cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վրացերէն Այբուբէն
Վրացական գիր, այբուբէն է, որ կ՛օգտագործեն քարթուելական լեզուները (վրացերէնը, նաեւ մեգրելերէնը ու սուաներէնը եւ այլն)։ Վրացական այբուբէնը այբբենական տիպի է, եզակի համակարգով։ Ժամանակի ընթացքին այլ կովկասեան լեզուներ եւս (անոնց թիւին՝ օսերէնը եւ աբխազերէնը՝ 1940-ական թուականներէն) օգտուեցան այս այբուբէնէն։ Կը կարդան ձախէն աջ։ Ժամանակէ ի վեր վրացերէնի մէջ կայ 33 տառ։ Մինչդեռ հին վրացերէնին մէջ եղած է 38 տառնիշ, որոնցմէ հինգը բաղաձայն այժմ չի կիրառուիր։ Վրացական գիրը չունի մեծատառեր։
Կարէն Սարգսեան
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ խմբավարներ Ստորոգութիւն:ՀՀ վաստակաւոր արուեստագէտներ
Զօրայր Խալափեան
Կենսագրութիւն
Հիմա, հանգստեան կոչուած, մինչ իր գործը եւ փորձառութիւնը կր փոխանցէ երիտասարդ բժշկուհի Նորային, հոգիին մէջ լուռ տռամը իրեն մնացած կեանքի տարիներու իմաստազրկման, կը վերապրի իր առաջին տարիները, իբրեւ գիւղի երիտասարդ բժիշկը՝ իր ճիգերը, յոյսերը ծլած ու կիսատ մնացած իր սէրերը...։
Յարութիւն Թորոսեան
Կեսագրական գիծեր
1953-1955 յաճախած է «Աքատեմի Լիպանեզ տէ Պոզար»: 1956-ին մեկնած է Փարիզ ու հետեւած «École nationale supérieure des Beaux-Arts» նկարչական, փորագրական եւ խճանկարչութեան դասընթացքներուն:
Գործունէութիւն
Գործերը կը գտնուին Միացեալ Նահանգներու, Ֆրանսայի, Լիբանանի եւ Հայաստանի թանգարաններուն եւ անհատական հաւաքածոներուն մէջ:
Գահերու Խաղ
Նիւթ
Վէպերն ու անոնց պատշաճեցումը իրենց կերպարներու, վայրերու եւ իրադարձութիւններու ներշնչանքն գտած են եւրոպական պատմութեան մէջ։ Վէպերի գլխաւոր հիմքը անգլիական Վարդերու Պատերազմն է Լանքասթըրներու եւ Եորքերու միջեւ, որոնք ազդեցութիւն ձգած են Մարթինի Լաննիսթըրներու եւ Սթարքերու վրայ։ Վեսթերոսի մեծ մասը՝ իր դղեակներով եւ ասպետական մրցումներով, կը յիշեցնէ Բարձր Միջնադարեան Եւրոպան։ Սերսիի կերպարը իր հիմքին մէջ ունի Իզապէլլան՝ «Ֆրանսայի գայլուհին»:
Կերպարներն Ու Դերասանական Կազմը
Ինչպէս վիպաշարը, այնպէս ալ հեռուսաշարը ունի աննկարագրելի մեծ քանակութեամբ կերպարներ, որոնք վիճելիօրէն ամենաշատն են ամբողջ պատկերասփիւռի պատմութեան մէջ։ Միայն երրորդ շրջանի նկարահանումներու ժամանակ հիմնական դերասանական կազմը 257 հոգիէ բաղկացած եղած է։ Մէջը ներկայացուած են կեդրոնական կերպարներն ու զանոնք խաղացող դերասանները։
Յղացումն Ու Զարգացումը
Հեռուստաշարի զարգացումը սկսաւ 2007-ի Յունուարին։ HBO պատկերասփիւռի ալիքը վարձեց Պենիոֆֆն ու Ուեիսսը իբրեւ բեմավարներ եւ արտադրողներ եւ յանձնարարեց անոնց ամբողջ գիրք մը համապատասխանեցնել մէկ շրջանի։ Սկիզբէն ծրագրուած էր, որ Պենիոֆֆն ու Ուեիսսը պիտի գրէին բոլոր շարքերու բեմավարութիւնը՝ բացի մէկէն, որ պիտի գրէր Մարթինը։
Ռոպերթ Սարգսեան
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:25 Հոկտեմբերի ծնածներ
Հայերէն երգարաններ
Հանրայայտ տպագրուած երգարաններ
Թերթելով տարբեր հայ գաղթօճախներու մէջ հրատարակուած երգարաններու այս ցանկըՙ կը նկատենք, որ բազմաթիւ երգեր հանրայայտ եղած են եւ տարբեր տարիներուն շրջանառուած են երգարաններուն մէջ՝ միաւորելով օտարութեան մէջ ապրող հայի հայրենասիրական, կարօտի, սիրոյ եւ ուրախութեան զգացումները: Այդպիսի հանրայայտ երգերէն են «Կիլիկիան», «Երգ մեռանող հայրենասէրի», «Երգ Ազատութեան» (ներկայիս ՀՀ ազգային օրհներգը), «Ծիծեռնակ», «Տալվորիկի կտրիճ» եւ այլ հանրայայտ երգեր:
Կարմիր Ծով
Անտաիս
Շատ փոքր չափի ձուկ (7-15 սմ)՝ նարնջագոյն, կանաչ եւ կարմիր երանգներով: Անիկա կրնայ հաւաքել մինչեւ 500 ձուկ:
Լատինական կայսրութիւն
Պատմական տուեալներ
Տե՛ս Խաչակիրներու Դ․ Արշաւանքը
Կոստանտնուպոլսոյ գրաւումը
24 Յունիս 1203-ին Կոստանտնուպոլիսը կը պաշարուի։ Բիւզանդիոնի կայսր Ալեքսիոս Գ․կը փախչի։  Իսահակ Բ․(Ալեքսիոսին եղբայրը եւ անոր կողմէն կոյր մնացած) գահին վրայ կը բարձրանայ։  Խաչակիրներուն պահանջով, անոր զաւակը՝ Ալեքսիոս, որ վերջիններուն հետ դաշնակցած էր եւ քաղաք հասած, գահակից կը նշանակուի։
Վարչակարգ
Լատինական Կայսրութիւնը կը կազմակերպուի Արեւմտեան Եւրոպայի վեհապետական կարգերուն օրինակով, սակայն կը պահէ տարրեր Բիւզանդական դիւանակալութենէն։  Կայսրին քով կար վեց անդամներէ բաղկացած խորհուրդը՝ «Podestà de Constantinople», որ կայսրէն անկախ էր եւ իշխանութիւնը կը վարէր։
Նոր Կիրակի
Խորհուրդը
Եթէ ծառերն ու ծաղիկները անձրեւի ու արեւի շնորհիւ կ'արթննան եւ կը կենդանանան, ապա մարդու ներքին կեանքը կազմող գաղափարները, համոզումները, սէրը, հաւատքը, որոնք չեն երեւիր, նոյնպէս կարիք ունին նոր «արեւի ու անձրեւի»:
Ինչո՞ւ Եկեղեցին, այս յիշատակը կը տօնէ
Յիսուս, իր յարութենէն ետք յաճախակի առիթներով կ'երեւի իր աշակերտներուն։ Յարութեան ութերորդ օրը, Յիսուս դարձեալ կ'երեւի անոնց։ Այնտեղ էր նաեւ Թովմաս առաքեալը, որ Յարութեան օրը չէր տեսած Տէրը եւ ըսեր էր.
ABBA
Աշխարհածանօթ կը դառնան երբ 1974-ի Եւրատեսիլ Երգի Մրցոյթին առաջին դիրքը կը գրաւեն (Շուէտիոյ առաջինը) «Waterloo» երգով։ Խումբը կը լուծուի 1982-ին։ Երաժշտութեան բնագաւառէն ներս խումբին ասպարէզը կը վերամատակարարուի «Միւրիէլին հարսանիքը» եւ «Փրիսիլային արկածախնդրութիւնները / Անապատին թագուհին» ժապաւէններուն միջոցով։
2005-ին, Եւրատեսիլ Երգի Մրցոյթին յիսնամեակին առթիւ, ելոյթին ընթացքին ABBA խումբը կը պարգեւատրուի․ «Waterloo» երգը կ՛ընտրուի Եւրատեսիլ մրցոյթին պատմութեան մէջ որպէս ամենէն լաւ երգը։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:շուէտական փոփ նուագախումբեր Ստորոգութիւն:շուէտական ռոք նուագախումբեր Ստորոգութիւն:փոփ խումբեր Ստորոգութիւն:ռոք խումբեր Ստորոգութիւն:Երաժշտական խումբեր
Վարագայ (Սուրբ Նշանի) Վանք
Աւետարանի մը աւանդութիւն
Աւետարանի մը մէջ գրուած աւանդութեան համաձայն ), Հռիփ­­­սի­­­­­­­մէ կոյսե­­­­­­­րը Գա­­­յեանէ մայ­­­րա­­­­­­­պետին առաջ­­­նորդու­­­թեամբ կը հաս­­­նին Հա­­­յաս­­­տան։ Հալածանքներէն փրկուելու համար կը հասնին Վա­­­րագայ լեռ, ու անոր Գա­­­լիլիա կո­­­չուող գա­­­գաթին քա­­­րայրնե­­­րէն մէ­­­կուն մէջ կը պահեն Խա­­­չափայ­­­տին մա­­­սունքը։ Կոյսերէն ոմանք կը մնան Վա­­­րագայ լե­­­րան վրայ՝ սպա­­­սար­­կ­ելու Ս. Նշա­­­նը։ Մնացեալնե­­­րը Հռիփ­­­սի­­­­­­­մէ կոյսին ու Գա­­­յեանէ մայ­­­րա­­­­­­­պետին հետ կը հասնին Էջ­­­միածին, այն ատեն երբ Գրիգոր Լուսաւորիչ կ'ելլէ Խոր Վի­­­րապէն։  Ան կ'այ­­­ցե­­­­­­­լէ Վա­­­րագայ լե­­­րան ճգնա­­­ւոր­­­նե­­­­­­­րուն, որոնք անոր անունով կը կա­­­ռու­­­ցեն  եկե­­­ղեցի մը։  Ս. մա­­­սունքը Վա­­­րագայ լե­­­րան վրայ կը պա­­­հուի մին­­­չեւ 7-րդ դա­­­ր։
Յայսմաւուրք եւ ժողովրդական աւանդութիւն
Ըստ Յայսմաւուրքի ն, ինչպէս նաեւ ժողովրդական աւանդութեան, Վարագայ եկեղեցիներու հիմնադիրը Ս․ Գրիգոր Լուսաւորիչն է։ Իսկ մասունքին յայտնումին կ'արժանանայ Թոդիկ աղօթասէր ճգնաւորը, 664-ին:
Քէրի Ուաշինկթըն
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:31 Յունուարի ծնածներ Ստորոգութիւն:Ամերիկացի դերասաններ Ստորոգութիւն:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Վարագայ (Սուրբ Նշանի) Վանք
Տեղեկագրութիւն
Մոնկոլներու Հայաստան արշաւանքի տարիներուն, 1318 թուականին Վանքը ներքին լուրջ խնդիրներ կը դիմագրաւէ, որոնք աւերիչ կը հանդիսանան․ սակայն Պետրոս եպս․ եւ անոր օգնականները՝ Յովասափ եւ Կարապետ գիտնական, կը դիմադրեն եւ կը վերականգնեն աւերակները : 1354-ին Եփրեմ քհն․ ժառանգաբար ստացած Աստուածաշունչ մատեան մը Վարագայ Ս․ Նշանին կը նուիրէ։ Իսկ 1392-ին թուրքերէն յափշտակուած «Սողոմոնի Առակներն» եւ «ԺԲ․ մարգարէից գիրքը» ետ կ'առնուին ու Վանքին կը վերադարձուին։
Վանքը - Եկեղեցիներու նկարագրութիւն
Ս․Գէորգ․- Ունէր մուտքի նախասրահ մը։ Գաւիթը քառակուսի էր, ութանկիւն գմբէթով, հարուստ՝ իւղաներկ պատկերներով։ Անոր հիւսիսային պատին արեւմտեան անկիւնը կը տանէր Ս․Խաչ եկեղեցին։  Ս․Աստուածածին տանող մուտքը արեւելեան կողմն էր, իսկ հիւսիսային պատին արեւելեան անկիւնի խորշը՝ մկրտարանն էր։  Հոն թաղուած էին Սենեքերիմ թագաւորը ու իր տիկինը, եւ Պետրոս Գետադարձ կաթողիկոսը։ ,
Յիշատակումի արժանի է Վերին Վարագը՝ Վերին Վարագավանքը եւ կամ՝ Ս․ Գրիգոր վանքը․ կը գտնուէր բարձրաւանդակի վրայ, Ներքին Վարագավանքէն հիւսիս արեւելք։ Ունէր երեք եկեղեցի՝ Ս․ Փրկիչ, Ս․ Աստուածածին եւ Ս․ Հռիփսիմեանց կամ Գրիգորի մատուռ։  Անոր շինութիւնը կատարուած էր երեք փուլով։  Նախ Հռիփսիմեան կոյսերուն կողմէն՝ Ս․ Աստուածածինը, որ կը գտնուէր «Կարմրուոր» կոչուած սարալանջին վրայ եւ «կը բացուէր» դէպի Շուշանց գիւղը, Վան քաղաքի Այգեստանը եւ Վանայ լիճը։  9-րդ դէպի 10-րդ դարուն՝ կիսակլոր Ս․Փրկիչը, եւ Ս․Գրիգորի մատուրը․ վերջինը ունէր մկրտարանի խորշ մը հիւսիսային պատին, այսինքն՝ կ՛ընդունէր այցելուներ։
Ժահր
Ժահրերը բաղկացած են երկու կամ երեք մասերէ (վիրիոններէ)։
Ժահրերը կը տարածուին բազմաթիւ ձեւերով. բոյսերու ժահրերը կը փոխանցուին բոյսէ բոյս բուսահիւթով սնուող միջատներու միջոցով (օրինակ՝ լուիճներ), կենդանական ժահրերը կը փոխանցուին արնախում միջատներու միջոցով։ Այս եղանակով հիւանդութիւնը փոխանցող օրկանիզմները կը կոչուին վեկտորներ (փոխանցողներ)։ Հարբուխի ժահրերը կը տարածուին օդակաթիլային եղանակով՝ հազի եւ պռշտոցի միջոցով։ Ռոտաժահրերը կը փոխանցուին երեխաներու հետ անմիջական շփման հետեւանքով։ ՍԻՏԱ-ն (AIDS) սեռական յարաբերութեամբ եւ վարակուած արեան ներառումով փոխանցուող ժահրերէն է։ Ժահրի կողմէ վարակուող բջիջները կը կոչուին թիրախներ ։
Պատմութիւն
Վարակիչ հիւանդութիւններու ուսումնասիրութիւնները ցոյց կու տան, որ ոչ բոլոր հիւանդութիւնները պայմանաւորուած են պակտէրիաներով, նախակենդանիներով եւ մանրադիտակային սունկերով։ Լուի Փաստիորին այդպէս ալ կարելի չըլլար գտնել կատաղութեան հարուցիչը՝ ենթադրելով, որ հարուցիչը չափէն դուրս փոքր է լուսային մանրադիտակով յայտնաբերելու համար ։ Չարլզ Շամպերլանտը կը ստեղծէ զտիչ մը (Շամպերլանտի Զտիչ կամ Շամպերլանտ-Փաստիորի զտիչ), որուն անցքերը պակտէրիաներէն փոքր էին։ 1892-ին ռուս կենսաբան Տմիթրի Իւանովսքին կ'օգտագործէ այս զտիչը ծխախոտի խճանկարի ժահրի ուսումնասիրութիւններուն համար։ Ան ցոյց կու տայ, որ վարակուած ծխախոտի բոյսի տերեւներէն ստացուած հիւթը կը շարունակէ պահպանել իր վարակունակութիւնը նոյնիսկ Շամպերլանտի զտիչով զտուելէն ետք։ Իւանովսքի կ'ենթադրէր, որ հիւանդութեան պատճառը պակտէրիաներու արտադրած թոյներն են։
Ժահրերու առաջին նկարները կը ստեղծուին ելեկտրոնային մանրադիտակի յայտնաբերումէն ետք։ Ծխախոտի խճանկարի ժահրը կը դառնայ առաջինը, որ կ'առանձնացուի, կը բիւրեղացուի եւ կը բաժնուի սպիտակուցներու եւ RNA-ի։ 1967-ին ժահրերը առաջին անգամ արհեստականօրէն կ'արտադրեն Ա. Քորենպերկը եւ Մ. Քուլայեանը (ԱՄՆ) ։ 1949-ին Ճոն Ֆրանքլին Էնտերսը, Թոմաս Ուելլըրը եւ Ֆրետերիք Ռոպինսը փոլիոժահրը կ'աճեցնեն մարդու սաղմի զարգացման վրայ։ Ասիկա կենդանիներու հիւսուածքներու վրայ ժահրի աճեցման առաջին փորձն էր։ Այս հետազօտութիւններու հետեւանքով, Ճոնաս Սոլք կը ստեղծէ փոլիոմիելիտի առաջին արդիւնաւէտ պատուաստը ։ Ի. դարու երկրորդ կիսուն ժահրերը կը դառնան ծննդական ճանրտարագիտութեան հիմնական առարկաները, կը յայտնաբերուին աւելի քան 2000 կենդանական, բուսական եւ պակտէրիալ ժահրեր ։ 1957-ին կը յայտնաբերուին ձիու արտերիժահրերը եւ կովերու ժահրային լուծի հարուցիչները՝ պեստիժահրերը։ 1963-ին Պարուխ Պլամպըրկ կը յայտնաբերէ հեփատիտ B-ի ժահրը, իսկ 1965-ին Հուարտ Թեմին կը նկարագրէ առաջին ռետրոժահրերը։ 1970-ին Թեմինը եւ Տէյւիտ Պալթիմորը իրարմէ անկախ կը նկարագրեն հակառակ պատճէնը ։ 1983-ին խումբ մը գիտնականներ Լիուք Մոնթանիէի գլխաւորութեամբ Ֆրասնայի Փաստիորի Հիմնարկէն, առաջին անգամ կ'առանձնացնեն ռետրոժահր մը, որ այժմ յայտնի է ՍԻՏԱ անունով.
Բջիջային Ծագման Տեսութիւն
Կը կարծուի, որ որոշ ժահրեր զարգացած են DNA-ի եւ RNA-ի այն հատուածներէն, որոնք «ազատած են» աւելի մեծ կենդանի օրկանիզմի ծիներէն։ Այսպիսի հատուածներ կրնային ձեւաւորուիլ փլազմիտներէ կամ թրանսփոզոններէ։ Թրանսփոզոնները (նախկին անունը՝ «թռչող ծիներ») շարժուն ծննդային տարրերու օրինակներ են, որոնք կը յայտնաբերուին 1950-ին Պարպարա Մաք Քլինտոքի կողմէ եգիպտացորենի ծիներուն մէջ ։ Այս վարկածն անվանում են նաեւ «թափառման» կամ «փախուստի վարկած» ։
Ոսկրաթեքութիւն
Ախտապատճառները
Ոսկրաթեքութեան ախտապատճառներն են`
Կարելի է արգելք հանդիսանալ ոսկրաթեքութեան. այո՛, հետեւեալ միջոցներով.
3. Արեան եւ մէզի տարրալուծարանային քննութիւններով:
Սիպիլ Պէկթորոսօղլու
Կենսագրութիւն
Երգչուհի Սիպիլ մասնագիտութեամբ տնտեսագէտ է, կ'աշխատի Ստամպուլի դրամատուներէն մէկուն մէջ մեկում: Սկսեր է երգել փոքր հասակէն եկեղեցական «Սուրբ Վարդանանց» երգչախումբին մէջ։ 2010 թ. Նոյեմբերին թողարկեր է հայալեզու «Սիպիլ» ալբոմը, ուր տեղ գտան «Տէր Ողորմեայ», «Կիլիկիա», «Տեսնեմ Անին եւ նոր մեռնիմ», «Նամակ» եւ այլ երգերը։ Վերջինս մեծ յաջողութիւն ունեցաւ Թուրքիոյ մէջ։ «Նամակ»-ի հիման վրայ նկարահանուած տեսահոլովակը նկարահանուել է Օզքան Աքսուլառի՝ Թուրքիայի ամենայայտնի արտադրողներէն մէկու աջակցութեամբ, եւ առաջին հայալեզու տեսահոլովակն էր, որ ցուցադրուեցաւ թրքական պետական հեռուստատեսութեամբ ։ 2012 թ. Ապրիլին մրցանակի արժանացեր է Մոսկուայի մէջ կայացած «Արմենիա» մրցանակաբաշխութեանը, մէկ ամից անց, Երեւանի մէջ երգչուհիին շնորհուեցաւ Ազգային երաժշտական մրցանակ։
Պիսմութ
Պատմութիւն
1739 թուականին գերմանացի քիմիագէտ Ի. Գ. Փոթոմը յայտնաբերած է, որ պիսմութը այնուամենայնիւ կը հանդիսանայ առանձին քիմիական տարր։ 80 տարի անց շուէտացի քիմիագէտ Պերզելիւսը առաջինը քիմիական դասակարգումին մէջ տուաւ տարրին Bi բանաձեւը:
Բնագիտական Յատկութիւններ
Պիսմութի ելեկտրահաղորդականութիւնը մակնիսական դաշտին մէջ աւելի շատ կը նուազէ, քան այլ մետաղներինը (այդ յատկությունը կ'օգտագործուէ մակնիսական դաշտի ինտուքցիան չափելու համար)։ Պիսմութը այն փոքրաթիւ նիւթերէն է, որ պինդ վիճակին խտութիւնն աւելի փոքր է, քան հեղուկ վիճակինը (հալելիս ծաւալը կը փոքրանայ 3.27 %-ով)։
Կիրառութիւն
Պիսմութը կ'օգտագործուէ դիւրահալ համաձուլուածքներ, կաղապարներ պատրաստելու համար, ինքնաշխատ հակահրդեհային սարքերուն մէջ, ցածր ջերմաստիճանային զոդումներու համար։ Անոր հիմնական սպառողը դեղագործական արդիւնաբերութիւնն է։
Յովհաննէս Թումանեանի Թանգարան (Երեւան)
Երկրորդ յարկ
Երկրորդ յարկը կը ներկայացնէ Թումանեանի թիֆլիսեան վերջին բնակարանը՝ նոյնութեամբ վերարտադրուած իր վեց սենեակներով եւ ժամանակին եղած նոյն կահաւորանքով։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Երեւան
Գէորգ Ե. Սուրէնեանց
'''Գէորգ Ե. Սուրէնեանց''', Ամենայն Հայոց կաթողիկոս (1911-1930)։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսներ Ստորոգութիւն:Հայ եկեղեցականներ
Այդա Աղախանեան
Կը սիրէր դասաւանդել փոքրիկներուն եւ օգնել որբերուն։ Դասախօսն էր Օքլահոմա Սիթի-ի Հայ Մշակութային Միութեան |շաբաթօրեայ դասարաններու ուսանողութեան։
Նիզար Խալիլի
Նիզար Խալիլի, քեսապաբնակ սուրիացի գրող, մանկավարժ, թարգմանիչ եւ հայագէտ։
Ուրուկուէյ
Քաղաքական կառուցուածք
2015 թ. Թապարէ Վազքեզը (Tabaré Vázquez) երկրորդ անգամ ընտրուեր է երկրի նախագահ:
Աշխարհագրական տեղեկութիւններ
Ուրուկուէյի ափերը կ'ողողեն Ատլանտեան ովկիանոսի ջուրերը: Հիւսիսային հարթավայրերն աստիճանաբար կը փոխարինուին խոտածածկ տարածքներով, որոնք արժանթինական (Pampas) փամփաներու շարունակութիւնն են:
Վրէժ-Արմէն
Կենսագրական գիծեր
Տպագրութեան պատրաստ են.-
Վարագն Քհնյ. Տէր Մինասեան
'''Տ. Վարագն Քհնյ. Տէր Մինասեան''' (1855-1916), Աւազանի անունով՝ Ստեփան Մինաս Քհնյ. Տէր Մինասեան, ծնած է Մարաշ, 1855-ին։ Ստեփան երկրորդ զաւակն է Տէր Մինասի։
Մինչեւ 1914 թուական, ան կը պաշտօնավարէ համանուն եկեղեցւոյ մէջ, վայելելով ժողովուրդին անվերապահ յարգանքն ու սէրը։ Իսկ տարագրութեան տարին, իբրեւ գաղթական, իր ժողովուրդին ընկերակակցութեամբ ընտանեօք կր հաստատուի Հալէպ, ճաշակելով տարագրութեան բոլոր դառնութիւնները։
Վենետիկեան բերդ, Քիթիրա
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Քիթիրայի բերդեր Ստորոգութիւն:Յունաստանի բերդեր Ստորոգութիւն:Բերդեր այբբենական կարգով
Էօժէն Տելաքրուա
Կրթութիւն եւ կազմաւորում
1806 Հոկտեմբերէն մինչեւ 1815 ամառը կը յաճախէ Կայսերական վարժարանը․ այժմ՝ lycée Louis-le-Grand, ուր լաւ կրթութիւն կը ստանայ։  Կը սերտէ դասական գրականութիւն՝ Հոռաս, Վիռժիլ եւ նաեւ՝ Ռասին, Քոռնէյ եւ Վոլթեր։  Իր տարիներուն տետրակներուն վրայ խծմծած ուրուագիծերը արդէն կը ցուցնեն անոր տաղանդը։ Կայսերական դպրոցին մէջ կը հանդիպի առաջին մտերիմ բարեկամներուն․  Ժան Պափթիսթ Փիեռէ Jean-Baptiste Pierret, Լուի եւ Ֆելիքս Կիյմարտէ Guillemardet* եւ Աշիլ Փիրոն։  Անոնք մինչեւ իր մահը, պոհեմական կեանքին մտերիմ բարեկամները պիտի մնան։
1815 թուականին կ՛աշակերտէ Փիեռ-Նառսիս Կէռեն Pierre-Narcisse Guérin նկարիչին մօտ։  1816 կը հանդիպի Շառլ-Ռայմօն Սուլիէին եւ Ռիշար Պոնինկթնին․ անոնք Տելաքրուան կ՛ ընտելացնեն ջրաներկի արուեստին եւ  նոյն տարին ան կը յաջողի մտնել Գեղարուեստի Դպրոցը։  1822 թուականին, Փարիզի Սալոնին մէջ կը ցուցադրէ «Տանթէին նաւակը» նկարը․  գործը թեր ու դէմ քննադատութիւններու կռուախնձոր կը դառնայ, սակայն Ֆրանսայի կառավարութիւնը կը գնէ 2,000 ֆրանքի։
Տելաքրուան եւ լուսանկարչութիւնը
Նոյեմբեր  14, 1855 Համաշխարհային Ցուցահանդէսէն կը պարգեւատրուի ոսկիայ մետալով։
Journal թերթը - նամակագրութիւն
Արձանագրութիւնները կ՛ընդգրկեն հարուստ նամակագրութիւն, յատկապէս իր «վէճերը» Ժոռժ Սանտին George Sand հետ, որուն հետ խորունկ սէր-բարեկամութեամբ կապուած էր։  Նոյնպէս, արուեստի շուրջ հանդիպումները Շոփէնին, Շապռիէի, Տիւմայի, Կեռիքօի, Ինկրեսի եւ կամ Ռոսինիի հետ։  Ամենօրիայ վկայութիւն մըն են՝ նկարիչին կեանքին, մտահոգութիւններուն, գործերուն յառաջդիմութեան, մելամաղձութեան եւ  հիւանդութեան հոլովոյթին, որ մի՛այն կը վստահի իր տան պատասխանատուին՝ Ճենի։
1675 թուական
Մահեր
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1675 մահեր
Գահիրէ
Ունեցած է հայ գաղութ, եկեղեցի, մարզական եւ մշակութային ակումբներ։
Կարպիս Գազանճեան
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Պէյրութ ծնածներ Ստորոգութիւն:Պէյրութի «Արամազդ» տպարանի հիմնադիր Ստորոգութիւն:Նիւ Ճըրզիի Յովնանեան Վարժարանի վարչական տնօրէն Ստորոգութիւն:Նիւ Ճըրզի մահացածներ Ստորոգութիւն:Նիւ Եորք-Նիւ Ճըրզի շրջանի հայկական ռատիոժամի աշխատակից
1676 թուական
Մահեր
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1676 մահեր
Ֆելիքս Վալոթոն
Ֆելիքս Էտուար Վալոթոն ՝ ֆրանսացի արուեստագէտ, նկարիչ, փորանկարիչ, քանդակագործ, արուեստի քննադատ եւ վիպագիր մըն է։
Ալեքսան Մնակեան
Կեանք եւ գործունէութիւն
1975-ին իբրեւ գեղարուեստական պատասխանատու ընկերակցած է Համազգայինի պարախումբին, որ կը մասնակցէր ՔՈՆՖՈԼԱՆ-ի (Ֆրանսա) միջազգային փառատօնին ։ 1977-ին նոյն խումբին հետ ելոյթներ կ՚ունենայ Քուէյթ եւ Պարսկաստան։ 1978-ին Ծնծղայ մանկական երգչախումբի երգացանկի պատրաստութեան, եղանակներու դաշնաւորման ու գործիքաւորման աշխատանքը կատարած է։
Հայ Մարզիկները՝ Հին Ողիմպիականներուն
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Պատմութիւն Ստորոգութիւն:Մարմնակրթութիւն
Սուրբ Հռիփսիմէ մատուռ (Կակրա)
Պատմութիւն
Ներկայիս աշխատանքներ կը տանին այստեղ եկեղեցի կառուցելու, որը պէտք է ըլլայ Էջմիածնի Մայր Տաճարի փոքր կրկնօրինակը։
Մայքըլ Ֆարատայ
Վաղ տարիներ
Մահացած է 25 Օգոստոսին 1867 թուականին։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Անգլիացի ֆիզիկոսներ Ստորոգութիւն:Անգլիացի քիմիկոսներ Ստորոգութիւն:Մայքլ Ֆարադեյ Ստորոգութիւն:Անգլիացի գիտնականներ Ստորոգութիւն:22 Սեպտեմբերի ծնածներ Ստորոգութիւն:1791 ծնունդներ Ստորոգութիւն:25 Օգոստոսի մահացածներ Ստորոգութիւն:1867 մահեր
Սարգիս Մելիքսեթեան
Կենսագրութիւն
1944-47-ին եղած է Երեւանի թատերական հիմնարկի թատերագիտական բաժնի ղեկավարը, 1947-49-ին՝ ամպիոնի վարիչ նոյն հիմնարկին մէջ։ 1950-54-ին աշխատած է ՀՍՍՀ ԳԱ արուեստի մէջ որպէս աւագ գիտաշխատող։ 1954-63-ին գրականութեան եւ արուեստի թանգարանի արուեստի բաժնի վարիչն ու գիտնական քարտուղարն էր։ 1963-80-ին եղած է Եղիշէ Չարենց ի անուան գրականութեան եւ արուեստի թանգարանի խմբագիրը։ 1954-ին «Յովհաննէս Աբելեան» թեմայով պաշտպանած է եւ ստացած արուեստագիտութեան թեկնածուի աստիճան։ 1971-ին «Սովետական թատրոնի պատմութիւնը» թեմայով պաշտպանած է եւ ստացած՝ արուեստագիտութեան տոքթորի աստիճան։ Ռուսերէն լոյս է տեսած անոր «Մեր թատրոնի ուղին» (Երեւան, 1940) գիրքը։ Պարգեւատրուած է Աշխատանքային կարմիր դրօշի շքանշանով։ Մահացած է 1980-ին։
Խալիպեան Վարժարան
Խալիպեան Վարժարան, Խալիպեան ուսումնարան, հիմնուած է 1858 թուականին, Թեոդոսիամ (Ղրիմ), Յարութիւն Խալիպեանի հատկացրած միջողներով, Գ. Այվազովսկի (Այվազեան) նախաձեռնութեամբ։ Պահպանուած է Նոր Նախիջեւան մեծահարուստ վաճառական Յարութիւն Խալիպեան նուիտարութիւնները, եկեղեցական գումարները եւ սովորողներուն, Ֆրանսերէն եւ թուրքերէն, հաւասարապէս նաեւ այն բոլոր առարկաները, որոնք Ռուսաստան եւ Եւրոպա կազմած են գիմնազիական միջնա-Խալիպեան վարժարանը կարգ կրթութեան հիմունքները (թուաբանութիւն, երկրաչափութիւն, պատմութիւն, աշխարհագրութիւն, Քիմիագիտութիւն, բնագիտութիւն, կրօն, նկարչութիւն, գեղագրութիւն, մարմնամարզութիւն են)։ Թուրքերը դասաւանդած են արեւմտահայ, իսկ ռուսերը՝ արեւելահայ երեխաներու համար։ Ուսումնարանի ընդհանուր կառավարն է իրակացնել վերատեսուչ Գ. Այվազովսկին։
Փլանք
Խմբաւորում
Փլանքը կը յառաջանայ տարբեր խմբաւորումներով՝ նկատի առնելով իւրաքանչիւրին ախտապատճառը: Կան չորս տեսակ փլանքներ, որոնք են հետեւեալները.
Շահնազար Քէօթահեան
Գրականութիւն
Հրատարակութեան համար պատրաստ ունի արձակ երկերու հաւաքածոներ եւ ուսումնասիրութիւններ։
Հրաչ Չիլինկիրեան
Կենսագրութիւն
1991 թուականին` Քալիֆորնիայի նահանգային համալսարանի (Նորթրիճ) պետական կառավարման Համալսարանական Մագիստրոս Տիտղոս Master's Degree:
Գործունէութիւն
Հրաչ Չիլինկիրեան դասախօսած է աշխարհի տարածքին եւ հեղինակ է բազմաթիւ ուսումնասիրութիւններու ու յօդուածներու, որոնք լոյս տեսած են մասնագիտական հանդէսներու եւ թերթերու մէջ:
«Հայկական Սփիւռքի Հարցախոյզ» (Armenian Diaspora Survey) հետազօտական ծրագիր
«Գալուստ Կիւլպէնկեան» հիմնարկի Հայկական համայնքներու բաժանմունքի նախաձեռնութեամբ՝ Սփիւռքի հետազօտական ծրագիրին նպատակն է՝ խիստ կարեւոր բաց մը գոցել Սփիւռքին վերաբերող գիտելիքներուն մէջ, որպէսզի կարելի ըլլայ գոյացնել փաստերու վրայ հիմնուած հասկացողութիւնը մը՝ բազմակողմանի եւ բազմաշերտ սփիւռքեան ժամանակակից կեանքին մասին։
Հասարակական կեանք
Իր աւելի քան երեք տասնեակ տարիներու գործօն ծառայութեան համար, 2017 թուականին պարգեւատրուած է ՀՀ Սփիւռքի Նախարարութեան «Ոսկէ» մետալով: Ներդրում ունեցած է միջազգային բարեսիրական ծրագիրներու մէջ, ինչպէս Անգլիոյ արքայազն Չարլզի «Տամֆրիզ հաուս» եւ «Երեւան իմ Սէր» ծրագիրները եւ  «Ավրորա» մարդասիրական նախաձեռնութիւնը:
Գաբրիէլ Մոլոյեան
Կենսագրութիւն
Այժմ Կլէնտէյլի մէջ կառուցուող Հայ-Ամերիկեան թանգարանի համահայկական տնօրէններու խորհուրդի անդամ է:
Ս. Դ. Հնչակեան կուսակցութեան շրջանի հիմնադիր եւ «Մասիս» շաբաթաթերթի խմբագիր անդամ
Ներկայիս Սոցիալ Դեմոկրատ Հնչակեան կուսակցութեան Արեւմտեան Ամերիկայի վարիչ մարմնի ատենապետն է :
Գահիրէի Հայերը
Համայնքի ղեկավարումը
20-րդ դարու սկիզբին Գահիրէի մէջ ապրած է 5607 հայ, եղած է երեք դպրոց, գործած են տարբեր բնոյթի ազգային ընկերութիւններ եւ միութիւններ։ 1954-ին հայերու թիւը կազմած է արդէն 22-23 հազար, գործած է 6 դպրոց։ 2003-ին Գահիրէի մէջ կը բնակէր մօտ 5 հազար հայ։ Համայնքի կեանքը կը ղեկավարէ Գահիրէի հայոց թեմական ժողովը եւ ազգային իշխանութիւնը։ Կը շարունակեն գործել հայկական եկեղեցիներն ու ազգային վարժարանները։ Հայապահպան գործունէութիւն կ'իրականեցնէն Հ.Յ.Դ., Ռ.Ա.Կ., Ս.Դ.Հ.Կ. տեղական կազմակերպութիւնները, Հ.Բ.Ը.Մ. Գահիրէի մասնաճիւղը, Հայ գեղարուեսաասիրաց միութիւնը, Հայկական ընթերցասրահը, Կոկանեան ակումբը, Համազգային մշակութային միութիւնը, Նոր սերունդ երիտասարդական մշակութային միութիւնը, Յուսաբեր մշակութային ընկերակցութիւնը եւ ակումբը, Հայ Կարմիր խաչը, Հայ մշակոյթի բարեկամներու միութիւնը, Հայ ազգային հիմնադրամը, Հ.Մ.Ը.Մ. «Արարատ», «Նուբար» մարզական ակումբները։
Նիքոս Հածիքիրիաքոս-Կիքաս
Փարիզ
1924-ին «Academie Ranson» դպրոցին մէջ կը հետեւի գեղանկարչութեան եւ վիմագրութեան դասերու, ուսուցիչներն են՝ Ռոժէ Պիսիէռ Roger Bissiere եւ Տիմիթրիս Ղալանիս։
Գործեր
Նկարչութենէն զատ, Կիքաս կը զբաղի նաեւ վիմագրութեամբ, քանդակագործութեամբ, թատերախաղերու բեմագրոթեամբ, գիրքերու նկարազարդումով, ինչպէս նաեւ արուեստի գրաքննութեամբ։
Մանկական տարիներուն, Իտրան ազդած է Նիքոս Հածիքիրիաքոս-Կիքասի գեղագիտութեան զարգացման եւ անոր կը թոյլատրէ բաղադրել ձեւաչափութեան, ճարտարապետութեան եւ լոյսի տարրեր։ Ինք վկայած է թէ մեծապէս ազդուած է Մաթիսի գործերէն, ինչպէս նաեւ Պրաքի եւ Փիքասոյի։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Յոյն գեղանկարիչներ Ստորոգութիւն:Յոյն նկարիչներ Ստորոգութիւն:Գեղանկարիչներ Ստորոգութիւն:Գեղանկարիչներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Յոյն գրողներ Ստորոգութիւն:Յոյն արուեստագէնտեր Ստորոգութիւն:Յոյն վիմագրողներ Ստորոգութիւն:1906 ծնունդներ Ստորոգութիւն:26 Փետրուարի ծնունդներ Ստորոգութիւն:3 Սեպտեմբերի մահեր Ստորոգութիւն:1994 մահեր
Վաչական Սարգսեան
Կենսագրութիւն
1979-1981 թուականներուն ծառայած է խորհրդային բանակին մէջ որպէս աւագ տեղապահ:
1994 թուականին հիմնադրած է եւ մինչեւ օրս կը հրատարակէհայերէնին, հայ պատմութեան ու մշակույթին նուիրուած «9-րդ հրաշալիք» շաբաթաթերթը: 1996 թուականէն հիմնադրած է եւ Հանրային հեռատեսիլի կայանէն առաջին ալիքով կը վարէ «9-րդ հրաշալիք» հեղինակային հեռատեսիլի խաղը: 2001 թուականէն Հայաստանի հանրային ձայնասփիւռի «Սթերէօ սթուտիա» ռատիօկայանով, իսկ 2002 թուականէն նաեւ «Արմենակոբ» հեռատեսիլի ընկերութեան ուղիղ եթերով կը վարէ «Զարմանահրաշ հայերէն» հաղորդաշարը:
2007 թուականին ընտրուած է Հայաստանի գրողներու միութեան անդամ:
Ալոնիսոս
Փաթիթիրի ծովախորշը կղզիին նաւահանգիստն է։ Ալոնիսոս ունի բազմաթիւ ծովափներ՝ Ռուսում Եալոս, Գոքինոքասթրօ, Ճորճի Եալոս, Ցուքալիա, Ղերաքա, եւայն։
Հակիրճ տեղեկութիւններ
Հնադարէն Ալոնիսոս, շնորհիւ իր ռազմական դիրքին ունեցած է քաղաքական, զինուորական եւ տնտեսական ուժ։ Նախապատմական շրջանէն իսկ, անկէ կ՛անցնէր մետաղներու, գինիի, ձէթի եւ ուրիշ իրերու առեւտրական ճամբան։ Նոյն ճամբան հետեւած եւ օգտագործած են Արղոնաւթեսները (դէպի Սեւ ծով) եւ Միկինացիները Տրոյեան պատերազմ։
Բնապահպանում
Ալոնիսոս Յունաստանի ամենէն գեղեցիկ կենսավայրերէն մէկն է։ Ան եւ մերձակայ Փերիսթերա, Քիրա Փանայիա, Եուրա, Փսաթուրա, Փիփերի եւ Սքանծուրա, Ատելֆի, Քորաքաս, Լեխուսա, Փիփերի, Փրասօ կղզիները, ինչպէս նաեւ 22 անբնակ կղզիակներն եւ ժայռակղզիակները, մաս կը կազմեն Ալոնիսոս ծովային պուրակին (ՆԱԹՈՒՐԱ 2000 պահպանուած շրջան)։
Կենդանական աշխարհ
Կղզիին տարածքին մէջ կ՛ապաստանին 100-է աւելի տեսակներ՝ թեւաւորներ, սողուններ եւ ստնաւորներ (տե՛ս Ալոնիսոս ծովային պուրակ)։
1677 թուական
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1677 ծնունդներ
Զաքարեաններ
Զաքարեաններու գործունէութիւնը
1048-ին Մեծ Զաւ գետի կիրճին, սելճուքներու դէմ բիւզանդական զօրքի տարած յաղթանակէն ետք, Զաքարեաններու նախնի Խոսրովը իր տոհմով անցած է Գուգարք եւ ճանչցած է Լոռիի Բագրատունի թագաւոր Կիւրիկէ Ա.-ի գերիշխանութիւնը։
Զաքարեանները Հայաստանի թագաւորներ
Զաքարէ Բ.-ն եւ Իւանէ Ա.-ն շուրջ քսան տարի պատերազմներ կը վարեն սելճուքներու դէմ եւ ազատագրած են կեդրոնական եւ հարաւային Հայաստանը: Ստեղծուած է Զաքարեաններու անկախ պետութիւնը՝ Զաքարեան Հայաստանը։ Զաքարեաններու ինքնիշխան պետութիւնը գրեթէ կ'ընդգրկէր Բագրատունեան թագաւորութեան տարածքը՝ Մեծ Հայքի Այրարատ եւ Սիւնիք նահանգները, Գուգարք, Արցախ, եւ Ուտիք նահանգներու մէկ մասը։
Ատելֆի, Ալոնիսոս
Ատելֆի (յուն․՝ Αδελφοί), երկու կղզիակներէ բաղկացած անբնակ կղզեխումբ։ Կը գտնուի Ալոնիսոսին հարաւը, Սփորատես, Էգէական ծով, Յունաստան։ Մայրաքաղաքն է Սքիաթոս։
Հայ մարմնակրթական ընդհանուր միութեան ԱՄՆ-ի Մասնաճիւղեր
Ստորոգութիւն:Հայեր
Ղերոնտասի Նաւամարտ
Քոս կղզիի ճակատամարտ
Առջեւէն 6 հրկիզանաւեր կ՛երթային՝ մեծաւորներ Պիպինոս, Ռոպոթիս, Թեոհարիս՝ Իտրայէն, մեծաւոր Քաստելիոտիս՝ Սփեցեսէն, մեծաւոր Տիմիթրիոս Փափանիքոլիս եւ մեծաւոր Վուրլոս՝ Փսարայէն: Երբ թուրքերը յայտնաբերեցին, որ յունական նաւատորմը կը մօտենայ Խոսրեֆը եւ Իպրահիմը առագաստները բանալու հրաման տուին իրենց նաւերուն։
Նաւամարտի ընթացք
Ճակատամարտը յոյներու համար ամենաբարեհաճ հանգամանքերու վրայ սկսաւ։ Թուրքերը իրենց համար բաւականին բարեյաջող քամիին համընթաց կ՛ընդանային, այդ հաշուով ծոցին մէջ քամիին ի սպառ բացակայութիւնը հնարաւորութիւն չտուաւ յունական նաւերուն, որ նոյնիսկ դուրս գալ այդ տեղէն։ Ծոցին մէջ արգելափակուած նաւերու համար յուսահատ իրավիճակ պարզուեցաւ։ Յունական անձնակազմերը, յուսալքուած, չապաւինելով միայն ճակատագրին, փրկամակոյկները իջեցուցին եւ անոնց վերջնամասերը իրենց նաւերուն կապելով, ամբողջ ուժերու գերլարումով՝ ետեւէն քաշելով ծոցէն դուրս եկան։ Շատ քիչ էր հաւանականութիւնը, որ անոնք նաւերը կրնային ծոցէն դուրս հանել, բայց այդ յոյներու վերջին յոյսն էր։ Առջեւէն ընթացող Իսմայիլ-Ճիբրալթարի միայարկ ռազմանաւերը արդէն կրակ բացած էին։
Օգտուելով թուրքերու մօտ տիրող խառնաշփոթէն՝ յունական նաւերը մէկը միւսի ետեւէն սկսաւ խորշէն դուրս գալու: Առաջին դուրս եկաւ Միաուլիսի հրամանատարական նաւը եւ սկսաւ մանրեւրել, որպէսզի ճակատամարտի մէջ ներքաշուի։ Երկու կողմերու նաւատորմերը կրակ բացած էին 3 հազար թնդանօթներով։ Բայց այժմ քամին բարենպաստ էր յոյներու համար։ Իտրացի զօրավար Եանիս Մատրոզոսը իր հրկիզանաւը եգիպտական «բրիգ»ին (երկկողմ առագաստանաւ) կը միացնէ, բայց վերջինիս եւրոպական անձնակազմը կը յաջողի կրակը հանգեցնել։ Այդ նոյն «բրիգ»ի վրայ նաեւ իտրացի զօրավար Փիփինոսը կը յարձակի, բայց կը վիրաւորուի եւ անոր անձնակազմը ժամանակէն աւելի առաջ կրակի կու տայ հրկիզանաւը։ Երրորդ անգամ «բրիգ»ի վրայ սպեցեսի զօրավար Լազարոս Մուսուս կը յարձակի եւ կը հրկիզէ զայն։ Անձնակազմը բաց ծով կը նետուի։ Միաուլիսը միւս հրկիզանաւերուն ազդանշան կու տայ՝ «Խաչի օգնութեամբ՝ յարձակեցէ՛ք» ։
Խոսրովի փախուստ
Երեկոյեան փոթորիկ սկսաւ։ Թրքական նաւատորմը բաց ծովու մէջ էր, ապաստան փնտռելու սկսաւ։ Թրքական նաւերը ցրուեցան, մեծ մասը Պոտրում վերադարձան։ Սամոս անգամ մը եւս փրկուեցաւ։
Գիշերային նաւամարտ Միտիլինի մօտ
Իտրայի նաւերը Վոլիսոսի մօտ կանք առին, Հիոսի արեւմտեան ափին, իսկ յատուկ ջոկատներն ու ապստամբները՝ քայքայուած Փսարա կղզիին մէջ։ 22 սեպտեմբեր-ին լուրը կը տարածուի թէ Իպրահիմի նաւերը Քարաբուրուն հրուանդանին մէջ յայտնուած են։ Սակայն ապստամբները դէպի Սիրոս կղզի ուղղուեցան՝ մթերապաշար բերելու։ Միայն Նիքոտիմոս հրաժարեցաւ անոնց հետ երթալէ՝«ես իմ ազգիս կը ծառայեմ, ոչ թէ ապստամբներու ծովակալին։ Միաուլիսին կը հետեւիմ, որ դուրս եկած է թշնամին փնտռելու» ։
Իպրահիմի փախուստ
Արեւամուտին, Իպրահիմ 12 երկյարկանի ռազմանաւերու հետ գլուխ անցած հրետանային անյաջող գրոհի ձեռնարկեց յունական նաւերուն դէմ եւ Իպրահիմ այժմ փրկուելու մասին կը մտածէ։ Յունական նաւերը խախտեցին եգիպտական սահմանագիծը, որմէ ետք թուրքերն ու եգիպտացիները կը վախնային հրետանային կրակ բանալէ, որպէսզի իրենց փոխադրամիջոցները չոչնչանան։ Միայարկ ռազմանաւերը մարեցին իրենց ճրագները՝ յունական հրկիզանաւերէն վախնալով։
Վէնաս Կէյմինկ
Այլ Յղումներ
Ստորոգութիւն:1992 ծնունդներ Ստորոգութիւն:31 Մայիսի ծնածներ
1679 թուական
Մահեր
Ստորոգութիւն:1679
Քէօրքիւնէ
Հակիրճ պատմութիւն
1909-ի Կիլիկիոյ ջարդի ատեն թուրք խուժանը կը մտնէ գիւղը եւ կը կողոպտէ ու կրակի կու տայ բոլոր տուները։ 1911-ի տուեալներով Քէօրքիւնէ ունէր 43 տուն բնակիչ 201 անձով։ 1915-ին գիւղացիները կը տարագրուին եւ տարագրութեան ճամբաներու վրայ կը զոհուի գիւղի բնակչութեան մէկ երրորդը։ 1920-ին գիւղ կը վերադառնան միայն 73 անձ, 20 այլ անձեր ապրելով շրջանէն դուրս։
Լուիս Սուարէզ
Լուիս Ալպերտո Սուարէզ Դիազ (Luis Alberto Suárez Díaz, ծնած է 24 Յունուար, 1987-ին, Սալտո, Ուրուկուէյ), ուրուկուէյցի ֆութպոլիստ, հարձակող, Սպանական «Բարսելոնա» եւ Ուրուգւէյի ֆութպոլի ազգային հաւաքականի մարզիկ։
Քէօրքիւնէ
Հակիրճ պատմութիւն
1960-ական թուականներու խնձորի պարտիզպանութեան զարգացումով գիւղը կը բարելաւուի։ Ճամբան կը դառնայ ասֆալթապատ, գիւղը կ՛օժտուի ելեկտրական եւ ջուրի ցանցերով։ Կը բացուին օճառի գործարաններ, գիւղը կ՛ունենայ պտղասառնարան։
Լուիս Սուարէզ
Ակումբ
Լուիս Ալպերթոյ Սուարէզը ծնած է 1987 թուականի Յունուար 24-ին, Սալտո քաղաքում, Արգենտինայի սահմանին մոտ։ 2003 թուականին Սուարէզին ընդունած էն երկրի ամենայայտնի երկու ակումբներէն մեկուն՝ «Նասիոնալի», ակադեմիան։ Երկու տարի անց ան մաս կազմած է խումբին հիմնական կազմին։ 2005-06 մրցաշարգներուն խբած է 12 կոլ, ան օգնած է ակումբին յաղթելու հերթական չեմպիոնական տիտղոսը։
Հաւաքական
Մի քանի յաջող մրցաշարգներէ հետո Սուարէզով կը սկսին հետաքրքրւիլ Եւրոպական խումբերը։ Ռեալի եւ Բարսելոնայի միջեւ ընտրութիւնը Սուարէզի օգտին էր,2014-ին Սուարէզը կը տեղափոխւի Պարշելոնա ստանալով թիւ 9 համարով մարզաշապիքը, որը այդ համարը կը պատկանէր Ալեքսիս Սանչէզին։ Սուարէզի բոխանցումը ամենաթանկն էր ակումբին պատմութեան մեջ։
Հետաքրքիր
Լուիս Սուարէզը մի քանի անգամ խածած է մրցակցից ֆութպոլիստներուն Բրանիսլավ Իվանովիչ, Ջորջիո Կյելինի եւ այլն։ 2014-ին Պրազիլի մէջ կայացած աշխարհի առաջնութեան ժամանակ Իտալիայի դէմ խաղին Կյելինիին խածելէն հետո կը պատճուի 9 խաղ հաւաքականի կազմին հետ եւ 4 ամիս ակումբային խումբի հետ(որը չի խանգարէր նրան տեղափոխվիլ Պարշելոնա)։
Արմենակ Խախամեան
Կենսագրութիւն
1904 թուականին աւարտած է Կեսարիոյ Սուրբ Կարապետի ժառանգաւորաց բարձրագոյն վարժարանը։
Մահացած է 1944 թուականին, Կ. Պոլիս, սրտային հիւանդութիւնէ՝ 60 տարեկան հասակին։
Երեւանի մէջ ազգանուանակից ազգականներ ունի։
Միրզա Կէնճեան
Կենսագրութիւն
Միրզա Կէնճեան ստացած է բժշկական կրթութիւն եւ աշխատած՝ բժիշկ։
Գրականութիւն
Կարոյեան Գասպար, Մեծ Եղեռնի նահատակ հայ բժիշկները (անոնց պատգամները), Պոսթըն, 1957։
Սուբհի Նէժադ Աղըրնասլը
Ակադեմական Կեանք
Առաջ կը մտնէ Մարմարա Համալսարանի ընկերաբանութեան բաժինը: Բայց հոն ապրած քաղաքական ճնշումներու պատճարաւ(նոյնաժամանակ իր ագատեմիգական հաջողութիւններու հետեւանքով) կ'անցնի Պօղազիչի Համալսարան: 2011-ին կ'աւարտէ համալսարանը, Թուզլայի նավաշինարանի մէջ պատահած գործական ոճիրներու մասին գրած մրցագիրով:
Մահ
Մահացած է Հոկտեմբեր 2014-ին, Քոպանիի մէջ:
Պունտեսթակ
Խնդիրներ
2005 թուականին գործարկուեցաւ ելեկտրոնային հանրագիր ծրագիրը, որու շնորհիւ քաղաքացիները կրնան համացանցով իրենց յուզող հարցերը ուղղել Հանրագրերու կոմիտէին:
Ոսկի
Անուան Ծագում
Պրոտօ-սլաւոնական լեզուով «*zolto» («ոսկի»), համանունgeltonas «դեղին», zelts «ոսկի», այլ լեզուներուն մէջ. gulþ, gold, gold, հետագային՝ हिरण्य, zaranya, zærījnæ «ոսկի», ինչպէս նաեւ हरि «դեղին, ոսկեգոյն, կանաչաւուն», հնդեւրոպական նախալեզուին մէջ արմատը՝ ǵʰel - «դեղին, կանաչ, փայլուն»։ aurum կը նշանակէ «դեղին» եւ կապուած է՝ Auror - լուսաբաց բառի հետ։
Հանքավայրեր
Բնածին ոսկիի մեծ կտորները կը հանդիպին հազուադէպ, գտնուած (Աւստրալիոյ մէջ) ամենամեծերը՝ «Հոլտերմանի սալը» (մօտ 285 քկ.) եւ «Ցանկալի անծանօթը» (71 քկ.) չեն պահպանուած։
Սոճուտ տենտրոայգի
Պատմութիւն
Այգին հիմնադրուած է 1931 թուականին, լեհ ինժեներ-անտառագէտ Էտմոն Լէոնովիչի կողմէ։ Տարածքը կը կազմէ շուրջ 35 հեկտար։ Լէոնովիչը աշխատած է իբրեւ բուսաբանական այգիի տնօրէն մինչեւ 1984, որմէ ետք այդ պաշտօնը ստանձնած է անոր որդին։ 1998-ին տարածքը նշանակուած է իբրեւ յատուկ պահպանումի գօտի։ Այգիի 17.5 հեկտար տարածքը բնական անտառ կը կազմէ, իսկ 15 հեկտարը՝ զարդանախշերով ծառեր։
Տենտրոայգիին մէջ աւելի քան 2500 բուսատեսակներ փորձարկուած են՝ ձգտելով գտնել նոր տեսակներ, որոնք կրնան աճիլ այստեղ։ Ներկայիս միայն 500 բուսատեսակ յարմարած է բնական պայմաններ ունեցող այս տարածաշրջանին։
Տիգրան Ոսկունի
Հ.Մ.Ը.Մ.ի Պէյրութի մասնաճիւղի վարչութեան անդամ
Տիգրան Ոսկունի գործօն մասնակցութիւն բերած է լիբանանահայ ազգային, մշակութային եւ կուսակցական կեանքին։
Քեն Խաչիկեան
Ռեյկընի վարչակարգ, առաջին շրջան (1981-84)
1981 թուականին Խաչիկեանը նշանակուեցաւ նախագահի գլխաւոր զեկուցագիր եւ յատուկ խորհրդական։ Առաջին 100 օրերու ընթացքին Խաչիկեանը գրեց Ռեյկընի երդմնակալութեան բնագիրը՝ նախագիրը, անոր տնտեսական երեք հիմնական ելոյթները եւ Իրանէն վերադարձած պատանդներուն ուղղուած ողջոյնի խօսքը։
Ռեյկընի վարչակարգ, երկրորդ շրջան (1985-88)
1988 թուականի Օգոստոսին Խաչիկեանը պատրաստեց Ռեյկընի հրաժեշտի ուղերցը Հանրապետական ազգային համագումարին, որ տեղի պիտի ունենար Նոր Օռլեանի մէջ։ Այնուհետեւ ան միացաւ Պուշի քարոզարշաւին, որպէս փոխնախագահի թեկնածու Տեն Քուեյլի օգնական։ Ան 10 շաբաթ շարունակ ճամբորդեց Քուեյլին հետ, օգնելով անոր նախապատրաստուիլ բանավէճերուն եւ քարոզարշաւի ելոյթներուն։
Անձնական կեանք
1989 թուականին, ան, Քալիֆորնիոյ համալսարանէն Սանթա Պարպարա նշանակալի յաջողութիւններու համար մրցանակ ստացաւ։
Արծիւ (անձնանուն)
Արծիւ, հայկական արական անուն։ Առաջացած է հայերէն արծիւ բառէն։ Որպէս անձնանուն հազուադէպ կը գործածուի Կովկասի մէջ։
Ալիա Պհաթ
Հիմնադրուեցաւ դերասանուհի (2016-էն մինչ այսօր)
Իր վերջին ֆիլմով անոր դերակտարութիւնըկը գերազանձուի քննադատներուն կողմէ, ան ստանձնած էր ձգտող շարժանկարիչի դերը, որուն կեանքը կ'ենթարկուի շարք մը փոփոխութիւններու, երբ ան կը դիմէ հոգեբանի մը որուն դերը կը կատարէ Շահ Ռուխ Խանը, հետեւեալ ֆիլմը կոչուեցաւ «Dear Zindagi»: Վերջին Ֆիլմը արձանագրեց նաեւ առեւտրային յաջողութիւն, վաստակելով 1.39 միլիառ ₹ որ կը հաւասարէր մօտաւոր 20 միլիոն Ամերիկեան տոլար: «Udta Punjab» եւ «Dear Zindagi»-ին արժանացուցած են Ալիային մի քանի մրցանակներու եւ անուանակարգերու, նախկինին ան արժանացած է «Screen Award» մրցանակին եւ «Filmfare Award for Best Actress», իսկ վերջին ֆիլմին համար կինոփառատոնին մէջ ստացաւ «Լավագոյն դերասանուհի» անուանակարգը:
Փաքսի (կղզի)
Պատմութիւն
Փաքսի անունը առաջին անգամ Հոմերոսը կը նշէ։ Բնակիչները Իփիրոս շրջանէն յունալեզու ցեղեր են։  Առաջին գաղթաբնակիչները Փիւնիկեցիները կ՛ըլլան։
Ալիա Պհաթ
Յառաջիկայ ծրագիրները
2018-ի օգոստոսէն, Ալիան ունի հինգ յառաջիկայ ծրագրեր: Ան նկարած է Րանվիր Սինկհի հետ Զոյա Ախտարի բեմադրած «Gully Boy»-ը, ան նաեւ նկարահանեց իր երկրորդ ֆիլմը Ռանպիր Գաբուրի եւ Ամիդապհ Պաչչանի հետ՝ Այան Մուքերճիի ֆանդազեական ֆիլմի եռեգութեանգրած ֆիլմը, որոնցմէ առաջինը կը կոչուի «Brahmastra», եւ եւս մէկ անգամ կը համագործակցի Ապհիշէք Վարմանին հետ, «Kalank» ֆիլմին մէջ, դերակատարութեամբ Մատհուրի Տիքշիդի, Սոնաքշի Սինհայի, Վարուն Տաուանի, Ատիդիա Ռոյ Գաբուրի եւ Սանճէյ Տութթի հետ: Բացի այդ, Ալիան կը ցուցադրէ Ashwiny Iyer Tiwari-ի կատակերգութիւն-տրամա եւ կը ներկայացնէ Գարան Ճոհարի յաջորդ տնօրինական ձեռնարկը, «Takht»-ը,որուն դերակատարութեան կը մասնակցին Ռանվիր Սինկհը եւ Գարինա Գաբուրը:
Այլ Աշխատանքներ
Ալիան նախագծած է իր սեփական կանացի հագուստի ապրանքանիշը 2014-ին Jabong.com-ի նորաձեւութիւնը եւ 2018-ին ան սկսաւ VIP Industries-ի սեփական պայուսակները: Ան ունի նաեւ շարք մը ապրանքանիշեր եւ ապրանքներ, որոնցմէ է Coca-Cola-ն, Garnier-ը եւ Maybelline անուանումները:
Փաքսի (կղզի)
Եկեղեցիներ
Այիոս Նիքոլաոսի Բերդը․ Ղէա խորշիկին մէջ կայ Այիոս Նիքոլաոս կղզիակը, ուր կը գտնուի համանուն Բերդը․  կառուցուած է 1423-ին։
Նիքոլաոս Կիզիս, գործերը
Կեանքի վերջին շրջանին գործերուն նիւթը կրօնական է։
Վրթանէս Քերթող
Աղբիւր
Ստորոգութիւն:Հայ մատենագիրներ Ստորոգութիւն:Հայ աստուածաբաններ
Արծիւ
Արծիւները (Aquila), ճուռակներու ընտանիքին պատկանող գիշատիչ թռչուններ են։ Հայաստանի մէջ տարածուած է 9 տեսակ՝ գաճաճ արծիւ, տափաստանային արծիւ, գերեզմանարծիւ, փոքր շահնարծիւ, քարարծիւ, ջրարծիւ, օձակեր արծիւ, սպիտակապոչ արծիւ։ Աչքի կու գան լաւ զարգացած մագիլներով, որ թոյլ կու տայ որսալ մկնակերպ կրծողներէն մինչեւ նապաստակներ։
Տարածուածութիւնը եւ բնակութեան վայրերը
Հայտնի է արծիւներու 12 տեսակ, որոնք տարածուած են Եւրոպաի մէջ, Ասիաի մէջ, Աֆրիկաի մէջ եւ Հիւսիսային Ամերիկաի մէջ։ ՀՀ մէջ տարածուած է 9 տեսակ՝ քարարծիւ, գաճաճ արծիւ, փոքր շահնարծիւ, տափաստանային արծիւ, ջրարծիւ, օձակեր արծիւ, գերեզմանաարծիւ, սպիտակապոչ արծիւ։ Արծիւները կը բնակին լեռնատափաստաններուն մէջ, գիւղատնտեսական հողատարածքներուն մէջ (տափաստանային արծիւ), անտառներուն տափաստանային հատուածներուն մէջ (գաճաճ արծիւ), ծառահատուած անտառներուն մէջ (փոքր շահնարծիւ), լեռներուն վրայ, խոր ձորերուն մէջ (քարարծիւ), կիսաանապատային նախալեռներուն վրայ (օձակեր արծիւ), ափամերձ ժայռերով գետերուն մէջ, լիճերուն մէջ, լճակներուն մէջ (ջրարծիւ), ձկնաբուծական աւազաններուն մէջ (սպիտակապոչ արծիւ)։ Բացառութեամբ քարարծիւը (նստակեաց է) եւ սպիտակապոչ արծիւի՝ միւս տեսակները բնադրող են, քիչ տարածուած։
Ժան տը Լաֆոնթէն
Ստեղծագործութիւններ
1684 թուականին Լաֆոնթէն ընտրուած է ֆրանսական ակադեմիայի անդամ, մասնակցած է «հիներուն ու նորերուն վէճին», հանդէս եկած է որպէս «հիներու» կողմնակից։
Թանգարանը
Գրողին թանգարանը կը գտնուի Ֆրանսայի հիւսիսային Շաթօ Թիէրի քաղաքին մէջ: Այդ տունին մէջ որոշ ժամանակ մը ապրած է գրողը, այնուհետեւ վաճառած 1676 թուականին, երբ 55 տարեկան էր, ապա շարունակած է իր կեանքը Փարիզ, ուր ալ մահացած է:
Թարրար
Մանկութիւն Եւ Կեանքի վաղ Տարիներ
Թարրար ծնած է Ֆրանսայի Լիոն քաղաքին մօտիկ արուարձաններէն մէկուն մէջ, մօտաւորապէս 1772 թուականին ։ Անոր ծննդեան թուականը գրանցուած չէ եւ  նոյնիսկ յայտնի չէ, թէ Թարրարը իր իսկանկան անուանը եւ կամ մականունն է։
Գրիգոր Նարեկացի
Փետրուար 2015-ին, Հռոմի Ֆրանչիսկոս Պապ ը «Տիեզերական եկեղեցւոյ դոկտորի» տիտղոս շնորհած է Գրիգոր Նարեկացիին ։
Պոլիս
Կոստանդնուպոլիս ( յունարէն՝ Κωνσταντινούπολις Քոնսթանտինուփոլիս, ἡ Πόλις Փոլիս լատիներէն՝  Քոնսթանտինոփոլիս ,  պուլկարերէն՝ Цариград Ձարիկրատ ), քաղաք, որ ժամանակին հանդիսացած է Հռոմէական կայսրութեան մայրաքաղաք (330 – 395), Բիւզանդիոյ մայրաքաղաք (395 – 1204 եւ 1261 – 1453), կարճ ժամանակի մը համար, Լատինական կայսրութեան մայրաքաղաք (1204 – 1261) եւ Օսմանեան կայսրութեան (1453 – 1922) մայրաքաղաք։
Գրիգոր Նարեկացի
Այլ
Նարեկացիի առաջին մեծ աշխատանքը «Երգ երգոցի» մեկնութիւնն է՝ գրուած 977-ին, Վասպուրականի Անձեւացեաց գաւառի Գուրգէն-Խաչիկ իշխանի պատուէրով։ Նարեկացի այստեղ կը զարգացնէ այն միտքը, թէ մարմնաւորի, առարկայականի, տեսանելիի միջոցով Սողոմոն արտայայտած է աստուածայինը, որովհետեւ աշխարհն ալ Աստուծոյ արարչագործութեան արդիւնք է, եւ աստուածայինը դրսեւորած է առարկայական աշխարհին մէջ. «Ի ձեռս մարմնաւորաց տեսցուք զհոգեւորս»։ Ըստ Նարեկացիի՝ տղամարդու եւ կնոջ սէրը, որ հարսի եւ փեսայի սէր է, երբ կ'օրհնուի Ս. Պսակով, զուրկ չէ Հոգիի շնորհքէն։ Հետեւաբար՝ սուրբ ընտանիքի գաղափարը Նարեկացիի հիմք կու տայ արդարացնելու տղամարդու եւ կնոջ սէրը։
Պոլիս
Հիմնում
Կոստանտնու պոլիսը 324 թուականին հիմնադրած է Մեծն Կոստանտինոս Ա. (272-337) Հռոմի կայսրը, արդէն գոյութիւն ունեցող Բիւզանդիոն անկախ քաղաք-պետութիւն տեղը, որ հիմնած էին Մեղարայ քաղաք-պետութենէ եկած յոյն գաղթականները, մտաւորապէս Ք.Ա. 657-ին:
Փերիսթերա, Ալոնիսոս
Ալոնիսոս ծովային պուրակին բնապահպանման «Β» գօտիին մաս կը կազմէ, իւրայատուկ բնութեան, միջավայրին եւ իրավիճակին համար։
Թոլիս Վոսքոփուլոս
Հակիրճ կենսագրական գիծեր
Թոլիս Վոսքոփուլոս ծնած է 26 Յուլիս 1940-ին, Քոքինիա։  Փոքր Ասիոյ աղէտէն փրկուած գաղթական ընտանիքի մը բենիամին զաւակն էր (12-րդ)․ ունէր 11 քոյրեր։
Պիքսէն Լիզարազու
«Պավարիա»
Ֆրանսայի հաւաքական
Թոլիս Վոսքոփուլոս
Թատրոն
Մասնակցած է եւ գլխաւոր դերակատարներէն ալ եղած է բազմաթիւ թատերական երաժշտական ներկայացումներու, ինչպէս օրինակ՝ «Երազին սիրահարները» (1972), «Դերասան երգէ՛» (1978), «Երազի պէս եկար» (1998), եւայլն։
Պարգեւատրումներ
2000-ին կը պարգեւատրուի «Փոփ Քորն» (հետագայ՝ «Արիոն») մրցանակով։
11 Յուլիս 2017-ին, Նիքէայի Քաթրաքիօ բացօթեայ թատրոնին մէջ համերգ մը կու տայ,  իսկ 6 Յուլիս 2017-ին Նիքէայի քաղաքապետարանի սրահին մէջ, յունական երգի զարգացման մէջ կարեւոր ներդրում բերած ըլլալուն համար կը պարգեւատրուի Նիքէա-Ռենտի (նախկին Քոքինիա) քաղաքապետին կողմէ, հոծ բազմութեան մը ներկայութեամբ։
Ճորճ Ուէյեա
Ճորճ Ուէյեա (George Weah, ամբողջական անունը՝ Ճորճ Մաննէ Օփոնկ Ուսման Ուէյեա, George Manneh Oppong Ousman Weah, ծն. 1 Հոկտեմբեր 1966 Մոնրովիա, Լայպերիա), լայպերիացի քաղաքական գործիչ եւ նախկին ոտնագնդակորդ, 2017 թուականի Հոկտեմբերին Լայպերիոյ նախագահ ընտրուած է: Երկրի ոտնագնդակի ազգային հաւաքականի նախկին անդամ է։ 1995 թուականին ՖԻՖԱ-ի կողմէն տարուան լաւագոյն ոտնագնդակորդ ճանչուած է, որպէս Եւրոպայի լաւագոյն ոտնագնդակորդ «Ոսկեայ գնդակ» ստացած է:
1683 թուական
Մահեր
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1683 մահեր
Աֆշին
Փոքր տարիքիէն սկսած է նուագել ու երգել, յօրինած է շարք մը երգեր։ Գաղթած է Գերմանիա 17 տարեկանին ու թողարկած է վեց ալպոմներ եւ տուած շուրջ 300 ելոյթներ՝ Եւրոպա, Քանատա, ԱՄՆ եւ այլուր, շահելով վաստակ իր փոփ երգերով ու երիտասարդական տեսաերիզներո։ ։
Արմենակ Քհնյ. Տօնաթոսեան
'''Արմենակ Քհնյ. Տօնաթոսեան''', աւազանի անունով, Յովհաննէս, որդի Մարտիրոսի եւ Վարվառի, ծնած է Ակնայ Մաշկերտ գիւղը, 1860-ին։
Արծաթ
Բնութեան Մէջ
Բնութեան մէջ արծաթը կը հանդիպի ինչպէս բնածին վիճակի մէջ, այնպէս ալ միացութիւններու ձեւով.
Քիմիական Յատկութիւններ
Լաւ կը լուծուի HNO3-ի մէջ, եռացող խիտ է H2SO4-ի մէջ։ Արծաթի աղերը մեծմասամբ ջուրին մէջ վատ կը լուծուին։
Կիրառութիւն
Թանկարժէք մետաղներու եւ քարերու համադրութեամբ արծաթէն կը պատրաստեն ապարանջաններ, մատանիներ, ականջօղեր, մանեակներ, գօտիներ, սեղանի եւ եկեղեցական սպասներ։ Ներկայիս յատուկ յոբելեաններու առիթով կը թողարկուին նաեւ արծաթէ յուշադրամներ։ Ի տարբերութիւն այլ մետաղներ ու՝ արծաթը գրեթէ ամբողջութեամբ կ'անդրադարձնէ իր վրայ ինկած տեսանելի լոյսը։ Այդ յատկութեան շնորհիւ զայն կ'օգտագործեն հայելիներու արտադրութեան մէջ։ Առաջին հայելիները եղած են արծաթէ փայլաթիթեղները։
Բժշկութեան մէջ
Մեծ կիրառութիւն ունին նաեւ արծաթի աղերը։ Լիապիսը (արծաթի նիթրաթը՝ AgNO3) կ'օգտագործուի բժշկութեան մէջ՝ որպէս հականեխիչ եւ աղաղող նիւթ։ Արծաթի որոշ աղեր (AgCl, AgBr, AgNO3) լուսազգայուն են. լոյսի ազդեցութեամբ կը քայքայուին եւ կը սեւնան, այդ պատճառով կ'օգտագործուին լուսանկարչական ժապաւէններու եւ թուղթերու արտադրութեան մէջ։
Արմէն Ճիկարխանեան
Կենսագրական գիծեր
1967-ին տեղափոխուած է Մոսկուայի Լենինեան կոմսոմոլի թատրոն: 1969-96 թուականներուն խաղցած է Մոսկուայի Վ. Մայակովսկիի անուան թատրոնին մէջ:
Գրիգոր Շղթայակիր Պատրիարք
Գրիգոր պատրիարք երկար ատեն Պոլիս կը մնայ եւ իրեն փոխանորդ կը կարգէ Հաննա վարդապետ, եւ ինք վիզին ծանր շղթան անցուցած, կ՛ուխտէ չհանել մինչեւ որ Աթոռին պարտքը չի ժողվէ։ Իսկ ինք Աստուածածին եկեղեցոյ դուռը կը կենար տօնական օրերուն եւ լալով կ՝ աղաչէր ժողովուրդին շղթաները երերցնելով եւ կը կոչէր լալագին ի դիմաց Ս.Աթոռին․
Ս.Յարութիւն տաճարին նորոգութիւնը տեղի կ՛ունենայ 1720–ին, երբ ո՛չ իսկ տասը ղուրուշ ունէր վանքը, Գրիգոր Պատրիարք հրաման կը ղրկէ Հաննա Վարդապետին շինութիւններու ձեռնարկելու համար, իրեն նեցուկ էին Յովհաննէս Կոլոտ Պատրիարք, Յակոբ Նալեան Վ. (ապա պատրիարք) եւ Սարգիս Վ. Սարաֆեան։
Օձի Պորտ
Երեւանի 186քմ / 2ժամ 30վայրկեան հեռաւորութեամբ
Յովհաննէս Հիսարեան
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:24 Յունիսի ծնածներ Ստորոգութիւն:9 Օգոստոսի մահացածներ Ստորոգութիւն:Հայ արձակագիրներ Ստորոգութիւն:Հայ մշակութային գործիչներ
Օձի Պորտ
Ծանօթագրութիւն
Ստորոգութիւն:Հայաստան
1685 թուական
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1685 ծնունդներ
Զբօսաշրջիկութիւնը Յունաստանի մէջ
Զբօսաշրջութիւն
Բացի ատկէ, այս ոլորտին մէջ կ'աշխատի շուրջ 900 000 մարդ, նաեւ HoReCa ոլորտին մէջ, որ կը կազմէ ընդհանուր բնակչութեան 6,9%-ը։ Այս Եւրոմիութեան երրորդ ցուցանիշն է՝ Մալթայէն եւ Սպանիայէն ետք։
Այն Ղազալ
Բնակավայր
Բնակիչները զբաղուած են գիւղատնտեսութեամբ, մշակած են հացահատիկային բոյսեր՝ գարի եւ ցորենի հնագոյն տեսակներ, ընդաւորներ՝ ոլոռ, ոսպ, լուբիա, նուշ, գիւղէն դուրս տարածուող դաշտերուն մէջ արածած են այծեր: Սնունդի պաշարը համալրած են որսորդութեամբ. որսացեր են եղնիկ, գազել, վայրի խոզ, նապաստակ եւ այլն:
Յովհաննէս Մինաս
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:23 Յունուարի մահացածներ
Եգիպտացորենի ալիւր
Պատմութիւն
Եգիպտացորենը կը հանդիսանայ Ամերիկայի բնիկ ժողովուրդներու գիւղատնտեսութեան աւանդական մշակաբոյսը։ Լատինական Ամերիկայի մէջ եգիպտացորենը կ՚օգտագործեն աւելի մեծ քանակութեամբ, քան մոլորակի որեւէ այլ վայրի մէջ։ Այն հիմնական մշակաբոյս կը հանդիսանայ Մեքսիքայի, Քոլոմպիայի, Փերուի, Էքուատորի, Վենեզվելայի եւ Փարակուայի ազգային խոհանոցներու համար։
Նախկին ԽՍՀՄ-ի տարածքին եգիպտացորենը ամենաառաջինը յայտնուած է 17-րդ դարու վերջը Մոլտովայի եւ Վրաստանի մէջ։
Աֆրիփետիա Նախագիծ
Աֆրիփետիա Նախագիծ (անգլ.՝ Afripedia Project), սկսած է Յունիս 2012-ին եւ կը գործ է մինչեւ օրս։ Նպատակը Ֆրանսախօս Ափրիկէի մէջ Ուիքիփետիայի անցանց հասանելութեան ստեղծումն է եւ ափրիկեցիներուն Ուիքիփետիայի մէջ ներդրումներ ընելու աշխատանքն խրախուսումը ։ Նախագիծը կը տեղադրէ տեղական Քիւիկս անլար եւ գործնական ծառայութեան ծրագիրներ եւ կ'ապահովէ ուսուցման եւ սպասարկման աջակցութիւն ։
Հայ Մարմնակրթական Ընդհանուր Միութիւն
Հիմնադրում
«Մարմնամարզ» թերթի ոգիով մեծցած երիտասարդներու խումբ մը հիմնեց ՀՄԸՄ-ը տեսնելով Պոլիս հաւաքուած հայ գաղթականներն ու որբերը, որոնք սկսած էին հաւաքուիլ եկեղեցիներու եւ որբանոցներու մէջ։ Պէտք էր օգնութեան հասնիլ իրենց, մասնաւորաբար հոգ տանիլ իրենց մարմնական առողջութեան։ Անհրաժեշտ էր այդ պատանիները պատրաստել ապագայ հայ մարդ ըլլաու՝ առողջ եւ ամուր նկարագրով։ ՀՄԸՄ կը գործէ Հայաստանի ինչպէս նաեւ տասնեակ հայ գաղթօջախներու մէջ։
Կէորկի Բ․ (Աբխազիոյ արքայ)
Նուաճումներ
Կէորկին կը շարունակէ տարածքային ընդարձակման քաղաքականութիւնը եւ կը նուաճէ կեդրոնական Վրաստանի (Քարթլի-Իբերիոյ թագաւորութեան) որոշ գաւառներ։ Իր դիրքերը աբխազական ազնուականութեան շրջանին ամրապնդելու համար իր որդիին՝ Կոստանդինին, կը նշանակէ Քարթլիի փոխարքա (էրիսթավի): Վերջինս, սակայն, որոշ ժամանակ ետք՝ 920 թուականին, կ՛ապստամբի հօր դէմ։ Կէորկի կը մտնէ Քարթլի եւ կը պաշարէ Ուփլիսցիխէ (վրաց.՝ უფლისციხე՝ «տիրակալի բերդ») ամրոցը։ Զայն գրաւելէ ետք կը կուրացնէ Կոստանդինին։
Սքանծուրա, Ալոնիսոս
Սքանծուրա (յուն․՝ Σκάντζουρα Αλοννήσου)․ Սփորատեսի կղզի։ Կը գտնուի Ալոնիսոսին եւ Փերիսթերային հարաւ-արեւելքը, Էգէական ծով, Յունաստան։ Մաս կը կազմէ Ալոնիսոս ծովային պուրակին։
Կէորկի Բ․ (Աբխազիոյ արքայ)
Գործունէութիւն
Կէորկի Բ.-ը յայտնի է նաեւ ուղղափառ քրիստոնէութեան տարածմամբ։ Անոր աջակցութեամբ քրիստոնէութիւնը կը հռչակուի Ալանիոյ պետական պաշտօնական կրօն։ Արքան կը կարուցէ բազմաթիւ եկեղեցիներ, որոնմէ յայտնի են Չքոնդիդի տաճարը (Մարթուիլի)Սամգրելոյի մէջ (Մեգրելիա):
Մելքոն Կիւրճեան
Կենսագրութիւն
1888 թուականէն՝ կ՛աշխատակցի «Արեւելք»ին։ Հոն, ապա նաեւ «Մասիս»ի եւ «Հայրենիք»ի մէջ, Ա. Արփիարեանի մղումով կը հրատարակէ «Նամակներ Պանդուխտի Կեանքէն» շարքը, որ կը գտնէ լայն արձագանգ, քաղաքաբնակ հայութեան մօտ արթնցնելով խեղճ պանդուխտ հայրենակիցներու հանդէպ եղբայրական զօրակցութեան զգացումները։ Նոյն տարիներուն, կը գրէ նաեւ պատմուածքներ իր սերունդի գրագէտներուն հարազատ այլ նիւթերով։
Պանդուխտին Կեանքը
Ա՛լ տեղ չմնաց, տեղ չկայ խաներուն մէջ. լցուած են իրարու վրայ ամէն կողմէ, ամէն քաղաքէ ու գիւղէ՝ նոր մարդիկ, նոր պատանիներ... Նորեկ պանդուխտներու մեծ թիւը կը կազմեն 14-16 տարեկանները, խեղճուկ հագուած, ոտքերուն հինցած պատռտած կօշիկ մը, որոնք 15-20 օր լեռ ու քար, սար ու ձոր կտրելով Պոլիս հասեր են։ Կը նստին օրերով, կը սպասեն ամիսներով. պարտքով ճամբայ ելած, պարտքով շոգենաւի վարձք հատուցած, հիմա ալ պարտքով պարապ կը նստին, դեռատի պատանիներ, զրկուած սիրելիներէ եւ կենսական օդէն ալ։
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան Զինանշան
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան զինանշանը կը ներկայացնէ աջ բռունցքով բռնուած կարմիր դրօշակ։
1687 թուական
Մահեր
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1687 մահեր
Ստորոգութիւն:1687
Թաւջութակ
Թաւջութակը ստեղծուած է 15-րդ դարու վերջաւորութեան կամ 16-րդ դարուն սկիզբը։ Անոր դասական նմոյշները պատրաստուած են իտալացի վարպետներու կողմէ, օրինակ՝ Անտրէա եւ Նիքոլօ Ամաթի ներու, Ճ. Կուարներիի եւ Անտոնիօ Ստրադիվարի ի կողմէ, 17-րդ եւ 18-րդ դարերու ընթացքին։
Թաւջութակի համար գրուած ու ստեղծուած են շատ մը հատանուագներ եւ նուագերգութիւններ։
Գաղթ (յուշարձան, Նիւ Եորք)
Տուեալներ
Կոթողին հեղինակը ոգեշնչուած է հայկական խաչքարի տեսքով։ 10 ոտնաչափ բարձրութեամբ պողպատեայ կոթողի խոցուած, բաց հատուածէն վեր կը յառնին հազարաւոր պրոնզաձոյլ կռունկներ, լքած իրենց պատմական հայրենիքը, որոնք, սակայն, ըստ քանդակագործին՝ միշտ կը գտնեն իրենց տան ճանապարհը :
Ոսկրայօդաբորբ
Դարմանում
Ոսկրայօդաբորբը վերչնական դարման չունի, սակայն կան միջոցներ՝ մեղմացնելու համար ախտանշանները. այս միջոցները հետեւեալներն են.
Արծիւ (պաշտօնաթերթ)
Արծիւը այսօր
Պաշտօնաթերթին տպագրական 1000 օրինակները կը զետեղուին Թորոնթոյի, Մոնթրէալի, Լաւալի, Գէմպրիճի, Սէնթ Գաթրինզի և Համիլթընի Հայ Կեդրոններէն ներս։ Տպագրութեան կողքին, Արծիւի ելեկտրոնային տարբերակը կը սփռուի ՝ www.ardziv.org կայքէջի ու ընկերային ցանցերու միջոցաւ։