cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Առնոլտ Աղապապով
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:7 Սեպտեմբերի ծնածներ Ստորոգութիւն:29 Մարտի մահացածներ Ստորոգութիւն:Հայ բեմադրիչներ Ստորոգութիւն:Հայ սենարիստներ
Հայկական Հարց
Արեւմտեան Հայաստանի գրաւումը
Կովկասեան ճակատին յաջող գործողութիւններու շնորհիւ ռուսական զօրքերը հայկական կամաւորական ջոկատներուն հետ մինչեւ 1916 կը գրաւեն Արեւմտեան Հայաստանի զգալի մասը: Գրաւուած տարածքներուն վրայ, Յունիսին 1916-ին, Ռուսական կայսրութիւնը կը ստեղծէ «Պատերազմի իրաւունքով Թուրքիայէն գրաւած մարզերուն զինուորական ժեներալ-նահանգապետութիւն մը»: Եթէ պատերազմի նախօրէին եւ սկզբնական շրջանին ցարիզմը կը ներկայանար իբրեւ Օսմանեան կայսրութեան մէջ ապրող քրիստոնեաներու, յատկապէս՝ հայերու պաշտպան, կամաւորական ջոկատներ կը ստեղծէր, ապա այժմ կը ձգտէր Հայկական հարցը հանել ռուսական դիւանագիտութեան գործունէութեան ոլորտէն եւ զերոյի հաւասարցնել հայերու քաղաքական նշանակութիւնը: Պատերազմի իրաւունքով գրաւուած հայկական նահանգները պէտք էր վերածուէին Ռուսիոյ սովորական ծայրամասային նահանգներու՝ գործնականին մէջ զրկուած բնիկ՝ հայ բնակչութենէն:
Ցարական իշխանութեան անկումը
Ռուսիոյ մէջ 1917-ի Փետրուարեան յեղափոխութենէն ետք ստեղծուած Ժամանակաւոր կառավարութիւնը 25 Ապրիլ 1917-ի որոշումով իր իրաւասութեան տակ կ'առնէ Արեւմտեան Հայաստանի գրաւուած մասերուն կառավարումը: Տեղահանուած եւ աքսորուած հայերուն թոյլ կը տրուի վերադառնալ հայրենի տուները: Մայիս 1917-ին ռուս-թրքական ճակատին վրայ կը ստեղծուի ոչ պաշտօնական զինադադարի իրադրութիւն: Ճակատին գտնուող ռուս զինուորները համակած էր ճակատը լքելու եւ տուն վերադառնալու ձգտումը: Այդ տրամադրութիւնները առաւել զգալի կը դառնան 1917-ին հոկտեմբերեան յեղաշրջումէն ետք: Կովկասեան ճակատը կը մերկանար, եւ բարենպաստ պայմաններ կը ստեղծուէին թրքական արշաւանքին համար:
Մայիսեան հերոսամարտեր եւ Հայաստանի անկախացումը
Ռուսիոյ մէջ իշխանութեան գլուխ անցած խորհրդային կառավարութիւնը 29 Դեկտեմբեր 1917-ին կ'ընդունի Դեկրետ «Թրքահայաստանի մասին» փաստաթուղթը, որ կը ճանչնար հայ ժողովուրդին ինքնորոշման իրաւունքը եւ շատոնց կորսնցուցած պետականութեան վերականգնումը: Խորհրդային կառավարութիւնը պաշտօնապէս կը յայտարարէր, որ կը պաշտպանէ «Արեւմտեան Հայաստանի ազատ ինքնորոշման իրաւունքը՝ ընդհուպ մինչեւ լիակատար անկախութիւն»: Սակայն դեկրետը չ'իրագործուիր. կնքելով Գերմանիոյ եւ անոր դաշնակիցներուն հետ անջատ հաշտութեան պայմանագիր մը, Խորհրդային Ռուսիոյ կառավարութիւնը փաստօրէն կը հրաժարի այդ դեկրետէն: Խախտելով 18 Դեկտեմբեր 1917-ին Երզնկայի մէջ կնքուած ռուս-թրքական զինադադարը՝ Փետրուար 1918-ին թրքական զօրքերը յարձակումի կ'անցնին ամբողջ ճակատով եւ դարձեալ կը նուաճեն Արեւմտեան Հայաստանը: Իր նպատակներուն ծառայեցնելով Պրեստի հաշտութեան (1918) ընձեռած հնարաւորութիւնները՝ թրքական կառավարութիւնը կը շարունակէ ճնշում բանեցնել Անդրկովկասի վրայ՝ պահանջելով անոր անջատումը Ռուսիայէն՝ հետագայ հարցեր ունենալով Անդրկովկասը բաժնել մասերու եւ հոն հաստատել իր գերիշխանութիւնը: 1918-ին վերսկսելով յարձակումը, Մայիսի կիսուն թրքական զօրքերը կը գրաւեն Ալեքսանդրապոլը՝ ստեղծելով Երեւանը գրաւելու իրական վտանգ մը: Հայ ժողովուրդը կը յայտնուի օրհասական վիճակի մէջ։ Սակայն Սարդարապատի ճակատամարտին, Ղարաքիլիսայի ճակատամարտին եւ Բաշ Ապարանի ճակատամարտին հայկական զօրքերը եւ աշխարհազօրը կը կեցնեն թշնամին եւ կը վերացնեն հայ ժողովուրդին ֆիզիքական բնաջնջման վտանգը: Միաժամանակ կը վերսկսին բանակցութիւնները Թուրքիոյ եւ Անդրկովկասեան սէյմի միջեւ։ 26 Մայիս 1918-ին կը հռչակուի Վրաստանի Հանրապետութեան, 27-ին՝ Ատրպէյճանի Հանրապետութեան (Անդրկովկասի արեւելքը), 28 Մայիսին՝ Հայաստանի Հանրապետութեան ստեղծումը: Իր ստեղծման պահուն, Հայաստանի Հանրապետութեան տարածքը կը կազմէր 9 հզ.քմ2-էն քիչ մը աւելի, բնակչութիւնը 326 հազար: Թուրքիոյ, բացի բուն Արեւմտեան Հայաստանէն, կ'անցնին նաեւ Կարսը, Արտահանը, Սուրմալուն, Շարուրը, Նախիջեւանի գաւառը, Ալեքսանդրապոլի եւ Էջմիածինի գաւառներուն զգալի մասը: Պատերազմին Թուրքիոյ պարտութենէն եւ Մուտրոսի զինադադարին (1918) կնքումէն ետք թրքական զօրքերը կը հեռանան Հայաստանի Հանրապետութեան եւ Կարսի մարզի տարածքէն, կը վերականգնի 1914-ի սահմանը, Հայաստանի Հանրապետութեան տարածքը կը կազմէ 56 հզ.քմ2:
Լոզանի վեհաժողով
Անգլիոյ, Ֆրանսաի, ԱՄՆ-ի կառավարութիւնները կը փորձէին Հայկական հարցը ծառայեցնել իրենց ծրագրերուն եւ երբէք լրջօրեն չմտահոգուեցան հայ ժողովուրդին ճակատագիրով: Նոյեմբեր-Դեկտեմբեր 1920 ամիսներուն Լոնտոնի վեհաժողովին, իսկ Յունուար 1921-ին, Փարիզի մէջ Անտանտի գլխաւոր նիստին Ֆրանսան հանդէս եկաւ Սեւրի պայմանագիրը վերանայելու պահանջքով: Մինչեւ Լոզանի վեհաժողովը (1922-23) Ֆրանսան, Մեծն Բրիտանիան եւ Իտալիան նահանջած էին Սեւրի հաշտութեան դրոյթները պաշտպանելու եւ Հայկական հարցը լուծելու դիրքերէն: 1921-ի Լոնտոնի վեհաժողովի որոշումներուն մէջ «Հայկական անկախ պետութիւն» արտայայտութիւնը փոխարինուեցաւ Թուրքիոյ տարածքի «Հայկական ազգային օճախ» ստեղծելու մասին վերացական ձեւակերպումով մը, ինչը Լոզանի վեհաժողովին ջնջուեցաւ այդ նոյն դիւանագէտներուն ձեռքով: Ազգերու լիկան նոյնպէս անկարող եղաւ կերպով մը թեթեւցնելու ցեղասպանութեան ենթարկուած եւ տեղահանուած ժողովուրդին վիճակը:
1960-ական թուականներ
Հայկական հարցը լուծելու, համաշխարհային համագործակցութեան կողմէն Հայոց Ցեղասպանութիւնը ճանչնալ տալու համար սփիւռքահայերու պայքարը առաւել գործուն դարձաւ 1960-ական թուականներու կէսէն՝ Հայոց Ցեղասպանութեան 50-ամեակի նախօրէին: 1965-ին Մեծ Եղեռնի տարելիցը առաջին անգամ պաշտոնապէս նշուեցաւ Խորհրդային Հայաստանի մէջ։ Վերսկսաւ Հայկական հարցը եւ Հայոց Ցեղասպանութեան հիմնախնդիրի ուսումնասիրութիւնը:
Կիվաթայմ
Նորագոյն ժամանակաշրջան
Ժամանակակից քաղաքը հիմնադրուեր է 1922 թուականի Ապրիլի 2-ին երկրորդ ալիայի 22 ներգաղթեալների կողմէն Դաւիթ Շնայտերմանի գլխաւորութեամբ։ Խումբը գներ է 0․3 կմ2 տարածք Թել Աւիւի արուանձանի մէջ, որը հետագային դարձաւ Պորոչովի թաղամասը՝ երկրի առաջին աշխատաւորական թաղամասը։ Այն կոչուեր է Փոալեյ Սիոն բանուորական կուսակցութեան հիմնադիր Տով Պեր Պորոչովի անունով։ Աւելի ուշ խումբին միացան եւս 70 ընտանիքներ ՝ ստանալով աւելի փոքր հողամասեր։ Հողը ձեռք է բերուած իրենց անձնական խնայողութիւններով, բայց նաեւ կամաւոր փոխանցուեր է Հրէական ազգային հիմնադրամին, որը ժամանակին կը հիմնէր հրեական բնակավայրներ՝ պահպանելով ազգային հասարակական համոզմունքները։
Հայկական Հարցի Եւ Հայերու Ցեղասպանութեան Արտացոլումը Գրականութեան Մէջ
Մկրտիչ Պեշիկթաշլեան
