Էմին թատրոնի կողքին զբաղած է նաեւ հրատարակութեամբ։ Երեւանի մէջ ունեցած է իր սեփական տպարանը, ուր տպագրուած են իր եւ այլ գրողներու բազմաթիւ գիրքեր :
Լոնտոն (Օնթարիօ)
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Քանատա Ստորոգութիւն:Գանատայի քաղաքներ