cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Թանգարան
Թանգարան (յունարէն՝ μουσεῖον, բառացի «Մուսայի տուն»), գիտական, գիտալուսաւորական կառոյց է, ուր կը հաւաքագրուի, կը պահպանուի, կ'ուսումնասիրուի, ժողովուրդին կը ներկայացուի բնապատմական, նիւթական եւ հոգեւոր մշակութային յուշարձանները՝ բնութեան եւ մարդկային հասարակութեան զարգացումի եւ գիտելիքներու մասին սկզբնաղբիւրները։ Թանգարաններուն մէջ կը կեդրոնացուին իրեր, գրաւոր աղբիւրներ եւ արուեստի ստեղծագործութիւններ։ Ժամանակակից գիտական դասակարգումով թանգարանները կը տարբերին ըստ իրենց ոճին եւ ուղղուածութեան։ Ըստ ոճի, թանգարանները կ'ըլլան գիտահետազօտական եւ ուսումնական, իսկ ըստ ուղղուածութեան անոնք կ'ըլլան պատմութեան, բնագիտութեան, արուեստագիտութեան, գրականութեան, ճարտարագիտական եւ այլն։ Առանձին խումբ կը կազմեն յուշային (մեմորիըլ), ինչպէս նաեւ միատեղուած թանգարանները։
Սապահ (երգչուհի)
Ընթացքը
Երգեցողութեան մէջ, Սապահ մրցակիցներ ունեցած է, որոնցմէ են. Նաժադ Ալ Սաղիրա (ծնած է 1938-ին), Ուարտա Ալ Ժազաիրա (1939-2012), Շատիա (ծնած է 1931-ին), Ֆայզա Ահմէտ (1934-1983), Ֆէյրուզ (ծնած է 1934-ին) եւ ուրիշներ:
Լեւոն Զաւէն Սիւրմէլեան
Կենսագրութիւն
Ծնած է Տրապիզոն 1905։ Հայրը՝ Կարապետ Սիւրմէլեան, դեղագործ էր, մայրը՝ Զուարթ Տիրատուրեան։ Ունեցած է մէկ եղբայր եւ երկու քոյր։ Զաւէնը չորս զաւակներէն երրորդն էր։
Գուրգէն Քհնյ. Թաշճեան
Քահանայական քառասնօրեայ շրջանը բոլորելէ ետք սկսած է քահանայագործել իր հայրենակից հօտին։
Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարան
Պատմութիւն
Մինչեւ Յունիս, 2011 թուականը, ընդհանուր յանձնուած վկայականներու թիւը հասած էր 82,032-ի:
1574 թուական
Մահեր
Ստորոգութիւն:1574
Լուիզ Ֆով-Յովհաննիսեան
Լուիզ Ֆով-Յովհաննիսեան, հայ հոգեբուժ, բժշկական գիտութիւններու դոկտոր (1991):
Քրիստափոր Միքայէլեան
Կենսագրութիւն
Քրիստափոր Միքայէլեան ծնած է 18 Հոկտեմբեր 1859-ին, Նախիջեւանի Գողթն գաւառ ի Վերին Ագուլիս գիւղը։ Չորս տարեկանին կորսնցուցած է մայրը, իսկ 10 տարեկան` հայրը: Նախնական կրթութիւնը ստացած է ծննդավայրին ծխական դպրոցը։ 1876-ին, ընդունուած է Թիֆլիս ի ուսուցչական հիմնարկը, որուն ընթացքը աւարտած է 1880-ին։ 1880-1884-ին ուսուցչական պաշտօն վարած է ծննդավայրին՝ Վերին Ագուլիս ի մէջ։ Ուսուցչական այդ տարիները Քրիստափորի մէջ արմատաւորած են յեղափոխական ու ընկերվարական խոր համոզումներու տէր գործիչը, մանաւանդ երբ տեսած է ցարական բռնատիրութեան գործած աւերը ընդհանրապէս գիւղական աշխարհին եւ յատկապէս հայ գիւղացիութեան մէջ: Ճիգ չէ խնայած ծառանալու այն բոլոր անարդարութեանց եւ անիրաւութեանց դէմ, որոնց հայ ժողովուրդը կ՚ենթարկուէր ցարական պաշտօնէութեան կողմէ պարզապէս այն պատճառով, որ հայ էր:
Կատարինէ Զալեան-Մանուկեան
Կատարինէն մահացած է 1965ին:
Արամի եւ Կատարինէի դուստրը` Սեդա Մանուկեանը, մինչեւ 1976 թուականը կ՛ապրէր Երեւան, ապա տեղափոխուած է Մոսկուա, ուր մահացած է 2005ին` 86 տարեկանին: 1998ին ան այցելած է Երեւան` Սարդարապատի թանգարանին նուիրած հօր իրերը եւ լուսանկարներ:
Աղբիւրներ
20-րդ դարի ականավոր հայ կանայք ցուցահանդէս-ֆլէշ մոպը Երեւանի մէջ Ստորոգութիւն:Բժիշկներ Ստորոգութիւն:Հայ պետական գործիչներ
Սիւնիքի Մարզը եւ Արցախեան Ազատագրական Պատերազմը
Գորիսի զինուած ընդհանրումներ
Գորիսի շրջանը իր 25 գիւղական բնակավայրերով Ազրպէյճանի հետ ունէր 100 քմ երկարութեան սահման։ Սկսած 1988 թուականէն՝ Ազրպէյճանցիները պարբերաբար յարձակած են շրջանի սահմանամերձ գիւղերու վրայ՝ առգրաւած, գողցած գիւղացիներու անասունները, պատանդած, սպաննած խաղաղ բնակիչներ։ Շրջանի ինքնապաշտպանութիւնը կազմակերպելու համար գրեթէ բոլու գիւղերուն եւ Գորիս քաղաքի մէջ կազմաւորուած են կամաւորական խումբեր ու աշխարհազօրային, որոնց հիմքի վրայ 1987 թուականին ստեղծուած է Գորիսի սահմանապահ միացեալ խումբերու խմբաւորումը, որուն հիմքի վրայ ալ 1992 թուականին ձեւաւորուած է Գորիսի պայմանագրային գումարտակը (հրամանատարներ՝ Ս. Խաչատրեան, Ս. Բաղդասարեան, Ա. Բէգլարեան, Մ. Պողոսեան, Մ. Գրիգորեան, Ս. Գալըստեան): Շրջանի սահմանամերձ տարածքներուն մէջ ստեղծուած են Խոզնավարի, Վաղատուրի, Խնածախի, Հարթաշէնի, Տեղի, Կոռնիձուի, Խնձորեսկի, Շուռնովսի ինքնապաշտպանական գօտիներ։ 1989 թուականին խորհրդային բանակի զինուորները եւ Ազրպէյճանական զինեալները զոհուած են Շուռնովս-խոզնավար գիւղերու միջեւ ինկած բնակավայրերու վրայ։ 1990 թուականին ուղղաթիռներով եւ «գրադ», «ռւռագան» կայանքներէն հրթիռակոծուած են Գորիս քաղաքը եւ շրջանի արեւելեան գիւղերը։ Գորիսի մէջ աւերուած են 528 պետական եւ մասնաւոր շինութիւններ, 6 մանկապարտէզ, 2 դպրոց։ Սահմանամերձ 16 գիւղէն 5-ը աւերուած է գրեթէ ամբողջովին, մնացածներուն մէջ չվնասուած մնացած է շինութիւններու ընդամէնը 15-20-ը։ Ավերածութիւնները ուղեկցուած են մարդկային զոհերով եւ վիրաւորներով։ Պարբերական հրթիռահրետակոծութիւններու, շրջափակման, կեանքի անվտանգութեան տարրական երաշխիքներու բացակայութեան պատճառով բնակիչներու մէհ մասը ստիպուած հեռացած է իր մշտական բնակավայրերէն։ 1992 թուականին Գորիսի եւ հանրապետութեան այլ շրջաններու կամաւորական ջոկատները ինքնապաշտպանական եւ ազատագրական մարտեր մղած են, անցնելով հակայարձակման՝ ազատագրած են Լաչինի շրջանի Ջիջիմլի-1, Ջիջիմլի-2 բնակավայրերը։ Տեղի գիւղի ջոկատը գրաւած է «թուրուսի խութ» կոչուող բարձունքը։ Զարգացնելով հակայարձակումները՝ Գորիսի շրջանի խումբերը եւ գումարտակը մասնակցած են Լաչինի («սարդասիրական միջանցք»), Շուշիի, Կուբաթլուի, Զանգելանի, Ֆիզուլիի (Հորադիզ) շրջաններու, Բերդաձորի (Եղցահող) ենթաշրջանի ազատագրական մարտերուն։ Գորիսի շրջանէն զոհուած է 168 ազատամարտիկ։
Քիմ Քարտաշեան
Կենսագրութիւն
Քիմը ունի երկու քոյր՝ Քլօուին եւ Քորթնին եւ մէկ եղբայր Ռոպը ։ Ան նաեւ ունի երկու խորթ քոյր՝ Քենտըլ եւ Քայլի Ճեննըրները ։
Սիւնիքի Մարզը եւ Արցախեան Ազատագրական Պատերազմը
Մեղրիի զինուած ընդհանրումներ
