cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մեծն Տիգրան
Նուաճումներ
Տիգրան Մեծը Տրգրանակերտը վերաբնակեցուցած է հայ աւագանիի ներկայացուցիչներով։ կ'ենթադրուի, որ Տիգրանակերտը ունեցեր է մօտ 100 հազար բնակիչ։ Անոնք հիմնականօրէն զբաղած են արհեստագործութեամբ եւ առեւտուրով։ Տիգրանակերտը եղեր է նաեւ մշակութային խոշոր կեդրոն։ Ըստ յունահռոմէական աղբիւրներու, հայկական թատրոնի առաջին շէնքը կառուցուած է Տիգրանակերտի մէջ Ք․ա. 69 թուականին, սակայն շինութեան հետքերը մինչեւ օրս յայտնաբերուած չեն։ Տիգրանակերտը շրջապատուած էր 25 մ բարձրութեամբ պարիսպով, որուն ներսը տեղադրուած էին ախոռներ եւ պահեստներ, իսկ պատերու տարբեր մասերուն մէջ կան յունարէն արձանագրութիւններ։ Տիգրան թագաւորի պալատը, շրջապատուած էր պարտէզներով, լիճերով, գտնուած է միջնաբերդէն դուրս։ Արտաշատի հետ միացած էր Արքունի Պողոտայով։
Ալպանիա
Ալպանիան (ալպաներէն` Shqipսria, պաշտօնական անուանումը` Ալպանիայի Հանրապետութիւն, ալբաներէն՝ Republika e Shqipսrisս) պետութիւն է Պալքանեան թերակղզիի արեւմտեան մասին մէջ։ Մայրաքաղաքը Դիրանան է։
Արշալոյս Արարատեան (թերթ)
Արշալոյս Արարատեան, օրագիր քաղաքական, բանասիրական եւ առեւտրական։ Լոյս տեսած է 1840-87 թուականներուն (ընդհատուած է 1882-ի Յունիսէն 1883-ի Յունիսը), Զմիւռնիայ։
Արմինէ Կալենց
Նկարներ
Արմինէ Կալենցի ցուցահանդէսը Կալենց թանգարանին մէջ
Մոնթենեկրօ
2017-էն ՆԱԹՕ-ի անդամ է:
Աշխարհագրութիւն
Մոնթենեկրօն նորաստեղծ պետութիւն մըն է Եւրոպայի հարաւ արեւելքը՝ Պալքանեան թերակղզիին վրայ։ Ափերը կ'ողողուին Ատրիաթիք ծովու ջուրերով։ Երկրին տարածքի մեծ մասը կը գտնուի Տինարեան բարձրաւանդակին վրայ (առաւելագոյն բարձրութիւնը՝ 2522 մ. Տուրմիթոր լեռ), հարաւ արեւմուտքը Մոնթենեկրոյի քարքարոտ սարաւանդն է։
Յուսիկ Ա. Քհնյ. Սեդրակեան
Դասընթացքներ
Տեսուչ Հայր Սուրբին տնօրինումով դասաւանդուեիք նիւթերու ցանկ կր ճշդուի եւ ամռան ընթացքին Վազգէնը բծախնդրօրէն կը հետեւի սահմանուած նիւթերուն։ Վերամուտին՝ Դ. Ժառանգաւորացի սաներէն կ'ըլլայ։ Սովորական դասընթացքէն անդին, ուսումնատենչ Վազգէնը ժամանակը սերտողութեան կը յատկացնէ. օգտաշատ գիրքերու ընթերցանութեամբ իր սրտի փեթակր գրական կենսահիւթերով, իր սրտի շտեմարանր Ս. Հայրերու ընտիր Հասկերով եւ իր ներաշխարհը յաւերժական արժէքներով կր հարստացնէ։ Ընծայարանի եռամեայ բաժինը աւարտելէ ետք, 1973-ին շրջանաւարտ կ'ըլլայ եւ Խորէն Ա. վեհափառ Հայրապետի ձեոամբ կր ստանայ վկայական։
Ուսումնասիրութիւններ
1982-էն ի վեր, անդամ է Կրօնական Ժողովին, երեք շրջաններ վարած է ատենադպրութեւան պաշտօնը։ 1984-էՆ ի վեր կրօնական երեսփոխան է Ազգ. Գաւառական Ժողովին եւ 12 տարի որպէս ատենադպիր դիւանին։ Աւելի քան 25 տարիէ ի վեր ատենապետն է Թեմիս ազգային տուրքի հաւաքման եւ Գաւառական Ժողովի Լրացուցիչ Ընտրութիւններու Կեւղր. Յանձնախումբին։
Պոնի Թայլըր
Գործընթացք
Այս ալպոմը մեծ յաջողութիւն գտաւ Շուէտի մէջ, սակայն 200 երգերու ցանկին մէջ, այդ գրաւեց 145-րդ դիրքը: Այդ ալպոմին ամենալաւ երգերն են՝ My Guns Are Loaded եւ Too Good to Last:
Պոնիի առաջին շրջապտոյտը որպէս երգչուհի եղաւ Ճափոն, 1979 թուականին, եւ ան ներկայացուց Անգլիան երգահանդէսի մը, Թոքիոյ մէջ:
Թայլըր իր 6-րդ ալպոմին համար (Secret Dreams and Forbidden Fire) աշխատեցաւ Ճիմ Սթէյնմանի հետ: Ճիմ իր դերը կատարեց Պոնիին ամէնէն յաջող երգին մէջ, որն էր "Holding Out for a Hero" եւ հրատարակուեցաւ 1984 թուականին: Այս ալպոմը միայն 106-րդ դիրքը գրաւեց Ամերիկիոյ 200 երգերու ցանկին մէջ, սակայն մեծ ազդեցութիւն ունեցաւ Եւրոպայի մէջ :
Angel Heart ալպոմը հրատարակուեցաւ Հոկտեմբեր 1997 թուականին: Պոհլէն այդ 14-երգ-պարունակող ալպոմին մէջէն, գրած է 11-ը, իսկ միւս 3-ը գրուած է Ճերի Ուիլիամզի, Ֆրանքի Միլլըրի, Քրայկ ՃոյնըրիՌոպերթ Ճոհնի եւ Անթոնի Միթմանի կողմէն:
Թորգոմ Փօսթաճեան
Աշխատութիւններ
Հրատարակած է ի պատմուածքներու 2 ժողովածու․
Վահէ Արմէն
Կենսագրութիւն
Իր ինքնակենսագրութեան մէջ կը կարդանք հետեւեալ սրտառուչ տողերը.
Մօտ ատենէն լոյս կը տեսնէ Վահէ Արմէնի բանաստեղծութիւններուն Դէպի Սկիզբ խորագրով առաջին ժողովրդածուն զոր Թեհրանի Եղիա Բաբումեան գրական-Հրատարակչական ֆոնտի գործադիր մարմինը քննարկելէ ետք վաւերացուցած եւ հրատարակութեան արժանի նկատած է։
Մաղաքիա Արք․ Օրմանեան
Կենսագրութիւն
Ծնած է 23 Փետրուար 1841-ին, Կոստանդնուպոլիս։
1875 թուականին Իտալիոյ մէջ հանդիպած է երկրի ազգային-ազատագրական պայքարի ղեկավար Ջ. Կարիպալտիին եւ անոր հետ քննարկած՝ հայ եւ իտալացի ժողովուրդներու ազատագրական պայքարին վերաբերող հարցեր։
Հայ եկեղեցւոյ մէջ իր գործունէութիւնը սկսած է որպէս քարոզիչ Կ. Պոլսոյ Ղալաթիա թաղամասի Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցւոյ մէջ։
Անաթոլիա Գոլէճ
Անաթոլիա Գոլէճ, հիմնուած է 1864-ին Մարզուանի մէջ:
Մաղաքիա Արք․ Օրմանեան
Կենսագրութիւն
1906 թուականին, Հայոց Ազգային սահմանադրութեան վերաքննման եւ արգիլման վերաբերեալ Ապտուլ Համիտ Բ.-ի հրամանին առիթով Օրմանեանը սուլթանին ներկայացուցած է իր հրաժարականը, սակայն չէ ընդունուած։
16 Յուլիս 1908-ին, Կ. Պոլսոյ մէջ հոծ բազմութեամբ կազմակերպուած ցոյցի մասնակիցները խուժած են պատրիարքարան եւ Օրմանեանինին յայտարարել պաշտօնանկ։
Վարդան Մախոխեան
Ստեղծագործական կեանք
Մախոխեան իր առաջին այդ նկարները գծած է հնդկական թանաքով եւ փայլքով: Զինք շատ քաջալերած է մանաւանդ մօրեղբայրը, որպէսզի տղան քալէ արուեստի ճամբով:
1887-ին Սանասարեանի մէջ հինգ տարի ուսանելէ ետք ան վերադարձած է Տրապիզոն, ուր քանի մը տարի անցուցած է․ զբաղած է թէ՛ նկարչութեամբ, թէ՛ երաժշտութեամբ` պատրաստուելով արտասահման մեկնիլ` բարձրագոյն կրթութւն ստանալու համար:
Մաղաքիա Արք․ Օրմանեան
Կենսագրութիւն
1918 թուականին վերադարձած է Կ. Պոլիս, ուր վախճանած է։
Վարդան Մախոխեան
Փարիզի ցուցահանդէսըները
1922 թուականին Վարդան Մախոխեան երկրորդ անգամ մասնակցած է Փարիզի «Սալոն»ին՝ ներկայացնելով միայն մէկ աշխատանք՝ «Ալիքը»:
Մաղաքիա Արք․ Օրմանեան
Արտաքին Յղումներ
Ստորոգութիւն:Պատրիարքներ Ստորոգութիւն:Թուրքահայ պատմաբաններ Ստորոգութիւն:Թուրքահայ կրօնական գործիչներ Ստորոգութիւն:Թուրքահայ հայագէտներ Ստորոգութիւն:Թուրքահայ լեզուաբաններ Ստորոգութիւն:Հայերն Օսմանեան կայսրութեան մէջ Ստորոգութիւն:Սթամպուլ ծնած անձեր Ստորոգութիւն:Կոստանդնուպոլսոյ հայոց պատրիարքներ
Վարդան Մախոխեան
Փարիզի ցուցահանդէսըները
Նոյն Փարիզի մէջ, 1927-1930 թուականներուն, Մախոխեան մասնակցած է նաեւ հայկական համայնքային կեանքին եւ իր աշխատանքները ցուցադրած է «Անի» գեղարուեստական միութեան կազմակերպած ցուցահանդէսներուն:
Ստեղծագործութիւններ
Նկարչական ստեղծագործութիւններէն են․
Աստուածատուր Ա. Քհնյ. Գասապեան
1915-ի Մեծ Եղեռն ին, երբ ուրֆացի ազգայիններուն հետ ձերբակալուած են վարժարանին տնօրէնն ու կարգ մը ուսուցիչներ, փակուած է դպրոցը։ Այս պատճառով իր ուսումը ընդհատուած է ու զրկուած վկայական ստանալու բախտաւորութենէն։
Սուրբ Ծնունդ
Ճրագալոյցի Ս. Պատարագը
