cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Յարութիւն Չաքմաքճեան
Աշխատասիրութիւններ եւ հրատարակութիւններ
1917-ին, Պոսթընի մէջ կը հրատարակէ «Ընդարձակ Պատմութիւն Հայոց» ծաւալուն աշխատասիրութիւնը (692) էջ, որ կ՛արժանանայ մէկէ աւելի հրատարակութեանց:
Լիեժի տաճար
Պատմութիւն
Մինչև 1795 թիւն Լիեժին մէջ Մայր տաճարի կարգավիճակ ունեցած է Լամպերտ Մաաստրիխտցու տաճարն, զոր Ֆրանսական մեծ յեղափոխութեան թոհուբոհին մէջ աւերված է, իսկ Սուրբ Պօղոսին տաճարն քաղաքի եօթ քոլեկիալ տաճարներէն մին եղած էր պարզապէս: Վերջինիս շինութիւն սկսած է տասներորդ դարուն մէջ (969-971 թիվերու միջև), աւարտի է հասուցած 13-15-րդ դարերուն: Տասնիններորդ դարի կեսերին Սուրբ Պօղոսի տաճարն վերակառուցած են՝ ճարտարապետ Ժան-Շարլ Տելսոյի նախագիծով և ղեկավարութեամբ: Վերնասրահն, լայնական նաւն և գլխաւոր նաւն կառուցած են տասներեքերորդ դարուն, ապսիդներն՝ տասնչորսերորդին մէջ: Ընդ սմին՝ ճարտարապետական այդ տարրերն կառուցած են «ճառագայթային կեօոթիք» անուանեալ ոճին մէջ: Յետագային նորացումներ և նորոգումներ կատարված են պարոքքօ և նոր քլասիք ոճերու ոգիով:
Նապիհ Պըրրի
Ուշ քաղաքական ասպարէզ
3 Սեպտեմբեր 2000-ի հարաւային Լիբանանի խորհրդարանական ընտրութիւններուն, Պըրրի գլխաւորած է «Ընդդիմութիւն եւ յառաջդիմութիւն» ցանկը, որուն բոլոր թեկնածուները ընտրուած են: Յունիս 2005-ի խորհրդարանական ընտրութիւններուն գլխաւորած է «Ազատագրում եւ յառաջդիմութիւն» ցանկը, որուն բոլոր թեկնածուները նոյնպէս ընտրուած են: Ներկայիս, Պըրրի կը գլխաւորէ «Ազատագրում եւ յառաջդիմութիւն» ցանկը, որ կազմուած է 7 Յունիս 2009-ի խորհրդարանական ընտրութիւններուն համար: Պլոքին բոլոր անդամները ընտրուած են:
9 Մարտ 2004-ին, Սենեկալի մայրաքաղաք Տաքար ի մէջ Նապիհ Պըրրի ընտրուած է OIC-ի անդամ երկիրներու խորհրդարանական միութեան նախագահ: Ան այս պաշտօնին վրայ մնացած է մինչեւ 9 Մարտ 2006:
Սուրէն Ազիրեան
Սուրէն Ազիրեան, հայ բժիշկ։
Ազդակ (օրաթերթ)
Առաջին էջը
Ան կ'արձագանգէ նախորդ օրուան մինչեւ ուշ ժամերը աշխարհի տարածքին, Լիբանան ի եւ Հայաստան ի մէջ տեղի ունեցած իրադարձութիւններուն եւ զարգացումներուն ու զանոնք ընթերցողներուն կը հրամցնէ հիմնական լուրերը տեղադրելով իր առաջին էջին վրայ՝ համապատասխան խօսուն ու կենդանի նկարներով։ Օրուան գլխաւոր դէպքը բնականաբար կը խլէ օրաթերթին հիմնական դիրքը եւ անոր նկարին չափը շատ աւելի մեծ կ'ըլլայ միւս նկարներէն։
Տասներորդ էջը
Վերջին էջը աշխարհին քաղաքական զարգացումները կը փոխանցէ ընթերցողին՝ նախորդ գիշերը տեղի ունեցած իրադարձութիւնները հասցնելով անոր տունն ու գործատեղին:
Հռոմէական Կայսրութիւն
լեգէոններ
Քաղաքացիական պատերազմներէն ետք յառաջացած էին 60 լեգէոն, որոնց թիւը Օգոստոտին կրճատուեցաւ մինչեւ աւելի բանական եւ հեշտ կառավարելի 28-ի : Ոորշ լեգէոններ ուղղակի ցրուեցան, մի քանիները ձուլուեցան (անոր վկայութիւնն է լեգէոններէն մէկուն տրուած «Կեմինա» (Երկուորեակ) կոչումը) :
Օգնական Ուժեր (Աուքսիլիա)
Թէեւ աուքսիլիան (Լատիներէն: auxilia = աջակիցներ) յայտնի չէ այնքան, որքան լեգէոնները, սակայն այն որոշակի դեր կը կատարէր հռոմէական զինուորական համակարգին մէջ: Աուքսիլիան հռոմէական քաղաքացութիւն չունեցող անձերու համախմբում էր: Աուքսիլիան թուաքանակով լեգէոնէն աւելի փոքր միաւոր էր, ատոնց մէջ ծառայողները աւելի քիչ կը վճարուէին: 25 տարուան ծառայութենէ ետք ատոնց զինուորները կը ստանային հռոմէական քաղաքացիութիւն, որ ժառանգաբար կ'անցնէր իրենց զաւակներուն: Ըստ պատմիչ Քոռնելիուս Թաքիթուսի կայսրութեան մէջ, որքան աուքսիլիա կար, նոյնքան ալ լեգէոն : Քանի որ յայտնի է, որ այն ժամանակ կար 25 լեգէոն՝ իւրաքանչիւրին մէջ մօտ 5.000 զինուոր, հետեւաբար աուքսիլիայի մէջ պէտք է ընդհանուր առմամբ 125.000 զինուոր եւ մօտաւորապէս 250 աուքսիլիական միաւորում ըլլար :
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Պատմական երկրներ
Էլիա Քազան
Կենսագրութիւն Եւ Ասպարէզ
Էլիա Քազան մասամբ վատ համբաւ ձեռք բերաւ 1952-ին՝ յետաքննութեան յատուկ մարմիններու յայտնելով իր համայնավար գաղափարակից ընկերներու մասին տեղեկութիւններ : Յետաքննութեան պատճառով անոր գաղափարակից դերասաններէն 8 հոգի յայտնուեցան, հոլիուուտեան սեւ ցուցակին մէջ եւ անոնց ասպարէզը վերջ գտաւ։ Այդ արարքը շատ շարժապատկերի գործիչներ չներեցին, մասնաւորապէս 1999-ին, երբ անոր կը յանձնուէր պատուաւոր Օսքար շարժապատկերի մէջ ունեցած մեծ աւանդի համար, ներկաներէն մէկ քանին (Նիք Նոլթի, Էտ Հարիս) հրաժարեցան ծափահարել անոր, իսկ ոմանք ալ (Սթիւըն Սփիլպըրկ, Ճիմ Քերրի) կը ծափահարէին նստած տեղէն : Իսկ ֆրանսացի դերասան Ժիւլ Տասսենը առարկութեամբ հանդէս եկաւ անոր պատուաւոր Օսքար յանձնելու համար, որ նոյնպէս յայտնուած էր այդ սեւ ցուցակին մէջ։
Օսքար
ստացած է նաեւ 1 պատուաւոր Օսքար.
Սօնա Տէր Մարգարեան
Կենսագրութիւն
Նախակրթութիւնը ստացած է Սամաթիոյ Սահակեան-Նունեան վարժարան, իսկ երկրորդական ուսումը՝ Էսայեան եւ Կեդրոնական վարժարաններու մէջ։ 1936-ին, լիսէն աւարտելէ ետք, կրթական պաշտօններ վարած է իբրեւ տնօրէնուհի՝ Սամաթիոյ Անարատ Յղութեան քոյրերու վարժարանին մէջ եւ իբրեւ ուսուցչուհի՝ Սագըզաղաճի Մխիթարեան եւ Անարատ Յղութիւն միջնակարգ դպրոցներուն մէջ։ Նոյն ատեն հետեւած է Իսթանպուլի Պետական երաժշտանոցի ճիւղին եւ անդամակցած՝ Պետական երգչախումբին։
Քրիստոնէութիւն
Քրիստոնէութիւն եզրը առաջին անգամ օգտագործուած է Իգնատիոս Անտիոքացիին կողմէ (մահ. 113/117) Մակնեզիոյ, Հռոմի եւ Ֆիլատելֆիոյ եկեղեցիներուն յղած նամակներուն մէջ։
Քրիստոնէութեան սրբազան գիրքը Աստուածաշունչն է (իր երկու անխախտելի մասերով՝ Հին կտակարան եւ Նոր կտակարան), քրիստոնեաներու պատկերացումով՝ Աստուծոյ խօսքն է՝ ուղղուած իր իսկ արարած աշխարհին։ Յայտնութեամբ տրուած քրիստոնէական դաւանանքի հիմնական դրոյթները համառօտ եւ ամփոփ բանաձեւուած են Հաւատոյ հանգանակներուն մէջ։
Քրիստոնէութեան Ծագումը
Քրիստոնէական հաւատի աղբիւրները կապուած են յուդայական Հին կտակարանին հետ։ Աստուածաշունչի համաձայն՝ Յիսուս Քրիստոս թլփատուած է, դաստիարակուած էբրեւ հրեայ, հետեւած է Հին կտակարանի պատուիրաններուն, այցելած է սինագոգա շաբաթ օրերուն։ Քրիստոսի աշակերտները եւ առաջին հետեւորդները հրեաներ էին։ Քրիստոսի խաչելութենէն երեք ու կէս տարի անց, քրիստոնէութիւնը կը սկսի տարածուիլ նաեւ այլ ժողովուրդներու եւ ցեղերու մէջ։
Ապոլոգետներ
Առաքելական հայրերէն ետք, կը սկսի ապոլոգետներու ժամանակաշրջանը։ Ապոլոգիան (ἀπολογία՝ կ'արդարացուի) արդարացման նամակներ էին հակաքրիստոնեայ կայսրերուն, ուր քրիստոնեայ նշանաւոր գրողները կը ներկայացնէին իրենց կրօնը որպէս բարութեան եւ արդարութեան ջատագով, ինչպէս նաեւ ողջամիտ ու խելամիտ կրօն։ Ատորմով իսկ անոնք, կամայ թէ ակամայ, ներկայացուցած են քրիստոնէութեան հաւատալիքները խելքամիտ կերպով եւ շատ պարզ ու հասկանալի։ Ատորմով ծնած է քրիստոնէական աստուածաբանութիւնը։ Քրիոստոնէական աստուածաբանութեան առաջին փիլիսոփաներէն էր Հուստինոսը Սամարայէն, որ մօտ 133 թ․ քրիստոնէութիւն ընդունելէն ետք, տեղափոխուած է Հռոմ, ուր ստեղծած է հերետիկոսներու դէմ պայքարի առաջին աստուածաբանական դրպոցը։ Ան զոհուած է Մարկոս Աւրելիոսի քրիստոնեական հետապնդումներու ժամանակ 166 թուականին։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Քրիստոնէութիւն
Հռոմէա-պարսկական Պատերազմներ
Չնայած պատերազմը հռոմէացիներու եւ պարթեւներու/Սասանեաններու միջեւ շարունակուեցաւ մօտ 7 դար, սահմանը կը մնար համեմատաբար կայուն։ Ռազմական գործողութիւնները հիմնականիմ կը ներարէին քաղաքներու, ամրութիւններու, նահանգներու գրաւում, թալանում եւ փոխանակում։ Ոչ մէկ կողմ չունէր բաւականաչափ նիւթական եւ մարդկային ռեսուրս, որպէսզի վարի երկարատեւ արշաւանքներ սահմաններէն շատ հեռու։ Ի հարկ է երկուքն ալ կը կատարէին նուաճումներ սահմանէն այն կողմ, սակայն ժամանակի ընթացքին նախկին իրավիճակը հիմնականին կը վերականգնուէր։ Հաւասարակշռութիւնը սկսաւ փոխուիլ 2-րդ դարուն, երբ հռոմէացիները, օգտուելով պարթեւ Արշակունիներու թուլացումէն, գրաւեցին շարք մը տարածքներ հիւսիսային Միջագետքի մէջ։ Վերջինիս հետեւանքով նոր սահմանը կ՝ անցնէր ոչ թէ Եփրատ գետով, այլ Տիգրիսով։
Պատմական տեղեկանք
Ք.Ա. 3-րդ դարուն պարթեւները գաղթեցին Միջին Ասիոյ տափաստաններէն հիւսիսային Իրան։ Չնայած սկզբնական շրջանին անոնք կ՝ ենթարկուէին Սելեւկեաններուն, Ք.Ա. 2-րդ դարուն անոնք անկախացան եւ սկսան ծաւալել իրենց հարեւանի հաշուին։ Շուտով անոնք արդէն Սելեւկեան կայսրութենէն գրաւած էին ամբողջ Իրանն ու Միջագետքը։ Պարթեւ Արշակունիները կարողացան ետ մղել Սելեւկեաններու քանի մը հակայարձակումներ եւ գրաւել տարածքներ հարաւային Ասիոյ մէջ ։ Յետագային պարթեւ Արշակունիները յաջողեցան ճիւղեր հիմնել Մեծ Հայքի եւ Աղուանքի մէջ։ Միաժամանակ հռոմէացիները Ք.Ա. 2-րդ դարու սկզբը, Մագնեսիայի ճակատամարտին մէջ տարած հաղթանակին շնորհիւ, դուրս մղեցին Սելեւկեանները, Փոքր Ասիայէն։ Ք.Ա. 64 թուականին Պոմպէոսը գրաւեց Տիգրան Մեծի կողմէն իրեն հանձնուած Սուրիան, որուն հետեւանքով Սելեւկեաններու պետութիւնը դադրեցուց գոյութիւն ունենալէ։ Հռոմէական պետութեան արեւելեան սահմանը հասաւ Եփրատ գետ, ուր կ՝ աւարտէր պարթեւներու արեւմտեան սահմանը։
Հուստինիանոսը ընդդէմ Խոսրովի
[[Պատկեր:Justinian Byzanz.png|250px|thumb|left|Հռոմէական կայսրութիւնն ու Սասանեան Պարսկաստանը Հուստինիանոսի օրով
540 թուականին, վախնալով, որ արեւմտեան հողերու վերանուաճումէն ետք Հռոմէական կայսրութիւնը կը յարձակի իր վրայ, Խոսրով Ա. Սասանեանը յարձակեցաւ եւ ասպատակեց Սուրիան եւ Միջագետքը։ Բազմաթիւ քաղաքներ թալանելէ ետք, ան գրաւեց եւ թալանեց մեծագոյն քաղաքներէն մէկը՝ Անտիոքը, որուն բնակչութիւնը գերեւարուեցաւ Պարսկաստան ։ Բելիսարիոսը շտապ ետ կանչուեցաւ Իտալիայէն եւ պատերազմը 541 թուականին շարունակուեցաւ անորոշ ելքով։ 542 թուականին Խոսրովը ներխուժեց Միջագետք ։ Սակայն գիտնալով Բելիսարիոսի առաջխաղացման մասին, ան նահանջեց եւ թալանեց Կալինիկիի քաղաքը ։ Յաջորդող պարսկական յարձակումները ետ մղուեցան եւ շուտով պարսիկները Դարայի մօտակայքին պարտութեան մատնուեցան ։ 543 թուականին հռոմէացիները պաշարեցին Պարսկահայաստանի գլխաւոր քաղաք Դուինը, սակայն պարտութեան մատնուեցան։ 544 թուականին Խոսրովը անյաջող պաշարեց Եդեսիան եւ, հարկ ստանալով քաղաքէն, հեռացաւ ։ Պարսկական նահանջը դրդեց հռոմէացիներուն սկսիլ հաշտութեան բանակցութիւններ ։545 թուականին կնքուեցաւ հինգ ամեայ հաշտութիւն, որ ապահովեց հռոմէական տարեկան վճարումներով Սասանեան Պարսկաստանին ։
Պատերազմ Հայաստանի համար
589 թուականին դավաճանութեան պատճառով պարսիկները գրաւեցին Մարտիրուպոլիսը, սակայն այդ տարին պարսից հրամանատար Վահրամ Չոբինը, որու նուաստացած էր Հորմիզդը, ապստամբեցաւ։ 590 թուականին Հորմիզդը հեղաշրջման ադիւնքին մէջ գահազրկուեցաւ եւ անոր փոխարէն գահ բարձրացաւ տղան՝ Խոսրով Բ. Փարուեզը։ Սակայն Չոբինը շարունակեց ապստամբութիւնը եւ ջախջախեց Խոսրովին, որ փախաւ Արեւելահռոմէական կայսրութիւն։ Վահրամ Չոբինը հռչակուեցաւ Պարսկաստանի նոր շահնշահ։ Մորիկի օգնութեամբ Խոսրովը ապստամբութիւն բարձրացուց Չոբինի դէմ եւ 591 թուականին կարողացաւ ետ վերադարձնել գահը։ Օգնութեան դիմաց հռոմէացիները ետ ստացան ոչ միայն Դարան եւ Մարտուրոպոլիսը, այլեւ Վիրքի արեւմտեան մասն ու Մարզպանական Հայաստանի կեսէն աւելին ։
Յետագային
Երկու պետութիւններէն ոչ մէկուն ալ չտրուեցաւ վերականգնելու հնարաւորութիւն. շուտով սկսան արաբական արշաւանքները։ Այս երկարատեւ պատերազմները ճամբայ բացին իսլամութեան տարածման համար։ Սասանեան կայսրութիւնը արագօրէն գրաւեց եւ ոչնչացուց, իսկ Արեւելահռոմէական (Բիւզանդական) կայսրութիւնը կորսնցուց Հայաստանը, Սուրիան, Պաղեստինը, Եգիպտոսն ու հիւսիսային Ափրիկէն, որուն հետեւանքով ան կ՝ ընդգրկէր ընդամենը Փոքր Ասիան եւ տարածքներ Պալքաններուն ու Իտալիոյ մէջ ։ Այդ քայքայուած տարածքները կ՝ ենթարկուէին անընդհատ ասպատակութիւններու, որուն հետեւանքով աւարտեցաւ անցումը դասական քաղաքային քաղաքակրթութենէն առաւել գիւղական, միջնադարեան հասարակութեան ձեւի։ Սակայն ի տարբերութիւն Պարսկաստանի, Հռոմէական կայսրութիւնը դիմակայեց արաբական յարձակումներուն եւ ետ մղեց Կոստանդնուպոլսոյ վրայ արաբական երկու յարձակումները ։ Յետագային կայսրութիւնը արաբներուն ժամանակաւորապէս կորսնցուց նաեւ Կրետեն եւ հարաւային Իտալիոյ մէկ մասը, սակայն յետագային դուրս մղեց անոնց։
Իվանեան
Աշխարհագրութիւն
Համայնքը հարթավայրային է, ունի 1077 8 հա տարածք, որմէ 75. 16 հա գիւղատնտեսական նշանակութիւն ունի:
Տնտեսութիւն
Իվանեան համայնքի բնակչութեան թուաքանակը 1397 մարդ կը կազմէ, կայ 346 տնտեսութիւն : Իվանեան համայնքի հիւսիս-արեւելքէն կը հոսի Կարկառ գետը: Ջրամատակարարումը պետութեան կողմէ կ՛իրականացուի` կեդրոնացուած ինքնահոս եղանակով, համակարգը կը սնուի 1 ակունքով: Համայնքի տարածքին առկայ են 4 աղբիւրներ` Զինուորի, Հոյսի, Շինամեջի եւ Յիշատակի: Ոռոգման ջուրի համար գործած են, այօր չգործող, պարտէզեան երկու ջրհորներ: Համայնքը ապահովուած է ելեկդրային ուժով, առկայ է նաեւ գազամատակարարման համակարգ:
Արտօ Չաքմաքճեան
Ստեղծագործական Գործունէութիւն
1960-ններուն, Արտօ Չաքմաքճեան առաջիններէն էր, որ դիմած է քանդակաձեւերու արդիականացման եւ արտայայտական կերպաւորման (Մօր, Կոստան Զարեանի (երկուքն ալ՝ պրոնզ), Առնօ Պապաջանեանի (երանգաւորուած Կիպս, երեքն ալ՝ 1965, ԺԱԹ), Կոմիտասի (1969, պրոնզ, ՀԱՊ) դիմաքանդակները, «Ազատութիւն» (1973, հրակաւ) յօրինուածքը)։
1970-ններէն Արտօ Չաքմաքճեանի արուեստին մէջ ի յայտ եկած են վերացական ձեւերով ընդհանրացուած խորհրդանշական գործեր («Երկու ծաւալ», «Նստած մարմին», «Ծաւալ № 1», երեքն ալ՝ 1975, գաճաքար, «Ուղերձ», «Անառակ որդին», երկուքն ալ՝ 1990, պրոնզ) եւ գծանկարչական շարքեր («Սեւը եւ ճերմակը», 1976, եւ այլն)։
Ան համբաւի արժանացած է «Կոմիտաս» (1983, պրոնզ, Տիթրոյտ) եւ «Ապրիլեան յուշակոթող» (1984, պրոնզ, Թորոնթօ) յուշարձաններով։
Սփիւռքահայ Երաժշտութիւն
Խմբերգային արուեստ
Նշանաւոր երգահաններէն մէկն է Ալան Հովհաննեսը: Ան ուսումնասիրած է արեւելեան եւ հայկական հնագոյն երաժշտութիւնը, գտած է համամարդկայինին առնչուող հոգեբանական հնչերանգային ու ռիթմային, խոր ընդհանրացումներ («Արջունայ», ներդաշնակութիւն, «Մաղրասեան հատանուագ», «ֆանթազիայ ըստ ճափոնական փայտագրութիւններուն» եւ այլն)։
Լիբանան
Լիբանանի մայրաքաղաք Պէյրութը նոյնպէս սփիւռքահայ երաժշտական մշակոյթի կարեւոր օճախներէն է։ Երգական եւ խմբավար Բարսեղ Կանաչեանը, բացի Պէյրութէն, գործած է նաեւ Մերձաւոր Արեւելքի բազմաթիւ երկրներուն մէջ՝ Կոստանդնուպոլիս, Պուլկարիա եւ Ֆրանսա։ 1936 թուականին Պէյրութի մէջ ստեղծած եւ ղեկավարած է «Գուսան» երգչախումբը։ Ամէնէն շատ գրած է մէներգեր ու խմբային երգեր, որոնք ուշադրութիւն կը գրաւեն ձայնային նուրբ զգացողութեամբ։ Երաժիշտ-մանկավարժ Գրիգոր Հեպոյեանը հեղինակ է դպրոցի եւ տարբեր երգերու։ Երգահան-խմբավար Մինաս Գանգրունին երաժշտագիտական եւ քննադատ, յօդուածներ հրապարակած է օրուայ մամուլին մէջ, գրած է նուագերգութիւններ, բանաստեղծութիւններ, ներդաշնակութիւններ, մանկական երգեր եւ այլն։ Մանկավարժ եւ ջութակահար Օննիկ Սիւրմելեանը Պէյրութի մէջ հիմնադրած է «Կոմիտաս» քառեակը եւ «Լիբանանեան եռեակ» համոյթները, որտեղ ջութակահարը ինքն էր։ Երգչուհի եւ դաշնակահարուհի Մարի Աւետեանը համերգներով շրջապտոյտ կատարած է Մերձաւոր Արեւելքի բոլոր մեծ քաղաքներուն մէջ։ Կոմիտասի ծննդեան 100-ամեակի առիթով եղած է Հայաստանի մէջ։ Դաշնակահարուհի Սոնա Վարդապետեան-Ահարոնեանը, բացի համերգային գործունէութիւններէն, զբաղած է նաեւ մանկավարժութեամբ. 1950 թուականին Պէյրութի մէջ բացած է երաժշտական դպրոց։ ճանաչուած են երգչուհի Արփինէ Փեհլիւանեանը, անոր դուստրը՝ երգչուհի եւ դաշնակահարուհի Էլիզապեթը։ Յայտնի են նաեւ երգչուհիներ Սոնա եւ Սօսի Մինասեան քոյրերը, դաշնակահարուհի Սինթիա Խաչատրեանը, ջութակահարուհի Սոնիկ Չանգրեանը, կիթառահար Վրոյր Մագմանեանը, քամանչահար Ռուբէն Գարախանեանը եւ ուրիշներ։ Երաժշտութեան մէջ մեծ աւանդութիւն ունին Ատիս Յարմանտեանը, Մանուել Մենենկիչեանը, Լեւոն Գաթրճեանը (յետագային տեղափոխուած է ԱՄՆ), Վարդավառ Անթոսեանը եւ ուրիշներ։ Շարք մը հայ երաժշտագէտներ կը դասաւանդեն «Բարսեղ Կանաչեան» եւ «Թէքէեան» երաժշտանոցներուն մէջ։ Լիբանաի մէջ հիմնադրուզծ են «Ալեմշահ», «Գարուն», «Կոմիտաս», «Կռունկ», «Նաիրի», «Շահմուրադեան» երգչախումբերը, «Քնար» պարախումբը եւ այլն։
Պրազիլ
Պրազիլի մէջ ճանաչուած են օփերայի երգչուհի՝ Հիլտա Կայծակեանը, երաժիշտներ՝ Սիրուարդ Աւետիսեան-Մոմճեանը, Ասատուր Կիւլհաճեանը եւ ուրիշներ։
Լեհաստան
Լեհաստանի մէջ XVIII դարու սկզբին, հայ հոգեւոր երաժշտութիւնը կրած է լատինական եւ լեհական եկեղեցական երաժշտութեան ազդեցութիւնը. Հայկական եկեղեցիներուն մէջ տեղադրուած են երգեհոններ, երգչախումբերը դարձած են երկսեռ։ Լեհահայերու ընտանեկան խնճոյքներն ու տօնակատարութիւնները ուղեկցուած են ազգային երգերով եւ պարերով։ XIX դարուն հայերը մեծապէս նպաստած են լեհական երաժշտութեան զարգացմանը։ Հանրաճանաչ էր երգահան Եօզեֆ Նիկորովիչը, որ գրած է շարք մը ներդաշնակութիւններ։ Ֆրետերիք Շոբենի աշակերտն ու հետեւորդն էր դաշնակահար, երգահան Քարոլ Միկուլին, իսկ երգահան Ստանիսլաւ Մոնիւշկօն լեհական ազգային օփերայի հիմնադիրն է։
194 (թիւ)
194 (հարյուր իննսունչորս)՝ զոյգ եռանիշ բնական թիւ է 193-ի եւ 195-ի միջեւ
Harry Potter and The Philosopher's Stone
Գիրքը հրատարակուած է տարբեր լեզուներով եւ գիրքին հիման վրայ ստեղծուած է անոր ֆիլմը: Գիրքի Հայերէն թարգմանութիւնը հրատարակուած է 1 Յունիս, 2016 թուականին, «Զանգակ» հրատարակչութեան կողմէն ու թարգմանիչն է՝ Ալուարդ Ճիւանեան:
ՌԱԿ մամուլ
Առաքելութիւն
Արդիակական համացանցային արուեստագիտութիւնը ինչպէս նաեւ օրէ օր աճող մեր ելեկտրոնային հասցէացանկը, որ կ՛ընդգրկէ աւելի քան 25000 ե-նամակի հասցէատէրեր բոլորն ալ՝ Հայ ժողովուրդի զաւակներ, առիթը կուտայ յօդուածագիրներու, իրենց մտքի պտուղը հանդիսացող ու կարեւոր հարցեր լուսարձակի տակ առնող գրութիւններ, մեր միջոցով, յանձնելու հազարաւոր Հայորդիներու ուշադրութեան։
Չարլզ Տարուին
Տարուինի յայտնագործութիւնները եւ գաղափարները վերամշակուած ձեւով բնաշրջումի համադրական տեսութեան եւ կենսաբանութեան իբրեւ հիմք կը ծառայեն, ապահովելով կենսաբազմազանութեան տրամաբանական բացատրութիւնը։
Մանկութիւնը եւ պատանեկութիւնը
Սեպտեմբեր 1818-էն մեծ եղբօր Էրազմի (Erasmus Alvey Darwin) հետ կը յաճախէ Շրուզպերիի մօտակայ Անգլիական դպրոցը (Shrewsbury School), իբրեւ թոշակաւոր (boarder)։ Մինչ եղբօր Էրազմի հետ Էտինպուրկի համալսարան ուղեւորուիլը:
Կեանքին Քեմպրիճեան ժամանակահատուածը (1828-1831)
Թեներիֆէ կղզիին նկարագրութիւնը, որ կը բերէ Հումպոլտթը, Տարուինն ու ընկերները կը վարակեն գաղափարով մը՝ ուսումը աւարտելէն ետք, մեկնիլ հոն, որպէսզի արեւադարձային պայմաններու մէջ զբաղին բնական պատմութեամբ։ Այս ծրագիրին պատրաստուելու համար, ան Ադամ Սէճուիքի (Adam Sedgwick) մօտ կը հետեւի երկրաբանական դասընթացքներու եւ ամրան անոր հետ կը մեկնի Ուէյլս։ Երկու շաբաթ ետք, վերադառնալով Հիւսիսային Ուէյլսի կարճատեւ ուղեւորութենէն, ան Հենսլոյէն նամակ մը կը ստանայ, ուր վերջինս Տարուինին կը ներկայացնէ «Պիկլի» նաւավարը՝ Ռոպըրթ Ֆիցրօն, որուն հրամանատարութեան տակ, չորս շաբաթ ետք, դէպի Հարաւային Ամերիկայի ափերը նաւավարութիւնը պէտք էր սկսէր։ Տարուին պատրաստ էր ընդունելու առաջարկը, բայց հայրը դէմ էր նմանօրինակ արկածներու, որովհետեւ ան նմանօրինակ երկամեայ ճամբորդութիւնները ժամանակի վատնում կը համարէր։ Բայց մօրեղբօր՝ Ճոզիա Ուէճուուտ Բ.-ի (Josiah Wedgwood II) միջամտութեան շնորհիւ, հայրը կը համոզուի։
Սերկէյ Ռախմանինով
Ընկերութիւնը Վլատիմիր Հորոուիցի Հետ
Ռախմանինով 8 Յունուար 1928-ին կը ծանօթանայ Վլատիմիր Հորոուիցին եւ այդ օրուենէ ընկերութիւն մը կը սկսի Վլատիմիրի եւ Սերկէյի միջեւ։ Անոնք կը դարնան անբաժանելի ընկերներ եւ այս ընկերութիւնը կ'ազդէ երկուքին մեկնութեան վրայ։
Սովետական Միութիւնը Եւ Ռախմանինով
1930-ի աշնան Ռախմանինով արդէն 57 տարեկան յօգնած եր։ Կը ճամբորդեր միայն արուեստավարժի պարտաւորութեամբ։ Ան կ'որոշէ վերադառնալ Եւրոպա, Զուիցերիա։
Շիրին Էպատի
Շիրին Էպատի, իրանցի իրաւաբան, դատաւոր, մարդու իրաւունքի աշխուժակ, գրող, Նոպէլեան Մրցանակի տիրացած (2003), նախկին քաղբանտարկեալ, Աւրօրա մրցանակի ընտրող յանձնաժողովի անդամ
Լիզպոնի Հայերը
Հայերը Լիմասոլի մէջ, Կիպրոսի ազգային փոքրամասնութիւններէն մէկը, Հայկական սփիւռքի մասը։ Բնակուած է շուրջ Կիլիկիոյ դէմը Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկուսութեան հնագոյն դէմերէն է։
Եզնիկ Քհնյ. Տէր Յակոբեան
Կենսագրութիւն
1915-ին, երբ կը պայթի Ա. աշխարհամարտը, Կարապետ զինուորագրուած է ու բանակին ծառայած չորս տարի։
Թաղման կարգն ու վերջին օծումը տեղի ունեցած են Լիբանանի Առաջնորդին ձեռամբ, Պէյրութի Հայոց եկեղեցւոյ մէջ։ Այս առիթով Սրբազանը իր դամբանականին մէջ վեր առած է տէր հօր արժանիքներն ու անձնուէր ծառայութիւնները։
Աւստրիոյ Ուսանողներու Միութիւն
Պատմութիւն
ԱՈւՄ-ն հիմնուած է Սեբտեմբեր 1945-ին Աւստրիոյ առժամեայ կարավարութեան կողմէ: Մինչեւ այս ատէն 1919-1945 Աւստրիոյ ուսանողները կը պատկանէին Գերմանական Ուսանողներու:
1941 թուական
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1941 ծնունդներ
Ռուբէն Տէր Մինասեան
Կենսագրութիւն
Ապա ուսումը շարունակած է Մոսկուայի մէջ, որպէս «Լազարեան» ճեմարանի բարձրագոյն դասընթացի ուսանող։ Մոսկուայի մէջ եղած ժամանակ կը մասնակցի յեղափոխական ուսանողներու խմբակներուն եւ անոնց ծաւալած գործունէութեան. Այդ տարիներուն կ՛անդամագրուի Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան։
Ռամալլա
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Պաղեստինի քաղաքներ
Շիրին պինթ Շամուն
Կենսագրութիւն
627-ին (Հիճրայի 6-ին) Մուհամմատ մարգարէն նամակ ուղարկած է Մերձաւոր Արեւելքի իշխանաւորներուն, որով անոնց տեղեկացուցած է նոր հաւատքի յայտնուելու մասին եւ հրաւիրած միանալ անոր: Եգիպտոսի տիրակալ Մուքաուքիսին նամակը հասցուցած էր Հատիպ իպն Ապու Պալտան: Ի պատասխան նամակին՝ Մուքաուքիսն ուղարկած է նուէրներ, որոնցմէ եղած են երկու ստրկուհիներ (Մարիա եւ Շիրին), Մապուր անունով ստրուկը, հազար միսքալ ոսկի, ատլասէ քսան հագուստ, Տալտալ անունով ջորի եւ Եաֆուր անունով աւանակ : Մետինայի ճանապարհին Հատիպ իպն Ապու Պալտան զրուցած է ստրուկներուն հետ: Երկու աղջիկներն ալ ընդունած են իսլամն ու Մետինա մտել որպէս մահմետական հաւատացեալներ : Նոյն թուականին մետինացի բանաստեղծ Հասսան իպն Սապէթը մասնակցած է Մուհամմատ մարգարէի կնոջ՝ Աիշա պինթ Աբու Պաքրի զրպարտութեան պատմութեան : Սաֆուան իպն Մուքատիլը յարձակուած է Հասսանի վրայ, վերջինս վնասուածք ստացած: Որպէս փոխհատուցում Հասսանին նուիրած են Եարահի պալատն ու Շիրինին :
Քաթալոնիայի անկախութեան հռչակագիր (2017)
Ստորագրում
Հռչակագիրը ստորագրուած է 10 Հոկտեմբեր 2017–ին Քաթալոնիայի խորհրդարանի նիստի ժամանակ խորհրդարանի նախագահ Քարլէս Պուչտէմոնի եւ խորհրդարանի այլ անդամներու կողմէ։ Խորհրդարանի առջեւ ելոյթի ժամանակ Պուչտէմոնը յայտարարեց, որ նախորդ հանրաքուէի արդիւնքները թոյլ կու տան յայտարարել անկախ պետութեան ստեղծման մասին, բայց առաջարկեց խորհրդարանին քանի մը շաբաթով յետաձգել անկախութեան հռչակումը, որպէսզի բանակցութիւններ սկսի սպանական իշխանութիւններու հետ ։
Կարէն Դեմիրճեանի Յուշարձան (Երեւան)
Տուեալներ
Արձանը կը պատրաստուի պրոնզէ։ Բարձրութիւնը ՝ 3 մեթր 60 սմ, պատուանդանի բարձրութիւնը՝ 1,40-1,60 մեթր ։
Պատմութիւն
Յուշարձանը կը քանդակէր Տիգրան Արզումանեանը։ Ըստ անոր՝ արձանի բարձրութիւնը պէտք է ըլլար 3,7 մեթր ։ Հեղինակը սկիզբը ցանկացած է յուշարձանի բացումը կատարել Կարէն Տեմիրճեանի սպանութեան տարելիցի օրը՝ 27 Հոկտեմբերին։ Սակայն յետագային շրջանառուած է այլ ամսաթիւ՝  17 Ապրիլ 2016ը՝ Կարէն Տեմիրճեանի ծննդեան օրը, թէպէտ եղած է նաեւ Տեմիրճեանի 85-ամեակի՝ 2017 թուականի նոյն օրը արձանը բանալու վերաբերեալ տեսակէտ։ Ի վերջոյ այդ օրն ալ պէտք է կայանար արձանի բացումը ։ Սակայն յուշարձանը նշուած վայրին մէջ այդպէս էլ չտեղադրուեցաւ։
Պելճիքայի Տնտեսական Ճգնաժամ
Dexia-յի պարագային իրավիճակը այլ էր։ Դատարանի որոշմամբ, Dexia դրամատունը կը դադարի աշխատանքէ։ Անոր իրաւայաջորդ ճանչուած Dexia Bank Belgium-ը կը պետականացուի եւ կը մնայ թագաւորութեան հովանիին տակ։ Արդիւնքը կ՛ըլլայ այն, որ երկրին մէջ սկսած կալուածամասերու ճգնաժամը կը մօտենայ իր տրամաբանական աւարտին։
Ռոտոսի Աքրոփոլիս
Ռոտոսի Աքրոփոլիս (յուն․՝ Ακρόπολη της Ρόδου), Ռոտոս, Յունաստան․ Ք․Ա․ 5-րդ /3-րդ դարու բարձրադիր աքրոփոլիսը կ՛ ընդգրկէ Աթինա Փոլիատային եւ Զեւս Փոլիատայի նուիրուած տաճարը, ինչպէս նաեւ Ափոլոնասի տաճարը, մարզարան, փոքր թատրոն մը, յաւերժահարսերու պաշտամունքի վայր եւ Արդեմիսիոն։ Կը գտնուի Ռոտոս քաղաքին կեդրոնէն 3 քլ․ արեւմուտք։
Թատրոն
Կառուցուած էր մարմար քարէ 800 հանդիսատեսներու համար։ Կը գտնուի մարզարանին հիւսիս-արեւմուտքը։
Հնագիտական պեղումներ
Հնագիտական առաջին պեղումները կատարած է Իտալական Հնագիտական Դպրոցը 1912-1945, իտալական գերիշխանութեան ընթացքին։ 1946-էն ետք Յունական Հնագիտական Սպասարկութենէն կատարուած հնագիտական պեղումները, օգնած են բնորոշել հնավայրին տեղագրութիւնը եւ ուսումնասիրել շրջանի պատմութիւնը։
Harry Potter and The Prisoner of Azkaban
Նիւթը
Սակայն, այս բոլորը բացատրելէ ետք, Սնէյփը կը հասնի ու տեսնելով Սիրիուսին, Dementor-ները կը հասնին ու կը ձերբակալեն զայն: Փիթըրը կրկին կը փախչի իսկ Ռոնը՝ վիրաւոր կը մնայ հիւանդանոցին մէջ, իսկ Հէրին եւ Հըրմայոնին կը սկսին ձեւեր մտածել օգնելու Սիրիուսին եւ Պաքպիքին: Dumbledore-ը Հըրմայոնիին խորհուրդ կ'ուտայ ու Հէրին եւ Հըրմայոնին Dumbledore-ի տուած գործիքը գործածելով, 3 ժամ ետ կը վերադառնան ու կը փորձեն ազատել անոնց: Սիրիուսը, բանտարկուած կը գտնուէր աշտարակի գագաթը ու անոնք Պաքպիքը ազատ արձակելով, միասին կը թռչին աշտարակին գագաթը Սիրիուսը ազատելու: Երբ այս բոլորը կ'ընեն, Սիրիուսը կը խօսի Հէրիին հետ որպէս իր կնքահայրը եւ հօր ամենամօտիկ բարեկամներէն մէկը, ու շնորհակալութիւն կը յայտնէ Հէրիին ու Պաքպիքը առնելով, միասին կը փախչին որպէսզի կախարդական նախարարութեան անդամները եւ Dementor-ները չգտնեն անոնց:
Կոլիա Տէր Յովհաննէսեան
Կենսագրութիւն
Գործի բերմամբ միշդ ճամբորդած է։ Գտնուած է ԱՄՆ, Եւրոպա, Հեռաւոր Արեւելք եւլն., եւ շփում ունեցած՝ հեռաւոր ազգակիցներու հետ։
Լիէժի Տաճար
Պատմութիւն
Այս տաճարին մէջ կը պահպանուի Սուրբ Լամպերտ Մաաստրիխտցիի մասունքներով մասնատուփը ։
Hate That I Love You
Hate That I Love You, բարբարոսացի երգչուհի Ռիհաննայի Good Girl Gone Bad (2007) երրորդ սդուտիական ալպոմէն երրորդ երգը։ Երգը ձայնագրուալ է Նի Յոյի հետ համագործակցութեամբ։ Թողարկուած է 21 Օգոստոս 2007֊ին։
Շիքակոյի Հայերը
Ստորոգութիւն:ԱՄՆ-ի հայերը
Գէորգ Ա. Քհնյ. Տէր Յարութիւնեան
Քարոզելու կարողութիւն
Տկր Գկորպի արժանիքներէն մէկը՝ լաւ քարոզելու եւ բացատրելու կարոդութիւնն է եղած։ Իրրեւ ընթերցասէր ու փորձառու ուսուցիչ, խօսելու եւ մտածումները պարզաբանելու շնորհքով օժտըւած հոգեւորական եդած է։ Ան մեծ կարեւորութիւն տուած է Աստուածաշունչի եւ կրօնական բովանդակութեամբ գիրքերու ընթերցումին ու սերտողութեան ։
Լինտոսի Աքրոփոլիս (Ռոտոս)
Լինտոսի Աքրոփոլիս (յուն․՝ Ακρόπολη της Λίνδου), Ռոտոս, Յունաստան․ հանրածանօթ հնագիտական վայրը կը գտնուի 116 մ․ բարձրութեամբ դարվար ժայռի մը վրայ եւ կ՛ իշխէ Լինտոս հնամենի բնակավայրին վրայ։
Տեղեկութիւններ
Ռոտոսի բարգաւաճման ժամանակաշրջանին, Լինտոսի Աքրոփոլիսը ալ աւելի կը գեղեցկանայ երբ տպաւորիչ Փրորիլէա (բակամուտք / շեմ+դարպասներ), Ճեմուղի («Սթոա») եւ պարիսպ կը կառուցուին։ Հետաքրքրական է թէ հնագիտական վայրի յատակին պահպանուած է եռաբանութեան քանդակը (Ք․Ա․ 2-րդ դար)։
Մանչեսթըր Իւնայթըտ
Պասպիի ժամանակաշրջանը (1945-1969)
1960-ական թուականներու սկզբին պասպին սկսաւ խումբին վերակառուցման՝ պայմանագիր կնքելով Տենիս Լոուի եւ Փեթ Քրերանդի հետ, միաժամանակ փնտրելով երիտասարդ եւ տաղանդաւոր ֆութպոլիստներու։ Անոնցմէ աչքի ինկաւ Ճորճ Բեսթը։ Այս խումբով պասպին նուաճեց 1963 թուականի Անգլիոյ առաջնութեան ուղեգիր, թէեւ առաջնութիւնը աւարտած էր ընդամենը 19-րդ հորիզոնականին մէջ ։ Արդեն 1963-64 թուականներու մրցաշրջանին «իւնայթըտ» գրաւեց 2-րդ տեղը, իսկ 1964-65 եւ 1966-67 թուականներու մրցաշրջաններուն դարձաւ Անգլոյ յաղթանակ ։ 1968 թուականին «Մանչեսթըր իւնայթըտ» անցաւ Եւրոպայի յաղթականներու բաժակի եզրափակիչ, ուր 4-1 հաշիւով յաղթեց Փորթուկալական «Պենֆիքային»։ Այդ արդիւնքով «Մանչեսթըր իւնայթըտ» դարձաւ առաջին անգլիական ակումբը, որ յաղթեց այդ մրցաշարը ։ «իւնայթըտի» առաջին կազմի երեք ֆութպոլիստներ դարձան «Ոսկէ գնդակի» յաղթողներ՝ Պոպի Չարլթոնը, Տենիս Լոուն եւ Ճորճ Բեսթը ։ 1969 թուականին Մեթ պասպին լքեց գլխաւոր մարզչի պաշտոնը՝ զիջելով այն «իւնայթըտի» նախկին խաղացող Ուիլֆ ՄաքԳինեսին ։
Հովանաւորներ
Ակումբի ողջ պատմութեան մէջ եղած է մարզական հագուստի 4 պաշտօնական մատակարար։ Անոնցմէ առաջինը դարձաւ տեղական Umbro ընկերութիւնը, իսկ 1975 թուականին մատակարար դարձաւ Admiral ընկերութիւնը։ Այդ 1976 թուականին առաջին անգամ իր լոգոթիպը զետեղեց «Մանչեսթըր Իւնայթըտի» մարզաշապիկին վրայ ։ 1980 թուականին խումբին համար հագուստի եւ կոշիկներու մատակարար դարձաւ Adidas ընկերութիւնը, իսկ 1992 թուականին Umbro ընկերութիւնը նոր պայմանագիր կնքեց ակումբին հետ ։ Umbro-ի հետ պայմանագիրը տեւեց եւս տասը տարի, մինչ ակումբը մրցանշային 302,9 միլիոն ֆոնտ արժողութեամբ պայմանագիր կնքեց Nike ընկերութեան հետ։ Nike-ի հետ համաձայնութիւնը կնքուեցաւ 13 տարի ժամկէտով ։ Սկսած 2015-16 մրցաշրջանէն՝ ակումբի մարզահագուստի պաշտօնական մատակարարը մարզական իրերու գերմանական արտադրող Adidas-ն է, որուն հետ պայմանագիր կը կնքուի 10 տարի ժամկէտով։ Պայմանագրի արժողութիւնը կը կազմէ £750 միլիոն ։
Մրցանակակիր մարզիչներ
Ստորեւ ներկայացուող բոլոր մարզիչները «Մանչեսթըր Իւնայթըտի» հետ յաղթած են գոնր մէկ մրցաշարի մէջ (բացի Անգլիոյ սուբըրբաժակներուն մէջ).
«Տուպլներ» եւ «տրեպլներ»
Կարճ մրցաշարերը՝ ներառեալ Անգլիոյ սուբըրբաժակը, Միջմայրցամաքային բաժակը, Աշխարհի ակումբային առաջնութիւնը եւ ԻՒԵՖԱ սուբըրբաժակը, չեն հաշուեր «տուպլի» կամ «տրեպլի» որոշման ժամանակ ։
«Ոսկե գնդակի» յաղթողներ
Այս ֆութպոլիստները «Ոսկէ գնդակ» ստացած են՝ հանդես գալով «Մանչեսթըր Իւնայթըտի» կազմին մէջ.
«Ոսկէ խաղակոշիկու» յաղթողներ
Այս ֆութպոլիստները արժանացած են «Ոսկէ խաղակոշիկին»՝հանդես գալով «Մանչեսթըր Իւնայթըտին մէջ».
Ովկիանոս
Ջուրին ֆիզիքական Յատկութիւնը
Արեւէն ստացած ջերմութիւնը ջրային հոսքերու միջոցով անընդհատ կը վերաբաշխուի։ Հասարակածային շրջաններուն տաք ջուրերը կը տեղափոխուին դէպի բեւեռային սառ շրջաններ եւ հակառակը։ Բայց Արեւուն ճառագայթներու անհաւասարաչափ բաշխման պատճառով բեւեռային ջուրերը աւելի պաղ են՝ առանց ջուրին շրջապտոյտը նկատի առնելու։
Բաժանում
Ովկիանոսներու բաժանման հիմք կը հանդիսանան ցամաքամասերը, արշիպեղագոս եւ այլ չափանիշներ։ Աւելի մանրամասն տեղեկատուութեան համար տեսնել աղիւսակը.
Խաղաղական եւ Քարիպեան ովկիանոսները հասարակածով կը բաժնուին հիւսիսային եւ հարաւային մասերու։ Աւելի փոքր ջրային տարածքները կը կոչուին ծով, նեղուց, ծոց եւ այլն։
Գօտիներ եւ Խորութիւններ
Բաց Ծովը կը ներառէ բոլոր բաց ովկիանոսային տարածքները, եւ կրնայ բաժնուիլ իր հերթին ըստ խորութեան եւ լոյսի թափանցման։
Պելագիկ ափոթիկ գօտիներուն հետ միասին կան նաեւ Պենթիք ափոթիկ գօտիները։ Ատոնք կը համապատախանեն խորքային ծովու երեք ամէնէն խոր գօտիներուն։ Պենթիալ գօտին կը ծածկէ ցամաքային լանջը մինչեւ 4000 մ խորութիւն։ Ապիսալ գօտին կը ծածկէ ապիսալ դաշտերը 4000 - 6000 մեթր միջակայքին։ Ատոնցմէ վար ինկած է հատալ գօտին, որ կը գտնուի ովկիանոսային իջուածքներուն մէջ։
Մովսէս Քհնյ. Տէր Յովհաննէսան
Ան շուտով լեզու գտած է թաղականութեան ու նոր ծխական ժողովուրդին հետ։ Իր շուրջ հաւաքած է տեղական ուժերը ու անոնց պարզած է իր շինարարական ծրագիրները։ Հովիւ-հօտ յարաբերութիւնները ամրապնդելէ ետք, բոլոր կողմերուն աջակցութեամբ ձեոնարկած է եկեղեցիին ու դպրոցին վերաշինութեան ու բարեզարգման աշխատանքին։
Թէեւ այս ծանր ու հարուածային աշխատանքով՝ շինարարութիւնը իր լրումին կը հասնի եւ հոգեկան բաւարարութիւն կը պատճառէ Տէր Հօր եւ իր գործակիցներուն, սակայն միւս կողմէ քահանան մարմնապէս կը սպառի ու կը կորսնցնէ իր աոողջութիւնը։ Տեղական բժիշկներուն դարմանումները կր մնան ապարդիւն։ Առաջնորդին թելադրութեամբ վերադարձած է Մարաշ եւ յանձնուած եօթ նուիրեալ բժիշկներու խնամքին։ «Տէզանթէրի» հիւանդութեան պատճառով մէկ տարի անկողինին ծառայած է։ Ապա, մասնագէտ բժիշկներու հետեւողական դարմանումներուն շնորհիւ, վերագտած է առողջութիւնը եւ առանց տրտնջալու կրկին վերադարձած է իր պաշտօնատեղին, վերամիանալով իր ծխական Ժողովուրդին։
Ս. Խաչ Եկեղեցւոյ ծխական ժողովուրդը առաւելաբար կազմուած էր տարագիր մարաշցիներէ եւ փոքրաթիւ զէյթունցի ընտանիքներէ։ Տէր Հայրը շաղուած է իր նոր հօտին հետ եւ անոնց ծառայած մինչեւ 1928 թուական։ 1929-ին, ան տեղափոխուած է Հարաւային Ամերիկա-ՍանՓաուլօ։ Վախճանած է 1950-ին եւ մարմինը ամփոփուած՝ տեղւոյն ազգային գերեզմանատան մէջ։
Ռոտոս (կղզի)
Նախապատմական եւ Միկինեան ժամանակաշրջաններ
Ռոտոս յայտնաբերուած հնագոյն նիւթերը (Ք․Ա․ 5300 - 4800) կղզիին արեւելեան-հիւսիս արեւելեան մասէն են։  Քալիթյես շրջանի Էրիմոքասթրօ քարայրին մէջ հնագէտները յայտնաբերած են Քարէ Դար շրջանի թզուկ փղերու բրածոներ։  Մարդու առաջին գործօն ներկայութիւնը կը վկայեն Քումելօ (Արհակելօ) եւ Այիոս Եորղոս (Քալիթյես) քարայրներուն մէջ գտնուած տաշուած քարերը եւ կենդանիներու ոսկորները, կարասներու կտորներ ուր արմտիկներու հետքեր կան, խոհարարութեան ամաններ, եւայլն։ Հնագէտներէն ընդունուած է թէ կղզիին վրայ հաստատուած առաջին բնակիչները դիմացի Փոքր Ասիոյ ափերէն եկած են։
Ասպնջական Ասպետներ
1309-ին կը գտնուի Ասպնջական Ասպետներու Ordo Hospitalis Sancti Johannis իշխանութեան տակ (1309 - 1522)։  Անոնք կղզիին ամրութիւնները կ՛ ընդլայնեն, կ՛ արդիականացնեն ու շարունակ կը զօրացնեն։  Կը կառուցեն հիւանդանոց, պալատ մը, բազմաթիւ եկեղեցիներ եւ պետական շէնքեր։  Այդ կառուցումները Կոթական եւ Վերածննունդի ճարտարապետութեան ոճերու եզակի օրինակներ են։
Տե՛ս նաեւ
Քարփաթոս
Քասթելորիզօ
Թիլոս
Ռամիրօ Ա. (Աստուրիայի թագաւոր)
Ռամիրօ Ա.-ը Օմայյան խալիֆայութեան Քորտոպայի ամիրայութեան Ապտ-ալ Ռահման Բ.-ի հասակակիցն էր։ Իր կառավարման ընթացքին ան ստիպուած եղած է ետ մղել թէ՛ Վիկինգներուն, թէ՛ Մաւրերուն։ Անոր իշխանութեան ժամանակ բազմաթիւ կարեւոր շինութիւններ կառուցուած են, ինչպիսին են Ռոմանական ճարտարապետութեան ոճով կառուցուած իր Սանտա Մարիա տէլ Նարանքօ հանգիստի առանձնատունը։
Վահէ Արծրունի
Հայաստանի Առաջին Հանրապտութիւն
Հ․Հ․ տակնապալի օրերուն, արտակարգ դատարանի նախագահ կը նշանակուի եւ մինչեւ ընդհանուր նահանջը այդ պաշտօնին վրայ կը մնայ։  Միաժամնակ, Վասպուրականցիներու Զինուորական Մարմնի եւ պետական ապահովութեան խորհուրդի անդամ  է։
Նաւասարդեան խաղեր
Սփիւռքահայ բարեգործական եւ հայրենակցական կազմակերպութիւններ երկար տարիներէ ի վեր կը կազմակերպեն նոր Նաւասարդեան խաղերը, որոնց նպատակն է ազգային զարթօնքի ու աւանդոյթներու պահպանումը, երիտասարդութեան ռազմահայրենասիրական դաստիարակութիւնը եւ ազգային միասնութեան գաղափարախոսութեան արմատաւորումը։ Այդ նպատակին կը ծառայեն նաեւ 1999-էն Հայաստանի մէջ տեղի ունեցած Համահայկական խաղերը։
1945 թուական
1945 թուական, ոչ նահանջ տարի, 20րդ դարու 45րդ տարին է 1942 • 1943 • 1944 • 1945 • 1946 • 1947 • 1948
Ռուսական Քարոզչութիւն
Արձագանք
2014-ին, Ուգրանական ճգնաժամը քննարկելէ ետք, ԱՄՆ պետքարտուղար Ճոն Քերրին Russia Today-ը որպէս քարոզչական բարձրախօս յիշած է, շարունակելով, որ «Russia Today-ի ցանցը ծաւալած է իր շուրջը կատարուող իրադարձութիւններուն վերաբերեալ նախագահ Փութինի քմահաճոյքը քարոզելու համար: Անոնք ամբողջական աշխատանքային օր կը նուիրեն այդ ջանքերուն, կը քարոզեն եւ կ՛աղաւաղեն տեղի ունեցածը Ուգրանիոյ մէջ : «Արժանահաւատութիւն մետիայի մէջ» հետաքննող լրագրութեան կեդրոնի տնօրէն Կլիֆ Կլինֆեյտը Russia Today-ը «ռուսական քարոզչութեան համար ապատեղեկատւութեամբ ճանաչուած աղբիւր» անուանած է :
Շոու արեւտրականութեան եւ արուեստի ներկայացուցիչներ
Եվկէնի Բորեչենկով, Իւան Օխլոպիսթին, Վալերի Կերկիեւ, Ժաննա Նեթրեպկօ :
Համաստեղ
Գրական վաստակ
1917-ին իր առաջին փորձերը տուած է «Հայրենիք» օրաթերթին, սակայն Համաստեղ աւելի յայտնուած է, Ռուբէն Դարբինեանի խմբագրութեամբ 1922-էն սկսեալ լոյս տեսած «Հայրենիք» ամսագրին մէջ, ուր գիւղագիրը հոն կու տայ արձակ իր կարեւոր էջերը՝ պատմուածքները։ 1921-էն իսկ, «Հայրենիք» օրաթերթի մէջ հրատարակուած իր քանի մը պատկերներով եւ պատմուածքներով Համաստեղ իր հողին վրայ էր. իր գրականութեան նկարագիրը ամրօրէն ու վճռաբար գտած։
Նատալիա Մատինեան
Կենսագրութիւն
Հայաստանի հանրապետութեան շրջանին, Նատալիան իր եղբօր հետ կը մնայ Ալեքսանդրապոլ եւ կը շարունակէ ազգային գործերով զբաղիլ։ Հանրապետութեան անկումէն ետք, կ՚անցնի Թիֆլիս եւ հոն կը մահանայ։
1946 թուական
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:1946
Հասան Նասրալլա
Նախնական գործունէութիւններ
1982-ի Լիբանանի պատերազմէն ետք, Նասրալլա կ'անդամակցի Հըզպալլայի: 1989-ին, Հասան Նասրալլա կը մեկնի Քոմ, Իրան, ուր ալ աւելի կը մասնագիտանայ կրօնագիտութեան մէջ:
Հըզպալլայի ղեկավարութիւն
1992-ին, Մուսաուիի սպաննութենէն ետք, Նասրալլա կը դառնայ Հըզպալլայի ընդհանուր քարտուղարը: Իր ղեկավարութեան ժամանակ, Հըզպալլա մեծ հրթիռներ կը գնէ: Այսպիսով անոր կարելի կ'ըլլայ Իսրայէլի հիւսիսը հարուածել, հակառակ անոր, որ Իսրայէլ այդ ժամանակ կ'իշխէր հարաւային Լիբանանին վրայ։ 1993-ին, Իսրայէլ գործողութեան մը կը ձեռնարկէ: Գործողութեան ընթացքին, Լիբանանի մէջ փլուզումներ տեղի կ'ունենան: Բայց, ի վերջոյ, Իսրայէլ Լիբանանի վրայ իր յարձակումները կը դադրեցնէ, ինչպէս նաեւ Հըզպալլա կը համաձայնի հիւսիսային Իսրայէլի վրայ յարձակումները կասեցնել:
Բայց, կարճ ժամանակ ետք, հակամարտութիւնները կը վերսկսին: 1996-ին, Իսրայէլ կը ձեռնարկէ Զայրոյթի խաղողի գործողութեան՝ փակելով լիբանանեան բոլոր կարեւոր քաղաքները եւ ռմբակոծելով սուրիական զինուորական կեդրոնը: 16 օրուան յարձակումներէն ետք, Լիբանանի եւ Իսրայէլի միջեւ զինանադադարի համաձայնագիր կը ստորագրուի: Սակայն, այս համաձայնութիւնն ալ երկար չի տեւեր:
Նասրալլա մեծ դեր կը խաղայ 2004-ի Իսրայէլի եւ Հըզպալլայի միջեւ բանտարկեալնեու փոխանակման մէջ, ինչ որ պատճառ կը դառնայ բազմաթիւ լիբանանցիներուն եւ պաղեստինցիներու ազատ արձակման, ինչպէս իր որդիին, որ կը վերադառնայ Լիբանան: Այս համաձայնութիւնը արաբական աշխարհին կողմէ կը նկատուի փառաւոր յաղթանակ Հըզպալլաի համար եւ Նասրալլա անձնապէս կը գովաբանուի իր ձեռք ձգած նուաճումներուն համար:
2006-ի Իսրայէլ-Լիբանան պատերազմ
Ըստ իրանցի լրագրող Ամիր Թահերիի, պատերազմին կը յաջորդէ «Կանաչ ջրհեղեղ»-ը (Ալ-Սայլ ալ-ախտար): «Ասիկա կը վերաբերի մեծ գումարներուն, զորս Հըզպալլա բաժնած է պատերազմէն ազդուած Պէյրութի եւ հարաւի քաղաքացիերուն: Այդ դրամները Իրանէն Պէյրութ կը հասնին Սուրիոյ ճամբով եւ կը բաժնուին կռուողներուն միջոցով: Այն անձը, որ կրնայ իր տան քանդումին մասին տեղեկութիւն հաղորդել, կը ստանայ 12,000 ամերիկեան տոլար՝ բաւական մեծ գումար մը Լիբանանի համար՝ պատերազմէն ազդուելէն ետք»:
Աշխատանք (թերթ)
Ստորոգութիւն:Պարբերականներ Ստորոգութիւն:Պարբերականներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Հայկական պարբերականներ Ստորոգութիւն:Հայաստանի պարբերականներ
Ռուսական Կայսրութիւն
Ժը. դարու առաջին կէս
Այս յեղափոխութեան փորձին շնորհիւ 14 Դեկտեմբերը երկար ժամանակ կը յիշուի հետագայ յեղափոխական շարժումներու կողմէ։ Որպէսզի բացառուէին հետագայ յեղափոխութիւնները, գրաքննութիւնը կ'ուժեղանայ ներառեալ դպրոցներու եւ համալսարաններու ուսուցողական դասագիրքերուն մէջ։ Տպագրութիւնը խստօրէն կը վերահսկուի կառավարութեան կողմէ։ Ոստիկանութեան լրտեսները ամէնուր կ'ըլլան։ Յեղափոխականութեան մէջ իւրաքանչիւր կասկածեալ Սիպերիա կ'աքսորուի։ Նիքոլա Ա.-ի ժամանակ հարիւր հազարաւոր մարդիկ կ'ուղարկուին հանքավայրերուն մէջ աշխատելու ։
Ռուսական ցարերը կը ճնշեն երկու ապստամբութիւններ նոր կցուած լեհական տարածքներուն մէջ` 1830-ի Նոյեմբերեան ապստամբութիւնը եւ 1863-ի Յունուարեան ապստամբութիւնը։ Ռուսական անձնիշանութեան պատճառով լեհական արհեստաւորները 1863-ին կ'ապստամբին, որպէսզի պահպանեն իրենց ազգային ինքնութիւնը, լեզուն, կրօնը եւ մշակոյթը ։ Արդիւնքը այն էր, որ ռուսերը մեծ ուժերու շնորհիւ կը ճնշեն Յունուարեան ապստամբութիւնը։ Ֆրանսա, Անգլիա եւ Աւստրիա կը փորձեն միջամտել, սակայն չեն յաջողիր։ Ռուսական հայրենասիրական մամուլը լեհական ապստամբութիւնը կ'օգտագործէ ռուսական ազգային համախմբման համար եւ ըստ անոնց Ռուսաստանին աստուծոյ կողմէ յանձնարարուած է փրկել Լեհաստանը եւ աշխարհը ։ Լեհաստան կը պատժուի, կորսնցնելով քաղաքական եւ դատական իրաւունքները, կը ռուսականանան դպրոցները եւ ուսումնական կեդրոնները ։
Ի. դարու սկիզբ
1894-ին Ալեքսանտր Գ.-ի կը փոխարինէ անոր որդի Նիքոլա Բ.-ն, որ կը շարունակէ ինքնիշխանութիւնը։ Նիքոլա Բ. անարժան գահակալ մը կ'ըլլայ որ վերջ կը դնէ իր տոհմին եւ գահընկեց կ'ըլլայ իրեն դէմ կազմակերպուած յեղափոխութեան միջոցով ։ Արդիւնաբերական յեղափոխութիւնը կը սկսի նշանակալի ազդեցութիւն ունենալ Ռուսաստանի վրայ, սակայն երկիրը կը մնար թոյլ տնտեսութեամբ երկիր։ Արդիւնաբերական դրամատէրերու եւ ազնուականութեան ազատական տարրերը կը հաւատային խաղաղ հասարակական բարեփոխումներուն եւ սահմանադրական միապետութեան անցման եւ կը ստեղծեն Սահմանադրական ժողովրդական կուսակցութիւնը ։
Սահմաններ
Եւրոպական Ռուսաստանի սահմանները կ'անցնէին Ֆինլատայէն եւ Լեհաստանէն եւ կ'ընդգրկէին գրեթէ ամբողջ Արեւելեան Եւրոպան։ Հիւսիսի մէջ կը սահմանակցէր Հիւսիսային սառուցեալ ովկիանոսին։ Նովայա Զեմլեան, Կոլգուեւը եւ Վայգաչը նոյնպէս Ռուսաստանի կը պատկանէին։ Արեւելքի մէջ կայսրութեան կազմին մէջ կը մտնէին Սիպերիան եւ Խրխզական տափաստանը, որոնք Եւրոպական մասէն կը բաժնուէին Ուրալեան լեռներէն, Ուրալ գետէն եւ Կասպից ծովէն։ Հարաւը սահմանը կ'երկարէր մինչեւ Սեւ ծով եւ Կովկաս։ Արեւմուտքը սահմանը կ'անցնէր Գոլայի թերակղզիէն Վարանկեր ֆյորթէն Պոթնիկի ծոց։ Այնուհետեւ այս մէկը կ'անցնէր Կուրոնեան ծոցէն, հարաւային Պալթիք ծովէն մինչեւ Տանուպի գետաբերան` իր մէջ ներառելով այժմեան Լեահստանի մեծ մասը եւ սահմանակցելով Պրուսիոյ, Աւստրիական Կալիցիոյ եւ Ռումանիոյ հետ։
Տարածքի ընդարձակին մէջ
1742-էն 1867-թուականներուն Ռուս-ամերիկեան ընկերութիւնը Ալասքան որպէս գաղութ կը կառավարէր։
Իսրայէլ
Անուան Ծագում
Ամբողջ երեք հազարամեակի ընթացքին, Իսրայէլ անունը նշանակած է «Իսրայէլի երկիր» (եբրայերէն՝. אֶרֶץ יִשְׂרָאֵל‎, Էրեց-Իսրայէլ), ինչպէս նաեւ ամբողջ հրեայ ժողովուրդը։ Այս անուան աղբիւր կը համարուի Աստուածաշունչը, ըստ որուն Իսահակի որդի՝ Յակոբը կը մենամարտի Աստուծոյ հրեշտակի հետ եւ կը ստանայ Իսրայէլ անունը. «Բաց արտօնէ զիս, որովհետեւ լոյս ծագեց.», Յակոբը ըսաւ հրեշտակին «Բաց չեմ արտօներ, մինչեւ զիս չօրհնես», հրեշտակը ըսաւ. «ինչ է անունդ», պատասխանեց «Յակոբ է». եւ անոր հետ մենամարտողը ըսաւ. «Այսուհետ քու անունը ոչ թէ Յակոբ, այլ Իսրայէլ պիտի ըլլայ, որովհետեւ դուն մենամարտեցար Աստոուծոյ հետ, եւ պիտի յաղթես մարդկանց» (Ծննդոց 32։29)։ Կայ տարբերակ, որ այդ անունը ծագած է սարա բայէն, որ կը նշանակէ ղեկավարել, ըլլալ հզոր, ունենալ իշխանութիւն, որ տրուած է երկնքէն, այլ տարբերակով՝ Աստուծոյ սկզբունք, կամ Աստուծոյ մենամարտ։ Ատկէ ետք, հրեայ ժողովուրդը որպէս Յակոբի սերունդ սկսաւ կոչուիլ «Իսրայէլի որդիներ», «Իսրայէլի ժողովուրդ», կամ իսրայէլցիներ։ Առաջին անգամ «Իսրայէլ» բառը յիշատակուած է Մերնեփթաղի կոթողներուն մէջ, հին Եգիպտոսի տարածքին մէջ' (Ք.ա. XIII դարուն վերջ), եւ կը վերաբերէր ժողովուրդին, այլ ոչ երկրին։
Վիճելի տարածքներ
ՄԱԿ-ը «Գրաւուած տարածքներ կը համարէ Յորդանան գետի արեւմտեան ափը, Արեւելեան Երուսաղէմի եւ Ճոլանի բարձունքները։ Այդ տարածքները Իսրայէլը սկսած է վերահսկել Վեցօրեայ պատերազմի յաղթանակէն ետք (1967 թ.): Այդ տարածքներու բանակցութիւններու հիմք կը հանդիսանայ 1967 թ. ՄԱԿ-ի թիւ 242 բանաձեւը, որ կոչ կ'ընէ Իսրայէլին դուրս գալ իր կողմէն զբաղեցուցած որոշ տարածքներէն, որուն դիմաց կը ստանայ խաղաղութիւն արաբական երկրներու հետ (Խաղաղութիւն տարածքներու դիմաց սկզբունք):
Ռուսական Կայսրութիւն
Հողատէրեր
Նախկին հողատէրերու վիճակը նոյնպէս լաւ չէր: Թէեւ անոնք համակերպած էին ստիպողական աշխատուժ ունենալու, սակայն չեն յարմարիր նոր իրականութեան: Կառավարութեան կողմէ տրամադրուած միլիոնաւոր ռուպլիները որպէս փոխ հատուցում կը ծախսուին առանց որեւէ իրական արդիւնք տալու: Անտառները կը ծախուին եւ միակ եկամուտի աղբիւրը գիւղացիներու կողմէ իրենց հողերու վարձակալութիւնը կը դառնայ: 1861-էն 1892-թուականներուն ազնուականներու սեփական հողերը 30%-ով կը կրճատուին: Միւս կողմէ 1861-էն եւ յատկապէս 1882-էն, երբ Գիւղացիներու հողային դրամատունը կը հիմնադրուի, գիւղացիները  վարկերու միջոցով հողեր ձեռք կը բերեն, միայն նախկին չարախօսները 1883-էն 1904-թուականներուն շուրջ 19.500.000 ակր հողատարածք կը գնեն իրենց նախկին տէրերէն: Այսպիսով բարեկեցութիւնը փոքրամասութեան մօտ տեղի կ'ունենայ, սակայն  գիւղացին կը մնայ աղքատ:
«Մետիա»
Գրաքննութիւնը խստօրէն կը վերահսկուէր մինչեւ Ալեքսանտր Բ.-ի կառավարումը : Օրաթերթերը շատ սահմանափակ էին եւ անոնք միայն ազնուականութեան հաճելի տեղեկատուութիւն կրնային հրատարակել: Ֆէօտոր Թոլթոյեւսկին օրինակ ծաղրանքի ենթարկած է Փեթերսպուրկի մամուլը, որոնցմէ օրինակներ են Գոլոսը եւ Փեթերսպուրկի Լիստոքը, որոնք ոչ կարեւոր եւ հասարակութեան շեղող տեղեկատուութիւն կը հրատարակէին :
Իսրայէլ
Աշխարհագրութիւն
Իսրայէլը տեղակայուած է Ասիոյ հարաւ-արեւմուտքին մէջ, անոր ափերը արեւմուտքէն կ'ողողեն Միջերկրական, հարաւէն՝ Կարմիր ծովերը, արեւելքէն սահմանը կը գծէ Յորդանան գետը։
Հաց
Հաց ստեղծելու կարիքը
Մարդկային մարսողական գործարանները չեն կրնար մարսել հացահատիկները, հետեւաբար անոնք կը վերածուին զանազան տեսակի արտադրանքներու: Հին ժամանակաշրջանէն մարդը կը սկսի հացահատիկներէն պատրաստել իր կարիքները գոհացնող արտադրանքները, որոնցմէ կ'ապահովէր իր ածխաջուրերու պահանջքը միսերէ ստացած սպիտակուցի կողքին: Այս պատճառով գարիէն պատրաստուած նախնական հացը կը նկատուի առաջին արտադրուած սննդեղէնը մարդկային սննդամթերքի պատմութեան մէջ:
Հացին խորհուրդը՝ հայերուն մօտ
Հայերը հաց շատ ուտող ժողովուրդ են: Հին Հայաստանի մէջ հացը եղած է առատութեան, հիւրասիրութեան եւ խաղաղութեան խորհրդանիշ: Եթէ հայը հիւրին առջեւ հաց դնէր, կը նշանակէր, որ իր տան դուռներն ու սիրտը բաց են անոր համար: Հոնկէ ալ եկած է աղուհացով դիմաւորելու հայկական սովորութիւնը:
Հրայր (անձնանուն)
Հրայր, հայկական արական անուն։ Անուան արմատը «հուր» բառն է:
1947 թուական
1947 թուական, ոչ նահանջ տարի, 20րդ դարու 47րդ տարին է 1944 • 1945 • 1946 • 1947 • 1948 • 1949 • 1950
Պօղոս Քալանթարեան
1903 թուականին Արաքսեան Տփխիսի (Թիֆլիս) մէջ սեփական թատրոն կը հիմնէ եւ այդպիսով սկիզբ կը դնէ՝ հայերէն ժողովրդական ներկայացումներուն։ Արաքսեան դերասանած է Կովկասեան գրեթէ բոլոր մեծ ու փոքր քաղաքներուն մէջ եւ յայտնի է որպէս «կուպլետիսա»։
Նարեկ Հայկական Վարժարան
Նարեկ հայկական վարժարան (հուն.՝ Narek αρμενικό σχολείο) վարժարան Կիպրոսի Հանրապետութեան Լիմասօլի շրջանի Ուասիլիս Միխայելիդես փողոցին մէջ։ Այժմ դպրոցի աշակերտներու թիւը մօտ 40 է։ Դպրոցը կոչուած է Նարեկ ի պատիւ Գրիգոր Նարեկացիի։ Անմիս դպրոցի կողքին Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի հայկական եկեղեցին է։
1948 թուական
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ 1948 ծնունդներ
Համբարձում Ալաճաճեան
Համբարձում Ալաճաճեան (1840, Պոլիս – 15 Մարտ 1907), տաճկահայ հրապարակախօս։
Hier Encore
Հիշարժան այլ կատարումներ
Ամանտա Լիրը (Amanda Lear) սիրուած երգի իր ուրոյն տարբերակը ձայնագրած է 2001-ին թողարկած Heart. CD-ով:
Իտալերէն
Այբուբենը Եւ Գիրը
Թէեւ իտալերէնի այբուբենը ունի 21 տառ՝ 16 բաղաձայն եւ 5 ձայնաւոր, սակայն կը ցուցադրուի 26 տառ, որոնցմէ վերջին 5-ը կ'օգտագործուին արտասահմանեան ծագում ունեցող բառերուն մէջ եւ չեն պատկանիր իտալերէն լեզուի այբուբենին։
Անկատար Անցեալ / Imperfetto
Անկատար անցեալ ժամանակը ցոյց կու տայ անցեալ ժամանակի մէջ կատարուող, ընթացքի մէջ եղող գործողութիւն մը։
Ապակատար Ներկայ Futuro semplice
Ապակատար ներկայ (սահմանական ապառնի) ժամանակը ցոյց կու տայ խօսելու պահէն ետք կատարուելիք գործողութիւն մը։
Գաբրիէլ Լազեան
Հայաստան
1919-ին, Նաթալիային հետ ամուսնութենէն քանի մը ամիս ետք «Պոլսոյ հայ սպաներու միութեան» կողմէ կ՛ իմանայ թէ նորաստեղծ Հայաստանի Հանրապետութեան կառավարութիւնը կոչ կ՚ ուղղէ փորձառու սպաներուն միանալ հայոց բանակին։ Կնոջ հետ կ՛անցնին Հայաստան։ Իբրեւ ենթասպայ կը ծառայէ 4-րդ զօրաբանակի մեքենագիտական ջոկատին մէջ։
Համայնավարներուն կողմէ նախկին հայկական կառավարութեան անդամներուն եւ բանակի սպաներու դէմ հալածանքները կը սկսին։
Նաթալիին արկածալի փախուստը դէպի Իզմիր
Գաբրիէլ, կը յաջողի յատուկ հրաման ձեռք բերել Նաթալիին համար։  Վերջինս 16 անձերու հետ՝ պոլսեցիներ եւ իզմիրցիներ, կը ճամբորդէ դէպի Վրաստանի նաւահանգիստը՝ Պաթում։ Նոյն շոգեկառքով կը ճամբորդէ նաեւ նորակազմ սովետական հայկական կառավարութեան արտաքին գործոց նախարար Ալեքսանտր Բէկզատեան։  Այս պատճառով յատուկ միջոցներ առնուած են։  Երբ շոգեկառքը Սանահին կը հասնի (այդ ժամանակին յայտարարուած է իբրեւ չէզոք գօտի), կ՛ արգիլուի անոր ճամբորդութիւնը եւ բոլոր ճամբորդները, որպէսզի չստիպուին մէկ ամսուան համար մնալ իրենց տեղը, կ՚ որոշեն ոտքով քալել դէպի Թիֆլիս։ Շաբաթ մը քալելէ ետք, կը հասնին քաղաք, սակայն կը ձերբակալուին եւ բանտ կը տարուին․  վրացիները, այդ տակնապալի օրերուն, վերապահ են բոլոր օտարներուն հանդէպ։
Գաբրիէլ կը ձերբակալուի
Երեւանի մէջ, հազարէ աւելի հայ սպաներ կը ձերբակալուին եւ ձիւներուն մէջ քալելով կը տարուին դէպի հիւսիսային Ատրպէյճան՝ Ակսթաֆա (Ակսթեւ) քաղաքը, ապա անկէ շոգեկառքով դէպի Պաքու։ Իրենց մէջ կը գտնուի նաեւ Գաբրիէլ Լազեան։  Ան իր բարեկամին՝ Մկրտիչ Մկրեանի հետ, կը կարողանան փախուստ տալ եւ հասնիլ Ռոստով։
Կեանքը եւ գործունէութիւնը Աթէնք
Նաթալի Լազեան յունախօս ըլլալով մեծապէս կը նպաստէ գաղթականներու հաստատման եւ անոնց կորսուած հարազատները գտնելու հարցին մէջ։ Ան նամակատան ճամբով Պոլսոյ «Ճակատամարտ» թերթը կը հասցնէ Յունաստանի տարածքին սփռած հայ գաղթականներուն (վե­րապ­րող­նե­րու եւ կո­րու­սեալ­նե­րու մա­սին ան­հա­մար ծա­նու­ցում­ներ լոյս կը տես­նեն թեր­թին մէջ)։
Գործունէութիւնը Գահիրէի մէջ, Եգիպտոս
1938-ին, Ե­գիպ­տո­սի մէջ գու­մա­րո­ւած Հ.Յ.Դ. 13-րդ Ընդ­հա­նուր ­­Ժո­ղո­վին ա­ւար­տին ­­Գաբ­րիէլ ­­Լա­զեան կ՛ ընտ­րո­ւի Բիւ­րո­յի ան­դամ․ կը շա­րու­նա­կէ վե­րընտ­րո­ւիլ մին­չեւ իր մա­հը։
1939-ին, ըն­տա­նիօք կը հաս­տա­տո­ւին Գահիրէ, ուր Գաբրիէլ կը ստանձ­նէ «­­Յու­սա­բեր» օրաթեր­թի հրատարակչական վարչական պատասխանատւութիւնն ու խմբա­գի­րի պաշ­տօ­նը, որ կը վարէ մինչեւ իր անակնկալ մահը։
Հրատարակութիւններ
«Յուսաբեր» օրաթերթի խմբագիրի պաշտօնին զուգահեռ, կը հրատարակէ չորս գիրքեր․
Ինչպէս նաեւ, կը հրատարակէ Հ. Յ. Դաշնակցութեան լուսանկարչական փաստագրական ալպոմը, Գահիրէ, 1953:
Նարեկ ամսաթերթ
Նարեկ ամսաթերթ Narrec Newsletter անգլերէն-հայերէն տեղեկատու Նիւ Եորքի Սրբոց Նահատակաց Հայց. Եկեղեցւոյ
2017-էն ի վեր Զարմինէ Պօղոսեան անդամ է ՆԱՐԵԿ ամսաթերթի խմբագրական կազմին: Նարեկ ամսաթերթ-ը պաշտօնական տեղեկատուն է Նիւ Եորք քաղաքի Պէյսայտ շրջանին մէջ գտնուող Սրբոց Նահատակաց Եկեղեցւոյ, որ արդէն իր ոսկեայ տարեդարձը տօնած՝ թեւակոխեց 65-ամեայ երթը Յունուար 2019-ին: Զարմինէ Պօղոսեան ամէն ամիս կանոնաւորաբար Հայերէն էջ կը պատրաստէ զանազան նիւթերու շուրջ:
Շիքակօ
Կլիմայ
Շիքակօն կը գտնուի խոնաւ ցամաքային կլիմայական գօտիի վրայ (ըստ Կիոպենի կլիմաներու դասակարգման՝ Dfa)։ Ամառը երկարատեւ է եւ անձրեւոտ, խոնաւ եւ տաք. ձմեռը համեմատաբար ցուրտ է, բայց կարճատեւ եւ փոփոխական: Յուլիսին օրական միջին ջերմաստիճանը կը կազմուի 23.3˚C, Յունուարին՝ -4.6˚C։
Հրաբուխ
Հայկական լեռնաշխարհ
Հայկական լեռնաշխարհին մէջ կան նշուած բոլոր տեսակներու աւելի քան 1000 հրաբուխ։ Անոնցմէ գործող են Նեմրութ եւ Թոնդրակ բազմածին բարդ հրաբուխները, որոնց խառնարաններուն մէջ կը շարունակուին ծծումբային կազերու եւ տաք գոլորշիի արտավիժումները։ Պայմանականօրէն գործող կը համարուին նաեւ Մասիսը եւ Վայոց սարը։ 189-ին եւ 341-ին Մասիսի եւ Է. դարուն Վայոց սարի գործելուն մասին կան գրաւոր յիշատակութիւններ (Յակոբ Մծբնացի, Ստեփանոս Օրբելեան)։ Բազմածին, կեդրոնական եւ շերտաւոր հրաբուխներ են Մասիսը, Արագածը, Սիփանը, Նեմրութը, Իշխանասարը եւ Արայի լեռը։ Բազմածին ճեղքային հրաբուխ են Ջաւախքի եւ Գեղամայ հրաբխային լեռները։ ՀՀ բազմածին կեդրոնական եւ ճեղքային հրաբուխներու լանջերուն ամէնուր տարածուած են միածին եւ կեդրոնական խարամային հրաբուխներ։ ՀՀ տարածքին կան աւելի քան 500 «հանգած» հրաբուխներ, որոնցմէ ամէնէն մեծը Արագած լեռն է։ Հրաբուխներու ժայթքումը մեծ արհաւիրքներ կը պատճառէ. հրաբոսոր գետը ամէն ինչ կ'այրէ իր ճամբուն վրայ։ Ժայթքման վայրէն հարիւրաւոր քիլոմեթրեր հեռու ալ դեռ օրեր շարունակ գետին կը թափի քամիէն քշուած մոխիրը։
Հաւիկ (անձնանուն)
Հաւիկ, հայկական իգական անուն։ Յառաջացած է հայերէն հաւիկ՝ «թռչնակ» բառէն։ Յիշատակուած է մէկ անգամ՝ 13-րդ դարուն։