cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վարդան Տէմիրճեան
Կենսագրութիւն
1963-69-ին Տէմիրճեան եղած է Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդ։ Իր օրով կատարուած է բացումը Թաւրիզի Սահակեան օրիորդաց միջնակարգ վարժարանին ու Մելիք-Թանգեան թանգարանին, կառուցուած են այլ ազգապատկան կալուածներ։ Թաւրիզի մէջ 1964-67-ին խմբագրած է Եկեղեցասէր Կանանց Միութեան «Դրազարկ» պարբերաթերթը։ Ապա, 1969-71-ին Տէմիրճեան վարած է Յունաստանի հայոց թեմի առաջնորդական փոխանորդի պաշտօնը։
Հայկազեան Հայագիտական Հանդէս
Հայկազեան Հայագիտական Հանդէս, Հայկազեան Համալսարանի Հայագիտական Ամբիոնի հրատարակութիւն, որ լոյս կը տեսնէ 1970-էն ի վեր Լիբանանի մէջ։
Արամ Խաչատուրեանի Յուշարձան (Երեւան)
Արամ Խաչատուրեանի յուշարձան (Երեւան), կը գտնուի Երեւանի մէջ, «Արամ Խաչատուրեան»ի մեծ համերգասրահի շէնքին առջեւ: Տեղադրուած է 1999-ին։ Յուշարձանը ընդգրկուած է Երեւանի Կեդրոն վարչական շրջանի պատմութեան եւ մշակոյթի անշարժ յուշարձաններու ցանկին մէջ ։
Մկրտիչ Խանճեան
Մկրտիչ Խանճեան, բնիկ Տիգրանակերտցի, ծնած 1872-ին։ Պէյրութ հաստատուած է 1869-ին ուր ալ մեռած՝ 1945-ին։ Երկու եղբայրներ Յակոբ եւ Մկրտիչ նախ Տիգրանակերտէն Հալէպ կու գան եւ ապա Պէյրութ կը հաստատուին։
Ռուսական Արուեստի Թանգարան
Ռուսական արուեստի թանգարան, 19-րդ դարու վերջը եւ 20-րդ դարու սկիզբը ռուսական կերապարուեստի թանգարան Երեւանի մէջ։ Թանգարանին մէջ կը ներկայացուի նշանաւոր նկարիչներ Միխայիլ Վրուբելի, Կոնստանտին Կորովինի, Վալենտին Սերովի, Նաթալիա Գոնչարովայի, ինչպէս նաեւ հայ նկարիչներ Մարտիրոս Սարեանի եւ Մինաս Աւետիսեանի եւ Ռուտոլֆ Խաչատրեանի ստեղծագործութիւնները։
Քրիստափոր Արարատեան
Վարած պաշտօններ
1902-ին կը նշանակուի Կովկասեան երկրորդ զօրաբանակի հրետանային զօրագունդի հրամանատարի գլխաւոր օգնական:
1 Օգոստոս 1904-ին տեղափոխուած է Սիպիրսք քաղաք` զբաղեցնելով այնտեղ զօրագունդի ուսումնական մասի ղեկավարի պաշտօնը, զուգահեռաբար զբաղեցնելով ռազմական դատարանի անդամի պաշտօն:
7 Հոկտեմբեր 1918-ին նշանակուած է հայ-թրքական յանձնաժողովի անդամ, որուն նպատակը եղած է սահմանագծել հայ-թրքական համատեղ սահմանը. պայման մը, որ մատնանշուած էր 4 Յունիսի Պաթումի պայմանագրով:
1919-ին սկիզբը Հայաստանի տարբեր ծայրերու մէջ կը բռնկին շարք մը ապստամբութիւններ` կովկասեան թուրքերով (ազրպէյճանցիներով) բնակեցուած շրջաններուն մէջ, ու այդ պայմաններուն մէջ վարչապետ Յովհաննէս Քաջազնունին կը հրաժարի իր պարտականութիւններէն: Վարչապետ կը նշանակուի Ալեքսանդր Խատիսեան: Ռազմական նախարար Յովհաննէս Հախվերդեան նոյնպէս լքած է կառավարութիւնը:
Տիրան Թերզեան
Կենսագրութիւն
Տիրան Թերզեան ծնած է Լեռնային Կիլիկիոյ Հաճըն քաղաքին մէջ։ Ստացած է ժշկական կրթութիւն։ Եղած է բժիշկ եւ գիւտարար։ 1920 թուականի Հոկտեմբեր 15-ին մասնակցած է Հաճընի ինքնապաշտպանութեան եւ զոհուած։
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հայ բժիշկներ Ստորոգութիւն:Հաճըն ծնածներ Ստորոգութիւն:Հաճըն մահացածներ Ստորոգութիւն:15 Հոկտեմբերի մահացածներ Ստորոգութիւն:1920 մահեր
Հալիձոր գիւղ
Անուան ստուգաբանութիւնը
Հալիձոր անունը ծագած է Հաբանդ գաւառի Հալէ, Հալիս կոչուող բնակավայրերու անուանումներէն։ Ժ. դարու սկիզբը իշխանուհի Համազասպուհին Հալիձորը նուիրաբերած է Տաթեւի վանքին, որու կալուածը եղած է մինչեւ ԺԹ. դար։
Հասարակական կառոյցներ
Մշակութային հաստատութիւններէն են դրամատիկական թատրոնը, երկրագիտական թանգարանը, Ակսել Բակունցի տուն-թանգարանը, գրադարաններու կեդրոնացած համակարգը եւ ֆիլմադարանը։ Ունի 2 մարզադպրոց, մարզադաշտ եւ 2 շարժապատկերի սրահ։
Նեմրութ
Պաշտամունքի յուշարձան
Յուշարձանախումբի կեդրոնական մասին տեղ կը գրաւեն հինգ մարդակերպ արձաններ, նստած քարաշէն գահերու վրայ (արձաններոը այժմ տապալած են): Կեդրոնը, Արամազդի արձանն է, 9 մ․ բարձրութեամբ։   Անոր աջ կողմը Անահիտ դիցուհիին արձանն է, իսկ ձախ կողմը Միհր աստուծոյ արձանը։   Կեդրոնական այս երեք արձանները կը ներկայացնեն երեք գերագոյն աստուածները:   Անոնց մէկ կողմը կանգնած է սրբավայրը կառուցող Անտիոքոս Ա․ թագաւորը եւ միւս կողմը՝ քաջութեան աստուած Վահագնը:  Թագաւորը կը ներկայացուի հայկական Տիգրանեան թագով։  Յունալեզու արձանագրութիւնները կը վկայեն, որ Կոմագէնի թագաւորական տունը կը սէրի Երուանդունիներէն եւ որ Կոմմագէնին Ք․Ա․ 4-րդ դարէն մինչեւ 1-ին դար Հայաստանի մաս կազմած է։ Երկու հարթակներուն արձանագրութիւնները նոյնն են։
Աստուածածին Անապատ
Հիւսիսային կողմը պարսպապատ է, միւս կողմերը կան 30-ի չափ սենեակներ ոմանք կամարակապ: Եկեղեցին փոքր է, քառակուսի եւ բարձրագմբէթ. ունի չորս դեղնագոյն քարէ սիւներ, վայելուչ քանդակուած պատկերներ սեղանին վրայ, որոնք անվնաս մնացած են գմբէթի չորս անկիւնները եղող չորս աւետարանչաց քանդապատկերներուն հետ:
Մշակութային շարժումը 1880-1890-ական տարիներուն
Ստորոգութիւն:Մշակութային շարժումներ
1717 թուական
Մահեր
Ստորոգութիւն:1717
Մեսրոպ Թաղիադեան
Կենսագրութիւն
Սկզբնական կրթութիւնը կը ստանայ Էջմիածնի վանականներու քով՝ ենթարկուելով բարոյեական ու ֆիզիքական տանջանքներու, գանահարութեան։ Մեծ դժուարութեամբ ազատելով Էջմիածինի խաւար ու ճնշող միջավայրէն, Թաղիադեանը դիպուածաբար կը հանդիպի Հնդկաստանէն վերադարձած անձնաւորութեան մը։ Լսելով անոր հիասքանչ նկարագրութիւնը Կալկաթայի հայ գաղութի եւ ընդհանրապէս Հնդկաստանի մասին, կ'որոշէ մեկնիլ այնտեղ։ 1823 թ. գարնանը Իրանի վրայով կ'ուղեւորուի Հնդկաստան եւ երկար դեգերումներէն յետոյ կը հասնի Կալկաթա։ Կարճ ժամանակ ետք կը մեկնի դէպի Նոր Ջուղա, ուր կը հիմնէ դպրոց, այնտեղէն Էջմիածին-Երեւան՝ պարսկական լուծէն ազատագրուած հայրենիքի կարօտն առնելու։ Մէկ տարի էջմիածինի վանական դպրոցի տպարանի եւ մատենադարանի վարիչ ըլլալէն եւ կաթողիկոսի քարտուղարի պաշտօնը վարելէն յետոյ, ան կը վերադառնայ Նոր Ջուղա, ապա նորէն Էջմիածին, այնուհետեւ կ'անցնի Պոլիս եւ վերջապէս բազմաթիւ արկածներէն մազապուրծ, կը հասնի Կալկաթա, ուր եւ կը ծաւալուի անոր գրական, հրապարակախօսական ու մանկավարժական գործունէութիւնը: ։
Ապտուլրազաք Կըրնա
Առաջին տարիները
Անգլիա նախ կ՛ ուսանի Քանթերպըրի Յիսուսի Եկեղեցւոյ Քոլեճը Canterbury Christ Church University (CCCU) եւ ապա Քենթ Համալսարան, ուր կ՛ արժանանայ Փիլիսոփայութեան Տոքթոր տիտղոսին։
Սթիւըն Ժերար
Ակումբ
Ժերարը «Լիվրփուլի» հետ իր առաջին պաշտօնական պայմանագիրը ստարագրած է 1997-ին, իսկ առաջին հանդիպումը անցուցած է 1998-ի Նոյեմբերի 29-ին՝ «Պլեքպըրն Ռովերս»-ի դեմ։ 2000-01 մրցաշրջանին մէջ Ժերարը նվաճեց իր առաջին մրցանակները ակումբի հետ։ Այդ մրցաշրջանին ֆութպոլիստը անցուց 50 խաղ եւ դարձաւ 10 կոլի հեղինակ, որոնք օգնեցին ակումբին նուաճել Անգլիայի բաժակը, Անգլիայի Լիգայի բաժակը եւ ՈՒԵՖԱ-ի բաժակը։ Այդ մրցաշրջանի վերջին Ժերարը ճանցուաւ Անգլիայի լաւագոյն երիտասարդ ֆութպոլիստ, իսկ 2002-ին Ժերարը դարձաւ խումբի աւագը։ 2004-05 մրցաշրջանին «Լիւերբուլը» հասաւ Չեմբիոններու Լիգայի եզրաբակիչ եւ Իստամբուլի մէջ հանդիպեցաւ «Միլան»-ին։ Առաջին խաղակեսէն յետոյ խումբըկը պարտուէր 3-0 հաշիւով։ Երկրորդ խաղակեսին Ժերարը հարուածեց առաջին պատասխան գնդակը, որմէ յետոյ Լիւերբուլը հաւասարեցուց հաշիւը եւ վերջնական արդիւնքին, խաղէն ետք տասնմէկ մեթրանոցներով յաղթեց «Միլան»-ին ու դարձաւ մրցաշարի յաղթող։ 2005-06 ին Ժերարը ցուցադրեց իր լաւագույն խաղը։ Ան 53 խաղի մէջ հարուածեց 23 կոլ։ Ապրիլին ան ճանչցուաւ Բրեմիեր Լիգայի լաւագոյն ֆութպոլիստ։ 2006-ի Անգլիայի բաժակի եզրափակիչ խաղին Ժերարը դարձաւ երկու կոլի հեղինակ։ Այդ կոլերէն յետոյ Ժերարը դարձաւ միակ ֆութպոլիսը, ով կրցած է կոլի հեղինակ դառնալ բոլոր չորս եզրափակիչներին մէջ, որոնց մէջ կը խաղային անգլիական ակումբները։