1862 թուականի Զէյթունի ապստամբութիւնը բռնադատուած ժողոուրդի բողոքի ու ցասման ելոյթ էր օսմանեան Թուրքիոյ հայահալած քաղաքականութեան դէմ, որ սակայն, ճնշուած է արիւնոտ հաշուեյարդարով։ «Քնար Եւ Շիրիմ», «Մերձ Ի Մահ» եղերերգութիւններուն մէջ Մկրտիչ Պէշիկթաշլեան (1828-1868) հայրենի երկիրը կը պատկերէ որպէս «աւերակուած ամայութիւն», ուր «սեւ գիշերներու» մղձաւանջին մէջ կը լսուի միայն բուի «չարագուշակ կռինչը»։
Գարեգին Սրուանձտեան
Ցեղասպանութեան այլ իրողութիւն մը կը ներկայացնէ Գարեգին Սրուանձտեանը (1840-1892) «Թորոս Աղբար» գիրքին մէջ. «Թրքաց հին բռնութեան արդիւնք է, որ Զիլէի հայք ամբողջ թրքերէն կը խօսին, երբեք հայերէն չեն գիտեր։ Այնքան կը զարհուրէն տաճկերէն եւ կատարելապէս ստրուկ են անոնց առջեւ... Ազգութեան ոգին մեռած է, եւ ժամանակ չէր կ՛ըրցեր զարթուցանել ասոնք, կեանքի ճառագայթ երբեք ծագած չէր հոս... (Սրուանձտեան Գ., Թորոս Աղբար, 1879, էջ 73-74)։
Րաֆֆի
«Խենթը» (1881) վէպին մէջ արդէն ցեղասպանութեան իրական սպառնալիքի հանգամանքներուն մէջ Րաֆֆին կ'առաջադրէ ագգ-ագատագրութեան գաղափարը. «Կրօնական մոլեռանդութիւնը խառնուած զինուորական անգթութեան հետ, կ'անցնէր բարբարոսութեան ամէն չափէն ու սահմանէն։ Մարդը, գազան դարձած, կը կեղեքէր. կը մահացնէր իր նմանին»։
Գերմաներէն
Բառամթերքը
Գերմաներէնի բառապաշարի մեծամասնութիւնը եկած է Եւրոպական լեզուաընտանիքին գերմանական ճիւղէն: Սակայն նշանակալի քանակութիւն կը կազմեն նաեւ այլ լեզուներէն փոխառնուած բառերը, առաւելապէս ղաթիներէնէ, յունարէնէ, իտալերէնէ, ֆրանսերէնէ եւ վերջին ժամանակներս՝ անգլերէնէ: 19րդ դարասկիզբին -ն գնահատած է, որ գերմաներէնի ամբողջ բառապաշարի հինգերորդ մասը ունէ ֆրանսական կամ ղաթինական ծագում :
Էլենա Ֆերանթէ
Մրցանակներ եւ ցուցադրումներ
2016-ին նիապոլիտական շարքի վերջին հատորը ներառուած է Man Booker Prize միջազգային մրցոյթի շորթլիստին մէջ :
Փայլակ Ահարոնեան
Կենսագրութիւն
Ծնած է Պէյրութ, 3 Յունուար 1928ին, խարբերդցի ծնողներէ՝ Մինաս եւ Արտեմիս, ըլլալով անոնց երկրորդ մանչ զաւակը: Փոքր տարիքին ծնողքին հետ կը տեղափոխուի Թրիփոլի (հիւսիսային Լիբանան), ուր կը յաճախէ տեղւոյն Նուպարեան նախակրթարանը: Այնուետեւ՝ Ֆրերներու վարժարանը մինչեւ միջնակարգ, ապա երկրորդական ուսումը կը շարունակէ Կիպրոսի ՀԲԸՄի Մելգոնեան կրթական հաստատութեան մէջ:
1896 թուական
1896 թուական, նահանջ տարի, 19րդ դարու 96րդ տարին
Ս. Գէորգ զօրավար
Ս. Գէորգի հանրայայտ սրբապատկերը
Ս. Գէորգի հանրայայտ սրբապատկերը, ուր ան ձիու վրայ նստած՝ նիզակով վիշապը կը խոցէ, իր իւրայատուկ խորհրդանիշը ունի, որ կը նշանակէ քրիստոնէական հաւատքով չարի դէմ պայքարը եւ յաղթանակը։
Ս. Գէորգի մասին աւանդութիւնը կը պատմէ, թէ ան վիշապ մը սպաննած է՝ աղջկայ մը կեանքը փրկելով, որ իբրեւ կերակուր յանձնուած էր անոր: Այս աւանդութիւնը կը խորհրդանշէ Ս. զօրավարին արիասիրտ պատերազմը եւ յաղթանակը սատանայէն: Բացի ատկէ՝ Դիոկղետիանոսը նոյնպէս անդնդային վիշապ կը կոչէին, որու կը յաղթէ Ս. Գէորգ իր անսասան հաւատքով:
Էգէական Ծով
Յունաթրքական հակամարտութիւն
Յունաստան անկախութեան պատերազմներ տանելէ ետք, 1830 թուականին իր անկախութեան կը տիրանայ։ Նախ Պեղոպոնեզի շրջանով, ապա կամաց-կամաց կը վերատիրանայ մնացեալ յունական ցամաքամասին եւ կղզիներուն։ 20-րդ դարուն սկիզբներուն կը հասնի մինչեւ Փոքր Ասիոյ ափերուն յունական հնադարեան քաղաքներուն եւ շրջաններուն։ Ի վերջոյ, 1922-ի Լոզանի դաշնագրով, Թուրքիոյ կը յանձնէ Փոքր Ասիոյ արեւմտեան ափերը․ կ՛առաջանայ բնակչութեան աղիտալի տեղափոխում, վերջ տալով երկու հազար տարիներէ աւելի հոն հաստատուած յոյն բնակչութեան։ կապուած յօդուած՝ Յունաստան
Կրօնքը Սպանիոյ Մէջ
Սպանիոյ թագաւորութիւնը աշխարհիկ պետութիւն է, որտեղ պաշտօնապէս եկեղեցին բաժանուած է պետութենէն: Սպանիոյ սահմանադրութեան յօդուած 16-ը կը հռչակէ դաւանանքի ազատութիւնը: Սահմանադրութիւնը նաեւ կ՛արգիլէ կրօնական հիմքի վրայ խտրականութիւնը: Ասուածին զուգահեռ սահմանադրութիւնը կը ճանչնայ Հռոմի կաթողիկէ եկեղեցւոյ հետ ունեցած յատուկ յարաբերութիւնները :
Քրիստոնէութիւն
Եւ 210 հազար սպանացիներ կը պատկանին կեղծ քրիստոնէական կրօնական կազմակերպութիւններու, մասնաւորապէս՝ Եհովայի վկաներու ու մորմոններու հետեւորդներ:
Յուդայականութիւն
Հնագիտական գտածոները կը վկայեն, որ հրեաները ժամանակակից Սպանիոյ տարածքին ներկայ եղած են 1-ին դարէն։ Վեսթգոթերու իշխանութեան ժամանակ հրեաները կ՛ենթարկուէին լրջագոյն խտրականութեան: Արաբական ներխուժումներու ժամանակ հրեական համայնքը ծաղկում ապրեցաւ: Թերակղզէն արաբներուն հեռացնելէնց եւ քրիստոնեաներու իշխանութիւն հաստատելէն ետք սկզբնական ժամանակաշրջանին հրեաներու նկատմամբ որեւէ էական ազդեցութիւն չեղաւ, սակայն, արդէն 14-րդ դարու վերջը Սպանիոյ մէջ հրեաներու դրութիւնը կտրուկ վատթարացաւ: 1492-ին երկրէն հրեաներու վտարման մասին Ալհամպրեան հրովարտակի հրապարակումէն ետք սկսաւ հաւատացեալ հրեաներու մասսայական գաղթ:
Անի Կարմիրեան
Կենսագրութիւն
2014 թուականէն սկսեալ ստանցնած է Գալուստ Կիւլպէնկեան Հիմնարկութեան Հայկական Բաժանմունքի արեւմտահայերէն լեզուի զարգացման եւ դպրոցներու օժանդակութեան դերը:
Մաքարես կղզիներ
Բուսական եւ կենդանական աշխարհ
Մաքարես կղզիներուն վրայ կը գտնուի սարեակներու հսկայ գաղթօճախ մը։ Այս հազուագիւտ գիշատիչ թռչունները կղզիներուն դարվար ժայռոտ խորշերուն մէջ իրենց բոյները կը շինեն։  Կան նաեւ բաւական մեծ թիւով արծաթաճայեր, ծովագռաւներ, «արդեմիտես» եւ «միհի»։   Ամառները մանաւանդ զգալի է «սփիզայթոս»ի՝ արծիւի մեծ տեսակ, եւ «վրահոքիրքինեզ»ի (=ժայռի գայլ) ներկայութիւնը։
Վիեննական Պարահանդէս
Պատմութիւն
Ժամանակակից տեսակի առաջին օփերային պարահանդէսը՝ նոր անունով եւ կանցլեր Քուրտ Շուշնիկի հովանաւորութեամբ, կազմակերպուեցաւ 1935-ին Վիեննայի պետական օփերայի շէնքին մէջ : Գերմանիոյ Աւստրիոյ բռնակցումէն ետք պարահանդէսները դադրեցան կայանալէ: Օփերային պարահանդէսնները իրենց գոյութիւնը վերսկսան Երկրորդ համաշխարհային պատերազմէն ետք, միայն՝ 1956-ի Փետրուարին :
Սարգիս Մուրադեան
Կենսագրութիւն
1965 թուականէն գործունեայ օրէն մասնակցած է հայոց ցեղասպանութեան ճանաչման, Արցախի հիմնահարցի լուծման, 1988-1996 թուականներուն՝ Հայաստանի անկախութեան կայացման գործընթացներուն։
2014 թուականին Երեւանին մէջ բացուած է Սարգիս Մուրադեան պատկերասրահը։
Շարճա
Աշխարհագրութիւնը
Կը գտնուի Պարսից ծոցի ափին, մայրաքաղաք Ապու Տապիէն հիւսիս-արեւելք, Տուպայի եւ Աժմանի հարեւանութեամբ։ Վերջին 20 տարիներու ընթացքին քաղաքը բաւական ընդլայնուած է, հաւաքելով իր մէջ մերձքաղաքային բնակավայրերը։ Հիմա Շարջան կը զբաղեցնէ 70 քմ² տարածք, արդիւնաբերական թաղամասերը հիւսիսէն եւ արեւելքէն ձգուած են մի քանի քիլոմեթրով դէպի անապատ։ Քաղաքին կեդրոնը սակայն մինչ օրս կը մնայէ մոտիկ ծոցին։
Գրիգոր Աղաթոն