Մեղրիի շրջանի 14 գիւղերէն 3-ը Ազրպէյճանաբնակ էին, իսկ մի քանի հատը՝ խառը բնակչութեամբ։ Շրջանը Հհ-ի հարաւային դարպասն է, ունի առանձնայատուկ ռազմավարական նշանակութիւն։ Այն սահմանակից է Նախիջեւանի Հանրապետութեանը, հարաւէն՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետութեանը։ Շարժման զարգացումներուն զուգընթաց՝ շրջանին մէջ ստեղծուած են հանրահաւաքներ, ցոյցեր կազմակերպող խումբեր, որոնք 1989 թուականի վերջը համախմբուելով՝ կազմաւորած են կամաւորական ջոկատներ Մեղրիի (2), Ագարակի (4), Կուլիսի, Գորդեմնիսի եւ Կարճեւանի մէջ (միացեալ՝ 1), Վահոովարամ եւ Լեհվազում (միացեալ՝ 1), Մարալզամիի եւ Վարդանիձորի. Ալդարայի, Շուանիձորի (1) մէջ։ Մեղրիի մէջ Սոցիալ-դեմոկրատ հնչակեան կուսակցութեան նախաձեռնութեամբ ստեղծուած է «փարամազ» կամաւորական խումբը։ 1990 թուականի վերջին ջոկատները միաւորուած են «ղեւոնդի» ջոկատին, որուն հիմքի վրայ կազմաւորուած է Մեղրիի վաշտը (հրամանատար՝ Ղ. Յովհաննիսեան), իսկ 1992 թուականին շրջանի ազատամարտիկներու, «ջիւանի» եւ «վայրի Սնդիկիէ ջոկատներու հիմքի վրայ` Մեղրիի առանձին մոտոհրաձգային զումարտակը (հրամանատար՝ Ռ. Գաբփելեան): 1993 թուականին կամաւոր ազատամարտիկներէն ստեղծուած է պայմանազոսյին գումարտակը (հրամանատար՝ Ա. Մովսիսեան): Մեղրիի պաշտպանութեանը մասնակցած են նաեւ Կապանի մոտոհրաձգային գունդի «լիճք» գումարտակը (հրամանատար՝ Ա. Թումանեան), «սասունցինէմ» (հրամանատար՝ Ա. Նհաիսեան) եւ այլ կամաւորական խումբեր։ Շարժման սկզբին Ազրպէյճանցիները խաղաղ հեռացած են շրջանէն։ Ազրպէյճանաբնակ Նիւուաղի գիւղը (սահմանակից էր Զանգելանի շրջանին) ունէր ռազմավարական կաճար դիրք եւ յարձակումներու ժամանակ կարող դառնալ բաց դարպաս դէպի Մեղրի։ Նիւուադիի մէջ տեղակայուած էին խորհրդային բանակի ստորաբաժանումներ եւ հակառակորդի ՄՀՆՋ-ականներ։ Կամաւորականներու առջեւ խնդիր դրուած էր գրաւել Նիւուադին։ 1990 թուականի գարնանը սկսած է գրոհը Ղ. Յովհաննիսեանի ղեկավարութեամբ եւ աւարտուած յաղթանակով։ Օգոստոս 1992 թուականէն շրջանի կամաւորական խումբերը եւ ռազմական միաւորումները գրաւած են «սոյըզ» բարձունքը։ 1988- 1994 թուականներուն շրջանի առանձին մոտոհրաձգային, պայմանագոսյին գումարտակները, կամաւորականները մասնակցած են Լաչինի («մարդասիրական միջանցք»), Կարղանի (Ծաւ եւ Ներքին Հանդ, «շքեօրոսթազ», «բարթազ», «սղըրթ» հանդամասէր), Ֆիզուլիի (Հոոոդիզ), Զանգելանի եւ այլ շրջաններու ինքնապաշտոյանական եւ ազատագրական մարտերուն։ Շրջանէն ռազմական տարբեր գործողութիւններու ժամանակ հրամանատարներ եղած են Ղ. Յովհաննիսեանը, Վ. Ազատեանը, Ա. Թումանեանը, Խ. Անդրէասեանը, Ա. Մովսիսեանը, Ռ. Գաբփելեանը, Ա. Կսաաղէտեանը, Վ. Մարզպանը, Մ. Անտօնեանը, Օ. Ասլանեանը եւ ուրիշներ։ Շրջանէն ՀՀ 2-րդ աստիճանի «մարտական խաչ» շքանշանով պարգեւատրուած են Ղ. Յովհաննիսեանը եւ Ա. Օհանեանը։ Զոհուած է 21 ազատամարտիկ։
Ռումանիա
Տարածք
Ընդհանուր տարածքը 237.500 քմ², որուն ցամաքը՝ 230.340 քմ², իսկ ջուրը՝ 7.160 քմ²։ Սահմանի երկայնքը 2508 քմ է։ Երկրի մէջ հաւասարապէս տարածուած են միջին բարձրութեան լեռները, բլուրային կամ սարաւանդային բարձրութիւնները եւ դաշտավայրերը։ Հիմնական լեռնահամակարգը Քարփաթներն են, որ Ռումանիայի սահմաններուն մէջ կը բաժնուին արեւելեան Քարփաթներու, Հարաւային  Քարփաթներու (Մոլտովիանու լեռ, 2543 մ, երկրի ամենաբարձր կէտը) եւ Արեւմտա-ռումանական լեռներու։ Քարփաթներու (Carpathians) հարաւային ստորոտներուն է Ստորին - Տանուպեան հարթավայրը։ Երկրի ընդերքին մէջ կան նաւթի եւ կազի հարուստ պաշարներ, պոքսիթներու, բազմամետաղներու, պղինձի, ոսկու, քարաղի հանքավայրեր։
Պատմութիւն
1877-1878 թուականներու ռուս-թրքական պատերազմ ի հետեւանքով Ռումանիան ստացաւ անկախութիւն, իսկ 1881 թուականին հռչակուեցաւ թագաւորութիւն։ 1940 թուականին Ռումանիոյ մէջ հաստատուեցաւ ռազմական բռնապետութիւն, երկիրը միացաւ ազգայնամոլ պետութիւններու Պերլինեան դաշինքին եւ 1941 թուականին Գերմանիո յ կողքին սկսաւ պատերազմիլ Խորհրդային Միութեան դէմ։ 1944 թուականին խորհրդային զօրքերը Ռումանիա մտան։ Պատերազմէն յետոյ Ռումանիոյ մէջ հաստատուեցան ընկերվարական կարգեր, եւ երկիրը, պահպանելով սոսկ ձեւական անկախութիւնը, կախման մէջ ինկաւ Խորհրդային Միութենէն։ 1990-ական թուականներու սկիզբը, ԽՍՀՄ փլուզումէն յետոյ, Ռումանիան ձեռք բերաւ լիակատար ինքնիշխանութիւն։
Բնական հանածոներ
Բնական հանածոները՝ նաւթ, փայտ, բնական կազ, ածուխ, երկաթի հանքանիւթ, աղ, վարելահող, ջրելեկտրակայաններէն (hydro-electric) ստացուող ելեկտրականութիւն։
Հայերը Ռումանիոյ մէջ
Ռումանիայի հայ համայնքը կը գործէ Պուխարեսթի, Ռումանիայի գիւղերուն մէջ։
Քերովբէ Թուլումպաճեան
Կենսագրութիւն
Կարճ ժամանակ ետք դարձած է ոսկերիչներու շուկայի տաղանդաւոր փորագրիչներէն մէկը։ Հմուտ եղած է յատկապէս հայերէն, լատիներէն, թուրքերէն գեղարուեստական տառերու փորագրութեան ։
Գառնիկ Քալաշեան
Կենսագրական գիծեր
Ծնած է 16 մայիս 1885-ին, Վաղարշապատ: Աւարտած է Թիֆլիս ի Ներսիսեան դպրոցը (1906): Թիֆլիսի մէջ մասնակցած է հայկական գրական ընկերութեան, ապա` «Վերնատան» աշխատանքներուն, 1907-ին եղած է Մոսկուայի առեւտուրի հիմնարկի ազատ ունկնդիր:
Յովհան Մանդակունի
Յով­հան Ման­դա­կու­նի Հայ­րա­պետը
Կաթողիկոսական գահին իրեն յաջորդած է Բաբգէն Ա. Ոթմսեցին։
Վրաստանի Յուշադրամներ
«Ոսկէ գեղմ» շարք
Վրաստանի Ազգային դրամատունը «Ոսկէ գեղմ» ներդրումային մետաղադրամներու շարքը սկսած է թողարկել 2006 թուականէնէ․ անոնք կը թողարկուին պարբերաբար՝ պահանջներուն համաձայն ։ «Ոսկէ գեղմ» ներդրումային դրամները կը թողարկուին վեց քաշային տարբերակներով եւ համապատասխանաբար վեց անուանական արժէքներով, պատրաստուած են 999 հարգի ոսկիով proof որակով։
Մեղարա
Մեղարա (յուն․՝ Μέγαρα), արեւմտեան Ատիկէի քաղաք։ Կը գտնուի Սարոնիքոս ծոցին հիւսիսային ափերուն եւ Աթէնքին ու Կորնթոսի միջեւ։ Մեղարէոն քաղաքապետութեան կեդրոնն է։ Բնակչութեան թիւը 23 456 է, իսկ քաղաքապետութեան՝ 36 924։ Մեղարան կառուցուած է երկու բլուրներու վրայ եւ հեռուէն կղզիի երեւոյթը ունի։
Հնագոյն տարիներ
Տորեացիներու Յունաստանի ցամաքամասը արշաւանքէն ետք, Մեղարա կը հաստատուին տորեան ցեղեր։ ԱՆոնք քաղաքէն կը վտառեն հին բնակիչները՝ Յոնիացիներ եւ Վիոթիացիներ։ Նոր բնակիչները Մեղարիս կը կոչուին եւ նոր պետութիւն կը հաստատեն, որուն կեդրոնը Մեղարան կը հասնդիսանայ։
Քասթանիոյ Ժողովրդակագրական Թանգարան
Քասթանիոյ Ժողովրդակագրական Թանգարանը կը հիւրասիրէ Մեղարացիներու մշակութային արժէք ներկայացնող մեծ հաւաքածոյ մը։
Տերսիմի գաւառ
Տերսիմ (Քարաժայռ), գաւառ, ձորապետութիւն Արեւմտեան Հայաստանի մէջ, Խարբերդի վիլայեթի մէջ։ Կեդրոնը Խոզաթ գիւղաքաղաքն էր։ Միւս նշանաւոր քաղաքներն էին Մեծկերտը եւ Չարսանճաքը։
Աշխարհագրութիւն
Ունի լեռնային տարածք։ Գաւառի արեւմուտքի եզրին է Եփրատը, իսկ արեւելքէն` Փերի գետերով, հիւսիսէն` Բիւրակն-Մնձուրեան լեռներով, իսկ հարաւ-արեւմտեան մասով սահմանակից է Խարբերդի գաւառին:
Կլիմայ
Ունի բազմազան կլիմայ։
Սապահաթթին Ալի
Աշխատանքները Եւ Ազդեցութիւնը
Սապահաթթին Ալին թրքական քրականութեան կարեւոր դէմքերէն մէկը կը սեպուի: Իր «Քիւրք Մանդօլու Մատոննա» գիրքը 2015-ին Թուրքիոյ մէջ ամէնէն շատ կարդացուող գիրքն է:
Արսէն Պալեան
Կեանքն ու գործունէութիւն
Յունաստան, կրթական ծառայութեան առընթեր, աշխատակցեցաւ «Նոր Օր» օրաթերթին․ գրութիւնները կը ստորագրէր Ա․Գեղակ գրչանունով։
1575 թուական
Մահեր
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1575 մահեր
Տոլի
Պատմութիւն
Տոլին կը համարուի լայն տարածում ունեցող հարուածային փայտէ դհոլանման գործիք, որուն երկու եզրերը փակուած են պարանիկներով ձգուած կաշիով ։ Տոլի կը նուագեն մատներով եւ ափով։ Նուագելիս այն պահուն ձախ թեւատակին կամ կը կախեն ձախ ուսին։ Ֆորտէ ձայնի համար կը հարուածեն գործիքին մակերեսի կեդրոնին, բիանոյի համար՝ գործիքին եզրերքին։