Զեւս
Անուանում
Տիաս, հին յունարէնով՝ Զեւս։ Հին յունարէնի մէջ Զեւս անունը հոլովումի ընթացքին «Տիոսին» (του Διός) կը դառնայ․ այս հոլովումէն կ՛առաջանայ նոր յունարէնի Տիաս անունը։ Բառին ստուգաբանութիւնը հետեւեալն է․-
Արամ Սարոյեան
Ստեղծագործութիւններ
Սարոյեանի գրական ժառանգութիւնը տեղ կը գտնէ բազմաթիւ դասագիրքերու մէջ։ Հրատարակած գիրքերն են:
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Ամերիկահայ բանաստեղծներ Ստորոգութիւն:Ամերիկահայ արձակագիրներ Ստորոգութիւն:25 Սեպտեմբերի ծնածներ
Արմէն Վահրամեան
Արմէն Վահրամեան, Հայաստանի Հանրապետութեան վաստակաւոր գեղնկարիչ, Հայաստանի նկարիչներու միութեան անդամ։
Ժընեւ
Անուանում
Անուանման ֆրանսերէն գրութիւնն է Genève, գերմաներէն՝ Genf։ Ինչպէս ֆրանսերէն, այնպէս ալ գերմաներէն անուանումն յառաջացած է կելտերէն gena «բերան, ելանցք» բառէն․ այստեղ Ժընեւի լիճէն կը բխի Ռոն գետը՝ կազմելով կարծես լիճի «բերանը, ելանցքը»։ Արեւմտահայերէնի մէջ տարածուած է անուանման Ժընեւ ձեւը ։
Յակոբ Թէրզեան
Յակոբ Թէրզեան, հայ հրապարակագիր, բանասէր։
Մելանի Ռընէ
Կենսագրութիւն
2003-2009-ններու ընթացքին, Մելանի կը սորվի Զուիցերիոյ նյոն քաղաքի երաժշտական դպրոցներէն մէկուն մէջ։ Երիտասարդ արուեստագէտը հոս կը սորվի երգահանութիւն, բեմականացում եւ այլն։ Կը մասնակցի երգի, պարի, դաշնամուրի, թատերական դասերու։ Ան նաեւ կը մասնակցի ֆրանսացի յայտնի երգահան, Քլաուդ Լեմեսլի դասաւանդած դասերուն։
Յասմիկ Սիմոնեան
Կենսագրական գիծեր
Արժանացած է շարք մը մրցանակներու: 2007-էն ի վեր Հայաստանի Գրողներու Միութեան անդամ է:
«Տեքստ հարթակ» մշակութային-կրթատեղեկատուական կայքի համահիմնադիրն է, գլխաւոր խմբագիրը, 2019-էն ի վեր «Կոկորդիլոս» հրատարակչութեան հիմնադիր-տնօրէնը :
Քիմ Ճոնկ Ուն
Դպրոցական Տարիները Զուիցերիոյ Մէջ
Ըստ «Լ'Էպտօ» վերնագիրով զուիցերիական թերթի, ան Փաք Չոլ ծածկանունով մասնաւոր դպրոց կը յաճախէր Պեռն քաղաքին մէջ մինչեւ 1998։ Կը սորվէր անգլերէն, ֆրանսերէն եւ գերմաներէն լեզուները։ Ըստ անոր դասընկերներու, վախկոտ եւ սակաւախօս էր, սակայն կը սիրէր դահուկամարզանքը եւ պէյսպոլը, ինչպէս նաեւ տարուած էր Պասքէթպոլի Ազգային Կազմակերպութեամբ եւ յատկապէս՝ Մայքլ Ճորտընով։
Ժառանգութեան Աստիճանական Յայտարարութիւնը
28 Սեպտեմբեր 2010-ին գումարուեցաւ Հիւսիսային Քորէայի համայնավար կուսակցութեան խորհրդաժողովը եւ Քիմ Ճոնկ Ուն ընտրուեցաւ Կեդրոնական Կոմիտէի անդամ։ 17 տարեկան ընդմիջումէ ետք, գումարուեցաւ նաեւ Կեդրոնական Կոմիտէի լիագումար նիստը, որպէսզի Քիմ Ճոնկ Ուն նշանակուի Կեդրոնական Զինուորական Յանձնաժողովի փոխնախագահ։ 10 Հոկտեմբեր 2010-ին Քիմ Ճոնկ Ուն իր հօր ընկերակցութեամբ մասնակցեցաւ կոմկուսի 65-ամեակի տօնակատարութեան: Այս մէկը ժառանգութեան միանշանակ արտայայտութիւն կը համարուէր։
Օսիպ Մանտելշթամ
Կենսագրական գիծեր
Մանտելշթամ ծնած է Վարշաւա, հրեայ վաճառականի մը յարկին տակ։ Հայրը, որ կաշիի առեւտրական էր, իրենց բնակութեան վայրէն արտագաղթի յատուկ թոյլտուութիւն ստանալով, Օսիպի ծնունդէն ետք, գաղթած են Ս․ Փեթերսպուրկ ։
1908-ի Ապրիլին որոշած է Ֆրանսա մեկնիլ եւ Սորպոն մտնել՝ գրականութիւն եւ փիլիսոփայութիւն սորվելու։ Սակայն յաջորդ տարի ան հեռացած է՝ ընդունուելու Հայտելպերկի համալսարան։
Միլա Եովովիչ
Միլիցա Եովովիչ, ծանօթ է իբրեւ Միլա  Եովովիչ (Milla Jovovich),,  ամերիկեան դերասանուհի է ռուս-սերպական ծագումով, ինչպէս նաեւ երաժիշտ, մոտել եւ հագուստներ յարդարող։ Հանդիսատեսին ծանօթ է «Հինգերորդ Տարրը», «Ժանն տ'Արք», «Հրացանակիրները» եւ «Չարի Կացարան» ֆիլմերէն։
Եովովիչ ծնած է Քիեւ, հինգ տարեկանին, իր ծնողներուն հետ բնակութիւն հաստատած է ԱՄՆ-ի մէջ։ 1987-ին՝ 12 տարեկանին, Միլա կը դառնայ մոտել Herb Ritts-ի մէջ, ուր զայն կը լուսանկարէին իտալական ամսագիրի համար։ Ռիչարտ Աւետըն անոր դեր տուած Revlon-ի «Աշխարհի Ամէնէն Անմոռանալի Կիները» խորագրով ծանուցումին մէջ։ 1988-ին Եովովիչ ստացաւ իր առաջին դերը «Գիշերային Գնացք Դէպի Կատմանտու» պատկերասփիւռի ֆիլմին մէջ, իսկ մէկ տարի ետք նկարահանուեցաւ «Երկու Լուսիններու Միաձուլումը» ֆիլմին մէջ։
2002-ին Եովովիչ նկարահանուեցաւ «Չարի Կացարան» գիտական առասպելական եւ սարսափի ոճի ֆիլմի մէջ, որը ստեղծուած էր Resident Evil համակարգչային խաղի հիման վրայ։ Ֆիլմը հաւանութեան չարժանացաւ քննադատներու կողմէ, բայց առեւտրական յաջողութիւն ունեցաւ։ 2004-ին եւ 2012-ին ան կրկին Էլիսի դերով հանդէս եկաւ ֆիլմաշարի շարունակութիւններուն մէջ։
Մոտելի Ասպարէզ
2006-ին Եովովիչ գրաւեց «Mango» սպանական հագուստի ընկերութեան ուշադրութիւնը եւ դարձաւ անոնց խօսնակ-մոտելը։ Զայն նաեւ կարելի էր տեսնել Etro-ի ծանուցումներու մէջ։ Միլան նշած է. «Մոտելի աշխատանքը երբեք առաջնութիւն չէ ունեցած իմ մօտ» եւ «անով վաստկած գումարս ինծի կարելիութիւն տուած էունենալ ընտրողի դեր՝ ստեղծագործական աշխատանքներու մէջ»:
Նոր Դերերը (2007–այժմ)
Եովովիչ նկարահանուեցաւ Տէյվիտ Էլիսի «Վատ բախտ» ֆիլմին մէջ, որ նկարահանուած էր Տէյվիտ Ճ. Շոու ի ուրուագիծի հիման վրայ։ Ան նկարահանուած է Ֆամքէ Եանսենի «Վատ մայրիկը» բեմադրական սկիզբը, ուր անոր խաղընկերն էր Մարսիա Քրոս ը: Անկէ ետք ան նկարահանուեցաւ ռուսական «Ձեւահնարներ» կատակերգութեան մէջ։
Երաժշտական Ասպարէզ
Եովովիչը զբաղած է քանի մը ֆիլմերու սաունտթրեքներով, ինչպիսիք են օրինակ «Միլիոն Տոլարնոց Պանթոկը» (2000) եւ «Տիկնիկ» (2002) ֆիլմերը: Բացի այդ Միլան սաունտթրեքներ ներկայացուցած է ֆիլմերու համար, ուր ինք չէ նկարահանուած: Այդպիսի ֆիլմերէ է օրինակ «Ուրիշ աշխարհ» ֆիլմը: Սաունտթրեքի վրայ Միլան աշխատած է երաժիշտ Տենի Լոհնըրի հետ, որ քանի մը տարի կը հանդիսանար Nine Inch Nails խումբի պաս երաժիշտը: Եովովիչ յայտնի անձերէն մէկն է, որուն ձայնը կը հնչէ «We are Family» կազմին մէջ, որուն նպատակն է գումար հաւաքագրել Ամերիկեան Կարմիր Խաչի համար: Ան իբրեւ հրաւիրուած երաժիշտ հանդէս եկած է Տիպակ Չոփրայի «Former Lover» եւ The Crystal Method-ի «A Gift of Love II: Oceans of Ecstasy» (2002) «Legion of Boom» (2004) ալպոմներու մէջ:
Մայիս 2012-ին լոյս տեսաւ «Electric Sky» նոր սինկըլը: 2012-ին երգը հաւական էր Life Ball-ի մրցանակին:
Նորաձեւութիւն
Եովովիչ եւ մոտել Քարմէն Հավք 2003-ին հագուստներու վաճառանիշ բացին, որ կը կոչուէր «Եովովիչ-Հավք»: 13 Սեպտեմբեր 2005-ին անոնք Նիւ Եորքի Գրինվիչ-Վիլիճի մէջ սրահ բացին: «Եովովիչ-Հավք»-ի հագուստները չորս տարի գոյատեւեցին: Ընկերութեան բոլոր հագուստներու յարդարողները Եովովիչն ու Քարմէն Հավքն էին: Կարի գլխաւոր արհեստանոցը կը գտնուէր Լոս Անճելըսի մէջ, բայց զգեսնտները կը վաճառուէին Լոս Անճելըսի Ֆրետ Սեկալի, Հարվէյ Նիկոլսի եւ աշխարհի շուրջ 50 խանութներու մէջ։ Vogue ամսագիրը գովերգած է հագուստներու վաճառանիշը, ըսելով, որ ուրիշներ նման արդիւնքի հասնելու համար տարիներ կ'ուզեն:
Սկաւառակագրութիւն
Ստուդիայի ալպոմներ.
Մրցանակաբաշխութիւն
1998-ին Միլան «Հինգերորդ տարրը» ֆիլմի համար առաջադրուած է Սաթուրնի «լաւագոյն դերասանուհի», «Blockbuster Entertainmen»t-ի կողմէ լաւագոյն նոր դերասանուհի եւ MTV-ի կողմէ «լաւագոյն մարտի տեսարան» (Միլայի եւ այլմոլորակայիններու միջեւ) անուանակարգերու մէջ: Նոյն դերի համար ան նոյնպէս առաջադրուած է Ոսկիէ Ազնուամորիի:
Սումկայիթի Ջարդեր
Ծրագրուած ոճրագործութիւն
Երեք օր շարունակուող սպանդի արդիւնքները զարհուրելի էին։ Ըստ խորհրդային պաշտօնական տուեալներու՝ քանի մը տասնեակ սպանուածներ եղած են, իսկ ոչ-պաշտօնական տուեալներով՝ հազարէն աւելի, որոնց մեծ մասը խոշտանգումներէ ու կտտանքներէ ետք ողջ-ողջ այրուած է։ Ասկէ զատ, եղած են հազարաւոր վիրաւորներ, հարիւրաւոր բռնաբարուածներ, ներառեալ՝ մեծաթիւ անչափահասներ, 18.000 փախստականներ, քանի մը հարիւր աւերուած ու թալանուած բնակարաններ, տասնեակ կողոպտուած խանութներ, արհեստանոցներ եւ հանրային հաստատութիւններ, քանի մը տասնեակ փճացած ինքնաշարժներ եւ այլն։
Սերեանեան Շահէն Ֆրիդոնի
Շահէն Սերեանեանը ծնած է 1959 թուականին։ Կնոջ, 8 ամսական երեխայի, քրոջ, մօր, հօր, զոքանչի եւ աներձագի հետ փախած է Սումկայիթ, ուր բնակած էր 45–րդ թաղամասի 12–րդ տան 38–րդ բնակարանին մէջ։ Աշխատած է որպէս կահագործ։ Ան կը պատմէ․ ։
Պղպեղով Ապուր
Ընդհանուր Ակնարկ
Պղպեղով ապուրը, Արեւմտաեան Ափրիկէի աւանդական խոհանոցին ամէնէն սիրելի ապուրներէն է, որ կը պատրաստուի միսի տարբեր տեսակներու օգտագործմամբ, իսկ կծու պղպեղն ու մշկընկոյզը՝ առաջնային բաղադրիչներն են ։ Այն կծու ապուր է, գարեջուրի եւ կամ այլ զովացուցիչ ըմպելիքի հետ համտեսելը իսկական հաճոյք է։ Թէպէտեւ այն պաշտօնական հաւաքներուն կը հրամցուի որպէս թեթեւ նախուտեստ, սակայն աւելի շատ ընդհանրացած է սրճարաններու մէջ։ Նիճերիոյ հանգստեան վայրերուն մէջ կը ծառայէ իբրեւ հանգիստեան կամ լաւ զգալու կերակուր ։ Պղպեղով ապուրին մէջ կ՛օգտագործուի խառն խառնուրդ համեմներ, որոնք նիճերիական ընկերութեան մը արդադրութիւնն է ։
Զեփիւռ Շանթ
Տիկ. Շանթ Լիբանանահայ երգի ու թատրոնի լաւագոյն ուժերէն մին էր : == Ծանօագրութիւններ=
Պղինձէ Հեծեալ
Մայոր Բատուրինի Մասին Լեգենդը
1812-ի Հայրենական Պատերազմի ժամանակ ռուս զօրքերու նահանջին պատճառով յառաջացաւ Սանթ-Փիթըրսպուրկը ֆրանսական զօրքերու կողմէ նուաճուելու վտանգ։ Այդ միտքէն անհանգստացած` Ալեքսանդր Ա. հրամայեց քաղաքէն դուրս տանել արուեստի ամենաթանկ ստեղծագործութիւնները։ Արտաքին գործոց նախարար Մոլչանովին յանձնարարուեցաւ Պետրոս Ա.-ի յուշարձանը տեղափոխել Վոլկոկրատ, եւ այս գործողութեան համար յատկացուեցաւ քանի մը հազար ռուբլի։ Այդ ժամանակ ոմն մայոր Բատուրինը հանդիպեցաւ արքայի ընկեր իշխան Գոլիցինի հետ եւ փոխանցեց անոր, որ իրեն կը հետապնդէ նոյն երազը։ Ան կը տեսնէ իրեն Սենատական հրապարակին վրայ։ Պետրոսի հայեացքը կը շրջի։ Հեծեալը կ'իջնէ ժայռին վրայէն եւ փիթըրսպուրկեան փողոցներով կ'ուղեւորուի դէպի Քարէ կղզի, ուր ժամանակ մը կ'ապրէր Ալեքսանդր Ա.: Հեծեալը կը մտնէ Քարէ կղզիի բակը, ուրկէ անոր դէմ հանդիման դուրս կու գայ տէրը։ «Երիտասարդ, ինչ ըրիր դուն իմ Ռուսաստանիս հետ, - կ'ըսէր անոր Պետրոս Մեծը,- բայց քանի դեռ ես իմ տեղս եմ, իմ քաղաքիս ոչինչ կը սպառնայ»: Ապա, հեծեալը ետ կը շրջի եւ դարձեալ կը լսուի նժոյգի «ծանր-հնչեղ վարգը»: Բատուրինի պատմուածքէն ապշած` իշխան Գալիցինը տիրոջ կը յայտնէ իր լսածին մասին։ Այդ պատճառով Ալեքսանդր Ա. կը չեղարկէ յուշարձանի դատարկումի իր հրամանը։ Յուշարձանը մնաց իր տեղը  : Կան ենթադրութիւններ, որ Ա.Ս. Փուշքինի «Պղինձէ Հեծեալը» պոեմը գրուած է մայոր Բատուրինի մասին լեգենդի հիման վրայ :
«Խե˜ղճ Փաւել»
Փիթըրսպուրկեան բանահիւսութեան մէջ լայն տարածում ունի ապագայ կայսր Փաւել Ա.-ի` Պետրոս Մեծի ուրուականի տեսիլքի մասին լեգենդը, այն վայրին մէջ, ուր հիմա կանգնած է յուշարձանը։
Պղինձէ Հեծեալը Եւ «Առեղծուածային Փիթըրսպուրկեան Հատուածը»
Պղինձէ հեծեալի կերպարը ինկած է ռուս գրականութեան «առեղծուածային փիթըրսպուրկեան հատուածի» կեդրոնը` համակուած հակասականութեամբ եւ սիւռեալիզմով : Իր` «Պղինձէ Հեծեալ» անուանումը յուշարձանը «պարտական» է Ալեքսանդր Սերգեյեւիչ Փուշքինի համանուն ստեղծագործութեան։ 1824-ի ջրհեղեղի ժամանակ կորսնցնելով իր սիրեցեալ Պարաշին` չինովնիկ Եւգէնին մոլուցքի մէջ կը թափատէր Փիթըրսպուրկով մէկ։ Պետրոս Մեծի յուշարձանին դէմ առնելով` հերոսը կը հասկնայ, որ թագաւորը մեղաւոր է իր դժբախտութիւններուն մէջ։ Եւգէնին կը սպառնայ արձանին, եւ Պղինձէ հեծեալը կ'իջնէ պատուանդանէն եւ խելագառի ետեւէն կը վազէ։ Իրականութեան մէջ կը վազէ արդեօք պրոնզէ կուռքը թէ ատիկա միայն չինովնիկի հիւանդագին գիտակցութեան մէջ էր, անյայտ է : Այս նոյն կերպարը գրուած է նաեւ Ֆ.Մ. Տոստոյեւսկիի «Դեռահասը» վէպին մէջ։ «Իսկ մինչ այդ, երբ այդ մառախուխը կը ծփայ եւ վեր կ'երթայ, արդեօ՞ք չ'երթար իր հետ այս փտած, լպրծուն քաղաքը, կը բարձրանայ մշուշի հետ եւ կ'անհետանայ ինչպէս ծուխ, եւ կը մնայ հին ֆիննական ճահիճը, իսկ անոր մէջտեղը, թերեւս գեղեցկութեան համար, պրոնզէ հեծեալը կրակի պէս շնչող, ուժասպառ ձիու վրայ» : Անտրէյ Բելովի «Փիթըրսպուրկ» վէպի հերոսը, հալուցինացիաներուն գերի ինկած, չար ուժերու հետ պայման կը կապէ եւ կը սպաննէ իր ընկերը։ Ապա, ան կը բարձրանայ դիակի վրայ եւ կը կարծրանայ Պղինձէ հեծեալի դիրքով` ցուցադրելով իր զէնքը` արիւնոտ մկրատը : Եւ վերջապէս, 20-րդ դարու յայտնի միստիկ եւ ֆանտազիոր Դանիէլ Անդրեյեւը, «Աշխարհի վարդ» ստեղծագործութեան մէջ, նկարագրելով սատանայական աշխարհներէն մէկը, կը յայտնէ այն մասին, որ Փիթըրսպուրկի մէջ Պղինձէ հեծեալը` ջահը ձեռքին, կը հանդիսանայ միակ լոյսի աղբիւրը, ընդ որուն Պետրոսը նստած է ոչ թէ ձիու, այլ՝ հրէշաւոր վիշապի վրայ :
Գաբրիէլ Սունդուկեան
Գրական կեանք
Այս վերջին գործը զինք դարցուցած է արեւելահայ գրականութեան իրապաշտ «Պէպօ», «Խաթաբալա»,«Ամուսին» եւ ընկերային իմաստով «Յանձնառուներ»։
Արա Պերքեան
Դոկտոր Արա Բերքեան (Արա Յ․ Պիլեզիկեան, գերմ.՝ Ara J. Berkian (Bilezikjan), 20 Ապրիլ 1934, Պէյրութ, Լիբանան - 5 Փետրուար 1994, Վիսպատեն, Գերմանիա), ճարտարապետութեան եւ ճարտարագիտութեան դոկտոր (1976), գրող, պատմաբան, նկարիչ։
Միութիւններ
Պէյրութի մէջ ապրած տարիներուն եղեր է «Զաւարեան» միութեան անդամ: 1972-1985 թուականներուն Գերմանիոյ մէջ եղեր է քրիստ-դեմոկրատական կուսակցութեան անդամ:
Գառզու
Գառզուի ցուցահանդէսներն ու մրցանակները
1938-ին ստացեր է Սուրբ Ֆրանսուա Ասիզեցու անուան մրցանակ։ Նոյն թուականին բացած է իր առաջին անհատական ցուցահանդէսը։
Գառզուն եւ իր նկարչական ոճը
1950-ական թուականներուն սկսած, Գառզուն մեծ համբաւի արժանացած է, երբ ի յայտ եկած են նկարիչի մարդասիրական աշխարհայեացքը, հակապատերազմական տրամադրութիւնները խորհրդանշող պատկերները՝ լքուած ու աւերուած պալատներ, նաւահանգիստներ, երկաթուղային կայարաններ, ուր արտացոլուած է ամայութեան եւ տագնապի զգացողութիւնը։
Գառզուի գծանկարի կարեւոր խնդիրներէն է՝ արարել ինչ-որ տիեզերական տագնապի եւ դրախտային զգացման խորհրդաւոր մթնոլորտ։ Գիծը դարձած է գառզուական գեղանկարչութեան գլխաւոր արտայայտամիջոց։
Մարտունի (Արցախ)
Նկարագրութիւն
Շրջանի գիւղատնտեսական հողատարածքները կը կազմեն 35985,3 հեկտար, իսկ վարելահողերը 21324,0 հեկտար։ Մարտունի շրջանը գիւղատնտեսութեան համար առաւել նպաստաւոր պայման ունեցող շրջաններէն մէկն է։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:ԼՂՀ բնակավայրեր
Գառզու
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:1907 ծնունդներ Ստորոգութիւն:1 Յունուարի ծնածներ Ստորոգութիւն:2000 մահեր Ստորոգութիւն:12 Օգոստոսի մահացածներ Գառզու Զուլումեան,Ժան Գառնիկ Ստորոգութիւն:Ֆրանսայի Հոլմարքի մրցանակիր Ստորոգութիւն:Նկարիչներ Ստորոգութիւն:Վիմագրող Ստորոգութիւն:Բեմանկարիչ Ստորոգութիւն:Պատւոյ լեգէոնի շքանշանի ասպետ Ստորոգութիւն:Ֆրանսայի գեղարուեստի ակադեմիայի անդամ Ստորոգութիւն:Ֆրանսահայեր
Դիմատետր
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Կայքէջեր
Գառմէն
Գառմէն (նախկին Տաճատ Վրդ. Մելքոնեան, Էջմիածնական), (1880 - 1915 թթ.): Վարդապետ ձեռնադրուած 1904-ին։ Դաշնակցական, իբրեւեւ հասարակական գործիչ՝ կը ստիպուի սքեմը հանել եւ գաւառի մէջ վարել կրթական պաշտօններ։ Մուշ գտնուած ատեն՝ տխրահռչակ Մուսա պէյի դրդումով կը հալածուի կառավարութենէն եւ ձմեռ եղանակին կ'ապաստանի Վան, ուր կ'ամուսնանայ պոլսեցի ուսուցչուհի ու գրագիտուհի Իսկուհի Զիթճեանի հետ ( Օր. Նինի) եւ միասին կը շարունակէ պաշտօնավարել նաեւ Մուշ եւ թալաս, մինչեւ 1915։ Հալէպ կը տարագրուի կնոջը հետ, որմէ բաժնուելէ ետք... ցարդ կը մնայ անյայտ։
Եուկոսլաւիա
Պատմութիւն
Սլովենիացիները Է. Դարուն ենթարկուած էին պաւարիացիներուն, ապա ֆրանկներուն, իսկ ԺԳ. Դարուն կ՛ենթարկուին Հապսպուրկներու տիրապետութեան։
Կառավարութիւն
7 Ապրիլ 1963-ին խորհրդարանը վաւերացուց նոր սահմանադրութիւն մը, մարաջախտ Թիթօն ցկեանս նախագահ ընտրելով։ Երկրին պաշտօնական անուն ընդունուեցաւ Եուկոսլաւիոյ Ընկերվար Դաշնակցային Հանրապետութիւն, քաղաքական կուսակցութիւնները սահմանափակուեցան, արտօնելով միայն երկու հատ.- Համայնավար կուսակցութիւնը եւ համայնավարներու հակակշռին ենթակայ Բանուորական Ընկերվար Դաշնակցութիւն կուսակցութիւնը։ Ապագայ նախագահները պիտի ընտրուին խորհրդարանին կողմէ, չորս տարուան համար եւ միայն մէկ անգամ վերընտրելի են։ Ստեղծուեցաւ փոխ նախագահի նոր պաշտօն մը։ Քուէարկութիւնը գաղտնի է եւ կրօնական ազատութիւն կայ։ Եուկոսլաւիա այժմ կը հետեւի չէզոք եւ անկողմնակալ քաղաքականութեան, ըլլալով երրորդ աշխարհի ղեկավար երկիրներէն մէկը։
Տնտեսական Պայմաններ
Երկրագործական արտադրութիւններն են.- արմտիք, պտուղներ, ծխախոտ։ Անասնաբուծութիւնն ալ կարեւոր տեղ կը գրաւէ տնտեսութեան մէջ (արջառ, խոզ)։ Այգիները կ՛արտադրեն լաւորակ գինի։ Անտառներն ալ եկամուտի աղբիւր մըն են։
Օթոնի
Տարածութիւնն է 10,8 քլ² եւ բնակչութեան թիւն է 392։ Հեռաւորութիւնը Քերքիրային հիւսիս արեւմտեան ափերէն 12 ծովային մղոն է։
Տիափոնտեա կղզիները ներառնուած են Նաթուրա ծիրէն ներս Բնապահպանման Գօտիի Միջազգային համաձայնագրով - Natura 2000։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Յոնիական կղզիներ Ստորոգութիւն:Տիափոնտեա կղզիներ Ստորոգութիւն:Յունաստանի կղզիներ Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Կղզիներ
Կեանքը Հիանալի է
Ֆիլմին գլխաւոր հերոսը՝ Ճորճ Պէյլին է, զոր մարմնաւորած է այդ օրերու նշանաւոր դերասան Ճէյմս Սթիուըրտ ը:
Նախաբան
Ֆիլմին հիմնական իրադարձութիւնները կը սկսին Ճորճին մանկութենէն...
Ճորճին Հօր Մահէն Ետք
Հերի քոլէճէն կը վերադառնայ ամուսնացած եւ աներոջ կողմէ աշխատանքի առաջարկ ստացած: Ճորճ կը յուսահատի, բայց չի նեղացներ Հերրին եւ կը շարունակէ ղեկավարել շէնքն ու վարկերը:
Պիլլի կ'ուզէ նախատել Փոթըրը Հերրիին մասին թերթի մը վերնագիրը ցոյց տալով, բայց առանց անդրադառնալու կանխավճարն ալ Փոթըրի թերթին մէջ կը դնէ ու կը յանձնէ իրեն: Փոթըր կը տեսնէ ծրարը, բայց ոչինչ կ'ըսէ, իսկ Պիլլի չի յիշեր, թէ ո՛ւր կորսնցուցած է գումարը:
Տեսիլքին իրադարձութիւններէն համոզուած՝ Ճորճ կամուրջ կը վերադառնայ եւ կը ցանկայ իր իրական կեանքին դառնալ: Այդպէս ալ կ'ըլլայ եւ ինք երախտապարտ կը զգայ իր ունեցած կեանքին համար, ապա կը փութայ տուն հասնիլ: Տունն են նաեւ Մերի եւ Պիլլի, ուր Ճորճին բարեկամները անյայտ կորսուած $8000-ը կրցած են ապահովել, որովհետեւ ընկերը՝ Սեմ Ուեյնրայթ արդէն նուիրած է $25,000: Ոստիկանապետը ի տես այս բոլորին, կը պատռէ ձերբակալման ազդարարագիրը, միաժամանակ Հերրի կը ժամանէ եւ կը յայտարարէ, թէ Ճորճ քաղաքին ամէնէն հարուստ անձնաւորութիւնն է:
Ճորճ Քլարենսէն նուէր կ'ընդունի «Թոմ Սէօյըրի արկածախնդրութիւնները» գիրքը, ուր իր կատարած գրառման մէջ Ճորճի կը յիշեցնէր, թէ այն անձը, որ ընկերներ ունի, չի ձախողիր, ինչպէս նաեւ շնորհակալութիւն կը յայտնէ Ճորճին, որ իրեն շնորհիւ ի՛նք թեւեր ստացաւ: Ճորճին կրտսեր դուստրը՝ Զուզուն, կ'ըսէ, թէ այդ կը նշանակէ, թէ Քլարենս իր կատարած գործին համար գնահատուած է՝ թեւեր ունենալով:
Ֆիլմին բնօրինակը
Բնօրինակը ՝ «Ամէնէն մեծ նուէրը», գրուած է Ֆիլիփ Վան Տորեն Շթեռնի կողմէ, Նոյեմբեր 1939-ին: Քանի մը հրատարակիչներու կողմէ մերժուելէ ետք, անիկա կը տպագրուի իբրեւ 24-էջնոց պրակ եւ 1943-ի Ս.ծննդեան տօնին կ'ուղարկուի 200 ընտանիքի եւ ընկերներու: Նիւթը կը գրաւէ Քէրի Կրէնթի (Cary Grant) ուշադրութիւնը, որ իր կարգին, զայն կը ներկայացնէ «Կրենթ» ընկերութեան գործակալին : Ապրիլ 1944-ին RKO Pictures ընկերութիւնը $10,000 վճարելով կը գնէ պատմութիւնը, յուսալով, որ անիկա մեծ յաջողութիւն պիտի ապահովէ «Կրենթ» ընկերութեան: Տալթըն Թրումպօ (Dalton Trumbo), Քլիֆոր Օտեթս (Clifford Odets) եւ Մարք (Marc Connelly) կը սկսին աշխատիլ դիպաշարին վրայ, նախքան RKO-ի նախագիծին կասեցումը:
Ժիրայր Աբիկեան
Շրջանաւարտ Պոլսոյ Կեդրոնական վարժարանէն: Փարիզ կ'անցնի Կրենոպլի համալսարանէն կը ստանայ ելեկտրօ-ճարտարագէտի տիպլոմը, տոքթէօռ աստիճանով։
Մեծ Պահքի Կիրակիներ
Անառակի Կիրակի
Մեծ Պահոց երրորդ Կիրակին կը կոչուի Անառակի Կիրակի: Այս կոչումը     քաղուած է նոյն օրուան Ճաշու Աւետարանէն, ուր կը պատմուի անառակ որդիին առակը, որուն մէջ խրատական դասեր գոյութիւն ունին: (Ղկ 15.11-32)
ՏՆՏԵՍԻ ԿԻՐԱԿԻ
Մեծ Պահոց չորրորդ Կիրակին կը կոչուի Տնտեսի Կիրակի, համաձայն նոյն օրուան Ճաշու Աւետարանի տնտեսի եւ մեծատան ու աղքատ Ղազարոսի առակին:(Ղկ 16.1-31) Յիսուս իր աշակերտներուն հետեւեալ առակը կը պատմէ.- Մեծահարուստ մարդ մը ունէր բազմաթիւ հողեր ու կալուածներ, որոնց տնտեսութիւնը կը յանձնէ գործակալի մը, որ իր պաշտօնին անունով կը կոչուի տնտես: Տարիներ ետք, գործատէր մեծահարուստը բամբասանքներ եւ շշուկներ կը լսէ տնտեսի անհաւատարմութեան մասին: Մեծահարուստը զինք իր մօտ կը կանչէ եւ կ'ըսէ. «Տուր զհամար տնտեսութեան քո»: «Ի՞նչ են քու մասիդ այս ըսուածները: Քեզի յանձնուած բոլոր ստացուածքներուս հաշիւը տուր: Այլեւս իմ տնտեսս չես կրնար ըլլալ» (Ղկ 16.2): Մարդը ճարահատ կ'երթայ իր հաշիւները փակելու: Բայց առեւտրական ճարպիկութեամբ յաճախորդներու պարտքերուն դիմաց զիջումներ կը կատարէ, նոր կարգադրութիւններով նորոգուած մուրհակներու գումարները պակաս գրել կու տայ եւ այսպիսով դրամի փոխարէն կը շահի շատերու բարեկամութիւնն ու վստահութիւնը: Երբ մեծահարուստը կը լսէ այդ մասին, զայրանալու փոխարէն կը ներէ անիրաւ տնտեսը եւ այլեւս չի լսեր բամբասողներուն խօսքերը:
Գալստեան Կիրակի
Գալստեան Կիրակի օրուան շարականին մէջ կը յիշուի, թէ ինչպէս Փրկիչը Իր գալստեան խորհուրդը նախապէս յայտնեց մարգարէներուն, որոնք ահով լեցուած, օրինակներով խօսեցան, իսկ երբ վերջին տարիները մօտեցան եւ մարգարէները ըսին, թէ ժամանակի լրումին պիտի գաս մեզ փրկելու, Դուն երեւցար մարդկանց մէջ ծառայի կերպարանքով: Վեցերորդ օրը աստուածային կերպարանքիդ նման ստեղծեցիր Ադամը, որ պատուիրանը չպահելու պատճառով մերկացաւ պատմուճանէն, իսկ Դուն, նոր Ադամ, վեցերորդ դարուն այցի եկար կորուսեալին: Դուն անստուեր լոյսի տաճար եւ անմահ բանի առագաստ, որ նախամայր Եւայի տրտմալի անէծքը վերցուցիր, խնդրէ Հօրմէն, որպէս հաշտութեան միջնորդ Միածին որդի, որ խռովութիւնը հեռացնէ եւ խաղաղութիւն հաստատէ :
Հաւով ապուր
Պատմութիւն
Որոշ ժամանակ առաջ կը կարծէին, որ հաւի արգանակը կազդուրող եւ առողջացնող է. այն խորհուրդ կու տային հիւանդներուն՝ ենթադրելով, որ ապուրները հեշտ կը մարսուին։ Ք.Ա. առաջին դարուն յոյն բժիշկ Տիոսկորիտեսը, իր «De Materia Medica» դեղորայքային բաղադրատոմսերու հաւաքածոյին մէջ գրած է նաեւ հաւով ապուրի մասին։ Աւիցեննան հաւի արգանակը կը համարէր հիւանդներու համար օգտակար, իսկ 12-րդ դարու եւրոպացի հոգեբան, աստուածաբան եւ բժիշկ Մայմոնիտը կը գրէ, որ հաւով ապուրը խորհուրդ կը տրուի որպէս առողջ սնունդ, ինչպէս նաեւ դեղանիւթ։
Հաւով ապուրի բաղադրատոմսը հրապարակուած է առաջին տպագրուած խոհարարական գիրքերուն մէջ, օրինակ, Փլատինի «De honesta voluptate et valetudine» գիրքը (1470)։ Յետագային, ապուրը վերսկսան պատրաստել 16-րդ դարէն։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Ապուրներ Ստորոգութիւն:Հաւեր
Ալեքսանտր Լուրիա
Կենսագրութիւն
Աւարտած է Կազանի համալսարանի հասարակական գիտութիւններու ֆակուլտետը (1921) եւ Մոսկուայի առաջին բժշկական ինստիտուտը (1937)։ 1924-1934 Լեւ Վիգոտսկիի հետ զբաղուած է հոգեկանի զարգացման խնդիրներով, մշակած գերզգայական գործընթացներու ուսումնասիրման հոգեֆիզիոլոգիական մեթոդները։ Հետագային զբաղուելով գլխուղեղի տեղային (լոկալ) արգելակման ժամանակ բարձրագոյն հոգեկան ֆունկցիաներու խանգարման ուսումնասիրութեամբ՝ դարձած է նյարդահոգեբանութեան հիմնադիրներէն մէկը։ Եղած է գիտական հոգեբանութեան Միջազգային միութեան փոխպրեզիդենտ (1969 - 1972)։ ԱՄՆ-ի ազգային ԳԱ արտասահմանեան անդամ (1968)։ Լուրիաի աշխատութինւները թարգմանուած են արտասահմանեան շատ լեզուներով։ Պարգեւատրուած է Լենինի շքանշանով։
Էրիքուսա
Կղզին անունը առած է Էրիքի (կամ Ռիքի) թուփէն․ ամբողջ կղզիին վրայ տարածուած է եւ Հոկտեմբերին կը ծաղկի։ Կանանչապատ կղզի է գեղեցին ծովափներով։ Գլխաւոր ծովափներն են՝ Փորթօ եւ Պրակինի։
Քալիֆորնիա
Վարչական բաժանում
Քալիֆորնիա նահանգը, որ պաշտօնապէս կը կոչուի Քալիֆորնիա հանրապետութիւն, կը բաժանուի յիսունութ մարզերու կամ այսպէս կոչուած գաւառներու կամ կոմսութիւններու (եզակին՝ County, յոգնակին՝ Counties)։ ԱՄՆ–ի մէջ բոլոր յիսուն նահանգներէն քառասունութ նահանգները, ինչպէս Անգլիոյ եւ անգլո–սաքսոնական միւս երկիրներու մէջ, կը բաժանուին մարզերու կամ կոմսութիւններու, որոնք աւանդաբար կը կոչուին կոմսութիւններ՝ քաունթի, յոգնակին՝ քաունթիզ, իսկ շրջանները կը կոչուին տիսթրիքթ, յոգնակին՝ տիսթրիքթս՝ district, districts։ Ի դէպ, Քալիֆորնիայի յիսունութ կոմսութիւններէն կամ մարզերէն բնակչութեամբ ամենամեծը Լոս Անճելըսի կոմսութիւնն է, որ իր տասնհինգ միլիոն բնակչութեամբ առաջին տեղը կը գրաւէ նաեւ ամբողջ ԱՄՆ–ի յիսուն նահանգներու բոլոր կոմսութիւններու եւ ատոնց համարժէք վարչական միաւորներու շարքին մէջ։
Սուշի
Սուշիի տեսակները
Կայ սուշիի աւելի քան 20 տեսակ, որոնցմէ են.
Յովհաննէս Թերզեան
Կենսագրութիւն
Ծնած է 1883 (1888) թուականին, Տիգրանակերտի նահանգի կեդրոն Տիգրանակերտ քաղաքին մէջ, հայ առաքելական ընտանիքի մէջ։ Հայրը՝ դերձակ (թուրքերէն` թերզի) Չութպարմաղեան Կիրակոսը, Տիգրանակերտի մէջ յայտնի էր իբրեւ ազգասէր, հայրենասէր, ուսումնասէր ու բարերար մարդ։
Հայկազն Գ. Ղազարեան
Կենսագրութիւն
Անցնելով Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ, քանի մը տարի Նիւ Եորքի մէջ աշխատելէ ետք կը փոխադրուի Պոսթըն, ուր մօտաւորապէս 30 տարի կ'աշխատի «Հայրենիք»ի մէջ, նախ՝ որպէս խմբագրական մարմնի անդամ, ապա՝ վարչական ժողովի։ Երիտասարդ թուրքերու քաղաքական գործունէութեան մա­սին ունեցած խոր ծանօթութիւնը, ինչպէս նաեւ իր տրամադրութեան տակ գտնուող բազմաթիւ փաստաթուղթերը մեծապէս նպաստած են Հայկազն Գ. Ղազարեանի՝ զինուած իրաւաբանական ու­սումով եւ բազմաթիւ լեզուներու ծանօթութեամբ, ձեռնարկելու Երիտասարդ Թուրքերու հայասպան քաղաքականութիւնը փաստերու լոյսին տակ քօղազերծելու աշխատանքին։ Տարիներու ընթացքին այս ուղղութեամբ գրած անոր ուսումնասիրութիւնները ամփոփուսօ են «Ցեղասպան թուրքը» (Պէյրութ, 1968) խորագրով հատորին մէջ։
Ալիսըն Հանիկըն
Թատրոններ, հեռուստաշարեր եւ ֆիլմեր
Հաննիկան կը մասնակցի բարեգործական կազմակերպութիւններու որ կ'օգնեն Քաղցկեղի հիւանդներուն, որուն անունն էր՝ Stand Up 2 Cancer :
2012 թուականին, Հաննիկըն կատարեց Միշէլ կերպարին դերը American Reunion-ին մէջ :
1722 թուական
1722 թուական, ոչ նահանջ տարի, 18րդ դարու 22րդ տարին է
Նորագիւղ
Նորագիւղ, Արցախի Հանրապետութեան արեւելեան հատուածին մէջ գտնուող գիւղ՝ Ասկերանի շրջանի մէջ։ Կը գտնուի Ասկերանէն շրջակեդրոն՝ 7 քմ, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտէն՝ 17 քմ հեռաւորութեան վրայ։ Համայնքին մէջ կը գործեն գիւղապետարան, մշակոյթի տուն, «Ասկերանի մանկական երաժշտական դպրոց» ՊՈԱԿ-ի Նորագիւղի մասնաճիւղը, բուժարան, միջնակարգ դպրոց՝ անուանուած Արցախի հերոս Վիտալի Պետրոսեանի անունով, որ ունի 218 աշակերտ (2015–ի տուեալներով)։ 2011–ին Նորագիւղի մէջ բացուած է մանկապարտէզ՝ «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի միջոցներով ։
Շաւարշ Քահանայ Պալըմեան
Ընտանիք
1940-ին կ՛ ամուսնանայ Մարիամ Դարբինեանին հետ։
Ոստանիկ
Կենսագրութիւն
մտահոգութիւններէ ձերբազատ, կը յատկանշեն խոհուն մարդու մը խառնուածքը։ Չի սահմանափակուիր հաստատումներով, դառն ու տխուր խորհրդածութիւններով։ Ընկերային ու համամարդկային ցաւի մը մղձաւանջը ունի՛ երբ կը մտածէ կեանքի խաղերուն ու աշխարհի ունայնութեան մասին։
Մշակութային Վերազարթօնք
Լեզուական
Լայն ծաւալ կը ստանայ հայերէն լեզուի բառամթերքի հաւաքումի, հրատարակութեան եւ հայերէնի քերականութեան ուսումնասիրութեան գործը։ 1836-37ին Վենետիկ կը հրատարակուի Մխիթարեան միաբաններ Գաբրիէլ Աւետիքեանի, Խաչատուր Սիւրմէլեանի եւ Մկրտիչ Աւգերեանի կազմած երկհատոր «Նոր Բառգիրք Հայկազեան լեզուի» բառարանը(«Հայկազեան բառարան»), 1846-ին՝ Մկրտիչ Աւգերեանի «Առձեռն բառարանը»։ Հինգերորդ դարէն մինչեւ իրենց ապրած օրերու հայերէն լեզուի գրեթէ ամբողջ բառապաշարը ընդգրկող այս բառարանները մեծ դեր ունեցան հայ բառարանագիտութեան եւ հայ լեզուի ուսումնասիրութեան հետագայ ընթացքի մէջ։
Հայերէն բացատրական բառարաններէն զատ, կը հրատարակուին նաեւ օտար լեզուներէ հայերէնի եւ հակառակը բազմալեզուեան բառարաններ եւ օտար լեզուներու քերականութեան ձեռնարկներ։
Թատրոն
1770-ական
Դպրոցական կամ ազատ թատրոններ կը գործեն Կալկաթա, Մատրաս, Նոր Նախիջեւան, Թի‎ֆլիս, Ղրիմ։
Մամուլ
Հնդկահայ գաղութին մէջ Մ. Թաղիադեանի խմբագրութեամբ կը հրատարակուին «Ազգասէր», «Ազգասէր Արարատեան» , «Բանասէր» հանդէսները, որոնք մինչեւ «Հիւսիսափայլի» (Մոսկուա) հանդէս գալը հայ կեանքի ամենայեղափոխաշունչ պարբերականներն էին։
Պնդութիւն
Ախտաճանաչում
Պնդութենէ տառապող հիւանդը պէտք է ենթարկուի բժշկական մանրակրկիտ քննութիւններու, որպէսզի կարելի ըլլայ գիտնալ անոր հիմնական ախտապատճառը: Այս քննութիւններէն կարելի է յիշել՝
Գորիս
Գորիսը հիմնուած է 1870-ին՝ իբրեւ Ելիզավետպոլ նահանգի Զանգեզուր գաւառի կեդրոնը։ Քաղաքը կոչուած է 1885-ին Ռուսական Կայսրութեան կողմէ։ Սակայն կան փաստեր, որ Գորիսը իբրեւ քաղաք հիմնուած է աւելի ուշ՝ 1890ականներու կէսերուն։ Այդ մէկը կը փաստէ պատմաբան Լէօ ն, երբ 1888-ին Գորիս կ'այցելէ։ Ան կը գրէ, որ այդ թուականին Գորիսի մէջ կային քանի մը տասնեակ տուներ, եւ այդ պատճառով ան չէր ուզեր Գորիսը քաղաք անուանել, սակայն հմայուած էր տեսնելով Գորիսի փողոցներուն դասաւորումը։
Խորհրդային շրջան
Գորիսը խորհրդային իշխանութեան տարիներուն ամբողջութեամբ վերափոխուած է, դարձած գեղեցիկ, բարեկարգ քաղաք։ Կառուցուած են առանձնատուներ, հասարակական շէնքեր, առողջապահական հիմնարկներ, մշակութալուսաւորական օջախներ։ Ունէր միջնակարգ դպրոցներ, գիւղատնտեսական, պետական թատրոն, մշակոյթի պալատ, հայրենագիտական թանգարան, գրադարաններ եւ Գորիսի պետական համալսարանը։ Գորիս դարձած է նաեւ ժամանակակից արդիւնաբերութիւն կեդրոն։
Ասլամազեան Քոյրերու Պատկերասրահ
Պատմութիւն
Մարիամ Ասլամազեանի 80-ամեակի կապակցութեամբ Մարիամ եւ Երանուհի Ասլամազեան քոյրերը Գիւմրի քաղաքին նուիրած են իրենց աշխատանքներէն մօտ 620 բնօրինակ ։
Պոէտի Շունչը (Յուշարձան, Թուրքիա)
Պատմութիւն
Յուշարձանը քանդակած է քանդակագործ Հայկ Թօքմաճեանը, Մարմարա կղզիին մէջ իր մասնակցած փառատօնի մը ընթացքին։ «Պոէտի Շունչը» ստեղծագործութիւնը նուիրուած է Հայոց Ցեղասպանութեան զոհերուն, ինչպէս նաեւ հայրենազրկուած մտաւորականներու յիշատակին։
Գարուշ Պետրոսեան
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ ֆիզիկոսներ Ստորոգութիւն:Հայ մանկավարժներ Ստորոգութիւն:ՀՊՄՀ շրջանաւարտներ Ստորոգութիւն:Մանկավարժական գիտութիւններու դոկտորներ Ստորոգութիւն:Հայ փրոֆեսորներ
Եուրի Յովհաննիսեան
Կենսագրութիւն
1956 թուականին աւարտած է Մոսկուայի ճարտարագիտաբնագիտական ինստիտուտը։ 1976-1989 թուականներուն եղած է Տուպնա յի միջուկային հետազօտութիւններու միացեալ ինստիտուտի (ՄՀՄԻ) միջուկային յետադիմական շարժումներու տարրալուծարանի փոխտնօրէն, 1989-1997 թուականներուն՝ տնօրէն, 1997 թուականէն՝ գիտական ղեկավար, միաժամանակ, 1971 թուականէն՝ նոյն տարրալուծարանի ծանր միջուկներու հետազօտման բաժնի պետ ։ 1969-1970 թուականներուն՝ Փարիզի համալսարանի փրոֆէսօր, Երեւանի պետական համալսարան ի, Ֆրանքֆուրթ ի (Գերմանիա), Մեսինայի (Իտալիա) համալսարաններու պատուաւոր տոքթոր։
Գործունէութիւն
Ղեկավարած է կիրառական նշանակութեան հետազօտութիւններ՝ միջուկային թաղանթներու ստացման արհեստագիտութեան, ռատիոբժշկական ախտորոշման համար մաքուր իզոթոփներու արտադրութեան մշակման բնագաւառներուն մէջ, նախագծած եւ կառուցած է կոմպակտ ելեկտրոնային արագացուցիչներ (միկրոթօներ)՝ կարճ կեանքի տեւողութեամբ իզոթոփներու արտադրութեան համար ։
Կոստանդնուպոլսոյ Տիեզերական Պատրիարքութիւն
Պատրիարքի ընտրութիւն
Բիւզանդական կայսրութեան սահմաններէն դուրս գտնուող քրիստոնէական եկեղեցիներու հետ իր յարաբերութիւններուն մէջ Կոստանդնուպոլսոյ տիեզերական պատրիարքութիւնը գործած է քաղաքական իշխանութիւններու հետ ձեռք ձեռքի տուած։ Կայսրերը դաւանական հարցերը օգտագործած են քաղաքական խնդիրները սքօղելու համար։ Դեռ 417 թուականին Սահակ Ա Պարթեւ Հայոց կաթողիկոսը գրագրութիւն հաստատած է Կոստանդնուպոլսոյ Ատտիկոս պատրիարքի (406–425 թուականներ) հետ, խնդրելով անոր միջնորդութիւնը կայսրէն թոյլտուութիւն ստանալու՝ Հայաստանի բիւզանդական մասին հայկական դպրոցներ բանաելու, ինչպէս նաեւ իր իրաւասութիւնները այստեղ եւս տարածելու համար։ Եփեսոսի Գ տիեզերական ժողովէն (431 թուական) ետք Կոստանդնուպոլսոյ Պրոկղ (Պրոկլոս) պատրիարքը (434–446 թուական), Հայաստանին մէջ նեստորականութեան տարածումը կանխելու նպատակով, նամակագրութիւն ունեցած է Սահակ Ա Պարթեւի, Մեսրոպ Մաշտոցի հետ եւ զգուշացուցած նեստորականութեան վտանգի մասին։
Աստուածածնայ Վերափոխման Տօն
Մայր Անա­հիտ դի­ցու­հիէն մինչեւ Մա­րիամ Ս. Կոյս Աս­տուածա­մայր
Նա­ւասար­դի տօ­նակա­տարու­թիւննե­րուն մեծ ու կա­րեւոր տեղ յատ­կաց­ուած է հա­յոց ամէնէն սի­րելի դի­ցու­հիին՝ մայր Անա­հիտին։ Անոր մայ­րա­կան ջեր­մութիւնն ու անսպառ զօ­րու­թիւնը կը հայ­ցէին բոլորը։ Նո­րահար­սը մայ­րա­կան բերկրան­քը զգա­լու եր­ջանկու­թիւնը կը հայ­ցէր, մար­տի­կը՝ զօ­րու­թիւն ու յաղ­թութիւն, մշա­կը՝ առատ բերք ու բա­րեբեր անձրեւ­ներ, հի­ւան­դը՝ ապա­քինում:
Ս. Աստուածածինը Հայ Եկեղեցւոյ ու ժողովուրդի կեանքին մէջ
Խա­ղողօրհնէ­քին կը յի­շէին նաեւ Թուխ ու Մուխ մա­նուկնե­րը, որոնք, ան­շուշտ, շատ հի­նէն կու գան. առա­տու­թեան ու բեր­քա­տուու­թեան, բնու­թիւնը բու­ժող ու կե­նարար, կեանք պար­գե­ւող դի­ցային ոգի­ներ կամ դի­ցեր էին։ Ալաշ­կերտի մէջ, Ս. Աս­տուածած­նայ Վե­րափոխ­ման օրը կը հա­ւաքուէին Թուխ Մա­նուկ սրբա­վայ­րին մէջ եւ կը կո­խկռտէին «այն վայ­րե­րը, ուր Թուխ մա­նուկներ քա­լած են»։ Համ­զա­շեխ գիւ­ղին մօտիկ «Թուխ Մա­նու­կի ուխտագ­նա­ցու­թիւնը կը պա­տահի Օգոս­տո­սին՝ Ս. Աս­տուածած­նայ տօ­նին»։ «Խաս­տուրա Ս. Աս­տուածած­նայ վան­քը ուխտի եկող հա­սարա­կու­թիւնը Թուխ մա­նուկ եւս պէտք էր երթար, որ իր ուխտը կա­տարեալ հա­մարուէր»։
Ս. Աստուածածնայ վերափոխման պատմութիւնը
Վերափոխման յաջորդող օրը, երկուշաբթի, օր մեռելոց է, ինչպէս ամէն տաղաւարի յաջորդ օրը։ Իսկ Վերափոխումէն ետք՝ հայ եկեղեցին ինը օր կը տօնէ Ս. Կոյս Մարիամին տօնը. նախապէս երեք օր էր տօնը. Ս. Ներսէս Շնորհալի կը բարձրացնէ զայն երեք անգամ երեքի, այսինքն ինը օրուան: Տրուած ըլլալով, որ նախապէս չէին սահմանուած ընթերցումներ եւ աւետարաններ մնացեալ վեց օրերուն համար, նոյն երեք օրուան ընթերցումները կը կրկնուին յաջորդող վեց օրերուն։
1724 թուական
Մահեր
Ստորոգութիւն:1724
Հայկական Ազգային Մշակոյթի Թանգարան (Մոսկուա)
Սրահներ
20-րդ դարի առաջին Ցեղասպանութիւն – ինտերակտիւ գիրք. ցեղասպանութեան թեմայով գիրքեր, թուայնացուած վաւերագրութիւներ ու լուսանկարներ
Ալեքսանդր Թոփչեան
Շարժանկարներ
Դիտելով 1975-1985 թուականներուն նկարահանուած ժապաւէնները՝ կարելի է նկատել անոր ձեռագիրը.
Ատոնիս Սամարաքիս
Եունիսեֆի Բարիկամեցողութեան դեսպան
Մ․Ա․Կ․-ի «Աշխատանքի Միջազգային Ընկերութեան» իբրեւ փորձագէտ կ՛ աշխատի տարբեր երկիրներու մէջ եւ 1989-ին Եունիսեֆի Բարիկամեցողութեան դեսպան կը յայտարարուի։
Վեհանոյշ Թեքեան
Վեհանոյշ է նաեւ Լիբանանահայ երիտասարդ սերունդի տաղանդաւոր ասմունքողներէն։ Անհատական ասմունքի երեկոյ մը ունեցաւ 1969-ին եւ իր ասմունքողի բաժինը բերած է զանազան գեղարուեստական հանդէսներու։
Արայի լեռ
Բուսականութիւն
Արայի լեռը միւս լեռնաշղթաներուն հետ համեմատելով մեկուսի լեռ մըն է: Ան կը պարունակէ բնաշխարհի հարուստ գեղեցիկ աւազան։ Լերան վրայ կ'աճին 650 տեսակ անօթային բոյսեր, որոնք Հայաստանի բուսականութեան 20%-ը կը կազմեն:
Պօղոս Լեւոն Զէքիեան
Պօղոս Լեւոն Զեքիեան, հայագէտ, փիլիսոփայ, Մխիթարեան միաբանութեան անդամ, վարդապետ (1959-1987),Կոստանդնուպոլսոյ համալսարանի փրոֆէսոր (1973), ՀՀ ԳԱԱ արտասահմանեան անդամ (1994), Վենետիկեան ակադեմիայի անդամ (1992), Վենետիկեան ակադեմիայի իսկական անդամ (2005)։
Հրայր Յովնանեան
Կենսագրական գիծեր եւ գործունէութիւն
Յովնանեանները Իրաքէն գաղթելով հաստատուած են Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ, ուր գործարար կեանքէ ներս արձանագրած են մեծ յաջողութիւններ։
Պատանիներու Խորհրդարան (Յունաստան)
Մասնակցութիւն
Պատանիներու Խորհրդարանի կազմութեան համար, տարեկան հերթականութեամբ աշակերտները որոշ աշխատանքներ կը յանձնեն, որոնք ըստ այնմ կ՛ արժեւորուին։ Այս գործունէութենէն ետք (գրականութեան, երաժշտութեան եւ պատգամի սստեղծում մրցումներ),300 աշակերտ-ժողովական վիճակագրութեամբ կ՛ ընտրուին, կազմելով Պատանիներու Խորհրդարանը․ 260՝ Յունաստանի տարածքէն, 20 Կիպրոսէն եւ 20 յունական սփիւռքի դպրոցներէն։
Բագրատունեանց Հայաստանի Վերելքը
Աշոտ Գ. (953-977)
•	Տաշիր-Ձորագետ ի թագաւորութիւնը ունեցաւ աւելի քան մէկ դարու կեանք (972-1113): Թագաւորութիւնը կոչուեցաւ նաեւ Կիւրիկեան Հարստութիւն: Թագաւորութիւնը կը բաղկանար Գուգարք նահանգի մեծագոյն մասէն, կեդրոնն էր Լոռի քաղաքը: Թագաւորութիւնը իր հզօրութեան գագաթնակէտին հասաւ Դաւիթ Անհողին ի օրով (989-1048):
Հայ-Բիւզանդական Յարաբերութիւնները
Կարս ի, Տաշիր ի, Սիւնեաց, Վասպուրական ի եւ Սասուն ի իշխաններն ու թագաւորները, իրենց զօրքով միացան Աշոտ Գ.-ի բանակներուն: 80 հազարնոց բանակ մը ոտքի էր դիմաւորելու համար վտանգը: Չմշկիկի պատգամաւորները երբ տեսան հայոց վճռակամութիւնը եւ Աշոտի մեծ զօրքը, վերադարձան զգուշացնելու համար կայսրը: Պատգամաւորներուն հետ մեկնեցան նաեւ հայոց ներկայացուցիչները, որոնք կայսեր հետ բարեկամութեան եւ զինակցութեան դաշինք մը կնքեցին: Այսպէս, շնորհիւ հայերու միասնականութեան կարելի եղաւ վտանգը հեռացնել Հայաստանի սահմաններէն:
Աշոտ Գ.-ի շուրջ 25 տարուան գահակալութիւնը Հայաստանի համար խաղաղութեան եւ շինարարութեան շրջան մը եղաւ: Աւելի զարգացան արհեստները եւ արուեստները: Անին գեղեցկացաւ բազմաթիւ նոր պալատներով եւ եկեղեցիներով: Անիկա օժտուեցաւ աշտարակաւոր պարիսպներով, պահեստներով, հիւրանոցներով, մաքսատուներով եւ կամուրջներով:
Աստուածամայրը Մանկան Հետ (Վրուպէլ)
Նկարագրութիւն եւ Պատկերագրութիւն
Մայր Աստուածածինը պատկերուած է չարչարանքներ եւ արքայական ծագում խորհրդանշող կարմիր հագուստով: Ճակատին եւ ուսերուն պատկերուած են երեք ոսկի աստղեր, որպէս նշան անոր կուսութեան. ըստ աւանդութեան, Աստուածածինը մինչեւ Քրիստոսի ծննդեան օրը, ծնած օրը եւ ծննդեան օրից ետք եղած է կոյս: Երեք աստղը կը խորհրդանշէ նաեւ Սուրբ Երրորդութիւնը: Ըստ Մայր Աստուածածնի ուղղափառ պատկերագրութեան, անոր գլխուն վերեւը նախշագրուած են յունարէն տառեր ΜΡ ΘΥ-յապաւում` «Աստուծոյ մայրը:
Աբրահամ Այվազեան
Կենսագրութիւն
Առաւել ուշագրաւ է անոր «Շար Հայ Կենսագրութեանց» (1893) եռահատոր աշխատութիւնը, որ կը պարունակէ 18-19-րդ դարերու մշակութային գործիչներու կենսագրութիւնները։ Հակառակ համիտեան գրաքննական խստութիւններուն, այդ հատորին մէջ տեղ գտած են նաեւ Խաչատուր Աբովեանն ու Միքայէլ Նալբանդեանը, գրաքննական նկատառումներով առաջինը ներկայացուած է, որպէս՝ Քանաքեռցի Խաչատուր, Նալբանդեանը որպէս՝ Միքայէլ Պայտարեան։
Այվազեան մահացած է 1909-ին, Պոլսոյ։
Աղբիւր
Ստորոգութիւն:Արեւմտահայ բանաստեղծներ Ստորոգութիւն:Հայ բանասէրներ Ստորոգութիւն:Հայ կենսագիրներ Ստորոգութիւն:Հայ խմբագիրներ Ստորոգութիւն:Հայ բանաստեղծներ
Ռէյժան Ռանտօ
Սելթիքսի մէջ Ռանտօն կը կատարէր օգնական պահեստայինի դեր, մինչեւ որ 2007-08 մրցաշրջանի ժամանակահատուածին կը կարողանայ իր տեղը դրօշմել ակումբի մեկնարկային հնգեակին մէջ։ Նոյն տարի Ռանտօն կը հաղթէ NBA-ի գաւաթը՝ աստղային պասքէդպոլիստներ Քեւըն Կառնէթի, Փօլ Փիրսի եւ Ռէյ Էլընի խմբակցութեամբ։
Սիրոս (կղզի)
Աշխարհագրութիւն
Դրացի կղզիներն են՝ հիւսիսէն Անտրօ, հիւսիս-արեւելքէն Թինոս, արեւելքէն Միքոնոս եւ Տիլոս ու Ռինիա կղզեակները, հիւսիս-արեւմուտքէն Քէա եւ Ղիարոս, արեւմուտքէն Քիթնոս, հարաւ-արեւմուտքէն Սերիֆոս, հարաւէն Սիֆնոս, Անդիփարոս, Փարոս եւ Նաքսոս։
Կղզիին հիւսիսային կողմը (լեռնային շրջան) կը կոչուի Ափանօ Մերիա Απάνω Μεριά (=Վերին մաս)․ բնակչութիւնը շատ քիչ է։ Այս շրջանը քարքարոտ եւ ժայռոտ է, կան նաեւ քարայրներ եւ անոր հիւսիսային եւ հիւսիս արեւմտեան ափերը հասանելի են միայն նշանակուած արահետներուն միջոցով։
Սիրոսի մայրաքաղաքը՝ Էրմուփոլիս, կը գտնուի կղզիին արեւելեան մասին մէջ։
Բնակավայրեր
Կղզին ունի բազմաթիւ բնակավայրեր, որոնցմէ ամէնէն յատկանշականը եւ բազմամարդը՝ Անօ Սիրոս վենետիկեան բնակավայրն է։ Կղզիին հիւսիսային կողմը կատարուած հնագիտական պեղումներէն յայտնուած են Քասթրի եւ Խալանտրիանի նախապատմական բնակավայրերը։
Էրմուփոլիին ստեղծումը
Քաղաքապետարանին շէնքը, Ափոլլոն թատրոնը, գլխաւոր գրադարանը, Սիրոսի Հիւանդանոցը, Միաուլիս հրապարակը եւ բազմաթիւ այլ շէնքեր այդ շրջանին կը կառուցուին։
Տեղական արտադրութիւններ
Տեղական ամէնէն տարածուած արտադրութիւնը «Սիրեաքօ Լուքումի»ն է՝ հանգստապատառ։ Անոր պատրաստութեան արուեստը Սիրոս բերած են Խիօ կղզիէն ժամանած գաղթականները, 1832-ին։ Հետագային, Զմիւռնիոյ քաղաքէն (Փոքր Ասիոյ աղէտէն) փրկուած գաղթականներէն շատեր իրենց ընտանեկան ձեռարուեստը Սիրոս կղզիին մէջ կը շարունակեն. Այսօր անոնցմէ չորրորդ սերունդն է, որ կը շարունակէ հանգստապատառի պատրաստութեան աշխատանքը։ Հանգստապատառին զուգահեռ, կ'արտադրուի նաեւ «Խալվատոփիթա»ն, որ կը պատրաստուի տեղական մեղրով եւ թարմ նուշով։
Տե՛ս նաեւ
Կրետէի հայերը
Հայ Քոյրերու Վարժարան
Պատմութիւն
Վարժարանի հովանաւորն է Անարատ հղութեան հայ քոյրերու միաբանութիւնը։
Մեծ Մասիս
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Արարատ Ստորոգութիւն:Լեռներ այբբենական կարգով
Ալպերթ Ազարեան
Առաջին տարիները
1944-ին, հօր մահէն ետք, կը ստիպուի աշխատիլ իրեւ դարբինի աշկերտ, միաժամանակ երեկոյեան ժամերուն դպրոց յաճախելով։
Ասիական երկիրներու միջազգային մրցաշարք
1963, (Ճաքարթա, Հնդկաչին)․ 2 ոսկեայ մետալներ՝ օղակներու եւ զուգաձողերու վարժութիւններ:
Մարմնակրթութեան ասպարէզ
1964-ին կը քաշուի մարմնամարզումի մարզիկի գործունէութենէն եւ յանձն կ'առնէ «Երեւանի քաղաքային ժողովակրթութեան մարմնամարզութեան մասնագիտացած Դպրոց»ին տնօրէնութիւնը։
2012-ին գլխաւորած է Հայաստանի մարմնամարզութեան եւ աքրոպաթիքի ֆետերասիոնը:
«Ազարեանական խաչ»
1953-ին Հայաստանի հաւաքականին հետ Լենինկրատի մէջ կայացած Խորհրդային Միութեան միջ-մարմնամարզական մրցումներուն մասնակցած ատեն, օղակներու վարժութեան ոսկեայ մետալը կը նուաճէ։ Օղակներու վարժութեան ունեցած ներկայացման ընթացքին, անգիտակցաբար կը յաջողի անկարելին՝«խաչի վարժութեան» կանգուն մնալ անհրաժեշտ երեք վայրկեանը եւ մարմինը շրջել դէպի աջ ու դէպի ձախ։ Այս երեք վայրկեանուան ընթացքին կատարած վարժութիւններուն ամբողջութիւնը, Մարմնամարզումի Միջազգային Ֆետերասիոնը (դաշնակցութիւնը) կ'անուանէ «Ազարեանական խաչ» Azaryan Cross, ։
1727 թուական
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1727 ծնունդներ
Joey Starr
Բուն անունով Տիտիե Մօղվիլ (Didier Morville), Ճօէ Սդարր ֆրանսական հեղինակ, երգիչ ու դերասան է:
Կարէն Մանուէլեան
Կարէն Մանուէլեան հայ բնագէտ, կենսաբան եւ բնապահպան որ ընդհանրապէս աշխատած է Սան Ֆրանսիսքոյի մէջ իբրեւ գիտնական: Ան այժմ Հայաստանի մէջ World Wildlife Fund-ի տնօրէնն է:
1728 (թիւ)
Տես նաեւ
5040
Արթուր Այվազեան
Մարզանքի վաստակաւոր վարպետ։ Հասակը՝ 176 սմ., կշիռքը՝ 82 Քկ. է։ 2008-ին, Բեքինի ամառնային ողիմպիական խաղերու ախոյեան։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:14 Յունուարի ծնածներ Ստորոգութիւն:Ուքրանիոյ հայերը
Պոթսուանա
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Ափրիկէի երկիրներ Ստորոգութիւն:Երկիրներ
Արտաշէս Բաբալեան
Կենսագրութիւն եւ գործունէութիւն
1913 Օգոստոսին, իբրեւ ՀՅԴ Ռուսաստանի ուսանողական միութիւններու խորհուրդէն ընտրուած պատուիրակ, մասնակցած է Կարնոյ մէջ գումարուած ՀՅԴ Է. Ընդհանուր ժողովին:
Քիմիական Զէնք
Տարածքը, որուն սահմաններուն մէջ թունաւոր նիւթերու ազդեցութեան տակ տեղի ունեցած են մարդկանց եւ գիւղատնտեսական կենդանիներու զանգուածային ախտահարումներ, կը կոչուի քիմիական վարակման օճախ։ Քիմիական վարակման օճախը եւ այն տարածքը, որուն վրայ նստած է ախտահարող խտութեամբ վարակուած օդի ամպը, կը կոչուի քիմիական վարակման գօտի։
System of a Down
System of a Down (յաճախ կը կոչուին "S.O.A.D" կամ "System"), ալտերնատիվ, հայ-ամերիկեան մետալ խումբ, որ ստեղծուած է 1994 թ.-ին Լոս Անճելըսի մէջ, (Քալիֆորնիա, ԱՄՆ)։ խումբը կը ներկայացնեն Սերժ Թանքեանը (վոքալ, ստեղնաշարային գործիքներ), Ճոն Տոլմաեանը (հարուածային գործիքներ), Տարօն Մալաքյանը (Տարօն Մալախյան) (կիթառ, Վոքալ) եւ Շավօ Օտաճեանը (Շավարշ Օտաճեան) (Պասս կիթառ)։
Խումբին Պատմութիւնը
Խումբի բոլոր անդամները հայ են։ Ինչպես կը նշեն խումբի անդամներու ընկերները՝ հայ ըլլալը խումբի անդամներու միջեւ անքան ջերմ եւ ընկերական յարաբերութիւններու պատճառն է։ Բոլորը ծնած են հայ ընտանիքներու մէջ։ Ինչպէս կը նշեն խումբի անդամները, իրենց երգերը կը պարունակեն հայկական ժողովրդական երգի տարրեր։ Խումբը շատ կարճ ժամանակի մը մէջ շատ մեծ համբաւ ձեռք բերաւ։ Անոնք նոյյնիսկ գերազանցեցին տարածաշրջանի ամէնէն յայտնի խումբերուն։
Ուիլիըմ Սարոյեան
Սարոյեան Գրողը
Մեծանուն գրող Սարոյեան գրիչով կերտած է իր ապագայ կեանքը եւ իր տեղը գրաւած՝ անմահ գրողներու ցանկին մէջ։
Ուիլիըմ Սարոյեանի Մասին Թուրքիոյ Մէջ Նկարահանուած Ֆիլմ
Հրանդ Տինքի եղբօր՝ Խոսրովի աղջկան, բեմադրիչ Լուսին Տինքի «Սարոյեանի երկիրը» ֆիլմը հասանելի է համացանցի միջոցով։ 2013-ին Թուրքիոյ մէջ ստեղծուած փաստագեղարուեստական այս ֆիլմը կը պատմէ անուանի ամերիկահայ գրող Ուիլիըմ Սարոյեանի հայրենիքի կարօտին, դէպի հայրենի Պիթլիս կատարած ուղեւորութեան եւ այդ հողերուն վրայ ժամանակին եղած իրադարձութիւններուն մասին : «Սարոյեանի երկիրը» ֆիլմը կը սկսի 1900-ականներու սկիզբը մեծ գրողին ընտանիքին գաղթի պատմութեամբ։ Ապա կը ներկայացուի անոր այցը այժմեան Թուրքիա՝ դէպի Էրզրում, Աղրը, Վան եւ հայրենի Պիթլիս։
Ժիրայր Խաչատուրեան
Ծնած է Ալեքսանտրէթ, 1921-ին։ 1924-ին ան կը փոխադրուի Պէյրութ, ուր հայ գաղութի կազմաւորման սկզբնական շրջանին կը հիմնուի Հ.Մ.Ը.Մ.-ի Պէյրութի մասնաճիւղը։
Նաղաշ Յովնաթան
Երգահան եւ բանաստեղծ
-Խնճոյքի եւ ուրախութեան երգերու իմաստասիրական ելակէտը արմատապէս կը տարբերի միջնադարեան գրական մտածելակերպէն։ Ըստ իրեն, մարդը աշխարհ եկած է վայելելու համար։