cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Արեան Խումբ
Զարգացում
ABO համակարգի հակածիններու հանդէպ իզոհակամարմիններ կ'առաջանան ծնելէն ետք առաջին ամիսներուն եւ առաւելագոյն քանակութեան կը հասնի 5-10 տարեկանին, այդ մակարդակի վրայ կը պահպանուի երկար ժամանակ եւ աստիճանաբար կը նուազի ծերանալու ժամանակ։
Բմբրնիքել
Սննդարար Նիւթեր
Տարբեր ուսումնասիրութիւններ հացերուն մասին կատարուծ են որոնց արդիւնքները ցոյց տուած են թէ այն հացերը որ ցորենի հատիկով եւ կեղեւով աղած ալիւրէ պատրաստուած են աւելի սննդարար են: Այն հացերը որ բաղկացած են հաճարի ալիւրով ինչպէս բնմբրնիքելը շատ օգտակար են սրտաշրջանառային արկածներուն դէմ: Հաճարի հացը ունի նաեւ մարսողական առաւելութիւններ շնորհիւ նեարդներուն որ կը գտնուին անոր մէջ : Բմբրնիքելը ունի բաւական լաւ կէտեր եւ իր կազմութիւնը ունի շատ մը առաւելութիւններ:
Ֆրանք Սինաթրա
Ֆրանսիս Ալպերթ Սինաթրա, (Frank Sinatra, 12 Դեկտեմբեր, 1915, Նիւ Ճըրզի, ԱՄՆ - 14 Մայիս, 1998, Լոս Անճելըս, ԱՄՆ), ամերիկացի երգիչ, երաժշիտ, դերասան եւ երգահան։
Գործընթացք
Մինչեւ իր մահը 1998 թուականին, Սինաթրան կը կատարէ եւս ուրիշ քանի մը հիւրախաղեր (թէ Միացեալ Նահանգներուն մէջ եւ թէ ուրիշ երկիրներու մէջ)։
Լոնտոն
Անուանում
Լոնտոն անուանման ծագումնաբանութիւնը բազմակարծիք է : Ան հին անուանում է եւ առաջին յիշատակումները կու գան 2-րդ դարէն: 121 թուականին ան անուանուած է Լոնտինիում (Londinium), որ ունի ռոմանա-բրիտանական ծագում : Ամէնէն առաջին բացատրութիւնը, որ ներկայ ժամանակին կը ժխտուի, տուած է Գելֆրիդ Մանմուտսկին իր Historia Regum Britanniae աշխատութեան մէջ : Ըստ այս վարկածին, երբ քաղաքին կը տիրանայ Լուտ թագաւորը, ան կ'անուանէ Kaerlud :
Նախքան 1889 թուական Լոնտոն անուանումը պաշտօնապէս օգտագործուած է միայն Լոնտոն սիթիիի մէջ, բայց ետքը նաեւ օգտագործուած է Լոնտոն (երկիր) եւ այժմեան Մեծ Լոնտոն անուանումներով:
Միջին դարեր
5-րդ դարուն հռոմէական կայսրութեան փլուզումէն ետք Լոնտոնը մասամբ լքուեցաւ: Սակայն սկսած 6-րդ դարուն Անգլոսաքսեան բնակավայր մը յայտնի Լիւնտենուիք անուանմամբ հիմնուեցաւ ռոմանական Լոնտոնի արեւմուտքին մէջ, ներկայիս Կոուենթ Գարդենի եւ Սթրանդի վայրին մէջ, ունենալով ընդամենը 10-12.000 բնակչութիւն: 9-րդ դարին Լոնտոնը բազմակի անգամ յարձակման ենթարկուեցաւ Վիքինկներու կողմէն, ստիպելով բնակչութեան բնակութիւն հաստատել հին ռոմանական Լոնտոնի տարածքին մէջ, որտեղ կրնային պատսպարուիլ պարիսպներուն տակ: Երբ Անգլիոյ թագաւորութիւնը միաւորուեցաւ 10-րդ դարուն, Լոնտոնը արդէն երկրի ամենամեծ քաղաքն էր իր հարուստ առեւտրական կապերով եւ կը հանդիսանար քաղաքական կեդրոն:
11-րդ թագաւոր Էտուարտ խոստովանողը վերագտաւ եւ վերակառուցեց Ուեսթմինսթըրեան աբբայութիւնը եւ Ուեսթմինսթըրը, որ կը գտնուի Լոնտոնէն քիչ մը հեռու, եւ ան դարձուց թագաւորի նստավայր: Այս իրադարձութիւնէն յետոյ Ուեսթմինսթըրը կը համարուի կառավարութեան առեւտուրի կեդրոն: Հաստնիգսի ճակատամարտին իր հաղթանակէն ետք Ուիլիամ Նուաճող թագադրուեցաւ Ուեսթմինսթըրեան աբբայութեան մէջ 1066-ի սուրբ ծննդեան օրը: Ուիլիըմը կառուցեց Թաուեր, շատ Նորմանտական ամրոցներ վերակառուցեց քարէն, որպէսզի ահազդէ հարաւ արեւելեան մասին մէջ ապրող բնակչութեան: 1097-ին, Ուիլեամ II-ը սկսաւ Ուեսթմինսթըրեան դահլիճի կառուցումը աբբայութեան մօտ, որ յետագային հիմք հանդիսացաւ նոր Ուեսթմինսթըրեան պալատի համար:
Վաղ ժամանակակից
Լոնտոնի մեծ հրդեհը բռնկուեցաւ 1666-ին եւ արագ տարածուեցաւ քաղաքի փայտէ տուներով: Վերակառուցումը տեւեց աւելի քան տասը տարի, ղեակավարեց Ռոպըրթ Հուքը, որ քաղաքի գլխաւոր տեսուչն էր: 1708-ին աւարտեցաւ Քրիստոֆիր Ռենին գլուխ գործոցը համարուող Սուրբ Պողոսի տաճարի շինարարութիւնը: Գերորգեան ժամանակաշրջանի ընթացքին արեւմուտքին մէջ կառուցուեցան նոր թաղամասեր ինչպէս՝ Մայֆայրը, կառուցուեցան նոր կամուրջներ Թեմզային երկայնքով:
Տեղական կառավարութիւն
Հսկողութիւնը Մեծ Լոնտոնի մէջ բացի Լոնտոն քաղաքէն կ'իրականացնեն Մեդրոբոլի ոստիկանական ուժերը, որոնց կը ղեկավարէ քաղաքապետի ենթակայութեան տակ գտնուող (MOPAC) մարմինը: Լոնտոն Սիթին ունի իր սեփական ոստիկանութիւնը, որ կը կոչուի Լոնտոնի ոստիկանութիւն: Բրիտանական փոխադրութեան ոստիկանութիւնը կը հսկէ քաղաքի երկաթուղային փոխադրութիւնը եւ մեդրոբոլը:
Հայաստանի Բնապահպանման Տարածքներու Ցուցակ
Այս Հայաստանի բնապահպանման տարածքներու Ցուցակն է, Հայաստանի բնապահպահման տարածքները անոր հողատարածքին 12,5% կը ներկայացնեն։ Ըստ «Բնութեան յատուկ պահպանուող տարածքներու մասին» օրէնքին (1991)՝ իբրեւ բնապահպանման տարածքներ արձանագրուած են չորս ազգային պուրակներ, երեք արգելարաններ, 26 պատսպարաններ (արգելավայրեր) եւ 230 բնութեան յուշարձաններ։  Իսկ անոնցմէ երեքը՝ Սեւանայ լիճին աւազանը, Արփի լիճին Ազգային Պարտէզը եւ Խոր Վիրապին ճահիճը (Հայաստանի տարածքին մօտաւորապէս 17%) մաս կը կազմեն Ռամսարի Պայմանադրութեան (La convention de Ramsar)․ Հայաստան մաս կազմեց Նոյեմբեր 6, 1993։
Սուրէն Աղաբաբեան
Կենսագրութիւն
Պարգեւատրուած է «Պատւոյ նշան» (1972) եւ ժողովուրդներու բարեկամութեան (1982) շքանշաններով։ Մահացել է Երեւանի մէջ։
Օգտագործած է ''Ա., Ս. Ա., Ա. Սուրենեան, Սուրիկ, Ա. Սուրիկ'' ծածկանունները :
Աղրաֆիոթիս (գետ)
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Յունատանի գետեր Ստորոգութիւն:Եւրոպայի գետեր Ստորոգութիւն:Գետեր այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Գետեր
Ալեքսանտր Սիրանոսեան
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ երաժիշտներ
Կաթողիկէութիւն
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Կրօն
Բնագիտութեան Պատմութեան Թանգարան (Վիեննա)
Թանգարանի ցուցադրած իրերուն ամէնահին հաւաքածոները ունին 250 տարուան պատմութիւն եւ կը ցուցադրուին 8,700 քառակուսի մեթր տարածքի վրայ։
Կլիմայական Փոփոխութիւններ
Կլիմայական փոփոխութիւններուն պատճառները
Մարդոց առօրեայ գործունէութիւնները ջերմոցներու կազերու արտադրման պատճառ կը հանդիսանան եւ Երկիր մոլորակին ջերմաստիճանը վտանգաւոր կերպով կը բարձրանայ ։
Սառցային առանձնացում
Սառցայինները կ'առանձնանան ամբողջ երկրագունդին վրայ, ներառեալ՝ Ալպեան, Հիմալայեան, Անդէս, Ռոքիս, Ալասքայի եւ Ափրիկէի լեռնաշղթաներն ու լեռները։
Ընկերային եւ տնտեսական անդրադարձ
1980-2011 թուականներուն, ողողումներուն պատճառաւ 5,5 միլիոն մարդ վնաս կրած է եւ 90 պիլիոն եւրօ նիւթական վնասներ եղած են ։
Հետեւանքները Եւրոպայի մէջ
Համաշխարհային ջերմացման նոյնիսկ կէս աստիճան բարձրացումը զգալիօրէն կը վատթարացնէ երաշտներու, ջրհեղեղներու, խիստ տաքութեան եւ աղքատութեան վտանգները հարիւր միլիոնաւոր մարդոց համար :
Վայրի կենսահարստութեան վտանգը
