cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ռոնտա Ռոզի
Անձնական կեանք
2015-ին, դրամ կը հաւաքէ, որպէսզի օգնէ այն անասուններուն, որոնք պարտաւորուած, վատ եւ դժուար պայմաններու տակ ելոյթներ կ'ունենան :
Հայաստանի Ազգային Անվտանգութեան Ծառայութիւն
Ընդհանուր տեղեկատուութիւն
Տեղակալներ
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հայաստանի Կառավարութիւն Ստորոգութիւն:Հայաստանի Ազգային Անվտանգութեան Ծառայութիւն
Առնօ Պապաճանեան
Կենսագրութիւն
Առնօ Պապաճանեան ծնած է Երեւան։ Առնօ Հինգ տարեկան եղած ատեն, իր յաճախած մանկապարտէզը այցի եկած է Արամ Խաչատուրեան, շնորհալի մանուկներ յայտնաբերելու համար, ան տպաւորուած է Առնոյին դաշնակի կատարողութեամբ եւ թելադրած, որ մանուկը անպայման նուիրուի երաժշտութեան։
Մարթինիանօ Ռոնքալիա
Ուաոմնասիրութիւններուն ընթացքին, Ռոնքալիայի ուշաղրութենէն չէ վրիպած նաեւ հայոց պատմութիւնը. հայութեան առնչուող իր առաջին յօդուածը լոյս կր տեսնէ 1957-ին, Studia Orien talia հանդէսին մէջ “Les Franciscains et les Armeniens Catholiques” վերնազրով: 1962-ին Oriens հանդէսին մէջ լոյս կը տեսնէ “ Itinerario in Egitto di Sim eone, Viaggiatore Polacco (1615 - 1616) (Սիմէոն լեհ ճամբորդի ճանապարհորդութիւնը Եգիպտոս) ուսումնասիրութիւնը. կրկին Oriens-ի մէջ 1962-ին կը հրատարակուի Մեսրոպ Եպս. Թերզեանի Le Patriarcat de Cilicie et les Armeniens Catholiques (1740-1812) գիրքին գլախօսականը, իսկ 1972 ին՝ Լիւիօ Միսիրի Arbre Genealogiqu e de la Famille Missir (1671-1969) գիրքին գրախօսակւսնր Paro le d L'Orien t հանդեսին մէջ։ Նոյն հանդէսին մէջ 1998-ին կր հրատարակէ “Լ'Armenie de Cilicie et les Croises, Apres la Chute d'Acre (1291)” յօդուածը:
1842 թուական
1842 թուական, ոչ նահանջ տարի, 19րդ դարու 42րդ տարին
Ստեփան Մալխասեանց
Գործունէութիւնը Բանասիրութեան եւ Թարգմանութեան Ոլորտին Մէջ
Թերեւս Սեն Փեթերսպուրկի մէջ սորվուած տարիներուն Ստեփան Մալխասեանց պատրաստեց առաջին լուրջ ուսումնասիրութիւնը՝ Ստեփանոս Տարօնեցիի (Ասողիկ) «Պատմութիւն տիեզերական» գիտական բնագիրը ու ծանօթագրութիւնները, որ հրատարակած է 1885-ին: Այս մէկուն յաջորդեցին Ղազար Փարպեցի ի «Պատմութիւն հայոց», «Թուղթ առ Վահան Մամիկոնեան», ապա՝ Սեբէոսի եւ Ամիրտովլաթ Ամասիացիի աշխատութիւնները՝ ծանօթագրութիւններով ու մեկնաբանութիւններով։ Հետագային լոյս տեսած են անոր «Գրիգոր Լուսաւորիչ», «Մաշտոցի ծագման ժամանակը», «Երբ հայերը ընդունած են քրիստոնէութիւնը», «Խորենացիի անձը եւ գործը» եւ այլ աշխատութիւնները։ Ստեփան Մալխասեանց աշխարհաբարի թարգմանեց Մովսէս Խորենացիի եւ Փաւստոս Բիւզանդ ի «Պատմութիւն հայոց» աշխատութիւնները։ 1880-ական թուականներէն ան կը թարգմանէր Վիքթոր Հիւկոյի բանաստեղծութիւններէն, որմէ ետք աւելի մեծ գործերու անցաւ. թարգմանեց Ուիլիըմ Շէյքսփիրի «Արքայ Լիր», «Մակպեթը», Գ. Էբերսի «Մարդ եմ» գործերը, ապա ռուսերէն թարգմանեց Սիմէոն Երեւանցի կաթողիկոսի «Ջամբռը», ինչպէս նաեւ Սեբէոսի «Հայոց պատմութիւնը» եւ ուրիշ հեղինակներու գործեր։
Աղեքսանտրիոյ հայկական գաղութը (Եգիպտոս)
Գերեզմանատունը եւ Ս․ Գէորգ Զօրավարի մատուռը
Նոր գերեզմանատան կարիքը կը զգացուի, որովհետեւ հինին շուրջը քաղաքը արագ թափով կը զարգանայ։ Պետութիւնը Աղեքսանտրիոյ համայնքներուն հսկայ հողատարածք մը կը նուիրէ, գոհացնելու համար անոնց կարիքը։ 8 Ապրիլ 1878-ին, նուիրուած տարածքին հարթակումի, պարսպատման եւ թաղամասերու բաժանման աշխատանքները կը լրանան։ 22 Մայիս 1927-ին կ՛օծուի Հայկական Գերեզմանատան կեդրոնական մասին մէջ կառուցուած Ս․ Գէորգ Զօրավարի մատուռը։
Վերի Պաղճաղազ
Հակիրճ պատմութիւն
1911-ի մարդահամարի համաձայն Վերի Պաղճաղազի բնակչութիւնը կը հասներ 121 անձի այսինքն 22 տուն։
Գտնուելով Քեսապէն բաւական հարաւ 1939-ի սահմանագծումը գիւղացիներուն արտերուն եւ պարտէզներուն տարածութեան որեւէ ձեւով չվնասեց։
Ճանտան Պատեմ
Ճանտան Պատեմ, թուրք պատմաբան։ Հայոց Ցեղասպանութիւնը ճանչցող թուրք մտաւորականներէն մին՝ Լեհաստանի մէջ։
Տանըլտ Թրամփ
Վաղ Ասպարէզ
1971-ին, ան կը սկսի հաստատութիւնը վարել եւ առաջին գործերէն կ'ըլլայ զայն վերանուանել Տը Թրամփ Կազմակերպութիւն: Ան կը նշանակուի կազմակերպութեան նախագահը 1973-ին: Այդ տարին, ինք եւ իր հայրը աւելի մեծ ուշադրութիւն դարձուցին, երբ Արդարութեան Բաժանմունքը հաստատեց, թէ անոնք աւելի խտարականութիւն կը դնեն սեւերու միջեւ, որոնք կ'ուզեն իրենց յարկաբաժիններէն վարձել, քան ցած ամսականներ ունեցողներ ունեցողներուն նշած է Թրամփ: Ապա, ստորագրուած է պայմանագրութիւն մը, որուն մէջ Թրամփերը չեն ուզեր որեւէ սխալ գործ ընել եւ որակեալ փոքրամասնութիւններէ դիմողները պիտի ներկայացուին Քաղաքային Լիկայի կողմէ:
Հրակ Վարդանեան
Կենսագրութիւն
Վարդանեան ծնած է Հալէպ, Սուրիա, եւ հասակ նետած Թորոնթօ, Օնթարիօ, Գանատա, եւ այժմ կ'ապրի Պրուքլին, Նիւ Եորք, ԱՄՆ: Իր պլոկ-թերթը, Hyperallergic, հիմնուած է իր ու իր ամուսին Վիգէն Կէոիքեանի կողմէ 2009 թուականի Հոկտեմբերին իբր «հարթակ մը լուրջ, խաղասէր եւ յանդուգն մտածողութեան»: Վարդանեան ներդրում ունեցած է շատ մը առնցանց թերթերու մէջ ինչպէս Art:21 պլոկ, Boldtype, The Brooklyn Rail, Huffington Post, AGBU News Magazine, Ararat Magazine, and NYFA Current. Ան նաեւ ներդրած է իբր հիւր Al Jazeera, NPR, ABC, and WNYC հրատարակչականներուն մէջ:  Ան ՀԲԸՄի նախկին Հաղորդագրութիւններու Պատասխանատուն էր, աշխարհի ամէնէն մեծ ոչ-շահ հայկական կազմակերպութիւնը: Վարդանեան յանդուգնօրէն քաջալերած էր Hide/Seek ցուցահանդէսը որ արգիլուած էր Սմիթսոնիընին կողմէ:
Մատթէոս Ա. Կոստանդնուպոլսեցի
Իբրեւ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս
Մատթէոս կաթողիկոս նաեւ դպրոցներու կանոնադրութիւններ վաւերացուցած է, դպրոցներու պահպանման համար անհրաժեշտ ծախսերը հայթայթելու նպատակով եկեղեցիներէն եւ վանքերէն համապատասխան քանակի եկամուտներ նշանակած է: 1861-ին ան հաստատած է Թիֆլիսի Ներսիսեան դպրոցի կանոնադրութիւնը, որուն համաձայն ընթացած է դպրոցին յետագայ ամբողջ գործունէութիւնը :
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ կաթողիկոսներ Ստորոգութիւն:Հայ արքեպիսկոպոսներ Ստորոգութիւն:Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսներ
Ազատեան
Ազատեան, հայկական մականուն ։
Անթիլիաս
Ինքնակառավարման մարմինը
Անթիլիասը ընդգրկուած է Անթիլիաս-Նաքքաշ համայնքի կազմին մէջ՝ Լիբանանի 8 նահանգներէն (մարզերէն) մէկուն՝ Մաթնի մէջ։ Անթիլիաս-Նաքքաշի տարածքը կը կազմէ 193 հեքդար (1.93 կմ²) ։
Հադրութ
Տնտեսութիւն