Վանադին
Վանադին (Vanadium), քիմիական նշանը՝ V, կարգահամարը՝ 23, հիւլէական զանգուածը՝ 50,9414:
Սերժ Թանգեան
Կենսագրութիւն
Լոս Անճելըս քաղաքին մէջ նախ կ'ընդունուի հայկական «Rose and Alex Pilibosi» դպրոցը, յետագային ուսումը կը շարունակէ առեւտրական բնագաւառէն ներս։ 90-ականներու սկիզբը կը հանդիպի Տարօն Մալաքեանին, որուն հետ ալ կ'որոշեն նոր ռոք խումբ մը ստեղծել։ Սերժն ունի իր սեփական ձայնագրման արուեստանոցը, զոր «Serjical Strike» կը կոչուի։ Թանգեան հանդէս կու գայ անարդարութիւնը եւ դաժանութիւնը դատապարտող բազմաթիւ ելոյթներով։ Ան համագործակցելով Թոմ Մորելլոյի Tom Morello հետ ստեղծած է «Axis Of Justice» կազմակերպութիւնը, որուն նպատակն է աջակցիլ երիտասարդներուն, պաշտպանելու իրենց իրաւունքները քաղաքականութեան ոլորտին մէջ։ Կազմակերպած են բազմաթիւ բարեգործական արշաւներ, ինչպէս նաեւ մեծ ջանքեր կը գործադրեն՝ ստիպելու Միացեալ Նահանգներուն եւ Թուրքիոյ, ճանչնալ եւ ընդունիլ Հայոց Ցեղասպանութիւնը։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Հայերը Լիբանանին մէջ Ստորոգութիւն:1967 ծնունդներ Ստորոգութիւն:Պէյրութ ծնածներ Ստորոգութիւն:Ամերիկահայ երգիչներ Ստորոգութիւն:Ամերիկահայ երաժիշտներ Ստորոգութիւն:21 Օգոստոսի ծնածներ
9 Ապրիլ
9 Ապրիլ, տարուան 99-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 100-րդ) օրն է։
Պարէնի Համաշխարհային Ծրագիր
Ան տարեկան կը սպասարկէ 86.7 միլիոն մարդու, աշխարհի 83 երկիրներու մէջ: ՊՀԾ-ն ջանք չի խնայեր աշխարհի երեսէն սովը վերացնելու համար:
Քալատա
Նօթեր
Յունական հայրենակցական միութիւններու երգեցողներու եւ նուագողներու խմբակներ (Փոքր Ասիոյ նախկին յունահոծ քաղաքներ, Պոնտոս, ինչպէս նաեւ Էգէական եւ Յոնիական ծովերու կղզիներ, զանազան երգչախումբեր) Քալատա կ'աւետեն`ընդհանրապէս Յունաստանի վարչապետին, նախագահին եւ կամ ալ տեղական պետական կամ քաղաքական մարմիններուն ։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Աւետում Ստորոգութիւն:Տօնական երգեր Ստորոգութիւն:Ս․ Ծնունդի երգեր Ստորոգութիւն:Ամանորի երգեր Ստորոգութիւն:Յունական տօնական երգեր
Ճորտի Ալպա
Վալենսիա
Մրցաշրջանը Վալենսիան կ'աւարտէ տիրանալով 3-րդ դիրքին։
23 Ապրիլին ան կը գրաւէ Ռէալ Մատրիտի դարպասը, սակայն այդ ալ չի նպաստեր խուսափելու մեծ պարտութենէն՝ 3- 6։
Սիփան
Արուեստի մէջ
Հայ նշանաւոր նկարիչ Փանոս Թերլեմեզեան, Մեծ եղեռնէն առաջ այցելած է իր ծննդավայրը՝ Արեւմտեան Հայաստանի Վան քաղաքը։ Ան հիացած է Սիփան սարի գեղեցկութեամբ եւ նկարած է այն՝ Վանայ լիճին մէջ գտնուող Կտուց կղզիէն։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայկական լեռնաշխարհի լեռներ Ստորոգութիւն:Թուրքիոյ լեռներ
Էզէքիել Լաւէզի
Էզէքիել Եան Լաւէզի (Ezequiel Iván Lavezzi, ծնած է 3 Մայիս, 1985, Սանթա Ֆե), արժանթինցի ֆութպոլիստ, յարձակող: Հանդէս կու գայ ֆրանսական «ՊՍԺ» եւ Արժանթինի ազգային հաւաքականին հետ։
«Էստուդիանտես»
2003 թուականին Լաւէզին պայմանագիր կնքած է «Էստուդիանտեսի» հետ։ Առաջին խումբի կազմէն մեկ մրցաշրջանի ընթացքին մասնակցած է 39 խաղի՝ դառնալով 17 կոլի հեղինակ։
«Նափոլի»
խումբին կազմին հետ 2012 թուականին Լաւէզին դարձած է Իտալիայի գաւաթակիր։
Ալբերտ Արիստակեսեան
Ալբերտ Արիստակեսեան, խմբագիր եւ բանասէր:
Պոպ Տոլ
Կենսագրական գիծեր եւ գործունէութիւն
Տոլը 27 տարի՝ 1969-1996 թուականներին, ԱՄՆ Ծերակոյտին մէջ ներկայացուցած է Քանսաս նահանգը, իսկ մինչ այդ ութ տարի եղած է Ներկայացուցիչներու պալատի անդամ։
2019-ին Հայաստանի նախագահ Արմէն Սարգսեան հրամանագիր ստորագրած է ԱՄՆ Հանրապետական կուսակցութեան նախկին ծերակուտական, հայկական շահերու յայտնի ջատագով եւ լոպպիսթ Ռոպըրթ (Պոպ) Տոլին հանրապետութեան պետական մրցանակ շնորհելու մասին ։
Ֆիլիփ Գաբրիէլեան
Ֆիլիպ Գաբրիելեան, Ծնած Պէյրութ 1874-ին եւ շարունական հօրը առեւտրական գործը։ Ա.Ընդհ. Պատերազմին կը փոխադրուի Դամասկոս, ուր հայ գաղթականներու օգնող յանձնախումբերու մաս կը կազմէ, կը կատարէ նաեւ Դամասկոսի մէջ Երուսաղէմի Սբ.Յակոբեանց Միաբանութեան պատկանող կալուածներու հսկիչ- գործակալի պաշտօնը։
Ույղուրներ
ԹԻԿ (East Turkistan Islamic Movement, ETIM)
1988-ին, Զէյտին Եուսուֆի ղեկավարութեամբ, ույղուրները հիմնած են Թուրքեստանի իսլամական կուսակցութիւնը (ԹԻԿ), որուն հիմնական նպատակներէն մէկը եղած է զինեալ պայքարի միջոցով  Արեւելեան Թուրքեստանը ազատագրել չինական լուծէն:
Մակար Եկմալեան
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Հայ երաժշտական յօրինողներ Ստորոգութիւն:Խոջիվանքի գերեզմանատան մէջ թաղուածներ
Մեծ Սէրայ
Անկախութեան շրջանէն մինչեւ քաղաքացիական պատերազմ
Մեծ Սերայը վարչապետարանի վերածուեցաւ Լիբանանի վարչապետ Ռիատ Սոլհի օրով։ Սոլհ վարչապետ եղաւ 1943-էն 1945։ Ատկէ ետք, եւ մինչեւ այսօր, Մեծ Սերայը կը ծառայէ իբրեւ Լիբանանի վարչապետի նստավայր եւ աշխատավայր, կամ կարճ խօսքով՝ Լիբանանի վարչապետարան։ Մեծ Սերայը մեծ վնասներու ենթարկուեցաւ 1975-ին բռնկած Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմին պատճառով։
Կառոյցի յատկանիշները եւ գործառոյթը
Մեծ Սերայի վերի երկու յարկերուն մէջ հաստատուած են վարչապետին կացարանը եւ գրասենեակը, անոր աշխատակազմին գրասենեակները, կառավարութեան ժողովներու դահլիճը եւ նախարարներու գրասենեակները։
Վանական Վարդապետ
Կենսագրւթիւն
Իր անունը վիճելի կը մնայ։ Ըստ ոմանց անիկա պարզապէս կը կոչուէր վանական վարդապետ (տե՛ս ասօր մասին՝ Վանական Վարդապետ), իսկ ըստ այլոց՝ Յովհաննէս Վանական վարդապետ։ Ծնած է 1181-ին Աղուանից երկրի Տաւրուշ գաւառին մէջ, որուն համար կոչուած է Տաւրուշեցի։ Նախ կ'աշակերտէ իր Պողոս եղբօր և ապա Մխիթար Գօշի՝ Գետիք վանքին մէջ, ուրկէ կը ստանայ վարդապետական գաւազան։ Վանական վարդապետ յայտնի է իբրև շինարար, ներհուն ուսուցիչ և ուսեալ սերունդ պատրաստող անձնաւորութիւն մը։ Անիկա իր հայրենի գաւառին Տաւրուշի մէջ հիմնադիրը կ'ըլլայ Խորանաշատ վանքին, ուր սեփական մեծ դպրոց մը կը հիմնէ և իբրև մեծ ուսուցիչ կը հասցնէ աշակերտներ, որոնց մէջ նշանաւոր են Կիրակոս Գանձակեցի, Վարդան Պատմիչ, և Մաղաքիա Աբեղա պատմիչները։ Խորանաշատի վանքը 1125-ին կ'աւերուի Խորազմներու Շահ Չալալէտտինի կողմէ, ապա՝ 1236-ին թաթարական արշաւանքներու հետևանքով։ Վանական վարդապետ նոյն թուին թաթարներու ձեռքը գերի կ'իյնայ իր աշակերտ Գանձակեցիի հետ։ Ինքը կ'ազատի և կ'անցնի Տփղիս 1236-ին։ Կը վերադառնայ և կը նորոգէ Խորանաշատի վանքը միշտ շարունակելով իր ուսուցչապետական գործը։ Իր մահը տեղի կ'ունենայ 1251-ին, 70-ամեայ հասակին մէջ։
Հայոց Ցեղասպանութեան Յուշարձան (Միջերկրական ծով)
Պատմութիւն
Միջոցառմանը մասնակցաղ են Լիբանանի մէջի ՀՀ դեսպան Աշոտ Քոչարեանը, Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցի Լիբանանի կենտրոնական մարմնի ներկայացուցիչներ, Կիլիկիոյ մէծի Տանն Կաթողիկէ Հայոց կաթողիկոս, պատրիարք Ներսէս Պետրոս Ժթ-ն, մարոնի պատրիարք Պշարա Ռայի ներկայացուցիչը, Լիբանանի քաղաքարիական պաշտպանութեան ղեկավարը, ծովային փրկարարների թիմը` հրամանատար Սամիր Եազբեկի գլխաւորութեամբ, Լիբանանի խորհրդարանի պատգամաւորներ, լրագրողներ, Մեսրոպեան վարժարանի ղեկավարներ ու աշակերտներ, հայ համայնքի ներկայացուցիչներ:
Վարազդատ Յարութիւնեան
Կենսագրութիւն
Յարութիւնեան ծնած է Օսմանեան Կայսրութեան Վան քաղաքին մէջ, բայց ինք եւ իր ընտանիքը ստիպուած եղած են փախչիլ Հայոց ցեղասպանութեան ժամանակ դէպի Ռուսաստանի տարածքը։ Անոնք սկիզբը կը բնակին Թիֆլիսի մէջ, ապա կը հաստատուին Երեւան։
1578 թուական
Մահեր
Ստորոգութիւն:1578
Միքլոշ Իպլ
Արտաքին Յղումներ
Ստորոգութիւն:1814 ծնունդներ Ստորոգութիւն:6 Ապրիլի ծնածներ Ստորոգութիւն:1891 մահեր Ստորոգութիւն:22 Յունուարի մահացածներ
Պսակաձեւ Ժահր
22 Յունուարին ժահրի բռնկման կապակցութեամբ տեղի ունեցած է Առողջապահութեան համաշխարհային կազմակերպութեան արտակարգ կոմիտէի արտահերթ նիստը: 23 Յունուարին ԱՀԿ-ի գլխաւոր տնօրէն Թեդրոս Ատան Կեպրէիսուս յայտարարած է, որ ԱՀԿ-ի արտակարգ իրավիճակներու կոմիտէն համակարծիք է, որ նոր պսակաձեւ ժահրի բռնկումը առանձնակի վտանգ մը չի ներկայացներ, որու պատճառով հանրային առողջապահութեան բնագաւառին մէջ արտակարգ միջազգային դրութիւն չէ յայտարարուած  :
Ասի Ռահպանի
Ասի Ռահպանի (արաբերէն՝ عاصي الرحباني ) (3 Մայիս, 1923, Անթիլիաս, Լիբանան - 21 Յունիս 1986, Պէյրութ, Լիբանան), Լիբանանցի երգահան եւ երաժիշտ:
Պսակաձեւ Ժահր
Գերմանիա
30 Ապրիլի դրութեամբ Գերմանիոյ մէջ վարակուածներուն թիւը 161,552 է, իսկ մահացողներունը՝ 6,467:
ԱՄՆ
12 Մարտին դադրեցուած է NHL-ի առաջնութիւնը։
Յունաստան
Կրթական հաստատութիւնները կը փակուին, սակայն միաժամանակ կը սկսի հեռակայ դասաւանդութիւնը բոլոր կարգերուն համար․ կրթական համակարգը արագօրէն կը բարելաւուի, որպէսզի երկրին բոլոր աշակերտութիւնը կարողանայ ուսումը (կարելի եղած սահմաններուն մէջ) շարունակէ մինչեւ դպրոցներուն վերբացուիլը․ ենթադրեալ թուական ճշդուած է՝ մօտաւորապէս Մայիս ամսուան սկիզբները։
Հայաստան
12 Մարտի երեկոյեան Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան կը յայտարարէ, որ Պսակաձեւ ժահրի պատճառով կրթական համակարգը պիտի դադրի աշխատանքէ: Դասաւանդութիւնները կը սկսին առցանց տեղի ունենալ: Ան կոչ կ'ուղղէ քաղաքացիներուն, որ մնան հանդարտ եւ հետեւին առողջապահութեան նախարարութեան ցուցմունքներուն:Փաշինեան կոչ կ'ուղղէ նաեւ չկազմակերպելու զանգուածային ձեռնարկներ, ինչպէս նաեւ կիրարկել ժահրի տարածումը կանխարգիլող Առողջապահութեան նախարարութեան կողմէ խորհուրդ տրուող միջոցները:
Ժան Նուվէլ
Կենսագրական գիծեր
Ծնած է ուսուցիչներու ընտանիքի մէջ: Ան նախ փափաքած է դառնալ նկարիչ, սակայն ծնողքը որոշած է զաւկին համար աւելի լուրջ կրթութիւն ապահովել, եւ ան ընդունուած է Պորտոյի Գեղարուեստի բարձրագոյն դպրոց։
1976 թուականին ան դարձած է «Մարս 1976» եւ «Ճարտարապետական սենտիքա» ուղղութիւններու հիմնադիրներէն մին՝ ճարտարապետութեան մէջ։
Գործունէութիւն
Ճարտարապետութեան ասպարէզին մէջ Նուվէլի ակնառու առաջին գործը Փարիզի մէջ Արաբական աշխարհի հիմնարկի շէնքը եղած է, զոր ան իրականացուցած է «Architecture Studio» ճարտարապետական գրասենեակին հետ։
Բենիկ Պետրոսեան
Կենսագրական գիծեր
1959 թուականին աւարտած է Փանոս Թէրլէմէզեանի անուան գեղարուեստի ուսումնարանը։ 1966 թուականին աւարտած է Երեւանի գեղարուեստա-թատերական հիմնարկը։
Մհեր Մկրտումեան
Կրթութիւն
2013թ. ՃորՃ Մարշալի անուան կեդրոն, Կարմիշ-Փարթենքիրխեն, Գերմանիա
Աշխատանքային գործունէութիւն
2008թ․ Պուլկարիոյ Հանրապետութեան ՀՀ դեսպանութեան առաջին քարտուղար/հիւպատոսական բաժնի ղեկավար
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱԳԱՀԻ ՀՐԱՄԱՆԱԳԻՐԸ ՄՀԵՐ ՄԿՐՏՈՒՄԵԱՆԻՆ ՊԱՀՐԷՅՆԻ ԹԱԳԱՒՈՐՈՒԹԵԱՆ ՄԷՋ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹԵԱՆ ԱՐՏԱԿԱՐԳ ԵՒ ԼԻԱԶՕՐ ԴԵՍՊԱՆ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
Հիմք ընդունելով վարչապետի առաջարկությունը` համաձայն ՍահմանադրութԵան 132-րդ յօդուածի 1-ին մասի 2-րդ կէտի. Արաբական Միացեալ Էմիրութեանց Հայաստանի Հանրապետութեան արտակարգ եւ լիազօր դեսպան Մհեր ՄԿՐՏՈՒՄԵԱՆԻՆ, համատեղութԵան կարգով, նշանակել ՊԱՀՐԷՅՆԻ Թագավորութեան մէջ Հայաստանի Հանրապետութեան արտակարգ եւ լիազոր դեսպան (նստավայրը՝ ԱՊպու Տապի):Դեկտեմբեր 03,2019
Աւստրիա
Աղբիւր
Ստորոգութիւն:Աւստրիա Ստորոգութիւն:Եւրոպայի երկրներ
Յակոբ Օշական
Յակոբ Օշական (9 Դեկտեմբեր 1883, Պրուսա - 17 Փետրուար 1948, Հալէպ), արեւմտահայ յայտնի գրագէտ, գրաքննադատ, ուսուցիչ եւ մանկավարժ։ Հայրն է ծանօթ գրագէտ Վահէ Օշական ին։
Կենսագրութիւն
Յակոբ Օշականի երկերը՝ «Երկեր» անունով ժողովածուի անուան տակ, հրատարակուած է «Սովետական գրող» հրատարակչատան կողէն՝ 1979-ին, 488 էջ։ Իր հսկայական գիրքերու շարքը՝ «Համապատկեր Արեւմտահայ Գրականութեան» նուիրուած է արեւմտահայ գրականութեան։
Անուշքա Շարմա
2017էն մինչեւ այսօր
2017-ան ներկայացուց «Phillauri»-ի ֆիլմը, ընկերակցութեամբ Սուրաճ Շարմայի եւ Տիլճիդ Տոսանճհի: Ան կը ներկայացնէր Ուրուականի մը դերը, որ կը հետեւէր իր սիրածին նմանող տղու մը: Այս ֆիլմի արտադրութեան եւ դերասանական գործէն զատ, ան ֆիլմին երգերէն մէկն ալ երգեց: Անոր յաջորդ ֆիլմն էր Իմդիազ Ալիի «Jab Harry Met Sejal»-ը: Այս ֆիլմը եղաւ Շահ Ռոխ Խանի ընկերակցութեամբ իր երրորդ ֆիլմը: Ֆիլմին մէջ ան կը ներկայացնէր Կուճրադի դուրիսդ մը որ կը սիրհարուի իր ուղեկիցի, որուն դերը կը կատարէր Շահ Ռոխ Խանը: Այս երկու ֆիլմերը շատ մեծ ֆինանսական յաջողութիւն չգտան: 2018-ին Անուշքայի առաջին ֆիլմը եղաւ «Pari»-ին: Անոր դերն էր անպատաի մէջ ապրող աղջկայ մը դերը, որ կը փրկէ բարեսիրական գործերով զբաղող մարդու մը, որու դերը կը ներկայացնէր Բարամպրադա Չադրճին: Ֆիլմը վաստակեց ₹400 միլիոն ($5.8 միլիոն Ամերիկեան տոլար), միչ անոր արտադրման ծախսերը կը հասնէր ₹180 միլիոն ($2.6 միլիոն Ամերիկեան տոլար): Անուշքայի յաջորդ ֆիլմը եղաւ, դերասան Սանճէյ Տադդի կեանքը ներկայացնող ֆիլմը որ կը կոչուէր «Sanju», դերասանական կազմին մէջ կային Ռանպիր Գաբուրը, որ կը ներկայացնէր Սանճէյ Տադդը եւ Սոնամ Գաբուրը: Այս ֆիլմը վաստակեց ₹5 Պիլիոն ($72 միլիոն Ամերիկեան տոլար):
Նոյն տարին Անուշքայի յաջորդ ֆիլմը եղաւ Yash Raj Films ընկերութեան «Sui Dhaaga» ֆիլմը, Վարուն Տաուանի հետ: Ֆիլմը կը ներկայացնէր աղքատ ամուսնացած զուքի մը կեանքը, որունք կ'որոշէն բանալ իրենց անձնական հագուստի գործարանը: Այս ֆիլմով ան շահեցաւ Filmfare-ի մրցանակ Տարուայ Ամենալաւ Դերասանուհիի Անուան տակ: 2018-ի Անուշքային վերջին ֆիլմը եղաւ Շահ Ռոխ Խանի եւ Քաթրինա Քէյֆի հետ դերակատարած «Zero» ֆիլմը: Հետեւեալ ֆիմը մեծ ձախողութիւն արձանագրեց:
Անձնական կեանք եւ դերասանական ասպարեզէ դուրս գործեր
2015-ին Անուշքան դարձաւ բուսակեր:The Times of India-ն անոր անունը արձանագրեց իր պատրաստած ցանկին՝ "Bollywood's hottest vegetarian celebrities"-ին մէջ:
Անուշքայի եւ քրիքիդ խաղցող Վիրադ Քոհլիի ռոմանդիկ յարաբերութիւնը դարձաւ բոլորին խօսակցութիւնը եւ անոնք ամուսնացան Իտալիոյ մէջ 11 Դեկտեմբեր 2017-ին: 2013-ի Սեպտեմբերին ան մասնակցեցաւ Եաշ Չոբրային համար կազմակերպուած նորաձեւութեան փառատօնին: Ան նոյնպէս մասնակցութիւն բերաւ 2015 Indian Premier League-ի բացումին, իր հետ կային կարգ մը դերասաններ, ինչպէս Հրիթիք Ռոշան, Շահիտ Գաբուր, Սէյֆ Ալի Խան, ֆարհան Ախթար եւ Բրիդամը:
Ամունտսընի Ծով
Բնութենական Պայմաններ
Ամբողջ տարուայ ընթացքին ծովուն վրայ կը փչէ մայրցամաքային սառն օդը: Ամունտսընի ծովը կլոր տարին պատուած է սառոյցով:
Սառա Քորնինկ
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայոց Ցեղասպանութիւն
1579 թուական
Մահեր
Ստորոգութիւն:1579
Եղեգնաձոր
Տնտեսութիւն
Համայնքին մէջ մշակուող հողահանդակները 598 հա կը կազմեն, որմէ 427 հա վարելահողերն են, ուր հացահատիկ, պանջարեղէնի պարտէզներ եւ այլ ուտելիք բոյսեր կը մշակուին։ Լայն տարածում ունին խաղողի եւ պտղատու այգիները՝ 105 հա, անոնց բերքի հիմնական մասը տեղի պահածոներու եւ գինիի գործարաններուն մէջ կը վերամշակուի։ Կը զբաղին նաեւ անասնապահութեամբ։ Վերջին տարիներուն ստեղծուած են այծաբուծական ագարակներ, այծերու գլխաքանակը կը շատնայ, քանի որ այստեղ արտադրաուող այծի պանիրը աւելի շատ կը պահանջուի ինչպէս նաեւ մարզի սահմաններէն դուրս կ՛արտահանուի։
Եղեռնի Զոհերու Յուշարձան (Մարսէյլ)
Եղեռնի զոհերու յուշարձան, յուշարձան Ֆրանսայի Մարսէյլ քաղաքի Պրատօ պողոտայի Մարսէյի Սուրբ Սահակ եւ Սուրբ Մաշտոց Թարգմանչաց Հայկական տաճարին բակին մէջ։
Փօլ Պաղտատլեան
Ան քննադատուած է իբրեւ «Ռապիզ» երգի  ներկայացուցիչ, բայց հակառակ բոլոր  մեղադրանքներուն,  ան  դարձած է ճանաչելի կ'ըլլայ, ոչ միայն  սփիւռքի այլ նաեւ Հայաստանի մէջ:
Պետրոս Քալանթարեան
Կենսագրական գիծեր
1789 թուականին գրած է «Բժշկարան համառօտ» աշխատութիւնը (հրատարակուած է 1793 թուականին, Նոր Նախիջեւան ։ Գիրքը բաղկացած է բժշկարանէ եւ լատիներէն-հայերէն բժշկական եզրերու բառարան է։ Առաջնակարգ տեղ տրուած է հայկական բնաշխարհի դեղաբոյսերուն։
Պետրոս Գիրգորով
Ստեղծագործութիւն
Առաջին կնոջ մահէն յետոյ դադրեցուցեր է աշխոյժ գործունէութիւնը։
Հոգեգալուստ
Ս. Հոգիին էջքը՝ առաքեալներուն վրայ
Նոր Կտակարանի Գործք Առաքելոց գիրքին մէջ գրուած է. Գործք 2:2
Հոգեգալստեան պահեցողութիւն
Հայ Առաքելական եկեղեցւոյ սահմանած՝ տարուա չորս եղանակներու պահքերէն ասիկա ամառնամուտի շաբաթապահքն է: Ինչպէս միւս եղանակներու պահքերը, եղիական պահքը եւս եկեղեցական որեւէ տօնի պատրաստութիւն մը չէ: Ըստ աւանդութեան` եղիական կը կոչուի միայն այն պատճառով, որ կը նախորդէ շաբաթապահքի յաջորդ կիրակիին` Ս. Եղիա մարգարէին յիշատակութեան տօնին: Ամառնային այս պահքը կը սկսի Հոգեգալստեան Կիրակիին յաջորդ օրը (պահքի բարեկենդանը Հոգեգալստեան Կիրակին է):Միւս պահքերուն նման, այս պահքը եւս կը տեւէ 5 օր` Երկուշաբթիէն մինչեւ Ուրբաթ :
Յարվահանագեղձեր
Մարդկային մարմինը ընդհանրապէս ունի չորս յարվահանագեղձեր (parathyroid glands), որոնք կը գտնուին վահանագեղձին (thyroid gland) յետամասի մակերեսին: Անոնք յաճախ ներմաճած կ՛ըլլան վահանգեղձին մէջ: Անոնց թիւը կրնայ բարձրանալ մինչեւ ութի, որոնք զոյգ-զոյգ կը տեղակայուին վահանագեղձի երկու բլթակներուն ետեւ: Իւրաքանչիւր յարվահանագեղձ ունի բրինձի հատիկի մը մեծութիւնը:
Ներծորոյթ
Յարվահանգեղձերը բնասպիտային (protein) ներծորոյթ մը կ՛արտադրեն, որ կը կոչուի յարվահանգեղձի ներծորոյթ (parathormone): Այս ներծորոյթը կ՛արտադրուի երբ արեան եւ մարմինին մէջ կայ կրածինի քանակի պակաս, իսկ հատառակը կը պատահի արեան եւ մարմնի կրածինի բարձրացումով:
Պէյրութի Պայթումներ (2015)
Զոհեր
Յայտնի է, որ ռումբերէն մէկը պայթած է, երբ Պէյրութի բնակիչ Ատըլ Թերմոսը գրկած է մահապարտներէն մէկը՝ որուն հետ փրկած է շատերուն կեանքը ։
Պերճ Ֆ․ Սապպաղեան
Կենսագրութիւն
Ապա՝ Հալէպի մէջ կը հիմնէ իր սեփական առեւտրական գրասենեակը, որուն տնօրէնի պաշտօնը կը վարէ միաժամանակ:
Աւստրիա-վրացական Յարաբերութիւններ
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Աւստրիա Ստորոգութիւն:Վրաստան
Ձորամիջի Վանք
Պատմութիւն
Հոռոմայրի վանքի գոյութեան մասին առաջին տեղեկութիւնները կը վերաբերին աւելի վաղ ժամանակներուն: Կայ քանի մը աւանդութիւններ վանքին հետ կապուած :
Եկեղեցի զանգակատուն
Վիմական արձանագրութեան մէջ կ՚անուանուի Սուրբ Նշան, որ տարածուած է ողջ յուշարձանախումբի վրայ: Թաղակապ դահլիճ է՝ պայտաձեւ խորանով: Աղօթասրահի լայնական չափը (3.4 մ) մեծ է երկայնականէն (2.6 մ): Խորանի անկիւնային մասերու եւ արեւմտեան պատի պահունակներուն վրայ կը հենուին չորս որմնակամարներ, որոնք կը պահեն թաղածած եւ յետագային յաւելուած զանգաշտարակը (1290 ): Արեւմտեան պատը անմիջականօրէն կը յարի է ժայռին, որու ստորին մասը շարուած են նուրբ զարդաքանդակներով խաչքարեր: Արեւմտեան պատի միջին մասէն կը բացուի դուռ դէպի ժայռափոր կլորաւուն յատակագիծով անձաւը: Յատակը պատած է տապանաքարերով: Պատերը կառուցուած են սրբատաշ բազալտէ քարերով, որոնց չափերը ստորին մասը կը հասնին մինչեւ 1.5 մ: Միակ հիւսիսային մուտքը ունի սլաքաձեւ վերջաւորութեամբ ոչ խոր փորուած եզրակալ, որու երկու կողմը՝ կից քարերու վրայ պատկերուած են ողջ հասակով մէկ կանգնած հրեշտակներ՝ խաչը իրենց ձեռքին: Բարաւորի հարթութեան վրայ Քրիստոսի դիմաքանդակն է՝ ներքեւէն սահմանափակուած զոյգ դափնետերեւներով: Աջ ձեռքը բարձրացած է, իսկ ձախ ձեռքին աւետարան է՝ երկու կողմը Յ[ԻՍՈՒՍ] Ք[ՐԻՍՏՈՍ] մակագրութեամբ:
Միջին եկեղեցի
Եկեղեցւոյ կտուրը հենարան կը ծառայէ եկեղեցի-զանգակատան արեւելեան պատի վերին մասին համար:
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Կրօնական կառոյցներ Ստորոգութիւն:Լոռիի մարզի տեսարժան վայրեր
1581 թուական
1581 թուական, ոչ նահանջ տարի, 16րդ դարու 81րդ տարին է
Մահեր
Ստորոգութիւն:1581
Եղեռնի Զոհերու Յուշարձան (Պուէնոս Այրես, Արժանթին)
Տուեալներ
Յուշարձանը մատուռանման կառոյց է՝ կոնաձեւ գմբէթով, աստիճաններով։ Կը գտնուի հայկական գերեզմանատան տարածքին։ Յուշարձանին վրայ մակագրուած է. «Յարգանք նահատակաց 1915-1985»։
Եղիա Դերձակեան
Եղիա Դերձակեան եպ. երբեմն Սէֆէրեան, Ճրնճըղեան, Թէրզեան, ծնած Էֆքէրէ 1811-ին. ժողովուրդէն Քէշկէկճի Սրբազան անուանուած: 1865-ին տակաւին վարդապետ՝ Կեսարիոյ առաջնորդ կ'ընտրուի, 1879 ին եպիսկոպոս կը ձեռնադրուի: Իր օրով ճեմարանը գոցուած եւ վանքը դադրած է վառարան մը ըլլալէ. անգործ մէկը եղած է եւ մեռած 1886-ին: (Տապանագիրը տե՛ս Ալպօյաճեան՝ «Հայ Կեսարիա» 943):
Աւստրալիա
Աւստրալիոյ Ծովափի Հետազօտութիւն (1606—1788)
Որոշ հեղինակներ կը փորձեն ապացուցել, որ եւրոպացիները Աւստրալիա այցելած են աւելի քան 16-րդ դարուն։ Քենեթ Մաքինթայրը (Kenneth Gordon McIntyre) եւ միւս պատմաբանները կը հաւաստիացնեն կամ կը վստահեցնեն, որ փորթուկալացիները գաղտնի կերպով յայտնաբերած են Աւստրալիան 16-րդ դարու 20-ական թուականներուն ։ Տիէփ (Dieppe maps) քարտեսի վրայ «Ժաւ-Լա-Կրանտ» «Jave la Grande» գրութիւնները յաճախ հիմք հանդիսացած են «փորթուկալեան յայտնագործման» տեսութեան։ Այսպէս թէ այնպէս, Տիէփ քարտեսը կը վկայէ, որ այդ ժամանակներու աշխարհագրական գիտելիքները այդքան ալ վերջնական տեսք չունէին՝ ինչպէս փաստացի, այնպէս ալ տեսական առումներով ։
Կախուածութիւնը Բրիտանիայէն (1788—1900)
Ժամանակի ընթացքին Նոր Հարաւային Ուելսի մէջ ստեղծուած են առանձին գաղութներ, 1836 թուականին՝ Հարաւային Աւստրալիան, 1851 թուականին՝ Վիքթորիան, իսկ 1859 թուականին՝ Քուինզլենտը ։ Հիւսիսային տարածքը հիմնուած է 1911 թուականին՝ Հարաւային Աւստրալիայէն մէկ մասի անջատման ճանապարհով ։ Հիւսիսային Աւստրալիան, Վիքթորիան եւ Արեւմտեան Աւստրալիան հիմնուած են, որպէս «ազատ գաղութներ», այսինքն՝ անյտեղ երբեք բանտարկեալներ չեն տարուած ։ Բայց յետագային բանտարկեալները տեղափոխուած են նաեւ վերջին երկու գաղութներ ։ Նոր Հարաւային Ուելսի բնակիչներու դժկամութեան պատճառով բանտարկեալները տեղափոխուած են այդ գաղութը։ Դատապարտեալներով վերջին նաւը եկած է 1848 թուականին ։
Պետական Իրաւական Համակարգի Հիմնադրութիւններ
Աւստրալիոյ մէջ յաճախ կը բարձրացուի հանրապետական կառավարման հարցը։ 1998 թուականի Փետրուարին Քանպերայի մէջ տեղի ունեցաւ Սահմանադրական համագումար, ուր պատուիրակներուն մեծամասնութիւնը կողմ քուէարկեց, որպէսզի Աւստրալիան դառնայ հանրապետութիւն։ 1999 թուականի համագումարի արդիւնքով հանրապետական կառավարութիւն մտցնելու համար հանրաքուէ տեղի ունեցաւ։ Հանրապետութեան օգտին քուէարկեց 45,13%։ Ըստ 2005 թուականի վերջաւորութեան տեղի ունեցած ընկերաբանական «sociological» հարցուփորձին՝ աւստրալիացիներու 46%-ը կը ցանկան, որ Աւստրալիան դառնայ հանրապետութիւն։ Միայն 34% կը կարծէ, որ երկիրը պէտք է ղեկավարէ բրիտանական միապետը, այդուհանդերձ 52%-ը չի ցանկար, որ յաջորդ թագաւորը ըլլայ Արքայազն Չարլզը, որուն որպէս պետութեան գլուխ կը փափաքին տեսնել քաղաքացիներու միայն 29%-ը ։ Շատ դիտորդներ կը կարծեն, որ Էլիզապէթ Բ. թագուհին կը դառնայ վերջին բրիտանացի միապետը, որ կը գլխաւորէ Աւստրալիոյ միութիւնը։ 2007 թուականի Մարտին Աւստրալիոյ վարչապետ Ճոն Հաուըրտը կասկածի տակ առաւ Աւստրալիոյ՝ հանրապետութիւն դառնալու փաստը, քանի դեռ իշխանութիւնը կը գտնուի Էլիզապէթ II թագուհիին ձեռքը ։
Գործադիր Իշխանութիւն
Աւստրալիայի գործադիր իշխանութիւնը կը ղեկավարէ վարչապետ Ճուլիա Կիլլարտ-ը։ Աւստրալիական միութեան թագուհին Էլիզապէթ Բ․-ը՝ կը համարուի պետութեան ձեւական ղեկավարը։ Թագուհին կը վաւերացնէ նահանգապետ-տեղակալին, որ իրաւունք ունի միջամտելու սահմանադրական ճգնաժամի ատեն, իսկ մնացած ժամանակը ան կը գործէ բացառապէս ներկայացուցչական դերով ։ Նահանգապետ-տեղակալը նաեւ կը ներկայանայ իբրեւ Աւստրալիայի Զինուած ուժերու գլխաւոր հրամանատարը՝ ներկայացնելով թագուհին իր այդ պաշտօնով։ Թէեւ Էլիզապէթ Բ․ թագուհին կը հանդիսանայ ե’ւ Աւստրալիոյ ե’ւ Մեծ Բրիտանիոյ թագուհին, ըստ Աւստրալիոյ Սահմանադրութեան, սակայն իր իշխանութիւնն ու ազդեցութիւնը այդ երկու երկիրներուն մէջ տարբեր կերպով կ՝ իրականացուի ։
Աւստրալիայի նախարարներու գրասենեակը կը նշանակուի Նահանգապետ-տեղակալի կողմէն՝ վարչապետի առաջարկութեամբ ։ Դահլիճի անդամ հանդիսացող նախարարները կը կոչուին աւագ նախարարներ։ Դահլիճի նիստերուն միայն աւագ նախարարները կը մասնակցին, թէեւ միւս նախարարներն ալ կրնան մասնակցիլ, եթէ օրակարգին դրուած է իրենց գործունէութեան հետ առնչուող թեման։ Նիստերը կ՝ ընթանան վարչապետի նախագահութեամբ ։
Դատական Իշխանութիւն
Որպէս իրաւական վերահսկողութեան բարձրագոյն ատեան եւ բոլոր դատական գործերով բարձրագոյն դատաւոր՝ «Գերագոյն դատարան»ը կարեւոր քաղաքական դեր կը խաղայ երկիրի կեանքին մէջ։ Գերագոյն դատարանի անդամները՝ գլխաւոր դատաւորը եւ 6 դատաւորները, կը նշանակուին գործող կառավարութեան կողմէն։ Դատաւորի նշանակումը կրնայ կապուիլ այս կամ այն կուսակցութեան կամ խորհրդարանական խմբակցութեան հետ (ինչպէս միակցութիւնը, այնպէս ալ աշխատանքային կառավարութիւնները տարբեր ժամանակաշրջաններուն դատաւորներ նշանակած են՝ նախկին գլխաւոր դատախազներուն), եւ դատաւորներու նշանակելու նման փորձը կ՝օգնէ կրճատել «Գերագոյն դատարան»ի այն թեկնածուներուն, ովքեր չեն բաժնուիր խորհրդարանական դահլիճի մտապատկերները եւ գաղափարները գերագոյն դատական ատեանի խնդիրներու վերաբերեալ։ Այնուամենայնիւ այդ չի փոխեր դատարաններու անկախ ըլլալու փաստը, եւ դատարանի շատ նոր անդամներ, որպէս կանոն, ստորին ատեանի դատարաններուն կամ նահանգներու դատական համակարգերուն աշխատելու մեծ փորձ ունին։ Ըստ 1977 թուականի սահմանադրական փոփոխութեան՝ «Գերագոյն դատարան»ի անդամները, դառնալով 70 տարեկան, թոշակառու կ՝ըլլան կամ աշխատանքէն կը հեռացուին։ Հակառակ պարագային անոնք կրնան պաշտօնազուրկ ըլլան միայն խորհրդարանի 2 պալատներու որոշումով՝ ապացուցուած վատ վարքագիծ ունենալու կամ իրենց պարտականութիւնները չկատարելուն համար, որ դեռ երբեք չէր պատահած։
Պետական Խորհրդանիշեր
Աւստրալիոյ դրօշակը, կը ներկայացուի որպէս կապոյտ գոյն ուղղանկիւն պաստառով մը, որուն վրայ նկարուած է 3 տարր՝
Վահանի վերի մասին մէջ տեղադրուած է եօթ անկիւն Միութեան աստղը՝ կապոյտ եւ ոսկի պսակի վրայ։ Աստղի 6 ճառագայթները կը խորհրդանշէ 6 նահանգները, իսկ 7-դը՝ տարածքներու ամբողջականութիւնը եւ նոյնը՝ Աւստրալիան։
Քաղաքական Կուսակցութիւններ
Աւստրալիոյ հիմնական կուսակցութիւններն են Լէյպորիստական կուսակցութիւնը (հիմն. 1891), Լիպերալ կուսակցութիւնը (1944) եւ Աւստրալիոյ Ազգային Կուսակցութիւնը (1916):
Տոլորես Օ'Րիորտան
The Cranberries
The Cranberries խումբի Zombie երգը արտացոլած էր անոր երազանքը՝ իրլանտացի ժողովուրդը տեսնել կրած ցաւերեւ յանդեպ կարեկցանքով տոգորված խաղաղ վիճակի վերադարձած: Մասնակցած է տարբեր խումբերու եւ կատարողներու երգերու ձայնագրմանը՝ Moose (1992), Touch of Oliver (1993), Ճա Ուոպլ՝ «The Sun Does Rise» (1994): Սա երգի հիման վրայ տեսահոլովակ մը նկարուած է, ուր Տոլորէսը ձիւնաճերմակ կեղծամով է եւ նստած, ինչը մարզական վնասուածքէն ոտքի կոտրուածքի արդիւնք էր լերներուն դահուկավարելու պատճառաւ։ 1995 թուականին մասնակցած է Լուչանո Փաւարոթիի համերգին՝ անոր հետ երգելով «Ave Maria» երգը, իսկ Սայմըն Լէ Պոնի հետ կատարած է «Linger» երգը, մասնակցած է Nessun Dorma հիմնի կատարմանը, որը համերգի վերջին երգած են բոլոր մասնակիցները։
Յաւերժական Հայաստան (յուշարձան, Օթթաուա)
Յուշարձանին կցուած է յուշատախտակ մը հետեւեալ մակագրութեամբ.
Կարմրախտ
Ախտանշաններ
Կարմրախտի ախտանշաններն են՝ ջերմութիւն, կոկորդի ցաւ, կլլելու դժուարութիւն, կոկորդի եւ նշիկներու կարմրագոյն կէտաւորում ու վիզի աւշագեղձերու ծաւալում: Անոր նախանշաններն են՝ մարմնական ընդհանուր ցաւ, գլխացաւ, ստամոքսի ցաւ, նողկանք եւ փսխունք:
Յաւելեալ
Կարմրախտը փոխանցիկ հիւանդութիւն մըն է: Անոր յարուցիչ մանրէները կը փոխանցուին հիւանդին քթահոսքին եւ կոկորդի հեղուկի միջոցով, մասնաւորաբար՝ հազալով, խնչելով, թքելով եւ փռնգտալով: Փոխանցումը առաւելաբար տեղի կ'ունենայ՝ մորթի ցանի եւ ջերմի ընթացքին, ինչպէս նաեւ՝ ջերմի անհետանացումին յաջորդող 12-24 ժամերու ընթացքին:
Ախտաճանաչում
Կարմրախտը կը դարմանուի հակամանրէական դեղերով 7-10 օրերու ընթացքին: Հիւանդին տրուելու է առատ հեղուկ եւ սննդառական հեղուկային կերակուրներ: Հիւանդին եղունգները պէտք է կարճ պահել, որպէսզի քերուըտուքի պատճառով ան չքերէ իր ախտահարուած մորթը եւ մորթային երկրորդական բորբոքում տեղի չունենայ:
Սամարիա կիրճ (Կրետէ)
Աշխարհագրական տեղեկութիւններ
Երկարութեամբ, Եւրոպային երկրորդն է։  Անոր ամենանեղ մասը 3 մ․ լայնք ունի։
Սամարիային կիրճէն անցքը վտանգաւոր է մանաւանդ ձմեռուան եղանակին վաղ առաւոտեան կամ ուշ իրիկուան ժամերուն, որովհետեւ յաճախակի են հողի սահանքները։   Այդ պատճառով, կիրճը այցելուներուն համար բաց է 1 Մայիս-էն մինչեւ 15 Հոկտեմբեր, առտուան ժամը 7։00-էն մինչեւ կէսօրուան ժամը 3։00։ Ժամը 15։00-էն ետք եւ մինչեւ մայրամուտ, այցելուներուն կ՛արտօնուի քալել միայն 2 քմ․ ըլլայ այդ հիւսիսային մուտքէն, ըլլայ՝ հարաւէն։
Անցքը
Ամէն ամառ, տասնեակ հազարներով զբօսաշրջիկներ կիրճը կ՛ այցելեն ու կ՛ ապրին աննման արկածախնդրութիւն մը։  Ուղղեւորութիւնը ընդհանրապէս կը սկսի լեռնադաշտէն ու կը յանգի Այիա Րումելի։  16 քմ․ քարքրոտ ու դժուարանցելի կիրճը ոտքով կտրելէ ետք, ճանապարհորդները ընդհանրապէս կը զովանան Կրետէի հարաւային ծովուն ջուրերուն մէջ։
Գրիգոր Ղափանցեան
Վարած պաշտօններ
Ղափանցեան 1921 թուականին Երեւանի Պետական համալսարանէն ներս ստանձնած է լեզուաբանութեան ամպիոնի ղեկավարի պաշտօնը, որ վարած է 33 տարի՝ մինչեւ 1954 թուական։
Վահէ Օշական
Կենսագրութիւն
Վահէ Օշական ծնած է 1922-ին Փլովտիւ, Պուլկարիա։ Որդին է յայտնի գրագէտ եւ վիպասան Յակոբ Օշականի։ Մանկութիւնը եւ պատանեկութիւնը անցուցած է Կիպրոս եւ Երուսաղէմ։ 1933-ին աւարտած է Կիպրոսի Մելգոնեան կրթական հաստատութիւնը, իսկ 1939-ին՝ Երուսաղէմի անգլիական Սէն Ճորճ քոլէճը։ 1951 թուականին աւարտած է Սորպոնի համալսարանը (Փարիզ), ուր 1968-ին պաշտպանած է տոքթորական աւարտաճառը բաղդատական գրականութեան մէջ (նիւթը՝ արեւմտահայ գրականութիւն)։
Սառա Փոլսըն
Սառա Քեթրին Փոլսըն, (Sarah Catherine Paulson, ծնած 17 Դեկտեմբեր 1974 Ֆլորիտայի Թամփա քաղաքին մէջ, ԱՄՆ) ամերիկացի ֆիլմի, թատրոնի եւ հեռուստաշարի դերասանուհի է: Ան իր գործի ասպարէզը սկսած է բեմէն, իսկ 1990-ականներէն խաղցած է «American Gothic» (1995–96) եւ «Jack & Jill» (1999–2001): Աւելի ուշ նկարահանուած է կատակերգական ֆիլմերու մէջ, ինչպէս «What Women Want» (2000) եւ ունեցած է տրամաթիք դերեր` «Path To War» (2002) եւ «The Notorious Betty Page» (2005):
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:1974 ծնունդներ Ստորոգութիւն:17 Դեկտեմբերի ծնածներ
Կապար
Պատմութիւն
Կապարը յայտնի եղած է Ք.Ա. 6-7 հազար տարի առաջ, Միջագետքի, Եգիպտոսի եւ աշխարհի հնագոյն այլ երկիրներու ժողովուրդներուն: Կապարէն կը պատրաստէին արձաններ, կենցաղային իրեր, իսկ հռոմէացիները՝ նաեւ ջրատար խողովակներ։
Քիմիական Յատկութիւններ
Կը գտնուի պարբերական համակարգի 4-րդ խումբի գլխաւոր ենթախումբին մէջ։ Կը պարունակէ փրոթոններու իւրայատուկ շարք։ Կրնայ հանդէս գալ պարզ նիւթի մը ձեւով (CAS-համարը։ 7439-92-1), զիջող, համեմատաբար ցած հալման ջերմաստիճանով, արծաթագոյն, ճերմակ մետաղ է։ Տակաւին յայտնի է հնագոյն ժամանակներէն ։
Սխտոր
Կ'օգտագործուի թարմ վիճակին մէջ, ծանրամարս կերակուրներու հետ իբրեւ համեմ, թթուաշներու եւ պահածոներու մէջ՝ իբրեւ իւրայատուկ համ ու բոյր տուող համեմ, իսկ երշիկի պատրաստութեան ատեն՝ իբրեւ հականեխիչ ազդեցութիւն ունեցող նիւթ։ Անիկա կ'օգտագործուի նաեւ ժողովրդական բժշկութեան մէջ։
Սեն Ժոզեֆ Համալսարան
Պատմութիւն
29 Մայիս 1923-ին տեղի կ'ունենայ պաշտօնական բացումը Օթել Տիօ (Hôtel Dieu) հիւանդանոցին, որ կը պատկանի Ֆրանսական կառավարութեան, ուր կը դասաւանդուին գործողութեան, գլխու, աչքի, մորթային հիւանդութեան եւ ներքին բժշկութեան գործնական եւ փորձառական մասերը: Քննութիւններուն փայլուն յաջողութիւն արձանագրող ուսանողները նոյն հաստատութեան մէջ կը ստանձնեն մնայուն եւ այցելու բժիշկի պաշտօններ:
1927-ին կը հաստատուի բժշկական ուսման համար նախապատրաստական դասարան մը՝ յար եւ նմանը՝ Ֆրանսայի Գիտական Համալսարաններու P.C.B.-ին: Մինչ այդ՝ նոյն դասարանին դասերը կ'աւանդուէին բժշկութեան առաջին դասարանին մէջ:
1583 թուական
1583 թուական, ոչ նահանջ տարի, 16րդ դարու 83րդ տարին է
Արեւմտեան Հայաստան
19-րդ Դար
1877-78 թուականներու ռուս–թրքական պատերազմը, Սան Սթեֆանոյի նախնական պայմանագիրը եւ Պերլինի պայմանագիրը (1878) նոր իրավիճակ ստեղծած են Արեւմտեան Հայաստանի մէջ։ Սան Սթեֆանոյի եւ Պերլինի պայմանագիրի 61–րդ յօդուածներով միջազգային դիւանագիտութեան հարցի վերածուած է Հայկական հարցը։ Այս հանգամանքը՝ մէկ կողմէ, Պուլկարիոյ ազատագրումը եւ Եւրոպայէն Օսմանյան կայսրութեան փաստական դուրս մղումը՝ միւս կողմէ, օսմանեան թուրքերու առջեւ ծռած են սեփական հայրենիք ստեղծելու միտումը եւ իրենց հայեացքը դարձնել դէպի կայսրութեան արեւելեան ծայրերը, յատկապէս՝ Արեւմտեան Հայաստան։ Օգտուելով եւրոպական մեծ տիրութիւններու միջեւ գոյութիւն ունեցող քաղաքական հակասութիւններէն՝ սուլթան Ապտուլ Համիտ Բ.-ը վիժեցուցած է բարեփոխումներու անցկացումը զանազան ստապատիր պատրուակներով եւ իբր թէ ամբողջ կայսրութեան մէջ բարեփոխումներ անցկացնելու մտադրութեամբ։ Իրականութեան մէջ սանձազերծուած է հակահայկական պատմութիւն, մշակուիլ Հայկական հարցը հայերու տեղահանութեան ու կոտորածներու միջոցով լուծելու քաղաքական հեռագնայ ծրագիր։ Այդ ուղղութեամբ առաջին քայլերէն մէկը եղած է քրտական համիտիէ հեծելագունդերու ստեղծումը (1891), այնուհետեւ ծաւալուած են հայկական կոտորածները (1894-1896 թուականներուն), որոնց զոհ գացած են աւելի քան 300000 արեւմտահայեր։
Թուրքիա
Պատմութիւն
1510-ին թուրքերը կը գրաւեն Կիլիկիան։
Հայերը Թուրքիոյ Մէջ
Ներկայ վիճակ Ներկայիս, Թուրքիոյ մէջ կը բնակի շուրջ 80 հզ. հայ[1], (համշենահայերու հետ միասին 480 հզ.) որմէ 70 հզ-ը՝ Ստամբուլում[1], ուր եւ կեդրոնացած է հայ կեանքը։ Թուրքիոյ մէջ, հայ հասարակական կեանքը կազմակերպած են ազգային, մշակութային, գրական միութիւնները, բարեգործական ընկերութիւնները, որոնցմէ նշանաւոր են՝ Համազգեաց, Մեսրոպեան, Արարատեան, Կիլիկեան, Ազգանուեր հայուհյաց ընկերութիւնները։ Հայկական եկեղեցիներուն կից կը գործեն դպրոցներ։ Առաջին կանոնաւոր դպրոցը հիմնուած է 1715 թ-ին Կոստանդնուպոլսոյ մէջ։ Ներկայիս, կը գործեն 17 հայկական վարժարաններ, ուր կը դասաւանդուին հայոց լեզու, կրոնի պատմութիւն (հայ ժողովուրդի պատմութեան դասաւանդումը արգիլուած է)։ Թրքերէնի, Թուրքիոյ պատմութեան եւ աշխարհագրութեան ուսուցիչները պարտադիր թուրքեր են։
Գրիգոր Պալեան
Պատմութիւն
Հայազգի ընտանիք Օսմանեան կայսրութեան ժամանակաշրջանին։ Անոնց շառաւիղները (Ժը.-Ժթ. դարերուն)՝ եղած են օսմանեան արքունի ճարտարապետներ։ Պալեան գերդաստանը շատ հին ծագում ունի եւ միշտ նշանաւոր դիրք մը գրաւած է, սակայն կարելի չէ եղած կատարեալ տոհմագրութիւն մը կատարել անոնց մասին: Ժէ. դարէն ետք շատ քիչ վաւերական տեղեկութիւններ մնացած են։ Այդ օրերուն Մարաշի եւ Սիսի մէջտեղ Պալի անունով գիւղ մը կը գտնուէր (արդի Պէլէն Քէօյը), որուն իբր նահապետեր կ'իշխէին Պալեանները։ Սեն-Մարդէն իր Հայոց պատմութեան մէջ կը հաստատէ, թէ Ժգ. դարու կիսուն Պալեանները իրենց անունը տուած են այդ գիւղին, զոր իրենք հիմնած էին։ Այդ թուականէն մինչեւ 1683 Պալեան անունը չէ յիշուած Պոլսոյ պատմութեան մէջ։ Ճիշդ այդ թուականին երբ Մեծ-Եպարքա Գարա-Մուսթաֆա փաշա իր յաղթական բանակով Վիեննա կը հասնէր, Պալի Պալեան Պէլէն քէօյի թաղապետը կը միանայ Սուլթան Մեհմետ Գ․ի ճարտարապետին, որ Հայ մըն էր եւ կ'ամուսնանայ անոր աղջկան հետ։ Պալի Պալեանի աները որոշ ժամանակ մը ետք կը մեռնի առանց արու ժառանգորդի եւ արքունի ճարտարապետութեան պաշտօնը կը վիճակուի Պալիի, որ կը կառուցէ բազմաթիւ շէնքեր ու եկեղեցիներ։ 46 տարի ծառայելէ ետք կը մեռնի եւ իրեն կը յաջորդէ իր Մինաս զաւակը, որ իբր արքունի ճարտարապետ կը ծառայէ Սուլթան Ահմէտ Գ․ի եւ Մահմուտ Ա․ի ու կը մեռնի 1703-ին արքունի ճարտարապետութիւնը փոխանցելով իր զաւկին Մակարին։ Ան Պալեաններուն մէջ առաջին նշանաւոր հանդիսացողը կ'ըլլայ։ Յանդուգն, գործունեայ եւ խելացի ըլլալով, Մակար քիչ ժամանակուան մը ընթացքին արտակարգ փայլք մը կու տայ արքունի ճարտարապետութեան պաշտօնին եւ երկրին ամէնէն նախանձելի պաշտօնեան կը դառնայ։ Բաւական ետք ան այդ դիրքը կը պահէ մեծ ծառայութիւններ մատուցանելով։ Բայց իր Թշնամիները անարգ միջոցներու դիմելով կը յաջողին Սուլթան Մահմուտ Ա.ի վստահութիւնը խախտել եւ աքսորման հրամանագիր մը ձեռք բերելով Մակարը  քշել Բաբերդ։
Կարմրաւոր Սուրբ Աստուածածնի Վանք
Նկարագրութիւն
Եկեղեցւոյ փայտէ դուռը որ զարդարուած է փորագրութիւններով ու երգող հրեշտակներով՝ պատրաստուած է ազգային վարպետ Սարգիս Պողոսեանի կողմէն 1983 թուականին : Կարմրաւորի կողքին՝ գողտրիկ անկիւն մը կը գտնուի նաեւ հայ մեծ բանաստեղծ Գէորգ Էմին ի գերեզմանը ։
Լուգաս Պալեան
Ներկայիս կ'ուսանի Վիյա Մարիայի անուան ազգային համալսարանի անվտանգութեան քաղականութեան բաժինի մագիստրատուրային մէջ:
Այտա Պոյաճեան
կենսագրական գիծեր
Ծնած է Գահիրէ։ Իր նախնական կրթութիւնը ստացած է Կաթողիկէ եկեղեցւոյ ֆրանսական դպրոցներէն մէկուն մէջ: Փոքր տարիքէն հետեւած է արուեստագէտ Աշոտ Զօրեանի նկարչական դասերուն: Երիտասարդ տարիքէն սկսած է ծաղրանկարներ նկարել Եգիպտոսի մէջ լոյս տեսնող «Ալի Պապա» մանկական շաբաթաթերթին մէջ:
Պոյաճեան 1959 թուականին դարձած է Հայաստանի Նկարիչներու միութեան անդամ:
Քեֆալոնիա (կղզի)
Միջնադար
1185-ին, Քեֆալոնիա եւ Զաքինթոս կղզիները Քեֆալոնիայի եւ Զաքինթոսի Պալատական Կոմսութեան County Palatine of Cephalonia and Zakynthos մաս կը կազմեն եւ 1357-ին միանալով  Լեֆքատա եւ Իթաքի կղզիներուն, կը կազմեն Լեֆքատային Դքսութիւնը, Ֆրանսացի եւ Իտալացի դուքսերու իշխանութեան տակ։
Քրի-քրի
Նկարագրութիւն
Արու քրի-քրիին համար կը գործածուի աղրիմի (αγρίμι) անունը, իսկ իգականին համար՝ սանատա (σανάδα) անունը։  Ձագը կը կոչուի րիֆի։
Քեֆալոնիա (կղզի)
Հանրային փոխադրամիջոցներ
Արղոսթոլիէն Լիքսուրի նաւերու երթեւեկութիւնը կը կատարուի ամէն օր, ժամի կամ կիսաժամի հերթականութեամբ։  Հանրակառքերը կը ծառայեն ընդհանրապէս քաղաքային շրջանները։
Մշակոյթ
Կղզիին տարածքին կան բազմաթիւ եկղեցիներ, վանքեր։  Կղզիին պահապան սուրբն է՝ Սուրբ Ղերասիմօ Saint Gerasimos of Kefalonia - Άγιος Γεράσιμος։
Կղզին միջազգային արուեստին մէջ
2001 թուականին, Քեֆալոնիա կղզիին մէջ կ՛արտադրուի «Հրամանատար Քորելլիին մանտոլինը» Captain Corelli's Mandolin ժապաւէնը։
Տես նաեւ
Զաքինթոս
Քիթիրա
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Յոնիական կղզիներ Ստորոգութիւն:Յունաստանի կղզիներ Ստորոգութիւն:Յոնիական ծով
Ալեոնքա (տուրմ)
Պատմութիւն
Փետրուար 2000-ին, Ելենա Կերինաս՝ 1984-ին մահացած հօր աղջիկը, գանգատ կը ներկայացնէ նկարին իրաւունքներու խախտման վերաբերեալ, ի դէմս («Московская кондитерская фабрика „Красный Октябрь“») Մոսկուայի գլխաւոր արտադրող գործարանին ։ Դատը կ'երկարի աւելի քան 2.5 տարի։ Կ'որոշուի, որ բնանկարին օգտագործումը եւ անոր փոփոխութիւնը չեն ձեռնամխուիր եւ չեն խախտեր հեղինակային իրաւունքները:
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Շոկոլադ Ստորոգութիւն:Ռուսաստանի տնտեսություն
Էրիք Նազարեան
կենսագրական գիծեր
Ծնած է Հայաստան ։ Չորս տարեկանէն ապրած է Միացեալ Նահանգներու մէջ ։ Ան ծանօթ է իր «Կապոյտ ժամ» (The Blue Hour) ֆիլմով, որուն մէջ դեր ստանձնած է հոլիվուտեան աստղերէն Ալիսիա Միլանօ:
9 Մարտ
Տօներ
Ստորոգութիւն:Մարտ
Մարտիրոս Գուշաքճեան
Կենսագրութիւն
1945-47, Հալէպի մէջ լոյս տեսած է «Դէպի երկիր գրա­կանութեան եւ արուեստի» պարբերագիրքը, որուն խմբագիրներէն եղած է ան, Անդրանիկ Նաճարեան ի խմբագրապետութեան շրջանին։
Բանաստեղծ Մարտիրոս Գուշաքճեան 1951-ին Հալէպի մէջ լոյս ըն­ծայած է իր բանաստեղծութիւններու միակ ժողովածուն՝ «Կեանքի կարօտ» խորագրով:
Սերովբէ Պէնկլեան
1878 թուականին կազմակերպած է մասնագիտական օփերեթային խումբ մը, որ բեմադրած է հայկական եւ թարգմանական օփերէթներ։ Խումբին մէջ հանդէս եկած են Սիրանոյշը, Գարագաշեան քոյրերը, Մարտիրոս Մնակեանը, Դաւիթ Թրեանցը, Դ․ Շիրինեանը, Մ․ Չափրաստը եւ ուրիշներ։ Սերովբէ Պէնկլեանի թատերախումբը հիւրախաղերով այցելած է Թուրքիոյ, Յունաստանի, Եգիպտոսի շարք մը քաղաքներ։ Պէնկլեանի լաւագոյն դերերէն եղած են՝ Բել (Ռ․ Սետեֆճեանի «Հայկ դիւցազն»), Մերզուկ (Շ․ Լեկոքի «Ժիրոֆլե-ժիրոֆլիա»), Արիֆ, Հոր-հոր աղա (Տիգրան Չուխաճեանի «Արիֆ», «Լեպլեպիճի Հոր-հոր աղա»), Շապուհ (Մ․ Պեշիկթաշլեանի «Արշակ Բ.», բեմադրութիւն Սերովբէ Պենկլեանի, 1899, Փարիզ)։
Եղիա Նաճարեան
Կենսագրութիւն
1959-ին ընտանեօք հայրենադարձած է Հայաստան: Ուսումը շարունակած է Երեւանի Պետական Համալսարանի Բանասիրութեան Ֆակուլտէտին մէջ, ուրկէ շրջանաւարտ եղած է 1963-ին: