cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ֆրիկ (բանաստեղծ)
Կենսագրութիւն
Կենսագրական տեղեկութիւններ չեն պահպանուած. յայտնի են միայն հօր եւ հօրեղբոր անունները՝ Թագւոշ եւ Դոդանա։ Ֆրիկի քերթուածքներուն եղած որոշ անուղղակի տուեալներէն կ'ենթադրուին, որ ծնուած է մոնկոլներու Հայաստան կատարած արշաւանքներու սկիզբը։ Հաւանաբար գերի ընկած է մոնկոլներուն ձեռքը, ապա փրկանգով ազատուած է։ Եղած է հարուստ, սակայն հետագային մասաչիներէն (մոնկոլներէն՝ բանակին հանդրձանք, ձի, զենք մատակարարողներ) մէկի ընկերակիցը դառնալով՝ սնանկցած է, ընկած է ծանր պարտքերու տակ։ Անոր համար անոր խփած են իր ընտանիքը։ Ծերութեան հասակին թշվառ ու մենակ եղած է։ Ցանկացած է վանք մտնել, վանական դառնալ սակայն պարզ չէ արդիոք ան արած է այդ քայլը։
Եփրեմ Ասորի
Կեանքը
Պարսից Սասանեան Շապուհ Բ. թագաւորին (311-380)՝ քրիստոնեաներուն նկատմամբ գործադրած հալածանքներէն խուսափելու համար՝ 360-ական թուականներուն իր աշակերտներուն եւ քրիստոնեայ հայրենակիցներուն հետ տեղափոխուած է Մծբին։ Յակոբ Մծբնացի զինք նշանակած է տեղի քրիստոնէական դպրոցին տեսուչը։ Սակայն 363-ին, երբ պարսիկները գրաւած են Մծբինը, Եփրեմ Ասորի հարկադրուած վերադարձած է Եդեսիա, կարճ ժամանակ ետք մեկնած է Եգիպտոս, ուր 8 տարի ճգնած է Թիպեթի նշանաւոր մենաստաններուն մէջ։ 370-371 այցելած է Կապադովկեան Կեսարիա, հանդիպած՝ Բարսեղ Կեսարացիին, որ, ըստ աւանդութեան, զինք սարկաւագ ձեռնադրած է։
Ֆրիկ (բանաստեղծ)
Բանաստեղծութիւնները
Ֆրիկին պահպանած է մօտ հինգ տասնեակ բանաստեղծութիւններ, որոնց մէծ մասը յայտնաբերած է, հաւաքած է հրատարակութեան պատրաստած է Տիրայր Վարդապետը : Ֆրիկը գրած է ժողովրդին հասկանալի պարզ ու յստակ լեցւով։ Ահա թէ ինչպէս հենց ինքը Ֆրիկը գրած է իր մասին։
Ֆրիկից պահպանվել են մոտ հինգ տասնյակ բանաստեղծություններ, որոնց մեծ մասը հայտնաբերել, հավաքել եւ հրատարակության է պատրաստել Տիրայր Վարդապետը։ Ֆրիկը գրել է ժողովրդին հասկանալի պարզ ու հստակ լեզվով։ Ահա թե ինչպես է հենց ինքը Ֆրիկը գրում իր մասին.
Եփրեմ Ասորի
Ստեղծագործական գործունէութիւն
Եփրեմ Ասորիին մեկնութիւններուն մէջ Աստուածաշունչ ին պատմութիւնը, տառացի իմաստը գերիշխող է այլաբանականին նկատմամբ։ Դաւանաբանական աշխատութիւնները ուղղուած են իր ժամանակի զանազան աղանդներուն եւ հոսանքներուն դէմ։ Ինչպէս՝ «Ընդդէմ յանդուգն փորձարարներու», «Ընդդէմ բարդածանական, մարքիոնական եւ մեսալեան աղանդին», «Յաղագս մարգարտին...», «Կամքի ազատութեան մասին եւ ընդդէմ կոյր ճակատագիրի պաշտպաններու», «Ապաշխարութեան մասին՝ ընդդէմ նովացիաններու» եւ այլ երկեր, որոնք շարադրուած են ոչ թէ քննադատութեան նպատակով, այլ՝ խորհրդածութեան, սրտաբուխ յորդորի եղանակով։ Ան գրեթէ երբեք չէ խորացած հերձուածներու գաղափարական ակունքներու բացայայտման մէջ, որովհետեւ անոնք ուղղուած են յատկապէս ժողովուրդի լայն զանգուածներուն՝ «Եփրեմ Ա. Ձորագեղցի»ն, «Մ. Յովնաթանեան» (1830-1840, ՀԱՊ, Երեւան) եւ մասամբ ալ՝ գրուած են (տաղաչափուած) եկեղեցւոյ մէջ երգելու նպատակով։
Ֆրիկ (բանաստեղծ)
Բանաստեղծութիւնները
Ան իր տաղերուն առատօրէն օգտագործած է ժողովրդական բանահիւսութեան պատկերով արտայայտութիւններ, համեմատութիւններ, առածներն ու ասացուածքները, ինչպէս նաեւ հայերէն տեսակը :
Եփրեմ Ասորի
Ստեղծագործական գործունէութիւն
Եփրեմ Ասորի գրած է բազմաթիւ հոգեւոր երգեր՝ նուիրուած Ս. Ծննդեան տօնին, Մկրտութեան, Ս. Յարութեան, Համբարձման, պահքին եւ այլն։ Երգերու յօրինման շարժառիթը Միջագետքի մէջ լայն տարածում գտած մեսալեան աղանդին աղօթամատոյցներուն հոգեւոր կիրառութենէն դուրս մղումն էր եւ եկեղեցական արարողութիւններուն կարգաւորումը։ Ասորիին գրիչին կը պատկանին նաեւ Ս. Ծննդեան, Քրիստոսի չարչարանքներուն եւ Յարութեան մասին, թաղման կարգին եւ ապաշխարութեան երգեր։
Ֆրիկ (բանաստեղծ)
Թեմաները
Հասունութեան տարիներուն Ֆրիկի ստեղծագործութեան կարեւոր թեմաներն դարձած է ազգային ու սոցիալական խնդիրները : Մոնկոլական տիրապետութեան շրջանի գեղարուեստական Ֆրիկի արձագանք հասած է մեզի չորս բանքերը՝ «Ընդդէմ ֆալաքին եւ վասն բախտի», «Վասն Արղուն ղանին եւ Բուղային», «Բան ի Ֆրիկ գրքոյն» («Գանգատ»), «Վասն դալեհի եւ բրջի», «Ընդդէմ ֆալաքին...» քերթուած Ֆրիկը գրած է։
Եփրեմ Ասորի
Ստեղծագործական գործունէութիւն
Եփրեմ Ասորիին երկերուն մեծ մասը հայացած են Ե. դարուն, գրչագրուած եւ շրջանառութեան մէջ մտած բազմաթիւ ընդօրինակութիւններով։ Թարգմանուած են Հին եւ Նոր կտակարաններու մեկնութիւններ, կցուրդներ, աղօթքներ, կանոններ, խրատներ, քարոզներ եւ ճառեր։ Միայն հայերէն թարգմանութեամբ պահպանուած են հոգեւոր երգերու ժողովածուն (Մատրաշա), «Նիկոմեդիական եղերերգութիւնները», Գործք առաքելոցի, Պօղոս առաքեալին 14 թուղթերուն մեկնութիւնները, Տատիանոսի Համաբարբառին մեկնութեան զգալի մասը, Հնգամատեանին, Հեսուի, Դատաւորաց, Թագաւորութեանց, Մնացորդաց Ա. եւ Բ. գիրքերու մեկնութիւններու համառօտ տարբերակները։ Ասորի գործերուն հայերէն թարգմանութիւնները ունին երկու կարեւոր նշանակութիւն։ Նախ՝ անոնք կը ներկայացնեն արեւմտեան ազդեցութենէն զերծ մնացած բնիկ արամէախօս քրիստոնէական աստուածաբանութեան իւրայատուկ գիծերը եւ երկրորդ՝ անոնք շահեկան են աստուածաշնչեան բնագիրներու, յատկապէս Նոր կտակարանի ուսումնասիրութեան համար, որովհետեւ ստեղծուած են աւելի վաղ, քան Նոր կտակարանէն՝ մեզի հասած յունարէն եւ ասորերէն հնագոյն ընդօրինակութիւնները։
Ֆրիկ (բանաստեղծ)
Թեմաները
Ազգային քաղաքական խնդիրն աւելի սուր արծարծուած «Վասն Արղուն ղանին եւ Բուղային» եւ «Գանգատ» բանաստեղծութիւններուն, որոնց այն հանդէս եկած է սոցիալական խնդրի հետ զուզգորուած։ Առաջին բանաստեղծութեան մէջ Ֆրիկը վրեժխնդիր սրտով երազած է թաթար-մոնկոլներու դաժան բռնատիրութեան վերջնական անկումը։ «Գանգատի» մէջ հայրենասէր հեղինակը կ'ողբար ժողովրդի ծանր վիճակը։ Դերեւս «Ընդդէմ ֆալաքին» բանքը Ֆրիկը ֆալաքին (ճակատագրին) կը համարուէր անարդար դատաւոր, որ անգետ, վատ, յիմար մարդկանց մէծ հարստութեան տէր դարձած է, իսկ արժանաւորներուն՝ «ուղորդ», իմաստուն մարդոց կը թողէր դժբախտ։ Բայց ըստ Ֆալաքին՝ այդ անհաւասարութեան պատճառը ոչ չէ ինքն է այլ Աստուած. «Արարչէն լինին», -կը պատասխանէ ճակատագիրը։ «Գանգատ» բանաստեղծութեան մէջ Ֆրիկը վէճի աւատատիրական հասարակարգը եղած խոր հակասութիւնները, հասարակական դասերու վիճակներու մէջ տարբերութիւնը կը բացատրուի բախտով կամ Աստուծոյ կամքով («Եւ այս էր բան քոյ հրամանի, Արդար, իրաւ դատաւորի, Մէկն ի պապանց պարոնորդի, Մէկն ի հարանց մուրող լինի...»)։ Շարունակելով հակադրութիւններու շարքը՝ միջնադարեան հեղինակը աստիճանաբար կը բացայայտնէ սոցիալական անհաւասարութիւններու ամբողջական շղթան : Այս չորս բանքերով Ֆրիկը կը համարուէր ոչ միայն միջնադարեան հայ սոցիալական քնարերգութեան սկզնաւորողն ու խոշոր ներկայացուցիչը, այլեւ համաշխարհային գրականութեան նշանաւոր դէմքերէն մէկը :
Եփրեմ Ասորի
Ստեղծագործական գործունէութիւն
Եփրեմ Ասորիին գործերուն հայերէն թարգմանութիւններուն զգալի մասը, յատկապէս մեկնութիւններն ու աղօթքները, բազմիցս վերահրատարակուած են։ Հայ եկեղեցին Ս. Եփրեմ Ասորիին յիշատակը կը տօնէ տարին 2 անգամ՝ 1 Յունուարին մօտիկ շաբաթ օրը եւ Հոկտեմբերի վերջին շաբաթ օրը՝ «երկոտասան վարդապետաց» հետ ։
Ֆրիկ (բանաստեղծ)
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ բանաստեղծներ Ստորոգութիւն:Միջնադարեան հայ բանաստեղծներ Ստորոգութիւն:Գրական կեղծանուններ
Պօղոս (անձնանուն)
Պօղոս, մեսրոպեան գրելաձեւով՝ Պաւղոս, հայկական արական տարածուած անուն։
Անուան Այլ Տարբերակներ
Արեւմտահայոց մէջ տարածում ունի նաեւ անուան Փօլ տարբերակը
Ուփսալա Համալսարանի Անձերու Ցանկ
Ստորեւ բերուած է Ուփսալա համալսարանին հետ կապ ունեցած նշանաւոր անձերու ցանկը: Եոնս Եաքոպ Պերսելիւս Jöns Jakob Berzelius (1779-1848) ներկայիս քիմիագիտութեան հայրերէն մեկը կը համարուի, բացայայտած է սիլիկիւմ, սեղէն, թորիւմ եւ կերիւմ քիմիական տարրերը
Մանիլա
Վարչական բաժանում
Քաղաքը բաժանուած է 897 միկրոշրջանների («բարանգայների»)։ Յուրաքանչիւր միկրոշրջան ունի համայնքային ղեկավար եւ աուագանի։
Արտաքին հղում
Ստորոգութիւն:Մայրաքաղաքներ
Լութֆի Լեւոն Հալէպլեան
Լութֆի Լեւոն Յարութիւնի Հալէպլեան (նաեւ՝ Հալապլեան, Հալէպեան, 1882 (1884), Այնթէպ, Այնթէպի գաւառ, Հալէպի նահանգ - 1915, Մուշ), հայ վիրաբոյժ, ՀՅԴ անդամ։
Ծնած է 1882 (1884) թուականին, Այնթէպի մէջ՝ հայ աւետարանական Հարութիւն եւ Լուսիա Հալէպլեաններու ընտանիքին մէջ։ Ընտանիքը ունեցած է երկու զաւակ, որոնք աւարտած են գոլէճ ու համալսարան։ Լութֆին աւարտած է Այնթէպի առեւտրականներու նախակրթարանը։ 1902 թուականին աւարտած է ամերիկացի միսիոներներու Այնթէպի կեդրոնական Թուրքիոյ գոլէճը եւ ստացած է «պսակաւոր արուեստից» վկայական։ 1907-ին (1909), վկայուած է որպէս վիրաբոյժ Պէյրութի Ամերիկեան բժշկական համալսարանէն։
1907 թվականին վերադարձել է Այնթէպ եւ ծնողներին կարճատեւ այցելելուց հետո մեկնել է Մելիտինե (Մալաթիա) եւ աշխատել որպես բժիշկ։ Լավ տիրապետելով Թուրգերէնին` շահել է նաև թրքուհի հիվանդների համակրանքը։
1911 թուականին. գերմանական վաճառականական ընկերութեան մը խնդրանքով մեկնած է Գերմանիա եւ Պերլինի հիւանդանոցներուն մէջ հմտացած վիրաբուժութեան մէջ, պատրաստուած է վերադառնալ եւ որպէս վիրաբոյժ աշխատած է Կարնոյ բացուելիք գերմանական հիւանդանոցին մէջ։ 1913 թուականին վերադարձած է Այնթէպ եւ շարունակած է զբաղիլ բժշկութեամբ։ Եղած է ՀՅԴ անդամ։
Առաջին համաշխարհային պատերազմն սկսելէն ետք` 1914 թուականի ամրան, զօրակոչուած է Օսմանեան բանակ եւ ուղարկուելով Երզնկայի շրջան ու կը ծառայէ թուրք բանակին մէջ՝ նշանակուելով բժշկապետ Երզնկա շրջանի Մեզէ զինուորական հիւանդանոցին մէջ։
1915 թուականի սկիզբը, նախազգալով հայերուն սպառնացող մոտալուտ վտանգը, զինք կոչած են Սըր Թապիպ Լութֆի։ 1915 թուականին ձերբակալուած, բանտարկուած ու աքսորուած է։
1915 թուականի Յուլիսի սկզիբներուն, Կարինէն Երզնկա երկարած ճամբուն վրայ՝ Բաբերդ չհասած, Մուշի Քոբ (Կոպ) լեռան ստորոտին 32-րդ զօրաբաժինի սպայ՝ Մեհմեդ Ալիի հրամանով, իրեն ընկերակցող թուրք սպայի եւ թուրք զինուորներու ձեռքով եղերական եւ բարբարոս ձեւով սպանուած է բժիշկ Յովհաննէս Թերզեանի հետ միասին։
Եղած է ամուրի։ Քոյրը եւ փեսան՝ տէր եւ տիկին Լ. Լեւոնեանները, տարագրութեան գողգոթայէն վերապրելով, բնակութիւն հաստատած են ԱՄՆ-ի Մասաչուսեթսի Ուոթըրթաուն քաղաքին մէջ։
Վիեննայի Միջազգային Օդակայան
Վիեննայի միջազգային օդակայան (, ԻԱԹԱ՝ VIE, ԻՍԱՕ՝ LOWW) կամ Վիեննա-Շուեխաթ, Վիեննայէն 18 քմ. դէպի հարաւ-արեւելք եւ Պրաթիսլաւայէն 57 քմ. արեւմուտք Շուեխաթ քաղաքին մօտ տեղակայուած, Աւստրիոյ ամենածանրաբեռնուած օդակայանն է։ Օժտուած է լայնամարմին՝ միչեւ Airbus A380 օդանաւեր ընդունելու հնարաւորութեամբ: Օդակայանը ունի իրականացուող թռիչքներու եւրոպական, ինչպէս նաեւ դէպի Ասիա, Հիւսիսային Ամերիկա եւ Ափրիկէ հեռաւոր ուղղութիւններու խիտ ցանց մը: 2017-ին օդակայանը սպասարկած է 24.4 միլիոն ճամբորդներու՝ 2016-ի համեմատ 4.5% աճով:
Լութֆի Լեւոն Հալէպլեան
Գրականութիւն
Սթանպուլ, 1940։
Վիեննայի Միջազգային Օդակայան
Օդակայանը գործունէութեան հանգոյց մըն է Austrian Airlines-ին հաար: 2008-ին World Airport Awards արարողութեան ատեն Վիեննա-Շուեխաթ կը ճանչցուի Կեդրոնական եւ Արեւելեան Եւրոպայի լաւագոյնը ։
Լութֆի Լեւոն Հալէպլեան
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հայ վիրաբուժներ Ստորոգութիւն:Հայոց Ցեղասպանութեան զոհեր
Վիեննայի Միջազգային Օդակայան
Պատմութիւն
1938-ին անիկա կառուցուած է իբրեւ ռազմական օդակայան, 1945-ին Մեծն Բրիտանիա ն առած է իր հսկողութեան ներքեւ: 1954-ին Betriebsgesellschaft-ը կը հիմնուի եւ, իբրեւ երկրին հիմնական օդակայանը, Շուեխարթ կը փոխարինուի Ասփերնով։ Այդ օրերուն օդակայանը ունէր մէկ վազքուղի, որու երկայնքը  1959-ին հասաւ մինչեւ 3.000 մ.։ Օդակայանին նոր մասնաշէնքին կառուցումը կը սկսի 1960-ին, 1972-ին կը կառուցուի երկրորդ վայրէջքին-վերելքին երթուղին։
Ռոզի Վարդ
Ռոզի Վարդ (Բուն անունով՝ Նուարդ Մանուէլեան, ), Ֆրանսայի թատերական եւ դերասանական աշխարհի մեծերէն մին։
Կենսագրական գիծեր
Ծնած է Պոլիս։ Ընտանիքը Ֆրանսա բնակութիւն հաստատած է, երբ Ռոզին ընդամէնը մի քանի շաբաթական էր։
Ռոզի Վարդի անունը յատկապէս հանրայայտ դարձած է շնորհիւ հեռատեսիլի երգիծական «Մակի» շարքին, որուն գլխաւոր երկու հերոսներէն մէկն էր ինք, Ժան-Մարք Թիպոյի կողքին: Այս յայտագիրը մեծ յաջողութիւն գտած է եւ 1985-էն 1992 թուականներուն միջեւ  ներկայացուած է յաջորդական 333 բաժիններով:
Ան թատերական աշխարհէն ներս իր առաջին քայլերը սկսած Ժան Վիլարի Փարիզի Ազգային թատրոնին մէջ, նախքան 70ական թուականներուն միանալը` «Քոմէտի Ֆրանսէզ»ին:
Ան աւելի քան քառասուն ժապաւէններու մէջ դեր ստանձնած է, գործակցելով հանրածանօթ բեմադրիչներու հետ, որոնց կարգին` Իվ Ռոպէր, Ֆիլիփ Տը Պրոքա, Քլոտ Սոթէ, Էտուար Մոլինարօ, Ֆրանսուա Թրիւֆօ, Ժորժ Լոթնէր ու անշուշտ իր ազգակիցը` Հանրի Վերնէօյ (Աշոտ Մալաքեան):
Վարդի յուղարկաւորութիւնը կատարուած է Փարիզի Սուրբ Յովհաննէս-Մկրտիչ Մայր Տաճարին մէջ :
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Սփիւռքահայեր Ստորոգութիւն:Հայ դերասանուհիներ
Ժիրայր Սէֆիլեան
Ժիրայր Սիմոն Սէֆիլեան, հայ ազատամարտիկ, զօրահրամանատար, պետական եւ հասարակական գործիչ։
Կենսագրութիւն
Ժիրայր Սէֆիլեան ծնած է Պէյրութ։ 1986-ին աւարտած է Պէյրութի «Գէորգ Չաթալպաշեան» հայկական քոլէճը։
Անմիջական եւ կարեւոր դերակատարութիւն ունեցած է Հայաստանի Հանրապետութեան Գեղարքունիքի մարզի, Արցախի Շահումեանի, Հադրութի, Մարտունիի, Ջաբրայիլի, Զանգելանի, Ֆիզուլիի շրջաններու, Շուշի, Ասկերան, Աղդամ քաղաքներու, Կրկժան, Հասանաբադ, Կարմիրավան, Թալիշ, Մաղաւուզ, Գիւլաթաղ, Սրխաւենդ, Չլդրան, Կուսապատ, Զառսլու, Լեսնոյ, Քիոսալար, Սէյդիշէն, Ալի Աղալի, Ալի Մադաթլի, Փափրաւենդ գիւղերու, «Սարիբաբ» բարձունքի ինքնապաշտպանական եւ ազատագրական մարտերուն, ինչպէս նաեւ ՀՀ ԶՈՒ կազմաւորման գործին մէջ։
31 Յունուար 2015-ին դէպի Արցախ ընթացող ինքնաշարժի երթեւեկի մը ժամանակ դաժանաբար ծեծի կ'ենթարկուի մօտ 150 մասնակիցներու հետ միասին Արցախի ոստիկաններու եւ քաղաքացիական հագուստով ուժայիններու կողմէ, որոնք զինուած եղած են աւտոմատներով եւ մահակներով։
Աշխուժօրէն հանդէս կու գայ սահմանադրական փոփոխութիւններու հանրաքուէի դէմ, Նոր Հայաստան հանրային փրկութեան ճակատի խորհուրդի անդամ է ։
Պարգեւատրուած է Առաջին աստիճանի Մարտական խաչով։
Կալանաւորում
22 Յուլիս 2016-ին Ժիրայր Սէֆիլեանին մեղադրանք առաջադրուեցաւ ՀՀ քրէական օրէնսգրքի 235-րդ յօդուածի 2-րդ մասին մէջ՝ խումբ մը մարդոց կողմէ նախնական համաձայնութեամբ ապօրինի կերպով զէնք, ռազմամթերք, պայթուցիկ նիւթեր կամ պայթուցիկ սարքեր ձեռք բերելու, իրացնելու, պահելու, փոխադրելու կամ կրելու յանցանքով, որուն համար նախատեսուած է 2-էն 6 տարի ժամկէտով բանտարկութիւն ։ Նոյն օրը ան կալանաւորուեցաւ եւ 21 Նոյեմբեր 2016-ի դրութեամբ կը գտնուի անազատութեան մէջ՝ «Վարդաշէն» քրէակատարողական հիմնարկին մէջ ։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:1967 ծնունդներ Ստորոգութիւն:10 Յուլիսի ծնածներ Ստորոգութիւն:Պէյրութ ծնածներ Ստորոգութիւն:Հայ ազատամարտիկներ Ստորոգութիւն:Հիմնադիր խորհրդարանի անդամներ Ստորոգութիւն:Շուշիի առանձնակի գումարտակի անդամներ Ստորոգութիւն:Լիբանանահայ քաղաքական գործիչներ Ստորոգութիւն:Լիբանանահայ ռազմական գործիչներ Ստորոգութիւն:Լիբանանահայ հասարակական գործիչներ Ստորոգութիւն:Հայ իրաւապաշտպաններ Ստորոգութիւն:Հայաստանի քաղաքական բանտարկեալներ
Էլմասեան (բժիշկ)
Էլմասեան, (Տիգրանակերտ - 1915, Սեւերեկ), հայ բժիշկ, նահատակուած է Օսմանեան կայսրութեան կազմակերպած Հայոց Ցեղասպանութեան 1915-ին ։
Կենսագրութիւն
Ծնած է Տիգրանակերտի նահանգի Տիգրանակերտի գաւառի՝ Սեւերեկի գաւառակի կեդրոն, Սեւերեկ քաղաքին մէջ։
Ստացած է բժշկական կրթութիւն եւ աշխատած որպէս բժիշկ։
1915-ին սպանուած է Սեւերեկի մէջ, այդ քաղաքի ոստիկանական զօրքի հրամանատար՝ Շեւքէթի կողմէ։
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հայ բժիշկներ Ստորոգութիւն:Սեւերեկ ծնածներ Ստորոգութիւն:1915 ծնունդներ Ստորոգութիւն:Սեւերեկ մահացածներ
Գարեգին Ա. Քհնյ. Պօղարեան
'''Գարեգին Ա. Քհնյ. Պօղարեան''' (ծնած է 1867-ին, Այնթապ)
Կենսագրութիւն
Աւաղանի անունով՝ Գրիգոր, որդի Խաչատուրի եւ Հռիփսիմէի ծնած է այնթապցի ծնողքէ, Այնթապ, 1867-ին։ Նախնական կրթութիւնը ստացած է Ազգ. Ներսէսեան Վարժարանի մէկ սենեակին մէջ բացուած Վարդանանց Մեսրոպեան Սանուց Վարժարանը, որ հիմնուածէ Վարդանեան Ընկերութեան նախաձեռնութեամբ։
Գործեր
Իսկ 1916-ին սկսած է եկեղեցականներուն աքսորը։ Սուրիոյ բոլոր շրջաններէն հաւաքուած քսան հոգեւորականներ, որոնց մէջ նաեւ Տէր Գարեգին, աքսորուած են էդովմի Պուսէյրա գիւղը։ Արիւնարբու Թալէաթի հնարած Հիյեէթի Մախսուսիէի (արտասովոր ատեան) խաբեբայ պետերը «Սուրբ երուսաղէմ կը ղրկենք ձեղ» ըսեւով անապատի այդ խուլ անկիւնը քշած են զիրենք։ Սակայն, երուսաղէմ հաստատուած Վեհափառ Սահակ կաթողիկոսի միջնորդութեամբ եւ Տամասկոսի կուսակալին հրամանով՝ կարելի եղած է ազատիլ այդ աքսորէն, ողջ վերադաոնալ Սելիմիէ եւ ապա անգլիական բանակի ժամանումէն ետք հաստատուիլ Համա։ Հետագային, Համայի մէջ, Տէր Գարեգինի ու քանի մր աղգայիններու նախաձեռնութեամբ կարելի եղած է հաստատել Ազգ. Միութիւն, Աղքատախնամի Մարմին եւ Ազգ. Որբանոգ մը ՝ անգլիացիներու օժանդակութեամբ։ Զորս տարիներու տարագրութենէն ետք. Տէր Գարեգին վերադարձած է Այնթապ եւ այս անգամ դիմագրաւած է տագնապի նոր շրջան մը։ Անգլիացիները Այնթապը փոխանցած են ֆրանսացիներուն։ Իսկ Թուրքիոյ մէջ կազմակերպուող քեմալական շարժումը սկսած է փոթորկել մթնոլորտը։ 1920 Ապրիլ 1-ին կր պայթի գոյամարտի կռիւ մը, որուն սարսափը ապրած են Այնթապ հաւաքուած տասնութ հազարէ աւելի հայեր՝ քանի մր հազար որբերով։ Վերապրող քահանաներուն հետ համախորհուրդ. Տէր Գարեգին ջանացած է եկեղեցին բաց պահել եւ աջակից ու ղօրավիգ կանգնիլ Ազգ. միութեան, Զինուորական իշխանութեան եւ Պարենաւորման Մարմնին։ Տէր Ներսէս քհնյ. Թաւուգճեանի Հալէպ մեկնումէն ետք, ան վարածէ Ազգ, Միութեան, Թաղական Խորհուրդի նախագահութիւնր եւ իրեն վիճակուած է նաեւ գոյամարտի տարիներու հաշուապահութիւնը։ Երբ ֆրանսացիները քաշուած են այնտեղէն, քաղաքը պարպուած է։ Իր ու Տէր Ներսէս քհնյ. Պապայեանի եւ այլ ագգայիններու հետ միասնաբար, Ս. Աստուածածին Եկեղեցուոյ բոլոր արժէքաւոր գիրքերն ու սպասները Հալէպ փոխադրած են։ Իսկ 1922-ին, Տէր Գարեգին եւս իր պաշտօնակիցին հետ վերջնականապէս Հալէպ տեղափոխուած է։ Կարճ ժամանակ մը ետք, 1923-ին, Վեհափառ Սահակ Բ. կաթողիկոսի տնօրինութեամբ, Տէր Գարեգին ընտանեօք փոխադրուած է Լիրանան ու հոգեւոր հովիւ նշանակուած՝ Ճիւնիի եւ շրջակայքի Հայ ընտանիքներուն, որոնք Պէյրութէն Թրիփոլի տարածուող ծուվեզերեայ տասի մօտ գիւղերու եւ աւաններու մէջ բնակութիւն հաստատած էին։ Իր քահանայագործութեան ընթացքին, իր նախաձեռնութեամբ եւ ագգայիններու ջանքերով ու ամերիկահայ բարեսէրներու նիւթական օժանդակութեւամբ՝ ճիւնիի եւ Ղագիրի շրջանները ունեցած են իրենց սեփական եկեղեցիներն ու դպրոցները։ Այս շրջաններուն մէջ երեք տարիներու հովուական ծառայութենէ ետք, Հալէպի ծխական ժողովուրդին ու այնթապցի հայրենակիցներու հրաւէրով, ան տեղափոխուած է Հալէպ, 1925-ին։ Բերիոյ Թեմի Առաջնորդ՝ Տ. Արտաւազդ եպս. Սիւրմէեանի եւ Կրօնական Ժողովի տնօրինութեամբ՝ Տէր Գարեգին հոգեւոր հովիւ նշանակուած է գէմբի Ս. Խաչ եկեղեցւոյ եւ երեք տարիներ ծառայած է այդ եկեղեցւայ ծխական ժողովուրդին՝ օգտակար դառնալով եկեղեցւոյ նորոգութեան եւ բարեզարդման աշխատանքներուն։ 1927-ին, մասնակցած է «Եփրատ» թերթի հիմնումին համար Ազգ. Առաջնորդարանի մէջ տարուած աշխատանրներուն ու խորհրդակցական ժողովներուն եւ ապա դարձած Հրատ. Ընկերութեան հիմնադիր անդամներէն մէկը։ 1928-ին, Առաջնորդ Սրբազան Հօր հաւանութեամբ՝ ան տեղափոխուած է Ս. Աստուածածին եկեղեցի եւ հոգեւոր հովիւ նշանակուած իր հայրենակից ծխական ժողովուրդին, իրեն պաշտօնակից ունենալով Տ. Ներսէս Ա. քհնյ. Թաւուգճեանն ու Տ. Ներսէս քհնյ. Պապայեանը։
Հիւանդութիւն
Ան երկա՜ր տարիներու տառապանքէն յոգնած ու սպառած է։ 1933-ի Ծաղկազարդի տօնին, առաւօտեան ժամերգութեան ընթացքին, ան յանկարծ ուղեղային կաթուած մը կ՚ունենայ եւ կը կորսնցնէ իր մտքի առողջութիւնը։ Այդ թուականէն սկսեալ, դադրած է պատարագելէ։ Այնուհետեւ իր միակ մխիթարութիւնը եղած է, որ այդ հիւանդ վիճակով կարողութիւն ունենայ առաւօտեան եւ երեկոյեան ժամերգութեան ներկայ ըլլալու, աղօթելու եւ երբեմն ալ իր ծուխերուն այցելելու։ Առ ի գնահատանք տարիներու իր բարւոք ծառայութեան եւ անխոնջ աշխատանքին, 1933-ին, Սահակ Բ. Խապայեան Կաթողիկոս շնորհած է իրեն Ծաղկեայ սեւ փիյոն կրելու իրաւունք։ 1934-ին, ստացած է Աւագութեան պատիւ եւ տիտղոս Բաբգէն Աթոռակից կաթողիկոսէն։
Մահը
Վախճանած Է 12 Փետրուար 1946-ին, Հալէպ։ Թաղման կարգն ու վերջին օծումը կատարուած է ձեռամբ՝ Գերպ. Տ. Խորէն Ծ. Վրդ. Բարոյեանի (Առաջնորդական Փոխանորդ ճէղիրէի եւ ապա կաթողիկոս Մեծի Տանն կիլիկիոյ), Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ մէջ, 14 Փետրուարին, Տեառնընդառաջի օրը։ Մարմինը ամփոփուած է Հայոց Ազգ. Գերեզմանատան մէջ ։
Ծանոթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ քահանաներ Ստորոգութիւն:1867 ծնունդներ Ստորոգութիւն:1946 մահեր
Ալպերթ Յովհաննիսեան
Ալպերթ Յովհաննիսեան 19 տարեկան զինծառայող ու թնդանօթ արձակող Արցախի պատերազմի նահատակը:  Արցախեան պատերազմի ԱՄԵՆԱՅԱՅՏՆԻ ԼՈՒՍԱՆԿԱՐԻ ՀԵՐՈՍԸ: Ան թաղուած է Եռաբլուր պանթէոնին մէջ:
Կենսագրութիւն
Ալպերթ Յովհաննիսեանի վերջին հրաժեշտի արարողութիունը տեղի ունեցաւ 9 հոկտեմբեր 2020-ին, ժամը 18:00-ին Նոր Նորքի Սուրբ Սարգիս եկեղեցւոյ մէջ: Յուղարկաւորութիւնը կայացաւ 10 Հոկտեմբերին, ժամը 15:00-ին Եռաբլուր պանթէոնին մէջ :
Արցախի նախագահ Արայիկ Յարութիւնեան՝ Ալպերթ Յովհաննիսեանին յետ մահու պարգեւատրեց «Արիութեան համար» մետալով :
Արցախը նախագահ Արայիկ Յարութիւնեանը Ֆեյսպուքի իր էջին մէջ ցաւակցութիւն յայտներ է զինուորի մահուան կապակցութեամբ՝ մասնաւորապէս նշելով․ -
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Արցախեան պատերազմի նահատակ Ստորոգութիւն:Թնդանօթ արձակող
Վահան Քիւրքճեան
'''Վահան Մ. Քիւրքճեան''' Հայ գրագէտ, հնագէտ, ուսուցիչ, եւ համայնքապետ:
1904 թուականին Քահիրէի մէջ կը հրատարակէ Լուսաբեր (անգլ.՝ The Morning Star), որուն մէջ ինքն ու ուրիշ մտաւորականներ կոչ կ'ուղղեն հայերու միասնակամութեան: Գաղափարը իրականացաւ ՀԲԸՄ-ի հիմնադրութեամբ:
Քիւրքճեան յաճախ ներդրում կ'ունենար հայկական թերթերու մէջ, եւ հրատարակած է բազմաթիւ գիրքեր, որոնցմէ ամէնէն ճանչցուածն է History of Armenia (հայ.՝ Հայաստանի Պատմութին) գիրքը:
Գիրքը հրատարակուած է երկու անգամ՝
Նուրի Հալէպլեան
Նուրի Յարութիւնի Հալէպլեան (նաեւ՝ Հալէպեան), հայ ատամնաբոյժ։ Վիրաբոյժ Լութֆի Լեւոն Հալէպլեանի եղբայրնը։
Նուրի Հալէպլեանն ունեցած է ատամնաբուժական կրթութիւն եւ աշխատած է որպէս ատամնաբոյժ։ Տարագրութեան օրերուն նահատակուած է Մելիտինէի շրջակայքը։ Եղած է շատ երիտասարդ եւ ամուրի։ Քոյրը եւ փեսան՝ տեր եւ տիկին Լ. Լեւոնեանները, տարագրութեան՝ գողգոթայէն վերապրելով, բնակութիւն հաստատած են ԱՄՆ-ի Մասաչուսեթսի Ուոթըրթաուն քաղաքին մէջ։
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հայ ատամնաբոյժներ Ստորոգութիւն:Հայոց Ցեղասպանութեան զոհեր
Սքոթլանտա
Սքոթլանտա (Scotland, ), Մեծն Բրիտանիոյ վարչաքաղաքական մաս։ Մեծն Բրիտանիոյ կղզիին հիւսիսային մասը կը գրաւէ։
Սքոթլանտա իր անկախութիւնը կը ստանայ 1314-ին, երբ Ռոպըրթ Պրիւս պարտութեան կը մատնէ անգլիական բանակը՝ Պաննոքպըրնի (Bannockburn) ճակատամարտին։
Սքոթլանտայի թագաւորութիւնը անկախ պետութիւն կը մնայ մինչեւ 1 Մայիս 1707, որմէ ետք կը միանայ Անգլիոյ՝ ստեղծելով Մեծն Բրիտանիոյ Միացեալ Թագաւորութիւնը։ 1707-էն ետք առաջին անգամ 1 իւլիս 1999-ին Սքոթլանտայի մէջ կրկին կը ձեւաւորուի անկախ խորհրդարան։
Պատմութիւն
Ք.Ա. առաջ առաջին հարիւրամեակներուն ընթացքին, Սքոթլանտայի տարածքին կը սկսին բնակութիւն հաստատել Քելթական ցեղեր (Celts), ինչպէս՝ Փիքթերը (Picts), իսկ Ք.Ա.․ 5-րդ դարու վերջը եւ 6-րդ դարու սկիզբը՝ սքոթները (հոսկէ ալ՝ Սքոթլանտայի անուանումը, բառացի՝ սքոթներու երկիր)։ Բրիտանիոյ՝ անկլոսաքսոնական նուաճումներու (Ե.-Զ. դարեր) ժամանակաշրջանին բրիտանացիներուն զգալի մէկ մասը կը քշուի Սքոթլանտա։
Է. դարուն Սքոթլանտա կը ներխուժեն անգլերը։ Զ. դարուն Սքոթլանտայի մէջ կը տարածուի քրիստոնէութիւնը, որ կը նպաստէ աւատապետութեան զարգացման, կը ծագին առաջին պետական կազմաւորումները, ԺԱ. դարուն կը ձեւաւորուի սքոթլանտական թագաւորութիւնը։ ԺԳ. դարու վերջաւորութեան, Անգլիա քանիցս կը փորձէ իրեն ենթարկել Սքոթլանտան, բայց կը հանդիպի սքոթլանտական ժողովուրդին դիմադրութեան (անկախութեան պատերազմ 1296-1314), 1314-ին Պաննոքպեռնի մօտերը սքոթլանտացիները կը ջախջախեն անգլիական բանակը։ ԺԶ. դարու կիսուն, բարեկարգման ընթացքին, կը ստեղծուի երիցական եկեղեցին։ ԺԶ. դարուն կը սկսին յայտնուիլ դրամատիրական յարաբերութիւններ։ 1707-ին Սքոթլանտա ամբողջութեամբ կը միանայ Անգլիոյ (եւ միացեալ թագաւորութիւնը կը կոչուի Մեծն Բրիտանիա)։
Սքոթլանտայի խորհրդարանը (ձեւաւորուած ԺԴ. դարուն) կը ցրուի, բայց Սքոթլանտա իրաւունք կը ստանայ ներկայացուցիչներ ունենալ անգլիական խորհրդարանին մէջ եւ պահպանել ինքնավար եկեղեցին։
Ի.Ա. դարուն, Սքոթլանտայի մէջ կը զարգանայ բանուորական շարժումը: 1888-ին կը հիմնուի Սքոթլանտայի բանուորական կուսակցութիւնը (ՍԲԿ), որ 1893-ին մուտք կը գործէ Անկախ բանուորական կուսակցութեան կազմին մէջ։
Աշխարհագրութիւն եւ բնութիւն
Տարածութիւնը 78,7 հազար Քմ² է, բնակչութիւնը 5,2 մլն (1974), գլխաւորաբար՝ սքոթլանտացիներ։ Կը գերիշխեն բարձրութիւններն ու լեռները՝ Հիւսիս-Սքոթլանտական բարձրավանդակը (Պեն Նեիս լեռ, 1343 մ, ամենաբարձրը՝ Մեծ Բրիտանիոյ մէջ), հարաւ-Սքոթլանտական բարձրութիւնը։ Անոնց միջեւ ինկած է Միջին Սքոթլանտական դաշտավայրը։
Տնտեսական առումով կ'առանձնանան խիտ բնակելի, յատկապէս գործարանային, Միջին Սքոթլանտական դաշտավայրի եւ նոսր բնակելի, հարաւ-Սքոթլանտական բարձրութեան ու Հիւսիս-Սքոթլանտական բարձրավանդակի շրջանները։
Հիմնական արդիւնաբերութեան ճիւղերն են ածուխի արտահանումը, ալիւմինումի արդիւնաբերութիւնը, նաւաշինութիւնը (բրիտանական բոլոր նաւերուն 1/3-ը), ելեկտրոնային սարքերու ստեղծումը եւ արտադրութիւնը, ժամացոյցներու արտադրութիւնը, սնունդի եւ թուղթի արտադրութիւնը, եւ այլն։ Սքոթլանտական արեւելեան ափերուն մօտակայքը՝ 1960-1970 թուականներուն սկսած է նաւթի հանոյթը։ Գիւղատնտեսութեան մէջ կը գերակշռէ անասնապահութիւնը։ Ծովափնեայ եւ Միջին Սքոթլանտական դաշտավայրերուն մէջ անասնապահութիւնը կը զուգակցի դաշտավարութեան (գարիի, ցորենի եւ գետնախնձորի մշակում) հետ։
Կլիմայ
Կլիման բարեխառն ովկիանոսային է։ Յունուարի միջին ջերմաստիճանը Էտինպըրկի մէջ 3,4 °C է, Յուլիսինը՝ 14,4 °C, տարեկան տեղումները՝ 700 (արեւելքի մէջ)-2000 (արեւմուտքի մէջ) մմ։ Ունի գետերու խիտ ցանց մը, հարուստ է լիճերով՝ Լոխ Լոմոնտ (Լoch lomond), Լոխ Նես եւ այլն։
Բնակչութիւն
Սքոթլանտայի բնակիչները սքոթլանտացիներ են։
Լեզու եւ Դաւանանք
Պետական լեզուն անգլերէնն է, դաւանանքը՝ բողոքականութիւնը։
Բժշկական զբօսաշրջիկութիւն
Բժշկական զբօսաշրջութիւնը կամ առողջապահական զբօսաշրջութիւնը կ'իրականացուի բուժում ստանալու նպատակով որեւէ երկրի մէջ։ Աւանդաբար մարդիկ կը ճամբորդէին աւելի քիչ զարգացած երկիրներէն դէպի խոշոր բժշկական կենդրոններ, որոնք կը գտնուէին զարգացած երկիրներու մէջ, ստանալու այն բժշկական օգնութիւնը, որ անհասանելի է իրենց երկրին մէջ։ Վերջերս միտում կայ զարգացած երկիրներու բնակչութեան շրջանակներուն մէջ, ճանապարհորդած երրորդ աշխարհի երկիրներ բժշկական նպատակներով, այնտեղ առկայ համեմատաբար ցածր գիներու շնորհիւ, չնայած աւանդական օրինակը դեռ կը կիրառուի։ Միւս պատճառը այն է, որ իրենց երկրին մէջ թերեւս արգիլուած են բուժման որոշ ձեւեր (օրինակ ծնելիութեան հետ կապուած գործընթացներ)։ Որոշ մարդիկ կը ճամբորդեն բժշկական վիրահատութիւն ունենալու կամ այլ նպատակներով։ Միւսները արտասահման գացած են ատամնաբուժական կամ ծնելիութեան հետ կապուած գործընթացներու համար։ Հազուադէպ հանդիպող կենեդիկ խանգարումներ ունեցող մարդիկ կրնան ճամբորդել այլ երկիր, ուրտեղ նման խանգարումներու բուժումը աւելի ճանչցուած է եւ արդիւնավէտ։ Այնուամենայնիւ,  առողջապահական ամէն տեսակն ալ, ներառեալ հոգեբուժական, այլընտրանքային բուժումները, ապաքինման խնամքը եւ նոյնիսկ թաղման արարողութեան հետ կապուած ծառայութիւնները հասանելի են։ Բժշկական ճամբորդութիւնը ենթակայ է տարբեր ռիսքերու, որոնցմէ են խորը երակային թրոմպոզը, տուբերկուլեոզը, պարատիֆը եւ այլն։
Պատմութիւն
Առաջին արձանագրուած դէպքերէն է, երբ մարդիկ ճամբորդած են՝ բժշկական նպատակներով, կը յիշատակուի հազարաւոր տարիներ առաջ, երբ յոյն ուխտաւորները ճամբորդած են Միջերկրական ծովէն մինչեւ Սարոնիկոս ծոց։ Այս տարածքը կը համարուէր բժշկութեան աստուած Ասկլեպիոսի սրբավայրը։ Սբա քաղաքները եւ առողջարանները կարելի է համարել բժշկական ճամբորդութեան հին ձեւը։ Օրինակ, 18-րդ դարուն մէջ Անգլիոյ մէջ հիւանդները կ'այցելէին սբա կենդրոններ, քանի որ այնտեղ գոյութիւն ունէին ենթադրաբար առողջութեան համար դրական հանքային ջուրեր, որոնց շնորհիւ կը բուժուէր լերդացած արիւնէն մինչեւ թոքերու հետ կապուած խանգարումները եւ բրոնշիդը։
Գործընթաց
Բնորոշ գործընթացը հետեւեալն է՝ անձը, որը կը փնտռէ բժշկական ծառայութիւններ արտասահմանի մէջ, կապ կը հաստատէ բժշկական զբօսաշրջութիւն ապահովողի հետ։ Վերջինս սովորաբար կը խնդրէ հիւանդէն բժշկական հաշուետուութիւն՝ ներառեալ հիւանդութեան բնոյթը, տեղւոյն բժիշկի կարծիքը, հիւանդութեան պատմութիւնը եւ ախտանիշերը եւ նոյնիսկ յաւելեալ տեղեկութիւններ։ Որակաւորուած բժիշկները կամ խորհրդատուները այնուհետեւ խորհուրդներ կու տան բուժման վերաբերեալ։ կը քննարկեն մօտաւոր ծախսերը, հիւանդանոցի ընտրութիւնը զբօսաշրջութեան ուղղութիւնը եւ մնալու տեւողութիւնը եւ այլն։ Համաձայնագրի ստորագրումէն յետոյ, հիւանդին կը տրուի երաշխաւորագիր բժշկական վիզայի համար։ Հիւանդը կը ճանապարհորդէ տուեալ երկիր, ուր բժշկական զբօսաշրջութիւն ապահովողը կը նշանակէ գործի ղեկավար, ով հոգ կը տանի հիւանդի բուժման, բնակարանի եւ այլ պահանջներու գծով։ Երբ բուժումը կ'աւարտի, հիւանդը կրնայ մնալ եւ վայելել իր հանգիստը կամ վերադառնալ տուն։
Միջազգային առողջապահական հաւատարմագրեր
Միջազգային առողջապահական հաւատարմագիրը գործընթաց է, որու ընթացքին կը որակաւորուի բուժաշխատողներուն եւ տարբեր առողջապահական ծրագրերու տարբեր երկիրներու մէջ։ Միջազգային առողջապահական հաւատարմագրեր շնորհող կազմակերպութիւնները կը հաստատեն մեծ թիւով առողջապահական ծրագրեր, ինչպիսին են հիւանդանոցները, առաջնային խնամքի կենդրոնները, բժշկական փոխադրամիջոց եւ շտապ օգնութեան ծառայութիւններ։ Միջազգային առողջապահական հաւատարմագրեր շնորհող ամենահին կառոյցը "Ակրեդիթեյշն Գանատան" է, որ 1968 թուականին հաւատարմագիր շնորհեց "Պերմուտեան հիւանդանոցի" խորհուրդին։ (Bermuda Hospital Board)(Accreditation Canada) Այդ ժամանակէն ի վեր այն հաւատարմագրած է հիւանդանոցներ եւ առողջապահական կազմակերպութիւններ 10 այլ երկիրներու մէջ։ Միացեալ Նահանգներու մէջ նման ընկերութիւն հիմնուած է 1994 թուականին, որ կը կոչուի "Ճոյնթ Քըմիշն Ինթըրնեյշնլ" (Joint Commission International (JCI))։ Այն միտուած էր միջազգային յաճախորդներուն տրամադրած ուսուցին մէջ եւ խորհրդատուական ծառայութիւններ։ շարք մը միջազգային հիւանդանոցներ այսօր հաւատարմագիր ձեռք բերելը կը տեսնեն որպէս ամերիկացի հիւանդներուն գրաւելու ձեւ։ "Ճոյնթ Քըմիշն Ինթըրնեյշնլը" կապուած է "Ճոյնթ Քըմիշնի" հետ ԱՄՆ-ի մէջ։ Միջազգային տարբեր առողջապահական հաւատարմագրերը կը տարբերին իրենց որակով, չափերով, արժէքով, նպատակով եւ իրենց մարքետինգային հմտութեամբ եւ ինդենսիւութեամբ։ Որոշ հիւանդանոցներ երթալով կը ձգտին երկակի միջազգային հաւատարմագիրերու։ Ամերիկացի զբօսաշրջիկներու համար հիւանդանոցներու միջեւ եղած մրցակցութեան արդիւնքին մէջ նախաձեռնութիւններ ունեցած են, որու որպէս արդիւնք դասակարգուած են հիւանդանոցները, որ կատարուած է համաձայն հիւանդներու արձանագրութիւններուն։
Ռիսքեր
Բժշկական զբոսաշրջութիւնը կը պարունակէ ռիսքեր, որոնք առկայ չեն տեղային բժշկութեան մէջ։ Որոշ երկիրներ, ինչպիսին են Հնդկաստանը, Հարաւային Ափրիկէն կամ Թայլանտը ունեն շատ տարբեր վարակիչ հիւանդութիւններ, որոնք կապուած են Եւրոպայի եւ Հիւսիսային Ամերիկայի համաճարակաբանութեան հետ։ Հիւանդութիւններէն չպաշտպանուիլը առանց ձեւավորելու բնական իմունային համակարգ, կարող է վնասակարար ըլլալ իրենց շաբաթ-կիրակին անցկացնող անհատներու համար՝ մասնաւորապէս ստամոքս - աղիքային հիւանդութիւններու դեպքին մէջ, որոնք կարող են թուլացնել առաջխաղացումը, իսկ հիւանդին կ'ենթարկեն մոծակներու միջոցով փոխանցուող հիւանդութիւններու, կրիբի եւ պալարախտի։ Հետվիրահատական խնամքի որակը նոյնպէս զգալիօրէն տարբեր եղած է՝ կախուած հիւանդանոցէն եւ երկրէն եւ կարող է տարբեր ըլլալ ամերիկեան կամ եւրոպական ստանդարտներէն։ Ինչպէս ան երկարաժամկէտ ուղեւորութիւնները նոյնպէս կարող են բարդոյթներ առաջացնել։ Երկար թռիչքները եւ շարժման պակասը կարող են նախապայման հանդիսանալ զարգացող խորը երակային թրոմբոզի եւ թոքային խնդիրներու։ Արձակուրդային միւս գործողութիւնները նոյնպէս կարող են պրոբլեմատիկ ըլլալ, օրինակ սպիերը կարող են աւելի մգանալ եւ աւելի ցայտուն, եթէ բուժվելուն զուգահեռ նաեւ արեւայրուք կ'ընդունեն։ Ինչպես նաեւ առողջապահական հաստատութիւնները, ուրտեղ բուժվում են բժշկական զբոսաշրջիկները, կարող են ունենալ գանգատներու դէմ ուղղուած վատ քաղաքականութիւն, որպէսզի պատշաճ եւ արդարացի վերաբերուին գանգատներուն՝ չբաւարարուած հիւանդներու կողմէն ներկայացուող։ Բուժաշխատողներու ստանդարտներու տարբերութիւնները ամբողջ աշխարհով մէկ ճանաչուած են Առողջապահութեան Համաշխարհային Կազմակերպութեան կողմէն, իսկ 2004 թուականին մեկնարկեց Համաշխարհային դաշինք՝ հիւանդներու անվտանգութեան համար։ Այս կառոյցը կ'աջակցի հիւանդանոցներուն եւ կառավարութեանը ամբողջ աշխարհին մէջ՝ հիւանդներու ապահովութեան քաղաքականութեան մշակման համար։ Եթէ բարդութիւններ կը ծագին, հիւանդը օտար երկրին մէջ կը մնայ բլանավորածէն աւելի երկար կամ եթէ ետ կը վերադառնա:, հեշտօրէն չստանար հետամուտ խնամք։
Բարոյական հարցեր
Բժշկական զբոսաշրջութեան շուրջ կարող են ծագած բարոյական հարցեր։ Օրինակ, փոխպատուաստման համար օրգաններու եւ հիւսուածքներու անօրինական ձեռք բերումը հաստատուած է այնպիսի երկիրներու մէջ, ինչպիսին են Հնդկաստանը եւ Չինաստանը։  Սդամպուլի հռչակագիրը կը տարբերակի բարոյապէս հարցական փոխպատուաստման զբոսաշրջութիւնը եւ փոխպատուաստման նպատակով կատարուող զբոսաշրջութիւնը իրարմէ։ Բժշկական զբոսաշրջութիւնը աւելի մեծ հարցեր կարող է առաջացնել այն երկիրներու համար, ուրտեղ նման զբոսաշրջութիւնը կը խթանուի։ Օրինակ, Հնդկաստանի մէջ կը պնդեն, որ զանգուածային դասերու եւ առողջապահական առաքելութեան համար իրականացուող բժշկական զբոսաշրջութեան քաղաքականութիւնը աւելի կը խորացնի անհաւասարութիւններու հարցերը, որոնք արդէն իսկ գոյութիւն ունին առողջապահութեան համակարգին մէջ։ Թայլանտին մէջ 2008 թուականին ընդունուած է, որ տեղի բժիշկները այնքան տարուած արտասահմանէն ժամանած հիւանդներով, որ տեղի հիւանդները բժշկական խնամքի հետ կապուած խնդիրներ կ'ունենան։ Բժշկական զբոսաշրջութիւնը, որ կը կենդրոնանայ նոր յարաջդիմութեան վրայ, ինչպիսին է ցողունային բջիջներու բուժումը, յաճախ կը քննադատուի կեղծիքի հողի վրայ, գիտական հիմնաւորման եւ հիւանդի անվտանգութեան հարցերու պատճառով։ Այնուամենայնիւ, երբ առաջ քաշուեց յարաջդիմութիւնները, ինչպիսին են չփորձարկուած թերապիաներու տրամադրումը հիւանդներուն, որոնք կը գտնուին մշտական բժշկական փորձարկումներէն դուրս, յաճախ դժուար է անցնիլ տարբերած ընդունուած բժշկական նորարարութեան եւ հիւանդի անընդունելի շահագործման միջեւ։
Գործատուի կողմէն հովանավորուող առողջական խնամք ԱՄՆ-ին մէջ
Միացեալ Նահանգներուն մէջ որոշ գործատուներ սկսած են կիրառել բժշկական զբոսաշրջութիւնը՝ կրճատելով իրենց աշխատողի առողջական խնամքի համար տրամադրուող գումարի չափսերը։ Նման առաջարկները բուռն բանավեճերու առիթ դարձած են գործատուներու եւ աշխատողներուն ներկայացնող առեւտրային միութիւններու միջեւ. միութիւնները կը պնդեն, որ դատապարտելի է նոր ապշեցուցիչ մոտեցումը, որ կ'առաջարկէ աշխատողներուն արտասահմանին մէջ բուժուած՝ ի օգուտ ընկերութեան խնայողութիւններու։ Գործատուները արտոնութիւններ կ'առաջարկեն, ինչպիսին է օդային ճանապարհորդութեան համար վճարը։ Օրինակ, 2008 թուականի Յունուարին Հաննաֆորդ Պրոզ.-ը, որ սուպերմարկետներու ցանց կը Մեյնէ, սկսած փոխհատուցած իր աշխատողներու ամբողջական բժշկական հաշիւները, որոնք կը ճանապարհորդէին Սինգապուր ազդրերու եւ ծունկի փոխպատուաստման նպատակով, որու մէջ կը մտնէր հիւանդի եւ անոր ուղեկցողի համար նախատեսուած գումարը։ Բժշկական զբոսաշրջութեան փաթեթը կարող ներառած է առողջապահական ապահովագրութեան բոլոր տեսակները՝ ներառեալ սահմանափակ հատուցման բլանները, նախընտրելի ծառայութիւններ ապահովող կազմակերպութիւններ եւ բարձր հասանելի առողջապահական բլաններ։ 2000 թուականին "Գալիֆոռնիայի Պլիւ Շիլտը" հիմք դրաւ Միացեալ Նահանգներու առաջին տարածաշրջանային առողջապահական նախագծին։ "Գալիֆոռնիայի Պլիւ Շիլտի" կազմին մէջ գտնուող Գալիֆոռնիացի հիւանդները կարող էին ընտրած Մեքսիքայի մէջ գտնուող երեք հաւաստագրուած հիւանդանոցներէն մէկը։ 2007 թուականին "Հարաւային Գարոլինայի ՊլիւՔրոսս ՊլիւՇիլտ" կազմակերպութեան դուստր ձեռնարկութիւնը սկսաւ համագործակցած Թայլանտի, Սինգաբուրի, Թուրքիայի, Իռլանտիայի, Գոսդա Ռիքայի եւ Հնդկաստանի հիւանդանոցներու հետ։ 2008 թուականին լոյս տեսած Ֆասթ ընկերութեան հոդուածի մը մէջ կը քննարկուի առողջապահութեան գլոբալացումը եւ կը նկարագրէ, թէ ինչպէս տարբեր են "խաղացողներ" ԱՄՆ-ի առողջապահական շուկայի մէջ սկսած ուսումնասիրած այս ոլորտը։
Ճորտան
Ճորտանը, "Փրայվիթ Հոսփիդալս Ըսոսիէյշընի" (Private Hospitals Association) միջոցով կարողացաւ հրապուրել 250000 միջազգային հիւանդներու, համագործակցելով աւելի քան 500000 ընկերութիւններու հետ 2012 թուականին. լրիւ եկամուտը կը կազմէ աւելի քան 1մլրդ ամն տոլլար։ Ճորտանը 2014 թուականին ստացաւ տարուա բժշկական ուղղութիւն մրցանակը "ԱյԷմԹիՋի" բժշկական ճանապարհորդութիւն մրցանակաբաշխութեան ժամանակ։
Իսրայէլ
Իսրայէլը յայտնի ուղղութիւն է բժշկական զբոսաշրջութեան համար։ 2010 թուականին Իսրայէլի մէջ կը բուժուէր 30000 բժշկական զբոսաշրջիկներ, մասնաւորապէս Խորհրդային Միութեան բնակիչներ։ Կան զեկոյցներ համաձայն որոնց բժշկական զբոսաշրջիկները կը ստանան արտոնեալ բուժումը՝ ի վնաս տեղի հիւանդներու։ Որոշ մարդիկ Իսրայէլ կը գնեն՝ Մեռեալ ծովի մէջ գտնուող առողջարանները եւ Կիներետ գետը այցելելու նպատակով։
Իրան
Ամէն տարի Իրան կ'այցելէ 30000 այցելու՝ բուժում ստանալու նպատակով։
Հարաւային Ափրիկէ
Հարաւային Ափրիկէն Ափրիկէյի առաջին պետութիւնն է, որ յայտնի է որպէս բժշկական զբոսաշրջութեան ուղղութիւն։ Այստեղ կ'առաջարկեն բժշկական եւ ատամնաբուժական ծառայութիւններ։
Պրազիլիա
Պրազիլիայի մէջ Սան Բաուլոյի մէջ գտնուող Ալպերդ Էյնշդէյն հիւանդանոցը առաջին Ճոյնթ Քըմիշն Ինթըրնեյշնլի կողմէն հաւատարմագրուած կառոյցն է, որ կը գտնուի Միացեալ Նահանգներու սահմաններէն դուրս, որմէ յետոյ Պրազիլիայի մէջ գտնուող տասնեակ նման հիւանդանոցներ ստացած են նման հաւատարմագրեր։ Միացեալ Նահանգներու բնակիչները վիզայի կարիք ունին Պրազիլիա այցելելու համար, որ հիմնուած է երկկողմանի համաձայնութեան վրայ։
Գանատա
Գանատան նոյնպէս կը գտնուի բժշկական զբոսաշրջութեան ոլոտրին մէջ։ Ի տարբերութիւն Միացեալ Նահանգներու առողջապահական գիներու, բժշկական զբոսաշրջիկները այստեղ կարող են խնայած 30-ից 60 % առողջապահական ծախսերու վրայ։