1848-էն Կ. Պոլսոյ մէջ զբաղած է մանկավարժութեամբ, եղած՝ Ներսէսեան վարժարանի հոգաբարձու, ազգային երեսփոխան, «Հայոց Բարեգործական Ընկերութեան» (1860 Սեպտեմբեր) հիմնադիրներէն։
Ալեքս Փիլիպոս
Կենսագրութիւն
Եղբայրները ծանօթացուցին նոր տեսակի հունտեր որ գնեցին Սուրիայէն։ Իրենք զարգացուցին նոր փաթեթաւորմեր սեխերու եւ բարելաւումներ ըրին տեսակի սեխերուն եւ փաթեթաւորմը որ հանդիպիմ շուկայի պահանջները ։ Ստեփան Փիլիպոս զարգացուց գնահատումը եւ դասաւորումը մեքենաներուն որ բարելաւեն փաթեթաւորումին ընթացքը։
Մարդասիրութիւն
Ալեքս Փիլիպոսի մահէն ետք, իր տիկինը, Րոզ օգնեց հիմնադրութիւնը հաստատութեան Րօզին եւ Ալեքս Փիլիպոս Հայկական Դպրոց 1969-ին։ Իր եղբայրը՝ Ստեփան եւ քենը՝ Լուսիլ երկուքըն ալ օգնեցին դպրոցը։
Գարեգին Բ. Կիլիկիոյ, Գարեգին Ա. Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս
Եկեղեցական գործունէութիւն
Կեանքի կոչուած է Վազգէն Ա.-ի ծրագիրը Օշականի Ս. Մեսրոպ Մաշտոց եկեղեցւոյ կողքին, վերակառուցուած շէնքին մէջ հաստատուած է Ս. Մեսրոպ Մաշտոցի անուան դպրատունը, որ դարձած է գիտական եւ մշակութային կարեւոր կեդրոն մը։
Լեռներու Միջազգային Օր
Լեռներու միջազգային օր (անգլերէն՝ Mountain Day), 2003-ին ՄԱԿ-ի Գլխաւոր ասամպլէային 57-րդ նստաշրջանի որոշմամբ, 11 Դեկտեմբերը կը սահմանուի իբրեւ Լեռներու միջազգային օր:
Գարեգին Բ. Կիլիկիոյ, Գարեգին Ա. Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս
Եկեղեցական գործունէութիւն
Գահակալութեան կարճ ժամանակահատուածին ընթացքին, Գարեգին Ա. կաթողիկոս հովուապետական այցելութիւններ կատարած է Հայ եկեղեցւոյ թեմերուն եւ Կ. Պոլսոյ հայոց պատրիարքարան, նոր թափ տուած է Մայր աթոռ Ս. Էջմիածինի էքիւմէնիք գործունէութեան, պաշտօնական հանդիպումներ ունեցած է քոյր եկեղեցիներու հովուապետներու հետ, Մայր աթոռին մէջ ընդունած է շարք մը եկեղեցական եւ էքիւմէնիք պատուիրակութիւններ։
Լեռներու Միջազգային Օր
Աշխարհի տարածքին մեծ տեղ կը զբաղեցնեն լեռնային հանգստավայրերն ու առողջարանները, որոնց մէջ իր ուրոյն տեղն ունի նաեւ Հայաստանը:
Գարեգին Բ. Կիլիկիոյ, Գարեգին Ա. Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս
Եկեղեցական գործունէութիւն
Կաթողիկոսական գահին Գարեգին Ա.-ի կը յաջորդէ Գարեգին Բ. Ոսկեհատցին։
Յղումներ
Ստորոգութիւն:1932 ծնունդներ Ստորոգութիւն:27 Օգոստոսի ծնածներ Ստորոգութիւն:Քեսապ ծնածներ Ստորոգութիւն:1999 մահեր Ստորոգութիւն:29 Յունիսի մահացածներ
Սպանիոյ Գերագոյն Դատարան
Իրաւասութիւններ
Սպանիոյ գերագոյն դատարանը պատասխանատուութիւն կը կրէ օրէնքով նախատեսուած այլ ընթացակարգային բողոքները քննելու համար: ԱԱնոնց շարքին կը պատկանին կառավարութեան նախարարներու, սենատորներու ներկայացուցչութեան, տարբեր տարածաշրջանային խորհրդարաններու անդամներու, աւագ դատաւորներու, ինչպէս նաեւ երկրի ղեկավարի եւ սահմանադրական դատարանի դատաւորներու մասնակցութեամբ վարոյթներու քննութիւնը: Նման իրաւասութիւնը կ՛աւելացնէ դատարանի կողմէն ինքնաբացարկներու հաւանականութիւնը :
Յարութիւն Աւգերեան
Հ.Յ. Աւգերեան իր կեանքը գրեթէ ամբողջ վանքին մէջ անցուցած է, քահանայութենէն երկու տարի ետք Դրանսիլվանիա կը ղրկուի, ուր ժողովուրդին մէջ քանի մը տարի քարոզիչ եւ դաստիարակի պաշտօն վարելէ ետք Ս. Ղազար կը դառնայ: Երկու անգամ Լոնտոն գացած է քիչ ժամանակուան համար, նոյնպէս եւ Հռոմ, ուր ներկայ եղած է Գրիգոր ԺԶ. Քահանայապետին ընտրութեան:
Վանքին մէջ իր գլխաւոր պաշտօնը եղած է՝ հիւընկալել վանք այցելողները եւ սիրելի եղած է բոլոր օտարներուն իր զուարթ բնաւորութեամբ:
Արտաշէս Տէր Ստեփանեան
Ծնած է Գըրգաղաճ 1882-ին, տէրտիրոջ որդի, Իզմիրի Մեսոպեանէն ընթացաւարտ՝ գրագրութիւն կ՝ընէ մինչեւ 1902, որմէ յետոյ կը նետուի ուսուցիչ. Ասպարէզ, պաշտօնաւարելով Մանիսա եւ Տէնիզլի:-Դաշնակց.: 1905-ին կը ձերբակալուի եւ տանջանքներու ենթարկուելով կ՝ուղարկուի Պօտրումի թերթը: Սահմանադրութեան հռչակումին, կը շարունակէ իր գործունէութիւնը՝ որպէսզի հասարակական գործիչ, տեսուչ Տէնիզլիի, Էօտէմիշի եւ Գարաթաշի վարժարաններուն: Վերջերը կրթական գործը լքած մտած էր առեւտր. Ասպարէզ:
Յովհաննէս Բաղրամեան
Ռազմական գործունէութիւն
Նացիական Գերմանիոյ ԽՍՀՄ ներխուժելէն ետք 1941 Յունիսին նշանակուած է սպայակոյտի պետի տեղակալ` հարաւարեւմտեան ռազմաճակատին վրայ: Մասնակցած է Քիեւի պաշտպանութեան, Տոնի Ռոստովի ազատագրման, Մոսկուայի մօտ խորհրդային զօրքերու հակայարձակումին:
Բ. Աշխարհամարտէն ետք, մինչեւ 1954, Բաղրամեան եղած է Մերձպալթեան ռազմական զօրաբանակի հրամանատար :
Ասփրոնիսի
Ասփրոնիսի (յուն․՝ Ασπρονήσι Θήρας), անբնակ կղզիակ Էգէական ծով, Քիքլատես, Յունաստան։ Թիրասիա եւ Սանթորինի կղզիներուն հետ մնացորդացն են Սդրոկիլի հրաբխային կղզիին․ հետեւանք՝ Ք․Ա․ 1613 պատահած հրաբխային պայթումին որ պատճառ եղաւ Մինոասեան քաղաքակրթութեան կործանման։
Պրիւքսէլի Մայր Տաճար
Պրիւքսէլի մայր տաճար (ֆր.՝ Cathédrale Saints-Michel-et-Gudule de Bruxelles, հոլ.՝ Kathedraal van Sint-Michiel en Sint-Goedele, լատ.՝ Cathedralis Sancti Michaelis et Gudulae Bruxellis), տաճար Պրիւքսէլի մէջ, Պելճիքա: Գոթական արուեստի ամենացայտուն օրինակներէն մէկն է :
Ճարտարապետութիւն
Կեդրոնական մուտքին մօտ տեղադրուած է հսկայական ապակենկար:
Սպանիոյ Գերագոյն Դատարանի Նախագահ
Գործառոյթներ
Սպանիոյ Սահմանադրութեան 598-րդ յօդուածը կը սահմանէ երկրի գերագոյն դատարանի նախագահի սահմանադրաիրաւական կարգավիճակն ու գործառոյթները։ Անոնք են՝
Փիլիսոփայութեան Համաշխարհային Օր
Նպատակը
Տօնին նպատակն է հասարակութեան ուշադրութիւնը սեւեռել հանրութիւնը jուզող հասարակական-մշակութային խնդիրներուն եւ անոնց լուծման վրայ, հաղորդակից դարձնել մարդկութիւը փիլիսոփայական ժառանգութեան, ստեղծել ընդհանուր հարթակ նոր միտքերու ձեւաւորման եւ ծառացած խնդիրներու վերլուծման համար :
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Համաշխարհային օրեր
Մուրատեան Վարժարան
1848—1970 թուականներուն այստեղ կիրառուած է ֆրանսական միջնակարգ դպրոցի ծրագիրը (ուսման տեողութիւնը 6 տարի), ընդունուած են նախակրթարանը աւարտողները։ Այժմ Մուրատեան վարժարանին մէջ կը գործէ ժամանակակից ֆրանսական լիսէյի ծրագրով։ Շրջանաւարտները կը ստանան Պաքալորիայի աստիճան եւ իրաւունք՝ առանց քննութեան ընդունուելու համալսարան։ Վարժարանը որոշակի դեր կը կատարէ հայ-ֆրանսական մշակութային կապերու զարգացման գործին մէջ։
Մուրատ-Ռափայէլեան Վարժարան
Պատմութիւնը
1917-ին տեղափոխուած է Հռոմ, 1918-ին՝ դարձեալ Վենետիկ։ Համաշխարհային Երկրորդ Պատերազմին ժամանակ կը փակուի, իսկ 1950-ին կը վերաբացուի։ Սկզբնական շրջանին վարժարանն կ՛առաջնորդուէր գիմնազիական ծրագիրով, ունէր 6-ամեայ դասընթաց։ 1867-ին Ֆրանսայի, 1879-ին Իտալիոյ կառավարութիւնները Մուրատ-Ռափայէլեան վարժարանն կ՛օժտեն լիկէոնական իրաւունքներով։
Էլի Պէրպէրեան
