cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Եպիսկոպոս
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Հայ Առաքելական Եկեղեցի Ստորոգութիւն:Հոգեւոր կոչումներ Ստորոգութիւն:Քրիստոնեական տերմիններ
Բագրատունեանց Հայաստանի Վերելքը
Աբբաս (928-953)
926-ին Աշոտ Բ. մեռաւ անժառանգ: Անոր յաջորդեց եղբայրը՝ Աբբաս: Աշոտի թագաւորութեան վերջին տարիները անցած էին խաղաղ: Աբբասի իշխանութիւնն ալ անցաւ գրեթէ անխռով եւ թագաւորը ինզինք ամբողջութեամբ նուիրեց շինարարութեան:
Աբբաս բարի դրացնութեան յարաբերութիւններ մշակեց Ատրպատական ի եւ Դուին ի էմիրներուն հետ, ինչպէս նաեւ Վրաստան ի, Աղուանք ի եւ Վասպուրական ի թագաւորներուն հետ: Ան յաջողեցաւ Դուինի էմիրին հետ գերիներ փոխանակել, ինչ որ ժողովուրդին ապահովութիւն ներշնչեց: Հազարաւոր հայեր վերադարձան իրենց հողերը՝ լծուելու համար շինարար աշխատանքի:
Շեղելով իր նախորդներուն քաղաքականութենէն, Աբբաս բաւականացաւ Բագրատունի տոհմին սեփականութիւնը կազմող հողերուն վրայ միայն տարածելով իր իշխանութիւնը: Աւատապետական փառասիրութիւններ եւ անջատողական ձգտումները ճնշելու համար, իր նախորդները մեծ ուժ եւ ահագին եռանդ սպառած էին: Ներքին կռիւները նաեւ պատճառ կը դառնային ընդհանուր տկարութեան եւ անիշխանական վիճակի, որմէ յաճախ կ'օգտուէին արաբները եւ կ'ասպատակէին երկիրը: Աբբաս թոյլ տուաւ, որ նախարարները իրենց հողերուն վրայ ըլլան ինքնիշխան, պայմանով սակայն, որ անոնք բարոյապէս իրենք զիրենք կապուած զգան հայոց թագաւորութեան եւ ընդունին անոր գերագահութիւնը: Աբբասի հանդուրժողական քաղաքականութիւնը բնականաբար նպաստեց Հայաստան ի ներքին անդորրութեան:
Ապխազներու Արշաւանքը
Աբբասի օրով Հայաստանի մայրաքաղաքը Երազգաւորսէն փոխադրուեցաւ ''Կարս, որ յարմարութիւններ ունէր պաշտպանութեան համար: Աբբաս ամրացուց քաղաքը, զայն օժտելով նոր պարիսպներով, շէնքերով ու պալատներով: Իր նախաձեռնութեամբ կաթողիկոսական աթոռը եւս Աղթամար էն փոխադրուեցաւ Շիրակի Արգինա աւան: Մայրաքաղաք Կարսի Ս. Առաքելոց եկեղեցին''', որուն շինութիւնը տեւած էր եօթը տարի, պիտի օծուէր շուքով: Հաւանաբար բիւզանդացիներու դրդումով, հիւսիսէն արշաւեցին ապխազները: Անոնց պետը՝ Բեր զօրավար կը յաւակնէր մտնել Կարս եւ տաճարը օծել տալ վրացական կամ յունական ծէսով, թէ ոչ, կ'ըսէր ան, երկիրը վերածուէր անապատի:
Հայկական բանակով Աբբաս քալեց ապխազներու դէմ, որոնք կոտորուեցան Կուր գետի ափին եւ անոնց զօրապետը՝ Բեր գերի ինկաւ: Կարսի տաճարին դիմաց բերել տալով զայն, Աբբաս ըսաւ անոր. «Լաւ նայէ՛ այս եկեղեցիին, որովհետեւ այլեւս զայն պիտի չտեսնես»: Ապա, անոր աչքերը կուրցուց: Շնորհիւ Աբբասի աչալրջութեան, թշնամիները չհամարձակեցան մօտենալ Հայաստանի սահմաններուն: Ատրպատական ի էմիրը անգամ մը եւս Վասպուրականի վրայ յարձակած ըլլալով, Աբբաս հայկական բանակով օգնութեան հասաւ Արծրունիներուն: Անոնք միասնաբար ետ մղեցին արաբները: Այս դէպքը առիթ եղաւ, որպէսզի Աբբաս ամրացնէ Բագրատունիներուն հովանաւորութիւնը Արծրունիներու Թագաւորութեան վրայ:
Աբբաս մեռաւ 953-ին, խոր ծերութեան մէջ: Իրեն յաջորդեց իր երէց որդին՝ Աշոտ Գ.:
Աշոտ Գ. (953-977)
Աշոտ Գ. աւելի եւս բարձրացուց Բագրատունեանց թագաւորութեան հեղինակութիւնը: Ան եղաւ բարեգութ եւ հոգածու՝ աղքատներուն եւ անկարողներուն հանդէպ: Ասոր համար ալ ան ստացաւ «Ողորմած» անունը: Միաժամանակ, Աշոտ Գ. գիտցաւ վճռակամ ըլլալ թշնամիներուն հանդէպ:
Ան նախ զօրացուց բանակը, որուն թիւը հասաւ 90-100 հազարի: Բանակի սպարապետ նշանակուեցաւ Գէորգ Մարզպետունի ի որդին՝Գոռը:
Մինչեւ Աշոտ Գ.՝ Հայաստանի մայրաքաղաքը փոխադրուած էր քաղաքէ քաղաք: Ատենէ մը ի վեր սակայն, շինարարական մեծ աշխատանքներ տեղի կ'ունենային Անի ն մայրաքաղաքի վերածելու համար: 961-ին, երբ տեղի ունեցաւ Աշոտ Գ.-ի թագաւորութիւնը, Անին հռչակուեցաւ Հայաստանի մայրաքաղաք: Աշոտ Գ.-ի թագաւորութիւնն ու Անիի մայրաքաղաք հռչակումը կատարուեցան բացառիկ շուքով: Հանդիսութիւններուն ընթացքին, 100 հազարնոց բանակը հաւաքուեցաւ Անիի մէջ: Օծումը կատարեց Անանիա կաթողիկոս: Բիւզանդիոն ի կայսրը, Պաղտատ ի խալիֆան, Ապխազիոյ թագաւորը եւ Պարսկաստան ի էմիրներըը թանկագին նուէրներ ղրկած էին: Անձամբ ներկայ էին աղուաններու թագաւորն ու կաթողիկոսը, բոլոր հայ նախարարները եւ 40 եպիսկոպոսներ: Օծումէն անմիջապէս ետք, Աշոտ ստիպուեցաւ կռիւի ելլել արաբ էմիր Համտուն ի դէմ, որ ապստամբելով խալիֆա յին դէմ, կոտորեց անոր զօրքը: էմիրը, որ գերի ինկած էր, գլխատուեցաւ: Այս առիթով Աշոտ Գ. առատ նուէրներ ստացաւ խալիֆայէն, որ իրեն նաեւ շնորհեց Շահի Արմէն տիտղոսը:
Աշոտ Գ. պետական կառավարման համակարգը բարելաւելու եւ աւելի ճկուն դարձնելու համար, թագաւորութեան կարգ մը մեծ ու ռազմական նշանակութիւն ունեցող մարզերուն կառավարումը յանձնեց տեղւոյն իշխաններուն, մասնաւորապէս Բագրատունեանց տոհմի ներկայացուցիչներուն՝ զանոնք օժտելով փոխարքայի լիազօրութիւններով: Այսպէս, 963-ին ան Վանանդի թագաւոր հռչակեց իր կրտսեր եղբայրը՝ Մուշեղ Բագրատունին: Քանի մը տարի ետք, 972-ին, Աշոտ Տաշիր-Ձորագետի թագաւոր հռչակեց կրտսեր որդին՝ Գուրգէնը: 987-ին թագաւոր հռչակուեցաւ նաեւ Սիւնիքի գահերէց Սմբատ իշխանը: Մինչ այդ, 908-ին, Վասպուրական ի մէջ հիմնուած էր Արծրունիներու առանձին թագաւորութիւնը:
•	Կարս ի թագաւորութիւնը տեւեց մէկ դար (963-1065): Թագաւորութիւնը ունեցաւ լաւ զինուած հեծեալ զօրք եւ մասնակցեցաւ արաբ էմիրներու դէմ հայերու եւ վրացիներու բազմակերպած արշաւանքներուն:
•	Սիւնիք ի թագաւորութիւնը աւելի երկար կեանք ունեցաւ: Ան իր գոյութիւնը պահպանեց շուրջ երկու դար (987-1170): Թագաւորութեան կեդրոնը սկիզբը Սիւնի աւանն էր, ապա ան փոխադրուեցաւ Կապան: Համեմատաբար փոքր տարածութիւն ունեցող այս թագաւորութիւնը ունէր բաւական խիտ բնակչութիւն: ԺԲ. դարուն Սիւնիքի մէջ կային 43 բերդեր ու ամրոցներ, 40 վանքեր եւ 1000-է աւելի գիւղեր ու աւաններ:
•	Վասպուրականի թագաւորութիւնը կ'ընդգրկէր ընդարձակ շրջան մը՝ Վանայ եւ Ուրմիոյ լիճերուն միջեւ, մինչեւ Արաքս գետ: Աւելի քան մէկ միլիոն բնակչութիւն հաշուող այս թագաւորութիւնը կը գտնուէր առեւտրական կարեւոր ուղիի մը վրայ, Պարսկաստանէն կու գար եւ դէպի հիւսիս եւ արեւմուտք զանազան ուղղութիւններով կ'երթար: Գագիկ Արծրունի ի թագաւորութեան տարիներուն (908-943) Վասպուրականը ապրեցաւ տնտեսական եւ մշակութային վերելք: Պատմական աղբիւրներու համաձայն, ԺԱ. դարուն Վասպուրականը ունէր 8 քաղաք, 400 գիւղ, 72 ամրոց ու բերդ եւ 115 վանք :
Հայ-Բիւզանդական Յարաբերութիւնները
Աշոտ Գ.-ի օրով, բիւզանդական գահ բարձրացաւ հայ ծագումով զօրավար մը՝ Յովհաննէս Չմշկիկ: Ան արաբներու դէմ մեծ արշաւանքի մը ձեռնարկեց: 974-ին, երբ հսկայ բանակի մը գլուխը անցած ան մօտեցաւ Հայաստան ի հարաւային սահմաններուն, հայերը ահազանգի մատնուեցան: Հայաստանի թագաւորներն ու նախարարները, ծանօթ ըլլալով բիւզանդացիներու նուաճողական եւ հակահայ տրամադրութիւններուն, խմբուեցան Աշոտ Գ.-ի շուրջ՝ պաշտպանելու համար իրենց անկախութիւնը:
Աշոտ Գ.-ի օրով, իր բարեգործութիւններով կարեւոր դեր կատարեց Խոսրովանոյշ թագուհին: Ան հիմնեց Հաղբատի եւ Սանահինի վանքերը: Խոսրովանոյշ հիմնեց նաեւ Սեւանի միաբանութիւնը: Ան կը նկատուի միջնադարու հայ մեծագոյն բարերարներէն:
Սմբատ Բ. (977-989)
Աշոտ Գ.-ի յաջորդեց իր Սմբատ որդին, որ նաեւ կոչուեցաւ «Տիեզիրակալ», որովհետեւ կրցաւ ամբողջ Հայաստան ը առնել իր իշխանութեան տակ: Իր օրով շարունակուեցան շինարարական աշխատանքները, որովհետեւ արտաքին վտանգ չէր սպառնար Հայաստանի: Բիւզանդիոն կռուի մէջ էր պուլկարներու հետ, իսկ արաբները թուլցած էին իրենց ներքին հակամարտութիւններուն պատճառով:
Անի ի հարաւային եւ արեւելեան կողմերէն կ'անցնէր Ախուրեան գետ ը, իսկ արեւմուտքէն մայրաքաղաքը պաշտպանուած էր Ծաղկաձորով: Բնական պաշտպանութենէ զուրկ հիւսիսային կողմը Սմբատ Բ. ամրացուց «Սմբատեան» կամ «Սմբատաշէն» կոչուող կրկնակի պարիսպներով եւ աշտարակներով, որոնց շինութիւնը տեւեց ութ տարի: Ան շինել տուաւ նաեւ գեղեցիկ եւ ընդարձակ սրահներով արքունի պալատը: Իր օրով սկսաւ Անիի Մայր Տաճար ին շինութիւնը (989): Ան կաթողիկոսական աթոռը Արգինայ էն փոխադրեց Անի: Համեմատաբար խաղաղ այս գահակալութեան շրջանին ներքին խնդիր մը, շրջան մը խռովեց երկիրը: Սմբատ Բ. Կարս ի Մուշեղ թագաւոր էն խլած էր Շատիկ բերդ ը: Մուշեղ իրեն օգնութեան կանչեց Տայքի Դաւիթ Կիւրողապատը, որ Բագրատունի ծագումով, բայց բիւզանդացիներուն ենթակայ վրացի դարձած իշխան մըն էր: Վրացական բանակով, Դաւիթ օգնութեան հասաւ Մուշեղին, որ որոշած էր տապալել Սմբատը եւ տիրանալ անոր գահին: Ան նոյնիսկ դիմած էր արաբ էմիրի մը օգնութեան, որ քիչ ետք մտնելով Հայաստան ձեռնարկած էր աւերածութիւններու: Բարեբախտաբար, սակայն, Սմբատ Բ. յաջողեցաւ շուտով կարգն ու խաղաղութիւնը վերահաստատել: Ան նաեւ հաշտուեցաւ Դաւիթ Կիւրողապատին հետ, որ հետագային հաւատարիմ դաշնակիցը դարձաւ հայերուն:
Գագիկ Ա. (989-1020)
Սմբատ մեռաւ անժառանգ: Իրեն յաջորդեց եղբայրը՝ Գագիկ, որ նոյնպէս շարունակեց շինութիւններով բարեզարդել Անի ն ու իր շրջակայքը: Ան Տրդատ ճարտարապետ ին աւարտել տուաւ Մայր Տաճարին շինութիւնը: Տրդատ շինեց նաեւ կաթողիկոսարանը, ինչպէս նաեւ Կոստանդնուպոլսոյ հռչակաւոր Այա Սոֆիա մեծ տաճարին գմբէթը:
Գագիկ Ա-ի օրով, Բագրատունեանց թագաւորութիւնը հասաւ իր զօրութեան գագաթնակէտին, թէ ռազմական զօրութեամբ եւ թէ հողային ընդարձակութեամբ: Ան բանակին ընդհանուր թիւը հասցուց 100 հազարի, սպարապետութիւնը յանձնելով Վահրամ Պահլաւունի ին:
Գագիկ Ա.-ի արտաքին քաղաքականութեան հիմնական գիծը եղաւ քրիստոնեայ պետութիւններուն միջեւ սերտ գործակցութիւն ցուցաբերել՝ Հայաստան ը ձերբազատելու համար թշնամիներէն: Ան բարեկամութիւն հաստատեց Տայք ի Կիւրողապատ իշխանին հետ, որ յարձակելով Մանազկերտի Աբբաս էմիրին վրայ, խլեց քաղաքը: Երբ իր կարգին էմիրը քալեց Դաւիթի դէմ, Գագիկ հասաւ իր դաշնակիցին օգնութեան եւ անոնք միասնաբար կոտորեցին էմիրին զօրքերը:
Աւելի ուշ, Գագիկ միացաւ նաեւ Վրաստան ի Բագրատ Գ. թագաւորին՝ յարձակելու համար Գանձակ ի արաբ էմիրին վրայ, որ պարտուելով կորսնցուց իր հողերուն մէկ մասը:
Ներքին քաղաքականութեան մէջ, կեդրոնական իշխանութեան դէմ առնուած որեւէ քայլ խստօրէն պատժուեցաւ: Այսպէս, ան յարձակեցաւ իրեն անհնազանդ Ձորագետ ի Դաւիթ թագաւորին վրայ ու գրաւեց անոր հողերը, որուն համար վերջինը կոչուեցաւ Դաւիթ Անհողին: Գագիկ Ա. նաեւ Վասպուրականէն խլեց կարգ մը հողամասեր, զորս կցեց իր թագաւորութեան:
Գագիկ Ա.-ով վերջ կը գտնէ յարաբերական խաղաղութեան շրջան մը: 925-էն ի վեր Հայաստան չէր ենթարկուած կարեւոր արշաւանքի: Ան զօրացած էր եւ օգտուելով քաղաքական ու ռազմական ապահով վիճակէն, լծուած էր շինարարական աննախընթաց աշխատանքի:
Մովսէս Արղութեան
Մովսէս Արղութեան (, թաղուած է Սանահինի մէջ), իշխան Երկայնաբազուկ:
Զօրավար իշխան Մովսէս Զաքարեան Երկայնաբազուկ Արղութեան՝ Նիքոլայ Ա. ցարին ընդհանուր թիկնապահն էր եւ հռչակաւոր դարձաւ կովկասեան լեռնականներուն դէմ Ռուսիոյ մղած պատերազմներուն ժամանակ ։ Իշխան Մովսէս՝ ի սկզբան անփառունակ սպայ էր Կովկասի մէջ, բայց երբ լեռնականներու դէմ պատերազմներ մղեց, իր ռազմագիտութիւնը փայլեցաւ եւ տասը տարուան մէջ սարսափ ազդեց՝ Տաղիստանի Թէյմուր Խան Շուրայ քաղաքին մէջ կանգնած արձանով: Ռուս կառավարութիւնը կանգնել տուած է այդ արձանը ժայռի վրայ, յատկապէս բերուած քաղաքին կեդրոնը շատ ծախսով:
Մովսէս իշխան Արղութեանի յաղթանակներէն մին էր Դանիէլ խանի պարտութիւնը: Խանը 5000 զօրքով Շամիլի դրօշը պարզած էր Ախցի կոչուած անառիկ բերդին վրայ: Յանկարծ հեռուէն կը լսէ զինուորական երաժշտութիւն: Դանիէլ խան կը սրէ ականջները: Երբ կ’իմանայ թէ իր վրայ եկող Արղութ իշխանն է՝ առանց դիմադրելու բերդը կը թողու եւ կը հեռանայ: Այսչափ սարսափ ազդած էր Արղութեան:
Իշխան Արղութեան մօտ 15 տարի Տաղստանի զօրաց ընդհանուր հրամանատար եղած է. ան երբեք առանց յաղթանակի չէ դարձած կռիւներէ:
Արղութեան Ռուսիոյ կայսրի ամէնէն վստահելի անձը եղած է: Իրեն ի պատիւ 1878-ին կանգնած արձանին պատուանդանին վրայ գրուած է «Երկայնաբազուկ Մովսէս Արղութեանց, կառավարիչ Տաղստանի նահանգին 1847-1853»:
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ հասարակական գործիչներ
Յովհաննու Աւետարանը (ժապաւէն)
Յովհաննու Աւետարանը 2003-ի ֆիլմ է եւ Յիսուսի կեանքի պատմութիւնը կը պատմէ Յովհաննէս Առաքեալի աչքով : Շարժանկար մըն է որ պատրաստուած է Ամերիկեան Աստուածաշունչի Ընկերութեան կողմէ՝ Բարի Լուր Աստուածաշունչէն: Երեք ժամուան ֆիլմը կը հետեւի Յովհաննու առաքեալին առանց բաղդատելու ուրիշ Աւետարաններու կամ առաքեալներու հետ: Այս ֆիլմը Քանատացի եւ Անգլիացի անձեր ստեղծած են: Դերասաները զատուած են Սդրադֆորտ Շէյքսփիր Փառատօնի եւ Սուլբեբեր Թատրոնի Ընկերութենէն, նաեւ Անգլիոյ Ռոյըլ Շէյքսփիր Ընկերութենէն եւ Ռոյըլ Ազգային Թատրոնէն: Երաժշտութեան նիշը յօրինած է Ճեֆ Տանա եւ ստեղծած է ֆիլմին համար, Աստուածաշունչի յատուկ եղանակ մը: Ֆիլմը հրապարակուեցաւ որպէս Տեսաղ ական Ազգային Աստուածաշունչ:
Ֆիլմը պատմուած է Քրիսդոֆր Փլամըր ի կողմէ եւ աստղը Սքոդլանտացի դերասան Հենրի Իան Գուիքն է իբր Յիսուս: Ուրիշ դերասաներ ինչպէս Անգլիացի դերասաներ Սդիուըրդ Պունս (Յովհաննէս), Ռիչրտ Լինդերն (կարդացող ), Սքոդ Հենտի (Յովհաննէս Մկրտիչ), Լինսի Պեքսդր (Մարիամ Մագթաղինացի) եւ Քանատացի դերասաններ Տիեկո Մադամորոս (Նիքոտեմիոս), Ստեփան Ռուսէլ (Պիղատոս), Տանիէլ Քաշ (Սիմոն Պետրոս), Սետրիք Սմիթ (Քաիափաս) եւ Նենսի Բալք (Սամարացի Կինը): Ֆիլմը բեմադրած է Ֆիլիփ Սաւիլ եւ արտադրիչն է Քանատացի կարթ Տրանպիսքի իսկ անգլիացի արտադրիչը Քրիս Քրիսաֆիս: Դուրսի արտադրիչներն են Սենտի Բերլ, Ճոէլ Մայքըլ, Մայրոն Կոդլիեպ եւ Մարթին Քադզ: Նաեւ պատմութիւն գրողներն էին Ճոն Կոլտսմիթ, ծրագրողն էր Տոն Դեյլոր, ձայնի ղեկավարները Տէյւիտ Լի, շպար ընողը Դրեֆոր Փրուատ, հագուստներունը Տեպրա Հենսոն եւ ֆիլմ նկարողը Միրոսլոյ Պասզաք եւ Մայքլ Արքանտ: Ֆիլմը նկարուած էր Թորոնթօ, Օնթարիօ, Ալմերիա, Անտալուսիա եւ Սպանիոյ մէջ:
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Ժապաւէններ
Աստուածամայրը Մանկան Հետ (Վրուպէլ)
Աստուածամայրը մանկան հետ, սրբապատկեր` ստեղծուած Միքայէլ Վրուպէլի կողմէ Քիեւի Կիրիլեան եկեղեցիի միայարկ մարմարէ միջնապատի համար 1884-1885 թուականներուն ։ Վրուպէլին յատկապէս այս աշխատանքը լայն ճանաչում բերաւ հասարակութեան մէջ եւ ծառայեց որպէս հիմնական նշաձող նկարչի յետագայ յաջողութեան համար: Չնայած այն բանին, որ կերպարը կատարուած է ուղղափառ սրբապատկերագրման բոլոր կանոններուն համաձայն, արուեստաբանները եւ նկարիչները կը մատնանշեն անոր արտայայտչականութիւնը եւ անսովորութիւնը: Որպէս Աստուածածնի եւ Քրիստոս-մանկան դէմքեր Վրուպէլը օգտագործել էր արուեստաբան Ատրիան Պրախովի կնոջ եւ կրտսեր աղջկայ դէմքերը:
Նկարագրութիւն եւ Պատկերագրութիւն
Սրբապատկերը նկարուած է ցինկէ թիթեղի վրայ իւղաներկով, ոսկեզօծ մասնիկներով: Չափերը 202 х 87սմ:
Ըստ պատկերագրութեան այս սրբապատկերը պատկանում է Բախարանդա ձեւին: Այս ձեւին բնորոշ է մանուկ Քրիստոսը ծնկներին, գահին բազմած Մարիամ Աստուածածնի պատկերը: Գահը խորհրդանշում է Աստուածամօր արքայական վեհութիւնը: Պատկերի այս տեսակը ստեղծուել է Բիւզանդիայում 11-12-րդ դարերում :
Նկարչի Ընտրութիւն
Բոլորին անծանօթերիտասարդ նկարիչ Միքայէլ Վրուպէլին աշխատանքի մէջ ներգրաւած է Կայսերական գեղարուեստի ակադեմիայի յայտնի դասաւանդող եւ արուեստաբան Ատրիան Պրախովը : Պրախովին յանձնարարուած էր հետեւիլ Քիեւի մէջ կառուցուող Վլադիմիրեան տաճարի յարդարման: Միաժամանակ Պրախովը սկսաւ ղեկավարել Կիրիլեան եկեղեցիի ներքին յարդարման աշխատանքները:
Պրախովը յանձնարարուած աշխատանքին լրջութեամբւկը վերաբերէր էր եւ 1981-1982 ինչպէս նաեւ 1986-1987 թուականներուն նախատեսեց մի քանի ճամբորդութիւններ Եգիպտոս, Պաղեստին, Սուրիա, Յունաստան, Թուրքիա եւ Իտալիա, Բիւզանդական աւանդոյթները ուսումնասիրելու համար ։:
Իր յուշերուն մէջ ԱՅ. Վ.Պրախովը կը գրէ, որ մտահոգ էր, թէ իր բացակայութեան ժամանակ այն կոմիտէն, որ կը տնտեսէր դրամական միջոցները, կը յանձնարարէր պատկերը նկարել «ինչ-որ տեղաբնակ նկարչի: Այդ պատճառով Պրախովը որոշեց Սենթ – Բեթերսպուրկի մէջ գտնել գեղարուեստի Ակադեմիայի երիտասարդ տաղանդաւոր աշակերտ մը, որ պիտի կարենար կատարել այդ պատուէրը Քիեւի մէջ` «առանց դուրս գալու ժլատօրէն բաց ձգուած դրամական միջոցներու սահմաններէն: Պրախովը աշնան Բեթերսպուրկ ժամանելով գնաց գեղարուեստի Ակադեմիա իր հին ընկերոջ՝ Փաւել Չիստեակովին մօտ.
Պրախովը Չիստեակովին կը պատմէ Կիրիլլեան վանքին մէջ իր յայտնաբերած ու առանց վերականգնման ձգած որմնանկարներուն մասին ու կը խնդրէ խորհուրդ տալ աշակերտներէն որեւէ մէկուն, «որ կը համաձայնէր երթալ Քիեւ եւ 1200 ռուբլիով, իր նիւթերով զինկէ սկաւառակներու վրայ բիւզանդական ոճով նկարէր չորս պատկեր միայարկ մարմարէ նկարակալի վրայ : Այդ ժամանակ մէկը դուռը կը թակէ.
Պրախովը պէտք չունեցաւ երկար համոզել դասուսուցմամբ դրամ շահող ու բոլորին անյայտ 27-ամեայ Միքայէլին, Վրուպէլին համար 1200 ռուպլին մեծ գումար էր, իսկ Պրախովի համար «դրամական միջոցներէն կծծիօրէն բաց մնացած գումար»:
Աբրահամ Այվազեան
Այվազեան Աբրահամ, հայ բանասէր, բանաստեղծ, հմուտ կենսագիր։
Կենսագրութիւն
Ծնած է Պոլսոյ, աշակերտած է Գումգաբուի մայր վարժարանին, 1865-ին անցած է Խարբերդ եւ այնտեղ 19 տարի պաշտօնավարած է որպէս ուսուցիչ։ Իր եղբօր՝ Գէորգ Այվազեանի հետ 1869-ին հիմնել է «Մամուլ» երգիծաթերթը։ «Մամուլ» պարբերականին մէջ եւ այլ թերթերուն մէջ տպած է յօդուածներ, ակնարկներ։ «Բիւզանդիոն» թերթին մէջ տպած է շարք մը նշանաւոր հայերու կենսագրութիւններ։ 1860-ականներուն լոյս ընծայած է բանաստեղծութիւններու եւ այլ բնոյթի մի քանի գրքոյկներ, ինչպէս «Արտասուք Հայ մանկան», «Ի Մահ Մամիկոնեան Վարդանայ Հայ Դիւցազնին» (1862), «Առաջին Մրմունջք» (1864), «Անակրեոնեան Նուագք» (1865) եւ այլն։
Ճամբորդած է բազմաթիւ հայաբնակ քաղաքներ եւ իր գործերուն համար նիւթեր հաւաքած, այս առթիւ ահա իր խօսքերը.
