cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մուրսիա
Մուրսիա քաղաքին մէջ պահպանուած է տաճար մը (14-16-րդ դարերու) եւ եկեղեցի մը (Սան էստեփան, 16-րդ դար)։
Մուրացան
Ժամանակակից կեանքէն առնուած իրապաշտ վէպեր ու վիպակներ
Ինչպէս՝ «Խորհրդաւոր Միանձնուհի», «Նոյի Ագռաւը» եւ «Առաքեալը», որոնց մէջ Մուրացան պատկերացուցած է ժողովուրդի ծանր վիճակը գիւղին մէջ, հոն տիրող խաւարը, զարհուրելի թշուառութիւնն ու գիւղական ցեղերու, վաշխառուներու գործած աւերը. Մուրացան կ'ըսէ.- «Գիւղացիի ծանր վիճակին պատճառը, անոր տգէտ եւ անուս ըլլալն է։ Գիւղն ու գիւղացին կարելի է փրկել, եթէ մտաւորականութիւնը երթայ գիւղ եւ աջակցի գիւղացիիին»։
Պատմական վէպեր
Ընդհանուր առմամբ Մուրացան միտումնաւոր գրող է եւ կը դաւանի ազգային եւ ընկերային որոշ գաղափարներ։ Անկէ դուրս՝ կը մերժէ ուրիշ ամէն տեսակէտ։ « Ամէն մի գործ ստեղծելու ժամանակ իմ աչքի առաջ ունեցել եմ հայ ժողովուրդը, նրա անցեալը, նրա պատմութիւնը, նրա տխուր ներկան, լաւ կամ գրեթէ վատ, նրա համար եմ գրել, նրան եմ կամեցել իմ մտքերն ու զգացումներն հաղորդել»։
Մոխրենես
Մոխրենես, գիւղ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան Հադրութի մէջ: Կը գտնուի հանրապետութեան հարաւային հատուածին մէջ, կեդրոնէն 28 քմ հեռաւորութեան վրայ, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտէն՝ 61 քմ հեռաւորութեան վրայ։ Համայնքը լեռնային է, ունի 1117,48 հա տարածք, որմէ 347,75 հա-ն գիւղատնտեսական տարածք է, իսկ 743,58 հա-ն՝ անտառային հողեր։
Տիգրան Նազիրեան
Կենսագրութիւն
1961-ին եղած է Լիբանանի ախոյեան։ Լիբանանի ազատ ըմրշամարտի ծանր կշիռքի ախոյեանութեան գօտին իրեն տրուած է Ֆէտէրասիոնի, Պութրոս Ղանեմի եւ [[Էամոն Զէննի]ի], Լիբանանի նախկին ախոյեաններուն կողմէ։ Եւ ինք այս տիտշոսը պահած ու պարտադրած է բոլոր Լիբանանի եւ արաբական հողերուն վրայ գտնուող խաղցողներուն։
Ղլարոնիսի
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Փոքր Քիքլատեսի կղզիներ Ստորոգութիւն:Քիքլատեսի կղզիներ Ստորոգութիւն:Յունական կղզիներ Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Կղզիներ
Սքիրոս (կղզի)
Աշխարհագրութիւն
Սքիրոսի տարածութիւնն է 210 քլ²․ եւ բնակչութեան թիւը՝ 2 994։ Լեռնային կղզի, մասնաւորաբար հարաւի կողմը՝ Քոհիլաս լեռներ (762 մ․), Քումարի, Փիրիոնես եւ Ֆանոֆիթիս։  Անոր բացերուն կան բազմաթիւ կղզիակներ։
Տարեցներու Միջազգային Օր
Օրուան նպատակներն ու պատգամները
Միջազգային Տարեցներու օրուան նպատակներն ու պատգամներն կ՛անդրադառնան այդ խմբակին կատարած ներդրումներուն եւ հասարակութեան զարդացման համար նախաձեռնած քայլերուն: Այդ նպատակներէն են՝
Մոխրաթաղ
Գիւղին մէջ պահպանուած է Ս. Աստուածածին եկեղեցին (ԺԹ. դար), շրջակայքը՝ Խաչ Խուռատի (ԺԳ. դար) եւ Ինն Մաս կամ Անապատ եկեղեցիներու, «Սահար օրիորդ» մատրան, Մելիք-Իսրայէլեաններու ապարանքին աւերակները։
Սլովենիա
Մայրաքաղաքն է Լիւպլիանան, պետական լեզուն սլովեներէնն է։ Ունիթար, հանրապետական պետութիւն է։ Վարչականօրէն բաժնուած է 210 համայնքներու, այդ թիւին մէջ՝ 11 քաղաքներու։ Սլովենիոյ խոշոր քաղաքներէն են Լիւպլիանան, Մարիպորը, Ցելիէնը։ Բնակչութեան 83%-ը սլովենացիներ են, մնացածը սերպեր, (Croatia) խրուաթներ, հունգարներ եւ այլ ազգի ներկայացուցիչներ։
Բնակչութիւն
Պաշտօնական լեզուն սլովեներէնն է։ Իտալերէնը Իզոլա, Քոփեր եւ Փիրան համայնքներու որոշ բնակավայրերուն մէջ, ինչպէս նաեւ Փրեքմուրիայի հունգարական հինգ բնակավայրին մէջ ունի պաշտօնական լեզուի կարգավիճակ ։ Պետական, սակայն աւելի ցածր կարգավիճակ ունի նաեւ գնչուերէն ը ։
Մշակոյթ
1919 թուականին հիմնադրուեր է առաջին համալսարանը՝ Լիուպլիանայի համալսարանը, այնուհետեւ համալսարաններ բացուեր են Մարիպորի (1978), Քոփերի մէջ (2001), Նովայա Կորիցայ ի մէջ(2006)։
Ամորղոս
Վարչական
Ամորղոսի քաղաքապետութիւնը կը բաղկանայ Ամորղոս կղզիէն եւ շուրջի կղզիակներէն՝ Ղրապոնիսի, Նիքուրիա, Ղրամվուսա, Ֆելուքա, Փսալիտա, Անօ եւ Քաթօ Անտիքերի (Քերոս կղզիին հարաւը)։ Մայրաքաղաքն է Հորա* կամ Ամորղոս՝ 398 բնակիչ։ Կղզիին գլխաւոր բնակավայրերն են՝ Էղիալի (229), Րահիտի (148), Թոլարիա (147), Քաթափոլա (128), Էղիալի ծոց (125), Փոթամոս (116), Քսիլոքերաթիտի (107), Լեֆքես (49), Քամարի (45), Քալոֆանա (41), Վրուցիս (37), Փերա Րահիտի (36), Քալօթարիթիսա (31), Թոլարիայի ծովափ (26), եւայլն։
Հայկական Միջնադարեան Կերպարարուեստ
13-14-րդ դարեր
Եզակի տեղ կը գրաւեն Գրիգոր Լուսաւորիչի կեանքը ներկայացնող դրուագները (Տիգրան Հոնենցի եկեղեցի), Սադուն Արծրունիի եւ Խութլուբուղայի նկարները (Հաղբատ), Ստեփանոս Նախավկայի քարկոծումը (Դադիվանք) եւ այլն։
3 Մայիս
Մահեր
Տես նաեւ՝ 3 Մայիսի մահացածներ
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Մայիս
Տարոքա
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Սպանիոյ քաղաքներ
Ագարակաւան
Ագարակաւան (մինչեւ 2006 Ագարակ), Հայաստանի տարածաշրջանին մէջ գիւղ Արագածոտի մարզի Թալինի տարածաշրջանին մէջ, մարզի կեդրոնէն 32 քմ հիւսիս-արեւմուտք, բարձրութիւնը ծովու մակերեւոյթէն՝ 1450 մ։ Բնակչութիւնը՝ ։ Ագարակաւանը վերանուանուած է 4 Յուլիս 2006-ին։ Գիւղին մէջ կը գործէ միջնակարգ 12 ամեայ դպրոց: Դպրոցը ունի 124 աշակերտ 2017-ի դրութեամբ:
Տարածական նկարչութիւն
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Արուեստի ոճեր
Ուփսալայի Համալսարան
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Շուէտ
Վիեննայի Ճակատամարտ (1683)
Վիեննայի Պաշարում
Թրքական հրամանատարութիւնը քաղաքը գրաւելու երկու տարբերակ ունէր՝ կա՛մ ամբողջ ուժերով ներխուժել ամրոց (որ շատ հնարաւոր է, որ թուրքերու յաղթանակի հանգեցնէր, քանի որ անոնց թուաքանակը 20 անգամ մեծ էր քաղաքի պաշտպաններու թուաքանակէն), կա՛մ պաշարել քաղաքը: Թուրքերը երկրորդ տարբերակը ընտրեցին :
Արտաւազդ Բ.