Ռուսաստանի հայ համանյքի հովանաւորութեամբ Հիմնադրամը համայնքին մէջ կառուցած է խմելու ջուրի ջրագիծ, իսկ Հայաստան համահայկական հիմնադրամի ԱՄՆ արեւելեան շրջանի տեղական մարմնի ֆինանսաւորման շնորհիւ գիւղին մէջ կը գործէ գիւղտեխնիկայի կայան։ Քաղաքի բնակիչները կը զբաղուին նաեւ խաղողի, հացահատիկի եւ անասնապահական մթերքներու արտադրութեամբ։
Ճարտարապետութիւն
Հին Հադրութը օղակուած եղած է պաշտպանական շարք մը բերդ-ամրոցներով։ Հիւսիս-արեւելքը պահպանուած են «Բերդի մուտք» անունով հին բերդապարիսպի հետքերը, հարաւը՝ «Ծծախաչ» անունով բերդի, հիւսիսը՝ «Վնեսաբերդի», հարաւ-արեւելքը՝ «Ցորաբերդի» պարիսպներու եւ աշտարակներու առանձին մասեր։ Հադրութը, գաւառով հանդերձ, բազմիցս ենթարկուած է պարսիկներու, արաբներու, սելճուքեան թուրքերու, թաթար-մոնղոլներու, օսմանեան թուրքերու աւերածութիւններուն, սակայն, միշտ վերակառուցուած է։ Այդ կը վկայեն Հադրութի եւ շրջակայ գիւղերու Սպիտակախաչ վանքի, Շախկախի, Շինատեղի, Անապատի, Սուրբ Յարութիւն, Սուրբ Աստուածածին, Գրիգոր Լուսաւորիչ, Ամենափրկիչ, Սուրբ Գրիգոր վանքերու ու եկեղեցիներու (9-17-րդ դդ.) վիմագրերը, ինչպէս նաեւ բազմաթիւ այլ յուշարձաններ։ 19-րդ դարուն կազմակերպուած է Հադրութի կանոնաւոր յատակագիծով կառուցապատումը. անխաթար պահպանուած են քաղաքի հին հատուածը (շրջկեդրոնի ստորին մասէն մինչեւ վերին գե3րեզմանատունը), փողոցի երկու կողմերը հայկական ժողովրդական ճարտարապետութեան արժէքաւոր կառոյցներ՝ պատշգամբաւոր բնակելի տուներ (1-3-յարկանի), խանութներ, արհեստանոցներ։ Հադրութի մէջ կը տպագրուի «Դիզակ» թերթը։
Մանստեւի վանք
Կամուրջը 17-րդ դարուն կառուցուած է Մանստեւ գետակի վրայ, դէպի Ձորագիւղ հին բնակավայրը տանող ճանապարհին, նեղ ու ժայռեղէն ափեր ունեցող նպաստաւոր տեղի մէջ։ Միաթռիչք է, ունի 6 մ լայնութեամբ կիսաշրջան կամարային բացուածք, ոու կեդրոնը զգալիօրէն բարձր է հենման կետերէն: Վերջիններուն վրայ կամարի կրունկները կը նստին ուղղաձիգ պատերու շնորհիւ: Երթեւեկելի մասը հողածածկ է՝ 3 մ լայնութեամբ: Կամուրջը կառուցուած է սրբատաշ բազալտէ ոչ խոշոր (30-35 սմ) քարերով: Վրան արձանագրութիւններ կամ յարդարանքի տարրեր չկան: Աչքի կ'իյնայ տեղերու հետ ունեցած բարենպաստ կապով, կառուցողական բարձր յատկանիշներով:
Հայկական Թատրոն
Հին հայկական թատրոն
Յոյն պատմաբան Պլուտարքոսի վկայութեամբ մ.թ.ա. 69 թ. Տիգրան Մեծ (Տիգրան Բ. Մեծ) արքան պատմական Հայաստանի հարաւային մայրաքաղաք Տիգրանակերտի մէջ կառուցած է Սուրիոյ հելլենիստական ամֆիթատրոններու նման շինութիւն մը, ոգր ներկայացումներ կը բեմադրուէին։ Յայտնի է նաեւ, որ Տիգրանի որդի Արտավազդ Բ.-ը (մ.թ.ա. 56-34 թթ, ով ողբերգութիւններ կը գրէր Հայաստանի հիւսիսային մայրաքաղաք Արտաշատի մէջ (որուն հռոմէացիները Հայաստանի Կարթագէն կ՛անուանէին), ստեղծած է հելլենիստական ոճի թատրոն։ Պատմական աղբիւրներու համաձայն այստեղ ելոյթ ունեցած է ողբերգակ-կատակերգակ Յազոնի գլխաւորութեամբ թատերախումբ մը, իսկ մ.թ.ա. 53 թ. բեմադրուած է Եւրիպիդեսի «Բաքոսուհիներ» ողբերգութիւնը: Սկսած մ.թ.ա. 1-ին դարէն, բազմաթիւ պատմական փաստեր կը վկայեն հայկական բազմաժանր եւ բազմատեսակ մասնագիտական թատրոնի գոյութեան մասին։ Օրինակ՝ Արմաւիրի մէջ՝ հայկական հնագոյն մայրաքաղաքին մէջ, գտած են յոյն հեղինակներու կամ Արտավազդ Բ.-ի ողբերգութիւններէն հատուածներ՝ գրուած յունարէն լեզուով։ :
Հայկական թատրոնը միջնադարուն (4-15-րդ դար)
Հակառակ անոր, ներկայացումներ կը բեմադրուէին անտիկ դրամատուրգներու (Մենանդրոսի, Եւրիպիդեսի), ինչպէս նաեւ հայ կատակերգակներու, ողբերգակներու ստեղծագործութիւններէն։ Հովհան Մանդակունին վկայել է, որ հին ամֆիթատրոններու օրինակով ստեղծուած են նաեւ առանձնացուած տեղերով յատուկ թատերական շինութիւն կանանց համար։ Թատերական ներկայացումներու հանրահայտութիւնը դրդած է հոգեւորականութեանը եկեղեցական ծիսակատարութիւններու մէջ ներառել թատերականացուած տարրեր։ Օրինակ՝ պատարագային թատրոնէն առաջացած է քրիստոնէական կրօնական թատերգութիւնը, որ կը համարուի աւատակն դարաշրջանին բնորոշ ծնունդ։ 6-7-րդ դարերու յայտնի գիտնական փիլիսոփայներու աշխատութիւններու վերլուծութիւնները ցոյց կու տան, որ այդ ժամանակաշրջանին թատրոնը երեւելի տեղ գրաւած է հայ հասարակութեան կեանքին մէջ։ Ուշ միջնադարուն թատերական ներկայացումներ բեմադրուած են նաեւ Վասպուրականի, Անիի եւ Կիլիկիոյ թագաւորութիւններուն մէջ։ Կ՛ենթադրուի, որ Աղթամար կղզիին մէջ նոյնպէս թատերախումբեր հանդէս եկած են։ 10-րդ դարուն կառուցուած Աղթամարի տաճարի պատերուն վրայ պատկերուած են հայկական թատրոնի դիմակներ՝ անոր 2 տարատեսակներով. կենցաղային կատակերգութեան եւ ծաղրածուի դիմակներ: 12-րդ դարուն Կիլիկիոյ թագաւորութեան մէջ կազմաւորուած է հայկական թատրոն, որ աստիճանաբար կը դառնայ հայ մշակոյթի կեդրոններէն մէկը։ Այդ ժամանակաշրջանին կը վերաբերին նաեւ հայ դրամատուրգի առաջին պահպանուած ստեղծագործութիւնները՝ Յովհաննէս Երզնկացիի դատերգական օտանաւորը եւ Առաքել Սիւնեցիի «Ադամգիրքը»:
Արեւմտեան Հայաստան
1860-ական թուականներուն Կոստանդնուպոլսոյ եւ Թիֆլիսի մէջ հանդէս եկող հայկական սիրողական թատերախումբերը մասնագիտական հայկական թատրոններ կը դառնան։ Պատմական կարեւոր իրադարձութիւնկը դառնայ Յակոբ Վարդովեանի կողմէն «Արեւելեան թատրոն»-ի հիմնումը 1861-ին, իսկ 1869-ին Կոստանդնուպոլսոյ մէջ կը ստեղծուի «Վարդովեան թատերախումբ»-ը, որ կը գործէ մինչեւ 1877՝ ռուս-թրքական պատերազմի սկսիլը։ 1873 թ կը ստեղծուի թատերախումբ մը, որ կը կառավարէր դրամատուրգ, դերասան եւ բեմադրիչ Էմին Տէր-Գրիգորեանը:
Անդրկովկաս
1880-ական թուականներու թատրոնի զարգացման մեէջ մեծ դեր խաղաց ողբերգակ դերասան Պետրոս Ադամեանը, որ իր աշխատանքներուն մէջ իր բողոքը կ՛արտայատէ սոցիալական եւ ազգային ճնշման հանդէպ։ Սունդուկեանի գործերուն մէջ Ադամեանը ստեղծած է հրաշալի ռէալական կերպարներ։
Ունեւորութեան Տուրք Թուրքիոյ Մէջ
Օրէնքին Հիմնաւորումը
«Այս օրէնքը միաժամանակ յեղափոխութեան օրէնք մըն է։ Դէմ հանդիման ենք առիթի մը հետ, որ մեզի պիտի պարգեւէ մեր տնտեսական անկախութիւնը։ Այսպէսով ոչնչացնելով մեր հրապարակին տիրող օտարները, թրքական առեւտրային հրապարակը պիտի յանձնենք թուրքերուն»։
Կարգ մը աղբիւրներ կը նշեն, թէ ցած հարկեր նախատեսուած են միայն մահմետականներու համար, սակայն այդ հարկերը գանձուած են խոշոր ագարակատէրերէն։ Օրէնքի համաձայն, այս հարկերը 5 առ հարիւր տոկոսը պէտք չէ գերազանցէին։
Օրէնքին Կիրառումը
1942-ի ամրան Պոլսոյ թերթերուն իշխող լուրերն ու յօդուածներն էին գողութիւնը, սեւ շուկան, շահագործումը։ Գրեթէ իւրաքանչիւր օր եւ իւրաքանչիւր թերթի մէջ «սեւ շուկայի հրեան» խորագրեալ երգիծանկարներ կը տպագրուէին։