Էլի Պէրպէրեան երա­ժիշտ, դասական, ժողովրդային եւ ազգային երգերու մեկնաբան: երաժշ­տա­կան ու­սու­մը կա­տա­րե­լա­գոր­ծած է Մա­գիստ­րո­սի տիտ­ղո­սով, Գա­նա­տա­յի McGill հա­մալ­սա­րա­նէն (Master of Music in Performance):
Աւետիս Նագգաշեան
Կենսագրութիւն
1922 թուականին մեկնած է Եգիպտոս, բնակուած է Ալեքսանդրիոյ մէջ։ 1924 թուականին հաստատուած է ԱՄՆ։
Ավոլատոնիսի
Կը գտնուի Սիքինոս կղզիին արեւմտեան ափերուն մօտիկ։
Նինա Ճիտէճեան
Կենսագրութիւն
Ան կ’ամուսնանայ տոքթ. Երուանդ Ճիտէճեանին հետ, որ Պէյրութի ամերիկեան համալսարանի հիւանդանոցին վիրաբուժական բաժինի առաջատար դէմքերէն էր: Անոնք կ’ունենան աղջիկ զաւակ մը՝ Տընիզը:
Նինա կը մահանայ 95 տարեկան հասակին:
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հնագէտ Ստորոգութիւն:Պատմաբան Ստորոգութիւն:Պոսթոն ծնածներ Ստորոգութիւն:Հիմնադիր անդամներէն Պաալպէքի փառատօնի կազմակերպիչ յանձնախումբին Ստորոգութիւն:Նախագահը Այնճարի փառատօնի յանձնախումբին
Երուանդ Աղաթոն
Ամուսնութիւն եւ ընտանիք
Աղաթոն պէյ, 1892-ին ամուսնացած էր Օր. Էլիզա Գուշատալեանի հետ, դուստր մաքսային ժողովոյ անդամ Ասատուր Էֆէնտիի: Այս ամուսնութենէն կ'ունենայ 4 զաւակներ, որոնք յուրջ դաստիարակութեամբ օժտուած են:
Ռիվըրտէյլ
Դերակատարներ
«Ռիվըրտէյլ»ին կը մասնակցին նաեւ, Մատլէն Փեչ Madelaine Petsch իբրեւ՝ Շերիլ Պլասոմ Cheryl Blossom,  Աշլէյ Մըրրէյ Ashleigh Murray իբրեւ՝ Ճոսի Մաք Քոյ Jossie McCoy, Քասէյ Քոդ Casey Cott իբրեւ՝ Քեւին Քելեր Kevin Keller, Չարլս Մելդոն Charles Melton եւ Ռոս Պադլըր Ross Butler իբրեւ՝ Ռեկի Մանդլ Reggie Mantle եւ Վանեսա Մորկան Vanessa Morgan՝ իբրեւ Թոնի Դոփազ Toni Topaz:
Բացատրութիւն
Շարակառքը կը ցուցնէ Արջի Անտրիուսին Archie Andrews կեանքը Ռիվըրտէյլ առասպելական պզտիկ քաղաքին մէջ։ Ան տեղական Երկրորդական վարժարանը կը յաճախէ։
Շաւարշ Ա. Քհնյ. Մեհրապեան
Աթէնքի մէջ, Համազասպ Հ.Մ.Ը.Մ.ի շարքերուն կը միանայ իբրեւ մարզիկ եւ վարչական պատասխանատու։ Շուտով, Գէորգ Յաբէթեանի եւ Դանիէլ Դանիէլեանի հետ ան կը դառնայ Հ.Մ.Ը.Մ.ի Յունաստանի կարկառուն դէմքերէն։ Երկրորդ Աշխարհամարտէն ետք (1939-1945), իբրեւ Յունաստանի Շրջանային Վարչութեան անդամ, ան մեծ եռանդով կը լծուի Հ.Մ.Ը.Մ.ի շարքերը վերակազմակերպելու եւ մարզական կեանքը վերակենդանացնելու աշխատանքին։ Սկզբնական շրջանին մամլոյ աշխատաւոր, հետագային «Քոտաք» լուսանկարչական ընկերութեան արուեստին տիրանալով, Համազասպ Աթէնքի մէջ կ՚ունենայ իր սեփական խանութը, ուր կը գործէ մինչեւ 1949, երբ կ՚ընդունի քահանայական ծառայութիւն կատարել՝ ներգաղթի հետեւանքով առանց հոգեւոր հովիւի մնացած Աթէնքի հօտին։ Իբր գնահատանք իր գործունէութեան, ան կ՚անուանուի Տ. Շաւարշ, վերապրեցնելու համար յիշատակը հայ մարմնակրթանքի ռահվիրայ Շաւարշ Քրիսեանի։
Ուրուկուէի Հայերը
Պատմութիւն
Համայնքը սկսած է կազմաւորուիլ 1920-ական թուականներուն, երբ Մեծ եղեռնէն փրկուած եւ Մերձաւոր Արեւելքի երկիրներուն մէջ, ապաստանած հայ գաղթականներու ստուար խումբեր հաստատուած են Ուրուկուէի մէջ։ 1923 թուականին, 35 հոգիէ բաղկացած նախաձեռնող խումբը հիմնած է ուրուկուահայութեան առաջին ագգային կառոյցը՝ Գաղութային Միութիւնը։ Ընտրուած է միութեան վարչութիւն (5 հոգինոց), որուն անդամակցած են Կարապետ Զատիկեան (ատենապետ), Արամ Ղուկասեան, Յովհաննէս Աթէշեան, Ծերուն Գոլթուկեան եւ Երուանդ Քառամեան։ Նոյն թուականին, Մոնթէվիտէոյի Սերրօ կոչուող թաղամասին հայերը գնած են տուն մը, որ ծառայած է իբրեւ եկեղեցի եւ դպրոց։ Տեղի հայութեան թիւը եղած է մօտ 3 հազար։
Ռայմոնտ Տամատեան
Կենսագրութիւն
Դպրոցը աւարտելէ ետք, Ռայմոնտ կրթութիւնը շարունակած է Ուիսքոնսին համալսարանին մէջ,1956-ին ստանալով ուսողութեան վկայական, այնուհետեւ Ալպերթ Այնշթայնի անուան բժշկական քոլէճէն` Մագիստրոսի աստիճան 1960-ին : Ուսման զուգահեռ, Ռայմոնտ եղած է նաեւ թենիսի մարզիչ, ուր ծանօթացած է իր ապագայ կնոջ՝ Տոննա Թերիին։ Ամուսնացած են 1961-ին եւ ունեցած՝ երեք զաւակ։
Պարգեւ Միսիրեան
Պարգեւատրումներ
1968-ին, իր տարած գնահատելի գործին համար Սուրիոյ Աթլեթիզմի Ֆետերասիոնը զինք կը պատուէ յատուկ շքանշանով, իսկ 1987-ի Մարտին, Հ.Մ.Ը.Մ.-ի Կեդրոնական Վարչութիւնը զինք կը պարգեւատրէ «Արժանեաց Արծաթ Շքանշան»ով, իր երկար տարիներու ծառայութեան համար:
Հագուստ
Կը տարբերի հագուստի մի քանի տեսակներ՝ վերնազգեստ (վերնաշապիկ, տաբատ, պիջակ, թիկնոց, վերարկու, շրջազգեստ, կիսաշրջազգեստ, մուշտակ եւ այլն), ներքնազգեստ (շապիկ, կրծկալ, կիսավարտիկ, վարտիկ եւ այլն):
Ազգային Հագուստ (Տարազ)
Պատմական տարբեր դարաշրջաններու տարազը զանազան երկիրներու, ժողովուրդներու, էթնիական (տոհմային, ցեղային, հետագային՝ ազգային) եւ տարածքային խմբերու, բնակչութեան տարբեր շերտեր հագուստն է, որ ունի ձնուածքի, գոյնի, նիւթի տեսակի, արտաքին յարդարանքի (զարդեր, սանրուածք, բեղեր, մօրուք, դաջուածք, ներկուածք եւ այլն) առանձնայատկութիւններ։ Իւրաքանչիւր ժողովողի տարազ պայմանաւորուած է տեղանքի բնակլիմայական պայմաններով, մարդկանց կենցաղով, երկրի բնական արտադրանքով եւ այլն։ Մ. Թ. Ա. 9-6-րդ դարերու յուշարձաններու պահպամուած է բնակչութեան տարբեր շերտերի տարազների պատկերներ։ 20-րդ դարու սկիզբը հայկական տարազները հիմնական դուրս մղուած են կիրառութիւնից եւ այժմ օգտագործում են իբրեւ բեմական զգեստ (երգի-պարի անսամբլներու, ազգագրական խմբերու եւ այլն)
Հայկ Նագգաշեան
Հայկ Նագգաշեան, (1926, Պէյրութ - 3 Մայիս 2016, Մոնթրէալ, Գանատա), նախակրթութիւնը ստացած է նոյն քաղաքին՝ իսկ երկրորդական ուսումը Կիպրոսի Մելքոնեան Կրթական Հաստատութեան մէջ։
1946-1948 պաշտօնավարած է Ամմանի ազգային վարժարանին մէջ, միաժամանակ Պէյրութի հանդիսանալով 1948-1951 կը ստանձնէ Հ.Բ.Ը. Միութեան առաջին Կրէթական յանձնախումբին քարտուղարութիւնը, միեւնոյն ատեն պաշտօնավարելով իբրեւ օգնական խմրագիր՝ « Զարթօնք » օրաթերթին, եւ իբրեւ վարչական գործակատար՝ «Անի» ամսագրին։
Հայկական ճարտարապետութիւն
Հիմնական առանձնայատկութիւններ
Միջնադարեան հայկական ճարտարապետութիւնը ու յատկապէս եկեղեցաշինութիւնը, որ կը նկատուի աշխարհի առաջին ազգային եկեղեցաշինական ազգային ոճը, ունին շարք մը առանձնայատկութիւններ ։
Զարգացած միջնադարեան փուլ
Զարգացած միջնադարեան փուլը, ըստ ընդունուած պարբերացման, կ'ընդգրկէ Թ. դարու վերջէն մինչեւ Ժդ. դարը՝ Թ.-Ժա. եւ Ժբ.-Ժդ. դարերու ենթափուլերով։ Թ.-Ժա. դարերուն զարգացման բարձր մակարդակի հասած է քաղաքաշինութիւնը (Անի, Դուին, Կարս, Վան եւ այլն), ստեղծուած են վանական համալիրներ (Տաթեւ, Սեւան, Գնդեվանք, Հոռոմոս, Խծկոնք, Հաղբատ, Սանահին եւ այլն)։ Ժբ.- Ժդ. դարերուն ընդլայնուած են համալիրները, ստեղծուած նորերը, կատարելագործուած է քաղաքաշինական արուեստը, հարստացած են արտայայտչամիջոցները, շինարարական-կառուցուածքային հնարքները, կարեւորուած է աշխարհիկ շէնքերու (գրատուն, սեղանատուն, հիւրանոց-կարաւանատուն), ճարտարագիտական եւ պաշտպանական կառոյցներու շինարարութիւնը, կազմաւորուած են ճարտարապետական դպրոցներ Սիւնիքի, Վասպուրականի, Գուգարքի, Արցախի եւ այլ շրջաններու մէջ։ Միջնադարեան հայկական ճարտարապետութեան վերջին փուլը կ'ընդգրկէ Ժէ.- Ժը. դարերը. երեւան եկած են նոր յատկանիշներ՝ քաղաքաշինութեան եւ բնակարանային ճարտարապետութեան ոլորտներուն մէջ, մասամբ պակսած են կառոյցներու յիշատակութիւնը, գեղարուեստական արտայայտչականութիւնը։ Նոր փուլի (Ժթ. դարէն մինչեւ Ի.դարու առաջին երկու տասնամեակներ) ճարտարապետութեան բնորոշ են մերձեցումը ռուսական մշակոյթին եւ քաղաքաշինութեան (Երեւան, Ալեքսանդրապոլ (այժմ՝ Գիւմրի), Գորիս, Նոր Պայազիտ եւ այլն) զարգացումը՝ դասականութեան ու կանոնաւոր յատակագծման սկզբունքներու կիրառմամբ։ Եթէ միջնադարեան ճարտարապետութեան նախորդ փուլերուն բնակավայրի դիմագիծը բնորոշողը պաշտամունքային կառոյցներու ճարտարապետութիւնն էր, ապա նոր փուլին առաջնային դարձած են քաղաքաշինութիւնը եւ ժողովրդական տան ճարտարապետութիւնը։
Կիւլիզար
Կինը գրող, ազգային գործիչ, լրագրող, Օսմանեան խորհրդարանի երեսփոխան, ՀՅԴ անդամ՝ Մշոյ Գեղամի (1856-1918)։
Կենսագրութիւն
Իր խելացիութեամբ եւ ընտանիքին ու համայնքային աջակցութեամբ, Կիւլիզարը յաջողած է փախչիլ եւ դատի տուած է Մուսա Բէկը։
Վիեննական Սրճարան
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Վիեննայի սրճարաններ Ստորոգութիւն:Վիեննայի մշակոյթ Ստորոգութիւն:Վիեննայի մշակութային վայրեր
Տարեգրութիւն (տարեթերթ)
Ազդարարի լռելէն ետք, Վենետիկի միաբանութիւնը կը ձեռնարկէ սոյն աշխատութեան։ Այն իր բովանդակութեամբ լրագրոյ պաշտօն կը վարէր, հետեւաբար կարելի է նաեւ լրագիր անուանել։ Ի տարբելութիւն միայն՝ որ փոխանակ կարճ շչջանի մը մէջ հրատակուելու, տաւոյն վերջաւութեան կը հրատարակուէր։ Այնտեղ կը հրապարակուէր տարուան երեւելի քաղաքական, գիտական, եկեղեցական դէպքերու մանրամասն տեղեկութիւններ։
Փաթրայի Ծոցը
Ռազմական դիրքը
Փաթրայի Ծոցը պատմութեան ընթացքին բազմաթիւ ծովամարտերու թատերաբեմ եղած է․ կարեւորները․-
Տարեգրութիւն (տարեթերթ)
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Սփիւռքահայ թերթեր
Փաթրայի Ծոցը
Ծոցին հարստութիւնը
Ծոցը անուշ ջուրով կը մատակարարեն Ահելոօս եւ էվինոս գետերը, որոնք կը թափին Ծոցին հիւսիս արեւելեան կողմը,  նաեւ՝ Փիրոս եւ Ղլաւքոս գետերը, որոնք կը թափին Ծոցին հարաւ եւ հարաւ արեւելեան կողմը։
Աղբիւրագիտութիւն
Պատմական աղբիւրներ
Պատմական Աղբիւրներու մէջ նշանակալից տեղ կը գրաւեն գրաւոր յուշարձանները, զորս կրնանք բաժնել երկու մասի.
Պատուաստ
Ընդդիմութիւն
Պատուաստները ընդհանրապէս կը տրուին մարդոց վարակուելէն առաջ: Սակայն կարգ մը պատուաստներ կը ներարկուին նաեւ վարակուելէ ետք, օրինակ` կատղախտի պատուաստը : Կատղախտով վարակուած շունէ մը խածուելէ ետք ենթակային կը ներարկուին կատղախտի 4 պատուաստներ` յաջորդ 14 օրերու ընթացքին: Այս միջոցին խածուած անձին կը ներարկուի նաեւ վարակամերժ կլոպիւլին ներծորոյթը ու կը կատարուի վէրքին ամէնօրեայ մաքրութիւնը:
Քորտոպայի Պատմական Կեդրոն
Քորտոպայի մզկիթը
Ներկայիս անիկա հռոմէակաթողիկէ տաճար է:
Եպիսկոպոսական պալատ
Ներկայիս այս շէնքին մէջ տեղակայուած է Թեմական թանգարանը, որուն բացումը կայացած է 1989-ին: Թանգարանին սրահներէն մէկէն կախուած են Քորտոպայի բոլոր եպիսկոպոսներուն դիմանկարները` 1238-էն սկսեալ :
Եոհան Փիթըր Էքըրման
Էքերմանի նկարչական տաղանդին դրսեւորումը
Երեկոյ մը Եոհան Փիթըր ծնողներուն հետ նստած սեղանին շուրջ,  աչքին կ'իյնայ Համպուրկէն վերադարձած հօր ծխախոտին տուփը, որուն վրայ ձիու գեղեցիկ նկար մը պատկերուած էր։ Ան շատ կը հաւնի  եւ իսկոյն  թուղթ ու գրիչ  կը վերցնէ եւ կը սկսի աննկատ արտանկարել ձին: Աւարտելէ ետք, երբ ցոյց կու տայ  ծնողներուն, անոնք շատ կ'ուրախանան եւ մեծ հիացում կը յայտնեն: Շուտով տղուն նկարչական ձիրքին մասին կը խօսուի գիւղին մէջ եւ դրացի բրուտը անոր ուրուապատկերներով քանի մը տետրակներ կու տայ, որոնք իրեն համար կը ծառայէին իբրեւ  նմուշ՝ ափսէներ եւ սկուտեղներ ծաղկազարդելու համար: Այդ բոլորը ան ամենայն մանրամասնութեամբ կ'արտանկարէ երկու տետրակի մէջ, որոնք գիւղին մէջ շուտով ձեռքէ ձեռք կ'անցնին եւ կը հասնի գիւղի տանուտէր հազարապետին: Տանուտէրը կ'առաջարկէ Էքերմանը ուղարկել Համպուրկ՝  լաւ վարպետի մը քով նկարչութիւն սորվելու: Սակայն տղուն ծնողները, որոնք հողագործութենէ ու անասնապահութենէ բացի գրեթէ ոչինչով կը զբաղէին, նկարիչ ըսելով կը հասկնային պատեր եւ լուսամուտներ ներկող: Այդ պատճառով ալ անոնք  կտրականապէս կը մերժեն տանտիրոջ առաջարկը, ըսելով, որ ատիկա շատ աղտոտ ու վտանգաւոր գործ մըն է, եւ այդպիսի աշխատանքի ընթացքին մարդ շատ հեշտութեամբ կրնայ վիզը կոտրել՝ իյնալով բարձր յարկերէն: (Բանն այն է, որ գերմաներէնի մէջ «նկարիչ» եւ «ներկարար» հասկացութիւնները կ'արտայայտուին  միեւնոյն բառով):
Ամերիկայի թռչունները (պատկերագիրք)
Հրատարակութիւն
Անգլիացիները հիացած են ամերիկեան վայրի բնութեան եւ անոր թեւաւոր բնակիչներուն պատկերներով, զորս Օտիւպոն գծած էր: Անգլիոյ եւ Սկովտիոյ տարածքին ճամբորդութեան ընթացքին ան մեծ ընդունելութիւն կը գտնէ եւ բաւական գումար ձեռք կը ձգէ. այդ գումարով ալ կը հրատարակէ «Ամերիկայի թռչունները»:
Հայկական մակդիրներ գիտութեան մէջ
Հայկական մակդիրը գիտութեան մէջ, բազմիցս գործածուած է՝ բոյսի մը, կենդանիի մը, հանքանիւթի մը, աշխարհագրական վայրի մը կամ արհեստներու եւ գիտութեան մէջ օգտագործուող նիւթի մը անուանակոչութեան համար։ Գիտական աշխարհի մէջ «հայկական» մակդիրը կրող բոյսերու թիւը կը հասնի 55-ի, իսկ ճարտարարուեստի մէջ գործածուող նիւթերու եւ աշխարհագրական վայրերու տրուած հայկական անուններու թիւը կը կազմէ մօտաւորապէս 70:
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Հայոց պատմութիւն
Պարենցի Ծով
Պարենցի ծով (Barentshavet, Баренцево море), Արքտիկական Ովկիանոսի ծայրամասային ծով՝ Եւրոպայի հիւսիսին:
Ծովը կը թափուի Փեչորա գետը։ Գլխաւոր նաւահանգիստներն են Մուրմանսքը եւ Վարտեոն։
Լետ Զեփլին
The New Yardbirds
Առաջին փորձէն երեք շաբաթ յետոյ, 1968 թուականի Սեպտեմբերի 7-ին, The New Yardbirds անուամբ տուաւ իր առաջին համերգը Gladsaxe Teen ակումբին մէջ։
1969-1980
Աշխատանքները սկզբնական ալպոմներու վրայ սկսան 1968 թուականին Olympic Studios սթուտիային մէջ, երբ խումբը դեռ The New Yardbirds կը կոչուէր։ Բլանտի համար այդ առաջին լուրջ ձայնագրումն էր։ The New Yardbirds-ի ալպոմին մէջ առկայ էին երկու ստեղծագործութիւններ ՝ «Dazed and Confused», «How Many More Times», «Babe I’m Gonna Leave You» առաջարկուած Բլանտի կողմէն։ Ալպոմը, որն ուղղակի կոչուեցաւ Led Zeppelin, լոյս տեսած է 1969 թուականի Յունուարի 17-ին ԱՄՆ-ի մէջ եւ Մարտի 28-ին Միացեալ Թագաւորութիւններուն մէջ։ {{քաղուածք| {{քաղվածք|Ոչ սկիզբը և ոչ ալ հետագային, ոչ-ոք չէր կրնար համեմատուիլ Ջիմի Փէյճի հետ։ Ատ ան էր, որ ստիպեց Ջոնա Բոնեմին այդպէս հրաբխային նուագել,օգնեց Պլանտի վոկալի,որ կարծես դուրս կու գար Օլիմփիայէն։ Կարևորն այն է,որ Փէյճը վիրտուոզ մանուպուիացիա կ'ընէր կիթառներու հնչողութիւնն այնպէս, որ անոնք կը փոխէին իրենց գոյները քամելիոնի պէս։ — Guitar World, 1993}}