Մարքոս Անթոնիոսի Հայկական Արշաւանքը
Մերժում ստանալով՝ Անթոնիոսը Ք.ա. 34 թուականի ամրան անակնկալ արշաւեց դէպի Հայոց թագաւորութիւն եւ մօտեցաւ Արտաշատին։ Արտաւազդը իր 70 հազարնոց բանակը մարտի չհանեց հռոմէական 60 հազարանոց բանակին դէմ։ Ան կը փորձէր վէճը լուծել խաղաղութեամբ։ Նման դէպքի պարագային, թերեւս, երկիրը կրնար զերծ մնալ աւերածութիւններէ, բայց անմիջականօրէն կը վտանգուէր թագաւորի անձը։ Բանակցութիւններ վարելու փոխարէն Անթոնիոսը ձերբակալեց հայոց թագաւորին, անոր ընտանիքը եւ կողոպտեց արքունի գանձերը։ Անթոնիոսի այս քայլը դատապարտած են անգամ իրենք՝ հռոմէացիները։ Այսպէս, Տիոն Քասսիոսը կը գրէ, թէ Անթոնիոսը Արտաւազդին Այսուհանդերձ հռոմէացիներն իրենց նպատակին չհասան։ Հռոմէական գերութենէն խուսափած թագաժառանգ Արտաշէսը փորձեց հակահարուած տալ հակառակորդին եւ ազատել կալանուած արքային, սակայն հապշտապ եւ լաւ չկազմակերպուած գործողութիւններով որեւէ արդիւնքի չհասաւ։ Ան պարտութիւն կրեց եւ փախաւ Պարթեւաստան։ Մեծ Հայքի քաղաքներուն մէջ ձգելով հռոմէական կայազօրներ, Անթոնիոսը վերադարձաւ Եգիպտոս՝ իր հետ տանելով Արտաւազդ Բ-ին եւ անոր ընտանիքը։ Ան Ալեքսանտրիայի մէջ յաղթահանդէս կազմակերպեց, որուն ժամանակ բոլորին ուշադրութեան կեդրոնին մէջ ոսկէ շղթաներով շղթայուած հայոց թագաւորն ու անոր ընտանիքն էին։ Գերիներուն յորդորած էին խոնարհիլ Կղէոպատրային եւ անոր մեծարանքի խօսքեր շռայլել։ Սակայն հայոց արքան եւ անոր հարազատներն անցան հպարտօրէն ու արժանապատիւ։ Ինչպէս կը գրէ ժամանակակից յոյն պատմիչը՝ «անոնք ցոյց տուին իրենց ոգիի արիութիւնը»։ Հայերու նման կեցուածքը մեծ տպաւորութիւն ձգեց։ Վիրաւորուած Կղէոպատրան չներեց Արտաւազդին եւ զնտան նետել տուաւ զինք։
Արտաւազդը ստացած է հելլենական կրթութիւն։ Պլուտարքոսը կը վկայէ, որ Արտաւազդը գրած է ճառեր, պատմութիւններ ու ողբերգութիւններ, որոնք սակայն, չեն հասած մեզի։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայոց արքաներ Ստորոգութիւն:Անձինք մետաղադրամներու վրայ Ստորոգութիւն:Արտաշէսեաններ
Ալիս Սափրիչ
Կենսագրական գիծեր
Ալիս մեկնած է Փարիզ, ուր թատրոնի եւ շարժանակարի մէջ խաղցած է փոքր դերեր։ Ընդունուած է «Cours Simon» թատրոն, այնուհետեւ՝ Փարիզի թատերական արուեստի ազգային բարձրագոյն ուսումնարանը։
Առաջին դերը եղած է Շէյքսփիր «Համլեթ» ներկայացման մէջ։
Ժապաւէններու նախափորձը եղած է 1950 թուականին, երբ նկարահանուած է ամուսինի «Le Tampon du capiston» ժապաւէնին մէջ։
Մերուժան Օզանեան
Մերուժան Օզանեան, հայ խմբագիր եւ մանկավարժ։ ՀՅԴ-ի անդամ։
Էդուարդ Աղաեան
Կենսագրութիւն
Էտուարտ Աղաեան, տասնամեակներ շարունակ աշխատած է նաեւ ՀԽՍՀ ԳԱ Հրաիա Աճառեանի անուան լեզուի հիմնարկին մէջ։ 1950-1953-ններուն եղած է փոխտնօրէն, 1963-1991-ններուն` ընդհանուր եւ համեմատական լեզուաբանութեան բաժինի վարիչ, 1947-1948-ններուն` ՀԽՍՀ լուսաւորութեան նախարարութեան համալսարաններու վարչութեան պետ։ Էտուարտ Աղաեան քանիցս մասնակցած է միջազգային գիտաժողովներու (Երեւան, Մոսկուա, ԱՄՆ, Հնդկաստան եւ այլն)։
Գործունէութիւնը
Աղաեան նաեւ հնչիւնաբանական, բառագիտական-բառակազմական, ձեւաբանական արժէքաւոր վերլուծութիւններ կատարած է հայերէնի գիտական քերականութեան խնդիրներու գծով, նկարագրութեան ժամանակակի ձեւեր կիրառած է։ Կարեւոր հետազօտութիւններ կատարած է՝ նուիրուած հայրենի բառապաշարին,անոր շերտերուն, բառակազմական կաղապարներուն, սահմանաբանութեան եւ այլ խնդիրներ։ Էտուարտ Աղաեան մեծ աւանդ ունի նաեւ հայ բառարանագրութեան բնագաւառին մէջ. «Արդի հայերէնի բացատրական բառարան» (Ե., 1976) երկհատոր գիրքը՝ հայերէնի բառապաշարի ընդգրկմամբ (136 հազար բառ եւ 11 հազար դարձուածք) եւ բառայօդուածներու ձեւի մասային բազմաբնոյթ դասդասումներով ու պարզաբանումներով որպէս բառարանագրական բացառիկ ձեռքբերումը կը մնայ։
Մանթովա
Մանթովա (Մանթուա, Mantova), քաղաք հիւսիսային Իտալիոյ մէջ, իտալական Լոմպարտիա տարածաշրջանին մէջ, համանուն նահանգին վարչական կեդրոնն է։ Քաղաքին մէկ կողմէն միւսը կը հոսի Մինչօ գետը։ Քաղաքին քրիստոնեայ սուրբ հովանաւորն է՝ Սուրբ Անսելմոսը։ Քաղաքին օրը կը նշուի Մարտ 18-ին։ Մանթովայի մէջ ծնած է Վերկիլիոսը (հին հռոմէացի բանաստեղծ)։ Բնակչութիւնը՝ ։
Հայկ Պարիկեան
Աշխատագները
Եղած է խմբագիր «Եփրատ» թերթի, «Բուրաստան» եւ «Բարձրունք» պարբերականներու, իսկ 1975-էն սկսեալ «Գեղարդ» Սուրիահայ Տարեգրքի։ Աշխատակցած է գրական յօդուածներով եւ քրոնիկներով, մասնաւորաբար «Զարթօնք», «Արեւ», «Պայքար» եւ «Ժամանակ» օրաթերթերուն, իսկ պատմուածքներով եւ բանաստեղծութիւններով՝ «Շիրակ» գրական ամսագրին։
Գործերը
Հրատարակելի են. «Պատմուածքներ», «Ծածկանուններու Բառարան» գործերը։
Իր բանաստեղծութիւնները տոգորուած են Համամարդկային սիրոյ զգացումներով։
Հաթթինի Ճակատամարտ
Գրականութիւն
Ստորոգութիւն:1187 Ստորոգութիւն:Պաղեստինի պատմութիւն Ստորոգութիւն:4 Յուլիս Ստորոգութիւն:Երկրորդ խաջակրաց արշաւանք
Եդուարդ Մանէ
Կեանքը եւ ստեղծագործական ուղին
Իրաւաբանի մասնագիտութիւն ստանալու միտումով՝ հօր յորդորով 1848 թուականին Մանէն կը նաւարկէ դէպի Ռիօ տէ Ժանէրօ։ Երբ Եդուարդ Մանէն երկրորդ անգամ ըլլալով կը ձախողի իրաւաբանական դպրոցին համալրման քննութիւնը, հայրը կը ստիպուի հաշուի առնել որդու՝ արուեստի ոլորտէն ներս կրթուելու որոշումը։
Մինաս Բժշկեան
Հրատարակութիւններ
Այս ուղեգրութիւնը Հրանդ Տէր Անդրէասեանի կողմէ թրքերէնի թարգմանուած ու տպուած է 1967-ին, Պոլիս, «Karadeniz Kıyıları Tarih ve Coğrafyası 1817-1819» անունով։
3 Յուլիս
Տօներ
Ստորոգութիւն:Յուլիս
Պատմութիւն Աղուանից Աշխարհի
Մովսէս Կաղանկատուացիի «Պատմութիւն Աղուանից Աշխարհի» աշխատութեան բովանդակութիւնը որպէս պատմագրական սկզբնաղբիւր
Աշխատութեան Առաջին Հատորը կը սկսի Ադամէն մինչեւ Նոյը՝ ծննդաբանական համառօտ ակնարկով եւ յետոյ կ՚անցնի հիմնական նիւթի շարադրանքին՝ (Դ.-Ե.) դարերու կրօնական ու քաղաքական դէպքերուն, զորս տեղի ունեցած էին գլխաւորապէս Հայաստանի ու անոր հարեւան եւ նոյնիսկ հեռաւոր երկիրներու մէջ։ Աղուանքի Պատմութեան ուշադիր քննութիւնը ցոյց կու տայ, որ հեղինակին՝ Մովսէս Կաղանկատուացիի ուսումնասիրած հիմնական աղբիւրները՝ մայրենի հայերէն լեզուով արդէն գոյութիւն ունեցող բաւական հարուստ պատմագիտական գրականութիւնն է։ Հեղինակը իր գիրքին համար յատկապէս մեծ չափով օգտագործած է Փաւստոս Բուզանդի, Ագաթանգեղոսի, Եղիշէի, Մովսէս Խորենացիի երկերը, «Գիրք Թղթոց» Ժողովածուն, Յայսմաւուրքը եւ հայկական այլ աղբիւրներ։
Երուանդ Էլմաճեան
Կենսագրութիւն
1914 թուականին՝ աւարտած է Պէյրութի Ամերիկեան համալսարանի բժշկական բաժանմունքը։
Մարտ 1915-ին, ի թիւս 198 անուանի հայերու, ձերբակալուած է ու բանտարկուած՝ Մարաշի բանտին մէջ։ Որոշ ժամանակ մը ետք, դարձեալ ձերբակալուած է եւ քանի մը հոգիի հետ աքսորուած է Տէր Զօր ուր քանի մը հոգի սպաննուած է, ուրիշներ՝ կախաղան բարձրացած են, իսկ ինք՝ ազատ արձակուած է։