Ռէյժան Ռանտօ
Ռէյժան Բիեր Ռանտօ (Rajon Pierre Rondo, ծնած է 22 Փետրուար, 1986, ամերիկացի մասնագէտ պասքէթպոլիստ, խաղարկող։ Կը խաղայ Պասքէթպոլի Ազգային հաւաքականի (NBA) «Սաքրամենթօ Քինկզ» ակումբէն։
Ծնած է Լուիուիլի Քենթաքի նահանգը։ Աւագ դպրոցի ասպարէզին անցուցած է Արեւելեան աւագ դպրոցը եւ Օուք Հիլի ակադեմիային մէջ, որը աւարտելէ ետք կրթաթոշակային ծրագիր ստացած է Քենթաքիի համալսարանը։ Համալսարանը երկու տարի անցնելով` Ռանտօն մուտք կը գործէ NBA-ի 2006 թուականի տրէֆթին մէջ, ուր ան կ'ընտրուի «Ֆէոնիքս Սանզը» եւ տրէֆթի իրաւունքներու հիման վրայ կը փոխանցուի «Պոսթըն Սելթիքսին»։
Առանձնակի յաջողութեամբ հանդէս եկած է 2009 թուականի արևելյան վեհաժողովի կիսաեզրափակիչ խաղաշարերու ժամանակ։ Ռանտօյի նշանակալի խաղային որակի շնորհիւ «Սելթիքս» կը կարողանայ մրցակցութիւնէն դուրս մղել նախորդ տարուայ վեհաժողովի ախոյեան «Օրլանտօ Մեճիքին»։ 2014 թուականին կը տեղափոխուի «Տալաս Մավըրիքս»։
Ասպարէզի ընթացքին Ռանտօն երեք անգամ կը ճանաչցուի աստղ (NBA All-Star), 1 անգամ կ'ընտրուի All-NBA եւ 4 անգամ All-Defensive խորհրդանշական հաւաքականներու անդամ։ 2009–10 մրցաշրջանի ավարտին կը գրաւէ առաջին տեղը խլումներու քանակով, իսկ 2011–12-ին՝ արդիւնաւետ փոխանցումներով։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Ամերիկացի Պասքէդպոլիստներ Ստորոգութիւն:22 Փետրուարի ծնածներ
Սիրոս (կղզի)
Սիրոս (Σύρος, տարածուած է նաեւ Սիրա անունը), Էգէական Ծովու ն Քիքլատես կղզեխումբին մէջտեղը գտնուող կղզի, Յունաստան։ Մաս կը կազմէ Յունաստանի Հարաւային Էգէականի Շրջանային Միաւորումին Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου իբրեւ առանձին Շրջանային նահանգ։ Մայրաքաղաքն է էրմուփոլի, որ նաեւ Յունաստանի Հարաւային Էգէական ի Շրջանային Միաւորումին նստավայրն է։
Կղզին կը զարգանայ 1826-էն ետք, երբ հոն կը հաստատուին Փսարա, Խիօ, Կրետէ եւ Փոքր Ասիայէ ն գաղթականներ։ Եղած է Յունաստանի ծովային, ճարտարարուեստի եւ մշակոյթի կեդրոնը։ Յունաստանի կեանքին մէջ, Ք․Ա․ 6-րդ դարէն իսկ, կարեւոր դեր ունեցած են ու մինչեւ այսօր կը շարունակեն ունենալ Սիրոս կղզին ծնած-մեծցած անձնաւորութիւններ՝ քաղաքական դէմքեր, գրագէտներ, բանաստեղծներ, գիտնականներ, համալսարանի դասախօսներ, բարձրաստիճան կաթոլիկ կամ ուղղափառ դաւանանքի կղերականներ, կրթական մշակներ, առեւտրականներ, բնաբաններ, ռազմական ծովուժի բարձրաստիճան զինուորականներ, թատերագիրներ, դերասաններ, փաստաբաններ, երգիչներ եւ յօրինողներ, գծագրիչներ եւ նկարիչներ, լրագրողներ եւ պատմաբաններ։
Անուանում
Սիրոս անունը յառաջացած է փիւնիկերէնի Սուր կամ Օսուրա բառէն, որ ժայռոտ կը նշանակէ։ Հոմերոս, Ոդիսական դիւցազներգութեան մէջ կղզին կ'անուանէ Սիրիի, իսկ ԺԷ. դարուն կ'անուանուի նաեւ իբրեւ Հռոմի Պապի ն կղզին՝ «L’isola del Papa»։
Աշխարհագրութիւն
Սիրոս կղզին կը գտնուի Քիքլատես կղզեխումբին կեդրոնը։  Փիրէա եւ Ռաֆինա նաւահանգիստներէն հեռաւորութիւնն է յաջորդաբար՝ 83 եւ 62 ծովային մղոն։ Անոր տարածութիւնը 84, 069 քառ. քմ․ է։ Ըստ 2011-ի մարդահամարին, ունի 21, 390 բնակիչ։
Հարաւային կողմը աւելի ցած ու դաշտային է։ Հոն կը գտնուին գիւղերուն, բնակավայրերուն եւ ծանօթ ծովափներու մեծամասնութիւնը․ զբօսաշրջիկութիւնը զարգացած է ու ճամբաներու ցանցը գոհացուցիչ է։
Գիւղերու եւ Բնակավայրերու ցանկ
Այիոս Տիմիթրիոս, Աղրոս, Ալիթինի, Ատիաթա, Ազոլիմնոս, Անօ Մանա, Անօ Սիրոս, Էփիսքոփիօ, Էրմուփոլի, Թալանտա, Մանա, Մեղաս Եալոս, Մեսարիա, Միթաքաս, Ղալիսաս, Սան Միխալիս, Վարի, Վիսաս, Տանիաքոս, Տելֆինի, Փաղոս, Փափուրի, Փարաքոփի, Փլաթի Վունի, Փոսիտոնիա եւ Քինի։
Ժայռակղզեակներ
Կղզիին ափերէն ոչ շատ հեռու կը գտնուին բազմաթիւ ժայռակղզեակներ, որոնցմէ միայն մէկը ունի երկու բնակիչ։
Ժայռակղզեակներուն ցանկը
Ամպելոս, Ասփրօ, Նաթա, Տիափորաքի, Սթրոկիլօ Էրմուփոլիս, Սթրոկիլօ Փոսիտոնիա, Սխինոնիսի, Տիտիմի, Վարվարուսա, Փսաթոնիսի, Փսախնօ, Քուցուլիա եւ Քիլիսթրաքիա։
Նախապատմական շրջան
Խալանտրիանի եւ Քասթրի շրջաններուն մէջ (Սիրոսին հիւսիս արեւելեան մաս) հնագիտական պեղումները ցոյց կու տան, թէ Սիրոս բնակուած է նախապատմական ժամանակաշրջաններէն, Ք․Ա․ 3-րդ հազարամեակին: Գտնուած են 600-է աւելի գերեզմաններ, ամրացուած բնակավայր մը՝ քաղքենի եւ առեւտրական գործունէութեամբ։Ք․Ա․ 2-րդ հազարամեակին ընթացքին, կղզին կ'անցնի յաջորդաբար Մինոասեան եւ Միկինէական Քաղաքակրթութիւններուն իշխանութեան ձեռքը, իսկ Ք․Ա․ 1-ին հազարամեակին՝ Յոնիացիներուն* Ίωνες -The Ionians։
Ք․Ա․ 7-րդ դարու բնակավայրեր յայտնուած են Ղալիսայի եւ էրմուփոլիի արեւմուտքը։
Ք․Ա․ 6-րդ դարուն Սիրոս կղզին Սամոսի* բնակիչները կը գրաւեն։ Կղզիին տարբեր վայրերու մէջ գտնուած են Ք․Ա․ 6-րդ եւ 3-րդ դարերու բնակավայրեր։
Դասական եւ Հելլենիստական շրջան
Դասական շրջանին, Սիրոս մաս կը կազմէ Աթէնքի Դաշինքին իբրեւ ինքնավար պետութիւն․ կ'ունենայ իր խորհրդարանը, քաղաքապետութիւնը եւ արծաթեայ դրամը։ Սակայն կը ստիպուի Աթենացիներուն հպատակութեան տուրք վճարել։
Հերոնիոյ ճակատամարտէն Μάχη της Χαιρώνειας Battle of Chaeronea (Տե' ս Յունաստան ) ետք, կղզին մակեդոնացիներուն կը հպատակի։ Հելլենիստական շրջանին կղզին յաճախ ծովահէններու թիրախ կը դառնայ։
Հռոմէական եւ Բիւզանդական շրջան
Հռոմէական շրջանին, (Ք․Ա․ 184 - 324) Սիրոս կը զարգանայ․ պղնձեայ դրամ կը գործածուի (Հելլենիստական շրջանէն), իսկ արծաթեայ՝ Ք․Ա․ 2-րդ դարէն։  Ծովահէններու յաճախակի յարձակումներուն պատճառով, բնակիչներէն լուրջ թիւ մը կղզիէն կը հեռանայ։
Լատիններու իշխանութեան շրջանը
Խաչակիրներու Դ․ արշաւանքէն ետք (1204), կղզին՝ ինչպէս Քիքլատեսի մնացեալ կղզիները, կը գտնուի Վենետիկցիներուն գերիշխանութեան տակ․ կ'իշխէ Մարքօ Սանուտօ գերդաստանը Marco Sanudo եւ կղզին մաս կը դառնայ Նաքսոս Կոմսութեան։
Այս շրջանին է, որ կը հիմնուի Անօ Սիրոս բնակավայրը, որուն բնակիչները Կաթոլիկ քրիստոնեայ կը դառնան, բայց կը պահպանեն յունարէն լեզուն։
Օսմանեան գերիշխանութեան շրջան
1579-ին Խայր էլ տին Պարպարոսա կղզին կը գրաւէ Օսմանեան Կայսրութեան հաշւոյն։ Մուրատ Գ․ սուլթանը, Սիրոսցի ազնուականներուն հետ կը համաձայնի եւ կղզիին առանձնաշնորհումներ կը պարգեւէ՝ ցած տուրքեր, կրօնական ազատութիւն․ Ենիչերիներուն հոն հաստատուիլը կ'արգիլէ։
Կրօնական ազատութիւնը առիթ կու տայ, որպէսզի կղզին հաստատուին Քափուչին (1635) եւ Ժեզուիթ (1744) կրօնաւորներ։
ժանտախտի համաճարակին (1728) կը յաջորդէ զարգացման շրջան, որ իր գագաթնակէտին կը հասնի ԺԸ. եւ ԺԹ. դարերուն ընթացքին։
1779-ին, Ապտուլ Համիտ Ա․ սուլթանը, կղզիին տեսչութիւնը կը յանձնէ իր ազգականին՝ Շահ Սուլթանուհիին։ Ան, իր կարգին, տեղացիներուն կ'ընծայէ «Համայնքի Ժողով»ը եւ կղզին կը կառավարուի անկէ յառաջացած գործակալներուն կողմէ։
1750 - 1820 Սիրոսի բնակչութեան թիւը կը կրկնապատկուի (2,000 հոգիէն՝ 4,000-ի)։ Բնակչութեան մեծ մասը կը բնակի Անօ Սիրոսի մէջ։ Ծովահէնութիւնը կը նուազի, նաւահանգիստը կը զարգանայ եւ բնակիչներէն շատեր կը սկսին զբաղիլ վաճառականութեամբ եւ նաւային գործերով։
Յունաստանի Ազատագրական Պայքարին ժամանակաշրջանը
Յունաստանի Ազատագրական Պայքարին ընթացքին, 1822-ին Խիօ կղզիին քանդումը եւ յոյներուն դէմ հալածանքները՝ Սամոս, Զմիւռնիա, Քիտոնիէս (Այվալի), Ռոտոս, Փսարա եւ Քասօ, գաղթականութեան մեծ ալիք մը կը յառաջացնեն դէպի Սիրոս։
Էրմուփոլիին ստեղծումը
1822-ի եւ 1865-ի միջեւ, Էրմուփոլին կը վերակառուցուի նոր դասական ոճով։
Բարեկեցիկ դասակարգը իր ապարանքի նմանող բնակարանները (αρχοντικό) նոր դասական ոճով կը կառուցէ։ Իսկ գաղթականները, որոնք իրենց կեցութիւնը կղզիին վրայ ժամանակաւոր կը նկատեն, կը մնան վրաններու եւ կամ փայտաշէն տնակներու մէջ եւ 1824-ին կը կառուցեն քարաշէն եկեղեցի մը՝ «Մեթամորֆոսի թու Սոթիրոս»։ Քանի մը տարուան ընթացքին տուները կը սկսին բարձրանալ դէպի Անօ Սիրոսի ստորոտը, ուր թաղամասեր կը կազմուին։ Նոր քաղաք մը կը հիմնուի։
Էրմուփուլի քաղաքին զարգացումը
Սիրոսի նաւահանգիստը այդ ժամանակաշրջանին Յունաստանի տարածքին գլխաւորներէն է։ 1828-ին բնակիչներուն թիւը 14,000-ը կ'անցնի եւ կը դառնայ ազատ Յունաստանի ճարտարարուեստի եւ առեւտուրի կեդրոնը։ 1850-ին արդէն բնակչութեան թիւը 20,000-էն աւելի է, իսկ 1889-ին՝ 22,000։
Գործարաններ
1860-ին Սիրոսի մէջ կը գործեն տասնեակէ աւելի կաշիի, երկաթի, օճառի, փայտաշինութեան եւ ներկարարութեան գործարաններ։ Նաեւ, 1875-ին կը գործեն մեքենական 20 գործարաններ՝ ջաղացքներ, ապակեգործութիւն, մանարան, պարանագործութիւն, ներկի աշխատանոցներ, հանգստապատառ (լոխում) եւ այլն։
Մինչեւ 1924 հիւսուածեղէնի գործարաններուն թիւը 24-ի կը հասնի։
Առեւտուրին հետ զուգահեռ կը զարգանան ձեռնարհեստը, ծովային եւ կառուցման ճարտարարուեստը, ինչպէս նաեւ հանրային կառոյցները։ Սիրոսի նաւարանը կը դառնայ յետ պատերազմեան յունական առեւտրական նաւատորմին վերանորոգման եւ վերակազմութեան վայրը։ Կաշեգործութիւնը կը զարգանայ՝ կաշին Պալքանեան երկիրներ կ'արտահանուի։ 1860-ին Էրմուփոլին Յունաստանի առաջին նաւահանգիստը կը հանդիսանայ, իսկ Սիրոս՝ Յունաստանի առեւտուրի եւ մշակոյթի կեդրոնը: Էրմուփոլիի բնակչութեան զարգացած եւ բարեկեցիկ մասը, քաղաքին մշակութային զարգացման մղում կու տայ։ Մշակոյթի բոլոր բնագաւառներէն ներս աննախընթաց ծաղկում մը կը յառաջանայ։
Նէորիօ նաւարանը
1861-էն Էրմուփոլի նաւահանգիստին արեւմտեան կողմը Նէօրիօ նաւարանը կը գործէ․ Յունաստանի ամէնէն հիներէն։ ԺԹ. դարու վերջին երեսուն տարիներուն ընթացքին, մեծ աճ կ'արձանագրէ, սակայն Ի. դարու առաջին կէսին` նահանջ։
Հայ որբերը եւ Near East Relief Որբանոցը
Փոքր Ասիոյ Աղէտին կը յաջորդէ քրիստոնեայ ժողովուրդներուն գաղթականութեան հոսքը՝ Յունաստան։ Սիրոս կը հասնին 7 800 յոյն գաղթականներ եւ 3 000 յոյն եւ հայ որբեր։ Գաղթականներէն՝ 2 800 հոգի Սիրոս կը հաստատուի, իսկ մնացեալները կը տարածուին Յունաստանի այլ շրջաններ: Որբերը նախ կը պատսպարուին կղզիին զանազան շրջաններու վրաններու եւ հաստատութիւններու շէնքերու մէջ։ 1923-ին Միջին Արեւելքի Ամերիկեան Նիր Իսթ Բարեսիրական հիմնարկը Էրմուփոլիի արեւմուտքը գտնուող Աւղօ բլուրին վրայ կը սկսի կառուցել երեք շէնքեր, գոհացնելու համար որբերուն կարիքները։ Շէնքերուն կառուցման կը մասնակցին նաեւ որբերը։
Սկզբնական շրջանին հայ որբերուն թիւը 732 էր, սակայն շուտով Աթէնքի եւ Քերքիրայի որբանոցներէն մեծ թիւով հայ որբեր կը հասնին եւ անոնց թիւը կը հասնի 2 000-ի։ Հայ եւ յոյն որբերը մինչեւ 1930 հոն կ'ապրին ։
Միջ-պատերազմեան շրջան եւ Գերմանական գերիշխանութիւն
Ի. դարու առաջին տարիներէն իսկ, Աթէնքի եւ Փիրէայի շարունակ զարգացումը կը ներգրաւէ Սիրոսցի բազմաթիւ գործարարներ, վաճառականներ եւ դրամատէրեր։ Շոգենաւերու զարգացումը պատճառ կը դառնայ, որ նաւերը ուղղակի Փիրէա կամ այլուր առանց դադարի շարունակեն իրենց ճամբորդութիւնը։ Այսպէս, Սիրոս կղզիին նաւահանգիստը իր կարեւորութիւնը կը կորսնցնէ։
Հիւսուածեղէնի ճարտարարուեստի զարգացումը կը վերակենդանացնէ կղզիին տնտեսութիւնը։
Սակայն, Բ․ Համաշխարհային պատերազմի ն Գերմանական գերիշխանութիւնը կը փճացնէ կղզիին տնտեսութիւնը։ 1941-1942-ի ձմրան, հազարաւոր բնակիչներ կը մահանան սովի եւ վատառողջ պայմաններու բերմամբ։
1980-ական թուականներէն մեծ աճ կ'արձանագրէ զբօսաշրջիկութիւնը։ Նաեւ, 1984-ին «Էգէական համալսարան»ի ենթաբաժիններուն հիմնումը մեծ ներդրում կ'ունենայ կղզիին մշակութային եւ տնտեսական զարգացման:
Ժամանակակից շրջան
Զբօսաշրջիկութիւնը, կրթական կեանքը, ինչպէս նաեւ «Սիրոս կղզիին Ազգային Օդակայանը» Syros Island National Airport Κρατικός Αερολιμένας Σύρου, «The Aegean casino» խաղատունը, նաւերու յաճախակի երթեւեկութիւնը՝ Փիրէայի եւ Րաֆինայի նաւահանգիստներէն դէպի Էգէական Ծովուն բոլոր կղզիները (մեկնող եւ վերադարձող նաւերը, անպայման կը կանգնին Սիրոս կղզին) եւ Նէորիօ նաւարանին վերաբացումը կղզիին տնտեսութեան մեծ թափ տուած են։ Վերջին տարիներուն ամառուան եղանակին, մեծ ու փոքր զբօսանաւեր շաբաթական հերթականութեամբ կղզին կ'այեցելեն։
Արցախցի երեխաներու հիւրընկալութիւնը Սիրոս կղզիին մէջ
1995-ին Յու­նաս­տա­նի Հայ Դա­տի Յանձ­նա­խում­բին եւ Անօ Սիրոս քաղաքապետութեան գործակցութեամբ, ինչպէս նաեւ Յունաստանի Հայ Կապոյտ Խաչի բարեսիրական կազմակերպութեամբ, Արցախի արտաքին գործոց եւ Կրթութեան ու Գիտութեան նախարարութիւններուն աջակցութեամբ կը յաջողուի «Ար­ցա­խի ե­րե­խա­նե­րու այ­ցը Յու­նաս­տան» ծրագ­իրը: Մինչեւ այսօր, Սիրոս կղզիին մէջ ամէն ամառ 15 օրուան համար, կը հիւրընկալուին Արցախի ազատագրութեան պատերազմին հետեւանքով զոհուած ազատամարտիկներու երեխաներ։
Վարչակարգ
Էրմուփոլի քաղաք-նաւահանգիստը նստավայրն է Յունաստանի Հարաւային Էգէականի Շրջանային Միաւորումին Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου։ Քալլիքրաթիս Ծրագիրով, Յունաստան կը բաժնուի 13 Շրջանային Միաւորումներու եւ Սիրոս կղզիին երեք քաղաքապետութիւնները կը ջնջուին եւ կը վերածուին Սիրոս-Էրմուփոլիս քաղաքապետութեան՝ Անօ Սիրոս, էրմուփոլի եւ Փոսիտոնիաս նախկին քաղաքապետութիւններու միացումով։
Կրօն
Կղզիին վրայ կ'ապրի Կաթողիկէ դաւանանքի մեծ համայնք մը, որ Ուղղափառ համայնքին հետ դարերէ ի վեր սիրով կ'ապրին։ Անոնց միջեւ խառն ամուսնութիւնները յաճախակի են։ Երկու եկեղեցիները, Զատկուան տօնը նոյն օրը կը տօնեն։