Դեկտեմբեր 1942-ին եւ Յունուար 1942-ին Պոլսոյ մէջ ոչ-մահմետականներուն պատկանող հազարաւոր անշարժ գոյք սեփականատէր փոխեց։ Բերա թաղամասի «Իսթիքլալ» պողոտայի շինութիւններուն մեծամասնութիւնը այս շինութիւններու կարգին էր։ Վաճառուած կառոյցներուն շուրջ %67 գնեցին մահմետական թուրքերը, շուրջ %30-ն ալ՝ պաշտօնական հաստատութիւնները։ Սկսեալ 21 Յունուար 1943-էն, Պոլսոյ մէջ ոչ-մահմետականներուն պատկանող հազարաւոր բնակարան եւ աշխատատեղի գրաւուեցաւ ու վաճառուեցաւ պետութեան կողմէ։
27 Յունուարէն մինչեւ 3 Յուլիս 1943, բոլորն ալ ոչ-մահմետական 1229 անձ ղրկուեցաւ Էրզրումի Աշքալէ արուարձանը՝ տաժանակիր աշխատանքի։ Ըստ բանաւոր վկայութիւններու, աքսորեալներու ընտանիքները չէին հաւատար, որ անոնք պիտի վերադառնան Աշքալէէն։ Աշխատողներուն տրամադրելի աշխատավարձին կէսը վար կը դրուէր իրենց պարտքին դիմաց։ Տարիքոտ մարդիկ, տեսնելով որ Քոփի լեռնանցքի ձիւնամաքրման աշխատանքը ծանր է, համաձայնած են աշքալէցի գիւղացիներուն հետ, որպէսզի իրենց փոխարէն աշխատին երիտասարդները, որոնց օրավարձ վճարած են։ Աքսորեալներէն 900 անձ 8 Օգոստոս 1943-ին բեռնատար գնացքներով փոխադրուեցաւ Սիվրիհիսար (Էսքիշեհիր)։
Սերօ Խանզադեան
Սերօ Խանզադեան, հայրենի արձակագիր։
Աւետիս Երէցեան
Հրդեհէն հրաշքով փրկուած են Երէցեանի երեք դուստրերը եւ միւս որդին։ Դուստրերէն՝ Ռոզինը, 1910 թուականին Նիւ Եորքի մէջ ամուսնացած է Պարսկաստանի հիւպատոս Հ. Թոփագեանի հետ։
Փալմիրա
Պատմութիւն
Օտենաթի յաջորդած է իր որդին՝ Կայրան, որու մահէն ետք՝ Օտենաթին միւս որդին՝ դարձեալ Օտենաթ անունով։ Ան պարսիկներու դէմ պատերազմի ընթացքին անցած է հռոմէացիներու կողմը եւ Հռոմի կայսր Վալերիանոսի կողմէն ստացած է դեսպանի (consularis) կոչում. հետագային ան ինքզինք կոչած է արքայից արքայ (260)։ Պարսիկներուն դէմ յաղթական պատերազմէն ետք Օտենաթ սպաննուած է իր զարմիկին Մեոնիի կողմէն (267)։ Արքային մահէն ետք գահ կը բարձրանայ անոր կինը՝ Զենոպիան, որ կ'ընդարձակէ տէրութեան սահմանները՝ ջանալով իրեն հնազանդեցնել Հռոմը։ Զենոպիայի օրով Փալմիրան կը հասնի իր փառքի գագաթնակէտին։ Բայց անիկա կարճ կը տեւէ։
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Բիւզանդիոյ քաղաքներ
Խաչատուր Աբովեանի Յուշարձան (Երեւան, Քանաքեռ)
Արձանի շեղումները Երեւանի մէջ
1990-ականններու սկիզբը զինուած անյայտ մարդիկ պղծեցին արձանը՝ գլխիուն եւ ուսէրուն փամփուշտներ կրակելով ։
Զիւրիխ
Մինչեւ 19-րդ դար քաղաքի անունն էր Թուրիքում։
Գառնիկ Դաւիթեան
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հայ ուսուցիչներ
Արմէն Սարգսեան
Աշխատանքային փորձը
1976-1990 թուականներուն դասախօսած է Երեւանի պետական համալսարանի Ֆիզիքայի բաժնին մէջ։ Հիմնադրած է Երեւանի Պետական Համալսարանի տեսական ֆիզիքայի ամպիոնի բարդ համակարգերու թուաբանական սարքաւորման բաժինը: 1984-1985 դասախօսած եւ գիտահետազօտական աշխատանք կատարած է Քեմպրիճի համալսարանի Աստղագիտութեան բաժնին մէջ:
Ուոլթ Ուիթմըն
Կենսագրութիւն
Նիւ Եորքի մէջ հիմնած է իր անձնական թերթը, որ կոչուած է «Տը Լոնկ Այլընտըր»: Զբաղած է նաեւ հրատարակութեամբ, տպագրութեամբ, նոյնիսկ՝ տունէ տուն թերթիկներ բաժնելով։ 10 ամիս ետք իր թերթը ծախած է E. O. Crowell-ի եւ մեկնած՝ Ճըմէյքա աշխատելու։ Քանի մը տարի ետք, որոշած է բանաստեղծ դառնալ։ 1850-ին սկսած է գրել «Լիվզ աֆ Կրաս» բանաստեղծութիւնը:
Մահ
26 Մարտ, 1892-ին Ուիթմըն կը մահանայ շնչահեղձութեան պատճառով: Անոր մահուան առիթով տեղի կ'ունենան բազմաթիւ հանդիսութիւններ :
Լեարդ
Յաւելեալ
Լեարդի դիրքը կախեալ է ստոծանիի շարժումներէն, շնչառութեան կշռոյթէն, մարմնի դիրքէն, հորիզոնական-ոտքի կամ ուղղահայեաց-պառկած մարմնի վիճակէն, իր շուրջը գտնուող օրկաններու իրավիճակէն եւ ձեւէն, ինչպէս նաեւ ստամոքսի լեցուն կամ պարապ ըլլալէն։
Լեարդաթորշումի կարեւորագոյն ախտապատճառները
8.	Շաքարախտ:
10.	Սիրտի աշխատանքի կրկնովի կաթուած (heart failure):
Քաղցկեղ
Լեարդի քաղցկեղի ախտանշաններն են՝ ախորժակի կորուստ, նողկանք, սիրտ խառնուք, փսխունք, յոգնածութիւն, փորի վերի բաժինի ցաւ, փորի ուռեցք, կղկղանքի գոյնի փոփոխութիւն՝ դէպի ճերմակ, դեղնախտ, մորթի եւ աչքերու դեղնութիւն, կշիռքի նուազում եւ նիհարնալ։ Ուռը կրնայ բացուիլ-պայթիլ որովայնին մէջ եւ յառաջացնել փորի ջրակուտակում (ascitis):
Ինչպէ՞ս կանխարգիլել Լեարդաթորշումը
Լեարդաթորշումը կարելի է կանխարգիլել` հետեւելով հետեւեալ ցուցմունքներուն.
Նենսի Գրիգորեան
Նենսի Ճին Գրիգորեան (ծնած 19 Սեպտեմբեր, 1960) Ամերիկահայ վիպագիր մըն է, գրագէտ հանրածանօթ Zabelle (1997) եւ Dreams of Bread and Fire (2003) վէպերուն: Ան իր երրորդ վէպը հրատարակեց 2013 թուականի Մարտին, «All the Light There Was» վերնագրով:
Կենսագրութիւն
Գրիգորեան ամուսնացած է Ճէյմզ Շէյմըսի, հանրածանօթ ֆիլմի արտադրիչ եւ թատերագիր:
Թիֆլիսի Արուեստագիտական Ընկերութիւն
Թիֆլիսի արուեստագիտական ընկերութիւն, թատերական կազմակերպութիւն Թիֆլիսի մէջ։ կը գործէ 1888 թուականէն մինչեւ 1920 թուականը։
Սեւ Աղբիւր
Հակիրճ պատմութիւն
1947-ին հայրենիք կը ներգաղթեն 225 անձ, եթէ նկատի առնենք որ 1955-ի գիւղի բնակչութեան թիւը 44 անձ կը համարուի, ուրեմն գիւղի մօտ 90 տոկոսը գաղթած է Հայաստան։
Մարտիրոս Ս․ Գաւուքճեան
Ուսումնասիրելով Մերձաւոր արեւելքի հին ժողովուրդներու (Սումերի, Աքքատի, Ասորեստանի եւ Ուրարտուի) եւ յատկապէս Հայ ժողովուրդի hնագոյն շրջանի պատմութիւնը, hանդէս եկաւ որպէս հմուտ պատմաբան-հնագէտ: Հայաստանի եւ Սփիւռքի մամուլին մէջ իր ստորագրած Հայագիտական ուրարտագիտական յօդուածներէն անկախ, առանձին հատորով հրատարակեց «Արմէն եւ Հայ Անունների Ծագումը եւ Ուրարտուն» (Պէյրութ 1973), «Հայ ժողովուրդի Ծագումը» (Մոնթրէալ 1982) եւ «Արմենիա, Սուբարտու եւ Սումեր-Հնդեւրոպական Հայրենիքը եւ Հին Միջագետքը» (Անգլերէն,Մոնթրէալ 1983) մենագրութիւնները:
Մայամի
Բնակչութիւն
43-րդ ամենամեծ քաղաքն է Միացեալ Նահանգներու մէջ, բնակչութիւնը՝ 433.136 մարդ։ Ամենամեծ քաղաքը Ֆլորիտայի եւ ամենամեծ մայրաքաղաքը հարաւ-արեւելեան Միացեալ Նահանգներու մէջ։ Ըստ ՄԱԿ-ի գնահատականներուն, Մայամիի հինգերորդ մասը քաղաքային համախմբումն է ԱՄՆ-ի մէջ։ 2000-ին բնակչութիւնը կը կազմէր 4.919.036 մարդ, իսկ 2008 թուականին այդ թիւը կազմեր է 5.232.342, դարձնելով Մայամին չորրորդ խոշորագոյն մեթրոփոլիթէն տարածք՝ Նիւ Եորքէն, Լոս Անճելըսէն եւ Չիքակոյէն յետոյ։ Զբօսաշրջութիւնը Մայամիի տնտեսութեան կարեւոր մասը կը կազմէ: Ֆինանսական եւ առեւտրական հիմնարկներու, լողափերու, համաժողովներու, փառատօներու եւ զանազան միջոցառումներու համադրութիւնը քաղաք կը բերէ աւելի քան 38 միլիոն այցելու, տարեկան ծախսելով աւելի քան 17 միլիար տոլար : Քաղաքի հարաւային մասը գտնուող Մայամիի լողափի տարածքը  իր գիշերային ակումբներու, լողափերու, պատմական շէնքերու եւ խանութներու առատութեամբ յայտնի է որպէս աշխարհի ամենագեղեցիկ քաղաքներէն մէկը:
Յղումներ
Ստորոգութիւն:ԱՄՆ-ի քաղաքներ Ստորոգութիւն:Ֆլորիտայի քաղաքներ Ստորոգութիւն:1825 թուականին հիմնադրուած բնակավայրեր
Եէա
Իսիոտոս - Թէողոնիա
γείνατο δ᾽ οὔρεα μακρά, θεᾶν χαρίεντας ἐναύλους
ἠδὲ καὶ ἀτρύγετον πέλαγος τέκεν οἴδματι θυῖον,
Κοῖόν τε Κρεῖόν θ᾽ Ὑπερίονά τ᾽ Ἰαπετόν τε
Վերճիհան Զիֆլիօղլու
Կենսագրութիւն
Բանկալթը Մխիթարեան վարժարանէ շրջանաւարտ ըլլալէ վերջ աւարտած է Իսթանպուլի Համալսարանի Հաղորդակցութեան եւ Էսքիշէհիր Անատոլու Համալսարանի Հասարակական Յարաբերութեանց բաժինները :
Խաչատուր Կարճիկեան
Խաչատուր Կարճիկեան, պետական, քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Առաջին Հանրապետութեան ելեւմտականի (ֆինանսների) առաջին նախարարը։ ՀՅԴ կուսակցութեան անդամ։
Ազգային Գործեր
1910-ին, արդէն իրաւաբան վկայուած, Խաչատուր Կարճիկեան վերադարձաւ Անդրկովկաս, հաստատուեցաւ Թիֆլիս եւ իբրեւ օգնական աշխատեցաւ ծանօթ հաւատարմատար Եակուլեանի մօտ։ Այս շրջանին կը բարելաւէ իր նիւթական վիճակը, եւ կը փաստէ բոլորին թէ ան կարող փաստաբան է։ 1912-ին սկսած «Դաշնակցութեան Դատ»ին պաշտպանութիւնը ռուս ականաւոր փաստաբաններու կողքին, իբրեւ հայերէն փաստաթուղթերու հաւաքման, մշակման եւ պաշտպանութեան գլխաւոր պատասխանատուն։ Պետական գործիչի եւ յեղափոխականի դաշնակցական համադրումին առաջին կարեւոր փորձաքարը հանդիսացաւ այդ դատավարութիւնը, որուն աւարտէն ետք, Օգոստոս 1913-ին Կարնոյ մէջ գումարուած Հ.Յ.Դ. 7րդ Ընդհանուր Ժողովին, Կարճիկեան ընտրուեցաւ Հ.Յ.Դ. Արեւելեան Բիւրոյի անդամ։
Աննա Լազարեան
Թարգմանութիւներ
Աննա Լազարեան մտերիմ յարաբերութիւն ունեցած է ռուս բանաստեղծ եւ գրող Ալեքսանտր Փուշքինի հետ։ Վերջինս Աննա Լազարեանին ձօնած է բանաստեղծութիւններ: Անոր մասին բանաստեղծութիւն գրած է նաեւ գերմանացի ճանապարհորդ Ֆրիտիրիխ Կակերն:
Մարկօ Ֆոնթէյն
Ճանաչում
1979 թուականինին, իր 60-ամեակի առիթիվ, Եղիսաբէթ Երկրորդ թագուհիի համաձայնութեամբ, արժանացաւ «Prima ballerina assoluta» կոչումին:
1996 թուկանին Մեծ Բրիտանիայի փոսթը նամականիշ հրատարակեց իր պատկերով:
Խաչատուր Կեսարացի
Կենսագրութիւն
Կրօնական, տրամաբանական, ճարտասանական գործերու հեղինակ է։ 1630-ին Մովսէս կաթողիկոսի կարգադրութեամբ փիլիսոփայ եւ քերական Սիմոն Ջուղայեցիի հետ մեկնած է Լվով՝ լեհահայ համայնքի առաջնորդ Նիկոլ Թորոսովիչի եւ համայնքի միջեւ ծագած վէճերը հարթելու։ Վերադառնալով Նոր Ջուղա՝ 1638-ին հիմնած է Իրան ի առաջին տպարան ը։ Խաչատուր Կեսարացին թաղուած է Ս. Ամենափրկիչ վանքի տաճար ին մէջ։
Տօմինօ
Քննարկում
Երգը հիմնականին ստացած է դրական արձագանքներ քննադատներու կողմէ։ Անոնցմէ ոմանք գոված են Ճեսսիի ուժեղ ձայնալարը, իսկ միւսները վատաբանած են երգը՝ երգին ոճը նմանցնելով ամերիկացի երգչուհի Քեթի Փերրիի ոճին Ճէյմս Մասթերսոնը About.com-էն անուանած է «Domino» երգը «զարմանալի փոփ-երաժշտութիւն» :
X Corp.
Մտայղացում եւ ծրագրաւորում (2022-2023)
Ապրիլ 2022-ին, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու Դրամանիշերու շուկային ներկայացուած են երեք փաստաթուղթեր, ուր կը յայտնուի, թէ Իլան Մասք Տելըուէր նահանգին մէջ X Holdings-ի հովանիին տակ հիմնած է երեք կազմակերպութիւններ: Այս փաստաթուղթերուն համաձայն, այս կազմակերպութիւններէն մէկը պիտի միացուի Թուիթըրի, երկրորդը պիտի դառնայ այս միացած հաստատութեան մայր հաստատութիւնը, իսկ երրորդը ամերիկեան զանազան դրամատուներէ ընդհանուր հաշուով 13 միլիառ տոլարի վարկեր առնելով պիտի գնէ Թուիթըրը:
Բաշ Ապարանի Ճակատամարտ
Հերոսամարտի Յուշարձանը
Ապարանի հերոսամարտի փառահեղ յաղթանակի առիթով 28 Մայիս 2005-ին "Նիկ-Ապարան (կազմակերպութիւն)" հայրենակցական հասարակական կազմակերպութեան նախաձեռնութեամբ Արագածի շուրջը՝ աւելի քան 160 քիլոմեթրանոց շրջագիծով կազմակերպուեցաւ, հիրագի, աննախադէպ միջոցառում՝ "Միասնութեան շուրջպարը"։
Սէյլըմ (Մասսաչուսէթս)
Օդանաւակայան
Մօտակայ ընդհանուր օդանաւակայանը Պեվերլիի քաղաքային օդանաւակայանն է, իսկ ազգային եւ միջազգային թռիչքներու համար ամենամօտ առեւտրային օդանաւային ընկերութիւնը կը գտնուի Պոսթընի Լոկանի միջազգային օդանաւակայանի մէջ:
Թիֆլիսի Գեղարուեստի Ակադեմիա
Դպրոցներ
Բոլոր կրթական ծրագիրները կ'ուսուցանուին վրացերէնով:
Ցուցահանդէսներ
Ակադեմիային մէջ կը գործեն հետեւեալ ցուցադրասրահները՝
Գէորգ Դաւիթեան (տնտեսագէտ)
Գործոունէութիւն
1930-ին ան եղած է Պելկրատի տնտեսագէտներու ընկերակցութեան հիմնադիրներէն մէկը. հիմնադրութենէն ետք կը վարէ քարտուղարի պաշտօնը, ետքը փոխ նախագահի պաշտօնը եւ 1934-էն ետք նախագահի պաշտօնը:
Արուս Ազատեան
Դէպքերու բերումով տարի մը ետք կը մեկնի արտասահման (Յունաստան, Եգիպտոս, Ֆրանսա) եւ իր վերջին հանգրունը կ’ըլլայ Նիւ Եորք, ուր Օր Ա. Ազատեան կը կատարելագործէ իր ուսումը եւ 1909-ին Գոլոմպիա համալսարանէն «Պսակաւոր Գիտութեանց եւ Արուեսստից» աստիճանով կը վկայուի, անկէ ետք մանկավարժութիւնը իր մասնագիտութիւնը ընտրելով նոյն համալսարանի տեսական եւ գործնական արուեստից մանկավարժութեան ճիւղին կը հետեւի, որուն յաջող շրջնաւարաներէն կ’ըլլայ 1921-ին «Ա. Մ. Մագիստրոս Արուեստից» աստիճանով պսակուելով ։
Գարեգին արք. Խաչատուրեան
'''Գարեգին արք. Խաչատուրեան''' (ծն.՝ 1880, Տրապիզոն-1961, Իսթանպուլ), հայ հոգեւորական, եպիսկոպոս։
Գէորգ Դաւիթեան (բժիշկ)
Յաջորդաբար կը գործէ Կ. Պոլսոյ, Իզմիրի, Եգիպտոսի, Պէյրութի, Փոր Սայիտի, Կիպրոսի, Եաֆայի մէջ եւ ի վերջոյ կը վերադառնայ Կեսարիա, ուր աւելի քան 10 տարի բժշկութիւն ընելէ ետք կը մեռնի 6 Մայիս 1908-ին:
Բանտ
Բանտերու Վայրերը՝ Միջին Դարերուն
Միջին դարերուն լայնօրէն տարածուած էր գերիներու, պարտապաններու, յանցագործներու եւ քաղաքական վտանգ ներկայացնող անձերու վանքի խուցերու, ամրոցներու աշտարակներու եւ ասպետական դղեակներու, ինչպէս նաեւ քաղաքապետարաններու մէջ: Տխուր համբաւ ունին լոնտոնեան Թաուըրը, Վենիսի Տոժերու պալատի զնտանը, Նիւրնպըրկի քաղաքապետարանի ստորերկրեայ բանտը։
Մարդասիրական Բանտ
Մեկուսացման մենախուցային բանտարկութեան ձեւը ինքնուրոյն բնոյթ ստացաւ բանտերու փենսիլվանեան կազմակերպութեան եւ այդ կազմակերպութեան հիմնադիր քուակերներու կրօնական աշխարհայեացքի համընկման շնորհիւ.