Ճրագալոյցը կը խորհրդանշէ բեթղեհեմեան աստղին լոյսը, որ առաջնորդեց մոգերը դէպի Յիսուս Մանուկը ։
Տաղաւար տօներ
Հին կտակարանին մէջ հրեաները մեծ արարողութեամբ կը տօնէին Տաղաւարահարաց տօնը, որ նոյնինքն աշնանային բերքահաւաքի տօնն է եւ կը կատարուի եօթներորդ ամսուան 15-րդ օրը եւ կը տեւէ եօթը օր (Ղեւտ. 23: 33-43):
Տաղաւարահարաց տօնը կը յիշատակուի նաեւ Նոր կտակարանին մէջ, Յիսուսի ուսուցումներուն ժամանակ: Այդ օրերուն հրեաները եօթը օր կ'ապրէին վրաններու (տաղաւարներու) տակ: Անոնք ողջակէզ կը մատուցէին` իբրեւ երախտագիտութիւն Աստուծոյ պարգեւած բարիքներուն: Կ'ենթադրուի, որ տաղաւար անուանումը  յառաջացած է հոնկէ եւ գործածական դարձած է քրիստոնէական մեծ տէրունի տօներուն համար: Ս. Ծնունդը նաեւ Աստուածայայտնութեան տօն կը կոչուի, որովհետեւ Աստուծոյ փառքը յայտնուեցաւ մարդոց մէջ:
Հայկական սովորութիւններ
Սուրբ Ծնունդը հայկական տարբեր շրջանակներու մէջ կը կոչուէր նաեւ պզտիկ զատիկ: Ընդունուած սովորութեան համաձայն, Ծննդեան տօնին տան փոքրերը իրենց սորված քանի մը երգերուն համար եւ «Մելքոն, Գասպար եւ Պաղտասար, Աւետիս» երգելով` նուէրներ կը ստանային իրենց մեծերէն: Տօնին առիթով բոլոր մանուկները նոր պարեգօտ-զգեստ, գդակ, կօշիկ կը հագուէին, որ մեծ ուրախութիւն կը պատճառէր իրենց:
Մովսէս Խորհենացիի Ս. Ծննդեան օրհնութեան շարականը, աւանդաբար, դարեր շարունակ կը հնչէ ու կ'աւետէ մեծ ուրախութեամբ Քրիստոսի ծնունդը եւ յայտնութիւնը:
Գրիգոր Տաթեւացի
Կենսագրութիւն
Գրիգոր Տաթեւացի ծնած է 1346-ին Սիւնիք աշխարհի Վայոց ձորի մէջ։ 7 տարեկանին ծնողները Գրիգորը ուսման կ'ուղղեն։ Հետագային կրթութիւնը կը շարունակէ Տաթեւի համալսարանին մէջ՝ աշակերտելով սուրբ վարդապետ Յովհան Որոտնեցիի։
Գործունէութիւն
Դասախօսած է Մեծոփավանքի եւ Սաղմոսավանքի դպրոցներուն մէջ։ Մեծոփավանք կը տեղափոխուի Սիւնիքի երկրաշարժէն ետք՝ չդիմանալով արտաքին թշնամիներու եւ երկրաշարժի արհաւիրքներուն՝ Գրիգոր Տաթեւացիին աշակերտած են ԺԹ. դարու հայ մշակոյթի շարք մը նշանաւոր գործիչներ՝ Թովմա Մեծոփեցին, Առաքել Սիւնեցին եւ ուրիշներ։ Տաթեւացիին 300-էն աւելի աշակերտները նշանակալի դեր ունեցած են հայ հոգեւոր-եկեղեցական, գիտական, մշակութային եւ հասարակական կեանքէն ներս։ Ան միաժամանակ զբաղած է ազգային-եկեղեցական հարցերով, պայքարած՝ կաթոլիկ քարոզիչներու՝ միարարներու դէմ, պաշտպանելով Հայ եկեղեցւոյ ինքնուրոյնութիւնը։
Սուրբ Կատարինէի Վանք
Քրիստոնէական Աւանդոյթներ
Ըստ աւանդոյթին, Քեթրին Աղեքսանդրիայէն՝ (194-ի ծնունդ) քրիստոնիայ նահատակ էր, զոր մահուան դատապարտուած էր՝ անիւի վրայ նահատակուելու։ Սակայն երբ այս մէկը ձախողեցաւ, զինք գլխատեցին։ Ըստ աւանդութեան, հրեշտակները դիակի մնացորդացը տարած են Սինա լեռ։ 800 թուականի մօտերը, Սուրբ Քեթրին վանքի վանականները անոր մնացորցները գտած են։
1776 թուական
Փետրուար
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1776 ծնունդներ
Մահեր
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1776 մահեր
Գէորգ Վարժապետեան
Կենսագրութիւն
1916 թուականին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմին, զօ­րա­կոչուած է թր­քա­կան բա­նակ եւ Անատոլիոյ տար­բեր հիւան­դա­նոց­նե­րու մէջ ծա­ռա­յած՝ որ­պէս զին­ուո­րա­կան բժիշկ։ Գե­րի վերց­ուած է անգ­լի­ա­կան զօր­քին կող­մէն։ Որ­պէս ռազ­մա­գե­րի անգ­լի­ական հի­ւան­դա­նո­ցին մէջ ծա­ռա­յած է վի­րա­բոյժ։ 1918 թուականին` պատերազմի աւարտէն ետք, ազատուած է գերութենէ։ Այնուհետեւ ծառայած է Կ. Պոլսոյ, Տարտանելի եւ Մայտոսի մէջ։
1947 թուականին եղած է, Յունաստանի Սելանիկ քաղաքէն դէպի Խորհրդային Հայաստան, ներգաղթող կարաւանները կազմակերպող յանձնախմբի ղեկավարը։ 1947 թուականի Հոկտեմբեր 12-ին Աթէնքի մէջ յանկարծամահ եղած է՝ Եւրոպա կատարած ճամփորդութենէն վերադառնալու ժամանակ։ 1947 թուականի Հոկտեմբեր 19-ին թաղուած է Սելանիկի գերեզմանատան մէջ։ Եղած է 52 տարեկան։
Քանյէ Ուեսթ
Արտաքին հղումներ
Ստորոգութիւն:8 Յունիսի ծնածներ Ստորոգութիւն:Ամերիկացի ռափերներ Ստորոգութիւն:Ամերիկացի երգիչներ Ստորոգութիւն:Ամերիկացի երգահաններ Ստորոգութիւն:Ամերիկացի երաժշտական արուեստներ Ստորոգութիւն:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Լողազգեստ
Լողազգեստ (ֆրանս.՝ maillot de bain, անգլ.՝ swimsuit), զգեստ մըն է, որ կը գործածուի մարմինին մասերը ծածկելու (պահելու)՝ լողալու, լոգնալու, արեւու լոգանքի եւ ընդհանրապէս բացօթեայ գործունէութեան ատեն։
Պատմական
Լողի ախոյեան, աւստրալացի Անեթ Քելըրման  Annette Kellermann իր մէկ կտոր լողազգեստը կը ստեղծէ․ գործնական եւ լողի յարմարցուած։
Աւստրալիոյ Սիտնի քաղաքի «Լողազգեստի Ցոյցը»
Ցուցարարները կը հաւաքուին Սիտնիի Bondi, Manly եւ Coogee ծովափերը, հագած կնոջական զանազան լողազգեստներ, սրամիտ ծաղրանք մը տալով առաջարկուած օրէնքին։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Զգեստներ
Հրանդ Ք. Արմէն
'''Հրանդ Ք. Արմէն''', հայ պատմաբան մըն է:
Աշխատութիւններ
Անոր գրչին կը պատկանի նաեւ ԱՐՄԷՆԻԶՄ խորագրով աշխատասիրութիւն մը:
Ռոզալիա Լոմպարտօ
«Քնած գեղեցկուհին»
Ռոզալիայի հայրը, ծանր վերապրելով անոր մահը, կը դիմէ յայտնի զմռսող բժշկի՝ Ալֆրետոյին խնդրելով աղջկայ մարմինը պահպանել քայքայումէ ։ Սալաֆիայի զմռսման հմուտ ճարտարագիտութեան շնորհիւ Լոմպարտոյի մարմինը ցուցադրուած է ապակեպատ դագաղի մէջ՝ մարմարեայ պատուանդանի վրայ՝ Քապուցիններու դամբարանը՝ Սուրբ Ռոզալիի մատրան մէջ (Պալերմոյի Քապուցիններու դամբարաններու զբօսաշրջային երթուղու վերջին կէտը): Մարմինը մինչեւ 21-րդ դար գրեթէ անփոփոխ պահպանուած է ։ Քանի դեռ Ռոզալիի մաշկը չէ կորսնցուցած բնական գոյնը, երեխան կը թուի՝ մահացած չէ, այլ քնած է, որու պատճառով Լոմպարտոյի մումիան ստացած է «Քնած գեղեցկուհին» անուանումը (անգլ.՝ Sleeping Beauty, իտալ.՝ Bella addormentata) ։ 2000-ականներու կէսերուն նկատելի եղած են մումիայի քայքայման առաջին նշանները ։ Ռոզալիա Լոմպարտոյի մարմինի հիւսուածքներու քայքայման յետագայ ընթացքը կանխելու համար անոր դագաղը տեղափոխած են աւելի չոր տեղ եւ փակած ապակէ անօթի մէջ՝ լցուած բորակածինով ։
Սար­գիս Խա­չա­տու­րեա­ն
Կեանք եւ գործունէութիւն
1930-1933 թուականներուն նկարիչը ընդօրինակած է մօտաւորապէս 150 որմնանկարներ, որոնք կը վկայեն Սեֆեւեան դարաշրջանի արուեստի մէջ հայ նկարիչներու վրձինի պատուոյ տեղը։
2016 թուականին Հայաստանի ազգային պատկերասրահին մէջ տեղի ունեցեած է «Սարգիս Խաչատուրեան-130» ցուցահանդէսը ։
Հրանդ Վարժապետեան
Հրանդ Վարժապետեան, ծնած է 1897-ին, Պուրսա: Իր եղբայրներուն նման ուսումը ստացած է Պէյրութ: Առաջին պատերազմին, 1914-19, զբաղած է առեւտուրով եւ 1920-ին մսած՝ Լիբանանի Շոգեկառքի Ընկերութեան մէջ։ Ներկայիս նոյն ընկերութեան մէջ կարեւոր դիրք մը ունի։ Հայերէ թէ օտարներէ տժսիրուած ազգային մըն է։ ՞
Ամուսնացած Օր. Մաքրուհի Գալճեանի հետ։ Ունի երեք զաւակ՝ Շաքէ, Արսէն եւ Արա :
Յուլիս
Ըատ հայկական տոմարին, Յուլիսը կը համապատասխանէ «Հրոտից» ամսուան։
Կուրծքի Քաղցկեղ
Ինքնաքննութիւն
1.- Առաջին քայլը` լոգանքի ընթացքին.