Արման Մանարեան
Կենսագրություն
Արման Մանարեան ծնած է 1929 թուականին, Թեհրան։ 1946 թուականին ներգաղթաշ է Հայաստան։ Ուսանած է Երեւանի Ռոմանոս Մելիքեանի անուան երաժշտական ուսումնարանին, ապա՝ Երեւանի պետական երաժշտանոցին մէջ։ Այնուհետեւ ուսումը շարունակած է «Համամիութենական կինեմատոգրաֆիայի պետական հիմնարկ»-ին մէջ։ 1961 թուականին նկարահանած է «Տժվժիկ» կարճ ժապաւէնի ֆիլմը։ Ետքը՝ «Կարինէ» (1967), «Հեղնար աղբիւր» (1971), «Վերադարձ» (1972), «Մորգանի խնամին», «Բիւրականի Աստղադիտարանը» եւ այլ ժապաւէններ։ Գրած է մի քանի ֆիլմերու սենարներ ։
Հայկական Մեկոն
Հայկական Մեկոն, ափիոն արտադրող բոյս, որ կը մշակուի քնաբեր յատկութիւն ունեցող ափիոնին համար, գիտականօրէն կը կոչուի քնաբեր մեկոն (Papaver somniferum) կամ ժողովրդական լեզուով՝ խաշխաշ (արաբերէն խաշխաշ), որ կը մշակուի Մեծ Հայք, Փոքր Ասիա, Պարսկաստան եւ Չինաստան։
Գրականութիւն
Ստորոգութիւն:Բոյսեր
Թիւֆէնքեան Մանկամսուր-Մանկապարտէզ
Պատմական ակնարկ
Կլենտէյլի Թիւֆէնքեան Մանկամսուր-Մանկապարտէզ Հայաստանեայց Առաքելական եկեղեցւոյ Արեւմտեան Ամերիկայի Թեմի Առաջնորդարանի հովանիին տակ գործող Թիւֆէնքեան մանկապարտէզ-մանկամսուրը հիմնադրուած է 1975-ին, տեսիլք ունեցող եւ նպատակասլաց աշխատանքին հաւատացող բարերարներու եւ համայնքի զաւակներու կողմէ, որոնց շնորհիւ այս կառոյցը մինչեւ օրս կը շարունակէ հայ մատղաշ սերունդներուն ջամբել հայեցի դաստիարակութիւն, կրթութիւն, արուեստ եւ մշակոյթ՝ մանուկներու զարգացման նպաստող միջավայրի մը մէջ եւ արդիական միջոցներու օգտագործումով:
Աղբիւրներ
Թիւֆէնքեան Մանկամսուր-Մանկապարտէզի 45ամեակ
Պրոնզագոյն
Կիրառութիւն
Պրոնզագոյնը մրցոյթներուն շնորհուող պրոնզեայ մետալի գոյնն է:
Գրիգոր Գարաճեան
Աթէնք
Գրիգոր Գարաճեան, ջութակահարի ուսումը կը շարունակէ Փարիզի Երաժշտանոցը։ Ուսումը աւարտած տարին, 18 տարեկան հասակին Աթէնք կը հաստատուի։  Կը ստանցնէ համբաւ վայելող «Փանթէոն» զբօսավայրի նուագախումբին ղեկավարութիւնը։ Այդ ժամանակամիջոցին (1913 - 1917), Յունաստանի Կոստանտինոս թագաւորին անձնական հրաւէրով յաճախ ջութակի ելոյթներ կ՛ունենայ պալատին մէջ։   1916-ին պետական նուագախումբի առաջին սոլիստներէն է եւ միաժամանակ կը դասաւանդէ պետական երաժշտանոցին մէջ (Իզմիր ապրած ըլլալով, տեղեակ էր յունարէնին)։
Անդրանիկ Քոչար
Կենսագրութիւն
Անհատական ցուցահանդէսներ ունեցած է Երեւանի (1948, 1957, 1959, 1961, 1964, 1972, 1974, 1977, 1979, 1996, 2013), Ռիկայի (1960), Լենինկրատի (1961), Մոսկուայի (1965), Լիթուանիայի (1980), Պուլկարիոյ (1987), Ուքրանիոյ (1988), Ֆրանսայի (1995), Սալոնիկի (1996, միջազգային ցուցահանդէս, հայր եւ որդի), Լոնտոնի (1999, «Ձեր կեանքի ժամանակը», հայր եւ որդի) մէր։
Հազարի
Գիւղի տեղահանութիւն
1915-ի Յունիս 13-ին, թուրք ժանտարմները Հազարիի բնակչութեան մէկ մասը կը տեղահանեն, որմէ յետոյ քիւրտերը գիւղը կը թալանեն։ Տեղահանութենէն զերծ մնացած գիւղացիները կ'ապաստանին Տէրսիմի քիւրտերուն քով։
Շաւարշ Նարդունի
Գրական վաստակ
Հիմնած է եւ գրեթէ երեք տասնամեակ առանձինը հրատարակած՝ « Հայ Բոյժ » ամսաթերթը։ Մասնակցած է «Երկունք» եւ «Մենք» գրական պարբերականներու հիմնում-խմբագրման։ Սերտօրէն աշխատակցած է «Յառաջ»ին (Փարիզ), երկար ատեն մասնակցելով նաեւ խմբագրութեան՝ Շաւարշ Միսաքեանի կողքին եւ անոր մահէն ետք։
Կարօ Յովհաննէս Արսլանեան
Հայ Մարմնակրթական Ընդհանուր Միութիւն - ՀՄԸՄ
1986-էն ի վեր Կարօ Յովհաննէս Արսլանեան ՀՄԸՄ-ի անդամ է: Ան նշանակուած է «Գայլ» միաւորի պատասխանատու ապա սկաուստական խորհուրդ անդամ:
Հալէպի Զաւարեան թատերական միաւոր եւ Հալէպի Զուարթնոց երգչախումբ
1993-1999 տարեշրջանին Կարօ Յովհաննէս Արսլանեան մաս կը կազմէ Հալէպի Զաւարեան թատերական միաւորին:
Համազգային Հայ Կրթական եւ Մշակութային Միութեան անդամ
1996 էն մինչ այսօր Կարօ Յովհաննէս Արսլանեան անդամ է Համազգայինի - Համազգային Հայ Կրթական եւ Մշակութային Միութեան:
Սպանիոյ Սահմանադրութիւն
Պատմական ակնարկ
Սպանիոյ սահմանադրական պատմութիւնը սկսած է 1812-ին՝ համասպանական առաջին սահմանադրութեան ընդունմամբ։ Բռնակալ Ֆրանչիսքօ Ֆրանքոյի մահէն ետք՝ 1975-ին, երկրին մէջ կը ստեղծուին «սահմանադրական դատարաններ» (Սպանիոյ խորհրդարանը՝ որպէս սահմանադիր ժողով)՝ երկրին մէջ սահմանադրականութիւն հաստատելու նպատակով։ Սահմանադրութեան նախագիծի քննարկման եւ մշակման համար Սպանիոյ քորթէսէն կ՛ընտրուիէ եօթ պատգամաւոր, որոնք ալ կը ձեւաւորին սահմանադրական խորհուրդ։ Կարճ ժամանակահատուածի մէջ ԶԼՄ-ներու տարածած նիւթերու շնորհիւ խորհուրդի անդամները յայտնի կը դառնան որպէս Սպանիոյ «Սահմանադրութեան հայրեր»։ Խորհուրդի անդամներու կուսակցական պատկանելիութիւնը եղած է բոլորովին տարբեր, ինչպէս եւ քաղաքական դիրքորոշումը։
Ագաթանգեղոս
Պատմութիւն Հայոց»-ի Ստեղծման Թուականը եւ Հեղինակը
1709-ին Պոլսոյ մէջ Գրիգոր Մարզվանեցիի ջանքերով առաջին անգամ տպագրուեցաւ Ագաթանգեղոսի «Պատմութիւն Հայոց»-ի բնագիրը: 1762-ին Յովհաննէս Սթիլթինկը հրատարակեց յունարէն օրինակը եւ լատիներէն խմբագրութիւնը: Ան եւս առաջին անգամ կասկածեցաւ Ագաթանգեղոսի հաղորդած պատմական շատ փաստերու վաւերականութեանը: Սթիլթինկի յունարէն օրինակը հետագային բազմիցս վերահրատարակուեցաւ, իսկ Փոլ Տը Լակարտը կատարեց անոր քննական հրատարակութիւնը: Հայերէն բնագիրի գիտական արժէք ներկայացնող առաջին հրատարակութիւնը լոյս տեսաւ 1835-ին, Վենետիկի մէջ։ Անոր քննական հրատարակութիւնը տպագրուեցաւ Թիֆլիսի մէջ, 1909-ին, իսկ 1911-ին Վիեննայի մէջ լոյս տեսաւ Վիեննայի կրկնագիր ձեռագիրի բնագիրը:
Տարածութիւն
Կանտ
Տասնութերորդ դարուն գերմանացի փիլիսոփայ Իմանուէլ Կանտը մշակեց գիտութեան տեսութիւն, որուն մէջ տարածութեան մասին գիտելիքը աբբայական էր եւ համադրական ։ Իր աշխատանքին մէջ Կանտը կը ժխտէ այն տեսակէտը, որ տարածութիւնը պէտք է ըլլայ նիւթ կամ յարաբերութիւն։ Փոխարէնը ան կու գայ եզրակացութեան, որ տարածութիւնը եւ ժամանակը անյաղթահարելի համակարգային տարրերն են մեր փորձառութիւնը կազմակերպելու համար ։
Դասական Մեքենագիտութիւն
Տարածութիւնը հիմնարար յատկութիւն է բնագիտութեան մէջ այն իմաստով, որ հնարաւոր չէ սահմանել այն մեծութիւններու միջոցով, քանի որ ատկէ հիմնարար բան ներկայիս յայտնի չէ։ Միւս կողմէ, անիկա կրնայ կապուիլ միւս հիմնարար մեծութիւններու հետ։ Ժամանակի, զանգուածի եւ այլ հիմնարար մեծութիւններու նման՝ տարածութիւնը կրնայ հետազօտուիլ չափումներու եւ փորձերու միջոցով։