Գոսդա Ռիքա
Գոսդա Ռիքայի մէջ գոյութիւն ունի Ջոյնթ Քըմիշն համաշխարհային կողմէ հաւատարմագրուած երեք հիւանդանոց։ Բոլոր երեքն ալ կը գտնուին Սան Ճոսին մէջ։ Առողջապահութեան համաշխարհային կազմակերպութիւնը 2000 թուականին դասակարգած է համաշխարեաին առողջապահական համակարգը, ուրտեղ Գոսդա Ռիքան N36-ն էր, որ աւելի բարձր է քան Միացեալ Նահանգները։
Գուբա
Մինչ այժմ Գուբան չէ ստած ոչ հաւատարմագիրի մը։
Մեքսիքա
Միացեալ Նահանգներու բժիշկները նշած են, որ մեքսիքական օրինական համակարգը անհնար կը դարձնէ հակաօրինական գործողութիւններու համար դատապարտած մեքսիքացի բժիշկներուն։ Որոշ հիւանդանոցներ կ'առաջարկեն նաեւ այլընտրանքային բժշկական թերապիաներ, որոնք ոչ արդիւնավետ են կամ արգելուած են Միացեալ Նահանգներու մէջ։ Մեքսիքայի կառաւարութիւնը որոշ թերապիաներ արգելած է վերջին ժամանակներուն մէ։
Միացեալ Նահանգներ
"Ը Մըկկինսի ընդ Քո"-ն (A McKinsey and Co.) կը զեկուցէ, որ 2008 թուականէն սկսած 60000-էն 85000 բժշկական զբոսաշրջիկներ կը ճանապարհորդէին Միացեալ Նահանգներ ստացիոնար բուժում ստանալու նպատակով։ Նոյն զեկոյցը կը փաստէ, որ 750000 ամերիկացիներ ճանապարհորդած են Միացեալ Նահանգներէն այլ երկիրներ 2007 թուականին։ Առաջադէմ բժշկական դեքնոլոկիաներու հասանելիութիւնը եւ բժիշկներու վերապատրաստումը համարուած են օտարերկրեայ զբոսաշրջիկներու թուի աճի համար խթան։ Որոշ խոշոր բժշկական կենդրոններ եւ հիւանդանոցներ կ'առաջարկեն միջազգային հիւանդներու համար կենդրոններ, որոնք կը սպասարկեն օտարերկրեայ հիւանդներուն, որոնք կը ցանկան բուժուիլ Միացեալ Նահանգներուն մէջ։ Այս կազմակերպութիւններէն որոշները կ'առաջարկեն կորդիանտորներու ծառայութիւններ, ովքեր կ'աջակցին միջազգային հիւանդներուն բուժման, բնակարանային պայմաններու, դրամական եւ երթեւեկի հարցերուն մէջ՝ ներառեալ օդային կարմիր խաչի ծառայութիւններ։
Հոն Քոնկ
Հոն Քոնկի բոլոր 12 մասնաւոր հիւանդանոցներն ուսումնասիրուած են եւ հաւատարմագրուած Միացեալ Թագաւորութեան "Թրենթ Ակրեդիթեյշըն Սքիմի" կողմէն 2001 թուականէն ի վեր։
Միացեալ Թագաւորութիւն
Ազգային Առողջապահական Ծառայութիւնը (Անգլիա) հասարակական է, սակայն որոշ մասնաւոր հիւանդանոցներ Միացեալ Թագաւորութեան մէջ բժշկական զբոսաշրջութեան ուղղութիւններ են, մասնաւորապէս Լոնտոնը։ Այնուամենայնիւ, ներկայ ժամանակներուն մէջ Միացեալ Թագաւորութեան շատ քիչ հիւանդանոցներ ստացած են հաւատարմագրեր։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Բժշկութիւն Ստորոգութիւն:Զբօսաշրջութիւն
Երիտասարդութիւնը Եւ Գինեմոլութիւնը
Այս բոլորին պատասխանատուն բնականաբար երիտասարդները չեն, այլ՝ ընկերութիւնը,  որ իր միջավայրի նորահաս սերունդին չի փոխանցեր ճիշդ եւ օգտակար դաստիարակութիւն,  որուն իրագործման մէջ մեծ դերակատարութիւն ունին ծնողքն ու դպրոցը:
Առաջին քայլը օրինակելի դառնալն է: Երբ երիտասարդը տեսնէ,  որ իր ծնոշքն ու պատասխանատուն մնայուն կերպով խմիչքով տարուած են,  ինք եւս կը հետեւի միեւնոյն ուղիին,  ինչ որ «բնական» ընթացքն է:  Այլ դիտանկիւնէ,  ծնողքը պէտք է մօտէն հետեւի իր զաւակներուն աշխատանքներուն,  ծանօթանայ ընկերներուն եւ հետեւի արտաքին ծրագիրներուն:
Երիտասարդը պէտք է զգայ, որ ինք առանձին չէ,  որ ինք կը վայելէ շրջապատին վստահութիւնը,  ունի ազատութիւններ եւ արժանի է սիրոյ եւ յարգանքի:  Երիտասարդը պէտք է գիտնայ,  որ դժուարութիւնները չեն յաղթահարուիր խմիչքով եւ երբեմն ալ դժբախտաբար թմտեցուցիչով,  որովհետեւ այս բոլորը ժամանակաւոր են ու առաւել եւս կը բարդացնեն կացութիւնը:  Վերջապէս,  երիտասարդը լաւապէս պէտք է գիտնայ,  որ ոգելից ըմպելիները պատանիներու եւ երիտասարդներու աճման կրնան վնասել եւ ունին առողջապահական հետեւանքներ:
Այս յոռի երեւոյթներուն «Ո՝չ»-ը ծնողները պէտք չէ ըսեն, անոնք պէտք է մղեն,  որ առողջ մթնոլորտի եւ դաստիարակիչ պայմաններու մէջ երիտասարդը ինք ընկալէ կացութիւնը ու ինք ըսէ «Ո՝չ» եւ «Պիտի Դադրիմ Խմելէ»:  Մեծերուն «Ո՝չ»-ը միշտ ալ ընդունելի չէ եւ արդէն շարժառիթ է հակադրութեան ու բախումներու:  Իսկ արգելք հանդիսանալը պարզապէս ժամանակաւոր կասեցում է,  եւ կամ ալ ախտի անմիջական շրջանակէ հեռացումն է:
Յաւաքական ճիգերով կարելի է դէմ յանդիման կանգնիլ գինեմոլութեան եւ ստեղծել յարաբերաբար առողջ ու մաքուր միջավայր: Տակաւին ուշ չէ:
Աղբիւրներ
(ԶԳՈՅՇ),Առողջապահական-նախազգուշական պարբերաթերթ,Բ տարի,թիւ 2 (6),2016 էջ 4-5
Դէպի Այաշ
Առաջին անգամ ռուսական թերթերը եղան որ մատնանիշ ըրին այս դիւային ծրագրին իսկական գոյութիւը։ Ի մէջ այլոց Մօսկուա հրատարակուող ռուս Կօլօս Մօսքօյ թերթը մատնանիշ ըրած էր Տարագրութեան հրէշային ու թաքուն ծրագրի մը գոյութիւնը։ Գերմանիա Անատօլուի հայաբնակ նահանգները գերման գացթավայրի մը մտածելու խորախորհուրդ ծրագիրը յաջողցնելու համար պետք տեսած էր մէջտեղէն վերցնել այն տարրը որ որ իր անզուգական կորովով, աննկուն ոգիով եւ անյողդաղդ կամքով հզօր մրցակից մը պիտի հանդիսանար իր ոտնձգութիւններուն դէմ։ Այդ տարրը Հայն էր, անվեհեր Հայութիւնն էր։ Եւ արդարեւ Գերմաններն ի վաղուց հասկցած էին թէ ապագային Հայը միայն պիտի ծառանար իրենց դէմ։ Այս յամառ մըրցակիցը միանգամ ընդ միշտ մէջտեղէն բառնալու համար յաջողած էին հաբել եւ հմայել տիրող թուրք տարրին անմիտ կառավարութիւնը, եւ ընդանրապէս տարագրութեան գաղափարը թելադրած էին անոր։ Թուրք թերթերէն Իգտամ, իր 1914 Յունուար 17-ի թիւով, միամտաբար կը փորձէր հեռքել ռուսական Կօլօս Մօսքօյ թերթին մատնանշած թագուն թերթին ծրագրին գոյութիւնը։ Աւա՜ղ որ այն ատեն մեր ազգային իշխանութիւնք Իգտամի միամտութեան չափ անփութութիւն ցոյց տուած էին, երբեք չանդրադառնալով թէ իրօք այդպիսի թաքուն ծրագիռ մը գոյութիւն ունէ՞ր թէ ոչ։ Իգտամի տողերը համառօտ կը ներկայացնենք։ Իրապէս ապացուցուած նկատելով թէ հայ տարագրութեան եւ բնաջնջման ծրագիրը Համեւրոպական Պատերազմէն առաջ իսկ նիւթուած էր Գերմանիոյ եւ Թուրքիոյ միջեւ, քանի որ ան իկապէս գործադրուեցաւ պատերազմի տեւողութեան միջոցին, նոյն ինք Գերմաններու առաջնորդութեամբ։ «Մօսկուայի Կօլօս Մօսքօյ թերթը մատնանիշ կ՝ընէ թուրք եւ գերման ծրագրի մը գոյութիւնը, որուն նպատակն է հայաբնակ նահանգներէն Հայերը հեռացնել եւ դէպի Միջագենք տարագրել։ Ռուս թերթը կը յարէ թէ Գերմանիոյ եւ Թուրքիոյ տնտեսական շահերունհամապատասխան պիտի ըլլայ Հայաստանի մէջ բնակեցնել Իսլամներ, որոնք ի հարկին Կովկասի Իսլամներուն հետ միանալով պիտի կրնան լուրջ ընդդիմութիւն մը ընել սլաւական ոտնձգութիւններուն։», կ՝ըսէ Իգտամ աւելցնելով, «Օսմանեան Կառավարութիւնը այդ տեսակ բան մը ընել պէտք չունի, վասն զի հայաբնակ վայրերու մէջ Իսլամներն են որ կը կազմեն մեծասնութիւնը։ Կառավարութիւնը եթէ կարծած ըլլար թէ Հայերը սլաւական հոսանգին պիտի ծարայեն, հիմակ Արաւելեան Անատօլուի մէջտեղ հաշտարար ու բարեկարգիչ քաղաքականութեան մը հետեվեւելու տեղ՝ անխաշտ ու հակառակ քաղաքականութեան մը կը հեետեիւեր, մինչդեռ Օսմանեան Կառավարութիւնը, Հայերը գոհացնելու համար, թոյլտուուեան վերջին աստիճանին հասած է։ Կառաւարութեան ընթացքը ժոցովուրդին մէջ հայրենակցական սէրը հաստատելու կը միտի եւ ոչ թէ իրար ձգելու։ Արդէն մենք չենք կարծեր որ Հայերը ւլաւական հոսանքին ծառայեն, վասն զի ի՞նչ օգուտ պիտի ունենան եթէ այդ հոսանքը սկսի, միթէ Հայութիւն կը մնա՞յ։» Իգտա, Գազազ Յարութիւն ամիրայի Թուրքիոյ մատուցած ծառայութիւնները յիշատակելէ վերջ՝՝ միամտապար կը հարցընէ — Միթէ կարելի՞ է հարիւր հազարաւոր Հայերը դէպի Միջագետք քշել։ Եթէ Հայերն իրենք իսկ հաւանին, գործադրութիւնն անկարելի է։ Ի՞նչ հարկ կայ, այն է միշտ դժուարութիւններ յառուցանել Օսմանեան Կառավարութեան դէմ։ Ինչ որ թուրք թերթն անկարելի կը կարծեր այսօր իրականութիւն է սակայն։ Հարիւր հազարաւոր անմեղ Հայերուն արիւնը խմող Էնվէրներու եւ Թալէաթներու նման մարդկային հրէշներու համար միթէ անկարելի բան կա՞ր այս աշխարհին մէջ։
Աղբիւրներ
Յուշարցան, Ապրիլ Տասնըմէկի Ագահանդէսի Յանցախումբ, Պոլիս, էջ 95-96-97
Սպարտակ Խաչիկեան
Սպարտակ Երեմի Խաչիկեան (12 յունիս, 1932, Երեւան- 26 մարտ, 2005, Երեւան), հայ ճարտարապետ, ՀԽՍՀ վաստակաւոր ճարտարապետ (1972)։
Ստորոգութիւն:Հայ ճարտարապետներ Ստորոգութիւն:Երեւան ծնածներ Ստորոգութիւն:1932 ծնունդներ
Դէտք
Դէտք (լատինատառ՝ DETQ), հայկական փոփ Boy Band։ Կազմուած է 2015 թուականին պրոդյուսեր՝ Արման ԱՄՊ-ի կողմէ ։ Սկիզբը կատարած է «Մամա» երգով։ Ելոյթ ունեցած են նաեւ Նարեկացի արուեստի միութեան մէջ ։
Առաջին տեսահոլովակի՝ «Forevermore»-ի (թարգմ․՝ յաւերժէն էլ երկար) շնորհանդէսը տեղի ունեցած է 2015 թուականի Ապրիլ 20-ին Գաֆեսճեան արուեստի կեդրոնէն ներս։ Այն նուիրված է Հայոց Ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցին ։
Անուանում
«Դէտք»-ը ռազմական եզր է, այս պարագային երեք զինուորներէ բաղկացած խումբ, որուն նպատակը իրեն վստահուած տարածքին հետեւիլն է ։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Հայկական երաժշտական խումբեր
3 Յունիս
3 Յունիս, տարուան 154-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 155-րդ) օրն է
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն: 3 Յունիսի ծնածներ
Մահեր
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն: 3 Յունիսի մահացածներ
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Յունիս
Զարեհ Քհնյ. Շաքարեան
'''Տ. Զարեհ Քհնյ. Շարաքեան'''
Աւազանի անունով Գէորգ, որդի Տ. Համազասպ Ա. Քհնյ. Շաքարեանի եւ Սիրվարդի, ծնած է Հալէպ, 1969-ին։
Նախնական կրթութիւնը ստացած է Հալէպի Ազգ. Զաւարեան վարժարանէն, իսկ միջնակարգ եւ երկրորդական ուսումը՝ Ազգ. Քարէն Եփփէ Ճեմարանէն, ուրկէ շրջանաւարտ եղած է 1989-ին։
Ան կ՛ընտրէ իր կեանքի ընկերը՝ Յակոբ եւ Կրէթա Ժազոյի դուստրը՝ օրդ. Ալինը, որուն հետ կր պսակուի Ս. Քառասնից Մանկանց եկեղեցւոյ մէջ, Աոաջնորդ Սրբազան Հօր եւ քահանայից դասուն մասնակցութեամբ 2002-ին եւ կր բախտաւորուի երկու մանչ զաւակներով՝ Համազասպ եւ Յակոբ։
Ուսումնակրթական ու ազատ ասպարէզի կեանքին զուգահեռ, անոր նկարագիրը կազմաւորուած է եկեղեցական, կրօնաբարոյական ու ազգային-գաղափարական արժէքներով, որովհետեւ քահանայի զաւակ էր ու իր կեանքը մանկութենէն նուիրուած էր եկեղեցւոյ ու Կիրակնօրեայ դպրոցին։
Իսկ եկեղեցւոյ մէջ յարատեւ նևրկայութիւն ըլլալով, 1976-ին եղած է դպիր Ս. Քառասնից Մանկանց եկեղեցւոյ։ 1984-ին ստացած է դպրութեան աստիճան։ Ապա, ուրարի տուչութեան արժանացած է 1992-ին, ձեոամր Տ. Սուրէն Արք. Գաթարոյեանին։
Եկեղեցւոյ կապուածութիւնը զինք առաջնորդած է դպրաց դասի վարչութեան անդամ ըլլալու։ Ապա, իր փորձաոութեամր ընտրուած է դպրաց դասի վարչութեան ատենապետ, զոր վարած է վէց տարիներ։
Երաժշտոթեան հանդէպ իր սէրը զինք առաջնորդած է ձայնամարզութեան, ձայնանիշերու դասրնթացքներուն հետեւեւու ու երգեհոն նուագելու եկեղեցւոյ մէջ։
Ուստի, Հեռանալով անձնական աշատանքներէն ու արհեստէն ու խորապէս համոզուած, պատրաստակամութիւն կր յայտնէ ուսուցչական ասպարէզին ծաոայելու։ Բերիոյ Թեմի Աոաջնորդ Տ. Սուրէն Արք, Գաթարոյեանի տնօրինաթեամբ՝ ան կրօն կր դասաւանդէ Ազգ. Քարէն Եփփէ ճեմարանի միջնակարգի դասարաններուն։ Այնուհետեւ հաստատ որոշում կ՛առնէ Դպրեվանք ուսանելու եւ քահանայութեան պատրաստուելու։
Առաջնորդ Սրբազան Հօր բարեհաճ հաւանութեամբ 2001-2002 ուսումնական տարեշրջանին մուտք կր գործէ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան «Զարեհեան» Դպրեվանքը, ուր մէկ տարի կր հետեւի քահանայից դասարանի դասընթացքներուն։
1Մայիս 2002-ին կիսասարդաւագի աստիճան կր ստանայ Անթիլիասի Ս. Լուսաւորիչ մայր տաճարին մէջ ձեռամբ՝ Տ. Վարդան Արք, Տէմիրճեանի։ Իսկ 20 Յունիս 2001-ին, սարկաւագ կր ձեռնադրուի ձեռամբ Տ. Տիրայր Եպս. Փանոսեանի, Անթիլիասի մայր տաճարին մէջ։ Մէկ տարուան դասրնթացքը աւարտելէ ետք կր վերադառնայ իր ծննդավայր՝ Հալէպ։
Իր Հօր՝ Տ. Համազասպին գլխաւորութեամբ կր ծանօթանայ իր ծխական ժողովուրդին եւ այնուհետեւ, կր բացուի հովուական ծաոայաթեան ընդարձակ դաշտ մր ունենալով իր առջեւ։
Մէկ շրջան՝ անդամ Թեմիս Կրօնական Ժողովին։ 2011-ին դարձեալ րնտրուեցաւ նոյն Ժողովի անդամ։ 2005-ին կր նշանակուի «Արեւիկ» թերաճներու դպրոցի խնամակալութեան ատենապետ։
2006-ին Թեմիս Աոաջնորդ Սրբազան հօր տնօրինութեամբ մասնակցած է Ղպտի եկեղեցւոյ երիտասարդական համագումարին Եպիպտոսի մէջ։
2008-ին, Հալէպի Հայ Համալսարանականներու Միութեան հոգեւոր խորհրդատու նշանակուած է։
2010-ին Սրբազան Հօր տնօրինումով նշանակուած է պետական կրօնի դասագիրքերը հայերէնի վերածելու եւ յարմարացնելու յանձնախումբի պատասխանատու։
Իսկ ուսուցչական ասպարէզ մուտք գործաձ է Դպէեվանքէն վերադառնալէն ետք 2002-ին, Ազգ. Գարէն Եփփէ ճեմարանի միջնակարգի աշակերտաթեան կրօն դասաւանդելու։
Ան եօթ տարուայ ձեոնադրուած հոգեւորական է։ Իր առջեւ ունի եկեղեցական եւ ազգային ծաոայութեան ընդարձակ այգի մր, որ կարիքը ունի անձնուէր ու ծառայասէր հոգեւորականնու, որպէսզի Տիրոջ այգիին րերքը աոատ ըլլայ։
Ֆրիկի Յուշարձան (Երեւան)
Ֆրիկի յուշարձան, կը գենուի Երեւանի կեդրոնը՝ Մեսրոպ Մաղկոցի պողոտայի վերջնամասին՝ Մատենադարանի հարապարակին, տեղադրուած է 1967-ին։ Կ՝ընդգրկէ Երեւանի Կեդրոն վարչական շրջանի պատմութեան եւ մշակոյթի անշարժ յուշարձաններու ցանկին վրայ։
Տուեալներ
Յուշարձանը կառուցուած է բազալտէն, բարձրութիւնը 3,4 մեթր է։ Մատենադարանի գլխաւոր մուտքի դռնէն դէպի աջ երրերդ արձանն է։