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հիւանդութիւններ Ստորոգութիւն:Հիւանդութիւններ այբբենական կարգով
Նիլ Արմսթրոնկ
Ան կը մահանայ 82 տարեկանին, սիրտի վիրաբուժական գործողութեան յաջորդած բարդութիւններու պատճառով:
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Տիեզերագնացներ Ստորոգութիւն:Ամերիկացի տիեզերագնացներ Ստորոգութիւն:5 Օգոստոսի ծնածներ Ստորոգութիւն:25 Օգոստոսի մահացածներ
Վելոփուլա
Կղզիին վրայ 1884-ին կառուցուած 10 մեթր բարձրութեամբ փարոս մը կը գործէ։
Անոր մերձակայ Ֆալքոներային հետ, նաւարկութեան վտանգաւոր շրջաններէն են։
Վելոփուլա մաս կը կազմէ ՆԱԹՈՒՐԱ 2000 եւրոպական բնապահպանման գօտիին GR3000011 արձանագրութեամբ։
Ս. Հոգեգալուստ եկեղեցի (Թրիփոլի)
Աղբիւրներ
[https://www.armprelacylb.org/churches/sourp-hokekalousd/ Ս. Հոգեգալուստ եկեղեցի (Թրիփոլի)]
Պուրծի բերդ
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Յունական կղզիներ Ստորոգութիւն:Արղոլիքոս ծոցի կղզիներ Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Կղզիներ
Տալիա Էլ Պըհերի
Կենսագրութիւն
2008-ին կինոդերասանուհին ամուսնացած է դերասան Ֆարիտ Շաուքիի թոռան եւ կին արտադրող Նահէտ Ֆարիտ Շաուքիի որդու՝ Ֆարիտ Մուրսիի հետ, ունեցած մէկ դուստր (առաջին ամուսնութիւնէն ունեցած աղջիկը ութ ամսական հասակին մահացած էր հազուադէպ հիւանդութեան պատճառով):
Ալպանիոյ Մշակոյթ
Հինէն ի վեր Ալպանիոյ մէջ տարածուած եղած են արհեստները, որոնցմէ ամենայատկանշականը արծաթի գեղարուեստական մշակումն է: Զարգացած է նաեւ գորգագործութիւնը: Երկրին մէջ պահպանուած են թրքական խոհանոցի սովորութիւնները, միսէ պատրաստուած ճաշատեսակներ՝ կծու համեմունքներով: Ընդունուած է արեւելեան սուրճը: Կը պահպանուի ազգային տարազը, որու հիմնական գոյներն են Ճերմակը, սեւն ու կարմիրը:
Ֆիլմ
Փաստագրական ֆիլմեր նկարահանուած են 1946 թուականէն ետք: «Նոր Ալպանիա» ֆիլմի գրասենեակ/արուեստանոցները (studios) կառուցուած է Դիրանայի մէջ, 1952 թուականին: Խորհրդային ֆիլմի գործիչներու հետ համատեղ նկարահանուած է «Ալպանիոյ Մեծ Զօրավար Սկանտերպէկը» (1954, բեմադրիչ՝ Ս. Ի. Իւտկեւիչ, գլխաւոր դերերէն մէկը՝ Վահրամ Փափազեան):
Տիգրան Գասապեան
Կենսագրութիւն
1912 թուականին մեկնած է Ուրֆա եւ աշխատած՝ Գերմանական հիւանդանոցէն ներս։
Անահիտ (շարժանկար)
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:2014
Ալպեր Սալոն
Կենսագրութիւն
Ալպէր Սալոն ծնած է 12 Մարտ 1935-ին, ֆրանսական Օսէր քաղաքը : Ծննդավայրին Jacques-Amyot աւագ դպրոցը աւարտելէ ետք մասնակցած է գերմաներէն դասաւանդողներու որակաւորման բարձրացման դասընթացներուն ու մրցոյթին, այնուհետեւ աւարտած է Փարիզի քաղաքագիտութեան ուսումնարանը , Պլեզ Փաասքալի անուան կառավարման ազգային դպրոցը (1964) :
Միհրան Գասապեան
Ք. Ճառագայթներով, այսինքն՝ ստուերանկարի միջոցաւ, դարմանման գիտութիւնը շատ զոհեր տուած է բժշկական աշխարհին մէջ։
1779 թուական
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1779 ծնունդներ
Փանոս Թէրլէմէզեան
Արմենական Կազմակերպութեան Անդամ
Կռիւը կը շարունակուի գիւղին մէջ, երկու  սպաննուած քիւրտեր եւս տալով կը փախչին։ Հայդուկային խումբը այս կռիւէն ետք կը բռնէ Վանի ճամբան, ուր կը հանդիպին նաեւ ոստիկաններու։ Ասոնց հետ ալ կռիւի կը բռնուին։ Կը սպաննուին երկու ոստիկաններ, իսկ արմենականները ապահով կերպով կը հասնին Վան։
Թէրլէմէզեանին Գրիչէն
Փանոս Թէրլէմէզեան, որ Վանի վարժապետանոցի սաներէն եղած էր եւ խոր համարում ունէր Խրիմեան Հայրիկին ու Մկրտիչ Փորթուգալեանին նկատմամբ, կ'ըսէ.
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:1865 ծնունդներ Ստորոգութիւն:11 Մարտի ծնածներ Ստորոգութիւն:Վան ծնածներ Ստորոգութիւն:1941 մահեր Ստորոգութիւն:30 Ապրիլի մահացածներ Ստորոգութիւն:Երեւան մահացածներ Ստորոգութիւն:Հայ նկարիչներ Ստորոգութիւն:Հայ հասարակական գործիչներ
Դանիա
Դանիա (նաեւ Տանիմարքա) (դանիերէն՝ Danmark, ˈd̥ɛnmɑɡ̊), պաշտօնապէս՝ Դանիոյ Թագաւորութիւն (դանիերէն՝ Kongeriget Danmark, ˈkɔŋəʁiːəր ˈd̥ɛnmɑɡ̊), պետութիւն Հիւսիսային Եւրոպա յի մէջ, երկու յաւելեալ բաղկացուցիչ հատուածներով, արտացամաքային՝ Հիւսիս-ատլանտեան Ֆարերեան կղզիներ ը եւ Կրինլենտը՝ Հիւսիսային Ամերիկա յի մէջ։ Դանիա Հիւսիսային երկիրներուն ամենահարաւայինն է, տեղակայուած Շուէտ էն դէպի հարաւ արեւմուտք, որուն հետ միացած է կամուրջ -փապուղիով, Նորվեկիա յէն` հարաւ եւ հարաւէն սահմանակից է Գերմանիոյ: Երկիրը բաղկացած է մեծ թերակղզիէ մը` Եուտլանտիա եւ բազմաթիւ կղզիներէ՝ Զելանտիա, Ֆիւն, Լոլան, Ֆալսդեր եւ Պորնհոլմ, ինչպէս նաեւ հարիւրաւոր մանր կղզեակներէ, որոնք յաճախ կ'անուանուին Դանիական կղզեխումբ։ Դանիոյ թագաւորութիւնը խորհրդարանական համակարգով սահմանադրական միապետութիւն է, որուն կառավարութեան նստավայրը մայրաքաղաք Քոփենհակըն ն է։ Թագաւորութիւնը մենատիրական է։ Դանիոյ կազմին մէջ մտնող Կրինլանտի եւ Ֆարերեան կղզիներու կառավարումը կեդրոնական կառավարութեան կողմէ վերայղուած է այդ երկիրներուն՝ ներքին ինքնավարութեան սկզբունքով, որ կը կոչուի Դանիական ոստան ։ Ֆարերեան կղզիներու ժողովուրդը կը դիտարկուի որպէս համայնք՝ թագաւորութեան մէջ, իսկ Կրինլանտի ժողովուրդը՝ առանձին ժողովուրդ, ինքնորոշման իրաւունքով։ Այս պայմաններուն արդիւնքին մէջ 1973-ին Դանիա կը  դառնայ Եւրոմիութեան անդամ, սակայն Կրինլանտը եւ Ֆարերեան կղզիները կը գերադասեն Եւրոմիութեան մաս չկազմել։ Նախապէս նաւագնաց հետախոյզ ծովահէններու բնակավայր ըլլալով, որոնք միջնադարուն ներխուժած էին Եւրոպայի եւ Ռուսաստանի բազմաթիւ տարածքներ եւ հոն հետագային բնակութիւն հաստատած էին: Դանիա միջին դարերուն կը դառնայ միասնական թագաւորութիւն։ Դանիոյ հետագայ պատմութեան վրայ  էական ազդեցութիւն գործած է անոր աշխարհագրական դիրքը՝ Հիւսիսային եւ Պալթիք ծովերու միջեւ։ Ասիկա կը նշանակէ, որ Շուէտի եւ Գերմանիոյ միջեւ գտնուելով, Դանիա յայտնուած էր Պալթիք ծովուն տիրանալու փոխադարձ պայքարի կիզակէտին, քանի որ մինչեւ Քիլի ջրանցք ին փորուիլը, ջրային ուղիները դէպի Պալթիք ծով հնարաւոր էին միայն երեք ջրանցքներով, որոնք յայտնի էին որպէս Դանիական ջրանցքներ։ Դանիա երկար ատեն վէճի մէջ էր Շուէտի հետ Սգանիոյ վրայ (Սգանիական պատերազմ) վերահսկողութիւն ունենալու իրաւունքը եւ Նորվեկիոյ հետ՝ Հանսական Միութիւն Շլեզուիկ (Դանիական կալուած) եւ Հոլշտայն Գերմանական կալուածներուն վրայ վերահսկողութիւն ունենալու իրաւունքը ձեռք բերելու համար։ Ի վերջոյ Դանիա հակամարտութեան մէջ կը զիջի եւ իբրեւ արդիւնք սկիզբը Սքանիա կը զիջի Շուէտին, իսկ աւելի ուշ Շլեզուիկ-Հոլշտայնը՝ Գերմանական կայսրութեան։ Հակառակ անոր որ Դանիական կայսրութիւնը կը կառավարէր Դանիան եւ Նորվեկիան, սակայն 1814-ին Դանիա-Նորվեկիոյ լուծարումէն ետք ձեռք կը բերէ Կրինլենտը եւ Ֆարերեան կղզիները, որոնք ԺԴ. դարէն գաղութի կարգավիճակի մէջ էին։ Ի. դարուն Ֆարերեան կղզիները եւ Կրինլենտը երկուքն ալ կը դառնան Դանիոյ Ոստանի անքակտելի մասերը եւ կը ստանան ինքնակառավարման իրաւունք համապատասխանաբար 1948 եւ 1979 թուականներուն։
Տարօն Մալաքեան
Ամէնօրեայ
Այժմ Տարօն Մալաքեանը կ'ապրի Կլենտէյլ՝ նահանգ Քալիֆորնիա: Կը սիրէ հաւաքէլ մոմեր, գորգեր, կմախքներ, երաժշտական գործիքներ՝ յատկապէս՝ կիթառներ: Իր կիթառներուն մեծ մասը արդէն արտադրութենէ դուրս են եւ իսկական անդիք են։ Մինչեւ 2005 ան կ'օգտագործէր Ibanez ֆիրմայի կիթառներ, իսկ ատկէ յետոյ սկսաւ նախապատուութիւն տալ Gibson ֆիրմայի կիթառներուն։ Տարօն Մալաքեանը իր մասին խօսելու ատէն կը նշէ, որ գրեթէ չ'այցելyր երեկոյթներ, ակումբներ, չի հանդիպիր մoտելներու հետ, միայն երբեմն ներկայ կ'ըլլայ հոքիի խաղերու։ Ըստ անոր՝ ամենակարեւոր խումբն է, որուն հետ կապուած արգելքները բաւականին ծանր կ'անդրադառնան անոր վրայ։
Տարօն Մալաքեանը կը զբաղեցնէ 30-րդ դիրքը համաշխարհային՝ «բոլոր ժամանակներու 100 լաւագոյն հեւի-մէթըլ կիթառահարները» ցանկին մէջ։
Սարօ Կալենց
Արուեստ
1980-ականներու վերջին՝ երբ Հայաստանի մէջ կ՚աշխուժանայ անկախութեան շարժումը, Սարօ Գալենցը կը վերադառնայ Երեւան։ Ան կը հրաւիրուի դասաւանդելու Երեւանի պետական գեղարուեստի ակադեմիային մէջ։ 1992-էն կը մասնակցի Հայաստանի նկարիչներու միութեան ամէնամեայ ցուցահանդէսներուն։
Խաչակիրներու Բ․ Արշաւանք
Ռեկոնկիստա եւ Լիզպոնի անկում
1147-ի գարնան, Պապը թոյլ կու տայ խաչակիրներու արշաւանքին, որ ընթանայ դէպի Փիրենեան Թերակղզի, որպէս Ռեկոնկիստայի մաս։ Ան նաեւ թոյլ կու տայ Քաստիլիոյ եւ Լէոնի արքայ (Քաստիլիա եւ Լէոնի արքայ) Ալֆոնսօ Է.-ին իսլամաներու դէմ արշաւանքը համարելու Խաչակիրներու Բ. արշաւանքի մաս: 1147-ին խաչակիրներու առաջին զօրախումբը դուրս կու գայ Դարտմութէն եւ դէպի Սրբազան Երկիր կ'ուղղուի:Եղանակի վատ պայմաններուն պատճառով անոնց նաւերը կը ստիպուին Փորթուկալի ափին գտնուող Պորտու քաղաքը ուղղուիլ, 16 Յունիս 1147-ին։ Անոնք այնտեղ կը հանդիպին Փորթուկալի թագաւոր Աֆոնսօ Ա.-ին:
Անայիս Անդրէասեան
Վերջերս գրական փորձերու սկսած է տասնեակ մը պատմուածքներով։ Կ'աշխատակցի «Մարմարա» օրաթերթին։ Ունի հաճելի ու կենսունակ ոճ մը։ Դուստն է Հանգուցեալ գրող Տիրան Անդրէասեանի, որ յատկաապէս ծանօթ էր իբրեւ թարգմանիչը Լա Ֆօնթէնի առակներուն, ուրիշ աշխատասիրութիւններու առընթեր։
Հերի Գունտաքճեան
Կենսագրական գիծեր
Գունտագճեան ծնած է Սուրիա։ Անցած է Լիբանան, ուր ստացած է իր երկրորդական կրթութիւնը։
1979-ին ընտանիքին հետ Մերձաւոր Արեւեկքէն Նիւ Եորք տեղափոխուած է։ Երկար տարինենր աշխատած է «Associated Press»ի իբրեւ լուսանկարիչ-լրագրող ։
Յունաբան Դպրոց
Յունաբան Դպրոցի շարժումին մէջ կարելի է դիտել հետեւեալ գլխաւոր յատկանիշերը.-
ՅՈՒՆԱԲԱՆ ԴՊՐՈՑԻ  հետեւողները գլխաւորաբար կոչուեցան  ՔԵՐԹՈՂ, ՓԻԼԻՍՈՓԱՅ, ՀՌԵՏՈՐ, ՃԱՐՏԱՍԱՆ, որոնք իրենց նախորդներէն տարբեր ուղղութիւն որդեգրեցին:
ԴԱՒԻԹ ԱՆՅԱՂԹ կիրարկած է յունարէնին վրայ ձեւուած խրթին, դժուար հասկնալի հայերէն մը, որ հայ մատենագրութեան պատմութեան մէջ ծանօթ է Յունաբան կամ Հելլենաբան  հայերէն կոչումով: ԴԱՒԻԹ ԱՆՅԱՂԹ  Ծնած է Տարօն կամ Հարք  470։  Ան հայ ժողովուրդի պարծանքներէն մէկն է, իր իմաստասիրական լայն ու խոր հմտութեամբ, իր միջազգային ու ազգային ազդեցութեամբ;  Ան քերականական եւ շարահւիսական կանոններ որդեգրած է, բարդ եւ ածանցաւոր բառեր․ նախադաս եւ յետադաս մասնիկներու յաւելումով․ իրեն կը վերագրուի Սուրբ խաչի նուիրուած ճառ մը   «ՆԵՐԲՈՂԱԿԱՆ  Ի ՍՈՒՐԲ ԽԱՉՆ ԱՍՏՈՒԱԾԸՆԿԱԼ» տիտղոսով, գրուած մասնաւոր խնդրանքով․ իսկ իմաստասիրական ինքնուրոյն գործերէն Դաւիթ Անյաղթի հեղինակութիւններն են.
Դանիէլ (անձնանուն)
Դանիէլ (דניאל) ` աստուածաշնչային ծագումով արական անուն է, կը սերէ Դանիէլ մարգարէէն, թարգմանաբար կը նշանակէ «Աստուած է իմ դատաւորը»։
1780 թուական
1780 թուական, նահանջ տարի, 18րդ դարու 80րդ տարին է
Հայկ Համբարձումեան
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ գրականագէտներ
Ռազմիկ Փանոսեան
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:1964 ծնունդներ Ստորոգութիւն:Հայ քաղաքագէտներ Ստորոգութիւն:2 Փետրուարի ծնածներ
Անտրէա Պոչելլի
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Իտալացի երգիչներ Ստորոգութիւն:«Կրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Ստորոգութիւն:Կոյր երաժիշտներ Ստորոգութիւն:Հոլիուտեան փառքի ծառուղի Ստորոգութիւն:Իտալացի իրաւագէտներ Ստորոգութիւն:«Ոսկէ գնդակ» մրցանակի դափնեկիրներ Ստորոգութիւն:Brit Awards մրցանակի դափնեկիրներ Ստորոգութիւն:Բիզայի համալսարանի շրջանաւարտներ Ստորոգութիւն:Ի. դարու օփերային երգիչներ
Դորուսա, Ակիսդրի
Կը գտնուի Սարոնիքոս ծոցին հարաւը, Ակիսդրի կղզիին հարաւ-արեւմուտքը եւ վարչականօրէն մաս կը կազմէ Ակիսդրիի համայնքին։ Հեռաւորութիւնը Ակիսդրիէն հազիւ 0,5 ծ․մ․ (ծովային մղոն) է։
Ս․ Աստուածածին Եկեղեցի, (Նոր Ատանա)
Պատմութիւն
Կալուածի այս ընդարձակման յիշատակելի հանգրուաններէն մէկը հանդիսացաւ Եղիա Մեքիքեանի տան մը նուիրատուութիւնը: Հետագային այդ տունէն գոյացող 10,000 լիբանանեան ոսկիով ապահովուեցաւ հարաւային մուտքի ձախ կողմի կալուածը՝ իր երկու սենեակներով, որոնցմէ առաջինը դարձաւ թաղականութեան ժողովատեղին եւ ամբողջացաւ Աբգարեան վարժարանին երկրորդ յարկը:
Դանիական Թատրոն
Թատրոնը 19-րդ դարուն
Շարք մը ծայրամասային քաղաքներու մէջ բացուեցան նոր թատրոններ: Քոփենհակընի մէջ բացուեցան Ny Teater (Նոր Թատրոն) (1908) եւ Պէթի Նանսէնի թատրոնը (1917), որ շարունակեց գործել մինչեւ Նանսէնի մահը՝ 1943 թուական: 1960-ական թուականները ակնառու էր թատրոններու տարածումը եւ այլազանութիւնը: Տարածում ունէին երգիծական եւ քաղաքական տեսարանները:
Թատրոնը այժմ
Նոր թատրոն էր Nyt Skandinavsk ForsǾgsteater (1989-1992), որուն ղեկավարն էր շուետացի ռեժիսոր՝ Սթաֆան Վալտեմար Հոլմը: Մի քանի վերանորոգուած վարձուած թատրոնները ինչպէս Husets Teater-ը եւ Kanonhallen, օգնեցին այլընտրանային թատրոններու: Ամենալաւ թատրոնները կը բեմադրեն Դանիոյ ամենասադրիչ ներկայացումները: Օտին թատրոնը, որ 1986 թուականէն կը հանդիսանայ Norsidk Teaterlaboratorium-ի մէկ մասը, կը շարունակէ մնալ Դանիոյ միջազգայինոօրէն ամենահանրածանօթ թատրոնը: Էուճենիօ Պարպայի ղեկավարութեամբ թատրոնը ուշագրաւ ներկայացումներ բեմադրած է: Սուսակ թատրոնը (1975) կը շարունակէ մնալ Կրինլատերներուն ուսումնական ամենամեծ կեդրոնը: Hotel Pro Formaն (1985) կը համարուի Դանիոյ փառասէր թատերական ընկերութիւնը:
Վերոնիքա Ռոթ
Կենսագրութիւն
2011 թուականին Վերոնիքան ամուսնացաւ լուսանկարիչ Նելսոն Ֆիթչի հետ :
Ս․ Աստուածածին Եկեղեցի, (Նոր Ատանա)
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Ս․ Աստուածածին Եկեղեցի, (Նոր Ատանա) Ստորոգութիւն:Լիբանան Ստորոգութիւն:Առաքելական եկեղեցի
Ջաւախեցի
Կեանք եւ գործունէութիւն
Ծնած է Ախալքալաք գաւառի Գանձա գիւղին մէջ։ Նախնական կրթութիւնը ստացած է Թիֆլիսի Ներսիսեան վարժարանէն ներս, ուրկէ շրջանաւարտ ըլլալէ ետք զբաղած է ուսուցչութեամբ:
Գառնիկ Անանեան
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:22 Յունիսի ծնածներ Ստորոգութիւն:20 Նոյեմբերի մահացածներ Ստորոգութիւն:Հայ գրականագէտներ Ստորոգութիւն:Հայ հրապարակախօսներ Ստորոգութիւն:Հայ խմբագիրներ
Յունական Աղցան
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Յունական խոհանոց Ստորոգութիւն:Աղցաններ
Յովհաննէս Գասապեան
Կենսագրութիւն
Յովհաննէս Գասապեան ծնած է մօտտաւորապէս 1880 թուականին, Սե­բաս­տի­ոյ նա­հան­գի, Սե­բաս­տի­ոյ գա­ւա­ռի՝ Ակն գաւառակի կեդրոն Ակն քաղաքին մէջ։ Նախնական կրթութիւնն ստացած է ծննդավայրէն ներս։
1915 թուականին, Փետրուար 27-ին սպանուած է կամ մահացած ժանտախտէ՝ մօտ 35 տարեկան հասակին։
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հայ բժիշկներ Ստորոգութիւն:27 Փետրուարի մահացածներ Ստորոգութիւն:Ժանտախտէ մահացածներ
Սմբատ Փանոսեան
Սմբատ Փանոեան ծնած է Թիֆլիս 1909 թուականին։ Տասը տարէկանին կը կորսնցնէ հայրը, որ զոհ կ'երթայ կոյր գնդակի մը, հայեւքիւրտ բախումներու ընթացքին։ Տարագրութեան օրերուն, 1919 թուականին՝ Միջագետքի մէջ կը կորսնցնէ նաեւ մայրը։ Որբ, 1920 թուականին կը յանձնուի Նահր Էլ Օմարի գաղթակայաններուն մէջ հիմնուած որբանոցի մը խնամքին։ Բացառաբար Վասպուրականցի հազարի մօտ երկսեռ որբեր, այս որբանոցին մէջ, 1922 թուականին կը փոխադրուին Երուսաղէմ. անոնց հետ՝ նաեւ ինք։ Նախակրթութիւնը թէեւ ստացած է որբանոց մուտքէ առաջ, սակայն որբանոցն է որ տուած է իրեն լուրջ կրթութիւն մը։ 1926 թուականին, իբրեւ ուշիմ եւ աշխատասէր աշակերտ, զինք կ'ընդունին Կիպրոսի Մելգոնեան Կրթական հաստատութեան մէջ, որուն անդրանիկ շրջանաւարտն է 1930 թուականին։ Գրականութեան իր ուսուցիչը եղած է Օշական, որուն շունչին տակ կը կազմուի գրագէտը։ 1930 թուականին կոււ գայ Պէյրութ, եւ իբրեւ պաշտօնեայ գործի կը ձեռնարկէ տեղւոյն կալուածոց գրասենեակին մէջ։ 1933 թուականին կ'անցնի Լաթաքիա (Սիւրիա)՝ ուր մինչեւ այսօր կը պաշտօնավարէ ծխախոտի էնկերութեան մէջ, իբրեւ քննիչ։ Առաջին պատմուածքը լոյս տեսած է «Հայրենիք» ամսագրի մէջ, 1932 թուականին (երգը): Այդ թուականէն ասդին կ'աշխատակցի գաղութահայ բոլոր հանդէսներուն, մասնաւորաբար՝ «Նայիրի», «Ակօս» եւ «Անի»: Պատմուածքներու առաջին հատորը, «Անարձագանգ Քայլեր», լոյս տեսաւ 1949 թուականին։ «Անի» ամսագրի հրատարակչականին կողմէ։1953 թուականին հրատարակեց իր առաթին ծաւալուն վէպը՝ «Որ մրրկաւ էին զատուած», 1915 թուականին Եղեռնէն թելադրաբար։ 1959 թուականին՝ «Հայկական վէրք» երգիծավիպակը եւ 1968 թուականին՝ «սէրը, որ գին չունէր» պատմուածքներու եւ Վիպակներու հատորը :
Սուրբ Մարիամ Մագդաղինէ Եկեղեցի (Պելճիքա)
Պատմություն
Եկեղեցւոյ հոգեւոր Հովիւն է Տէր Զատիկ վարդապետ Աւետիքեան ։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Հայկական եկեղեցիներ Ստորոգութիւն:Պելճիքայի Հայերը
Բազմացում
Միտոզ եւ մեյոզ
Մեյոզի պարագային կը յառաջանան սկզբնական բջիջներու քանակի քառապատիկ քանակով բջիջներ։ Քրոմոսոմներու հաւաքակազմի թիւը սերունդներուն մէջ երկու անգամով կը կրճատուի։ Դիպլոիդ բջիջը կը կրկնապատկուի, ապա կ'ենթարկուի երկու բաժանումներու (տետրապլոիդէն դիպլոիդ եւ ապա՝ հապլոիդ), որոնց հետեւանքով կը ձեւաւորուին հապլոիդ բջիջները։ Այս գործընթացը կ'ընթանայ երկու փուլով՝ մեյոզ I եւ մեյոզ II:
Ռազմավարութիւններ
Տարբեր տեսակներու մօտ գոյութիւն ունին բազմացման ռազմավարութիւններո տարբեր եղանակներ։ Որոշ կենդանիներու, օրինակ՝ մարդու եւ փիղերու մօտ սեռական հասունացումը վրայ կը հասնի ծնունդէն շատ տարիներ ետք։ Այլ կենդանիներու մօտ սեռական հասունացումը վրայ կը հասնի շատ արագ, բազմացման ժամանակ կը յառաջանան մեծ թիւով սերունդներ, որոնցմէ սակայն քիչերը ողջ կը մնան։ Օրինակ, ճագարը սեռահասուն կը դառնայ ութ ամիսէն ետք եւ ամէն տարի կրնայ ունենալ 10-30 սերունդ, պտղաճանճը կը հասունանայ 10-14 օր ետք եւ ամէն տարի կրնայ ունենալ մինչեւ 900 սերունդ։ Այս երկու հիմնական ռազմավարութիւնները կը կոչուին K-ընտրութիւն եւ r-ընտրութիւն։ Թէ ռազմավարութիւններէն որ մէկը աւելի ձեռնտու է փոփոխութեան համար՝ կախեալ է պայմաններէն։ Քիչ սերունդներ ունեցող կենդանիները կրնան սերունդներուն տալ ավւլի շատ սննդանիւթեր եւ պաշտպանութիւն՝ պակսեցնելով մեծ քանակով սերունդ ունենալու անհրաժեշտութիւնը։ Միւս կողմէ, աւելի շատ սերունդներ ունեցողները քիչ պաշտպանութիւն եւ սննդանիւթեր կու տան իւրաքանչիւր առանձնեակին, բայց սերունդներու մեծաքանակ ըլլալուն պատճառով բաւարար քանակով առանձնեակներ կենդանի կը մնան։ Շատ էակներ, օրինակ՝ մեղուները եւ պտղաճանճերը էգի մօտ սպերման կը պահուստաւորեն յատուկ գործընթացի պատճառով, որ կը կոչուի՝ սպերմայի պահուստաւորում, որով կ'երկարեն բեղմնաւորման ժամանակաշրջանը։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Բազմացում
Ներսէս Վարժապետեան
31 Մայիս 1879 թուականին դիմած է եւրոպական երկիրներու ներկայացուցիչներուն՝ նշելով Հայաստանի մէջ բարենորոգումներ ընելու անհրաժեշտութիւնը՝ Պեռլինի դաշնագրի 61-րդ յօդուածը գործադրելու համար, սակայն՝ ապարդիւն։ Անպատասխան մնացած են նաեւ Բարձրագոյն դրան ներկայացուած բազմաթիւ յուշագրերը։ 1884-ին ընտրուած է Ամենայն հայոց կաթողիկոս, սակայն առողջական ծանր վիճակին պատճառով հրաժարած է հոգեւոր առաջնորդի տիտղոսէն։
Աթէնքի Հնաբանական Ազգային Թանգարանը
Թանգարանին կազմակերպումը
Թանգարանը նաեւ, ժամանակաւոր ցուցադրութիւններ կը հիւրընկալէ։
Ընդարձակումներ եւ վերակառուցումներ
Ներկայ Թանգարանը տարիներու ընթացքին ընդարձակուած է, որպէսզի կարենայ պատսպարել թանգարանին արագօրէն աճած հաւաքածոն։ Ամէնէն կարեւոր վերանորոգումները եղած են՝
Միկինեսեան Քաղաքակրթութիւն, Ք.Ա. ․ 1600 – 1100
Նոյն սրահին մէջ նաեւ կը ցուցադրուին Վաֆիօ Vaphio - Βάφειο (Վաֆիօն. Սփարդիիին մօտակայ հնագիտական վայր) հնագիտական վայրի պեղումներէն բոլորակ θόλος- tholos դամբանի մէջ գտնուած ոսկիայ բաժակները 1889, պնակիտներ գրուած Գծային Բ գիրով (տե՛ս Յունաստան, Մինչեւ Ք.Ա. . 12-րդ դար գլուխը), ոսկիայ կնիք Դիրինթա Τίρυνθα-Tirynthe (Միկինէական հին քաղաքէն Պեղոպոնեզ, Արղոս քաղաքին մօտ)։
Ձերարհեստ
Թիւ 38 սրահը կը հիւրընկալէ Աքրոփոլիսին վրայ գտնուած իրերը․ Աթինա Փրոմախոս, Ք.Ա. ․ 5-րդ դար եւ առասպելաբանական արարածներ։ Նաեւ՝ «Անտիքիթիրային մեքենան»՝ Ք.Ա. ․ 80, գտնուած համանուն Անտիքիթիրա կղզիին բացերը․ գտնուած մեքենային շուրջ ենթադրութիւնները շատ են, սակայն թանգարանին կարծիքն է թէ նաւարկութեան գործիք մըն է։
Թիւ 39 սրահը կը հիւրընկալէ վերանորոգուած ասպազինում եւ կառք մը։ Նաեւ կը հիւրասիրէր Հելլենիստական շրջանէն «Քալիմնոսի տիկինը» արձանը, որը վերադարձուած է համանուն կղզին ու այժմ կը ցուցադրուի Քալիմնոսին թանգարանին մէջ։
Հայկական Դիցաբանութիւն
Հազարամեակներու պատմութիւն ունեցող հայկական դիցաբանութիւնը 4-րդ դարէն ի վեր ամբողջութեամբ իր տեղը զիջած է քրիստոնէութեան, որ Հայաստան ի մէջ ընդունուած էր 301 թ.-ին։
Տիեզերաբանութիւնը եւ երկնային մարմինները
"Երկինքն ու երկիրը ամուսիններ էին, երկինքը հայրն էր, երկիրը՝ մայրը: Երկինքին եւ երկրին մէջ կը գտնուէր երկնային ծիրանի ծովը: Երկինքը նաեւ քաղաք մըն էր, երբեմն կը կոչուէր՝ Անգին քաղաք, շրջապատուած պղինձէ դարպասներ ունեցող քարէ բարձր պարիսպներով: Երկնային քաղաքը լոյս մը տաճար էր կամ ծիածանաքարով կառուցուած վեհ կամարներով շողշողուն պալատ: Ամէն ինչ այնտեղ լոյս ու փայլ էր, հրաշալիք, այնտեղ ո՛չ խաւար կար, ո՛չ ցուրտ: Այդ «անմահութեան տուն ու տեղ է»:"
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայկական դիցաբանութիւն Ստորոգութիւն:Հին շրջանի հայկական մշակոյթ
Փեփինօ տի Քափրի
Փեփինօ տի Քափրի․ 27 Յուլիս 1939, Քափրի, Իտալիա, աւազանի անունով՝ Ճիւզեփէ Ֆայելա․ իտալացի երգահան, յօրինող, երգիչ եւ դաշնակահար։ Միջազգային համբաւի արժանացած են անոր «Ս. Թրոփէի ոլորը» St. Tropez Twist, «Տանիելա» Daniela ,  «Ետ դարձիր անուշիկս» Torna piccina , «Րոպերդա» Roberta , «Մելամաղձութիւն» Melancolie ,  «Ֆրեվա»Freva ,  «Բացարձակ ռոմանթիքը» L'ultimo romantico ,  «Մեծ սէր մը եւ ուրիշ ոչինչ» Un grande amore e niente piú , «Երբեք ա'յդ պիտի չընեմ» Non lo faccio più,  «Մեղք չէ» Nun è peccato եւ «Շամփայն» Champagne երգերը։
Թէքէեան Մշակութային Միութիւն
Կազմակերպութիւնը
Կեդրոնական մասնաճիւղերու վարչութիւնները կը գործեն կրթական, գրական, արուեստի, թատերական, հրատարակչական, մարզական, կանանց յանձնախումբեր, նաեւ ակումբներ։ ԹՄՄ-ին միացած են (պահպանելով իրենց անունները) նաեւ Գահիրէի «Հայ գեղարուեստասիրաց», «Կոկանեան սրահ», Աղեքսանդրիոյ «Տիգրան Երկաթ», Աթէնքի «Արարատ» միութիւնները, Երուսաղէմի Հայ Երիտասարդաց Միութիւնը։ 26 Սեպտեմբեր  1937-ին,  Լիբանան ի մայրաքաղաք  Պէյրութ ի մէջ լոյս կը տեսնէ «Թէքէեան Մշակութային Միութիւն» օրաթերթը: 1956-էն ԹՄՄ-ը հրատարակած է «Շիրակ» (Լիբանան) գրական-գեղարուեստական ամսագիրը, 1975-էն՝ «Սարդարապատ» (Արժանթին) եւ «Ապագայ» (Գանատա) շաբաթաթերթերը։ Ունի «Թէքէեանի Ձայն» ռադիոժամերը եւ հեռուստաժամեր (Մոնթրէալ, Թորոնաթօ, Մոնտեվիտէօ )։
Աշոտ Գասարճեան
Կենսագրութիւն
Ծնած Սիս 1893-ին։ Նախակրթութիւնը ստացած զանազան վարժարաններու մէջ եւ երկու տարի ալ Սէն Ժօզէֆ: Երտասարդութեան յարած Հ. Յ. Դաշնակցութեան եւ 1909-ին Կարսի-Պազարի մէջ մասնակցած է ինքնապաշտպանութեան։ 1910-17 առեւտրական Մ. նահանգներու Օմահա քաղաքը ուր կամաւորագրուելով 1918-ին Մէրսին եւ 1919-ին Սիս. կը զբաղի ներգաղթողներու փոխադրութեան, տեղաւորմման եւ պարենաւորման գործով իբրեւեւ ներկայացուցիչ կառավարիչ Պրն. Թայյարտայի եւ Ազգային Միութեան։ Քեմալական Շարժման ատեն Հաճըն կը ղրկուի լեռնային Սիսուանի ինքնապաշտպանութեան գործին համար եւ անոնց հոն մնալուն հակառակ՝ յայտնեց թէ Ֆրանսացիք տրամադիր չեն զինուորական օգնութիւն հանցնելու :
Ծանոթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայեր
Գուրգէն Պաղտասար Մալեան
Կենսագրութիւն
Սասնոյ Սպաղանք գիւղին մէջ, ան ձեռնամուխ կ'ըլլայ կազմակերպչական աշխարանքներու: Գաղտնի զինման աշխատանքներ կը կազմակերպէ, պարտաւորիչ դարձնելով կուսակցական շարքերուն զինք ունենալը: Զէնքի պատրաստութիւնները կը ստանցնեն շրջանի վարպէտները եւ իր հետ եկած Անդրանիկը:
Քիրա, Ակիսդրի
Քիրա, Ակիսդրի կամ Փիթիոնիսոս (յուն․՝ Κυρά Αγκιστρίου կամ Πιτυόνησος), Արղոսարոնիքոսի կղզիակ,Սարոնիքոս ծոց։ Տարածութիւնն է 0,8 քլ²։
Փիթիոնիսոս անուանումը յառաջ եկած է փիթիս «πίτυς» բառէն, որ սոճի կը նշանակէ եւ կը վկայէ կղզիին սոճիի ծառերով ծածկուած ըլլալը։
Գէորգ Կիւրճիեւ
Կեանք եւ գործունէութիւն
Գէորգ Կիւրճիեւ բազմաթիւ երկիրներ շրջելէ ետք Մոսկուայի մէջ՝ 1912-ին, հիմնած է իր անձնական հոգեւոր գիտելիքներու դպրոցը ու սկսած է իր գաղափարները քարոզել իր աշակերտներուն, որոնք՝ իր բառերով «կ՚ուզեն իրենց անձերը կերտել»:
Նեղոս գետ
Տեղումներու յաճախականութիւն
Գետին հովիտին հասարակած մասին մէջ տեղումներու երկու ձեւ կը նշմարուի՝ գարնանային (Մարտ-Մայիս) եւ աշնանային (Սեպտեմբեր-Նոյեմբեր), որմով ալ պայմանաւորուած է այս շրջաններու գետերու մեծ ջրառատութիւնը գարնանային եւ ձմեռնային եղանակներուն։ Սուտանի եւ Կապոյտ Նեղոսի աւազանին մէջ  Յուլիսէն  Սեպտեմբեր ամիսներուն կ'անձրեւէ։ Սուտանի մէջ Նեղոս  վարար հոսք կ'ունենայ ամրան եւ ջուրին գոլորշիացման պատճառով շատ ջուր ալ կը սպառէ։ Նեղոսին սնուցման գործին մէջ գլխաւոր դեր կը կատարէ Կապոյտ Նեղոսը, որ ամրան Նեղոսի ջուրերուն 60-70 %-ը կը մատակարարէ։ Այս բոլորին հետ համընթաց՝ Կեդրոնական եւ Հիւսիսային Սուտանի մէջ  եւ Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետութեան մէջ Նեղոսի ջուրերուն բարձրացումը կը կատարուի ամառնային և աշնանային եղանակներուն։ Այսպէս ստորին Եգիպտոսի մէջ ջուրերու բարձրացում  տեղի կ'ունենայ Յուլիսէն  Հոկտեմբեր ամիսներուն։ Ասուանի ջրամբարին միջին ծախսը 2600 մ.³ վայրկեան է, ամենաշատը՝ մինչև 15000 մ³, ամենաքիչը՝ մօտաւորապէս 500 մ.³ վայրկեան։
Իմացութեան Գործակից
Պատմութիւն
«Իմացութեան գործակից» հասկացողութիւնը ներմուծած է գերմանացի գիտնական Ուիլիամ Շտեռնը 1912-ին։ Ան ուշադրութիւն դարձուցած է Պինէի սանդղակով մտաւոր տարիքի լուրջ թերութիւներուն։ IQ-ն առաջին անգամ կիրառուած է Ստենֆորտ-Պինէի իմացութեան սանդղակին մէջ 1916-ին (ի սկզբանէ Պինէի կողմէ 1903-ին) ։
Պանիրէ Թունաւորում
Այս մանրէն պանիրին կը փոխանցուի երեք ձեւով՝
Իմացութեան Գործակից
Յաջողութիւններ Գիտական Գործունէութեան Մէջ
Հետազօտութիւնները ցոյց տուած են, որ նպատակասլացութիւնը եւ այլանդակութիւնը մեծ դեր կը խաղան գիտութեան մարզին մէջ յաջողութիւններու հասնելու մէջ։ Այզէնկ ուսումնասիրած է նշանաւոր գիտնականներու IQ-ի մակարդակը․ անիկա մէկ մակարդակ ցած էր Նոպէլեան մրցանակի դափնեկիրներէ, որոնց միջին IQ-ն եղած է 166, թէեւ անոնցմէ ոմանք հաւաքած էին 177՝ քննութեան առաւելագոյն միաւորը։ Անոնց միջին տարածական IQ-ն կազմած է 137, թէեւ կրնար աւելի բարձր ըլլալ աւելի երիտասարդ տարիքի։ Անոնց միջին թուաբանական IQ-ն եղած է 154 (128-էն մինչեւ 194)։
Կասեան փողոց (Երեւան)
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Փողոցներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Երեւանի փողոցներ
Վախթանգ Անանեան
Անանեանի գործերը նուիրուած են մանուկներուն՝ «Սեւանի Ափին» եւ «Յովազաձորի Գերիները», արկածային վէպերու հերոսները մանուկներ են, որոնք իրենց բնաւորութեան գիծերով՝ բարի, համարձակ, աշխատասէր ու ընկերասէր են, զորս օրինակ կը հանդիսանան ընթերցողներուն։
Ս. Նշան Մայր Եկեղեցի (Զոքաք Պլաթ)
Պատմութիւն
Յովհաննէս Վրդ. Իփէքճեանի հրամանով մանրակրկիտ չափերով նորոգուեցաւ Ս. Նշան հոգետունը:
Սեթ Ռոկըն
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:15 Ապրիլի ծնածներ Ստորոգութիւն:1982 ծնունդներ
Մովսէսի Կամուրջ
Պատմութիւն
17-րդ դարուն Արեւմտեան Պրապանտի մէջ Սպանիոյ եւ Ֆրանսայի յարձակումներէն պաշտպանուելու համար կառուցուած են շարք մը ամրոցներ եւ խրամներ։ Անոնցմէ մէկուն՝ Ֆորդ տէ Ռուվերի խրամի խորութիւնը այնքան էր, որ հետեւակը չկարողանար անցնիլ, եւ այնքան ծանծաղ էր, որ նաւարկելի չըլլար։ Նափոլեոնեան պատերազմներէն ետք ամրոցը լքուած է։ Մինչեւ 2010-ի վերականգնումը խրամին մէջ ջուր չէ եղած, իսկ ափերը ծառերով պատուած են ։
Վերականգնում
Ֆորդ տէ Ռուվերի պաշտպանութեան եւ վերականգնման համար հիմնուած է «Ֆորդ տէ Ռուվերի բարեկամներ» հիմնադրամը ։ Անոր պատուերով RO & AD Architecten ճարտարապետական գրասենեակի ճարտարապետներ Էոյ Քոսթերը եւ Ատ Քիլը 2010-ին նախագծած են այմպիսի կամուրջ, որ չէր խաթարէր ամրոցի խրամի անմատչելիութեան պատրանքը ։ Քանի որ, կամուրջը կիսաընկղմուած է ջուրին մէջ եւ հեռուէն նայողին չերեւիր, դիտողի մօտ պատրանք կը ստեղծուի, որ մարդիկ կ՚անցնին ջրուի մէջով։ Նմանեցնելով Աստուածաշունչի Մովսէսի Կարմիր ծովը անցնելուն, կամուրջը անուանած են «Մովսէսի կամուրջ» ։
Սիսակ Վարժապետեան
Կենսագրութիւն
1960ականներուն Պէյրութի մէջ կը հիմնէ իր սեփական առեւտրական վարժարանը, որ կը գործէ տասնամեակէ մը աւելի։
Թարգմանութիւններ
Վարժապետեանի թարգմանութեամբ եւ յառաջաբանով, հայ ընթերցողի սեղանին դրուած են 3 նշանաւոր արաբ գրողներու գործերէն թարգմանութիւններ, որոնք յաջորդաբար լոյս տեսած են հետեւեալ հատորներով. «Ճպրան Խալիլ Ճպրան» (1966), «Ապու Ալա Էլ Մաարի» (1972), «Միքայէլ Նայիմի» (1979)։
Միլոս
Աշխարհագրութիւն
Միլոս կը գտնուի Քիքլատեսի հարաւ-արեւմտեան մասին մէջ։ Պայտաձեւ կղզի մըն է, որ մեծ ծոց մը կը կազմէ։
Յունական Բարձր Դասականութիւն
Անօթագրութիւն եւ Գեղանկարչութիւն
Բար ձր դասական արուեստի դարաշրջանին մէջ եւ անկէ առաջ, անօթագրութիւնը կը զարգանայ  գեղանկարչութեան եւ քանդակագործութեան հետ զուգահեռ։  Դասական շրջանին ականաւոր անօթագրիչ-գեղանկարիչներ եղած են՝ Փոլիղնոդոս Թասօ Θάσο կղզիէն, Աքիլէային գծագրիչը Ο ζωγράφος του Αχιλλέα, Նանուին գծագրիչը Ζωγράφος του Νάνου, Փերսեֆոնիին գծագրիչը Ζωγράφος της Περσεφόνης, Ֆիալիին գծագրիչը Ζωγράφος της Φιάλης, եւ  շատ ուրիշներ (կը նկատէք թէ վերջինները կը յիշատակուին իրենց գլխաւոր գործերուն մէջէն)։
Կէորկի Քինքլաձէ
Ելոյթները Վրաստանի Ազգային Հաւաքականի Կազմին Մէջ
1996 թուականին տեղի ունեցած Եւրոպայի ֆութպոլի առաջնութեան նախընտրական փուլին Քինքլաձէն 11-մեթրանոցէն կոլի հեղինակ դարձաւ Պուլկարիոյ հաւաքականի դէմ խաղին ընթացքին, իր խումբը յաղթեց 2:1 հաշուով :
Սիւնիք-Արցախեան տոհմիկ տարազներ
Կանացի տոհմական զգեստներ
Հալավարին Արցախի աւանդական տարազն է, իսկ քաղքավարին՝ Երեւանի եւ Թիֆլիսի հայ կիներու տարազին տարբերակը։
Կէորկի Քինքլաձէ
Ելոյթները Վրաստանի Ազգային Հաւաքականի Կազմին Մէջ
Հաւաքականի կազմին իր վերջին խաղը Կէորկի Քինքլաձէն խաղաց 2005 թուականին։
Տ. Խորէն Քհնյ. Ըպրըգճեան
Վախճանած է 1904֊ին, ութսուն տարեկանին։
Օտիսէաս Էլիթիս
Ալպանեան ճակատ եւ բանաստեղծութիւն
Բ․ Համաշխարհային պատերազմի ընթացքին ծանրօրէն կը վիրաւորուի։  Գերմանական գերիշխանութեան շրջանին ուրիշներու հետ կը հիմնեն «Փալամասին շրջանակը» գրական խումբը 30 Մայիս, 1943։  Հոն Էլիթիս կը ներկայացնէ «Իրական Անտրէաս Քալվոս եւ անոր քնարերգական յանդգնութիւնը» գրափորձը։ Նոյեմբեր 1943-ին կը հրատարակուին «Արեւը՝ առաջինը» Ο Ήλιος ο Πρώτος եւ «Փոփոխակներ ճառագայթի մը վրայ» Παραλλαγές πάνω σε μια αχτίδα հաւաքածոները՝ 6․000 օրինակներով։  Այս գործերը բնութեան եւ կեանքի ուրախութեան ձօնն են։
1945-1946 Յունաստանի «Ձայնասփիւռի Ազգային Հիմնարկ»ին Ծրագրումի Տնօրէնութիւնը կը վարէ։  «Յունա-անգլիական Պարբերաթերթ»ին մէջ Αγγλοελληνική Επιθεώρηση կը հրապարակէ քանի մը գրափորձեր եւ մինչեւ 1948-ին կը պահէ արուեստի քննարկումի իր սիւնակը։
Նոպել Գրականութեան Մրցանակ
1980-ին, Նոպել մրցանակին ոսկեայ շքանշանն ու անոր կցուած վկայականները «Պենաքի Թանգարան» կը յանձնէ։
Կը յաջորդեն պատիւներ Յունաստանի մէջ եւ արտասահմանի զանազան հաստատութիւններէ, ինչպէս օրինակ․-
Տիգրան Գասարճեան
Կենսագրութիւն
1894-97 տարիներուն, Գայըքճեան վարդապետի առաջնորդութեան օրով, Ս. Նշան եկեղեցին ունէր մանկապարտէզ-դպրոց մը շատ սահմանափակ աշակերտութեամբ, որ կը կառավարուէր Պոլսեցի սարկաւագի մը կողմէ։ Երբ հայոց թիւը բազմանալ սկսաւ, Տիգրան Գասարճեանն էր, որ դպրոցը կանոնաւոր հիմերու վրայ դնելու համար նախաձեռնեց հոգեբարձութեան մը կազմութեան եւ պատրաստեց ներքին կանոնագրութիւն մը։ Իսկ իննիսունական թուականներուն, չգոհանալով տեղական ուժերով կառավարել դպրոցը՝ Պոլսէն երկու հատ մասնաւոր հմուտ մանկավարժներ բերել տուաւ։ Ցարդ կը շարունակուի այս դպրոցը։
Իր գաղաափարակից եւ գործակից ընկերները եղան՝ Պարսում աղա Պետրոսեան, Լեւոն Էֆ. Քեհեաեան, Աբրահամ Էֆ.Զամուրեան, Պետրոս Աղա Աղաճանեան եւ Նազարէթ Էֆ. Պատասարեան:
Սուրէն Ուզունեան
Սուրէն Ուզունեան (1883, Կ. Պոլիս - 23 Փետրուար 1927, Պուխարեսթ), հայ բժիշկ, Հայ մարմնակրթական ընդհանուր միութեան (ՀՄԸՄ) հիմնադիրներէն մէկը։
Կենսագրութիւն
Պուլղարական խորհուրդին մէջ ուշագրաւ ատենախօսութիւն կատարած է։
Վահան Թէքէեան
Վահան Թէքէեան, բանաստեղծ, հրապարակագիր, արձակագիր, թարգմանիչ, մանկավարժ, խմբագիր եւ հասարակական գործիչ։
Կենսագրութիւն
Ծնած է Պոլիս, բնիկ կեսարացի ծնողներէ, ուր անցուցած է պատանեկութիւնը, ուսանելով Պէրպէրեան եւ Կեդրոնական վարժարաններուն մէջ։ 1894-ին ուսումը կիսատ ձգելով, իր մօրեղբօրը՝ Մանուկ Արզըեանի բարեխօսութեամբ իբրեւ անվճար պաշտօնեայ կը սկսի աշխատիլ «Նորթ Պրիթիշ» ապահովագրական ընկերութեան մէջ։ 1896-ին կ'անդամակցի Հնչակեան կուսակցութեան եւ կ'ուզէ ինքզինք նուիրել հայկական իրաւունքներու պաշտպանութեան։ Նոյն տարուան մայիսին կ'անցնի Լիվըրփուլ, իբրեւ պաշտօնեայ իր եղբօրը առեւտրական հաստատութեան մէջ, իսկ աւելի ուշ՝ 1897-ին Մարսէյլ, իբրեւ առեւտրային պաշտօնեայ իր հօրեղբօրորդւոյն՝ Միհրան Թէքէեանի։ 1902-ին Մարսէյլէն կը փորձէ վերադառնալ ծննդավայրը՝ Պոլիս, սակայն նաւէն հազիւ իջած, կը ձերբակալուի անցագիրին հետ կապուած խնդիրի մը պատճառով եւ, շուրջ 15 օր բանտ մնալէ ետք, կ'արտաքսուի երկիրէն։ Կը վերադառնայ Մարսէյլ, ուրկէ ալ Համպուրկ։ Կարճ ժամանակ մը հոն մնալէ ետք, կը վերադառնայ Մարսէյլ եւ հոնկէ ալ 1904-ին՝ Աղեքսանտրիա, ուր հօրեղբօր թոռան՝ Բարսեղ Օհանեանի ազդեցութեամբ կը դառնայ վերակազմեալ-հնչակեան։ 1906-ին կ'անցնի Գահիրէ, ուր պաշտօնի կը կոչուի Մելքոնեան գործատան մէջ։ Կը դառնայ Գահիրէի Գալուստեան Ազգ․ վարժարանին հոգաբարձուն եւ երկրորդ ատենադպիրը՝ Լսարան-Ընթերցարան ընկերակցութեան։ Կը սկսի պաշտօնավարել նաեւ Արտաշէս Ճիւանեանի մօտ։ Օսմանեան սահմանադրութեան հռչակումէն ետք, 9 օգոստոս 1908-ին կը վերադառնայ Պոլիս։
Լուռ եւ անժպիտ մարդու, մենաւոր ու անանձնական գործիչի երկարամեայ թափառումներէն ետք, Թէքէեան ի վերջոյ կայք կը հաստատէ այս վերջին երկիրին մէջ եւ կը նուիրուի հրապարակագրութեան՝ միշտ շարունակելով բանաստեղծական արտադրութիւնը։ Արդէն՝ 1919-ին, կը հրատարակէ իր արժէքը նուիրագործող «Կէս Գիշերէն Մինչեւ Արշալոյս» ժողովածուն։
Ոդիսական
Համառօտ բովանդակութիւն
Օտիսէասի տուն վերադարձը որ 10 տարի կը տեւէ, լեցուն է արկածախնդրութիւններով։ 20 տարի ետք (10 տարի մասնակցած ըլլալով տրոյեան պատերազմին առաւել 10 տարի տեւած վերադարձը) կը հասնի հայրենիքը՝ Իթաքի կղզին։
Օտիսէաս Ֆէաքես կղզիին վրայ
Նաֆսիքա ընկերուհիներուն հետ գետափ կ՛ իջնեն։  Հագուստները կը լուան, կը լոգնան, կը ճաշեն եւ գնդակով կը խաղան ու կ՛ երգեն։  Օտիսէաս ձայներէն կ՛ արթննայ եւ կը փորձէ գուշակել թէ ուր կը գտնուի։ Կ՛ որոշէ թուփերէն դուրս գալ փորձելով մերկութիւնը պահել։  Աղջիկները անոր տեսքին կը շուարին ու կը փախչին։  Նաֆսիքա Աթինային յորդորումով կը մնայ։ Օտիսէաս կը գովէ անոր գեղեցկութիւնը եւ կը մաղթէ ունենայ երջանիկ ամուսնութիւն մը։  Նաֆսիքա կը գնահատէ անոր ազնուութիւնը եւ կը հաւաստիացնէ թէ իրենց երկրին մէջ բարով պիտի ընդունուի։  Ընկերուհիներուն կ՛ ըսէ չվախնան անորմէ։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Գրական ստեղծագործութիւններ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Հին Յունական գրականութիւն Ստորոգութիւն:Կրօնքը Հին Յունաստանի մէջ
Եզնիկ Բալիկ (Բալայեան)
Առակագիր Եզնիկ Բալիկ (Բալայեան) մտաւորական հոգեւորականի կրթութեամբ ու գործունէութեամբ։
Աշխատասիրութիւններ եւ հրատարակչական հատորներ
1974-ին Անթիլիասի տպարանէն լոյս կը տեսնէ «Հերքում Եհովայի վկաներու ստապատում վարդապետութեան»ը:
2018-ին՝ «Առակներ» հատորը, Եզնիկ Բալիկ Լոս Անճելըս, 182 էջ, պատկերազարդ: Գիրքին 15-182 էջերը կը պարունակեն 97 առակներ՝ կազմուած նախապէս տպուած առակներու երկու հատորներու ընտրանիէն, նոր գործերու յաւելումով, իսկ 183-184 էջերը «Տեղացոյց բառերու» ինքնատիպ «Բալիկեան բառարան»-ն է։ Հատորը տպուած է Գրիգոր Շէնեանի մեկենասութեամբ, ի յիշատակ իր ողբացեալ տիկնոջ՝ Արշօ Շէնեանի։ Անոր հրատարակած այս 7-րդ հատորը արգասիքն է Եզնիկ Բալիկ (Բալայեան)-ի մտաւորական հոգեւորականի կրթութեան ու գործունէութեան։
Մամուլի աշխատակից
Եզնիկ Բալիկ (Բալայեան) իբրեւ գրող, կ’աշխատակցի Լոս Անճելըսի «Նոր Կեանք» շաբաթաթերթին:
Պանան
Նկարագրութիւն
Պտուղները կը զարգանան միայն իգական ծաղիկներէն (երկսեռ|երկսեռ ծաղիկները անպտուղ են)։ Զարգացման չափով պտուղներու շարքը աւելի ու աւելի կը յիշեցնէ ձեռքի դաստակը՝ բազմաթիւ մատներով, որոնցմէ իւրաքանչիւրը իրմէ կը նհերկայացնէ հաստ կեղեւով, բազմասերմ հատապտուղ ։ Տեսակէն կամ ձեւէն կախեալ պանաններու չափը, գոյնը եւ ձեւը կրնան նշանակալիօրէն տարբերուիլ։ Յաճախ ատոնք ունին երկարաձգուած գլանտձեւ կամ եռանիստի ձեւ՝ ուղիղ կամ կորացած։ Պտուղի երկարութիւնը կը տատանուի 3-էն 40 սմ.-ի սահմաններուն մէջ, հաստութիւնը ` 2-էն 8 սմ.-ի սահմաններուն մէջ : Կեղեւի գոյնը կրնայ ըլլալ դեղին, կանաչ, կարմիր եւ նոյնիսկ արծաթագոյն։ Միջուկը սպիտակ է, մարմնագոյն, դեղին կամ նարնջագոյն։ Չհասած վիճակին մէջ, ան պինդ է եւ կպչուն, բայց հասունացման ընթացքին, կը դառնայ փափուկ եւ հիւթալի։ Մշակովի տեսակներուն մէջ, պտուղը յաճախ զուրկ է սերմերէն եւ բոյսը կրնայ բազմանալ միայն վեգետատիվ ճանապարհով: Վայրի բույսերու միջուկը լցբւած է մեծ քանակութեամբ կլորաւուն կամ սրացած պինդ, 3 - 16 մմ. երկարութեամբ սերմերով, որոնք իրենց ծաւալով կրնան գերազանցել պտղամիսի ծաւալը։ Մէկ առանցքի վրայ, կրնայ տեղաւորուիլ 300 պտուղ ընդհանուր՝ 50-60 քկ. զանգուածով : Պանաններուն բնորոշ է բացասական կէօտրոպիզմ կոչուող կենսաբանական երեւոյթը. պտուղները ձեւաւորման ժամանակ ձգողական ուժի ազդեղութեամբ ուղղուած են ներքեւ, սակայն աճման ընթացքին, հորմոններու ազդեցութեամբ մէկ կամ մի քանի առանցքներ կը սկսին աճիլ դէպի վեր : Պտղաբերումէն բոյսի վերգետնեայ մասը կը մահանայ։
Աճեցում
Սնունդի համար օգտագործուող պանանները կ'աճին արեւադարձային մէջ, հիւսիսային լայնութեան 30° եւ հարաւային լայնութեան 30° աստիճաններու միջեւ ` ծովու մակարդակէն՝ 2000 մ. բարձրութեան վրայ։ Բոյսի մշակման համար ամենաբարենպաստ պայմաններն են 26-35 °C՝ ցերեկը եւ 22-28 °C՝ գիշերը ։ 16 °C-էն ցած ջերմաստիճանի դէպքին, բոյսի աճումը զգալօորէն կը դանդաղի, իսկ 10 °C-ի դէպքին՝ կանգ կ'առնէ։ Ընդամէնը քանի մը ձեւեր կան (օրինակ` «Ռաճապուրի»), որ ընդունակ են դիմանալ շուրջ 0 °C ջերմաստիճանի։ Մշակման վայրի՝ ծովու մակարդակէն ունեցած բարձրութիւնը կախեալ է աշխարհագրական լայնութիւնէն. սովորաբար ան կը գերազանցէ 920 մ.-ը, բայց հաւայան Մաուի կղզիին մէջ, պանանը կ'աճի ծովու մակարդակէն 1000 մ- բարձրութեան վրայ, իսկ Նոր Գվինեայի մէջ՝ ծովու մակարդակէն մինչեւ 2000 մ. բարձրութեան վրայ ։ Բոյսի մշակման համար մեծ նշանակութիւն ունի նաեւ խոնավութեան որոշակի վարչաձեւը. չորային եղանակը տարուան մէջ պիտի չի տեւէ 3 ամսէն աւելի, իսկ՝ տեղումներու միջին քանակը պիտի կազմի ոչ աւելի, քան 100 մմ. ամսուան մէջ։ Այսինքն՝ պանան կարելի է աճեցնել բացառապէս արիդեան կլիմայի պայմաններուն մէջ։
Աղբիւրներ
Առողջութիւնն Ու Սնունդը Գոհար Վարդանեան Քեշիշեան Պէյրութ 2007
Պանիրով Եւ Սխտորով Հաց
Բաղադրութիւն
Պատրաստութեան համար անհրաժեշտ են՝ կարագ, ձիթապտուղի իւղ, սխտոր, ֆրանսական պակեթ հաց, պինդ պանիր, ազատքեղ, աղ, պղպեղ` ըստ ճաշակի :
Անանիա Շիրակացիի Յուշարձան (Երեւան, ԵՊՀ)
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայաստան
Այտա Թոփուզեան
Այտա Օնիկի Թոփուզեան (4 Հոկտեմբեր1948, Պէյրութ, Լիբանան), ՀՀ պետական եւ գիտութեան գործիչ, 1998-2004-ականներուն ՀՀ կրթութեան եւ գիտութեան նախարարի տեղակալ։ Կը տիրապետէ ռուսերէնին, անգլերէնին, ֆրանսերէնին, արաբերէնին։ Հայաստանի Հանրապետութեան վաստակավոր մանկավարժ (2018) :
Սփալաթրոնիսի
Կը պատկանի Ատիկէ Շրջանային Միաւորին եւ Ակիսդրի քաղաքապետութեան։
Ս. Պօղոս Եկեղեցի (Այնճար)
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Ս. Պօղոս Եկեղեցի (Այնճար) Ստորոգութիւն:Լիբանան Ստորոգութիւն:Առաքելական Եկեղեցի