Աշխարհագրութիւն
Հանրային տարածութիւն եզրը կը կիրառուի՝ նկարագրելու համար հողատարածքը որպէս համայնքի ընդհանրական սեփականութիւն, ուր տարածութիւնը կը պատկանի բոլորին՝ բաց ըլլալով բոլորին համար, մինչդեռ մասնաւոր սեփականութիւնը որեւէ անհատին կամ կազմակերպութեան պատկանող հողատարածք է։ Աշխարհագրութեան մէջ վերացական տարածութիւն եզրը կը կիրառուի կատարելապէս համասեռ ենթադրական տարածութիւնը բնութագրելու համար։ Անիկա կ'օգտագործէ գործունէութիւն կամ վարք մոտելաւորելու համար՝ որպէս արտաքին փոփոխականներու վրայ սահմանափակումներ դնող գործիք։
Հոգեբանութիւն
Այլ, աւելի մասնագիտացած թեմաներ են ամոդալ տարածությունը եւ առարկայի հաստատունութիւնը։ Շրջակայ միջավայրի ընկալումը կարեւոր է, քանի որ կապուած է գոյատեւելու հետ, օրինակ՝ որսորդութեան կամ պահպանման բնազդի պարագային, ինչպէս նաեւ պարզապէս որպէս անձնական տարածքի գաղափար։
Տարածութեան Չափումներ
Ներկայիս տարածութեան պարզ բեկումը՝ մեթրը, կը սահմանուի որպէս վակուումի մէջ շարժող լոյսի արագութեան անցած ճանապարհը ճիշդ 1/299,792,458 վայրկեանի ընթացքին։ Վայրկեանի այսօրուան սահմանման հետ միասին այս սահմանումը կը հիմնուի յարաբերականութեան յատուկ տեսութեան վրայ, ուր լոյսի արագութիւնը բնութեան հիմնարար հաստատուն է։
Եդուարդ Աղամեան
Աշխատակցած է իսթանպուլահայ եւ ֆրանսահայ մամուլին՝ բանաստեղծութիւններով եւ արձակ գրութիւններով։ Ունի ֆրանսերէնէ անտիպ թարգմանութիւններ։ Անդամ եղած է Ֆրանսահայ Գրողներու Ընկերակցութեան։
Արամ Շաւարշ
Իր լոյս ընծայած քաղաքական յախուռն յօդուածները եւ քննադատութիւնները պատճառ կ'ըլլան իր բանտարկութեան։ Բանտէն ազատ արձակուելէ ետք, ատեն մը եւս կը շարունակէ իր հրատարակչական աշխատանքը, բայց ի վերջոյ կ'որոշէ հեռանալ ծննդավայրէն եւ սիրելիներէն։
Հոկտեմբեր
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Ամիսներ
Էլըն Փոմփէո
Էլըն Քաթլին Փոմփէո (Ellen Kathleen Pompeo; ) Ամերիկացի դերասանուհի մը եւ արտադրիչ մըն է: Ծնած Էւըրէթ, Մասաչուսէթս, Փոմփէո կը փոխադրուի Նիւ Եորք երբ ան 26 տարեկան էր, ուր բեմադրիչի մը կողմէ արձանագրուած է L'Oreal ընկերութեան ծանուցումներէն մէկուն մէջ։ Անոր նախնական դերերը եղած են NBC կայանի տրամա Law & Order հեռուստաշարին մէջ, ինչպէս նաեւ Strangers with Candy, Strong Medicine եւ Friends :
Փոմփէոյի առաջին ֆիլմը 1999-ի սիրային կատակերգութիւն Coming Soon ֆիլմն էր։ Ան նաեւ փոքր դերեր ստանձնեց տարբեր ֆիլմերու մէջ, ինչպէս In the Weeds եւ Mambo Café, սակայն չկրցաւ յաջողութիւն գտնել ընդհանրապէս: Այդ փոխուեցաւ երբ 2002-ին ան ունեցաւ գլխաւոր դեր մը Պրէտ Սիլպըրլինկի Moonlight Mile ֆիլմին մէջ։ Ան յետոյ ունեցաւ անուանային գլխաւոր դեր մը ABC կայանի բժշկական տրամա Grey's Anatomy հեռուստաշարին մէջ (2005–ներկայ), եւ շահեցաւ համաշխարհային հռչակ իբրեւ տք. Մէրէտիթ Կրէյ: Սա դերը իրեն արժանացուց տարբեր տեսակի մակարդակաւոր մրցանակներու, որոնցմէ են՝ Golden Globe Award for Best Actress – Television Series Drama մրցանակի պաշտօնակարգում, եւ Screen Actors Guild Award մրցանակ: Իր կերպարը այդ հեռուստաշարին մէջ շատ ճանչցուած դարձաւ՝ Փոմփէոն դարնալով ամէնէն հռչակաւոր հեռուստաշարի դերասաններէն մին :
Մատամ Թիւսo (թանգարան)
Ակնարկ
Մատամ Թիւսոյի թանգարանը հիմնուած է 1835-ին, Լոնտոնի Պէյքըր սթրիթի վրայ` Աննա Մարիա Թիւսոյին կողմէ :
Gravity Falls
«Gravity Falls»-ը ամերիկեան շարժապատկեր մըն է, ստեղծուած է Ալէքս Հիրշչի կողմէ «Disney Channel»ի համար, եւ այժմ «Disney XD»-ի վրայ ցուցադրուի։
Ստեփանոս Նազարեան
Կենսագրութիւն
Ծնած է 1812 թուականին Թիֆլիսի մէջ։ Սորված է Թիֆլիսի Ներսիսեան դպրոցին մէջ, որուն աւարտած է 1827 թուականին։ Ուսումնառութեան ընթացքին Նազարեան ոգեշնչուած է դպրոցի տեսուչ, ականաւոր գրող եւ մանկավարժ Յարութիւն Ալամդարեան ի գաղափարներով։ Դպրոցի տարիներուն կ՛ընկերանայ Խաչատուր Աբովեան ի հետ, որուն հետ ընկերական կապը կը պահպանէ մինչեւ վերջ։
Հայաստանի Հանրապետութեան Վարչապետ
Պատմութիւն
Վարչապետի պաշտօնը սահմանուած է Հայաստանի Հանրապետութեան Առաջին հիմնադրման օրերէն։ Հայաստանի առաջին վարչապետը 1918-1919-ականներուն եղած է Յովհաննէս Քաջազնունին։ Խորհրդային Հայաստանի մէջ պաշտօնը վերանուանուած է «Ժողովրդական Կոմիսարներու խորհուրդի նախագահ», իսկ այնուհետեւ՝ «Մինիստրներու Խորհուրդի նախագահ»։ 1991-էն գործադիր մարմնի ղեկավարը կրկին ստացած է պաշտօնի հին անուանումը՝ վարչապետ։
Ասորական Ուղղափառ Եկեղեցի
Ասորի եկեղեցւոյ սկիզբ առնելը յիշուած է Գործք Առաքելոց Գիրքին մէջ: Այս եկեղեցւոյ մէջ գործած են Բառնաբաս, Պօղոս եւ Պետրոս առաքեալները: Բայց եւ այնպէս, Անտիոքի եկեղեցւոյ հիմնադիր կը նկատուի Պօղոս առաքեալը: Ուրեմն՝ Քրիստոնէութեան դէպի արեւելք տարածուիլը կը սկսի Անտիոքէն: Ասորի քրիստոնեաները քարոզած են Եդեսիոյ, Միջագետքի, Պարսկաստանի, Սրի Լանքայի, Հնդկաստանի եւ Չինաստանի մէջ: Ասորախօս քրիստոնեայ բնակիչները բաժնուած են Հռոմէական կայսրութեան եւ Պարսկաստանի միջեւ: Պարսկաստանի Շապուհ Ա. թագաւորին տեղահանումներէն կարելի է  հետեւցնել, թէ Պարսկաստանի մէջ նաեւ գործած է Ասորական եկեղեցին: Հետեւաբար, այդ ժամանակներէն սկսեալ Պարսկաստանի մէջ Ասորի քրիստոնեաները ունեցած են երկու համայնք՝ Արամէախօս եւ Յունախօս:
499-ին Սելեւեկիոյ մէջ տեղի կ'ունենայ ուրիշ ժողով մը, որուն իբրեւ արդիւնք, նեստորականութիւնը կ'ընդունուի Պարսկական եկեղեցւոյ պաշտօնական դաւանանքը։ Քաղկեդոնի ժողովը, նոր բաժանումներ յառաջ կը բերէ քրիստոնեաներուն, բայց յատկապէս Ասորիներուն միջեւ։ 6-րդ դարուն, Պարսկական Նեստորականութեան կողքին, մէջտեղ կու գայ Քաղկեդոնի ժողովը մերժած ասորիներու նոր նուիրապետական կարգեր։ ԻսկՊարսկաստանի, հակաքաղկեդոնական ասորիներու փոքրամասնութիւնը, որ ընդդիմացած էր նեստորականութեան, Զ. Դարու երկրորդ կէսին կը միանայ ուղղափառ ասորիներուն։
Քաղկեդոնականներուն դէմ պայքար մղողներէն նշանաւոր է՝ Սեւերիոս Անտիոքացին, որ պատրիարքն էր Արեւելքի Ասորի Եկեղեցւոյ, որ միեւնոյն ժամանակ մեծ հեղինակութիւն վայելող աստուածաբան մըն էր՝ ասորախօս շրջաններուն մէջ։ Բիւզանդիոնի կայսր՝ Յուստինոս Ա. հակաքաղկեդոնական հալածանքներու իբրեւ  հետեւանք, 518-ին կ'աքսորուի Աղեքսանդրիա։ Նոյն թուականին, հոն աքսորուածներուն մէջ կար նաեւ ուրիշ հռչակաւոր աստուածաբան մը՝ Յուլիանոս Հալիկառնացին։ Այս երկուքը իրարու հետ վէճ կ'ունենան Տիրոջ մարմնին անապականութեան շուրջ, որուն պատճառով նոր բաժանումներ յառաջ կու գան ասորական համայնքներէն ներս։ Եվտրոպոս, Յուլիանոս Հալիկառնասցիին աշակերտը, կը դառնայ եպիսկոպոս, կը սկսի ձեռնադրել եպիսկոպոսներ ասորիներուն համար Կոստանդնուպոլսոյ, Աղեքսանդրիոյ, Անտիոքի, Արաբիոյ, Պարսկաստանի եւ Հայաստանի։ Իսկ Անտիոքի քաղկեդոնիկ նոր պատրիարք՝ Եփրեմ (527-545), նախաձեռնութեամբ Սեւերիոս Անտիոքացիին հետեւորդներուն դէմ կը սկսի խիստ եւ սաստիկ հալածանքներ։ Սեւերիոս Անտիոքացին, սկիզբը չ'ուզեր Ընդհանրական Եկեղեցիէն անջատ նուիրապետութիւն մը կարգաւորել, բայց իրենց վանքերէն աքսորուած ասորի վանականներէն կը սկսին իրենց համար հովիւներ ձեռնադրել եւ 529-ին կը ստպուի ճանչնալ բաժնուած եկեղեցւոյ օրինական ըլլալը։ Հուստինիանոս Ա.-ի հալածանքներու սաստկացումին իբրեւ հետեւանք, հակաքաղկեդոնիկ ասորիները կը մնան առանց եպիսկոպոսներու եւ եկեղեցական կառոյցի։ Այդ ժամանակուան ընթացքին, կարգ մը եպիսկոպոսներ գաղտնի միջոցներով կը ճամբորդեն՝ նոր քահանաներ եւ նոր եպիսկոպոսներ ձեռնադրելու։
Սուրբ Եփրեմ Ճեմարանը
Ասորական ուղղափառ եկեղեցին ամբողջական հաղորդակցութեան մէջ է միւս արեւելեան ուղղափառ եկեղեցիներուն հետ: Ան անդամ է Համաշխարհային Եկեղեցւոյ Խորհուրդին: Մասնակցած է երկխօսութիւններու արեւելեան ուղղափառ եկեղեցիներուն հետ, որպէսզի լուծեն քրիստոնէական վարդապետութեան կապուած շատ մը վէճեր: ԻԱ. դարու առաջին տասնամեակի ընթացքին անիկա ունէր աւելի քան 1.4 միլիոն հաւատացեալ ժողովուրդ:
Ֆրենք Լամփարտ
Ֆրենք Լամփարտ (Frank James Lampard, Jr., ծնած 20 Յունիս, 1978), անգլիացի փրոֆեսիոնալ ֆութպոլիստ է, Մանչեսթըր Սիթիի եւ Անգլիոյ հաւաքականի կիսապաշտպան։
Լեւոն (անձնանուն)
Լեւոն, հայկական արական տարածուած անուն։ Իբրեւ անձնանուն կը յիշատակուի ԺԲ դարէն։ Ծագած է յունարէն «λέων» բառէն, որ կը նշանակէ՝ առիւծ։ Տարածուած է շատ եւրոպական ժողովուրդներու մէջ։ Եւրոպական լեզուներուն մէջ տարածուած համանման անուններն են՝ Լէոյ (Leo), Լէոն (Leon, Léon) Լէոնարտ (Leonard ), Լէոնարտոյ (Leonardo), Լէոփոլտ (Leopold ), Լէոնիտ (Леонид), Լեւան :
Երիտասարդ Թուրքերու Կուսակցութիւն
Շարժում
Երիտասարդներուն գաղափարաբանութիւնը կը տարածուէր արագօրէն։ Սկսան ստեղծուիլ խմբակցութիւններ, որոնք նպատակ ունէին սուլթանական կարգերը խորտակել եւ ժողովրդավարական վարչակարգ հաստատել երկրին մէջ։ Այս երիտասարդներէն շատեր մուտք գործեցին բանակին մէջ եւ հակառակ սուլթանին գործակալներուն հսկողութեան, կրցան բանակին մէջ իրենց գաղափարներ տարածել եւ համախոհներ շահիլ։ Երբ ստեղծուած խմբաւորները սկսան կամաց-կամաց միանալ եւ շարժումը ստացաւ «Երիտասարդ Թուրքեր» կամ «Երիտթուրք» անուանումը։
Ուրֆայի Հերոսամարտ
Գրականութիւն
Ստորոգութիւն:Հայոց պատմութիւն
Պերկա
Ունի 16.494 հազար բնակչութիւն (2019) :
Հոլոքոսթ
Կեթթօ
Երբ սկսաւ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը, նացիստները գրաւեցին հրեաներու ստուար զբաղեցուցած տարածքներ, ինչպիսիք են Լեհաստանը, Պալթեան Երկիրները, Ուքրանիան, Պելառուսը։ Մեծ քաղաքներուն մէջ (աւելի հազուադէպ ոչ մեծ քաղաքներուն մէջ) կը կառուցուէին հրէական կեթթօներ, ուր քաղաքներէն եւ արուարձաններէն կ'արտաքսուէր հրէական ամբողջ հասարակութիւնը։
Տարեցախլութիւն
Յաւելեալ
Մեր բնական լսողութիւնը արդիւնք է ականջի ամբողջական առողջ գործելակերպին։ Ականջ ի արտաքին, միջին եւ ներքին բաժինները առանձնաբար իրենց դերակատարութիւնը ունին բնական լսողութեան գործընթացին մէջ։ Բնական պայմաններու մէջ մեր շուրջը գտնուող ձայները կ'ուղղուին դէպի արտաքին եւ միջին ականջ եւ ապա դէպի ներքին ականջ, ուր լսողական ջիղի՝ քորթեան օրկանի (organ of corti) սկզբնական մազմզուկները (hair cells) կը ստանձնեն այս ձայները եւ կը փոխանցեն զանոնք լսողական ջիղին, որ իր կարգին կը հաղորդէ զանոնք ուղեղին։
Զուիցերիա
Սառցադաշտեր
Զուիցերիոյ մէջ կը գերակշռեն սառցադաշտերը։ Ամենամեծ ու երկար ալպիական սառցադաշտը Մեծ Ալեական սառցադաշտն է, որուն կը յաջորդէ Գորներ սառցադաշտը (ըստ մակերեսի)։ Զուիցերիական ամենաբարձր սառցադաշտերը ձեւաւորուած են փոքր սառցէ դարաշրջանի ընթացքին, որ տեւած է ԺԵ. դարու սկիզբը եւ շարունակուած մինչեւ ԺԹ. դարու կէսերը։ ԺԹ. դարու կէսերէն Զուիցերիոյ, ինչպէս նաեւ ամբողջ աշխարհի մէջ սկսած է պակսիլ սառցադաշտերու քանակը։ Վերջին տարիներու ընթացքին կլիմայի փոփոխութեան հետեւանքով արագացած է սառցադաշտերու նուազումը։
Յակոբ Յովակիմեան
Կենսագրական գիծեր
1992-1993 թուականներուն աշխատած է Երեւանի Ա. Միքայէլեանի անուան վիրաբուժութեան հաստատութիւնը:
«Նորք-Մարաշ» բժշկական կեդրոնի գլխաւոր սրտային վիրաբոյժն է։ Սրտային վիրաբոյժութեան գծով վերապատրաստուած է մեծ թիւով հայաստանցի բժիշկներ։
Երուանդ Մանարեան
Կենսագրութիւն
Իբրեւ դերասան եւ բեմադրիչ՝ աշխատած է Երեւանի Յ. Պարոնեանի երաժշտական կոմիտէի եւ Գ. Սունդուկեանի թատրոններուն մէջ։ 1957-1959 թուականներուն, եղած է Յովհաննէս Թումանեանի անուան տիկնիկային թատրոնի գլխաւոր բեմադրիչը։ 1988-էն՝ «Ագուլիս» տիկնիկային թատրոն-արուեստանոցի գեղարուեստական ղեկավարը։ 1959-1961 թուականներուն, նոյն պաշտօնը վարած է «Գորիս»ի թատրոնին մէջ:
Շուշի ի մէջ, բացուած է Երուանդ Մանարեանի անուան տիկնիկային թատրոն ։
Սաատի
Երկեր
Իր բանաստեղծութիւնները օտար լեզուներու թարգմանուած են :
Ասքանիա
Անոր ջուրերուն մէջ նաւարկութիւնը վտանգաւոր է, նկատի առնելով թէ ջուրին խորութիւնը կը հասնի հազիւ 4 մեթր։
Սէուտական Արաբիա
Աշխարհագրութիւն
Սաուտեան Արաբիո մեծ մասը, մեղմաթեթ հարթավայր է, արեւմուտքը՝ 1000—1300 մ, արեւելքը՝ 200—300 մ բարձրութիւններով։ Մեծ տարածութիւն կը գրաւէն լաւային դաշտերն ու քարային անապատները։ Աւազսյին առաւել խոշոր անապատներէն են Նեֆուտը, Տեհնան, Ռուպ էլ Խալին։ Կեդրոնական մասը կուեստային բարձրութիւն է։ Կարմիր ծովի ափին զուգահեռ կը ձգուի Տիժակ եւ Ասիր լեռնաշղթաները (2500— 3000 մ, տեղ-տեղ՝ աւելի բարձր), որոնք աստիճանաձեւ կ'իջնեն դէպի Թիհամայի առափնեայ նեղ դաշտավայրը։
Օգտակար Հանածոներ
Կան երկաթի, քրոմի, պղնձի, կապարի, զինքի, ոսկիի հանքավայրեր, նաւթի եւ բնական կազի հարուստ պաշարներ։
Կրթութիւն
1926-ին օրենք ընդունուած է պարտադիր տարրական կրթութեան եւ աշխարհիկ պետական դպրոցներ հիմնելու (կան նաեւ մասնաւոր դպրոցներ), 1960-ին՝ օրէնք դրուած է աղջիկներու պարտադիր ուսուցման (բացուած է կանանց մանկավարժական ուսումնարան), 1964-ին՝ օրենք աղջիկներու բարձրագոյն ուսումնական հաստատութիւններ բանալու մասին։ Տարրական կրթութիւնը անվճար է։ Կը գործեն անգրագիտութեան վերացման կեդրոններ։ Հակառակ այս ամէնուն, անգրագէտ է  բնակչութեան ճնշող մեծամասնութիւնը, դպրոց չեն յաճախէր քոչուորներու երեխաները եւ աղջիկներու զգալի մասը։ Տարրական դպրոցը 6-ամեայ է (կ'ընդունուին 6 տարեկանէն), միջնակարգը ունի 2 փուլ՝ ոչ լրիվ (3-ամեայ) եւ լրիվ (3-ամեայ)։ Տղաներու եւ աղջիկներու ուսուցումը համատեղ չէ։ Կը գործեն 4 ամեայ արուեստի դպրոցներ (տարրականի հիմքի վրայ) եւ 3-ամեայ արուեստի ուսումնարաններ կամ երկամեայ դպրոցներ։ Կան նաեւ գեղարուեստական դպրոցներ, գիւղատնտեսական դպրոցներ, ուսումնարաններ, բուժմանկաբարձական դպրոց։