Ծովային կապ
Սիրոս կղզին ծովային փոխադրամիջոցի խաչմերուկ մըն է։ Դէպի Փիրէա եւ փոխադարձ՝ անկէ դէպի Էգէական Ծովուն կղզիներն ու կղզիակները եւ Կրետէ կղզի երթեւեկութիւնը ամէնօրեայ եւ յաճախակի է։
Անոր նաւահանգիստին աշխարհագրական դիրքը զայն կը պաշտպանէ Էգէական Ծովուն զօրաւոր քամիներէն։
Օդային կապ
1992-ին Սիրոսի «Տիմիթրիս Վիքելաս» Δημήτριος Βικέλας Ազգային Օդակայանը (IATA: JSY) կը բացուի, որ կապուած է Աթէնքի ''«Ελ. Βενιζέλος»'' (IATA: ATH) Միջազգային օդակայանին։
Հանրային փոխադրամիջոցներ
Էրմուփոլի նաւահանգիստ-մայրաքաղաքը կղզիին մնացեալ բնակուած շրջաններուն հետ կը կապուի հանրակառքերու յաճախակի երթեւեկութեամբ։ Անոնք կապուած են մայրաքաղաքին հանրակառքերուն հետ։
Նաեւ կը գործեն թաքսիներ (վարձակառքեր)taxis։
Մշակոյթ
Կղզին ունի հարուստ մշակոյթ։ Կան թատերական, երաժշտական նաեւ գրական խմբակներ։ Անոնք յաճախ հանդէս կու գան ելոյթներով եւ ձեռնարկներով։ «Սիրոսի երաժշտասէրներ»ու Φιλόμουσοι Σύρου միութիւնը հիմնուած է 1894-ին։ Մայրաքաղաքին Քաղաքապետական Գրադարանը կը գտնուի Քաղաքապետարանին շէնքին կից Մշակոյթի Տան մէջ, որուն պարտէզին մէջ կը գտնուին Սիրոսցի նշանաւոր մտաւորականներու կիսանդրիները՝ Տիմիթրիոս Վիքելաս, Էմմանուիլ Ռոյիտիս, Ղիորղոս Սուրիս, Թիմոլէոսնտոս Ապելա եւ Ռիթա Պուպի-Փափա։
Էրմուփոլին ունի շարժապատկերի երկու սրահ․ բացօթեայ՝ ամառուան շրջանին համար եւ գոց՝ ձմեռուան։
«Ափոլլոն» թատրոնը
«Ափոլլոն» թատրոնը Θέατρο Απόλλων կը կառուցուի 1862-1864 թուականներուն․ ճարտարապետն է իտալացի Փիետրօ Սապօ։ Կը նկատուի, թէ Միլանոյի Սքալա La Scala թատրոնին մանրանկարն է, նաեւ տիպարն է ուրիշ 3 թատրոններու․ Սան Քարլօ՝ Նափոլի, Թէաթրօ տելա փերկոլա՝ Ֆիրենցէ եւ Քասթելֆրանքօ թատրոնը։ Բ․ Համաշխարհային Պատերազմին ընթացքին թատրոնը մեծ վնասներ կը կրէ։ Կը վերաբացուի 1991-ին եւ վերանորոգման աշխատանքները կը լրանան 2000-ին։
Կրթութիւն
Կղզիին մէջ կը գործեն կրթութեան համակարգի բազմաթիւ վարժարաններ․ մանկապարտէզներ, նախակրթարաններ, միջնակարգեր, երկրորդականներ, արուեստի դպրոցներ եւ Էգէական համալսարանը իր դպրոցներով։
Ցուցադրութեան սրահներ
Կղզիին մէջ կան բաւական ցուցադրութեան սրահներ։ Ցուցադրութեան գլխաւոր սրահներն են՝ «Էրմուփոլի»ն, «Քիքլատեսի Պատկերասրահ»ը եւ «Էմանուիլ Ռոյիտիս»ը։
Յուշարձաններ
«Անտրէա Միաուլիս»ին Ανδρέα Μιαούλη արձանը, համանուն հրապարակին վրայ,
«Փոքր Ասիացիներու» յուշարձանը, Քսիրոքամպոյի համանուն հրապարակին վրայ,
«Զոհուածներուն Յուշարձան»ը, Հարաւային Էգէականի Շրջանային Միաւորումի շէնքին առջեւ․ նաւահանգիստին համանուն քարափին վրայ։
Մարզական
Սիրոս կղզիին մարզական կեանքը վառ ու հարուստ է։ Կան վոլի-պոլի, ոտնագնդակի, կողովագնդակի, լողի, ծովային մարզումի, դասական մարզանքի, մեքենավառ մարզանքի, թենիսի եւ ճատրակի բազմաթիւ ակումբներ եւ խումբեր։ Յունաստանի ազգային Ա․ դասակարգին կը մասնակցի վոլի պոլի «Ֆինիքաս Սիրու» ''Α.Ο. Φοίνικας Σύρου'' խումբը։
Այս ուղղութեամբ կղզին ունի ոտնագնդակի հանրային հինգ մարզադաշտեր եւ անձնական փոքր դաշտեր (5x5 եւ 7x7)։ Նաեւ, հանրային՝ Վոլէյի եւ Կողովագնդակի մարզադաշտ, Դասական Մարզանքի դաշտ, Լողաւազան եւ այլն։
Տեղական արտադրութիւններ
Կ'արտադրուի նաեւ հանրածանօթ «Սան Միխալի» պանիրը, պատրաստուած տեղական անասուններուն՝ կովու, ոչխարի եւ այծի կաթով։
Համբաւի արժանացած են․
Հեռատեսիլ
Սիրոսի մէջ կը բանին երկու հեռուստատեսութեան կայաններ, որոնք կը սփռուին Քիքլատես կղզեխումբի տարածքին։
Տպագրութիւն
Կը տպագրուին ամէնօրեայ «Քինի Ղնոմի» (=Հանրային Կարծիք) Κοινή Γνώμη օրաթերթը եւ «Լողոս թոն Քիքլատոն» Λόγος των Κυκλάδων շաբաթաթերթը։ Նաեւ «Serious» անվճար ամսաթերթը։
Ելեկտրոնային թերթ
Վերջին տարիներուն զարգացած է ելեկտրոնային թերթը․ ամենածաւալունը՝ «Syros today»ն է։
Ձայնասփիւռ
Սիրոսի մէջ կը սփռուին ձայնասփիւռի տեղական վեց կայաններ։
Տե՛ս նաեւ
Քերքիրայի հայերը․ հայ որբերը
Քեֆալոնիա․ Հայ որբերու ժամանումը Քեֆալոնիա
Քոքինիոյ հայկական գաղութը
Սելանիկի հայկական գաղութը
Փաթրայի հայերը
Կորնթոս -Կորնթոսի հայերը
Արսէն Պալեան
Կրետէ
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Էգէական Ծովուն կղզիներ Ստորոգութիւն:Յունաստանի կղզիներ Ստորոգութիւն:Յունաստան Ստորոգութիւն:Եւրոպա
Հայ Քոյրերու Վարժարան
Հայ քոյրերու վարժարան, սեփական դպրոց Ֆիլատելֆիոյ մէջ՝ նախակրթարանէն մինչեւ 8-րդ դասարան։
Պատմութիւն
1967 թ. հիմնադրած են Արուսեակ Սաջոնեան (մինչեւ 1969-ը՝ տնօրէն), Հռիփսիմէ Չիֆթելեան, Վալենտին Ջենենեան կաթոլիկ քոյրերը։ 1969-էն տնօրէնն է քոյր Լուիզա Քասարջեանը։
Ուսուցման հիմնական լեզուն անգլերէնն է, կը դասաւանդուին հայերէն, ֆրանսերէն, պատմութիւն, երաժշտութիւն եւ այլ առարկաներ։
1998-ին վարժարանը ունէր մօտ 200 աշակերտ։
Կը հրատարակուի «Արծուիկ» թերթիկը (տարին 4 համար) եւ «Արծուիկ» խորագրով տարեգիրքը։
Հայ քոյրերու վարժարաններ կը գործեն նաեւ Լոս Անճելըսի եւ Պոսթընի մէջ։
Ստորոգութիւն:Հայեր
Մեծ Մասիս
Մեծ Մասիս (Մեծ Արարատ), Հայկական լեռնաշխարհի ամենաբարձր գագաթը, ունի 5165 մ բարձրութիւն։ Գագաթը մշտապէս պատուած է ձիւնի հաստ շերտով։ Ըստ Աստուածաշունչի՝ Մեծ ջրհեղեղէն ետք այստեղ կանգ առած է Նոյեան Տապանը։ Լեռը այժմ կը գտնուի Թուրքիոյ Հանրապետութեան վերահսկողութեան ներքոյ գտնուող տարածքներուն՝ պատմական Մեծ Հայքի Այրարատ նահանգին մէջ։
Ալպերթ Ազարեան
Ալպերթ Ազարեան, Խորհրդային Հայաստանի մարմնամարզիկ, օղակներու վարժութեան ախոյեան ու մասնագէտ, «Օղակներու թագաւոր», մարմնամարզութեան զանազան վարժութիւններու քանիցս ախոյեան՝ Ողիմպիական խաղեր (1956, 1960), համաշխարհային ախոյեանութեան խաղեր (1954, 1958), Ասիական խաղեր (1963), Եւրոպայի խաղեր (1955), եւ այլն։
Առաջին տարիները
Ծնած է 1929-ին, հայազգի արհեստաւորի ընտանիքի մէջ։ 1939-ին ընտանեօք Վանաձոր կը տեղափոխուին, իսկ 1947-ին՝ Երեւան։
Մարմնամարզիկ
1946-ին կը սկսի մարմնամարզումով զբաղիլ՝ ըմբշամարտով եւ ծանրամարտով։
1948-ին կ'ընդունուի Մարմնակրթութեան հայկական պետական դպրոցը (Հայկական մարմնակրթութեան հիմնարկին մէջ), ուրկէ շրջանաւարտ կ'ըլլայ 1952-ին։ Ուսման զուգահեռ, մարմնամարզութեամբ կը զբաղի։
Մարմնամարզութեան ախոյեան
1953-ին Հայաստանի հաւաքականին հետ կը մասնակցի Լենինկրատի մէջ կայացած Խորհրդային Միութեան միջ-մարմնամարզական մրցումներուն եւ ԽՍՀՄ ախոյեան կը դառնայ օղակի վարժութեան մէջ։ Այնուհետեւ, ԽՍՀՄ հաւաքականին հետ կը մասնակցի բազմաթիւ ախոյեանական մրցաշարքերու, որոնք տեղի ունեցած են 49 պետութիւններու մէջ՝  Ողիմպիական խաղեր, Համաշխարհային Ախոյեանութեան խաղեր, Ասիական խաղեր, Եւրոպայի ախոյեանութեան մրցաշարքեր, Խորհրդային Միութեան միջ-երկիրներու ախոյեանութեան խաղեր, Միջազգային մրցաշարքեր, նուաճելով 45 ոսկեայ, 42 արծաթեայ եւ 10 պղինձէ մետալներ։
Ողիմպիական Խաղեր
Մարմնամարզումի օղակներու վարժութեան պատմութեան մէջ, Ազարեան երկու մարզիներէն մէկն է, որ երկու Ողիմպականներու ոսկեայ մետալակիր է։ Երկրորդը, Ճափոնցի Աքինորի Նաքայաման է, որ յաջողած է Ազարեանէն 12 տարի ետք՝ (1968, 1972)։
Եւրոպային Ախոյեանութեան մրցաշարքներ
1955, (Ֆրանքֆուրթ)․ 2 ոսկեայ մետալներ՝ օղակներու վարժութեան ու զուգաձողեր, 2 արծաթեայ՝  ընդհանուր անձնական ու բարձրաձողեր:
Մարմնակրթութեան ասպարէզ
1964 -2000 թուականներուն ընթացքին կայացող Ողիմպիական խաղերուն պատուաւոր հիւրը կ'ըլլայ։
2004-ի (Աթէնք) եւ 2008-ի (Փեքին) Ողիմպիական Խաղերուն բացման շքերթին, Հայաստանի հաւաքականին դրօշակակիրն է։
27 Յուլիսին Լոնտոնի Ողիմպիական մարզադաշտին վրայ տեղի ունեցած «Լոնտոն 2012»ի Ողիմպիական խաղերուն բացման հանդիսաւոր հանդիսութեան Հայաստանի պատուիրակութեան դրօշակակիրը կ'ըլլայ Ալպերթ Ազարեանը :
Անձնական կեանք
Ալպերթ Ազարեան բախտաւորուած է երեք զաւակով՝ երկու աղջիկ եւ մէկ տղայ։  Տղան՝ Էդուարդ, հետեւած է հօր հետքերուն եւ դարձած է 1980-ին Մոսկուայի Ողիմպիական խաղերուն մարմնամարզումի հաւաքական մրցումներուն ոսկեայ մետալակիր, իսկ 1978-ին Համաշխարհային Ախոյեանութեան խաղերուն անձնական ընդհանուր վարժութիւններուն պղինձէ մետալակիր եւ հաւաքական ընդհանուր վարժութիւններուն՝ արծաթեայ մետալակիր։
Ազարեանին կիսանդրին
1 Դեկտեմբեր 2022-ին, Երեւանի Ալպերթ Ազարեանի անուան մարմնամարզութեան ողիմպիական հերթափոխի մանկապատանեկան մարզադպրոցին մէջ տեղադրուած է ողիմպիական խաղերու եռեակի, աշխարհի, ասիական խաղերու, Եւրոպայի ախոյեան Ալպերթ Ազարեանին կիսանդրին:
Կիսանդրիին հեղինակը քանդակագործ, Նկարիչներու միութեան անդամ Գերասիմ Շահվերտեանն է :
Տե՛ս նաեւ
Հրանդ Շահինեան
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Մարզիկներ Ստորոգութիւն:Հայազգի մարզիկներ Ստորոգութիւն:Հայաստանի մարզիկներ Ստորոգութիւն:Մարմնամարզութիւն Ստորոգութիւն:Մարմնամարզութեան հայազգի մարզիկներ Ստորոգութիւն:1929 ծնունդներ Ստորոգութիւն:11 Փետրուարի ծնածներ Ստորոգութիւն:Գանձակ ծնածներ
1727 թուական
1727 թուական, ոչ նահանջ տարի, 18րդ դարու 27րդ տարին է
Մահեր
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1727 մահեր
Ստորոգութիւն:1727
Joey Starr
Ճօէ Սթարր (Joey Starr,, ֆրանսացի ռեփըր, երգահան եւ դերասան։
Ծանօթ է իր երաժշտութեամբ։ Իր երաժշտական ոճը, «hardcore» ռեփն ՛է, բայց այլ գիտակից ռեփ ու հիբ-հօբ։ Ասպարէզը Շէն (Kool Shen) ի հետ 1990թ տարիներուն, ՆԴՄ (NTM) խումբով որ ստեղծեցին։ Միասին մասնակցեցան ֆրանսական ռեփ յեղափոխութեան. Խումբը 1988թ կը բաժնուի ու Ճօէ Սթարր կը սկսի ֆիլմարուեստական ասպարէզի մը ու Սէսարի մրցանակ կը ստանայ, «Polisse» եւ «Le bal des actrices» ֆիլմերուն համար։
Փլաթիա, Մաթրաքի
Փլաթիա, Մաթրաքի (յուն․՝ Πλατειά Μαθρακίου)․ ժայռակղզիակ, Տիափոնտեա կղզիներ, Յոնիական ծով։ Մաթրաքիին մօտակայ կղզի (հարաւ-արեւմուքը) եւ Քերքիրային հիւսիս-արեւմուտքը։
Տիափոնտեա կղզիները ներառնուած են Նաթուրա (ՆԱԹՈՒՐԱ 2000) ծիրէն ներս Բնապահպանման Գօտիի Միջազգային համաձայնագրով - Natura 2000։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Յոնիական կղզիներ Ստորոգութիւն:Տիափոնտեա կղզիներ Ստորոգութիւն:Յունաստանի կղզիներ Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Կղզիներ
Ցանկ 19 րդ դարու Հայ գրողներու
1900 - 1922 Գեղապաշտ շրջան
Աղբիրներ
Արդի Հայ Գրականութիւն,Մուշեղ Իշխան
Հայ Գրականութիւն, Յակոբ Օշական, Երուսաղէմ,1942ճ
29 Մայիս
29 Մայիս, տարուան 149-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 150-րդ) օրն է։
Մահեր
1996․ Հրանդ Շահինեան (ծն.1923) հայ, խորհրդային մարմնամարզիկ
Վրոցլավ
Վրոցլավ, (Wroclaw) քաղաք Լեհաստանի հարաւ-արեւմուտքին, նավահանգիստ Օդրա գետի ափին, Վրոցլավի վոյեվոդութեան վարչական կեդրոնը։ Բնակչութիւնը՝ ։ Տրանսպորտային հանգոյց է։ Առաջատար ճյուղերն են մեքենաշինութիւնը, մետալուրգիան, քիմիական, թեթեւ, սննդի եւ պոլիգրաֆ արդյունաբերութիւնը։ Կա ՋԷԿ, գազի գործարան։ Ունի մի քանի բուհ (այդ թւում՝ համալսարան)։ Պատմական աղբիւրներուն առաջին անգամ (Բրեսլավլ անունով) կը հիշատակուի 980 թուականին։ 1000 թուականէն եղած է եպիսկոպոսութեան կեդրոն։ 1335 թուականէն մտած է Չեխական թագավորութեան կազմի մէջ եւ Սիլեզիայի գլխավոր քաղաքն էր։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի (1939—1945 թուականներ) ժամանակ օկուպացրած են գերմանացիները։ Կա քաղաքա-պետարան (XIII—XVI դարեր․), կաթոլիկ եկեղեցի (XIII —XVIII դարեր), վերամիավորման ցուցահանդես համալիր։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Լեհաստանի քաղաքներ
Ռուբերդ Կրինդ
Ռուբերդ Ալեքսանտր Լլոյտ Կրինդ (Rupert Alexander Lloyd Grint, ծնած է 24 Օգոստոս, 1988 թուականին, Հարլոու, Էսսեքս, Անգլիա), Անգլիացի դերասան, որ նաեւ յայտնի է որպէս Ռոն Ուիզլի դերով, որ խաղցած է Հէրի Փոթըրի բոլոր ֆիլմերուն մէջ։ Ռուբերդը ունի մէկ եղբայր եւ երեք քոյր։ Ռուբերդը Անգլիական Դոդդընհամ Հոդսփուրի (Անգլիական ֆուդպոլի ակումբ) երկրպագու եւ սիրահար է։ Ռուբերդը եւ Էմմա Ուաթսընը մօտ ընկերներ են, նշելով, որ իրար կը վերաբերեն որպէս քոյր եւ եղբայր։ Ռուբերդը կը զբաղի նաեւ բարեգործութեամբ։
Հէրի Փոթըր (2001-11)
2000 թուականին, ֆիլմի փործերը Հէրի Փոթըին արդէն սկսան, որ վէպ մըն է, գրուած՝ Ճոան Ռոուլինկի կողմէն: Ճոան ըսաւ թէ, ան ֆիլմին մէջ կ'ուզէ բոլոր դերասանները ըլլան Անգլիացի : Կրինդ որոշեց փործ ընել Ռոն Ուիզլիի դերին, որ Հէրի Փոթըրի մտերիմ ընկերներէն մէկն էր։ Կրինդ արդէն այն ժամանակ մեծ սիրահար էր Հէրի Փոթըրի գիրքերունշ եւ տեսնելով թերթերուն մէջ ֆիլմերու հրատարակութեան փորձերը, ան արձանագրութիւն մը ուղարկեց որուն մէջ ինք ըսաւ թէ որքան կը փափաքէր այս դերը ունենալ: Անոր երազը իրականացաւ, որովհետեւ մի քանի օր ետք իրմէ խնդրեցին որ տեսնուին եւ ժողով մը ունենան : 8 Օգոստոս, 2000 թուականին Տանիէլ Ռատքլիֆը Էմմա Ուաթսընը եւ Կրինդը որոշուած էին կատարել Հէրիի, Հըրմայոնիի եւ Ռոնի դերերը Grint is the oldest member of the trio. : Հէրի Փոթըրը եւ Փիլիսոփայի Քար ֆիլմի հրատարակութիւնը 2001 թուականին Կրինդի առաջին ֆիլմն էր։ Այդ ֆիլմը գրաւեց առաջին դիրքը բոլոր աշխարհին մէջ այդ տարուան ընթացքին : Եւ բոլոր Հէրի Փոթըր ֆիլմերուն մէջ, այս առաջինս ամէնաշատ դիտուած եւ սիրուած ֆիլմերէն է: Կրինդը շահեցաւ Սադէլայդի մրցանակը, նոր տաղանդաւոր դերասաններու մարզին մէջ:
Տարի մը ետք, Կրինդ կրկին Ռոնի դերը կատարեց Հէրի Փոթերը եւ գաղտնի սենեակ ֆիլմին մէջ, 2002 թուականին, եւ մի քանի թերթիկներ նշեցին թէ այդ ժամանակին, Կրինդ եւ իր ընկերները մեծցած էին : 31 Մայիս, 2004 թուականին հրատարակուեցաւ Հէրի Փոթըրը եւ Ազքապանի բանտարկեալ ֆիլմը, որուն մէջ 3 դերասանները աւելի ինքնավստահ եւ կարող էին, ինչպէս նաեւ աւելի վտանգներէ կը տառապէին : Այս 3-րդ ֆիլմը Հէրի Փոթըրի ֆիլմերուն մէջ ամէնէն քիչ ծախուած ֆիլմն է, եւ ամէնէն քիչ շահ բերող : 2005 թուականին հրատարակուեցաւ 4-րդ ֆիլմը, Հէրի Փոթըրը եւ Հրէ գաւաթը, որ կը պարունակէր աւելի մանրամասն կէտեր իր դերասաններուն մասին, եւ աւելի խրդին գրականութիւն եւ դերասանութիւն : Իսկ 5-րդ ֆիլմը Հարի Փոթըրը եւ Փիւնիկի միաբանութիւնը հրատարակուեցաւ 2007 թուականին, եւ ունեցաւ մեծ նիւթական յաջողութիւն, եւ առաջին դիրքը գրաւեց, անցնելով ուրիշ լաւ ֆիլմերու. : Այս մէկը հրատարակուեցաւ նոր ուղղիչի մը կողմէ, Տայվիտ Եադս,, որ ետքը պիտի շարունակէր ղեկավառել միւս Հէրի Փոթըր ֆիլմրեը: Կրինդ ըսաւ թէ նոր տնորէնը շատ լաւ էր, եւ օգնեց որ նորութիւններ բերենք, եւ ֆիլմերը ձանձրանալի չդարձնենք : Որպէս նշանաւոր դերասաններ, Կրինդ՝ Էմմայի եւ Տանիէլի հետ իրենց ձեռքի, ոտքի ու կախարդական փայտիկի հետքերը ձգեցին Հոլիուտի սրահին մէջ :
15 Յուլիս, 2009 թուականին Հէրի Փոթըրի 5-րդ ֆիլմը հրատարակուեցաւ, եւ միւս ֆիլմերէն աւելի լաւ նիւթական յաջողութիւն բերաւ : Այս 5-րդ ֆիլմը քննադատուեցաւ որպէս Հէրի Փոթըրի ամէնալաւ ֆիլմերէն մէկը, ամէն ինչի նկատմամբ  : Կրինդ կ'ըսէ թէ ան փոփոխութիւն նկատեց Ռոնին նկարագրին մէջ, եւ կ'ըսէ թէ ան եղաւ աւելի ինքնավստահ եւ քաջ եւ աւելի հաճելի անոր դերը կատարելը: 2009-2010 թուականներուն, ան շահեցաւ 3 մրցանակներ:
Առաջուայ ֆիլմերուն յաջողութիւնէն ետք, 3 դերասանները վստահ չէին թէ պիտի շարունակեն իրենց դերերը յաջորդող երկու եւ վերջին ֆիլմերուն մէջ, բայց Մարտ 2008-ին Կրինդ որոշեց վերադառնալ : Նիւթական պատճառներով, վերջին գիրքը բաժնուեցաւ 2 ֆիլմերու, with filming concluding in June 2010. : Վերջին ֆիլմը աւարտելէ ետք, Կրինդ ըսաւ «Այս ֆիլմերը իմ բոլոր մանկութիւնս եղան, եւ այս բոլորը շատ շուտ վերջացաւ, եւ մեր բոլորին համար շատ զգայական եղաւ որովհետեւ այս մէկը կրկին պիտի չկարենանք ընել» : Հէրի Փոթըրը եւ Մահուան պարգեւները. մաս 1 հրատարակուեցաւ 15 Նոյեմբեր, 2010 թուականին : Եւ մեծ յաջողութիւն ունեցաւ : Եւ բոլորը շատ սիրեցին : Ինչպէս նաեւ ըսուեցաւ թէ Կրինդ մեծցաւ եւ եղաւ շատ կարող դերասան մը : Բայց Նիւ Եորք թերթիկին մէջ գրող մը ըսաւ թէ, Կրինդ եւ Տանիէլ ձանձրացած էին իրենց դերերէն եւ այս մէկը յայտնիէր իրենց դերասանութեան մէջ : Կրինդին դերասանութիւնը իրեն պարգեւեց մրցանակներ, օրինակ՝ 2011 ամէնալաւ դերասան: Իսկ վերջին ֆիլմին մէջ, Հէրի Փոթըրը եւ մահուան պարգեւները մաս 2 ան կեդրոնացաւ իր դերը զարգացնելու եւ բարելաւելու : Ներկայիս, այս վերջին ֆիլմը ամէնայաջող ֆիլմերէն մէկն է, ոչ միայն բախտատելով Հէրի Փոթըրի միւս ֆիլմերուն, այլ աշխարհի բոլոր ֆիլմերուն :
Յղումներ
Ստորոգութիւն:Անգլիացի դերասաններ Ստորոգութիւն:1988 ծնունդներ Ստորոգութիւն:24 Օգոստոսի ծնածներ
Եպիփիւտ կամ Մակաբոյս
Էփիֆիթօ կամ Եպիփիւտ (Յունարէն. էփի=վրան, ֆիթօ= բոյս), բոյսեր են, որոնք կ՚օգտուին ուրիշ բոյսերէն՝ իբր բնակարան ու առանց վնաս տալու կ՚աճին անոնց վրայ։ Հողի վրայ արմատ չեն ունենար։
Յատկութիւններ
Յառաջացած արմատներ չեն ունենար, արմատները միայն կ՚ապահովեն բնակարանին վրայ կառչումը։ Կ՚ունենան քլորոֆիլ պարունակող օդի արմատներ։ Օդի արմատները կը ծառայեն վերափոխութեան (անապոլիզմայի)։
Եփիփիւտական բոյսերը կը գործածեն լուսաբաղարկումը ու օդէն կամ իրենց բնակարաններուն մակերեսէն ձեռք կը բերեն խոնաւութիւնը։ Քարաքոսի տեսակներէն մի քանին ու խոլորձազգիներու ընտանիքը այս տեսակի բոյսեր են։
Կենսաբազմազանութիւն
Ամենածանօթ եփիփիւտական բոյսերն են խոլորձները, գաղտածաղիկները ու անանասազգիները՝ իբրեւ սպանիական գաղտածաղիկ։ Եպիփիւտերը կը գտնուին բոլոր բոյսի ընտանիքներու լայն խումբերուն մէջ։ Եպիփիւտի տեսակներէ 89%-ը (մօտաւորապէս 24,000 տեսակ) ծաղկող բոյսեր են։ Ամենալայն 2-րդ խումբն է Leptosporangiateի պտերները, որոնք ունին մօտաւորապէս 2800 տեսակներ (եպիփիւտերու 10%-ը)։ Ամենալայն 3-րդ խումբն է Lycopodiopsidaները, որոնք ունին մօտաւորապէս 190 տեսակներ ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Մակաբոյծեր
Կարօ Հալապեան
Կարօ Սէմյոնովիչ Հալապեան (կամ՝ Կարո Հալաբյան, Каро Семёнович Алабян, ) Սովետացի Հայ ճարտարապետ մըն էր: Սովետական Հայաստանի վաստակաւոր ճարտարապետի տիտղոսը ստացած է 1940 թուականին:
Սիւզան Մարգարեան
Սիւզան Մարգարեան (կամ՝ Սյուզան Մարգարյան, ) հայ երգիչ մըն է: 2003 թուականին ան դարձաւ Հայաստանի Վաստակաւոր Արթիսթ: Ան հայ երգչուհի Սիրուշոյի մայրն է:
1728 (թիւ)
1728 (հազար եօթ հարիւր քսանութ)՝ բնական թիւ է, կը յաջորդէ 1727-ին եւ կը նախորդէ 1729-ին
Յատկութիւնները
1728-ը՝
Մոնա Լիզա տել Ճիոքոնտօ
Մոնա Լիզա տել Ճիոքոնտօ (Lisa del Giocondo), ծննդեան անունը՝ Ժերարտինի, (15 Յունիս 1479, Ֆլորանս  (Florence) - 15 Յուլիս 1542, Ֆլորանս), ծանօթ է նաեւ իբրեւ Լիզա Ժերարտինի, Լիզա տի Անթոնիօ Մարիա (կամ Անթոնմարիա) Ժերարտինի եւ Մոնա Լիզա անուններով: Իտալիոյ Ֆլորանս եւ Թոսքանա (Tuscany) քաղաքներու յայտնի Ժերարտինի ընտանիքի անդամ է: Կ'ենթադրուի, որ ան Լէօնարտօ տա Վինչիի` իտալական վերածնունդի դարաշրջանի ստեղծած յայտնի գլուխ գործոցին հերոսուհին է:
Լիզայի կենսագրութենէն քիչ բան յայտնի է: Ծնած է Ֆլորանսի մէջ, պատանի հասակին ամուսնացած է հագուստի եւ մետաքսի վաճառականի մը հետ, որ հետագային տեղական պաշտօնեայ դարձած է: Լիզա ունեցած է հինգ երեխայ: Ապրած է յարմարաւէտ, միջին խաւի դասին բնորոշ կեանք մը: Ամուսնինէն, որ տարիքով իրմէ մեծ էր, երկար ապրած է:
Լիզայի մահէն դարեր ետք, «Մոնա Լիզա» կտաւը դարձած է կերպարուեստի մարզի մէջ աշխարհի յայտնի գլուխ գործոցներէն մէկը : Կտաւը մեծ հետաքրքրութիւն յառաջացուցած է հետազօտողներու եւ արուեստի սիրահարներու մօտ, եւ այս աշխատանքը դարձած է համաշխարհային ճանաչում ունեցող արուեստի գործ մը: 2005-ին վերջապէս յստակացած է Լիզա տել Ճիոքոնտոյի եւ Մոնա Լիզայի համապատասխանութիւնը :
Վաղ Կեանք եւ Ընտանիք
Լիզա Ֆլորանսի հին եւ ազնուական ընտանիքէ մը սերած էր, որ ժամանակի ընթացքին կորսնցուցած էր իր ազդեցութիւնը : Անոնք ունեւոր էին, բայց հարուստ չէին, քաղաքին մէջ կ'ապրէին ագարակային եկամուտով, ունէին Եւրոպայի ամենամեծ եւ տնտեսապէս արդիւնաւէտ ագարակներէն մէկը :