Կլիմայական փոփոխութիւները կը վտանգեն երկրագունդին վայրի կենսահարստութեան եւ բուսականութեան: Բազմաթիւ բոյսեր եւ անասուններ կը պայքարին դիմագրաւելու համար այս կացութիւնը:
Գալեաօ
Ըստ 2007 թուականի մարդահամարին՝ բնակչութիւնը 335, 4 հազար է։ Տարածութիւնը՝ 146.98 կմ2։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Պերու
Եաշ
Եաշ, գլխաւոր քաղաք Ռումանիոյ, հին ատեն մայրաքաղաք Մոլտաւիոյ՝ համանուն նահանագին: Բնակչաց թիւն է 90000 (անձ) յորոց միայն 70 տունք հայ են. շրջակայ դիւզօրէիւք 315 անձ կը հաշուուի: Ի Եաշ հայկազունք երբեմն ունէին մի քանի եկեղեցիներ եւ մի առանձին եպիսկոպոս, հոն տեսնուած է սոյն յիշատակարանն. «կատարեցաւ գիրքս տումարագրութե ի թվին ՌԾԶ ի Եաշ քաղաքն. Որոյ արհիեպիսկոպոսն է Տէր. Յովհաննէս Սիջովեցի»: Նոյնպէս ի Սնեադին (Լեհաստան) դեռ կէս գար առաջ կար հին ճաշոց մը հետեւեալ յիշատակարանաւ. «Աւարտեցաւ քսահիմն եւ առաքելախաս մարգարէաշէն հոգիաբուղխ այս տառ. Ձեռամբ ոգնամեղ եւ անարհեստ գրչի ար. Սարգիս քհնյ. ի, ի խնդրոյ ածասէր եւ բարեպաշտօն երկու եղբարց խճյ. Վասիլին եւ խճյ. Պաւղոսին. ի թուաբերութես. հայկական սեռին տովմարի ռղբ.ին ի հայրապետուեն. Հայոց տն. տր. Փիլիպպոսին եւ առաջնորդութեան տր. Անդրէաս արհեպսկոպոսին Պուզտանաց երկրի: Եւ թագաւորութեան Վասիլ բարեպաշտ վովոտային.մայրաքաղաքն Եաշ ընդ հովանեաւ Սբ. Ածածնին եւ Սբ. Լուսաւորչին. եւ Քհնյութենար. Մովսէսին սր. Խչարին, Սբ. Ղուկասին, եւ գրչիս, եւ երեցփոխնուեն. խճյ. Ակսենին»:
Հայք ի Եաշ ունին Ս. Աստուածածին անուամբ եկեղեցի մը եւ մի քահանայ: Եկեղեցւոյ դրան ճակատի վրայ արձանագրեալ կայ յետագայ յիշատակարանն. «1395 Շնորհօք եւ ողորմութեամբն Աստուծոյ հիմնարկեցաւ Եաշու սբ. Ածածնայ եկեղեցին ձեռամբ եկեղեցպան Խաչգոին եւ Սիսեանցի Տէր Յակոբին, Ջուղայեցի մհսի. Մարգարին եւ մհսի. Գրիգորին: Թ. Հայոց պճխդ: (այսինքն տոմարական թուականին ազգիս 844): Եւ այժմ նորոգեցաւ ի ձեռն բարեպաշտօն իշխանաց եւ համայն ժողովրդոց աշխատանօք եւ ծախիւք ի թուականին Փրկչին 1803-ին»:
Մինչեւ 1840 թուականը Եաշի Հոգաբարձրութիւնը որոշ կանոնագրութիւն մը չունէր ազգային ներքին գործերը մատակարարելու: Այն ատեն բարեյիշատակ Պըյըգլեանը տաճկերէն լեզուաւ կանոնագրութիւն մը կը յօրինէ, որուն հայերէնի գրաբար թարգմանութիւնը հանգուցեալ Սերովբէ Պապիկեանը կ’ընէ:
Գլուխ Սոխ
Սոխին սննդարար յատկութիւնները կը բնորոշուեն ատոր մէջն եղած շաքարներով (6-10%), պրոթէիններով (2%-ին մօտ) եւ հանքային աղերով (0.6 - 1.12%)։
Արցունքաբերութիւնը
Թարմ կտրատած սոխը կ'արձակէ ցնդող syn-propanethial-S-oxide կազ եւ յաճախ շրջապատի մարդոց աչքերը վառուելու զգացմունք եւ յաճախ անկառաւարելի արցունք կ'յառաջացնէ: Աչքերու արցունքոտուելէն կարելի է խուսափել սոխը հոսող ջուրին տակ կամ ջուրով լեցուն ամանի մէջ կտրտելով: Մեկ այլ միջոց մըն է կտրատելուն ատենը բերնին մէջ ջուր առնելը: Ծծումբի միացութիւններ պարունակող հիմնական մասը արմատին քովն է, եւ այն ձգելը նոյնպէս պիտի նուազեցնի արցունքաբերութիւնը: 2008-ին Նոր Զելանտային մէջ ստեղծուեցաւ անարցունք սոխ:
Քիմիական Բաղադրութիւնը
Բոյսը կը պարունակէ մօտ 10 տոկոս շաքարներ, 1,5-2 տոկոս սպիտակուցներ, բջջանիւթ, եթերային իւղեր, պեկտին, լորձ, ֆերմենտներ, եոտ, ծծումբ, կիտրոնի եւ խնձորի թթուներ եւ շաքարային տիապեթի պարագային՝ օգտակար գլիկոզիդներ։ Քաղկիոնի (31 մկ), քաղիոնի (175), լուսաբերի (58) եւ մակնէզիումի (14 մկ) փոխհարաբերակցութիւնը ճերմակ կճեպով սոխին մէջ շատ բարենպաստ է կաղկիոնի իւրացման համար։ Կանաչ սոխը կը պարունակէ 2 մկ պեթա-կարոտին, 30 մկ ասկորբինաթթու, 0.3 մկ նիկոտինաթթու, 0,9 մկկ բիոտին, 18 մկկ ֆոլացին, 1 մկ E կենսամին։ Գլուխ սոխը կը պարունակէ 10 մկ ասկորբինաթթու, 1,2 մկ նիկոտինաթթու, 0,9 մկկ բիոտին, 9 մկկ ֆոլացին, 0,2 մկ E։ Բոյսը կը պարունակէ նաեւ B1, B2, B5, B6 վիթամիններ։
Լոռիի Այր Մարդոց Տարազներ
Տարածուած ոտնամանի տեսակը կաշիէ սրածայր տրեխն էր։
Յարդարանքը
Գլխայարդարանքի համար կը գործածէին աւանդական փափախը՝ կարուած ոչխարի կամ գառնուկի մորթիով:
Լոռի (մարզ)
Ծառաստաններ
Լոռիի անտառները լեցուն են նաեւ պտղատու ծառերով. տանձենի, խնձորենի, սալորենի, տխլենի եւ հոնի:
Ամերիկայի Հայկական Համագումար
Հիմնադրութիւն
Հայաստանի օժանդակութիւն
Լոռի բերդ
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայկական բերդեր
Գմբէթ
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Երկրաչափական մարմիններ
Սամսունկ
1938-1954
1938-ին Լի Պեոն-չիւն (1910-1987), որ Ըյրեոնի մէծ հողատեր ընտանիքէն էր, տեղափոխեցաւ Տէկու քաղաքը եւ հիմնադրեցաւ Samsung Sanghoe: Սամսունկը իր գործունէութիւնը սկսաւ որպէս Սու Տօնին (ներկայիս՝ Ինկեոյ Տօն) մէջ տեղաւորուած քառասուն աշխատողներով պզտիկ առեւտուրական ընկերութիւն մը: Ան կը զբաղուեր տեղին համար բրինձի ալիւրի արտադրութիւնով եւ խմորեղէնի վաճառքով: Ընկերութիւնը կը զբաղուեր նաեւ բրինձի, շաքարի եւ չորացրած ձուկի առաքումներով դեպի Չինաստան եւ Մանճուրիա: Ան սկսաւ բարգաւաճիլ եւ 1947-ին գլխաւոր գրասենեակը տեղափոխեցաւ Սեուլ: ՔորԷական պատերազմը սկսելուն ան ստիպուած եղաւ հեռանալ Սեուլէն: Ան Պուսանին մէջ սկսաւ շաքարի զտումի գործը Cheil Jedang անունով: 1954-ին Լին հիմնեցաւ Cheil Mojik-ը եւ կառուցեց գործարան մը Չիմսան-տօնին մէջ (Տէկու): Ատիկա ամենէ մէծ ջրաղացն էր ամբողջ երկիրին մէջ:
Պատերազմէն Ետք
Ետպատերազմեան տարիներուն երկիրին նախագահ Փաք Չոն Հին մէծ նշանակութիւն կը տար արդիւնաբերացումին: Ան կեդրոնացրած էր իր տնտեսական զարգացումին մարտավարութիւնը քանի մը խոշոր հայրենական քոնկլոմերաթներուն վրայ, պաշտպանելով անոնց մրցակցութենէ, տրամադրելով պետական պատուերներ եւ ցուցաբերելով ֆինանսական օգնութիւն:
Մարի Ռոզ Աբուսէֆեան
Կենսագրութիւն
Մարի-Ռոզ Աբուսէֆեան իր թատերական կրթութիւն ստացած է Երեւանի գեղարուեստա-թատերական ինստիտուտի մէջ :
Ռուպա Ալ Ճամալ
Կենսագրութիւն
Տարաձայնութիւն կայ, որ անոր վնասուածքին պատճառը եղած է սուրիական արաբական հեռուստաընկերութեան կողմէ, 2005-ի Մարտի 13-ին «Էպլա Ալ-Շամ» պանդոկի մէջ տեղի ունեցած համերգին, երգչուհին կը սկսի երգել, եւ ըստ ներկաներու ոմանց վկայութիւններուն, մեծ տարբերութիւնկար երգչուհիին եւ նուագախումբին կատարման միջեւ, որ կը զայրացնէ երգչուհին, այնուամենայնիւ ան կը շարունակէ՝ յոյս ունենալով, որ նուագախումբը կը մտնէ համահունչ երաժշտութեան մթնոլորտին մէջ, զոր ինք կը ջանար փրկել:  Ներկաները կը սկսին բարձրաձայն ծափահարել, որպէսզի ցոյց տան իրենց համակրանքը եւ գոհունակութիւնը, եւ այդ բաւարար էր իր զայրոյթը ներծծելու եւ վերստին երգելու համար, բայց վերջաւորութեան կատարուածը աւելի դառն էր, որովհետեւ երաժիշտներէն մէկը ոտքի կը կանգնի մինչ երգչուհին կ’երգէր, կը վերցնէ իր գործիքը եւ կը լքէ համերգը, իսկ խմբավարը չի յաջողիր կասեցնելու նուագահարը: Այդ արարքը, երգչուհի Ռուպան արհամարհանք կը համարէ իրեն եւ իր արուեստին հանդէպ, որմէ ետք իր վիճակը օրէ օր կը վատթարանայ, կը ստանայ insulin Էնսիւլին: Այդ օրերուն, ան կ’ապրի ընկճուածութիւն եւ որու պատճառաւ ալ իր ընկերներն ու դրացիները զինք կը տանին «Հիշամ Սինան» հիւանդանոցը, եւ մէկ շաբաթ անցնելէն յետոյ, երգչուհին ստիպուած էր լքելու հիւանդանոցը մեծ ծախսերու պատճառով, որմէ ետք ան  կ’որոշէ երթալ Թումա հիւանդանոց, որ կը գտնուի Թումա, Դամասկոսի մերձակայքը եւ հոն ան կը մահանայ 2005 թուականի Ապրիլի 12-ին, ուղեղի կաթուածով:
«Մարիա Քալաս» անուան փառատօնի Առաջին դիրք արձանագրողը
իր մասնակցութիւնը կը բերէ «Մարիա Քալաս» անուան փառատօնին, ուր կան նաեւ 30 մասնակից եւրոպական եւ արտասահմանեան շարք մը երկիրներէ: Եւ ան ոչ միայն փառատօնին յաջողութիւն արձանագրելով կը գրաւէ առաջին դիրքը, այլեւ կ’արժանանայ աշխարհի ամենաբարձր իգական ձայնի պատուատիտղոսին, ինչպէս նաեւ պատուանուններու՝ «նրբագեղութեան եւ վայելչութեան տիկինը» եւ «Սոփրանօ ձայնի լաւագոյն ներկայացուցիչը»:
«Արաբական Երաժշտութեան Չորրորդ Գիտաժողով»
Արաբական ազգային երաժշտական ​​համոյթին հետ, որ կը ղեկավարէր մայէսթրօ Սալիմ Սահհապ: Բարձր արուեստի հնմտութեամբ իր կատարումները  կը զարմացնեն բոլոր ներկաները եւ անոնք հիացած կը մնան ոտքի՝ զինք ծափահարելով մօտ քառորդ ժամ, որմէ ետք շնորհակալութիւն  կը յայտնեն իրեն եւ գնահատանքի գիր կը շնորհեն :
Լոռիի Կանացի Տարազներ
Զարդարանքներ
Լոռիի կիները Արարատեան դաշտի կիներուն նման իրենց քունքերը կը զարդարէին ճալւերով: Գլխազարդերը ունէին հետեւեալ բաղկացուցիչ մասերը. գլխաշոր, գաւուրճելլա կոչուած ճակատակալը եւ Կոպին: Շալ-գլխաշորը կը ծածկեր գլուխը եւ կը ծառայեր նաեւ իբրեւ Քթկալ:
5 Հոկտեմբեր
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հոկտեմբեր
Բնական Աղէտներու Ազդեցութեան Նուազեցման Միջազգային Օր
Նպատակը
Այս Օրուան նպատակն է բարձրացնել աղէտներու ազդեցութեան նուազեցման միջոցառումներու մասին իրազեկման մակարդակը։
Աւետարանը Եւ Աւետարանիչները
Ս.Մարկոս Աւետարանիչ
Մարկոս աւետարանիչ երուսաղէմի բնակիչ էր. Մօրը անունն էր Մարիամ. Իրենց տան ընդարձակ սրահը տրամադրուած էր հաւատացեալներու ժողովքին համար:Ինք մկրտուած էր Պետրոսի ձեռքով: Իր մօրեղբօր բառնաբասի հետ ընկերակցած է Սուրբ Պօղոսի առաքելական առաջին ճամբորդութեան: Նաեւ օգնական եւ թարգման եղած է Պետրոս առաքեալին՝ անոր աւետարանական ճամբորդութեանց ընթացքին :Գրի առած է Պետրոս առաքեալին խօսքերն ու քարոզները եւ իր աւետարանը պատրասելու ատեն տեղ տուած է անոնց, այլ աղբիւրներու կողքին:
Ս. Ղուկաս Աւետարանիչ
Պօղոս առաքեալ իր թուղթերուն մէջ քանի մը անգամ կը յիշէ Ղուկասին անունը եւ գովեստով կ'արտայայուի:
Ս. Հովհաննու Աւետարանիչ
Յովհաննէս առաքեալ Փոքր Ասիոյ մէջ աւետարանած է եւ կառավարած Եփեսոսի եկեղեցին:Դեմետիանոսի հալածանքներուն ընթացքին, զինք տարած են Հռոմ եւ հոն եռացած ջուրի մէջ նետած:Սակայն չէ մեռած:Յետոյ զինք աքսորած են Պատմոս Կղզին:Աքսորէն ազատուելէ ետք վերադարձած է Եփեսոս եւ հոն վախճանած է բնական մահով:
Ռաֆայէլ Աթայեան
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ գրականագէտներ Ստորոգութիւն:Հայ մանկավարժներ Ստորոգութիւն:Հայ թարգմանիչներ Ստորոգութիւն:30 Հոկտեմբերի ծնածներ Ստորոգութիւն:4 Դեկտեմբերի մահացածներ
Գրիգոր Սամուէլեան
Կենսագրութիւն
1940-ին աւարտած է Տուերի (Ռուսաստան) մանկավարժական հիմնարկը։ 1948-1965-ններուն՝ Երեւանի հեռակայ մանկավարժական հիմնարկի ռուսաց լեզուի, 1965-1985-ններուն՝ ԵՌՕԼՄԻ ռուսաց լեզուի տեսութեան եւ պատմութեան ամպիոններու վարիչ։
Նիզար Քապպանի
Ամուսնութիւններ
Նիզար Քապպանի երկու անգամ կ'ամուսնանայ: Առաջին անգամ ան կ'ամուսնանայ իր զարմիկին՝ Զահրա Աքպիքի հետ, որուն հետ ան կ'ունենայ դուստր մը՝ Հատպան եւ որդի մը՝ Թաուֆիքը, որ 22 տարեկանին սրտի կաթուածի մը հետեւանքով կը մահանայ Լոնտոնի մէջ։ Զահրա Աքպիք կը մահանայ 2007-ին: Իր դուստրը՝ Հատպան, ծնած է 1947-ին, կ'ամուսնանայ 2 անգամ եւ մինչեւ իր մահը՝ Ապրիլ 2009 կ'ապրի Լոնտոնի մէջ:
Այլ գործեր
Ան կը գրէ արձակ գրութիւններ, ինչպէս՝ «Բանաստեղծութեան Հետ Պատմութիւնս» (قصتي مع الشعر), «Ի՞նչ Է Բանաստեղծութիւնը» (ما هو الشعر) եւ «Բառերը Ջղայնութիւն Գիտեն» (الشعر قنديل أخضر), «Բանաստեղծութեան, Սեռային Յարաբերութեան եւ Յեղափոխութեան Մասին» (عن الشعر والجنس والثورة), «Բանաստեղծութիւնը Կանաչ Լապտեր Մըն Է» (الشعر قنديل أخضر), «Թռչունները Վիզայի Պէտք Չունին» (العصافير لا تطلب تأشيرة دخول). «Ես Լաւ Խաղացի Եւ Ասոնք Բանալիներս Են» ( لعبت بإتقان وها هي مفاتيحي) եւ «Բանաստեղծութեանս Եւ Կեանքիս Կինը» (المرأة في شعري وفي حياتي), ինչպէս նաեւ թատրերգութիւն մը ՝«Նախապէս Լիբանան Կոչուող Խենթերու Հանրապետութիւն» (جمهورية جنونستان لبنان سابقا) եւ բազմաթիւ հանրածանօթ երգերու բառեր արաբ երգիչներու, ինչպէս՝
Գայիանէ Եգանեան
Գիտական աստիճան
Մանկավարժական գիտութիւններու թեկնածու, մասնագիտութիւնը` ԺԳ.00.01-«Մանկավարժութեան տեսութիւն եւ պատմութիւն» (թեման՝ «Դիագնոստիկայի տեսական եւ մեթոդաբանական վերլուծութիւնը մանկավարժութեան մէջ»  ։
Ատենախօսութեան պաշտպանութիւնը կայացած է 18 Յունիս 2015-ին Խ. Աբովեանի անուան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի մէջ գործող ԲՈՀ-ի «Մանկավարժութիւն» 020 մասնագիտական խորհուրդի նիստին։
Բնական թիւ
Նշանակումը
ℕ
Յատկութիւններ
Բնական թիւերու բազմութեան մէջ գործողութիւններէն երկուքի` գումարման եւ բազմապատկման արդիւնքին կը ստացուեն նոյն բազմութեանը պատկանող թիւեր։ Ի տարբերութիւն այդ երկու գործողութիւններու, հանման եւ բաժանման գործողութիւնները միշտ չէ, որ պատասխաններ ունեն բնական թիւերու բազմութեան մեջ։
Մարի Ռոզ Ապուսէֆեան
Մարի Ռոզը իր թատերական կրթութիւնը ստացած է Երեւանի Գեղարուեստա-Թատերական Ինստիտուտին մէջ, եղած է «Արշալոյս» նորարական Թատրոնի հիմնադիրներէն: Այնուհետեւ երկար տարիներ աշխատած է Երեւանի Տրամադիկական, այժմեան՝ Ղափլանեանի անուան Թատրոնին մէջ, բազմաթիւ դերեր ստանձնած հեռուստատեսային եւ ռատիոյի գրական-թատերական հաղորդումներու մէջ, նկարահանուած Հայֆիլմի մէջ։ 1983-էն ան կ'ապրի Սան Ֆրանսիսքոյի մէջ (ԱՄՆ), ուր եւ իր մասնակցութիւնը կը բերէ սփիւռքի թատերական կեանքի աշխուժացման:
Հրանդ Տինքի Սպանութիւն
Հետաքննութիւն
Սթամպուլի յատուկ քննչական ծառայութիւնը յայտարարած է, որ դատարկ պարկուճներէ կարելի է յստակ ըսել, որ սպանութիւնը կատարուած է 7,65 մմ տրամագիծ ունեցող ատրճանակէ եւ երբեւիցէ չէ օգտագործուած՝ այլ յանցանքներու կատարման ժամանակ :
Ծանօթագրութիւն
Ստորոգութիւն:Հրանդ Տինք Ստորոգութիւն:Սպանութիւններ Թուրքիոյ մէջ
Պետօ
Կենսագրութիւն