Կրթութիւն
Բոլոր յառաջադէմ բանտերու մէջ կը գործեն դպրոցներ բանտարկեալներու համար։ Հիմնականին կ'ուսուցանուին գրագիտութիւն, թուաբանութիւն եւ հոգեւոր պատմութիւն։ Տարբեր երկիրներու մէջ ուսուցանման սահմանային տարիքը տարբեր է (մինչեւ 30 տարեկանէն՝ 60 տարեկան)։
Արմէն Գարօ
Կենսագրութիւն
Գարօ եղած է Կարնոյ մէջ ամենահարուստ ընտանիքներէն մէկուն զաւակը: Անոր հայրը հայերուն եւ թուրքերուն կողմէ յարգուած Յարութիւն Փաստրմաճեանն էր, իսկ մեծ հայրը՝ Խաչատուր Էֆենտին, որ նոյնպէս եղած էր յայտնի դէմք մը Կարնոյ մէջ, սակայն Օսմանեան կայսրութեան տեղի կառավարիչներուն հրահանգով սպաննուած էր 1872-ին ոստիկաններու կողմէ օր ցերեկով, Կարնոյ յայտնի շուկային մէջ, առանց որեւէ ոստիկանական-կառավարական յանցանքի կամ մեղադրանքի:
Վաղ տարիները, 1891-1903 թուականներ
1895-ի Համիտեան ջարդերուն լուրը կը հասնի Գարոյին, ու երեք ամիս շարունակ տունէն ոչ մէկ լուր ստանալով, Դեկտեմբերին, Կարնոյ ֆրանսական հիւպատոսին միջոցով նամակ մը կը ստանայ, որուն մէջ կը յայտնէին, թէ իր ընտանիքը ողջ - առողջ է: Գարոյին համար իր ընտանիքէն անկախ, կար նաեւ իր հարազատ ժողովուրդը, իր ազգը, որ սուրէ անցած էր։ Զէյթունի մէջ սկսած ապստամբութիւնը կը փոթորկէ Գարոյին սիրտը: Ան իր յուշերուն մէջ կը գրէ․
Ա. համաշխարհային պատերազմ
1914-ին, Գարօ կը միանայ Թիֆլիսի մէջ ստեղծուած Հայոց Ազգային Խորհուրդին, որուն հիմնական աշխատանքն էր Կամաւորական խումբերու ստեղծումը: Նոյն տարին, թուրքերը կը մերժեն Գարոյին թեկնածութիւնը երեսփոխանական ընտրութիւններուն, որուն մասին Գարօ կը գրէ, թէ եթէ ընտրուէր, ինքն ալ պիտի դառնար մէկը այն բոլոր գործիչներէն ու յայտնի դէմքերէն, որոնք կը ձերբակալուին ու աքսորի ճամբուն կը սպաննուին, Հայոց Ցեղասպանութեան ընթացքին: Մեծ էր Գարոյին դերը Կամաւորական երկրորդ խումբի ստեղծման աշխատանքներուն, որուն հրամանատարը կը դառնայ, երբ Նոյեմբեր 1914-ին, ճակատամարտի ընթացքին կը վիրաւորուի Հայկական Կամաւորական Երկրորդ Գունդի Հրամանատար Դրօն (Դրաստամատ Կանայեան), մինչեւ Մարտ 1915:
Եուրա Մովսիսեան
Ասպարէզ
11 Օգոստոս 2010-ին Մովսիսեանը իր առաջին հանդիպումը անցուց Հայաստանի ֆութպոլի ազգային հաւաքականի կազմին մէջ։ Հրազդանի մարզադաշտին մէջ եղած Հայաստան-Իրան հանդիպումը վերջացաւ Իրանի ֆութպոլիստներու յաղթանակով ՝ 3-1 հաշիւով, իսկ Եուրան դաշտին մէջ անցուց միայն 15 վայրկեան, որ պայմանաւորուած էր թեթեւ վնասուածքով։ 3 Սիպտեմբեր-ին Եուրա Մովսիսեանը իր առաջին գնդակը կը հարուածէ Հայաստանի հաւաքականի կազմին մէջ ՝ բանալով հաշիւը Մակեդոնիոյ հետ, որ վերջացաւ հաւասարութեամբ ՝ 2-2։
1849 թուական
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:1849
Մերձաւոր Արեւելք
Նաւթը
Տարածաշրջանին ընդերքը հարուստ է զանազան օգտակար հանածոներով: Նշանաւոր են նաւթի եւ բնական կազի համաշխարհային պաշարները, որոնք գլխաւորաբար կեդրոնացած են Պարսից Ծոցին մէջ։ Մերձաւոր Արեւելքը նաւթահանման եւ նաւթարդիւնաբերութեան հիմնական կեդրոնն է։ Նաւթի ու կազի վիթխարի պաշարներուն պատճառով է, որ Մերձաւոր Արեւելքի այս տարածաշրջանը դարձած է համամոլորակային աշխարհաքաղաքական կիզակէտերէն մէկը: Այստեղ կը բախին բոլոր մեծ միջազգային նաւթային ընկերութիւններու եւ բազմաթիւ պետութիւններու տնտեսական ու քաղաքական շահերը: նաւթային պաշարներու վերահսկողութեան նպատակով ԱՄՆ-ն 2003-ին կը ներխուժէ նաեւ Իրաք եւ կը տապալէ երկրին նախագահ Սատտամ Հուսէյնի վարչակարգը: Թէեւ ռազմական գործողութիւնները վաղուց աւարտած են, սակայն ամերիկեան եւ աշխարհի տարբեր երկիրներու (նաեւ Հայաստանի) զինուորական ջոկատները խաղաղարար նպատակով դեռ կը շարունակեն մնալ հոն:
Սպանիոյ Դրօշը
Պատմութիւն
Ժամանակակից զինանշանային տարբերակով դրօշը պաշտօնապէս ընդունուած է 19 Դեկտեմբեր 1981-ին։
Իգնատիոս Արքեպս. Մալոյեան
Ժամանակագրութիւն Ի․ Արք․ Մալոյեանին կեանքին
-4 Յունիս 1915 - Հայ Կաթողիկէ ժողովուրդը եւս կը ձերբակալուի եւ հարցաքննութիւններու եւ չարչարանքներու կ՛ենթարկուի
Աղօթք Երանելի Մալոյեանին
Երկրորդ՝ սրտանց կ՛աղաչեմ, որ լսես իմ հաւատաբորբ աղօթքս եւ կատարես վստահաջերմ խնդրանքն այս իննօրեայիս, քանի զայն կը սպասեմ այնքան դրական ակնկալութեամբ. Ամէն:
Արուսեակ (անձնանուն)
Արուսեակ, հայկական իգական անուն։ Յառաջացած է Վենիւս մոլորակի հայերէն՝ Արուսեակ ձեւէն։ Արաբերէնի մէջ՝ (zuhra), իսկ պարսկերէնի մէջ (nāhīd)։ Այս մոլորակի անուանումները եւս դարձած են իգական անձնանուններ։ Հազուադէպ գործածուած է 9-րդ դարուն, այնուհետեւ 19-րդ դարէն սկսած է յաճախ օգտագործուիլ։ Անուան կրճատուած տարբերակն է Արուս։
Ալքիմիկոսը
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:1988 գրքեր Ստորոգութիւն:Արկածային վէպեր Ստորոգութիւն:Վէպեր նորավէպեր Ստորոգութիւն:Փաուլօ Քոելոյի ստեղծագործութիւններ
Մայամի Պիչ
Նկարագրութիւն
Կը գտնուի Պիսքէյնի ծոցի եւ Ատլանտեան ովկիանոսի միջեւ ինկած կղզիի մը մէջ։ Ծոցը կը բաժնէ Մայամի Պիչը Մայամի քաղաքէն:
Քաղաքը յաճախ կը յիշատակուի Մայամի քաղաքի հետ՝ «Մայամի» ընդհանրացուած հասկացութեամբ՝ հակառակ անոր, որ այն առանձին քաղաքապետարան է։ 2000 թուականի մարդահամարի տուեալներով՝ քաղաքը ունեցեր է 87.933 բնակչութիւն, որուն 55,5%-ը այլ երկրներէ արտագաղթածներ էին: 2005 թուականին բնակչութեան թիւը նուազեր է մինչեւ 87 925 մարդ։ 1982 թուականին բնակչութեան մեծամասնութիւնը (60 հազար կամ 62%) հրեաներ էին, իսկ 2004 թուականին ՝ ընդամէնը 19%-ը կամ 16.5 հազարը ։
Գրիգոր Քհնյ. Խաչատուրեան
Կենսագրութիւն
Նախնական կրթութիւնր ստացած է ծննդավյայրի վարրժարանը ապա յաճախած է Ուսումնասիրաց Միութեան դպրոցը աւելի քան երեք տարիներ։ 1899-ին, ընտանեք փոխադրուած է էսկի Շէհիր։ Ան մտած է կեանքի ազատ ասպարէզ։ Նիւթական պայմզնները բարելաւելէ ետք, Ռուբէն պսակուած կ հայրենակից ընտանիքի դուստրի մը հետ, Նալլրխանցի Տէբ Գալուստ Քահանայի ձեռամբ 1910-ի-ն։
Հայկական իւրայատուկ երաժշտութիւն
Գուսանական երաժշտութիւն
Անգամ մը անոնք Տարօնի մէջ էին՝ Աշտիշատ եկեղեցական աւանին մէջ, ուր  առաջին անգամ եկեղեցի էր կառուցուած իրենց նախապապ Գրիգոր Լուսաւորիչի կողմէ։ Երկու եղբայրները՝ Պապը եւ Աթանագինէսը, ժամանեցին այդ գիւղը։ Խիստ յարբած՝ անոնք սկսան ծաղրել Աստուծոյ  տաճարը․ երկու եղբայրները մտան եպիսկոպոսական հանգստավայր եւ սկսան հոն գինի խմել մարմնավաճառներու, երգչուհիներու, պարուհիներու եւ գուսաններու հետ։
Մերսէնի թիւ
Մերսէնի թիւ՝ պարզ թիւ մըն է, որ մեկով պակաս է երկուքի աստիճանէն: Ունի Mn=2n−1 թուագիտական տեսքը, ուր n-ը որեւէ ամբողջ թիւ է: Կոչուած են 17րդ դարուն ատոնք ուսումնասիրած ֆրանսացի վանական Մարէն Մերսէնի (Marin Mersenne) անունով:
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Թիւեր
Բառ
Oրինակ՝ Յակոբիկը ուշիմ ու խելացի աշակերտ է:
Մականուն
Մականունի կազմութիւնը Հայաստանի մէջ