1920 թուականին Մարաշի Ամերիկեան միսիոնարութեան («Պորտ») Մերձաւոր Արեւելքի ներկայացուցիչ միսթր Լայմընը 200 ոսկի դրամագլուխով բացած էր բուրդի աշխատանոց մը՝ որբեւայրիներու համար աշխատանք ապահովելու եւ այդպիսով օգնելու համար։ ՀԲԸ Միութիւնը եւս ամսական 50 ոսկի նպաստ ուղարկած է այդ գործին համար։ Երուանդ Էլմաճեան, Ազգային միութեան ատենապետ Արամ Չոլագեանի հետ համախորհուրդ, յիշեալ նպաստները բաշխած է միայն  քանի մը աւետարանական ընտանիքներու՝ աւետարանական համայնքին զարկ տալու համար, զոր Ազգային միութեան պառակտման պատճառ դարձած է։ Հետագային բժիշկը զղջացած է իր արարքին համար եւ բազմաթիւ միջոցներու դիմած՝ սրբագրելու դրութիւնը, որուն համար արժանացած է հայրենակիցներու համակրանքին։
Անձղնապատի Վանք
Անձղնապատի կամ Անծղնապատի վանք․ Զոյգ անունները ամփոփումն են Անծղն անապատ եւ Անձն անապատ բառերու: Անծղնապատ գրուած է նաեւ Անձղնապատ կամ Յանձնապատ, սակայն կարելի չէ ստոյգ ըսել թէ այս անունները միեւնոյն վանքին կը վերաբերին: Պալեան կը միտի Անձղնապատ եւ Անծղնապատ իրարու հետ միացնել:  Նոյն վարկածն ունի՝ նմանապէս Խ. Լեւոնեան: Վարդան Աշխարհագրի գրութեան մէջ յստակօրէն գրուած է թէ Անծղնապատ կը գտնուի Ռշտունեաց գաւառի մէջ: Վարդան կը գրէ՝« Եւ յԸռըշտունեաց գաւառին կան սուրբ ուխտքն Նարեկ, սուրբ Յակովբ, սուրբ Վարդան, սուրբ Թումա, Անձղնապատ, Նկարէն, եւ ի սուրբ Թումայի վանքն կայ մարմին սուրբ Առաքելոյն Թումայի, զոր բերին ի Հնդկաց: Եւ Աղթամար կղզին ի մէջ ծովուն, ուր կայ սուրբ ուխտն խաչն հրաշազարդ, զոր շինեաց Գագիկ թագաւորն Արծրունեաց»: Տեղւոյ այս անորոշութիւնն է հաւանաբար  այն կարեւոր պատճառը, որով վանքս կը նոյնացուի այլ եւ այլ վանքերու հետ: Խ.Լեւոնեան զայն կը նոյնացնէ Կարմրակի հետ, մինչ Պալեան զայն կը նոյնացնէ Դիւաբոյն Ս.Յարութիւն վանքի հետ: Փիրղալէմեան, որուն հետեւորդ է եւ Պալեան, Անծղնապատի հետ կը միացնէ Նկարէնի վանքը: Սակայն ինչպէս Վարդան Աշխարհագրի յառաջաբերութենէն  ի յայտ կու գայ թէ ան Անծղնապատ եւ Նկարէն իրարմէ կ'անջատէ: Անծղնապատի անունը ցանցառ յիշատակուած է. Յայսմաւուրքի մը յիշատակարանին մէջ կը կարդանք՝ «Գրեալ ի թուին ՊԾԴ (1405) յանապատիս Անծղնապատ ի հայրապետութեան Տեառն Դաւթայ...» Մեր Մատենադարանին Թ. 705 ձեռագրին (Ոսկեփորիկ) մէջ կայ՝ «Յորժամ կարդայք ԶՈսկեփորիկս, Դուք յիշեցէք զԱստուածատրիկս, Որ գրեցի զսուրբ գանձիկս հրամանաւ իմ Վարդապետիս, Ի Տղայութեան ժամանակիս Ի դուռն սուրբ Աստուածածնիս, Ի վանքս մեծ Անձնապատիս, Ընդ հովանեաւ սուրբ Նշանիս»: Ասկէ առաջ կայ անդ՝ «Գծագրեցաւ սուրբ մատեանս ի թվականութեան Հայոց ՊԾԲ ի ցանգալի յանապատիս (անունե ջնջուած) որ ի յԸռամկաց բառից (ջնջուած) ընդ հովանեաւ աստուածընկալ սուրբ Նշանիս ի դուռն սուրբ մաւրն լուսոյ եւ այլ սուրբ եկեղեցեաց ի հայրապետութեան Կիրակոսի...»՝ Անծղնապատի միաբաններէն ծանօթ է «երջանիկ, տօնասէր եւ աղօթարար» Յակոբ վարդապետ Ովսաննացին, որ Քիւրտերէն կը նահատակուի եւ մարմինը կ'ամփոփուի «մերձ գերեզմանին Գրիգորի Նարեկայ վանից»։
Եփրեմ Ասորի
Ստեղծագործական գործունէութիւն
Եփրեմ Ասորիին գրիչին կը պատկանին կամ կը վերագրուին Ս. գրային բազմաթիւ մեկնութիւններ, որոնցմէ՝ Տատիանոսի Համաբարբառին մեկնութիւնը, դաւանական գործեր, ճառեր, աղօթքներ, ներբողներ, կցուրդներ, որոնք շարադրուած են արեւելաքրիստոնէական միտքին յատուկ խորհրդապաշտական ոգիով, յայտնութենական թափանցումներով եւ քնարականութեամբ։
Մանիլա
Մանիլա, Ֆիլիպինների մայրաքաղաքը, կը գտնուի Լուզոն կղզու վրայ, Մանիլայի ծոցի 48 կմ երկարութեամբ ափին։ Բնակչութիւնը 1.652.171 մարդ (2010 թ․)։ 16 այլ քաղաքների եւ համայնքների հետ մաս կը կազմէ Մետրո Մանիլա ագլոմերացիայի, որի բնակչութիւնը մօտ 12 միլիոն է։ Մանիլիայի ողջ բնակչութիւնը կը զբաղցնէ ընդամենը 38.55 կմ² տարածք, որով Մանիլան աշխարհի ամենախիտ բնակեցված քաղաքն է։
Ժիրայր Սէֆիլեան
Կենսագրութիւն
1983-1990 թուականներուն մասնակցած է Լիբանանեան Քաղաքացիական Պատերազմին՝ որպէս Պէյրութի հայկական թաղամասերու պաշտպան։
1990-ին արցախեան շարժման մասնակցելու նպատակով ընտանիքին հետ տեղափոխուած է Հայաստան։ Սկզբնական շրջանին մասնակցած է հայկական ջոկատներու կազմաւորման գործընթացին՝ որպէս ռազմական հրահանգիչ։ 1991-էն եղած է ջոկի, 1992-էն՝ մարտկոցի, այնուհետեւ՝ Շուշիի առանձնակի գումարտակի, 1997-էն՝ Մարտակերտի բաժանմունքի հրամանատարի տեղակալ, 1997-1998 թուականներուն ՊԲ 6-րդ ՊՇ-ի հրամանատար։
Երիտասարդ տարիքին հայրենասիրական նկատառումներով անդամակցած է ՀՅ Դաշնակցութիւն կուսակցութեան, սակայն հետագային, չընդունելով կուսակցութեան քաղաքական դիրքորոշումն ու հլու գործունեութիւնը, դուրս է եկած ՀՅԴ–էն։ 2001-ին հիմնադրած է «Ազատագրուած տարածքներու պաշտպանութեան» կազմակերպութիւնը, հանդէս եկած է այդ տարածքներու վերաբնակեցման օգտին եւ քննադատած գործող իշխանութիւններու քաղաքականութիւնը, այդ պատճառով 2006-ին իր մարտական ընկեր Վարդան Մալխասեանի հետ ձերբակալուած եւ դատապարտուած է բանտարկութեան ։ 2008-ին՝ բանտէն դուրս գալէն ետք կը հիմնադրէ «Միացում» ազգային նախաձեռնութիւնը, 2009-ին՝ «Սարդարապատ» շարժումը, այնուհետեւ՝ «Նախախորհրդարան» հասարակական–քաղաքական կազմակերպութիւնը։
Ջարդուած են լրագրողներու տեսախցիկները եւ մարդոց ինքնաշարժները։ Պոկուած եւ գետին շպրտուած են ՀՀ պետական դրօշներ,100 ամեակը առանց ռեժիմի պաստառները ։
Արտաքին յղումներ
* «Ժիրայր Սեֆիլյան․ հայ ֆիդային» ֆիլմ (մաս 1), (մաս 2)։
Ալպերթ Յովհաննիսեան
Կենսագրութիւն
Ալպերթ Յովհաննիսեան Հայ-Ռուսական համալսարանի ուսանող էր, կ՛ուսանէր քաղաքականութիւն եւ որոշած էր իր ապագան կերտել դիւանագիտական բնագաւառէն ներս։ Սեպտեմբեր 15-ին, Ալպերթ տօնած էր իր 19-րդ տարեդարձը եւ նախքան բանակ երթալը, իր մօտիկ ընկերներուն պատուիրած էր․-
Վահան Քիւրքճեան
1907 թուականին կը գաղթէ ԱՄՆ եւ կ'ուսանի իրաւաբանութիւն Պոսթընի Համալսարանէն ներս: Երկու տարի ետք, նաեւ Պոսթընի մէջ, կը հիմնէ առաջին ՀԲԸՄի մասնաճիւղը: Ան կը ստանցնէ կազմակերպութեան տնօրինութեան դերը մինչեւ հանգստեան կոչումը, 1939 թուականին:
Սքոթլանտա
Սքոթլանտայի մայրաքաղաքն է՝ Էտինպըրկ:
Բժշկական զբօսաշրջիկութիւն
Իրաւական հարցեր
Բժշկական խնամք ստանալը հիւանդներուն կարող է ենթարկած որոշ իրաւական հարցերու։ Դատավեճերու սահմանափակ բնոյթը տարբեր երկիրներու մէջ կը հանդիսանան խնամքի ցածր գիներու հիմունքներէն մէկը։ Մինչդեռ շարք մը երկիրներ ներկայիս կը ներկայանան որպէս գրավիչ բժշկական զբոսաշրջութեան ուղղութիւններ, որոնք կը տրամադրեն օրինական դեղամիջոցներ հակաօրինական գործողութիւններու համար, այս օրինական ուղիները կարող են գրավիչ չդառնալ զբոսաշրջիկներու համար։ Խնդիրներու ծագման դեպքին մէջ համապատասխան անձնական ապահովագրութիւնը հիւանդներուն փոխհատուցին մէջ չկատարէր կամ հիւանդը ի վիճակի չըլլայ փոխհատուցին մէջ ստանալ հակաօրինական գործողութիւններու դէմ ուղղուած դատավճռի միջոցով։ Հիւանդանոցները կամ բժիշկները որոշ երկիրներու մէջ կարող չեն վճարել դրամական վնասները, որոնք կը նշանակուին դատարանի կողմէն։
Հարաւային Գորեա
"Գորեա Թայմզը" կը զեկուցէ, որ Գորեական հիւանդանոցները որդեգրած են խտրականութեան գնային քաղաքականութիւն, օտարներէն գանձելով 2 կամ 3 անգամ աւել գումար՝ համեմատած տեղի բնակչութեան հետ։ Այն կը պնդէ, որ կառավարութիւնը կ'անտեսէ աճող բժշկական գիները օտարերկրեայ հիւանդներու համար, ովքեր պաշտպանուած չեն հակաօրինական գործողութիւններէն, խտրական գիներէն, հիւանդի անձնական իրաւունքներու ոտնահարումէն Գորեական բժշկական օրենքի համաձայն։ ref name="koreatimes.co.kr"/>
Երիտասարդութիւնը Եւ Գինեմոլութիւնը
Երիտասարդներն ու նոյնիսկ պատանիները յուզող գլխաւոր խնդիրներէն մէկը գինեմոլութիւնն է: Անոնք իրենց մտահոգութիւններուն եւ հարցերուն,  այսպէս կոչուած,  լուծումը կը տեսնեն ալքոլի գործածութեան մէջ՝ անջատուելով իրականութիւններէն եւ իրադարձութիւններէն:  Ուրիշներ կը հաւատան,  որ ուրախ ժամանակ կարելի չէ անցընել առանց խմիչքի չափազանցուած գործածութեան:  Ուրիշներ ալ համոզուած են,  որ ոգելից ըմպելիներով աճման նոր հանգրուան անցած են,  ուստի՝ «մեծցած են»:
Դէպի Այաշ
Դէպի Այաշ (Հին ու Նոր Յուշեր), Հայ ազգն իր հայրենի դարաւոր երկրէն վտարելու եւ բնաջինջ ընելու Իթթիհատի եւ գերման դիւային խորհուդին առաջին երկունքը կրեց պօլսեբնակ Հայութեան մտաւորաական դասակարգը։ 1915 Ապրիլ 11, 12 եւ 13-ի անմոռանալի օրերը տեղի ունեցած միահաղոյն ձերբակալութիւնք մահասարսուռ արհահաւիրք մը սփռեցին գրէթէ բոլոր Հայերու սիրտերուն մէջ։ Գերման ձախլիկ կայսեր ձախաւեր խորհուրդով նիւթուած այս Տարագրութեան ճիւաղային ծրագիրը գաղտնիք մը չեր սակայն ամէն անոնց համար որոնք ուշադիր կը հետեւէին օրուան իրադարձութիւններուն։ Մինչ Ճավիտ Փարիզի մէջ Օսմանեան փոխարութիւն մը կնքելու յաջողելով՝ կոչունքէ կոչունք կը հրաւիրուէր, մինչ եւրոպական մեծ տէրութիւնք Հայաստանի բարենորոգմանց խնդրին իսկապէս լուծուած կը նկատէին հայաբնակ վեց նահանգներուն համար եւրոպացի երկու քննիչներ ընտրելով, անդին Քայզէրը եւ Իթթիհատական կառավարութեան վարիչ պետերը գաղատնաբար կը նիւթէին հրէշային դաւադրութիւն մը՝ ընդէմ բովանդակ Հայ ազգին որուն միակ յանձանքն ուրիշ բան չէր բայց եթէ երկրին բարեկարգութիվնն ու բարգաւաճումը պահանջել, անզուգականն Նուպար Փաշայի բերնով որ իր բովանդակ ոյժն ու կորովը ի սբաս դրած էր Հայ Ազգին այս արդար դատին իրականացման։
Զարեհ Քհնյ. Շաքարեան
Ան ընտրած է ազատ ասպարէզ եւ հետեւած է ոսկերչութեան։ Արհեստը շուտով իւրացնելէ ետք, կ՛ունենայ իր սեփական ոսկերչութեան խանութը, ուր տարիներ աշխատելէ ետք տնտեսական կիճակր կր բարելաւէ եւ կր պատրաստուի ամուսնութեան։
Այս րոյոր եկեղեցականն-ազգային ծաոայութիւնները զինք հոգեպէս պատրաստած են հոգեւորական ըլլալու եւ ամբողջութեամբ նուիրուելու Հայ եկեղեցւոյ ծաոայութեան։
Բերիոյ Թեմի Աոաջնորդ՝ Գերշ, Տ, Սուրէն Արք) Գաթարոյեանի ձեոամր, տիրացու Գէորգ քահանայ կր ձեոնադրուի Ս. Քառասնից Մանկանց եկեղեցւոյ 2 Մայիս 2004-ին վերակոչուելով Տ. Զարեհ եւ օծակիր ունենալով Տ, Խորէն Պէրթիղլեանր։
Քաոասնօրեայ պատրաստութեան շրջանր լրանաէ ետք նորընծայ Տ. Զարեհ հոգեւոր հովիւ կր նշանակուի Ս. Քաոասնից Մանկանց մայր եկեղեցւոյ։
Իր հովուական, վարչական աոաքելութեան կր մադթենք Տիրոջ աոաջնորդութիւնն ու երկնաւոր Հօր հովանաւորութիւնը, որպէսզի կատարուած ու կատարուելիք բոլոր տեսակի ծաոայութիւնները յաջոդութեամբ պսակուին Աստուծոյ փառքին, Հայ Եկեղեցւոյ հոգեւոր կեանքի շինութեան եւ ազգին օգտակարոգթեան ու յառաջդիմութեան ի խնդիր։
Ֆրիկի Յուշարձան (Երեւան)
Հեղինակներ
Քանդակագործ՝ ՀՀ վաստակաւոր նկարիչ Սուրեն Նազարեան
Հոկտեմբերեան Յեղափոխութիւն
Նախադրեալները
1917 թուականի սկիզբը Փետրուարեան Յեղափոխութեան հետեւանքով գահընկեց եղաւ Նիքոլայ II ցարը եւ իշխանութեան եկաւ Ժամանակաւոր կառավարութիւնը։ Սակայն, Ժամանակաւոր կառավարութիւնը թոյլ էր եւ ներքին հակասութիւնները կը ջլատէին զինք։ Անիկա կը շարունակէր վարել Առաջին Համաշխարհային պատերազմը, որու պատճառով աւելի ու աւելի կը դժգոհէր ժողովուրդը։ Ռուսիոյ մէջ կը տարածուէր համազգային ճգնաժամը, որ կը շօշափէր ընկերվարական, տնտեսական եւ քաղաքական ոլորտները։ Արդիւնաբերութեան համախառն արտադրանքի ծաւալը 1916-ին համեմատ նուազած էր 36 տոկոսով։ Աշնանը փակուած էին Ուրալի, Տոնպասի եւ այլ արդիւնաբերական շրջաններու աշխատավայրերու մօտաւորապէս կէսը, ստեղծելով զանգուածային գործազրկութիւն։ Միեւնոյն ժամանակ կտրուկ սղած էին կեանքի պայմանները։ Աշխատաւորներու իրական եկամուտները իջած էին մինչեւ 1913-ին եղածին կէսը։ Ռուսիոյ պետական պարտքը 1917 Հոկտեմբերին բարձրացաւ մինչեւ 50 միլիոն րուբլի։ Երկիրը ինկաւ տնտեսական սնանկացումի մէջ։
Զաւէն Մսըրլեան
Արտաքին յղումներ
[https://horizonweekly.ca/en/%D5%A3%D5%AB%D6%80%D6%84%D5%A5%D6%80%D5%B8%D6%82-%D5%B4%D5%BF%D5%A5%D6%80%D5%B4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%A5%D5%A1%D5%B6-%D5%B0%D5%A5%D5%BF-%D5%B0%D5%A1%D5%B5%D5%B8%D6%81-%D5%B6%D5%B8%D6%80%D5%A1/ Գիրքերու Մտերմութեան Հետ. «Հայոց Նորագոյն Պատմութեան Էջերէն (1915-2020)» դոկտոր Զաւէն Մսըրլեան ]
Պարոյր Սեւակի տուն-թանգարան
Ցուցադրութիւն
Թանգարանի նախասրահ-դահլիճին մէջ ցուցադրուած են Պարոյր Սեւակին կեանքի ու ստեղծագործական տարբեր շրջաններէն վերաբերող ցուցանմուշներ՝ անձնական իրեր, վաւերագիրեր, ձեռագիրով պատճէններ, տարբեր լեզուներով հրատարակութիւններ եւ այլն։ Թանգարանին մէջ կը պահպանուին շուրջ 700 ցուցանմուշներ եւ 1000-էն աւելի գրականութիւններ։ Ցուցասրահին մէջ կը ներկայացուին Սարգիս Մուրատեանի՝ 1985-1986 թուականներուն միջեւ ստեղծած մեծադիր որմնանկարները։
Վիեննայի Մխիթարեանները
Վիեննայի Մխիթարեան Միաբանութիւնը Վենետիկի Մխիթարեաններէն բաժնուած ճիւղ մըն է։ Այս բաժանումը տեղի ունեցած է 1733-ին Հ. Աստուածատուր Բաբիկեանին եւ Հ. Մինաս Գասպարեանի գլխաւորութեամբ։ Յետ Թրիեստի մէջ կարճ ատեն մը ապրելու, Նաբոլէոնի կրօնական հալածանքներու ժամանակ կը հեռանան անկէ եւ ապաստան կը գտնեն Վիեննայի մէջ ՝ շնորհիւ Փրանկիսկոս Ա. կայսեր, որ 1811-ին կու տայ անոնց վեղարաւոր կրօնաւորներու խարխուլ վանք մը, ուր անոնք կ՛ամփոփուին ի սկզբան, յետոյ կ՛անցնին նորակառոյց վանքը՝ Արիստակէս Ազարեան աբբայի վարջութեան շրջանին։
Վիեննայի դպրոցին գրական կեանքը կը սկսի գլխաւորապէս 1840-էն ասդին, երբ Ազարեանի ջանքով կը պատրաստուին նոր դէմքեր, ինչպէս՝ Գաթըրճեան, Գարագաշեան եւ Յովնանեան, որոնց գլխաւոր մտահոգութիւնը կ՛ըլլայ դասական հայերէնի խնդիրը։
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հայկական գիր եւ գրականութիւն Ստորոգութիւն:Մխիթարեան միաբանութիւն
Սպանիոյ Սահմանադրութիւն (1931)
Այն կը հանդիսանար 14 Ապրիլ 1931-ին հռչակուած Երկրորդ հանրապետութեան սահմանադրութիւնը: Ուժի մէջ եղած է մինչեւ 1 Ապրիլ 1939-ը: Այս սահմանադրութեան շնորհիւ Սպանիոյ պատմութեան մէջ երկրորդ անգամ պետութեան ղեկավարի ու կառավարութեան ղեկավարի պաշտօնները կը զբաղեցուէին ժողովրդավարական գործընթացի հիմքի վրայ կազմակերպուած ընտրութիւններու միջոցաւ:
Կաթողիկէ եկեղեցւոյ արտօնութիւններու ոչնչացում
Չնայած սահմանադրութիւնը որպէս կանոն մեծ ուշադրութեան արժանացած էր քաղաքացիական ազատութիւններուն ու ժողովրդական ներկայացուցչութեան՝ այնուամենայնիւ, կաթողիկէ եկեղեցցոյ արտօնութիւններու վերաբերեալ առկայ էր բացառութիւն: Ըստ պատմաբան Ստենլի Պէյնայի՝ այդ փաստը որոշիչ դեր կատարեց ժողովրդավարական մեծամասնութեան կրթութեան կանխման հարցին :
Նաթալիա Թենա
Կենսագրութիւն
Կարիերա
Պօղոս Անտոնեան Շաշիեան
Կենսագրութիւն
Իր տղայ հասակէն ուսունմասէր եւ աշխատասէր կանուխէն փափաքող եղած է բժշկութեան կատարելագործութեան, զոր ժառանգաբար իր պապը եւ հայրը իբր ախտէր արդէն կ՛ընէին։
Ան կը մահանայ 1815 թուականին, զոր հետեւաբար ծառայած է չորս Սուլթաններու։ Թաղուած է Պալըքլըի Հայոց գերեզմանատան մէջ։
Էլիզապէթ Բ.
Իր գահակալման ընթացքին աւարտած է ապագաղութացումը, որ կը նշանաւորուի բրիտանական կայսրութեան վերջնական փլուզմամբ եւ վերջինիս փոխակերպումը Միացեալ Թագաւորութեան։ Այս ընթացքը կը ներառէ նաեւ բազմաթիւ այլ իրադարձութիւններ, ինչպիսիք են երկարատեւ ազգա-քաղաքական հակամարտութիւնը Հիւսիսային Իրլանտայի հետ, Ֆոլքլենտեան պատերազմը, պատերազմները Իրաքի եւ Աֆղանիստանի մէջ։
7 տասնամեակ իշխանութենէ ետք, Էլիզապէթ Բ. թագուհի իր մահկանացուն կը կնքէ 8 Սեպտեմբեր 2022-ին, Սկովտիոյ Պալմորալ պալատին մէջ:
Մանկութիւն եւ պատանեկութիւն
Արքայադուստր Էլիզապէթ Ալեքսանդրա Մարիան ծնած է Լոնտոնի Մեյֆեր թաղամասին մէջ, կոմս Սթրաթմուրի Պարթոն Սթրիթի առանձնատան մէջ։ Այժմ առանձնատունը այլեւս գոյութիւն չունի, իսկ տեղը դրուած է յուշատախտակ ։ Իր անունը ստացեր է ի պատիւ մօր Էլիզապէթի, մեծ մօր՝ Մարիայի եւ մեծ մօր մեծ մայրը ՝ Ալեքսանդրայի։ Մկրտուեր է Մայիսի 25-ին Պաքինհըմ պալատի մատուռին մէջ, որ պատերազմի տարիներուն աւերուեր է։
1970-ական թուականներ
1974 թուականի խորհրդարանական ընտրութիւններու ժամանակ քաղաքական ճգնաժամը հասունացած էր, որու հետեւանքով կուսակցութիւններէն ոչ մէկը չի ստանար ձայներու մեծամասնութիւնը։ Հակառակ ձայներու առաւելագոյն բաժինը ստացեր էր Պահպանողական կուսակցութիւնը, վարչապետ նշանակուեցաւ Լեյպորիստական կուսակցութեան առաջնորդ Հարոլտ Վիլսոնը ։ Յաջորդ տարի Աւստրալիոյ մէջ քաղաքական ճգնաժամի հետեւանքով  Էլիզապէթ Բ.-ը հրաժարեցաւ բեկանել ժեներալ-նահանգապետ Ջոն Քերիի  հրամանը վարչապետ Գաֆ Ուիթլեմի հրաժարականի վերաբերեալ։
1976 թվականին Մոնրէալի մէջ (որպէս Քանատայի թագուհի) Էլիզապէթ Բ.-ը հանդիսաւորութեամբ բացաւ XXI ամառնային ողիմպիական խաղերը։
2000-ական թուականներ
2000 թուականի Ապրիլ 17-ին Էլիզապէթ Բ. Վինձոր մէջ ընդունեց Ռուսաստանի նախագահ Վլատիմիր Փութինին: Հանդիպումը տեւեց 30 վայրկեան:
Նոյն թուականին թագուհին առաջին անգամ այցելեց բրիտանական մզկիթ` իսլամական կեդրոն Սքունթորպի մէջ (Լինքոլնշիր): Բացի այդ, Էլիզապէթ Երկրորդը դարձաւ թագաւորական ընտանիքի առաջին անդամը, որ ստացաւ ոսկէ սկաւառակ. «Պալատական ​​երեկոյթ» համերգի ձայնագրութիւնը, որ տեղի ունեցաւ իր գահակալման 50-ամեակի կապակցութեամբ, վաճառուեցաւ 100 000 օրինակով:
Նախասիրութիւն եւ անձնական կեանք
Ի լրումն անգլերէնի՝ թագուհին ազատօրէ կը տիրապետէ ֆրանսերէնին:
Երկ
Երկ, գրական գործ։
Բուն գրական երկերը եւս կրնան ունենալ նախաբան կամ վերջաբան (ոտանաւոր), բայց երբեմն ալ՝ արձակ։ Կրնայ ըլլալ մէկ էջէն աւելի կարճ, կամ տարածուիլ բազմաթիւ էջերու վրայ։ Կրնանք գործ ունենալ նաեւ բանաստեղծութիւններու ժողովածոյի մը հատ՝ ամբողջ հատոր մը։ Նոյնն է արձակ երկերու պարագային. պատմուածք մը կրնայ քանի մը էջ գրաւել՝ վէպ մը, թատերակ մը կրնայ ներկայանալ ամբողջական հատորով. վէպը կրնայ նոյնիսկ ըլլալ բազմահատոր։
Իոս
Ժողովրդագրութիւն
Բնակչութեան թիւն է 2 030։ Մայրաքաղաքն է Հորա* (կամ Իոս) 1 632 բնակիչներով։  Կարեւոր բնակավայրեր են՝ Օրմոս, Փսաթի, Այիա Թէոտոթի, Միլոփոթաս, Մականարկ եւ Էփանօ Քապոս։
Անուանում
Անունին համար կան երկու տարբերակներ․-
Պատմութիւն
Սքարքօ բլուրին արեւելեան լանջին, կղզիին արեւմտեան ծովեզրին, յայտնաբերուած է Քիքլատեան Մշակոյթի ամենամեծ բնակավայրերէն մին՝ Ք․Ա․ 2700 - 2300։
Արտաւան (հրամանատար)
Արտաւանը Կ.Պոլսոյ Մէջ եւ դաւադրումը Ընդդէմ Կայսրի
Արտաւանը ետ կանչուեցաւ Կոստանդնուպոլիս, որուն Ափրիկէի մէջ փոխարինեց՝ Ճոն Տրոգիլտան։ Արտաւանը արժանացաւ մագիստեր միլիտում պրազենտալիս (magister militum praesentalis) տիտղոսի եւ դարձաւ պատուաւոր հռոմէական կոնսուլ։ Սակայն չնայած այս պատիւներուն, Արտաւանը այդպէս ալ չկրցաւ ամուսնանալ կայսեր զարմուհիին հետ. ամուսնութեանը դեմ էր կայսրուհի՝ Թէոդորան։ Ան պահանջեց Արտաւանէն ամուսնալուծուիլ առաջին կնոջմէն, սակայն այդ յաջողեցաւ ընել միայն 548 թուականին, երբ կայսեր զարմուհին արդէն ամուսնացած էր ։
Խոսրով Ներսէսեան
Խոսրով Ներսէսեան, գրագէտ եւ հրապարակագիր, գրական անունով՝ Գիսաւոր։
Կիւրեղ Երուսաղէմացի
Կեանքը
Կիւրեղ Երուսաղէմացի Հայրապետ, ըստ կարգ մը աղբիւրներու ծնած է 315-ին, բնականաբար Երուսաղէմ քաղաքին մէջ, ուր մեծցած է եւ ուսանած:
Գրական Վաստակ
Երրորդը, կը խօսի մկրտութեան եւ յատկապէս անոր խորհուրդին եւ հետեւանքներուն մասին:
Պօղոս Արապեան
1770-ական թուականներուն Պօղոս Արապեան՝ որպէս հմուտ գրաձուլիչ, Կ․ Պոլսոյ մէջ տպարան կը հաստատէ, որ իր ընդարձակութեամբ առաջին տեղը կը գրաւէր։ Այս տպարանէն ներս տպուած են մեծ թիւով պարբերական հանդէսներ՝ «Ազդարար Բիւզանդեան», «Սուրհանդակ  Բիւզանդեան», «Նոյեան  Աղաւնի» եւ 1856-ին՝ «Զուարճախօս»-ը ։ 1820 թուականէն սկսած, այս տպարանին մէջ լոյս տեսած են՝ «Բան  Հրաւէր  Սիրոյ», «Պատմութիւն  Մարինայ  Կուսին», «Շարական» եւ այլ հոգեւոր բովանդակութեամբ գիրքեր։
3 Յունուար
3 Յունուար, տարուան 3-րդ օրն է։ 2 Յունուար 3 Յունուար  4 Յունուար
Տիգրան Սարաֆեան (Հ.Մ.Մ.)
Կենսագրութիւն
Վեթերան ընկեր, երկարամեայ ազգային գործիչ Տիգրան Սարաֆեան մահացաւ 7 Հոկտեմբեր 2020-ին, Միացեալ Նահանգներու մէջ:
Ավելոնիսիա
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Փոքր Քիքլատեսի կղզիներ Ստորոգութիւն:Քիքլատեսի կղզիներ Ստորոգութիւն:Էգէականի կղզիակներ Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Կղզիներ ըստ երկիրի Ստորոգութիւն:Կղզիակներ Ստորոգութիւն:Կղզեխումբեր
Շաքիի Ջրվէժ
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւններ:Հայաստանի ջրվէժներ
Ղազարոս Աղայեան
Ղազարոս Աղայեան, հայ գրող։
Նարինէ Գրիգորեան
Կենսագրական գիծեր
2002-2003 թուականներուն մասնակցած է մնջախաղի թատրոնի դասընթացներու: Իբրեւ բեմադրիչ, 2004-2005 թուականներուն, ուսումը շարունակած է Մոսկուայի եւ Ս. Փեթերսպուրկի մէջ (2007), իսկ Պոսթընի եւ Նիւ Եորքի մէջ աւարտած է թատրոնի կառավարման բաժինը (2008):
Ղեւոնդ Ա. Քհնյ. Ագթաւուգեան
Կենսագրութիւն
Ան իր կեանքի ընկերը ընտրած է Միսաքի եւ Իսկուհիի դուստրը՝ օրդ. Պայծառ Յարութիւնեանը, որուն հետ պսակուած է 28 Մայիս 1950-ին, Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցւոյ մէջ, ձեռամբ՝ Տ. Նշան քահանայ Մարգարեանի։ Ունեցած է երեք զաւակ՝ Աւետիս, Զեփիւռ եւ Ֆլորա։
Քահանայական պատրաստութիւն
Իբրեւ քահանայ, տարիներու ընթացքին յարատւ ջանքերով յաջողած է իր ծխական ժողովուրդին թիւը աճեցնել ու բազմացնել եւ հասցնել աւելի քան հինգ հարիւր յիսուն ընտանիքներու: Այսպիսով, Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցին քիչ մը աւելի զօրացած է իր ծխական ժողովուրդով:
Ուխտագնացութիւններ եւ Ճամբորդութիւններ
Իր սերնդակիցներուն պէս, ինքն ալ կատարած է ուխտագնացութիւններ ու ճամբորդութիւններ.
Վախճան
1987-ին, շնչարգելութեան տակաւ առ տակաւ սաստկացոծ աւերիչ հիւանդութեան պատճառով, քաշուած է հրապարակէն, դադրած քահանայագործելէ՝ անկողին ծառայելով: Երբ բուժումը անյոյս կը դառնայ, Առաջնորդ Սրբազան հօր տնօրինումով եւ իր փափաքով, 1988-ին իր հովուած հինգ հարիւր յիսուն ընտանիքները կը բաժնուին երիտասարդ քահանաներու՝ Տ. Տաթեւ Ա. քհնյ. Միքայէլեանի եւ Տ. Մաշտոց քհնյ. Արապաթլեանի միջեւ, որոնք նորընծայ քահանաներ էին, Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցի հաստատուած:
3 Նոյեմբեր
Տօներ
Ստորոգութիւն:Նոյեմբեր
Անկիւն
Ընդհանուր Տեղեկութիւն
Բացի աւելի յաճախ հանդիպող հարթ անկիւններէն, որպէս անկիւն կրնան դիտարկուիլ նաեւ առաւել ընդհանուր «օպէյտ»ները՝ պատկերներ, յառաջացած հատ-հատ աղեղներով, կիսահարթութիւններով եւ այլ պատկերներով ինչպէս «էվկլիտա»ն, այնպէս ալ տարբեր չափի մեթրական տարածութիւններու ուրիշ ձեւի երկրաչափութեան մէջ։
Անկիւնի Նշումը
ներքին անկիւնը, որ պէտք էր նշանակել \angle(bc)։
Անկիւնի Չափը
[[Պատկեր:Angle measure.svg|thumb|200 px|
Անկիւններու չափման համար կրատյան չափի օգտագործման համար առաջարկուած է հինէն եկող ժամանակներէ, այժմ գրեթէ ոչ մէկ տեղ չի օգտագործուիր, որովհետեւ չի կրնար դուրս մղել առաւել տարածուած վաթսունական աստիճանները։ Անկիւնները կը չափուին աստիճանային չափով եկած հին Պապելոնէն, ուր կ'օգտագործուէր հաշիւի վաթսունական համակարգը, որուն հետքերը մեր մօտ պահպանուած են ժամանակի եւ անկիւններու բաժանման մէջ ։ 1 պտոյտը = 2
Հրետանագիտութեան եւ զէնք կարուցման գործերուն մէջ կիրառկուին նաեւ հազարերրորդականները եւ ռազմական անկիւնաչափի բաժանումները։
Անկիւններու Տեսակները
Կախուած անկիւնի մեծ մասերը կը կոչուին՝
Կիսորդ
Անկիւնի կիսորդ (bi- «երկակի» եւ «կտրում» բառերէն) կը կոչուի անկեան գագաթէն դուրս եկող եւ իր ներքին տիրոյթով անցնող ճառագայթը, որ իր կողմերու հետ կը ձեւաւորէ երկու հաւասար անկիւններ ։ Կիսորդին ցանկացած կէտին հեռաւորութիւնը անկիւնի կողմերէն միեւնոյնն է (եւ հակառակը, անկիւնի ներքին տիրոյթին ցանկացած կէտը, որ հաւասար հեռու է անկիւնի կողմերէն, կ'իյնայ կիսորդին վրայ)։
Տարբերակներ եւ Ընդհանրացումներ
-360°-ի վրայ տարբերող անկիւնները կը համարուին հաւասար։ Հարկաւոր է նշել,որ CD եւ AB ուղղիներուն միջեւ կողմնորոշուած անկիւնը հաւասար չէ AB եւ CD ուղղիներուն միջեւ կողմնորոշուած անկիւնին (անոնց գումարը կը կազմէ 180°, որ ըստ մեր պայմանաւորուածութեան նոյնն է 0°-ի)։ Կողմնորոշուած անկիւնները օժտուած են հետեւեալ յատկութիւններով. ա)
Անկիւն եւ «Scalear» Արտադրեալը
Մասնաւորապէս, կարելի է ներմուծել որոշակի [a,b] կէտին վրայ անընդհատ «ֆունկեր»ու միջեւ անկիւնին գաղափարը, եթէ ներմուծենք «scalear» արտադրեալը, այս դէպքին «ֆունկ»երուն նորմերը կը որոշուին ինչպէս  Հոս անկիւնին «քոսինուս»ը կը որոշուի բնական ձեւով՝ որպէս «ֆունկ»երուն «scalear» արտադրեալի յարաբերութիւնը իրենց նորմերուն հետ միատեղուած։ «Ֆունկ»երը կարելի է անուանել նաեւ «ortogonal», եթէ անոնց «scalear» արտադրեալը (իրենց արտադրեալին կեդրոնը) հաւասար է զերոյի։
Մանիշակագոյն
Մանիշակագոյն անունը կուգայ մանուշակ վարդէն։ Ալիքին հասակը 380-420 նանոմեդր է:
Եղիա Պարոն-Վարդեան
Եղիա Պարոն-Վարդեան (նաեւ՝ Եղիշէ, 1880, Կիրասոն, Կիրասոնի գաւառ, Տրապիզոնի նահանգ 1915, Կիրասոնէն դուրս), հայ դեղագործ։
Էսhաթի
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Քիքլատեսի ժայռակղզիներ Ստորոգութիւն:Էգէականի ժայռակղզիներ Ստորոգութիւն:Յունաստանի ժայռակղզիներ Ստորոգութիւն:Ժայռակղզիակներ այբենական կարգով Ստորոգութիւն:Ժայռակղզիակներ ըստ երկրի Ստորոգութիւն:Ժայռակղզիակներ Ստորոգութիւն:Ժայռակղզիներ
Թոմասօ Անթոնիօ Վիթալի
Թոմասօ Անթոնիօ Վիթալի, (7 Մարտ 1663 - 9 Մայիս 1745), Իտալացի երգահան եւ ջութակահար, ծնած է Պոլոնիա, Ճիովանի Պաթիսթա Վիթալիի մեծ զաւակը։ Ան հռչակաւոր է իր սոլ-մինոր «Չաքոննա»յի համար, որ ստեղծագործուած է ջութակի եւ երգեհոնի համար։ 1876-ին գերմանացի ջութակահար Ֆերտինանտ Տէյվիտը «Չաքոննա»ն վերախմբագրած է։ Այս ստեղծագործութեան բազմածաւալ թոնային փոփոխութիւնները ենթադրութիւններ ու հարցեր առաջացուցած են, քանի որ ան կը շեղի դասական պարոքքօ ոճի օրէնքներէն։
Վիզի Ցաւ
Տարածման Պատճառներ
Սուր եւ անակնկալ վիզի ցաւը կը պատահի` վիզի մկաններու անակնկալ պրկուածութեամբ, յօդակապաններու վնաս-հարուածով, մկանաձգաններու պրկուածութեամբ, ինքնաշարժի արկած-ցնցումով, սխալ պառկելու դիրքով, սխալ բարձի գործածութեամբ :
Լուսինէ Սարգսեան
Կենսագրութիւն
29 Հոկտեմբեր 2016-ին, «Նարեկացի» արուեստի միութեան մէջ տեղի կունենայ ջութակահարուհի Լուսինէ Սարգսեանի մենահամերգը: Միջոցառումը կը կրէ «Մենահամերգ՝ նուիրուած երազանքներուն» խորագիրը :
Արցախեան Ազատամարտի Յուշարձան (Մարտունի, Գեղարքունիքի մարզ)
Պատմութիւն
Յուշարձանը բացուած է 11 Նոյեմբեր 2012-ին: Այն օծած է Հայ առաքելական եկեղեցւոյ Գեղարքունիքի թեմի առաջնորդ Մարկոս եպիսկոպոս Յովհաննիսեանը: Արցախեան ազատամարտին Հայաստանի Մարտունի վարչական շրջանը տուած է աւելի քան 100 զոհ, 150 վիրաւոր, անոնցմէ` 10 զոհ, 2 անյայտ կորած եւ 30 վիրաւոր՝ Մարտունի քաղաքից :
Նկարագրութիւն
Յուշարձանը շուրջ 4 մեթր բարձրութեամբ քանդակ է, որու վրայ պատկերուած են կենաց ծառը եւ զոհուած ազատամարտիկը, որ երկինք կը համբարձի Հազարան Բլբուլի թեւերու վրայ:
Սաթենիկ Օհանճանեան
Կենսագրութիւն
1909ին Ատանայի կոտորածէն յետոյ, որբերը հաւաքելու համար աղէտի վայր մեկնած է։ Ա․ Աշխարհամարտին գաղթականներուն, կամաւոր գունդերուն, կիներու կազմակերպութիւններուն օժանդակած է։
Ալեքսանդր Սպենդիարեան
Կեսագրութիւն
Կը նուագէ ուսանողական նուագախումբին մէջ` իբրեւ առաջին ջութակ: Ուսանողական այդ տարիներուն, զուգահեռաբար, շարունակած է ջութակի իր դասերը մեծ թատրոնի դերասան Պեկարսկիի եւ երաժշտական յօրինումի տեսութեան դասերը` ռուս երաժիշտ ու ազգագրագէտ Ն. Ս. Կլենովսկիի մօտ: Իսկ 1896-1900 երաժշտական յօրինումի անձական դասեր առած է ռուս մեծահռչակ երաժիշտ Ն. Ռիմսկի-Կորսակովի մօտ:
1901-1917 կը հաստատուի ու կ'ապրի Ղրիմի մէջ` ծաւալելով ստեղծագործական, խմբավարական, մշակութային եւ հասարակական աշխուժ գործունէութիւն: Այս շրջանին կը հաստատուին իր բարեկամական մտերմիկ յարաբերութիւնները Չեխովի, Կորքիի, Ռեփինի, Ռախմանինովի, Շալեափինի, Քուփրինի, Կլազունովի, Լեատովի, Քիւիի, Արենսքիի, Պլումենֆելտի եւ Զպրուեւայի արժէքով մեծերու հետ, որոնք յաճախ կը հիւրընկալուէին Սպենդիարեաններու Եալթայի առանձնատան մէջ:
Սենեկագործիքային երկեր
Ան կը գրէ ստեղծագործութիւններ նաեւ նուագախումբերու համար:
Հայկական Մշակոյթ
Երաժշտութիւն
Հայկական երաժշտութիւնը սկիզբ առած է մ.թ.ա. II հազարամյակին։ Պատմական տուալները մեզ հասած են հնադարեան հայ պատմաբաններ Մովսէս Խորենացիի եւ Փավստոս Բիւզանդի աշխատութիւններու շնորհիւ։ Մ.թ.ա. III հազարամյակին ձեւաւորուած էր հայկական երաժշտութեան որակային իւրահատկութիւնը։ Մովսէս Խորենացին կը յիշէ «փանդիռ» երաժշտական գործիքը։ Փավստոս Բիւզանդը կը յիշէ թմբուկը, սրինգը, քնարը եւ շեփորը։ Պահպանուած են մինչքրիստոնէական Հայաստանի երգերու նիւթերու հատուածներ, որոնք կը պատմեն Արա Գեղեցիկի եւ Շամիրամի, Արտաշէս թագաւորի մասին։ Մ.թ. 301-էն սկսեալ, երբ Հայաստան ընդունեց քրիստոնէութիւնը որպէս պաշտօնական կրօն, հիմք կը ստեղծուի հայկական քրիստոնէական եկեղեցւոյ երաժշտութեան զարգացման համար։ Ագաթանգեղոսը կը յայտնէ, թէ IV դարու վէրջը, բարձրագոյն դպրոցներուն մէջ երգեցողութեան դսեր դասաւանդուած են։ Միեւնոյն ժամանակ յայտնի է հայկական հոգեւորականութեան բացասական վերաբերմունքը հեթանոսական երաժշտական ժառանգութեան հանդէպ։ Հայ հնադարեան երաժշտութեան զարգացմանը կը նպաստէ նաեւ ֆեոդալիզմի ձեւաւորումը։ Սակայն գուսանական արուեստը զանազան հալածանքներու կ՛ենթարկուի (այդուհանդերձ շարունակելով իր զարգացումը)։
Հայ եկեղեցական երաժշտութեան զարգացմանը նպաստեց 406 թ-ին հայկական այբուբենի ստեղծմանը։ Վարդապետարաններուն մէջ (հայկական դպրոցներուն մէջ, որոնք, ինչպէս կը նշէ Մովսէս Խորենացին, առաջին անգամ կը հիմնադրէ Մեսրոպ Մաշտոցը), կ՛ուսուցանուին երաժշտութիւն եւ երգ։
Յակոբ Էլմասեան էֆենտի
Կենսագրութիւն
1890 թուականէն՝ Կ. Պոլսոյ մէջ որպէս բժիշկ աշխատած է։
Աղանդեր
Աղանդերը կը հրամցուին հիմնականին յատուկ աղանդերային ափսէներով: Ան, որպէս կանոն, կ՛ուտեն աղենդերային դգալներով: Վերջիններուս չափերը կը տատանուին ճաշի դգալի եւ թէյի դգալի միջակայքին մէջ: Աղանդներու սեղանի բաղկացուցիչ մասերէն կը համարուին նաեւ աղանդերային դանակն ու պատառաքաղը։
Հալէպի բերդը
Պատմական անդրադարձ
Մեծն Աղեքսանտրի մահէն ետք, Հռոմէացիները կը նուաճեն Սելեւկեան կայսրութիւնը, (Ք․ա․ 64)։ Բերդը կը շարունակէ բնակչութեան կրօնական կեդրոնը ըլլալ։  395-ին, Հռոմէական կայսրութեան բաժանումով, բերդը Հռոմէական արեւմտեան կայսրութեան իշխանութեան (Բիւզանդական կայսրութիւն) տակ կ'անցնի։
Լեւոն Բ.
Լեւոն Բ. (1150 – 2 Մայիս, 1219), հայոց թագաւոր 6 Յունուար 1198–էն։ Ռուբինեաններու արքայատոհմէն։ Յաջորդած է եղբօրը՝ Ռուբէն Գ.–ին։
Կառավարման Արդիւնք
Լեւոնի օրերուն Կիլիկիոյ Հայկական թագաւորութեան սահմանները կը տարածուէին Սելեւկիայէն մինչեւ Անտիոք, Միջերկրական ծովէն մինչեւ Տաւրոսի եւ Անտիտավրոսի լեռները։ Բուն Կիլիկիայէն բացի Լեւոնի վեհապետութեան տակն էին Պանփիլիան, Իսաւրիան, Լիկայոնիան եւ Գերմանիկէն։ Երկրի սահմանները հսկելու եւ պաշտպանելու համար Լեւոնը վերաշինեց հին բերդերը, հիմնեց նոր ամրութիւններ, կառուցեց բազմաթիւ հսկիչ դիտանոցներ, ստեղծեց մշտական հզօր բանակ, հաստատեց ռազմական ուսուցման որոշակի կարգ ու կանոն։ Լեւոնը կանոնաւորեց կառավարման մարմինները՝ արքունի գործակալութիւնները, սահմանեց վասալներու տեղերն ու պարտականութիւնները, ամրապնդեց օրինականութիւնը։ Պետական կայուն հարկեր սահմանելու համար Լեւոնը հաշուարկի ենթարկեց երկրի գիւղերը, ագարակները, այգիները, անդաստանները։ Անոր հրամանով նորոգուեցան հին վանքերը, հիմնուեցան նորերը եւ անոնց կից բացուեցան վարժարաններ։ Լեւոնը իր արքունիքը հրաւիրեց շատ գիտնականներու ու արուեստագէտներու, արտօնեալ պայմաններ ստեղծեց անոնց գործնէութեան համար։
Աթէնքի Բազմարուեստարանի Համալսարանի Ապստամբութիւն
Հետեւանք–Արձագանգ
1981-էն ետք, Բազմարուեստարանի ուսանողներու ապստամբութիւնը պաշտօնապէս կը յիշատակուի 17 Նոյեմբերին։ Այդ օրը Յունաստանի բոլոր դպրոցներուն եւ համալսարաններուն մէջ յատուկ միջոցառումներ տեղի կ'ունենան։ Եղելութիւններուն յիշատակման կեդրոնական ձեռնարկը տեղի կ'ունենայ Բազմարուեստարանի Համալսարանի շրջափակին մէջ, իսկ համալսարանը կը փակուի 15 Նոյեմբերին, յիշատակելով շէնքին գրաւումը ուսանողներէն 1973-ին։
Լեւոն Խեչոյեան
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:8 Դեկտեմբերի ծնածներ Ստորոգութիւն:8 Յունուարի մահացածներ
Հոկտեմբերեան Յեղափոխութիւնը Եւ Հայաստանը
Սկզբը պոլշեւիկները, շարունակելով ժամանակաւոր կառավարութեան բարեփոխումները, խոստացած են խօսքի եւ մամուլի ազատութիւն, ազգերու իրաւահաւասարութիւն, հաշտութեան եւ հողի մասին հրամանագրերով (դեկրետներով՝ որոշում), գիւղացիին՝ հող, երկրին՝ խաղաղութիւն, դադրեցնել պատերազմը։ Այդ խոստումներուն շնորհիւ անոնք ստացած են ժողովուրդի խաւերուն մէջ լայն աջակցութիւն։ Ազգային փոքրամասնութիւնները ոգեւորութեամբ ընդունած են 3 (17-ին) Նոյեմբեր 1917-ին հրապարակուած «Ռուսաստանի ժողովուրդներու իրաւունքներու յայտարարութիւնը», որով պոլշեւիկները ռուսահպատակ ժողովուրդներուն խոստացած են իրաւահաւասարութիւն, ինքնորոշման իրաւունք՝ ընդհուպ մինչեւ Ռուսաստանէն անջատուելն ու ինքնուրոյն պետութիւն ստեղծելը։ Սակայն շուտով այդ բոլորը կը վերացուին։ Աւելին՝ Յունուար 1918-ին Վ. Լենինի կառավարութիւնը զէնքի ուժով քանդած է միակ օրինական, ժողովրդավարական ճանապարհով կազմուած Սահմանադիր ժողովը։ Պոլշեւիկները շուտով հրաժարած են «լայն համախմբման (կոալիցիայի)» եւ գործակցութեան գաղափարէն, խզած են յարաբերութիւնները ընկերվարական միւս կուսակցութիւններուն հետ եւ այլախոհներու նկատմամբ սկսած են հալածանքներ։
3 Օգոստոս
3 Օգոստոս, տարուան 215-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 216-րդ) օրն է։
Շուշանիկ Պօշնակեան
Տե՛ս նաեւ
https://www.antikavesanat.com/urun/4133813/imzasiz-sus-anik-bos-nakyan-tuval-uzeri-yagli-boya-45x35-cm
Երաժշտութեան Եւ Թատրոնի Թանգարան
Երաժշտութեան եւ թատրոնի թանգարան (Scenkonstmuseet), Սթոքհոլմի մէջ գտնուող Շուէտի թատրոնի, կաքաւագրութեան եւ երաժշտական գործիքներու պետական թանգարան:
Գործունէութիւն
Թանգարանի հիմնադրամը համատեղած է երաժշտական գործիքներու հաւաքածոները (մօտ 6000), տիկնիկներ եւ թատրոնի բեմեր (հագուստներ, զարդարումներ եւ այլն): Թանգարանին մէջ տեղի կ՚ունենան ցուցահանդէսներ, կը կազմակերպուին համերգներ, ներկայացումներ եւ դասընթացներ:
Վիլեամաեօր տէ Կալեկօ
Արտաքին հղումնէր
Ստորոգութիւն:Սպանիոյ քաղաքներ
Երկաթէ Դար
Պատմութիւն
Երկաթէ դարը կը համընկնի վաղ դասակարգային յարաբերութիւններու ծագման։ Անիկա կը յաջորդէ պրոնզէ դարուն։ «Երկաթէ դար» եզրը գիտութեան մէջ մտցուցած է դանիացի հնագէտ Կ․ Յու․ Թոմսէնը, 19-րդ դարու կիսուն։ Տարբեր ժամանակներու մէջ երկաթի արտադրութեան նախնական շրջան ունեցած են բոլոր ժողովուրդները, սակայն «Երկաթէ դար» եզրը սովորաբար կը վերաբերի միայն նէոլիթ եւ պրոնզէ դարուն մէջ առաջացած քաղաքակիրթ ստրկատիրական պետութիւններու (Եգիպտոս, Յունաստան, Հնդկաստան, Չինաստան եւ այլն) տարածքէն դուրս բնակուող նախնադարեան ցեղերուն։ Քանի որ երկաթը այժմ ալ շատ օգտագործուող մետաղ է, հնագիտութեան մէջ ընդունուած է նաեւ վաղ Երկաթէ դար արտայայտութիւնը։
Սթամպուլի Հրանդ Տինքի Անուան Հայ Երեխաներու Դպրոց
Սթամպուլի Հրանդ Տինքի Անուան Հայ Երեխաներու Դպրոց, կը գտնուի Սթամպուլի մէջ, (Թուրքիա)։ Կը գործէ Սթամպուլի Հայ աւետարանական եկեղեցիին մէջ, 2003-էն ի վէր։ Կը գտնուի Սթամպուլի ամէնահին հայկական թաղամասերուն մէկուն մէջ՝ Գում Գափուի մէջ։ 2010-էն ի վէր կանուանուի Հրանդ Տինքի անունով։
Դպրոցի Կարգավիճակը
Դպրոցը պաշտօնապէս գրանցուած չէ, սակայն անոր գործունէութիւնը Թուրքիոյ իշխանութիւնները չեն խոչընդոտէր։ Այնտեղ բոլոր նիւթերը կը դասաւանդուին հայերէնով՝ ըստ Հայաստանի Հանրապետութեան կրթական ծրագրին։ Դասագիրքերը կը ստանան Հայաստանի սփիւռքի նախարարութենէն։
Տարօն
Պատմութիւն
Հայաստանի 591–ի բաժանմամբ Տարօնը անցած է բիւզանդական գերիշխանութեան ներքոյ։ 639-էն վերամիաւորուած է արաբական արշաւանքներու հետեւանքով՝ երբ Հայաստանիի մէջ անկախութիւնը վերականգնուած է։ 774-775–ին արաբական զօրաբանակներու դէմ ազատագրական մարտերուն ծանր պարտութիւն կրելէ ետք, ուժասպառ Մամիկոնեանները Տարօնէն գաղթած են Բիւզանդիա, մասամբ՝ Տայք։ Տարօնը այնուհետեւ անցած է արաբական խալիֆայութեան հետ ճկուն դիւանագիտութիւն վարող Բագրատունիներուն։ XIII-XVI դդ. Տարօնը ինկած է թաթար–մոնկոլական եւ թուրքմենական հրոսակ ցեղերու տիրապետութեան ներքոյ։ 1535–ին եւ 1639–ին կնքուած թուրք–պարսկական պայմանագիրներով Տարօնը բռնատիրած է Օսմանեան սուլթանութիւնը։
Մանէ Թանտիլեան
Կենսագրութիւն
Ծնած է Ալաւերտիի մէջ, եւ աւարտած է Խաչատուր Աբովեանի Անուան Հայկական Պետական Մանկավարժական Համալսարանէն պատմութեան ոլորտին մէջ, 1999 թուականին: Երեք տարի ետք ան աւարտեց առեւտրութեան մագիստրոսով մը Հայաստանի Ամերիկեան Համալսարանէն: 2005 թուականին ան հիմնեց եւ վարեց Հայկական Խորհուրդը Միջազգային Եւրոպական Շարժման (անգլ.՝ Armenian Council of the International European Movement): Ան ամուսնացած է եւ ունի երկու զաւակ:
Զարուհի Փէշտիմալճեան Արշակունի
Կենսագրութիւն
Հիմնած է Հ․Բ․Ը․ Միութեան Տիկնանց Յանձնախումբը։ Աշխատած է նաեւ Պէյրութի Սահակեան Ազգ․ Վարժարանի, Կիպրոսի Մելգոնեանի եւ Սկիւտարի Ս․Խաչ Դպրեվանք ի տիկնանց յանձնախումբին մէջ։
Պաղտասար Արզումանեան
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ ճարտարապետներ
Շուշան Կարապետեան
Շուշան Կարապետեան, լեզուաբան, լեզուագէտ, ակադեմիկոս, համալսարանի դասախօս: Ան այժմ կը վարէ Հարաւային Քալիֆորնիոյ Համալսարանի Հայագիտական Հիմնարկի փոխ վարիչի պաշտօնը:
Հայկական Մուֆլոն
Արտաքին Կազմուածք
Ունի սլացիկ ֆիզիքական կազմուածք,  բայց՝ ոչ աւելի կշիռք։ Մազի ծածկոյթը կոշտ ու կարճ է, կազմուած բաց շագանակագոյն կոշտամազէն եւ աղուամազէն։ Հասուն արուներու մէջքին կայ սպիտակ թամբանման նշան։
Սպի (ֆիլմ, 2014)
Նկարահանումներ
Ֆիլմի նկարահնման վայրերն են՝ Յորդանան, Քուպա, Քանատա, Մալթա եւ Գերմանիա:
Կապանի Ժամանակակից Արուեստի Թանգարան
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Թանգարաններ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Սիւնիքի մարզի թանգարաններ Ստորոգութիւն:Կապանի շէնքեր եւ կառոյցներ
Greatest Hits... So Far!!!
Երգեր
«Raise Your Glass» դարձաւ առաջին երգը: Երգը թողարկուած է 6 Հոկտեմբեր 2010-ին: Billboard Hot 100 հիթ-շարքերուն մէջ երգը գրաւած է առաջին տեղը:
Սթան Լի
Կենսագրութիւն
Ծնած է Նիւ Եորք, Ռումանիայէն արմատներով հրէական ընտանիքէն ներս։ Ծանր պայմաններուն մեծցած է, քանի որ հայրը քիչ կ'աշխատէր : Սաննը ինը տարեկան էր, երբ ընտանիքով տեղափոխուեցան Ուաշինթըն: Հոն ալ ծնած է իր միակ եղբայրը։
Սթանը միջնակարգ դպրոցն աւարտած է Պրոնքս, քանի որ այդ ժամանակ ընտանիքով հոն կ'ապրէին։ Փոքր տարիքէն սկսեալ տարբեր աշխատանքներ կատարած է՝ լուրեր կը ժողվէր, գրի կ'առնէր եւ կը վաճառէր, սէնտուիչներ կը մատակարարէր, նաեւ New York Herald Tribune թերթին վաճառքով կը զբաղէր։
Պօղոս Գարագօչեան
Կենսագրութիւն
Գարագօչեան ծնած է Կեսարիոյ Տէրէվէնք (Տէրէ-Վանք) գիւղը 1731 թուականին․ իր երիտասարդութեան ատեն Պոլիս գալով, ժամանակ մը զբաղած է առեւտուրով եւ յետոյ հետեւեցած եկեղեցականութեան, ուստի իր ժամանակի եկեղեցական գործերու եւ պաշտօններու մէջ՝ ունեցած է նշանակելի դեր։
Պրուսայի Ս․ Աստուածածին եկեղեցին շինուած է Այնթապցի Եղիազար Եպիսկոպոսէն (ետքը Պատրիարք եւ Կաթողիկոս), որ իբր նուիրակ՝ Ս․ Երուսաղէմի Պրուսա գտնուած ատեն, իր իսկ դրամով, 2500 ղրուշի կը գնէ եկեղեցիին տեղը եւ իր հիմակուան ընդարձակութեամբ կը շինէ եկեղեցին։ Եղիազարու շինած եկեղեցին, 1617-ին Աթանաս եպիսկոպոսի ատեն կը վերանորոգուի։
Արամ Քերովբեան
Պոլիս
Կը յաճախէ «Անառատ յղութիւն» կաթոլիկ մայրապետներու մանկապարտէզը (շէնքին մէջ այժմ Հրանդ Տինք հիմնարկին գրասենեակները տեղափոխուած են),  ապա կ'աւարտէ Թարլապաշըի Մխիթարեան (Վենետիկեան) նախակրթարանը (այժմ կը գտնուի Պոլսոյ Պոմոնթի թաղը)։ Միջնակարգ եւ երկրորդական ուսումը կը շարունակէ թրքական դպրոցներու մէջ։
«Ակն»
«Ակն» կեդրոնը բազմաթիւ գիրքեր եւ ձայնապնակներ հրատարակած է, որոնք առնչուած են հայ եկեղեցւոյ շարականներու աւանդական ձայնեղանակներուն եւ գրութիւններուն հարուստ ժառանգութեան հետ։
Երգեցողութեան աշխատանոցներ
Ձայնեղանակներու ընկալման նիւթով Արամ Քերովբեանի 1990-ին սկսած փորձառական աշխատանքները տարիներու ընթացքին իրեն առիթ կու տան իւրայատուկ ոճ մը կերտելու, որուն զարգացման մէջ դեր կ'ունենան երաժշտական տարբեր մակարդակի ճանաչողութիւն ունեցող մեծ թիւով մասնակիցներ եւ աշատկերտներ։ Յատկապէս 2010-էն սկսեալ Լեհաստանի մէջ Կռոթովսքի հիմնարկին կապուած Զար թատերախումբին հետ տարած աշխատանքը աւելի կ'ընդլայնէ ձեւին տարողութիւնը։
Այս բոլորը կը կիրարկուին, նկատի առնելով ա՛յն իրողութիւնը, որ բնական ձայնամիջոցներու հիման վրայ կերտուած ձայնային յարաբերութիւնները, ձայնային այդ հնաւանդ միջավայրը այլեւս մաս չեն կազմեր արդի կեանքի առօրեային։ Հետեւաբար, ըստ Արամ Քերովբեանին, հարկաւոր է աշխատանք տանիլ, որպէսզի այդ ձայնաշխարհը կարենայ իր տեղն ունենալ անհատի ինքնութեան մէջ, անկախ անոր մշակութային, ազգային, կամ ցեղային բաղադրիչներէն։
Այս իւրայատուկ աշխատանոցները տեղի կ'ունենան, մէկ կողմէ՝ «Ակն» ընկերակցութեան Փարիզի մէջ կայացող կանոնաւոր, շաբաթական հանդիպումներուն ընթացքին, եւ միւս կողմէ՝ այլ քաղաքներու մէջ ատեն ատեն հետաքրքրուած անձերու կամ կազմակերպութիւններու հրաւէրով։