1890 թուականին կը ծպտուի իբր ծառայ ու կը հասնի Վան։ «Դրօշակ» թերթը կը վկայէ, թէ ան ունէր ոտքին տրեխներ եւ գլխուն՝ բուրդէ փափախ եւ այդ պատճառով կրցաւ աննկատ շրջիլ Վասպուրականի մէջ։ Այս ժամանակամիջոցին կը ծանօթանայ հայ գեղջուկի մը չքաւոր կեանքը իր երկու տարուան ընթացքին։ Երբ ան զգաց որ թուրք, քիւրտ, կամ յեղափոխութենէ սարսափող հայ մը իրեն նկատէր, շուտով կը փոխէր իր տեսքն ու արհեստը (ըլլալով փերեզակ եւ բուրդ մանող)։ Այս գործի շնորհիւ ժողովուրդին լայն խաւերուն հետ կը սկսի աւելի շփուիլ եւ մանաւանդ երիտասարդներուն հետ խօսելով իրենց մէջ կը թրծէ յեղափոխաշունչ ոգի։
Միջերկրական Ծով
Ծովը հին ժամանակներէն փոխադրութեան կարեւոր ճամբաներէն է․ առեւտուրի եւ անոր աւազանին շուրջը ապրող ժողովուրդներուն քաղաքակրթութիւններուն (Միջագետքի, եգիպտական, պարսկական, փիւնիկեան, Կարթագէնի, վերվերներուն, յունական, էթրուսքեան, հռոմէական, բիւզանդական, արաբական-իսլամական նուաճում- եւ օսմանեան) փոխանակման կեդրոններէն։ Միջերկրական ծովուն տարածութիւնն է մօտաւորապէս 2,5 միլիոն ք², իսկ ջուրին ծաւալը 3․829․000 խորանարդ քմ․ է։ Առաւելագոյն խորութիւնը Յոնիական ծովուն մէջ գտնուող Քալիփսօ խորամասն է՝ 5267 մեթր խորութեամբ, Պելոպոնեսի արեւմուտքը գտնուող Փիլոս ծովեզերեայ քաղաքէն հարաւ արեւմուտք։
Անուանումը
Հին ատեն հռոմէացիները այս ծովը կ'անուանեն Mare Nostrum (լատիներէն՝ Մեր ծովը), որովհետեւ Հռոմէական կայսրութեան մէջ կ'ընդգրկուի։ Աստուածաշունչին մէջ ծանօթ է «Մեծ ծով» անունով։
Գ. դարուն, Լատինները կը սկսին գործածել Միջերկրական Ծով անունը․ առաջին Սոլինոն զայն կ' անուանէ «Mare Mediterraneum», որպէսզի նշէ ցամաքամասերու միջեւ գտնուող ծովը։ Այս անուանումը յունական μεσόγειος -mesógeios (″inland ″ միջերկրեայ) անունին պատշաճեցումն է․ mésos - մէջտեղը ("in the middle ") եւ γήινος - երկիրին (gḗinos)՝ γῆ - հողատարածք, երկիր (gê, ″land, earth")։
ԺԸ - ԺԹ դարեր
Առաջին զբօսաշրջիկութեան իմաստով պտոյտ-այցելութիւնները տեղի կ'ունենան զուտ մշակութային բնոյթով են։ ԺԸ. դարուն, հիւսիսային Եւրոպայի ազնուական դասակարգին պատկանող երիտասարդներ, Իտալիա, Յունաստան եւ Օսմանեան Միջին Արեւելքը կ'այցելեն։
Աշխարհագրութիւն
Ծովուն առաւելագոյն խորութիւնը Յոնիական ծովուն մէջ գտնուող Քալիփսօ խորամասն է 5267 մեթր խորութեամբ։
Մարզական
Չորս տարին անգամ մը (Ողիմպիական ամառուան խաղեր ուն յաջորդող տարին) տեղի կ'ունենան Միջերկրածովեան Խաղերը։ Իսկ 2015-էն, ամէն երկու տարի տեղի կ'ունենան Միջերկրականի Ծովեզերեան Խաղերը։
Տես Նաեւ
Յոնիական Ծով
Ամէն Ինչի Տեսութիւն (ֆիլմ, 2014)
Ամէն ինչի տեսութիւն (անգլ.՝ The Theory of Everything), 2014 թուականի արտադրութեան անգլիական կենսագրական ֆիլմ[4]։ Ֆիլմը բեմարկուած է Անթոնի Մաքքարթենի կողմեն Ճէյն Ուայլդ Հոքինգի գրած «Ճանապարհորդութիւն դէպի անսահմանութիւն.Կեանքս Սթիվընի հետ» հուշագրութեան հիման վրայ (անգլ.՝ "Travelling to Infinity: My Life with Stephen"), որ կը պատմէ Ճէյնի հարաբերութիւններուն մասին իր նախկին ամուսինին՝ տեսական Բնագէտ Սթիվըն Հոքինգին հետ, Սթիվընին կողային ամիոտրոֆիկ սկլերոզով հիվանդութեան եւ Բնագէտին յաջողութեան մասին[5]։
Գնդեվանք
Աւանդութիւն
Վանքի անուանումին հետ կապուած քանի մը աւանդութիւն գոյութիւն ունի:
Միջին ֆրանսերէն
Պատմութիւն
Այս շրջանին բառերու ուղղագրութիւնը եւ նախադասութիւններուն կէտադրութիւնը չափազանց կը տարբերէին հին ֆրանսերէնէն։ 1470-ին տպագրութեան մէջ կարեւորութիւն տրուեցաւ ուղղագրութեան բարեփոխումներուն։ Բարեփոխում առաջարկողներէն մէկը Ժագ Փելեթիէր տիու Մանսն էր, որ մշակած է հնչիւնական ուղղագրութեան համակարգ եւ ներկայացուցած նոր տպագրական նշաններ (1550)։ Սակայն այս քայլը չէ թոյլատրուած։
5 Մարտ
Մահեր
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն: 5 Մարտի մահացածներ
Անտեան Լեռնաշղթայ
Անտեան լեռներու վրայ կարելի է տեսնել զանազան կենդանիներու եւ բոյսերու տեսակներ:
Դսեղ
Դսեղ, գիւղ Հայաստանի Հանրապետութեան Լոռի մարզ ին մէջ։ Գիւղը ըստ բազմաթիւ հաւաստի աղբիւրներու, հիմնադրուած է թերեւս Ք.ա., որու վերաբերեալ կան գիտական հիմնաւորումներ ունեցող տուեալներ :
Ափոլլօ Թատրոն
«Ափոլլօ» թատրոն (անգլ.՝ Apollo Theater), համերգային դահլիճ Նիւ Եորքի Հարլեմ թաղամասին մէջ, նշանակալի դէր խաղացած է ափրrիկաամերիկեան երաժշտական մշակոյթի զարգացման գործին մէջ եւ ներառուած է պատմական վայրերու ազգային գրանցիչին մէջ։
Հիմնադրումը եւ վերելքը
Առաջին համաշխարհային պատերազմէն ետք «Հարլեմեան Վերածնունդը» նկատուեցաւ, երբ սկսաւ ԱՄՆ-ի հարաւային նահանգներէն սեւամորթներու վերաբնակեցման ժամանակաշրջանը։ Շիֆմանը եւ Բրեչերը վարձեցին սեւամորթ արուեստագէտներու ոչ միայն այն պատճառով, որ Հարլեմի մէջ այդ աստիճանական վերաբնակեցման արդիւնքին մէջ սեւամորթներու թիւը կը գերակշռէր, այլեւ այն պատճառով, որ սեւամորթ դերասաններու աշխատանքը զգալիօրէն աժան էր, եւ Շիֆմանը կ՛րնար խելամիտ գինով որակեալ ցուցադրութիւն բեմադրել։ Երկար տարիներ շարունակ «Ափոլլօ»-ն Նիւ Եորքի միակ թատրոնն էր, ուր սեւամորթները կ՛ըրնային աշխատանք գտնել իրենց համար։
Անկումը եւ վերականգնումը
Թատրոնը անկում ապրեցաւ 1960-1970-ական թուականներուն մինչեւ 1975-ին չվերափոխուեցաւ կինոթատրոնի։
Բուժքոյրերու Միջազգային Օր
Բուժքոյրերու միջազգային օր (IND) Աշխարհի շարք մը երկիրներուն մէջ 12 Մայիսը կը նշեն իբրեւ Բուժքոյրերու օր: Պատահական չէ, որ մասնագիտական տօնը կը նշեն այս օրը: 12 Մայիսը յայտնի բուժքոյր Florence Nightingale-ի ծննդեան օրն է ։
Իրլանտա
2012-էն սկսած, Nurse Jobs Ireland -ը (Իրլանտայի բուժքոյրերու հաւաքագրման գործակալութիւն) կը սկսի շաբաթական քառօրեայ քարոզարշաւ, որ իւրաքանչիւր տարի 6-12 Մայիսը կը նշեն բուժքոյրերը: Այս շաբաթուան տօնակատարութիւնը կ՚օգտագործէ թուային հարթակներ, ինչպիսին են Twitter -ը եւ Facebook -ը, խթանելով բուժքոյրութիւնը` օգտագործելով հեշթեգ #CelebrateNurses: Հասարակութիւնը կը թողէ իրենց դրական մեկնաբանութիւնները եւ շնորհակալութիւն կը յայտնէ բուժքոյրերուն կայքէջին մէջ, ուր անոնք կը հաւաքեն ելեկտրոնային գիրք, որմով կը կիսուին Իրլանտայի բժշկական հաստատութիւններուն մէջ:
Միջին Ականջի Հիւանդութիւններ
Միջին ականջի հիւանդութիւններու տեսակներ
Երկարատեւ ականջաբորբի հետեւանքով, միջին ականջի երեք ոսկրիկները կը փտտին, կ՛անջատուին իրարմէ եւ կամ կ՛անշարժանան. այս բոլորին իբրեւ հետեւանք, հիւանդը կ՛ունենայ զանազան աստիճանի եւ զօրութեամբ լսողական փոխանցման կորուստ։
Լոս Անճելըս
Լոս Անճելըս (Los Angeles,, Los Ángeles, , հին անուններով՝ Լոս Անժելոս, Լոս Անժելես, Լոս Անխելես, յայտնի է նաեւ որպէս L.A. կամ City of Angels՝ Հրեշտակներու քաղաք), քաղաք ԱՄՆ-ու, Խաղաղական Ովկիանոսի ափին գտնուող Քալիֆորնիա նահանգիը ամենահայաշատ քաղաքն է։ Նահանգը ամենաշատ բազմութիւն ունեցողն է, իսկ երկրի երկրորդ ամենամեծ բնակչութեան տէր քաղաքն է (2009 թուականի Յուլիսի 1-ին ունէր 3 831 868 բնակիչ) ։ Քաղաքը ընդունուած է համանուն շրջանի վարչական կեդրոնը:Լոս Անճելըսի բնակիչները կանուանուին «Angelenos» (էնճըլինոս)։
Գրիգոր Աւետիսեան
Կենսագրութիւն
Գրիգոր Աւետիսեան ծնած է Կոստանդուպոլսոյ Բերա թաղամասին մէջ։ 1914 թուականին, Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, զօրակոչուած է Օսմանեան բանակ եւ իբրեւեւ բժիշկ ծառայած է 4-րդ զօրաբանակի զինուորական։ Մահացած է 1915 թուականի Հոկտեմբեր 5-ին, ժանտախտէն։
Աննա Տոլապճեան
Աննա Տոլապճեան, ծնած է Երեւան, Հայաստան: Արմատներով՝ մեծ հայրը՝ Մարաշցի, մեծ մայրը՝ Հաճընցի: խորհրդատու, NLP-ի (Neuro-Linguistic Programming (Ջղա-լեզուաբանական ծրագրաւորող) մասնագէտ եւ քնէածաբան։ Հայկական Համացանցային Համալսարան (ՀՀՀ)-ի Դեսպան՝ Եգիպտոսի Մէջ:
Աւետիս Եափուճեան
Գործունէութիւն
1950 թուականին, միացած է Ռամկավար Ազատական Կուսակցութեան շարքերուն, յանձնարարութեամբ օրուան «Արեւ»ի խմբագրապետ Դոկտ. Մեթր Նուպար Պէրպէրեանի եւ կնքահայրութեամբ նշանաւոր երգահան եւ խմբավար Համբարձում Պէրպէրեանի։ Եղած է ՌԱԿ-ի Եգիպտոսի Վերին Մարմնին՝ Շրջանային Վարչութեան ատենադպիրը, մինչեւ երկրէն իր մեկնումը։ Ներկայիս, Սիտնի ՌԱԿ Արտակ Դարբինեան Ակումբի Պատուոյ Նախագահն է։ Գահիրէի մէջ, 1981 թուին, փառաշուք հանդիսութեամբ մը, նշուեցաւ իր ծննդեան 50-ամեակը, նաեւ գրական-հասարակական գործունէութեան 35-ամեակը։ Իսկ Սիտնիի մէջ, 1995 թուականին ալ, իր ծննդեան 65-ամեակը եւ գրական-հասարական գործունէութեան 50-ամեակը։ Նոյնպէս Սիտնիի մէջ, 2005 թուականին, նշուեցաւ իր ծննդեան 75,ամեակը եւ գրական գործունէութեան 60-ամեակի Յոբելեանը։
Իր անունը մտած է մահաշխարհային երեւելի երեք անգլերէն Հանրագիտարաններու՝ «Մէն ոֆ Աչիվմընթ» (1984), «Ինթըրնէյշընըլ Ռեճիսթըր օֆ Փրոֆայլզ» (1985) եւ «Ինթերնէյշընըլ Հուզ Հու ոֆ Ինթելեքթուըլզ» (1985), հրատարակութիւններն են երեքն ալ Քէմպրիճի, Անգլիա, «Էնթերնէյշընըլ Պայոկրաֆիքըլ Սենթր»ին, նաեւ «Հայկական Սովետական Հանրագիտարան»ին 8-րդ հատորին մէջ, Յունական Մեծ Հանրագիտարանը՝ ամբողջ էջ մը յատկացուցած է իրեն՝ լուսանկարով միասին, իր 17-րդ հատորին մէջ։
Ապու Տապի
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Միացեալ Արաբական Էմիրութիւններու քաղաքներ
Love?
Ալպոմին Մասին
Ալպոմի սկիզբնական թողարկումը նշանակուած է 2010 Յունուարին, որպէսզի համընկնի «Բլան Բ.» ֆիլմի թողարկման հետ: Սակայն «Louboutins» երգին ձախողումէն ետք Sony Music Entertainment-ը եւ Ճենիֆր Լոբէզը որոշեցին լուծել տասնամեայ համագործակցութիւնը, թոյլ տալով Love?-ի բախտը անորոշութեան մէջ։ 2010 թուականին Ճենիֆր Լոբէզը ստորագրած է նոր պայմանագիր Island Def Jam-ի հետ, երբ կը թողարկուի ալպոմը:
5 Յունիս
Տօներ
Ստորոգութիւն:Յունիս
Միջնադար
Կախեալ գիւղացիներ
Կոռն ու բահրան կախեալ գիւղացիներուն գլխաւոր պարհակութիւններն էին։ Աւելի ուշ աւանականականները մտցուցին նաեւ նոր հարկեր։ Գիւղացիներուն կը ստիպէին իրենց հացահատիկն աղալ միայն աանականի ջաղացքէն, հաց թխել տիրոջ փուռին մէջ եւ անոնց դիմաց կամ հարկեր վճարել, կամ ալ տալ ստացուած բերքի մէկ մասը։
Նմանատիպ կարգեր կը գործէին նաեւ այն գիւղացիներուն համար, որոնք կ՛ապրէին եկեղեցապատկան հողատարածքներուն մէջ։ Անոնք պէտք է տային եկեղեցոյ տասանորդ՝ բերքի եւ անասուններու ծնաճի մէկ տասներորդը։
Մարիա Գաբրիէլեան
Մարիա Գաբրիէլեան ծնած է Հալէպ, Սուրիա: Աւարտած է Հալէպի Պետական Համալսարանի Իրաւաբանական ճիւղը, Դամասկոսի Պետական Համալսարանի Լրագրական ճիւղը, Հալէպի Պետական Համալսարանի Բժշկական Ուսումնարանը եւ՝ Համազգայինի Հալէպի Հայագիտական Հիմնարկը:
Ներկայացուցիչն է Հայրենի Երկիր Մետիա հեռուստակայանի Սուրիոյ գրասենեակին:
Պերլին
Հայերը Պերլինի մէջ
1920 թ.-էն Պերլինի համալսարանի հնդեւրոպական լեզուներու «ֆակուլտետ»ի մէջ կը գործէ հայկական բաժին։ Քաղաքին մէջ կայ Հայկական փողոց։
Մենուայի ջրանցքը
Ընդհանուր առմամբ, ջրանցքը ժամանակին ոռոգած է 42 գիւղ, որոնցմէ 1890-ականներու դրութեամբ միայն 20-ը մնացած է։ Ջրանցքին տեղ, ըստ աւանդութեան, ժամանակին մեծ քաղաք եղած է։ Անոր մասին յիշատակութիւն մը կայ նաեւ Մ. Խորենացիի գիրքին մէջ։
Ստեփան Թոփչեան
Կենսագրական գիծեր եւ գործունէութիւն
1993-էն մասամբ բնակութիւն հաստատած է Միացեալ Նահանգներու մէջ` աշխուժ կերպով աշխատակցելով ամերիկահայ մամուլին: Վերջին տարիներուն պարբերաբար ապրած ու ստեղծագործած է Հայաստանի մէջ :
Աշխատութիւններ
Անտիպ մնացած է Լեսսինքի «Լաոքոոնի»` գերմաներէնէ հայերէն թարգմանութիւնը` ծաւալուն ուսումնասիրութեամբ, եւ Ուիլեամ Հոկարտի «Գեղեցկութեան վերլուծութիւն» հետազօտական շարքին մասին ուսումնասիրութիւնը:
Հեղինակ է հարիւրաւոր յօդուածներու, որոնք տպագրուած են հայ ու արտասահմանեան մամուլին մէջ, եւ բազմաթիւ գիրքերու յառաջաբաններու: Անոր յօդուածները լոյս տեսած են նաեւ «Ազդակ»-ի եւ «Բագին»-ի մէջ :
Ս. Կոյս Մարիամ Աստուածամայր
Իրենց ուխտին հաւատարիմ՝ Յովակիմն ու Աննան, Մարիամը երեք տարի պահելէ ետք, կը տանին Երուսաղէմի տաճար՝ Տիրոջ ընծայելու: Մինչեւ եօթ տարեկան, ամէն տարի ծնողները Մարիամը կը տանին տաճար: Մարիամ իր առաքինի վարքով կը մնայ տաճարին մէջ եօթ տարի: Եօթ տարի սրբութեամբ եւ աղօթքով Երուսաղէմի տաճարին մէջ մնալէ ետք Մարիամ կը դառնայ Յովսէփին նշանածը եւ այդ օրերուն կը ստանայ Գաբրիէլ հրեշտակապետին աւետիսը:
Վազգէն Սարգսեան Փողոց (Երեւան)
Նշանակալի վայրեր
Վազգէն Սարգսեան եւ Դեղատան փողոցներու խաչմերուկի մէջ գտնուած են Պանքի շէնքը. Գիւղատնտեսական պանքը եւ Գիւղպանքի աշխատողներու բնակելի տունը (վերակառուցուած է)։
Ամըլ Ամին
Գործի ասպարեզ
2008-ի Յունիսին Ամինը սկսաւ A.S.A (Actors Student Alliance)՝ թատերական դպրոց մը որ թագնուած տաղանդներ կը գտնէր Լոնտոնի մէջ եւ անոնց կ'ուսուցանէր: Այդ դպրոցը նաեւ կ'արտադրէ ֆիլմեր եւ կարճ ֆիլմեր իրենց աշակերտներուն կարողութիւններով :
Փարիզի Խաղաղութեան Վեհաժողով
Վեհաժողովին որոշումները
Որոշումները որ կ՛ առնուին, պարտուող Կեդրոնական Պետութիւններուն / Կայսրութիւններուն բաժանումին (Գերմանիոյ, Աւտրօ-Հունգարիոյ եւ Օսմանեան կայսրութիւններ) եւ նոր պետութիւններու ստեղծումին կը վերաբերին։ Ինչպէս օրինակ, Լեհաստանի պետութեան վերականգնում, Չեխոսլովաքիոյ, Եուկոսլավիոյ եւ Միջին Արեւելքի մէջ պետութիւններու ստեղծում։ Բրիտանիոյ թագաւորութիւնը, Ֆրանսան, Պելճիքան, Հարաւային Ափրիկէն, Ա․Մ․Ն․ եւ Ճափոնը իրարու միջեւ կը բաժնուին Գերմանական գաղթօճախները։ Իսկ Մերձաւոր Արեւելքի թրքական տիրութիւնները Ազգերու Լիկայի որոշումով կը բաժնուին Մեծն Բրիտանիոյ եւ Ֆրանսայի միջեւ։
1998 թուական
Մահեր
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1998 մահեր
Ապագայ (շաբաթաթերթ)
Ապագայ շաբաթաթերթ 2010 թուականէն ի վեր կը հրատարակուի նաեւ ԹՄՄ-ի կայքէջին վրայ (www.tekeyanmontreal.ca) PDF դրութեամբ: Ուրեմն նոյն թուականէն սկսեալ «Ապագայ»ի նախորդ թիւեր կարելի է որոնել եւ գտնել ԹՄՄ-ի էլէքտրոնային արխիւներու բաժնին մէջ:
«Ապագայ Առցանց» լուրերը (Abaka News online)
«Ապագայ»ի եռալեզու էլէքտրոնային online տարբերակը որ կը սկսի Սեպտեմբեր 2015-ին, տրամադրելի է abakanews.org հասցէով:
Գէորգ Կակոսեան
Գէորգ Կակոսեանի յիշատակին ընծայուած յիշատակարան հատորը, եւ խտասալիկ մը
2012-ին, Մ. Նահանգներու մէջ, երգիչի եղբօրՙ Յակոբ Կակոսեանի եւ բարեկամներու ջանքերով հրապարակուեր է վաղամեռիկ երգիչի 14 երգերու խտասալիկը :
Բնափիլիսոփայութիւն
Ըստ Հայ Փիլիսոփայութեան
Հայ փիլիսոփայութեան պատմութեան մէջ իր բնափիլիսոփայութեան ուսմունքով եւ առանձին ուշագրաւ գաղափարներով աչքի ինկած է Անանիա Շիրակացին, որ ըլլալով բնագիտական ուղղութեան հիմնադիրը հայ միջնադարեան փիլիսոփայութեան մէջ, վերակենդանացուցած է հին գիտութեան առաջաւոր աւանդոյթները։ Ուշագրաւ էին նաեւ Յովհաննէս Սարկաւագի (Իմաստասէր) եւ Յովհաննէս Երզնկացու բնափիլիսոփայուփեան հայեացքները։ Շարք առաջաւոր գաղափարներով, յատկապէս տարրաբանութեան եւ մարդակազմութեան հարցերուն մէջ, հանդիսացան իբրեւ Տաթեւի Փիլիսոփայութեան Դպրոցի ներկայացուցիչները (Յովհան Որոտնեցի, Գրիգոր Տաթեւացի, Մաթէոս Զուղայեցի)։
Ապուքիրի Ճակատամարտ (1799)
Ճակատամարտի ընթացքը
Ֆրանսացիները արդէն կրնային թուրքերու երկրորդ գիծը գրոհել, սակայն թշնամին լաւ դիրք կը գրաւէր։ Աջէն եւ ձախէն անոնք պաշտպանուած էին նաւատորմերով եւ հրետանիով։ Սակայն առաջին հայացքէն այս անառիկ թուացող դիրքը չկրցաւ Նաբոլէոնին կանգնեցնել, ան հրուանդանի մօտ՝ թշնամիի թիկունքին հրետանային մարտկոցներ տեղակայեց։ Մարտի դաշտին վրայ ֆրանսացիներու փոքրաթիւ ջոկատը թուրքերու գնդակոծութեան ենթարկուեցաւ. 50 վիրաւորէն զատ բոլորը սպաննուեցան։ Թուրքերը իրենց սովորութեան համաձայն, վիրաւոր ֆրանսացիներուն գլխատելու նետուեցան։ Ֆրանսական 69-րդ կիսաբաինը վիրաւորներուն օգնութեան հասաւ, անոնց հեծելազօրը միացաւ։ Մուսթաֆա-փաշան յաթաղանը ձեռքին հաւատարիմ մարտիկներու հետ մինչեւ վերջ մարտնչեց, զրավար Մուրատ ծանր վիրաւորեց զայն, փաշան ատրճանակով կրակեց Մուրատին, սակայն փամփուշտը զօրավարի այտը վիրաւորեց եւ ի զարմանս բոլորի ոչ այտոսկրը վնասուեցաւ ոչ ալ ատամնաշարը ։ Փաշան հազարաւոր մարտիկներու հետ գերեւարուեցաւ, մնացածը դարձեալ լողալով փորձեցին նաւատորմին հասնիլ։ Թուրքերուն օգնութեան հասած անգլիական նաւատորմի ծովակալ Սիդնեյ Սմիթը հրաշքով փրկուեցաւ գերեւարուելէ։ Թուրքերը 100 ռազմական դրօշ կորսնցուցին, 32 հրանօթ, 120 զինամթերքով լի արկղ, սայլեր, 400 ձի եւ բազմաթիւ վրաններ։
Յակոբ Յակոբեան
Երիտասարդ տարիներ
Յակոբ Յակոբեան ծնած է Իրաքի Մոսուլ քաղաքին մէջ։
Անթանթ
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Ռազմական կազմակերպութիւններ Ստորոգութիւն:Առաջին համաշխարհային պատերազմի պատճառներ Ստորոգութիւն:1907 հիմնադրումներ Եւրոպայի մէջ Ստորոգութիւն:Ռազմաքաղաքական դաշինքներ
Խաչիկ Ամիրեան
Գործեր
Դարձեալ թրքերէնի թարգմանած է Շահան Շահնուրի, Երուխանի, Գրիգոր Զոհրապի, Յակոբ Մնձուրիի եւ Հրաչեայ Քոչարի պատմուածքներէն, բոլորն ալ անտիպ, զորս յանձնած է պոլսահայ հանրածանօթ բառարանագիր Բարսեղ Թուղլաճեանի։
Խաչիկ Ամիրեանի արձակը հաճելի է եւ ինքնաբուխ. կու տայ իր ապրած կեանքէն տպաւորիչ պատկերներ, ջերմ ու հաղորդական ոճով։
5 Օգոստոս
Ծանաւթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Օգոստոս
Ալեքսան Բաբայեան
Գործերը
Բաբայեանի գործերը ցուցադրուած են Երեւան, Մոսկուա, Փարիզ։
Վազգէն Քհնյ. Քէօշկէրեան
'''Տ. Վազգէն Քհնյ. Քէօշկէրեան (1975)'''
Կ'աղօթենք, որ Տէրը օրհնաբեր դարձնէ իր ծառայութիւնն՝ Աստուծոյ փառքին, հայ եկեղեցւոյ պայծառութեան, իր ժողովուրդի հոգեւոր կեանքի շինութեան ու բարօրութեան ի խնդիր ։
12 Մայիս
Ծնունդներ
Տես նաեւ՝ 12 Մայիսի ծնածներ
Կապրիէլա Պեսանցոնի
Կապրիէլա Պեսանցոնի, իտալացի օփերային երգչուհի, մեցցօ սոփրանօ եւ քոնթրալթօ։
Հայաստանի Երկրորդ Բաժանումը
591-էն մինչեւ 602 Մերձաւոր Արեւելքը, այդ թիւին նաեւ Հայաստանը, համեմատաբար կը գտնուի խաղաղ շրջանի մէջ։ Այդ խաղաղութիւնը այդքան ակնառու եղած է Զ. դարու 70-80ականներու անընդմէջ պատերազմներէն ետք, որ ժողովուրդի մէջ առածի կարգին անցած է. "«Անհոգ այնպէս նստած ես, կարծես Մորիկի ժամանակ ըլլայ»:"Սակայն խաղաղութիւնը նորէն կը խախտի Մորիկի սպաննութենէն ետք, Փոկասի գահակալութեան տարիներուն (602-610) : Նորէն կը սկսին պատերազմական գործողութիւնները Պարսկաստանի եւ Բիւզանդիայի միջեւ։
Է. դարու 30ականներուն պատմութեան ասպարէզ կ՚իջնէ արաբական խալիֆայութիւնը, որ կը դառնայ տարածաշրջանի ամէնէն ահեղ ուժը, ետ մղելով թէ՛ Բիւզանդիան, թէ՛ Պարսկաստանը:
Զաւէն Տոլապճեան
Կենսագրութիւն
1961-1981 թուականներուն Սրտաբան Փրոֆ. Զաւէն Տոլապճեան զբաղեցուցած է Երեւանի սրտաբանութեան եւ սրտային վիրաբուժութեան ԳՀԻ սրտաբանութեան բաժանմունքի վարիչի պաշտօնը։ 1966-1979 թուականներուն եղած է ՀԽՍՀ ԳԽ պատգամաւոր, իսկ 1972 թուականէ՝ ՏՍՍՏ Գերագոյն սովետի Նախագահութեաեւ անդամ։
Շրատա Գաբուր
Այլ Աշխատանքներ եւ Մամուլ
2016-ին ան Instagram-ի մէջ ամենատարածուած հնդիկ դերասանուհիի երրորդը դիրքը գրաւեց իրր 10 միլիոն հետեւորդներով:
Միջողնոսկրային Սալի Ճողուածք
Ողնայարը
Ողնայարը կազմուած է 33 ողնոսկրերէ (vertebra), որոնցմէ առաջին 7ն կը կոչուին պարանոցային-վիզի (cervical) ողնոսկրեր, ասոնց կը յաջորդեն 12 լանջային (thoracic) ողնոսկրերը, 5 գօտկային կամ մէջքի (lumbar) ողնոսկրերը, 5 սրբանային (sacral) ողնոսկրերը եւ 4 պոչային (coccygeal) ողնոսկրերը: Ընդհանրապէս սր-բանային եւ պոչային ողնոսկրերը առանձնաբար միաձուլուած կ'ըլլան եւ կը ներկայանան որպէս երկու ամբողջութիւններ: Մէջքի 5 ողնոսկրերէն վերջինը յաճախ միաձուլուած կ'ըլլայ սրբանային առաջին ողնոսկրին հետ: Իւրաքանչիւր ողնոսկր կազմուած է հաստատուն մարմինէ մը, կեդրոնական մեծ բացուածքէ մը եւ կողմնակի ցցուն ոսկրային թեւերէ: Ողնոսկրերու կեդրոնական շարունակական բացուածքները կը կազմեն երկար խողովակ մը ողնայարին ամբողջ երկարութեան, իսկ ոսկրային կողմնակի թեւերու շարունակականութիւնը կը ստեղծէ ողնոսկրային կողմնակի պզտիկ ծակտիկներ: Ողնածուծը (spinal cord), որ շարունակութիւնն է ուղեղին, զետեղուած է ողնայարի կեդրոնական խողովակին մէջ։ Ողնայարի կողմնակի ծակտիկներէն դուրս կու գան ողնածուծի 30 ջիղերը, որոնք կը տարածուին դէպի մարմինին բոլոր մասերը: Այս ջիղերէն 8 հատը կը կոչուին պարանոցային ջիղեր, 12 հատը՝ լանջային ջիղեր, 5 հատը՝ գօտկային-մէջքի ջիղեր եւ 5 հատը՝ սրբանային ջիղեր:
Ախտանշաններ
Սալաթափութեան ախտապատճառներն են.
Սալաթափութեան ախտաճանաչումը կ'իրականանայ կատարելով՝ Սրունքներու եւ բազուկներու մկաններու համակարգչային նկարահանումը (muscle Scan) եւ մկանանկարահանումը (myelography) կ'օգնեն ախտաճանաչումին: Սալաթափութենէ տառապող հիւանդներուն 90 տոկոսը 3 ամիսներու ընթացքին կը վերադառնայ բնականոն վիճակի՝ առանց վիրաբուժական միջամտութեան: Միջողնոսկրային սալաթափութիւնը կը դարմանուի զանազան դարմանամիջոցներով: Պարզ եւ թեթեւ պարագաներուն, ցաւաբեկ դեղեր եւ ժամանակաւոր մարմնական-ֆիզիքական հանգիստ որոշապէս կ'օգնեն: Սառով պաղ թրջոց առաջին օրերուն եւ տաք թրջոց յետագային՝ յանձնարարելի է: Երկար ժամանակ անկողինի մէջ հանգիստը եւ անշարժութիւնը յանձնարարելի չեն: Իսկ ծանր աշխատանքը վնասակար է ցաւի անյայտացումէն ետք: Անկողինը պէտք է ըլլայ կարծր: Վիրաբուժական միջոցառումը՝ սալահատում (diskectomy) եւ ողնուղեղի թիթեղահատում (laminectomy) կը դառնան պարտաւորիչ յառաջացած պարագաներուն, երբ ցաւը եւ մկանային թմրութիւնը ուժգին են: Կան դարմանումի այլ միջոցներ, օրինակի համար՝ ջղախցում-ջիղի անանցանելիութիւն (nerve block) որոշ զգայազրկիչ դեղերով եւ ողնածուծի քորթիզոնով ներարակում: Սալահատում կը կատարուի նաեւ ողնայարի ուժգին եւ արագ ջրացայտումով (hydrodiskectomy with spinal water jet): Այս դարմանամիջոցը նոր է եւ ունի որոշ առաւելութիններ: Անիկա կը կատարուի տեղական զգայազրկումով, մորթին վրայ պզտիկ ճեղք մը բանալով, առանց ոսկրահատումի եւ մկանահատումի: Ամբողջ գործողութիւնը կը տեւէ 20-30 վայրկեան: æրացայտումէն քանի մը ժամ ետք հիւանդը կը վերադառնայ տուն: Ապաքինման ժամանակամիջոցը կարճ է, եւ ենթական գործի կը վերադառնայ շուտով: Այս դարմանամիջոցը կը կիրարկուի անոնց, որոնք միայն սալաթափութիւն ունին՝ առանց ողնածուծային ճնշումի, դեղերով եւ 4-5 շաբաթ հանգիստ ընելով չեն բարելաւուած ու ողնածուծի խողովակի նեղացում չունին: Ներողնոսկրային սալի ջրացայտումէն ետք հիւանդը պէտք չէ ժամերով նստած մնայ, ծռի դէպի առջեւ եւ ոլորուի աջ կամ ձախ (twist):
Մելինէ Ենիեորկան
Կենսագրութիւն
Մելինէ Ենիեորկան ծնած էր Ենիգիւղի մէջ։ Նախակրթարանի տարիներուն յաճախած էր Օրթագիւղի Թարգմանչաց վարժարանը։ Աւելի վերջ աւարտած էր Էսաեան վարժարանը, որու որպէս հպարտ սանը մնացած էր կեանքի մինչեւ վերջը։ Ուսումը աւարտելէ վերջ նուիրուած էր կրթական ասպարէզի։ Սամաթիոյ Սահակեան-Նունեան վարժարանէ ներս ուսուցչագործած էր՝ ձեռք բերելով նուիրեալ կրթական մշակի համբաւ ։ Եղած էր նաեւ նոյն վարժարանի նախակրթարանի բաժնի տնօրէնուհին։ Իր կուտակած փորձառութեամբ մաս կազմած էր նաեւ Թրքահայ ուսուցչաց միութեան վարչութեան, ուր եւս անսակարկ ձեւով բերած էր իր նպաստը։
Ժան Պառէ
Ժան Պառէ վէպի մէջ
Ժան Պառէի պատմութիւնը, վէպի վերածած են՝
Գրական Ուղղութիւններ (Դպրոցներ)
Գրական ուղղութեան մը հետեւող հեղինակները կ՛ունենան գաղափարական նպատակներու նմանութիւններ եւ այդ գետնին վրայ կրնան կազմել խմբակներ, հրատարակել իրենց սկզբունքները, բայց կրնան նաեւ գործել անհատաբար։ Հետագային, գրաքննադատներ կրնան համախմբել անոնց գաղափարական, մեթոտական ընդհանրութիւնները եւ զանոնք դնել մէկ անուան տակ։
Դասականութիւն
Դասականութիւնը իր կատարեալ արտայայտութիւնը ունեցաւ ԺԷ. դարուն, ֆրանսական արուեստին մէջ։ Ան ծնունդն էր միապետական կարգերու եւ ազգային միասնականութեան ամրապնդումին կը ձգտէր։ Իբրեւ արուեստի բացարձակ կատարեալ չափանիշեր անոնք կ՛ընդունէին հին յունականն ու հռոմէականը եւ կը ձգտէին նմանիլ անոնց։ Յաճախ տիպարներ եւ նիւթեր կ՛առնէին հին յունական դարաշրջանէն։
Վիպապաշտութիւն (romantisme)
Վիպապաշտութիւնը կամ ռոմանթիզմը ձեւաւորուեցաւ ԺԸ. դարուն, Ֆրանսա ի մէջ։ Այս սեռին զարգացումը սերտ առընչութիւն ունէր 1789-ի Ֆրանսական Յեղափոխութեան ծանր հետեւանքներուն հետ։ Յեղափոխութիւնը չարդարացուց ժողովուրդին ակնկալած «ազատութիւն, հաւասարութիւն, եղբայրութիւն»-ը յեղափոխութեան կարգախօսը, որ լուսաւորիչներու երազանքին ծնունդն էր։ Միապետական կարգը կործանելու համար ժողովուրդը առաջնորդած դրամատէր դասակարգը յաղթանակէն ետք չբարելաւեց ժողովուրդին կեանքի պայմանները։ Ընդհանուր հիասթափութեան հայելիները դարձան արուեստագէտները՝ արտայայտելով տագնապ, նոր ու արդար հասարակարգի բուռն երազանք։ Այս նոր գաղափարախօսութիւնն ալ արուեստի մէջ ծնունդ տուաւ ռոմանթիզմին։
Ռոմանթիկ գրողները իրենց հերոսները վերցուցին հասարակ դասակարգերէ, ու չխորշեցան վեհին ու գեղեցիկին զուգահեռ ներկայացնել նաեւ տգեղն ու այլանդակը։ Անոնք գրականութեան տուին ազգային ոգի՝ միաժամանակ ըլլալով համատիեզերական ազատութեան ու արդարութեան ջատագովներ։
Հայ գրականութեան մէջ ռոմանթիզմը արտայայտութիւն գտաւ ԺԹ. դարու երկրորդ կիսուն։ Հայ ռոմանթիկ գրողները (Աբովեան, Ալիշան, Րաֆֆի, Պատկանեան, Դուրեան եւ ուրիշներ) իբրեւ գեղագիտական իտեալ ունեցան հայրենիքի ազատագրութեան երազանքը։
Խորհրդապաշտութիւն
Խորհրդապաշտ գրողները, իրարմէ որոշակի տարբերութիւններով հանդերձ, ունէին ընդհանուր գիծեր։ Կենսական պայքարէն հեռանալու, սեփական հոգին «փղոսկրէ աշտարակին մէջ» պատսպարուելու, ծայրայեղ եսականութեան, միայնակութեան, անզօր յուսահատութեան տրամադրութիւններ արտայայտեցին։ Կեանքը կը նկատէին անիմաստ շրջապտոյտ, կը փառաբանէին մահը եւ նոյնիսկ ոմանք կը հասնէին մարդատեացութեան։ Կեանքի ճշմարիտ պատկերի փոխարէն ընդունեցին խորհրդանիշի հասկացողութիւնը։ Կը ոգեկոչէին մէկ այլ, անտեսանելի, անբացատրելի «անդրաշխարհ»-ի գոյութիւնը, որուն պէտք է ձգտի բանաստեղծը ու անոր խորհրդաւոր նշանները հաղորդէ ընթերցողին։ Խորհրդապաշտները բանաստեղծութեան բերին արտակարգ նրբութիւն, երաժշտական, գունային զգացողութիւն, լեզուի նրբութիւն ու տաղաչափական նոր ձեւեր։
Աթանագինէի Վանքը
Աթանագինէի Վանքը, Մուշի հարաւային լեռնաշղթային վրայ (Լումայ)։ Տաճարը՝ քարուկիր, լուսաւորչաշէն, արդ՝ ամայի։ Հաւանականաբար այս է Հ. Սարգիսեանի ծանօթ Շատախի Աթանագինեայ կամ Անթանեայ վանքը, որ կը կործանի եւ մարդաթափուր կ՛ըլլայ, սակայն 1849-ին Ս. Առաքելոց վանքի միաբան Պօղոս վարդապետը զայն կը վերաշինէ։ Հոս է որ հաւանօրէն պահուած ըլլայ Ծիծառնէոյ Ս. Խաչը։
Ռատիոյի Օր
Ռատիոյի միջազգային օր
30 Սեպտեմբեր 2010-ին Սպանիան Էսպանիոլա տէ լա ռատիոյ ակադեմիայի (սպ.՝ Academia Española de la Radio) հարցումէն յետոյ ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի կատարողական կոմիտէին առաջարկած է ընդունիլ «ռատիոյի միջազգային օր»։ 29 Սեպտեմբեր 2011-ին ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի կատարողական կոմիտէն առաջարկած է ՄԱԿ-ին ընդունել «ռատիոյի միջազգային օր»-ը ։ Միջազգային ռատիոյի օրուայ համար ընտրուած է 13 Փետրուարը՝ ՄԱԿ-ի ռատիոյի մեկնարկելու օրը ։
Մարկ Նշանեան
Կենսագրութիւն
« Կամ-հանդէս վերլուծական »ներու շարքին կը սկսի 1980-ին։ Մինչեւ 1986 չորս հատոր կը հրատարակէ։ Հետագային վերստին ձեռք կ'առնէ ու կը տպագրէ երկու նոր հատորներ եւս 2002-ին եւ 2005-ին։ Հանդէսի էջերուն թարգմանած է Մօրիս Պլանշոյ, Ժորժ Պաթայլ, Վալթէր Բենիամին, Ֆրիտրիխ Նիցչէ, Ժ.Լ. Նանսի, Եիւնկըր, Ա. Պեռման, գերման վիպապաշտներէն՝ Շլեկըլ եւլն․։
Կը բնակի Լիզպոն։
Լոս Անճելըս Լէյքըրզ
Մինիափոլիսեան Թագաւորութեան Սկզբնաւորումը (1947–1948, 1948–1959)
1951-52 մրցումներու շրջանին կանոնաւոր խաղաշրջանին «Լէյքըրզ» կ՝ունենայ 40 յաղթանակ եւ կը գրաւէ բաժանմունքին երկրորդ հորիզոնականը։ NBA-ի գերեզրափակիչի ժամանակ խումբը կ՛ընդհարուի «Նիւ Եորք Նիքս»ի հետ եւ 7-խաղալարուած մրցապայքարին կը  կարողանայ տիրել թիւով երրորդ ախոյեանական բաժակին։ 1952-53 խաղաշրջանին Միքան կը դառնայ  լիկայի առաջատար՝ անդրադարձներու ասպարէզին մէջ (14,4 ա/խ), ինչպէս նաեւ կը  ճանչցուի որպէս «Բոլոր աստղերու հանդիպման ամենաարդիւնաւէտ խաղցող» (MVP)։ Գերեզրափակիչին  «Լէյքըրզ»ը պարտութեան կը մատնէ «Նիւ Եորք Նիքս»ին եւ կը տիրանայ չորրորդ (եւ երկրորդ MVP) ախոյեանական տիտղոսին։ Հակառակ անոր՝, որ  1953-54 մրցաշրջանի ընթացքին Ճորճ Միքանի ծունկը վնասուած էր, ան այնուամենայնիւ կը կարողանայ  միջինին բերել 18 միաւոր։ 1952 թուականի նախագիծին  ընտրուած Քլայտ Լովելեթը (Clyde Lovellette)  մեծ ներդրում կ՝ունենայ Արեւմտեան բաժանմունքի տիտղոսի նուաճման հարցով։ Գերեզրափակիչին խումբը պարտութեան կը մատնէ «Սիրաքիւզ Նեյշընըլզ» կոչուող ակումբին եւ կը տիրանայ երրորդ անընմէջ եւ ընդհանուր առմամբ հինգերորդ ախոյեանական տիտղոսին։ 1954 թուականի նախամրցաշրջանին Միքան կը յայտարարէ իր մարզական ասպարէզի աւարտի մասին։ Հակառակ բազմաթիւ ձախողութիւններուն, «Լէյքըրզը» այնուամենայնիւ  կը կարողանայ կանոնաւոր խաղաշրջանին 40 յաղթանակ արձանագրել։ Փլէյ-օֆի առաջին խաղի դարձին  պարտութեան մատնելով «Ռոյըլըզ»ին, խումբը երկրորդ դարձին կը պարտուի «Փիսթընզ»էն։ Հակառակ յաջորդ մրցաշրջաններուն  ունենալով յաղթանակներու եւ  պարտութիւններու բասացական յարաբերակցութիւն, «Լէյքըրզ» կը կարողանար ներթափանցել փլէյ-օֆ։ 1955-56 մրցաշրջանին  միջնամասի ժամանակ  Միքան կ՛որոշէ  վերադառնալ «Լէյքըրզ»ի կազմ, սակայն չկարողանալով վերականգնել երբեմնի տոկունութիւնը, կ՛որոշէ  մէկընդմիշտ հրաժարիլ պասքեթպոլ  ի  ասպարէզէն։ 1956-57 մրցաշրջանին Լովելեթ խումբը կ՝առաջնորդէ դէպի փլէյ-օֆի համագումարի եզրափակիչ։  Խումբի  պատմութեան վատագոյն մրցաշրջանը կարձանագրուի  1957-58-ին, երբ կանոնաւոր մրցաշրջանին խումբը կունենայ ցածրագոյն 19 յաղթանակ։ Գլխաւոր մարզիչի պաշտօնը Քունտլային փոխարինելու կու գայ Միքանը, ով նախորդ երկու մրցաշրջաններուն ստանձնած էր ակումբի գլխաւոր ղեկավար վարիչի  պաշտօնը։ Միքանի մարզչական ասպարէզը  խիստ կարճ կը տեւէ. 9-30 ցուցանիշ ունենալու պատճառով եւ խումբի ղեկավարութիւնը Յունուարին կը հեռացնէ նախկին պասքեթպոլ խաղցողին եւ կը վերականգնեցնէ  Քունտլայի մարզչական պաշտօնը ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Լոս Անճելըս Լէյքըրզ
Ալ Պանօ
Ալ Պանօ երգիչը
Օգոստոս 2016-ին, Ալ Պանօ եւ Րոմինա Փաուըր միասին ելոյթ կ՛ունենան Թաորմինա եւ նոյն տարուան Սեպտեմբերին կը սկսին շրջապտոյտ մը աշխարհի զանազան երկիրներու մէջ․ առաջին համերգը տեղի կ՛ունենայ Թորոնթօ, Քանատա։
Սապիհա Կէօքչէն
Կենսագրութիւն
1934-ին, Թուրքիոյ մէջ, մականուններ ունենալու օրէնք մը կը սահմանուի եւ Քեմալ իր երկնագոյն աչքերով հոգեզաւակը կը կնքէ Կէօքչէն (թրքերէն՝ երկնային) մականունով:
Գաղտնիքի Բացայայատում
17 ­Յու­լիս 1915-ին, ­Թա­լէաթ ­Փա­շա­յի ծրագ­րած հայ­կա­կան տա­րագ­րու­թեան հեր­թը կը հասնի Այն­թապ։ ­ Ճի­պին գիւ­ղի բնա­կիչ ­Սէ­պիլ­ճեան ըն­տա­նիքն ալ շուրջ 1500 հո­գիէ բաղ­կա­ցող կա­րա­ւա­նի մը հետ կ­'ուղ­ղո­ւի Հա­լէպ։ Այն­թա­պը այս ճամ­բոր­դու­թեան ա­ռա­ջին կա­յանը կը հանդիսանայ, ուր ըն­տա­նի­քին մայ­րը կը հա­մա­կեր­պի «չորս ե­րեխա­յով չես կրնար ա­ւար­տել այս ճամ­բան, աղ­ջիկ­նե­րը հոս ձգէ» ա­ռա­ջար­կին։ ­Վերջինս վե­ցա­մեայ ­Տի­րու­հին եւ եր­կու տա­րե­կան ­Խա­թու­նը կը յանձ­նէ Ա­մե­րի­կեան ­Կեդ­րո­նա­կան ­Քո­լէ­ճին որ­բա­նո­ցին։ Կա­րա­ւա­նը ­Ճի­պի­նի ե­րէց ­Տէր ­Ներ­սէս ­Քա­հա­նայ ­Պա­պաեա­նին ա­ռաջ­նոր­դու­թեամբ կը շա­րու­նա­կէ իր եր­թը դէ­պի ­Սու­րիոյ հա­րա­ւը։ ­Բա­զում չար­չա­րանք­նե­րէ ետք, 30 ­Հոկ­տեմ­բեր 1918-ի զի­նա­դա­դա­րէն ետք, դար­ձեալ ­Տէր ­Ներ­սէ­սի ա­ռաջ­նոր­դու­թեամբ, կարաւանը կը վե­րա­դառ­նայ Այն­թապ։ ­Մա­րի­ամ ­Սէ­պիլ­ճեան, անմիջապէս կը դի­մէ Ա­մե­րի­կեան որ­բա­նոց, որուն պա­տաս­խա­նա­տու­նե­րէն կը լսէ, թէ ­Խա­թու­նը փախ­ցըւած է եւ ի դէմ ի­րենց բո­լոր դի­մում­նե­րուն, կա­րե­լի չէ ե­ղած զինք ետ բե­րել։ ­Միայն լսած են, որ այդ որ­բու­կը պահ դրուած է ­Մուս­թա­ֆա Քեմալ ­Փա­շա­յին կող­մէ։
Սապիհայի անուան միջազգային օդակայանը
Սապիհա Կէօքչէնի անունով կառուցուած է Պոլսոյ միջազգային օդակայանը՝ 8 Յունուար, 2001-ին:
12 Մարտ
Ծնունդներ
Տես նաեւ՝ 12 Մարտի ծնածներ
Նշան Փալանճեան Ճեմարան
«Նշան Փալանճեան» Ճեմարան
Լ․ Շանթին կը յաջորդէ Սիմոն Վրացեան (Հ․Հ․ ժամանակի գիւղատնտեսութեան եւ աշխատանքի նախարար, Նոյեմբեր 1920-ին Հ.Հ. կառավարութեան վարչապետ)։ Անոր օգնականները կը հանդիսանան Ճեմարանի անդրանիկ շրջանաւարտներէն, հանրածանօթ մտաւորականներ ու կրթական գործիչներ՝ Մուշեղ Իշխան եւ Գառնիկ Բանեան։
Շէնքերու Կառուցում
Նոր ծրագիրներ կը մշակուին կրթական-մշակութային համալիր մը կառուցելու նպատակով, Մըզհերի բարձունքին վրայ (Պէյրութէն 5 քմ․ հեռու դէպի հիւսիս, Անթիլիաս, Լիբանան (հայացուած՝ Ծաղկաձոր)) :
Աղամեան
Աղամեան, հայկական մականուն։
Փոլ Կօկէն
Ստեղծագործական որոնումներով եւ «գաղափարատիպ հասարակութեան» երազանքներով համակուած, ան 1891 թուականին կը մեկնի Թայիթի կղզին (Ովկիանիա)։  Կը վերամշակէ իր նկարչութիւնը․ հոգ կը տանի  գոյներուն արտայայտման, հեռանկարի, կերպարանքի եւ ծաւալի բովանդակութեան։  Նկարները կ՛ազդուին արեւադարձային մթնոլորտէն, Փոլինիզեան մշակոյթէն եւ աւելի «զօրաւոր են»։ Գործերուն մէ կը շեշտուի բնութեան եւ մարդու ամբողջականութեան գաղափարը, օրինակ՝ «Թայիթեան հովուերգութիւնները, 1893, Էրմիտաժ, Ս․ Փեթըրսպուրկ, «Ծանծաղոտ», 1901, Փուշկինի անուան կերպարուեստի թանգարան, Մոսկուա։ Կատարած է քանդակագործական, փորագրական եւ խեցեգործական գործեր, գրած է իր ստեղծագործական սկզբունքները պարզաբանող գրական եւ քննադատական յօդուածներ։