Գրաբար հայերէնին մէջ մականուններու կազմութեան մէջ օգտագործուող վերջածանցները կ՚անուանուին ազգական կամ տոհմական ածանցակերտ մասնիկներ։ Անոնք են՝ ացի, երի, եան, եանց ։
Վլատիմիր Մովսիսեան
Վլատիմիր Մովսիսեան, ՀԽՍՀ կուսակցական եւ պետական աշխատող, Հայաստանի Հանրապետութեան պետական գործիչ։
1850 թուական
Մահեր
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1850 մահեր
Ականջային Արիւնահոսութիւն
Յաւելեալ
Այս ուռերը կը մաշեցնեն գանկի ոսկրային պատը եւ ներքին ականջի խլնաթաղանթը ու կը յառաջացնեն արիւնահոսութիւն։
Բասէն
Բասէն, կ'ընդգրկէ Այրարատեան նահանգի արեւմտեան գօտին,
1851 թուական
Մահեր
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1851 մահեր
Մեքսիքայի Հայերը
Մեքսիքայի Հայերը (Los armenios en Mexico), ազգային փոքրամասնութիւն Մեքսիքայի Միացեալ Նահանգներուն մէջ։
Դիւանագիտական յարաբերութիւններ Հայաստանի Հանրապետութեան եւ Մեքսիքայի Միացեալ Նահագներու միջեւ հաստատուած են 1991 թուականին։
1994 թուականին Մեքսիքոյի մէջ բնակուած է շուրջ 40 հայ ընտանիք, 2003 թուականին հայերու թիւը երկրի մէջ հասած է 400-ի։ Ներկայիս Մեքսիկայի մէջ կը բնակուի 500 հայ, սակայն համայնքը դեռեւս կազմաւորուած չէ. չունի հաւաքատեղի կամ ազգային որեւէ կազմակերպութիւն։ Հայերը կենդրոնացած են հիմնականին Մեխքսիքոյի (300) եւ Պուեբլայի մէջ (200)։ Մեքսիքայի նշանավոր հայերէն են գործարարներ Ս. Պալունեանը եւ Շ. Քրդիկեանը, ճարտարագետ Ջ. Նշանեանը, ֆիզիկոս Շ. Հաճեանը, աստղագետ տոգթոր Պարիս Փիշմիշը եւ այլք։ Մեքսիքոյի մէջ ապրած ու ստեղծագործած է բանաստեղծ եւ թատերագիր Մկրտիչ Հաճեանը (1915-85 թթ.)։ 2000 թվուականին Մեքսիկայի կառավարութեան կազմին մէջ ընդգրկուած է հայազգի Խոսե Սարուխանը (Սարուխանեան), ով ստանձնած է սոցիալական արդարութեան յանձնախումբի նախագահի պաշտօնը ։
Գեղագիտական ապրում
Գեղագիտական ապրում, Ի՞նչ է գեղեցիկի զգայնութիւնը կամ գեղագիտական ապրումը։ Գեղեցիկի զգայնութիւն կամ գեղագիտական ապրում կը կոչենք գրական-գեղարուեստական գործէ մը մեր ստացած վայելքը։ Այս ապրումը իր մէջ կը պարփկէ ճաշակի դատում մը, հարստացած գաղափարական Եւ յուզական տարրերով։ Այսպէս է, երբ կը լսենք երաժշտական կտոր մը, կամ կը դիտենք գեղանկար մը, կամ կը կարդանք գրական գործ մը, եւ զայն կը գտնենք ներդաշնակ, մեր զգայարանքներուն հաճելի։ Բայց միանգամայն մեր յուզական աշխարհով կը մասնակցինք անոր ու մտգով կ՛ըմբռնենք անոր բովանդակութիւնը։ Գեղագիտական ապրումը, ինչպէս գեղագիտական իտէալը արուեստագէտի մը հոգեկան աշխարհին հիմնական բանալինէրն են վարելու համար երկի մը յղացման եւ արտադրման ընթացքը՝ ստեղծագործական «բրոսես»ը։ Անոնք նաեւ անհրաժեշտ են այդ երկի ըմբռնման, վայելումին համար, շնորհիւ իրենց առաջացուցած «համապրումին» հոգեմտաւոր մասնակցութեան։
Գեղագիտական իտէալ-արժէք
Այս արժէքները միանգամայն իրականութեան յատկանիշներ են։
Պիլ Քլինթըն-Մոնիքա Լիուինսքի գայթակղութիւնը
Պիլ Քլինթըն-Մոնիքա Լիուինսքի գայթակղութիւնը (Lewinsky scandal), քաղաքական, սեռական աղմկահարոյց խայտառակութիւն, որ սկսած 1998-ին: Խայտառակութեան հերոսները եղած են ԱՄՆ-ի 49-ամեայ նախագահ Պիլ Քլինթընը եւ Սպիտակ տան 22-ամեայ աշխատակցուհի Մոնիքա Լիուինսքին:
Գրիգոր Դաւիթեան
Գործունէութիւն
1922-ի աշնան Քէմալական արշաւանքին Պոլսոյ վրայ՝ Տիար Միհրան Գարակէօզեանի հաւանութեամբ, Տքթ. Դաւիթեան ՀՕՄը յարմարագոյն տեղ մը փոխադրելու համար Ռումանիա կ’անցնի յարմարագոյն շէնք մը գտնելու նպատակով իր որոնումները ապարդիւն կ’անցնին սակայն:
Լեւոն Տէր Պետրոսեան
Վերադարձ
Հրաժարականը ներկայացնելէ ետք, Տէր Պետրոսեան ժողովուրդէն հեռու կը մնայ: Լուրեր կը տարածուին, թէ ան իր թեկնածութիւնը պիտի առաջադրէ Փետրուար 2003-ի նախագահական ընտրութիւններուն, սակայն ան ամբողջութեամբ կը նուիրուի գիտական ասպարէզին:
Պոսթըն
Սպորտ
Պոսթընի մէջ կը գտնուին շարք մը մարզական ակումբներ։
Սուրիա
Օսմանեան Տիրապետութիւնը
1516-ին Օսմանեան կայսրութիւնը կը ներխուժէ Եգիպտոսի Մեմլուքներու սուլթանաթ, կը գրաւէ Սուրիան եւ զայն կը ներառէ կայսրութեան մէջ։ Օսմանեան համակարգը տաժանելի չ'ըլլար սուրիացիներուն համար, որովհետեւ թուրքերը կը յարգեն արաբները, իբրեւ Քուրանի լեզուն կրողներ։ Դամասկոսը կը դարձնեն հաւատացեալներու դէպի Մեքքա հաճի երթալու մեծ կայան մը, որ սրբավայրի կը նմանէր։ Օսմանեան վարչակազմը ստեղծած էր խաղաղ համակեցութեան համակարգ մը։ Իւրաքանչիւր էթնօ-կրօնական փոքրամասնութիւն՝ արաբներ (շիա եւ սիւննի իսլամներ), արամէացիներ, ուղղափառ եւ յոյն ասորիներ, մարոնիթներ, հայեր, քիւրտեր եւ հրեաներ կոչուած էին «միլլեթ»: Իւրաքանչիւր համայնքի կրօնական առաջնորդ կը կարգաւորէր անձերու ապրելակերպի օրէնքները, ինչպէս նաեւ կ'իրականացնէր որոշ քաղաքացիական գործեր։
Կլիմայ եւ բնակլիմայական պայմաններ
Սուրիոյ օդը չոր ցամաքային է։ Արեւելեան ծովափը խոնաւ է: Լեռնային շրջանները ցուրտ են, ուր ձմրան կը ձիւնէ։ Նաեւ կլիմայական փոփոխութեան պատճառով, 2010-էն սկսեալ, Հալէպ կը ձիւնէ  Յունուար ամսուան ընթացքին։
Ազգեր
Երկիրին բնակչութեան 74%-ը կը կազմեն սուրիացի եւ 600.000 պաղեստինցի արաբները։ Երկիրին բնիկ արամէախօս ցեղերը եւ հիւսիսային ու հիւսիս-արեւելեան շրջաններուն մէջ բնակող (Հոմս, Հալէպ, Քամիշլի, Հասաքէ) ասորի քրիստոնեաներու թիւը կը կազմէ շուրջ 400.000: Սուրիոյ բնակչութեան շուրջ 9%-ը կը կազմեն քիւրտերը (1.6 միլիոն հոգի)։ Քիւրտերու մեծ մասը սփռուած է Սուրիոյ հիւսիս-արեւելեան անկիւնը եւ կը խօսի քրտերէնի քուրմանճի բարբառով։
Եսայի Ջանփոլատեան
Կենսագրական գիծեր
Ծնած է Շապին Գարահիսարի Փարչի գիւղը։ 1879 թուականին աւարտած է Նախիջեւանի Գաւառային ուսումնարանը, ապա՝ փոխադրուած է Երեւան եւ սկսած է զբաղիլ վաճառականութեամբ եւ հանքագործութեամբ: Վաճառականութեան մէջ յաջող անձնաւորութիւն մը ըլլալով կրցած է հսկայական գումարներ վաստակիլ։
Թիֆլիսի Պետրոս Ադամեանի Անուան Պետական Հայկական Դրամատիկական Թատրոն
Պատմութիւն
1991 թուականին, թատրոնը վերանվանուած է՝ Թիֆլիսի Պետրոս Ադամեանի անուան պետական հայկական դրամատիկական թատրոնի։
Ականջահոսք
Ականջահոսք, ականջէն դուրս հոսող հեղուկը կը կոչուի ականջահոսք: Ականջահոսքը հիւանդութիւն մը չէ, այլ՝ ախտանշան մը, որ կը յայտնուի ականջի զանազան հիւանդութիւններով :
Ներքին ականջի տեսնուած հիւանդագին երեւոյթները
Ներքին ականջի բորբոքումներով յառաջացած լսողական կորուստը, գլխապտոյտը եւ ականջաբզզիւնը ընդհանրապէս կ՛անհետանան ամբողջական դարմանումէ ետք. իսկ մնացեալ պարագաներուն լսողական կորուստը, գլխապտոյտը եւ ականջաբզզիւնը անդարմանելի են եւ չեն անհետանար, այլ կը դառնան մնայուն երեւոյթներ։
Ականջահոսքին կրնան ուղեկցիլ հետեւեալ ախտանշաններէն մէկը կամ մէկէն աւելին.
Ա. Ականջացաւ
Ե՞րբ տեղի կ'ունենայ ականջացնցուղի վիրաւորումը
2. Ականջացնցուղը շարունակ ուժգին մաքրելով.
3. Արտաքին ֆիզիքական հարուածով.
Գանկային Պատճառներ
2. Ականջահոսք, որ կը պատահի լողալէ ետք, կը մատնանշէ ականջացնցուղի բորբոքում.
Միջին ականջի բորբոքումները կրնան ըլլալ՝
Միջին ականջի բորբոքումը կրնայ յառաջանալ նաեւ մեր շրջապատի օդաճնշումի անակնկալ փոփոխութեամբ, որ կը պատահի սուզուելու, ընկղմելու, լեռ մագլցելու եւ օդանաւով ճամբորդելու ընթացքին։ Բոլոր պարագաներուն ալ, լսափողը կը խցուի եւ կը յառաջանայ միջին ականջի անակնկալ սուր բորբոքում։
Օդանաւային ճամբորդութեան ընթացքին տեղի կ՛ունենան երկու տարբեր կացութիւններ՝
բ. Էջքի ընթացքին՝ միջին ականջի ճնշումը կամաց-կամաց կը նուազի, թմբկաթաղանթը կը քաշուի դէպի ներս եւ օդը դժուարութեամբ կ՛անցնի եւստաքեան խողովակէն։
Գեղագիտական արժէք
Ստորոգութիւն:Մշակոյթ
Լանկոպարտներ
Լանկոպարտներու ծագումը եւ պատմութիւնը
Հնէաբաններու կարծիքով Լանկոպարտները սկիզբը ապրած են (Bardengau) Պարտենկայի մէջ՝ Ստորին Էլպայի ձախ ափին։ 5-րդ դարի նախաշէմին, արտագաղթելով հարաւ, մուտք կը գործեն (Norican) Նորիք, ուր կ'ընդունին արիականութիւն, այդպէսով պաշտօնապէս կը համարուին Հռոմէական կայսրութեան մաս եւ դաշնակից ։
Քոլինտա Կրապար-Քիթարովիչ
Վաղ Կեանք Եւ Ուսում
Դեկտեմբեր 2015-ին, Կրապար-Քիթարովիչ կը սկսի հետեւիլ Զաղրեպի համալսարանի քաղաքական գիտութիւններու բաժանմունքի համաշխարհային կապերու տոքթորական դասերուն:
Ամուսնութիւն
Քիթարովիչ դէմ է միասեռական ամուսնութեան՝ ըսելով, որ ամուսնութիւնը տղամարդու եւ կնոջ միջեւ կապ մըն է: Սակայն, ան նեցուկ կը կանգնի Խրուաթիոյ մէջ գործող միասեռական կազմակերպութիւններուն, որոնց շնորհիւ միասեռական զոյգերը կը վայելեն երկսեռ զոյգերու համահաւասար իրաւունքներ, բացի երեխայ որդեգրելէն:
Ստեփան Դաւիթեան
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հայ բժիշկներ
Չինական Երաժշտութիւն
Պատմութիւն
18-րդ դարուն Չինաստանի մէջ կը զարգանայ օփերային արուեստի յատուկ տեսակ մը, որ կը կոչուի «Beijing կամ Peking Opera
Իրլանտայի Հայերը
Հայերը Իռլանտայի ազգային փոքրամասնութիւն են Իռլանտայի Հանրապետութեան մէջ։
Վորաս
Տեղեկութիւններ
Վորասին բարձրագոյն գագաթն է Փրոֆիթիս Իլիաս (2524մ․)։ Անոր արեւելեան լանջերէն կը բխի Մողլենիցաս (կամ Ալմոփէոս) գետը։
Բնապահպանում
Վորասին գագաթները պահպանուած կենսավայրեր են եւ մաս կը կազմեն եւրոպական ՆԱԹՈՒՐԱ 2000 բնապահպանման գօտիին GR1240001 արձանագրութեամբ։
Ճենա Մալոն
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:«Երիտասարդ դերասան» մրցանակի դափնեկիրներ
Յասմիկ Գրիգորեան
2006-2015 ստանձնած օփերային դերերը
2006-ին մեներգային ելոյթ ունեցած է Լոնտոնի Ուիկմոր Հոլին մէջ, նաեւ Մոսկուայի մեծ թատրոնին մէջ:
1853 թուական
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1853 ծնունդներ
Վարդան Շահպազ
Կենսագրութիւն
1904-ին, իբրեւ պատգամաւոր, մասնակցած է ՀՅԴ երրորդ Ընդհանուր ժողովին :
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:8 Յունիսի մահացածներ Ստորոգութիւն:ՀՅԴ-ի անդամներ Ստորոգութիւն:Հայ ֆետայիներ
Փարիս Փիշմիշ (Մարի Սուքիասեան)
Կենսագրութիւն
Փարիս Փիշմիշ (Մարի Սուքիասեան)ը ծնած է 31 Յունուար 1911-ին Կոստանդնուպոլիս։ Ուսանած է տեղի Սեմերճեան ճեմարանը եւ ամե­րիկեան վարժարանը։ 1933 թուականին աւարտել է Սթամպուլի համալսարանը։ 1935-1936 թուականներին դասաւանդեր է Կ. Պոլսոյ Կեդրոնական Սանասարեան վարժարանը, ապա տեղափոխուեր ԱՄՆ, ուր աւարտեր է Հարվարտի համալսարանը եւ 1937-ին ստացեր մաթեմատիկական գիտութիւններու դոկտորի աստիճան:
Զիքա Ժահր
Մժեղները առաւելաբար գործի կը լծուին ամրան եւ գարնան: Անոնք կ'ապրին մասնաւորաբար ճահիճներու, անշարժ ջուրերու եւ խոնաւ վայրերու մէջ:
Զիքա ժահրը կ'ապրի մարդու արեան, լորձունքին, մէզին եւ սերմնահեղուկին (semen) մէջ, առաւելաբար՝ արեան մէջ։ Անոր թխսաւորման ժամանակաշրջանը 4-7 օր է: Զիքա ժահրը արեան մէջ կը մնայ աշխուժ մօտաւորապէս 7 օր : Այս ժամանակամիջոցին երբ մժեղ մը խայթէ վարակուած անձը, կը ծծէ անոր արիւնը եւ կը փոխանցէ զիքա ժահրը առողջ անձի մը իր խայթոցին միջոցով: Վարակուած անձ մը կրնայ փոխանցել զիքա ժահրը իր լորձունքի միջոցով առողջ անձի մը բերանային հպումով եւ համբոյրով: Վարակուած տղամարդ մը նոյպէս կրնայ փոխանցել զիքա ժահրը առողջ զուգընկերոջ մը սերմնահեղուկի միջոցով, սեռային յարաբերութեան ընթացքին :
Յղութիւն
Վարակուած յղի կիներ յղութեան առաջին երեք ամիսներու ընթացքին կը վարակեն իրենց սաղմերը, որոնք կ'ունենան անբնականօրէն եւ թերաճ ուղեղ՝ մանրուղեղ եւ թերաճ գանկ՝ մանրագանկ (microcephaly). :
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հիւանդութիւններ
Յունաստան
Ընդհանուր տեղեկութիւններ
1830 թուականին կը ճանչցուի իբրեւ անկախ պետութիւն, անկախութեան համար ապստամբութիւն-պատերազմէն (սկիզբ՝ 1821 թուական) ետք։ 1981 թուականէն Յունաստանը Եւրոպական միութեան, իսկ 2001-էն Եւրոպական Միութեան դրամանիշ Եւրոյի գօտիի անդամ է։ 1952 թուականէն ՆԱԹՕ-ի (Հիւսիս Ադլանտեան Կազմակերպութիւն կամ՝ Դաշնակցութիւն) անդամ է եւ ՄԱԿ-ի հիմնադիր անդամներէն (1945)։
Անուանում
Ք․Ա․ 8-րդ դարուն, յոյները կը կազմակերպուին հիմնելով անկախ քաղաք-պետութիւններ, ծանօթ իբր՝ πόλεις (πόλη = քաղաք)։ Այս քաղաք պետութիւնները կը տարածուին բացի ներկայ Յունաստանի տարածքին, նաեւ Միջերկրական Ծով ուն եւ Սեւ Ծովուն ափերուն, կապ պահելով իրենց «մայր» քաղաքներուն հետ։ Փոքր Ասիոյ արեւմտեան ափերուն կը հիմնուին 12 զօրաւոր յունական քաղաք պետութիւններ որոնք կը կազմեն Յոնիան։ Այս անունէն հայերը երկիրը Յունաստան կ՛անուանեն․ հին ժամանակներէն հայերը յոյներուն անուանած են յոյն, (Ιωνία, հայերէն՝ Յոնիա, որմէ կ՛ առաջանայ՝ Ίωνες - յոյներ)։
Յունական պատմութեան գլխաւոր ժամանակաշրջանները մինչեւ Հելլենիստական ժամանակաշրջան
Ք․Ա․ 1100 - Ք․Ա․ 800 թուականներ՝ Մութ դարեր կամ՝ Երկրաչաբական Շրջան։ Այս շրջանին համար կան ուսումնասիրուած արձանագրութիւններ, տուեալներ։
Լեփթին
Լեփթին ( - բարակ, թոյլ), ճարպային հիւսուածք ի բջիջներու՝ ատիբոսիդներ ու կողմէ արտադրուող հորմոն։ Կ'ընկճէ ախորժակ ն ու կ'առաջացնէ հագեցման զգացողութիւն։ Լեփթինի ազդեցութիւնը հակառակ է ուղղուած կրելին ին։ Լեփթինի նկատմամբ բջիջային ընկալիչները տեղակայուած են ենթատեսաթումբ ի (հիբոթալամուս) կամարաձեւ կորիզներ ուն մէջ, այն նոյն տեղերուն մէջ, ուր եւ կրելինի ընկալիչներն են։
Դեկտեմբեր
Դեկտեմբեր (լատիներէն՝ December, decem - տասը )։ Տարուան տասներկրորդ ամիսը, ըստ Գրիգորեան օրացոյցի, ունի 31 օր։ Մինչեւ Յուլեան օրացոյցի ընդունիլը, այդ կը նկատուէր տարուան տասներորդ ամիսը (հին հռոմէացիներու տասներորդ ամիսը, ըստ կարգի տասներկրորդ դարձաւ, երբ տարուան առաջին ամիսը՝ Մարտի փոխարէն, Յունուարը հանդիսացաւ եւ անոր անուան հիմքին մէջ մնաց յունարէն «դեկտեմբրիս» բառը, այսինքն՝ տասներորդ)։ ՀՀ-ի մէջ ձմրան առաջին ամիսն է։
Յունաստան
Աթէնք՝ դերակատար
Տրուած պատերազմենրէն ետք, Աթէնքը կը գերիշխէ յունական քաղաքներուն եւ այդ շրջանին ձեւաւորուած մշակոյթը՝ որ եկող դարերուն «դասական» կը կոչուի, արեւմտեան քաղաքակրթութեան հիմերը կը դնէ ։ Սակայն, Աթէնքի եւ Սփարթիին (կամ՝ Սպարթա) քաղաք-պետութիւններուն միջեւ 30 տարի տեւող շարունակ հակամարտութիւնները, կը պառակտեն յունական աշխարհը․ կը վերջանան՝ Ք․Ա․ 404 թուականին, Աթէնքի եւ անոր դաշնակիցներուն պարտութեամբ։ Հետեւանքը ծանր կ՛ըլլայ․ քաղաք-երկիրները կը տկարանան եւ յաջորդաբար կը հպատակին Հիւսիսային Յունաստանի Մակետոնական թագաւորութեան, Փիլիպոս Բ․ թագաւորին օրով, Ք․Ա․ 4-րդ դարուն, 338 թուականին (Հերոնեայի վճռական ճակատամարտ, ուր կը պարտուին Աթենացիներուն եւ Թիվացիներուն Θήβα միացեալ ուժերը)։ Փիլիպոս կը միաւորէ յունական քաղաք-պետութիւնները, ստեղծելով Կորնթոսեան միութիւնը (յայտնի՝ որպէս Հելլենական լիկա կամ Յունական լիկա անունով)   ։
Յունական քաղաք-պետութիւններու միաւորում
Աղեքսանտր կը հիմնէ հսկայ կայսրութիւն մը՝ Յունաստանէն մինչեւ Հինտու գետը (Հնդկաստան) եւ հարաւէն՝ Եգիպտոսը։ Ան կը ծրագրէ նաեւ նուաճել Արաբական թերակղզին եւ այլ նորայայտ տարածքներ արեւելքին մէջ, սակայն, անոր անակնկալ մահը Ք․Ա․ 323 թուականին, չի թոյլատրեր իրագործել այդ ծրագիրը, նաեւ պատճառ կ՛ ըլլայ հսկայական կայսրութեան տապալման ու ի վերջոյ, մահուան ն։
Լեփթին
Նշանակութիւնը
Լեփթինի ընկլաիչներ կան նաեւ T լիմֆոցիդներ ու վրայ։
Լեփթինը միայն կը նուազեցնէ արեան ճնշում ը։
Արտաքին հղումներ
Ստորոգութիւն:Հորմոններ Ստորոգութիւն:Ցիտոկիններ Ստորոգութիւն:Սփռուն ներզատական համակարգ
Յունաստան
Բիւզանդական Կայսրութեան շրջան
324-ին, երբ Մեծն Կոստանտին մենատէր կը դառնայ, կ՛որոշէ Հռոմէական կայսրութեան համար նոր մայրաքաղաք մը ստեղծել։ Վայրը կ՛ըլլայ Բիւզանդիոն քաղաքը, իր աշխարհագրական, ռազմավարական, առեւտրական դիրքին համար։
ԺԴ․ դարասկիզբին, Բիւզանդական կայսրութիւնը Յունական թերակղզիէն բաւական տարածքներ կը կորսնցնէ Սերպերու եւ Օսմանեան թուրքերու յարձակման հետեւանքով։ Այնուհետեւ, 1460-ին Օսմանեան կայսրութիւնը կը գրաւէ Յունաստանի մայր ցամաքային տարածքը։ 1453-ին Կոստանտնուպոլսոյ անկումէն ետք Մորիասը (Պեղոպոնեզը), Բիւզանդական կայսրութեան միակ մնացորդն է, որ կը դիմադրէ Օսմանեան Կայսրութեան։ ԺԷ․ դարուն Օսմանեան Թուրքիոյ յարձակումներուն պատճառներով, Բիւզանդական կայսրութիւնը Յունաստանի տարածքին վրայ կը սահմանափակուի Պելոպոնեսի (կամ՝ Մորիաս) շրջանին մէջ «Մորիասի Բռնապետութիւն» կոչուած (Despotate of the Morea) իշխանութեամբ։
Ա․ Համաշխարհային Պատերազմ եւ Միջպատերազմեան շրջան Μεσοπόλεμο
Ա․ Համաշխարհային Պատերազմին աւարտին, Յունաստանը կ՛անցընէ բարդ ժամանակաշրջան մը։ Թագաւոր Կոնստանտին Ա․-ի եւ վարչապետ Էլեֆթերիոս Վենիզելոսի միջեւ քաղաքական կրքերը կրկին կը խորանան։
Պատերազմի աւարտին, այլասիրութեան մտասեւեռումը, ռազմագիտական սխալները, Միջերկրականի աւազանին արեւելեան շրջանին կապակցութեամբ Մեծ Ուժերուն շահերու փոփոխութիւնը եւ, ի միջի այլոց, թրքական ազգայնամոլութեան վերելքը, կ՛ առաջացնեն Փոքր Ասիոյ Աղէտը  եւ իբրեւ հետեւանք, 1․500․000 յոյն գաղթականներուն ժամանումը Յունաստան (անոնց մէջ՝ մօտ 100․000 հայ գաղթականներ եւ որբեր)։ Այս ժամանակամիջոցին, 1914-1923, Փոքր Ասիոյ եւ արեւելեան Թրակիոյ (Թրակիա, յուն․՝ Θράκη) յունական բնակչութիւնը ջարդի եւ տեղահանութեան կ՛ենթարկուի թուրքերուն կողմէ։ Անոնք այս պատերազմին, առիթը կը գտնեն մէկ անգամ ընդ միշտ ազատիլ քրիստոնիայ բնակչութենէն եւ կ՛իրագործեն ծրագրուած ձեւով, հայ ժողովուրդին եւ Պոնտոսի յունական բնակչութեան Ցեղասպանութիւնը ։
1936 թուականին տեղի կ՛ունենայ քաղաքական յեղաշրջում․ երկրին ղեկը Իոանիս Մեդաքսասի ազգայնամոլ կառավարութիւնը կը ստանցնէ։
Ժամանակակից շրջան
1973, 17 Նոյեմբեր-ին Աթէնքի Ճարտարագիտական Համալսարանի շէնքին մէջ, կ՛առաջանայ ուսանողներու ապստամբութիւնը զինուորական համակարգին դէմ։ Անոր դաժան ճնշումը մեծ հիասթափութիւն կը պատճառէ եւ վարչակարգի ղեկավարութիւնը կը փոխուի։
Պետութիւնը
Օրէնսդիր իշխանութիւնը խորհրդարանը կը գործադրէ։ Անոր անդամները ընհանրական գաղտնի քուէարկութեամբ ընտրութիւններուն միջոցաւ կ՛ ընտրուին չորս տարին անգամ մը։
Գործադիր իշխանութիւնը Կառավարութիւնը կը գործադրէ։ Անոր գլուխը Վարչապետն է․ յունական քաղաքական վարչաձեւին ամենահզօր անձը։ Կառավարութիւնն է որ կ՛ որոշէ, կը կիրարկէ եւ կը վարէ Խորհրդարանին կողմէն վաւերացուած Երկրին ընդհանուր քաղաքականութիւնը, սակայն միաժամանակ կը մասնակցի օրէնքներուն նախապատրաստական աշխատանքին՝ օրէնսդիր նախաձեռնութեամբ։ Կառավարութիւնը, ըստ սկզբունքի, պէտք է Խորհրդարանին վստահութիւնը ունենայ, այսիքն վստահութեան քուէ առնէ խորհրդարանի անդամներուն մեծամասնութենէն․ ինչ որ կը պատահի, քանի Կառավարութիւնը առաջ եկած է կուսակցութենէն որ Խորհրդարանին մէջ մեծամասնութիւն է։
Զօրքը
Յունաստան կը գտնուի Պալքանեան Թերակղզիին արեւելեան ծայրամասին։ Արեւելքէն սահմանակից է դարաւոր թշնամիին՝ Թուրքիոյ։ Այս իսկ պատճառով, մեծ գումարներ կը ծախսէ երկրին պաշտպանութեան համար․ կանխելու «դրացիին» յարձակողական ախորժակները։  Յունական բանակը կը բաղկանայ՝ Ցամաքազօրքէն, Նաւատորմիղէն եւ Օդային զօրուժէն։
Նաւային երկիր
Յունաստանի Նաւային եւ էգէականի Նախարարութիւնը, յունական նաւատորմիղին վարչական հաղորդիչն է։
Քրիստոնէութեան մուտքը Յունաստան
Յունաստանի տարածքին քրիստոնէութեան առաջին քարոզիչը Պօղոս Առաքեալը եղաւ։ Հիւսիսային Յունաստանէն կը սկսի․ կը քարոզէ Ֆիլիփուս Φιλίππους, Սելանիկ, Վէրիա Βέροια, Աթէնք եւ Կորնթոս։  Արձանագրութիւններոը կը խօսին նաեւ Առաքեալ Ափոլոնի քարոզներուն մասին Կորնթոս քաղաքին մէջ։
Խոհանոց
Շատ տարածուած է նաեւ միսը։ Նախապատւութիւնը կը տրուի խոզի, ոչխարի եւ այծի միսին։
Արփինէ Փեհլիվանեան
Արփինէ Փեհլիվանեան-Քէօմիւրճեան  դաշնակահարուհի, Սոփրանօ Երգչուհի:
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Դամասկոս ծնածներ Ստորոգութիւն:ԱՄՆ մահացածներ Ստորոգութիւն:1934 ծնածներ Ստորոգութիւն:2004 մահացածներ Ստորոգութիւն:Սօթրանօ երգչուհի Ստորոգութիւն:Դաշնակահարուհի
Արաբական Երաժշտութիւն
Ձայնաշարեր
Արաբական երգային երաժշտութեան յատուկ է նաեւ առատ ձայնազարդութիւնը եւ Glissando-ն (հնչիւնէ հնչիւն սահիլը):
Երեւան (փողային նուագախումբ)
Ղեկավարներ
Հիմնադրման օրէն մինչեւ 1988 թուականը գեղարուեստական ղեկավարը եւ գլխաւոր դիրիժորը եղած են ՀՀ վաստակաւոր արուեստագէտ Հայկազ Մեսիաեանը, 1988-էն՝ Լ․ Մեսիաեանը, Վ․ Փիրումեանը, Հ․ Լոգեանը, Ս․ Աբրահամեանը։ 2000 թուականէն նուագախումբի գեղարուեստական ղեկավարն ու գլխաւոր դիրիժորն է ՀՀ վաստակաւոր արուեստագէտ Հայկ Հովակիմեանը ։
Ալպերթ Խաչատուրով
Կենսագրութիւն
1960-1976 թուականներուն աշխատած է Իւզպէքֆիլմի մէջ որպէս բեմադրիչ։ Դասաւանդած է Թաշքենդի երաժշտական ուսումնարանին եւ Օստրովսկիի անուան թատերական հիմնարկին մէջ։ «Նաշտար» հանրապետական երգիծական կինոժուռնալի շարք մը սիւժէներու բեմադրիչը եղած է ։
Տանիէլ Ռատքլիֆ
Տանիէլ Ճէյքըպ Ռատքլիֆ, (Daniel Jacob Radcliffe, ծնած է 23 Յուլիս, 1989 թուականին), Մեծ Պրիթանիա: Անգլիացի դերասան մըն է որ ճանչցուած է իր Հէրի Փոթըր դերակատարութեամբ Հէրի Փոթըրի 8 ֆիլմերուն մէջ։ Ան իր դերասանութեան գործընթացքը սկսաւ միայն 10 տարեկանին, մասնակցելով BBC 1-ին, 1999 թուականի Տէյւիտ Քափըրֆիլտ ֆիլմին: Երբ Տանիէլ 11 տարեկան եղաւ, ան ընդունուեցաւ որ կատարէ Հէրի Փոթըրի դերը, առաջին ֆիլմին՝ Harry Potter and The Philosopher's Stone-ին մէջ։ Ան շարունակեց այս դերը կատարել 10 տարի մինչեւ 8-րդ եւ վերջին ֆիլմին հրատարակութիւնը, որն էր՝ Harry Potter and The Deathly Hallows-ը: