cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կրիկոլ Չիքովանի
Ստեղծագործութիւն
«Կեանքի սահմանը» (1952), «Մայա» (1958) պատմուածքներու ժողովածուներուն մէջ, «Սեր» (1958), «Երկրորդ ընտանիք» (1960) վիպակներուն մէջ, «Մայր բոլորի համար» (1956), «Կանաչ սարերու տիրուհին» (1962) ակնարկներուն մէջ պատկերած է կոլխոզային գիւղերու աշխատողներու կեանքն ու աշխատանքը։ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս, կոլխոզի նախագահ Մ. Օրագուելիձէի հետ համատեղ գրած է «Շրոմա» (1963) գիրքը՝ նուիրուած վրացի ու ուքրաինացի գիւղացիներու բարելամութեանը։
Յետպատերազմեան տարիներու առաւել նշանակալի ստեղծագործութիւնները հրատարակուած են «Օդիշեան պատմուածքներ» շարքին մէջ։ Հեղինակած է «Եկաւ փետրուարը» (1971), «Հող» (1977), «Հաւատ» (1980) պատմայեղափոխական եռագրութիւնը, պիեսներ, կինոսցենարներ։
Ֆիլմագրութիւն
Պետկինոարդ ստուդիայի մէջ նկարահանուած է «Հասան» (1932) ֆիլմին մէջ։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:15 Մարտի ծնածներ Ստորոգութիւն:26 Նոյեմբերի մահացածներ
Միսաք Մեծարենց
Միսաք Մեծարենց (Մեծատուրեան), արեւմտահայ քնարերգակ բանաստեղծ, հայ գրականութեան ամէնէն գեղապաշտ բանաստեղծը։
Կենսագրութիւն
Ծնած է Ակնի Բինկեան գիւղը։ Տասնվեց տարեկանին կը փոխադրուի Պոլիս, ուր կը յաճախէ տեղւոյն Մեսրոպեան վարժարանը, բայց երեք տարի ետք ստիպուած կ'ըլլայ ձգել դպրոցը՝ հիւանդութեան պատճառով։ 1902-ին ընտանիքին հետ տեղափոխուած է Կ. Պոլիս, մինչեւ 1906-ին յաճախած է Կեդրոնական վարժարանը, խորացած՝ հայագիտութեան մէջ։
Զինք ճանչցողները կը վկայեն, թէ Մեծարենց եղած է նուրբ ու փափկակազմ պատանի մը, հեզ եւ համակրելի բնաւորութեամբ: Գաւառցի տղու պարզութիւնը եւ հոգիին անկեղծութիւնը զինք սիրելի դարձուցած են բոլորին: Իր յարաբերութիւններուն մէջ եղած է անհամարձակ եւ «աղջկան մը պէս շիկնոտ»:
Գրական նախափորձերը ստորագրած է զանազան ծածկանուններով՝ Շաւասպ, Ծիածան, Օրդ. Սիրանոյշ Պէրպէրեան, Հրաչեայ, եւ այլն:
1903-էն աշխատակցած է «Մասիս», «Հանրագիտակ», «Արեւելեան Մամուլ» եւ այլ պարբերականներու հետ։ Մեծարենց ունի բանաստեղծական երկու հատորներ «Ծիածան» եւ «Նոր Տաղեր», որոնք լոյս տեսած են իր մահէն մէկ տարի առաջ։
Գրական յատկանիշներ
Ինքնատիպ բանաստեղծ մը, որ իր բերած պատկերին, լեզուին ու զգայնութեան նորութիւններով ժամանակին սխալ կը հասկցուի շատերու կողմէ եւ նոյնիսկ բուռն քննադատութեանց կ'ենթարկուի:
Հազիւ 3-4 տարի տեւած է իր գրական գործունէութիւնը, բայց Մեծարենց Գեղապաշտ սերունդին ամէնէն օժտուած եւ մեծ բանաստեղծներէն մէկն է՝ իրագործած արժէքով:
Մեծարենցի բանաստեղծութիւններուն մէջ ամէն բանէ առաջ ուշագրաւ կը դառնայ հեղինակին բնութենապաշտ հոգին: Գաւառը ներկայ է երկու հատորներուն մէջն ալ, իբրեւ գոյն, պատկեր եւ ապրում: Մանկութենէն ստացած տպաւորութիւնները երգի կը վերածուին եւ ապա կը դառնան բանաստեղծութեամբ հիւսուած գեղջկական հմայիչ գեղանկարներ: Այսպէս, Մեծարենցի մշակած գրականութիւնը մեզի կու տայ հարազատ պատկերը դաշտային տեսարաններու: Ճամբու մը եզրին նստած մենաւոր հիւղերու, ջրտուքի, ծառաստաններու, աղբիւրէն դարձող աղջիկներու, եւ այլն:
Բնութեան պահերէն իր ամէնէն սիրածը իրիկուընէ եւ գիշերը, երբ անդորրութիւն կ'իջնէ մարդոց եւ իրերուն վրայ, երբ գոյները կը մարին եւ ձայները կը մեղմանան: Գիշերը մանաւանդ, իր աստղազարդ երկինքով ու զով շունչով, կը բուժէ կարծես բանաստեղծին հիւանդ հոգին: Ոչ մէկ ուրիշ քերթող այնքան խոր զգացումով եւ հեշտագին գինովութեամբ երգած է գիշերուան քաղցրութիւնը, որքան Մեծարենց:
Բնութեան սէրը Մեծարենցի մօտ կը հասնի երկիւղած պաշտամունքի եւ կը դառնայ տեսակ մը կեանքի արբեցութիւն: Իրեն համար բնութիւնը «ոսկի բաժակ» մըն է, ուրկէ կ'ուզէ ըմպել կեանքը իր յորդուն աւիշներով: Մեծարենցի երազները, բաղձանքները, սիրոյ անորոշ եւ նորազարդ խռովքներով անգամ միախառնուած կը գտնենք բնութեան հետ: Ոչ թէ բնութիւնը պարզ շրջանակ մըն է անոր զգացումներուն, ինչպէս է պարագան յաճախ այլ բանաստեղծներու համար, այլ աղբիւր յուզումներու եւ ցանկութեանց: Աւելին, Մեծարենց բնութեան գեղեցկութիւններուն ընդմէջէն կը հաղորդուի ամբողջ տիեզերքին հետ: Մարդը կը դառնայ բնութեան անբաժանելի մէկ մասնիկը: Տիեզերական մարդկայնութեան մը ապրումներուն հետ Մեծարենցի հոգիին յաւերժացումը կը փնտռէ բնութեան ծոցին մէջ:
Մեծարենց երգած է նաեւ իր ցաւը, մահուան անմիջական շունչը զգացող բանաստեղծ պատանիի ահաւոր ապրումը: Սակայն այդ «ցաւը» չի նմանիր Պետրոս Դուրեանի պոռթկացող տառապանքին, որ կը յանդգնէր երկինքը ցնցել: Մեծարենց խառնուածքով աւելի մեղմ է, վերապահ, ինքնամփոփ: Գիտակից է անշուշտ անբուժելի իր վէրքին եւ զինք հարուածող սեւ ճակատագրին, սակայն այդ բոլորը հազիւ կը զգացնէ ընթերցողին, թելադրական ու քողարկուած տողերով: Լուսաբաղձ հիւանդ մըն է աւելի քան կենսաբաղձ: Հոգիին լոյսերը կը մարին «մաշող խարոյկի մը պէս», իր կեանքը դարձած է «սպասումի գիշեր»: Մահուան «սրսփուք» կը զգայ մարմինին վրայ, բայց չի յուսահատիր, չ'ընդվզիր: Անէծք չունի շրթներուն: Թռչուններ, բոյրեր, վերջալոյսի շողեր, ծաղիկներ եւ ժպիտ մը բաւ են զինք մխիթարելու: Եթէ իրականութենէն յուսահատի՝ մանկութեան յուշերուն կը կառչի: Եւ այսպէս, լոյսով ողողուած եւ գոյներու սիրահար իր հոգին մինչեւ վերջին վայրկեանը կեանքին կապուած կը մնայ: Դարձեալ ու միշտ փրկութիւնն ու մխիթարանքը կը փնտռէ բնութեան մէջ:
Մեծարենցի սիրոյ երգերը, նոյն ամօթխած եւ մրմունջային նակարագիրը ունին: Պտոյտ մը լուսնի լոյսին տակ, ծաղիկ մը ձեռքին, միշտ առանձին բայց հոգիով՝ երազած քաղցր էակին հետ: «Երազներու պերճուհի» մը կ'անցնի օր մը քովէն եւ զինք կը մատնէ խռովայոյզ շփոթութեան: Այս ու նման պահերու նկարագրութեան մէջ խտացած կը գտնենք Մեծարենցի սէրը: Խոստում մը՝ որ կը ծագի բնութեան շռայլ հմայքներուն ընդմէջէն եւ որ կը շփոթուի երբեմն ապրելու խոստումին հետ:
Մեծարենցի արուեստը նուրբ է, բազմերանգ եւ խնամուած: Ձեւի, լեզուի եւ պատկերներու ներդաշնակութիւնը անոր հիմնական յատկութիւնը կը կազմէ:
Իր արուեստին տիրական հարստութիւնը նկարչական շնորհն է անկասկած: Գիտէ կառուցել գունագեղ պատկերներ, օգտագործելով ծիածանի եօթը երանգներն ու թանկարժէք քարերու բոլոր բիւրեղները: Վերացական գաղափարներն անգամ տեսանելի կը դարձնէ նման նկարներով՝ «Ձիւնեղէն դիւթանքներ», «բոսոր իղձ», «բուստէ համբոյր», «կապոյտ յուզումներ», եւ այլն: Ինտրային հետ Մեծարենց մեր ամէնէն աւելի նկարիչ զգացում ունեցող հեղինակն է՝ Ճիշդ այդ պատճառով ալ քննադատներ իր մէջ ուզեցին տեսնել խորհրդապաշտ դպրոցին հետեւող մը:
Մեծարենցի քերթուածներուն երկրորդ ուշագրաւ յատկանիշն է երաժշտականութիւնը: Ունի բանաստեղծութիւններ, որոնք երգի պէս են՝ բառերուն եւ տողերուն ներդաշնակ հնչականութեամբ: Արեւմտահայ գրականութեան առաջին բանաստեղծն է որ նուրբ ճաշակով հետամտած է երաժշտական մասնայատուկ հիւսուածք մը տալու իր բառերուն, անկախ չափի եւ յանգերու ընթացիկ կշռոյթէն:
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Արեւմտահայ բանաստեղծներ Ստորոգութիւն:Հայ քնարերգակ բանաստեղծներ Ստորոգութիւն:Գրական կեղծանուններ Ստորոգութիւն:5 Յուլիսի մահացածներ
Քատիս
Քատիս (Cadiz), քաղաք եւ նաւահանգիստ Սպանիոյ հարաւ-արեւմուտքին, Անտալուզիայի մէջ, Ատլանտեան օվկիանոսի Քատիս ծոցի ափին։ Քատիս, նահանգի վարչական կեդրոնն է։ Քատիսը հիմնադրուած է փիւնիկացիներու կողմէն մօտ մ.թ.ա. 1100 թուականին։ Յոյները այն կ՛անուանէին Կատիրա կամ Կատէյրա, իսկ հռոմեացիները՝ Կատես։
Գրականութիւն
Ստորոգութիւն:Սպանիոյ քաղաքներ Ստորոգութիւն:Պատմական քաղաքներ Ստորոգութիւն:Նաւահանգիստներ
Մարկրէթ Թաչըր
Մարկրիթ Հիլտա Թաչըր, (Margaret Hilda Thatcher, Պարոնէս Թաչըր, ծնեալ Ռոպերթս, 13 Հոկտեմբեր 1925, Կրանթհամ-8 Ապրիլ 2013, Լոնտոն) եղած է Անգլիոյ վարչապետ 1979-1990 , ինչպէս նաեւ Անգլիոյ Պահպանողական կուսակցապետը՝ 1975-1990:
20-րդ դարու ամէնէն երկար ժամանակ Անգլիան կառավարող վարչապետը եղած է ինչպէս նաեւ միակ կին վարչապետը՝ պատմութեան մէջ։ Խորհրդային լրագրող մը զինք կոչած է «Երկաթեայ Կին», անոր քաղաքական ղեկավարութեան գերազանց կարողութիւններուն համար։ Ան զարգացուցած է օրէնքներ, որոնք հետագային դարձած են Թաչերիզմ:
Մասնագիտութեամբ հետախուզող քիմիագէտ եղած է, յետոյ ընտրուած է խորհրդարանի անդամ Ֆինչլիի համար 1959-ին։ Էտուարտ Հիթ զինք նշանակած է կրթութեան եւ գիտութեան նախարար 1970-ին։ 1975-ին, Հիթի յաղթանակով՝ կը դառնայ Ընդդիմադիր Կուսակցութեան, ինչպէս նաեւ առաջին կին կուսակցապետը՝ Անգլիոյ մէջ։ 1979-ին, վարչապետական ընտրապայքարէն յաղթական դուրս կու գայ։
2002-էն սկսեալ Թաչըր քանի մը անգամ սրտի տագնապներ անցուցած է, սակայն 2013-ին այդ մահաբեր եղած է :
Թաչըր երկրորդ անգամ վարչապետ կ'ընտրուի 1983-ին, իսկ երրորդ անգամ՝ 1987-ին։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:1925 ծնունդներ Ստորոգութիւն:13 Հոկտեմբերի ծնածներ Ստորոգութիւն:2013 մահեր Ստորոգութիւն:8 Ապրիլի մահացածներ Ստորոգութիւն:Անգլիոյ վարչապետներ Ստորոգութիւն:Լոնտոն մահացածներ
Սոնկիւլ Էօտէն
Սոնկիւլ Էօտէն (Songül Öden, ծն.՝ 17 Փետրուար 1979), թուրք դերասանուհի է։ Յայտնի դարձեր է «Կիւմիուշ» հեռուստասերիալը նկարահանուելէն յետոյ։
27 Յուլիս 2020-ին, գործարար Արման Պըչաքճը ամուսնացած է դերասանուհի Սոնկիւլ Էօտէնի հետ։ Չորս տարուան միասնականութենէ մը վերջ անոնք որոշած են ամուսնանալ։ Արման Պըչաքճը որդին է Տ. Զաւէն Քհնյ. Պըչաքճեանի ու կ՚աշխատի յայտնի ոսկերիչ Սեւան Պըչաքճըի հետ, որու զարմիկն է ։
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Թուրք դերասանուհիներ Ստորոգութիւն:21-րդ դարի թուրք դերասանուհիներ Ստորոգութիւն:20-րդ դարի թուրք դերասանուհիներ Ստորոգութիւն:Թուրքիոյ շարժապատկերի դերասանուհիներ Ստորոգութիւն:Թուրքիոյ հեռուստատեսիլի դերասանուհիներ Ստորոգութիւն:Անձինք Անգարայէն Ստորոգութիւն:Թուրք կին մոտելներ Ստորոգութիւն:Անձինք Տիարպեքիրէն Ստորոգութիւն:Թատրոնի թուրք դերասանուհիներ
Այտընեան
Այտընեան, հայկական մականուն ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Մականուններ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Եան վերջածանցով մականուններ
Գոհար Գասպարեան (բանաստեղծուհի)
Գոհար Գասպարեան (Երեւան): Գիտական աշխատող, ռատիոկայանի թղթակից եւ բանաստեղծուհի։
Կեանքը
Յաճախած է Երեւանի անգլիական թեքումով միջնակարգ վարժարան մը, զոր աւարտած է 1973-ին։ Միաժամանակ հետեւած է Սայեաթ-Նովայի անուան երաժշտական ուսումնարանի ջութակի ճիւղին։ 1978-ին վկայուած է Երեւանի Պետական Համալսարանի Ռոմանօ-Գերմանական մասնաճիւղի անգլերէն լեզուի բաժինէն։
Պաշտօնավարած է նոյն համալսարանի օտար լեզուներու աշխատանոցին մէջ, իբրեւ գիտական աշխատող։
1980-1990 գիտական աշխատանք կատարած է Հայաստանի Գիտութիւններու Ակադեմիոյ մէջ, նախ Սփիւռքահայ Մշակոյթի եւ Պատմութեան, ապա Մ. Աբեղեան ի անուան Գրականութեան հիմնարկներուն մէջ։ Տոքթորական աւարտաճարն է «Ամերիկահայ Արձակի Հոգեբանական եւ Ընկերվարական Արժէքը»:
1990-ին ընտանեօք տեղափոխուած է ԱՄՆ: Երկու տարի աշխատած է Նիւ Ճըրզի ի Հայկական Բարեգործական Ընդհ. Միութեան մէջ։ 1992-էն ի վեր կ'աշխատի Միւնիխ ի Ամերիկեան ռատիոկայանին մէջ իբրեւ թղթակից։
Աշխատակցած է Հայաստանի գիտական պարբերաթերթերուն, ստորագրելով շարք մը գիտական-գրական յօդուածներ նուիրուած ամերիկահայ գրական դէմքերու ստեղծագործական որոնումներուն ու նուաճումներուն (Յակոբ Կարապենց, Պօղոս Գուբէլեան, Նուպար Ակիշեան, Վահէ Օշական, Վեհանոյշ Թէքեան, եւ այլն):
Իր բանաստեղծութիւնները լոյս տեսած են Հայաստանի «Գարուն», «Աւանագարդ», «Երեւան», «Նորք» եւ այլ թերթերու մէջ։
Իր բանաստեղծութիւններուն առաջին ժողովածուն է «Հրկիզուող Բացատը», որ լոյս տեսած է 1993-ին Երեւանի «Նայիրի» հրատարակչութեան կողմէ։
Չղջիկներ
Չղջիկներէն փոքրիկ ստնաւորները վախազդու անասուններ են, որովհետեւ միայն գիշերները դուրս կու գան : Չղջիկները ոչ թէ վնասակար, այլ օգտակար են մարդոց: Անոնք միջատներ կ՛ուտեն եւ կ՛օգնեն ծաղիկներու բեղմնաւորումին:
Գոհար Գասպարեան (բանաստեղծուհի)
Կեանքը
Տաղանդաւոր բանաստեղծուհին տուած է ինքնատիպ եւ գողտրիկ քերթուածներ, պատկերալից ոճով։ Իր խոհերը համամարդկային են, շաղախուած ցաւի, ափսոսանքի, սիրոյ, դրժումի, յոյսի եւ իղձերու ապրումներով։
Չղջիկներ
Հետաքրքրական Տեղեկութիւններ
Մարդիկ կը կարծեն, թէ չղջիկները կրնան իրենց մազերուն փակչիլ: Իրականութիւնը այն է, որ կարգ մը չղջիկներ շատ սուր տեսողութիւն ունին, իսկ ուրիշներ արձագանգի միջոցաւ կրնան ճշդել իրենց շուրջ գտնուողներուն վայրերը: Այս ձեւով չղջիկին համար շատ դիւրին է գիտնալ թէ ճիշդ ուր ենք մենք եւ շեղիլ: Նաեւ, շատ մը չղջիկներ կը վախնան մարդոցմէ եւ դիտումնաւոր կերպով չեն մօտենար մեզի :
Աշխարհի Արարման Վկայութիւններու Թանգարան
Աշխարհի արարման վկայութիւններու թանգարան (անգլ.՝ Creation Evidence Museum of Texas), կը գտնուի ԱՄՆ-ի Տեխաս նահանգի Կլէն-Ռոուզ քաղաքին մէջ։ Քարլ Պոն (անգլ.՝ Carl Baugh) 1984-ին այն հիմնադրած է որպէս ոչ առեւտրային հաստատութիւն, որ առարկաներու եւ գաղափարներու մշտական ցուցադրութեան միջոցով կը խթանէ ստեղծականութիւնը, ինչպէս նաեւ օգնութիւն կը ցուցաբերէ ստեղծականութիւն կողմնակիցներուն հնէաբանական եւ հնագիտական պեղումներուն եւ այլ հետազօտական աշխատանքներուն մէջ ։
Ստեղծման պատմութիւն
1982-ին թանգարանի ապագայ ստեղծող եւ տնօրէն Քարլ Պոն՝ ամերիկացի սակաւահող ստեղծականութիւնը, կը տեղափոխուի Կլէն-Ռոուզ։ Այնտեղ 20-րդ դարասկիզբէն Պելիւքսի գետի (որ կը հոսէր Տինոզաւրերու հովիտով) առափնեայ կրաքարերուն մէջ, իբր յայտնաբերած են դինոզաւրերու թաթերու եւ մարդու ոտնաթաթերու քարացած հետքեր։ Քարլ Պոն ձեռք կը բերէ այդ հետքերը եւ յետագային կը տեղադրէ 1984-ին իր հիմնադրած թանգարանին մէջ ։ Դինոզաւրերու հովիտի մօտ գտնուող թանգարանին յատկացուած հատուածին մէջ առաջին շինութիւնները դարձած են երկու մեծ աւտոմոբիլային կցասայեր ։ Ցուցադրուող ֆոնդերը կը ձեւաւորուին ինչպէս գնումներու կամ տարբեր գտածոներու նուիրատուութեան արդիւնքով, այդպէս ալ թանգարանի ուժերով իրականացուող հնագիտական պեղումներու եւ արշաւանքներու ընթացքին։ Օրինակ 20-րդ դարու 90-ական թուականներու վերջին Պապուա Նոր Կուինէայի արեւադարձային անտառներուն մէջ Քարլ Պոն եւ Ջիմ Պլումը զբաղուած են Ռոպենի՝ իբր այնտեղ ապրող թռչող թեփամորթերու նման թռչող էակի որոնումներով ։ Իրականացուած են դինոզաւրերու, մասնաւորապէս՝ Տեխասի ակրոկանտոզաւրի եւ Քոլորատօ նահանգի դիպլոդոկի պեղումներ եւ արշաւներ դէպի Իսրայէլ։
Չղջիկներ
Հետաքրքրական Տեղեկութիւններ
Ընդհանրացած է նաեւ այն կարծիքը, թէ չղջիկները մարդու արիւնը կը ծծեն: Իրականութեան մէջ 3 տեսակի չղջիկներ կան որոնք արիւնով կը սնանին, սակայն անոնք միայն կ՛օգտագործեն անասունի արիւն :
Աշխարհի Արարման Վկայութիւններու Թանգարան
Ստեղծման պատմութիւն
Բացի այդ, կ՚իրականացուին հետազօտական աշխատանքներ։ Թանգարանը ունի զգալի չափերու hyperbaric baroque։ Անով, իբր, կըը ստեղծուին գոյութեան մթնոլորտային պայմաններ, որոնք անմիջականօրէն նախորդած են Մեծ ջրհեղեղին։ Գիտափորձերը, կազմակերպիչներու կարծիքով, պէտք է հանգեցնէին կեանքի տեւողութեան եւ կենդանի էակներու չափերու նախապատմական պայմաններու մէջ աճի վկայութեան ։ Այդ բացի զուտ ստեղծականութեան շահերու բաւարարումէն կարող էր նպաստել սննդային աղբիւրներու աւելացման ուղիներու ստեղծման, մասնաւորապէս՝ ընտանի կենդանիներու եւ ձուկերու ։ Քարլ Պոն կը պնդէր, որ պտղաճանճերու կեանքը անոնց յաջողուած է եռապատկել, բայց գիտական հասարակութեան լուրջ արդիւնքներ չէն ներկայացուած ։ Թանգարանը պարբերաբար կ՚իրականացնէ ստեղծականութեան գաղափարներու առաջխաղացման նպաստող լուսաւորչական միջոցառումներ՝ կազմակերպելով ուղեւորութիւններ եւ դասախօսութիւներ։ Աւանդաբար, իւրաքանչիւր ամսուան առաջին շաբաթ օրը երեքժամեայ դասախօսութիւնով հանդէս կու գյ տնօրէն եւ հիմնադիր Քարլ Պոն։
Որոշ ցուցանմուշներ
Թանգարանի հաւաքածոյիի սկիզբը դրուած է Պելիւքսի գետի հովիտի պեղումներու ժամանակ յայտնաբերուած քարացած հետքերով ։ Քարլ Բոյի հաստատմամբ՝ անոնց կը թուին իբր դինոզաւրի 475 եւ մարդկային 86 հետքեր։ Անոնք բոլորը կը գտնուին իրարու հարեւանութեամբ եւ երբեմն նոյնիսկ կը փակին իրարր ։
Այդ հետքերու հաւաքածոյէն թանգարանին մէջ որոշ ժամանակ կը ցուցադրուէին այսպէս կոչուած Էլուիս Դելկի կաւիճային շրջանի հետքերը ․ ենթադրաբար այդ մարդու ոտնահետք է, որ մասամբ ծածկուած է ակրոկանտոզաւրի հետքերով։ Անոնք յայտնաբերուած են Պելիւքսի գետի հովիտի պեղումներու ժամանակ ։ Քանի որ ոտնաթաթի հետքը էապէս կը տարբերէր բոլոր յայտնի մարդկային տեսակներու նման հետքերէն, այս նոր մարդուն Քարլ Պոն առանձնայատուկ անուն տուաւ` «Homo Bauanthropus»։ Սակայն նման դերմինի գիտական շրջանառութեան մէջ մտցնելը ոչ մէկճանաչում ստացաւ ։ Աւելին, «Homo Bauanthropus»-ի եւ ակրոկանտոզաւրի հետքերու մանրամասն հետազօտութիւնները ապացուցած են անոնց լրիւ կեղծ ըլլալը։ Ցուցանմուշը հանուած է եւ՛ թանգարանէն, եւ՛ թանգարանի կայքին մէջ յիշատակումներէ ։։
Ի թիւս այլ բաներու, թանգարանի սրահներուն մէջ կը շարունակեն ցուցադրուել ․
Քննադատութիւն
Թանգարանի ցուցադրութիւնները բազմիցս քննադատուած են սխալ յատկանիշի կամ ցուցանմուշներու ուղղակի կեղծման համար։
Մինաս Աւետիսեան Պէյ
Մինաս Աւետիսեան Պէյ, հայ անասնաբոյժ, անասնաբուժութեան փրոֆեսոր, բազմաթիւ մասնագիտական գիրքերու հեղինակ, Պէյ։
Կենսագրութիւն
Մինաս Աւետիսեան Պէյը ծնած է 1849 թուականի Փետրուարի 3-ին, Կոստանդնուպոլ­սի Բերա թաղամասում։ Նախնական ուսումն ստացած է Կ. Պոլսոյ հին Նարեկեան կրթարանին մէջ, որուն բարձրագոյն կարգն աւարտելէ ետք, վարժարանի հոգաբարձու Հապեթիկ Նեւրուզեանի միջոցով եւ պաշտպանությամբ ընդունվել է Կ. Պոլսի զինվորական իդադիե (միջնակարգ) վարժարանը։ 1870-1874 թթ. սովորել է իդադիե վարժարանի անասնաբուժական բաժնում եւ զինվորական անասնաբույժի վկայական ստացել։ Ավարտելուց հետո օգնական դասատու է աշխատել վարժարանի դարմանաբանության եւ ծննդաբերության ճյուղերում։ 1875 թվականին աչքի ընկնելով իր գրագետ ու բովանդակալից դասախոսություններով, նույն ճյուղերի եւ ներքին ախտաբանության դասախոսի պաշտոնն է ստացել։ Մանկավարժական գործունեությանը զուգահեռ գործնական աշխատանքում կատարել է անասնաբուժական գործի նորարարություններ՝ կենդանիների առողջապահությունն ու բժշկությունը հատուկ կայաններ ու հիվանդանոցներ տեղափոխելով։ Նրա անունն ամենուր հնչել է Զինվորական անասնաբուժական վարժարանի անվան կողքին։ Պարգեւատրվել է բազմաթիվ պատվանշաններով։ Կ. Պոլսի կառավարությունը բացել է նոր՝ Քաղաքային անասնաբուժական դպրոց եւ Մինաս բեյը հրավիրվել այդտեղ՝ համատեղությամբ դասախոսելու։ 1903 թվականին եղել է Կ. Պոլսի երկու անասնաբուժական վարժարանների ընդհանուրուսումնապետը։ Մինչեւ 1906 թվականը, 30 տարի դասախոսել է, կրթել ու պատրաստել անասնաբույժներ Օսմանյան կայսրության ու նրա բանակի համար։ Հասել էր կայմակամության աստիճանին եւ մոտ էր միրալայության, ապա փաշայության աստիճաններն ստանալուն, երբ բախտը երես թեքեց նրանից։ 1906 թվականին Յըլդըզում տեղի ունեցած մահափորձի ուրբաթ օրը բժիշկը միանում է սելամլըքի հանդիսությանը ներկա ձիավոր զինվորների գնդին։ Պայթյունի պահին իսկ, բժիշկը (անշուշտ՝ հայ լինելու համար), իբրեւ մեղսակից ձերբակալվում է։ 1906-1907 թթ. անցկացրել է Յըլդըզի բանտում։ 1907 թվականին դատավարության ավարտին անմեղ է ճանաչվել, սակայն աքսորվել է Դամասկոս։ 1907-1910 թթ. մնացել է Դամասկոսի աքսորում։ 1910 թվականին վերադարձել է Կ. Պոլիս եւ վերականգնվել իր նախկին պաշտոններում։ Սակայն աքսորի տարիներից հոգնած, իր նկատմամբ ցուցաբերած գարշ ապերախտությունից զզված, իր պաշտոնավարությունը շարունակելու ի վիճակի չի եղել եւ անցել է հանգստի՝ իր խնդրանքով։ Հանդիսանում է անասնաբուժական բոլոր գիտությունների վերաբերյալ Թուրգերէնով առաջին գրքերը գրած ու հրատարակած մասնագետը։ Այդ 14 գրքերով են երկար տարիներ դասավանդել անասնաբուժական վարժարանների դասախոսները, սովորել ու սանողները եւ առաջնորդվել պրակտիկ անասնաբույժները։
1917 թվականին Երզնկայում թուրքերի ձեռքով չարաչար նահատակվել է նրա բժիշկ որդի Պերճ Մինասյանը։ Իր որդեկորույս սրտի խորը վերքը սփոփելու համար գրել է 6 հատորից բաղկացած հայերէն գեղեցիկ մի գիրք՝ «Ագա­րա­կին անաս­նա­բոյ­ժը», որը 1921 թվականի դրությամբ դեռեւս անտիպ էր։ Նաեւ այլ ձեռագիր գործեր է ունեցել։
1921 թվականի ապրիլի դրությամբ բնակվում էր Կ. Պոլսում։
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հայ բժիշկներ Ստորոգութիւն:Հայոց Ցեղասպանութեան զոհեր Ստորոգութիւն:1849 ծնունդներ Ստորոգութիւն:3 Փետրուարի ծնածներ Ստորոգութիւն:Կոստանդնուպոլիս ծնածներ
121 (թիւ)
121 (հարիւր քսանմեկ)՝ կենտ եռանիշ բնական թիւ մըն է 120-ի եւ 122-ի միջեւ
57 (թիւ)
57 (յիսունեօթ)՝ կենտ երկնիշ բնական թիւ մըն է 56-ի եւ 58-ի միջեւ
Վեր. Եղիա Ս. Քասունի
'''Վեր. Եղիա Ս. Քասունի''' ծնած է 5 Փետրուար, 1874-ին, Այնթապի մէջ։ 1959 թուականի Մարտին, Ֆիլատելֆիոյ ԱՄՆ մէջ, 85 տարեկանին կը մահուան։ Ամբողջ 65 տարիներ անսակարկ նուիրումով ու հաւատարմութեամբ ծառայեց հայ ժողովուրդին: Բազմավաստակ կրթական մշակ, եկեղեցական գործիչ ու պատմաբան: Իր ետին ձգելով անկորնչելի ժառանգութիւն մը, որուն, աւա՜ղ, ցարդ կը պակսի գիտական լիիրաւ գնահատանքի խօսքը:
Կենսագրութիւն
Ծնած է 5 Փետրուար, 1874-ին, Այնթապի մէջ, ուր նաեւ 1879-1888 տարիներուն կը ստանայ իր նախակրթութիւնը: Մինջանկեալ, 1883-1884 տարիներուն, տնտեսական դժուար պայմաններու բերումով կը ստիպուի հրաժարիլ դպրոցէն, հետեւելու համար թաղեգործութեան: Այս տարիներուն՝ Վարդանանց դպրոցի գիշերային դասընթացքներուն հետեւելով միատեղ, իր իսկ վկայութեամբ՝ «Հօրս հետ տան մէջ կ՛ուսումնասիրէինք Սուրբ Գիրք, Քրիստոնէական Վարդապետութիւն ... ու Հայոց Պատմութիւն այսինքն՝ Չամշեանի Պատմութեան «Կիւլիւզարի Թեվարիխ» անուն հայատառ համառօտագրութիւնը ... »:
1888-1895 տարիներուն ան ուսանող է Այնթապի Գոլէճին մէջ։ Յաջորդ երկու տարիներուն՝ ուսուցիչ Մարաշի Ամերիկեան Աքատեմի-ի մէջ:
1908-ին կ՛անցնի Գերմանիա, ուր Պերլինի մէջ կը հետեւի մանկավարժական դասընթացքներու:
1910-1915 տարիներուն, ուսուցիչ՝ Մարաշի Գերմանական Մանչերու Վարժարանին մէջ, երբ միաժամանակ կը հետեւի Աստուածաբանական Վարժարանի կարգ մը դասընթացքներուն: Յետոյ՝ աքսորի տառապանքի ու բանտարկութեան տարիներ Սուրիոյ մէջ՝ Հաւրանէն մինչեւ Դամասկոս:
Վեր. Եղիա Ս. Քասունի որպէս հովիւ, ուսուցիչ եւ տնօրէն
1937-1944 տարիերուն Պէյրութի մէջ ան կը վարէ Հայ Աւետարանական Բարձրագոյն Վարժարանի (Հայ Աւետ. Գոլէճ) տնօրէնութեան պաշտօնը:
Իր ուսուցչական ասպարէզի ամբողջ ընթացքին, '''Վեր. Եղիա Ս. Քասունի''' կը մնայ հայերէն լեզուի, հայ եկեղեցւոյ եւ հայկական մշակութային արժէքներու ջերմ պաշտպանն ու անձնազոհ քարոզիչը: Համիտի բռնակալութեան շրջանին ան մեզի կը դասաւանդէր Հայոց Պատմութիւնը թէ՛ բերանացի եւ թէ՛ գրաւոր: Աշխարհագրութեան դասի միջոցին իսկ առիթը կը գտնէր անդրադառնալու հայ պատմական դէմքերու եւ դէպքերու՝ խանդավառուած ոճով ...», կը վկայէ իր ուսանողներէն Բժիշկ Յ. Տէր Ղազարեան:
Որպէս եկեղեցական գործիչ, ան իր անխախտ հաւատքին միացուցած է անխարդախ նկարագիր մը, որուն խորթ էր ընկերութեան մէջ այնքան օգտագործուած «դիւանագիտութիւն»ն ու «առաձգականութիւն»ը:
Ծննդեան 70 ու 80-ամեակներուն նուիրուած յոբելինական հանդիսութիւններ
1944-ի Ապրիլ-ին: Պէյրութի մէջ, Հայ Աւետ. Ա. Եկեղեցիի նախաձեռնութեամբ տեղի կ՛ունենայ Վեր. Եղիա Ս. Քասունի.ի 70-ամեակին նուիրուած յոբելինական հանդիսութիւնը: Իսկ
1954-ի Մայիսին՝ Հայ Աւետ. Մեսրոպեան Մշակութային Միութեան նախաձեռնութեամբ, ծննդեան 80-ամեակին նուիրուած յոբելինական հանդիսութիւնը:
1957-ին Վեր. Եղիա Ս. Քասունի կը փոխադրուի Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ:
Հայ ժողովուրդի պատմութեան ուսումնասիրութիւններ
Կրթական ու եկեղեցական իր աշխատանքներու կողքին, Վեր. Եղիա Ս. Քասունի կը նուիրուի հայ ժողովուրդի քաղաքական ու մշակութային պատմութեան ուսումնասիրութեան: Զինուած գիտական մտածողութեամբ ու անկաշառ պայծառատեսութեամբ, ինքնավստահ բազմաթիւ լեզուներու (գրաբար, օսմաներէն, անգլերէն, գերմաներէն, ֆրանսերէն ու յունարէն) հմտութեամբ, բայց մանաւանդ համբերատար ու մանրազնին աշխատանքով, ան կը ձեռնարկէ հայ ժողովուրդի պատմութեան հին ու նոր բազմաթիւ հարցերու վերլուծումին ու լուսաբանման:
Վարդան Արեւելցի
Կենսագրութիւն
Կրթութիւնը ստացած է Նոր Գետիկի վանքը (աշակերտած է Մխիթար Գոշին), այնուհետեւ՝ Տաւուշի Խորանաշատի վանքը՝ Վանական Վարդապետի ն քով։ Վարդապետ ձեռնադրուած է, իսկ 1235-ին՝ ռաբբի, ծաւալած է ուսումնագիտական բեղմնաւոր գործունէութիւն մը։ Հիմնած է Կայենաբերդի Ս. Անդրէաս վանքի դպրոցը եւ հոն զբաղած է ուսուցչութեամբ (1235-39 թուականներուն, 1252-53 թուականներուն)։ 1239-ին ուխտագնացութեան մեկնած է Երուսաղէմ, վերադարձին այցելած է Կիլիկեան Հայաստան, հանդիպած  Հեթում Ա. թագաւորին եւ Հայոց կաթողիկոս Կոստանդին Ա. Բարձրբերդցիին հետ։ Մասնակցած է Սիսի 1243-ի ազգային-եկեղեցական ժողովին, հոն սահմանուած կանոնները 1245-ին բերած է Հայաստան՝ հայ «արեւելեան» վարդապետներուն։ 1248-ին դարձեալ մեկնած է Կիլիկիա՝ իրեն հետ տանելով «արեւելեան» վարդապետներու պատասխան թուղթը։ Կոստանդին Ա. Բարձրբերդցի կաթողիկոսին համահեղինակութեամբ գրած է հայութեան ուղղուած «Թուղթ խրատական»-ը եւ Հռոմ ի պապին դաւանաբանական գրութեան պատասխանը, մասնակցած է Սիսի 1251-ի ժողովին ընդունած կանոններու մշակման։ 1252-ին վերադարձած է Հայաստան, գումարած Հաղբատ ի եւ Ձագաւանի եկեղեցական ժողովները, հիմնած Սաղմոսավանքի, Թեղենեաց մենաստանի, Աղջոց վանքի, Խոր Վիրապի, Հառիճի վանքի, Խորակերտի դպրոցները։ Խոր Վիրապի մէջ անոր աշակերտած են միջնադարեան հայ մշակոյթի նշանաւոր գործիչներ Գէորգ Սկեւռացին, Յովհաննէս Երզնկացի Պլուզը, Ներսէս Մշեցին, Եսայի Նչեցին, Գրիգոր Բալուեցին եւ ուրիշներ։
Վարդան Արեւելցի իր գրական մեծ վաստակին եւ հոգեւոր-կրթական գործունէութեան շնորհիւ հանրածանօթ դարձած է միջնադարեան Հայաստան ի եւ Կիլիկիոյ մէջ։ Ժամանակակիցները զինք մեծարած են «սուրբ», «հոգեպայծառ սուրբ հայր», «լուսաւոր վարդապետ», «եռամեծ», «տիեզերալոյս վարդապետ» պատուանուններով։ Իսկ Գրիգոր Տաթեւացի զինք ներկայացուցած եւ պատուած  է «Մեծն Վարդան» անունով։
Վեր. Եղիա Ս. Քասունի
Քննական մեծ ու փոքր ուսումնասիրութիւններ տարբեր ստորագրութիւններով
Իր առաջին քննական ուսումնասիրութիւնը՝ «Աբրահամ եւ Հայկ» խորագրով, Վեր. Եղիա Ս. Քասունի կը հրատարակէ
Վարդան Արեւելցի
Աստուածաբանական երկեր
Վարդան Արեւելցի ձգած է մատենագիտական հարուստ ժառանգութիւն մը՝ պատմական, մեկնողական, քերականագիտական բնոյթի երկասիրութիւններ, ճառեր, ներբողներ, խրատներ եւ թուղթեր։ Ան հայ մեկնաբանական միտքի ամէնէն նշանաւոր դէմքերէն է,  ամբողջ մեկնաբանական դպրոցի հիմնադիրը։ Նշուած բնագաւառին մէջ հեղինակած  է «Մեկնութիւն Սաղմոսաց», «Մեկնութիւն Հնգամատենին», «Մեկնութիւն Դանիէլի» եւ այլ գործեր։ Յատկանշական է Երգ երգոցի անոր մեկնութիւնը, ուր, հիմք ընդունելով Գրիգոր Նիւսացիի համանուն բովանդակութեամբ գործը, Վարդան Արեւելցի նախ պարզաբանելով շարադրած է անոր միտքերը՝ լրացնելով Ընդհանրական եկեղեցւոյ միւս սուրբ հայրերու եւ Գրիգոր Նարեկացիի մեկնութիւններով, իսկ այնուհետեւ տուած է իր անձնական մեկնութիւնը։ Վարդան Արեւելցիի բազմաթիւ եւ բազմաբնոյթ ճառերուն, խրատներուն, ներբողներուն ու թուղթերուն մէջ կ'արծարծուին աստուածաբանական խնդիրներ, ծիսական հարցեր, կը փառաբանուին Հայ եկեղեցւոյ սուրբերը («Ճառ ի Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ Հայաստան աշխարհիս», «Յայտարարութիւն բանից յերիցս երանեալ հոգին մեր ի Ս. Հայրապետն Յովհան Աւձնեցին», «Թուղթ առ Հայոց կաթողիկոսն Կոստանդին» եւ այլն)։
Վեր. Եղիա Ս. Քասունի
Քննական մեծ ու փոքր ուսումնասիրութիւններ տարբեր ստորագրութիւններով
«Հանդէս Ամսօրեայ»ի 1907-ի Փետրուարի համարին մէջ, ՍԵՊ ստորագրութեամբ, որուն կը յաջորդեն յիսունէ աւելի իր մեծ ու փոքր ուսումնասիրութիւնները, որոնք լոյս կը տեսնեն
«Հանդէս Ամսօրեայ»ի Վիեննա, «Րահնիւմա»ի Պոլիս,«Աւետաբեր»ի Հալէպ,
Վարդան Արեւելցի
Աստուածաբանական երկեր
Վարդան Արեւելցիի աստուածաբանական երկասիրութիւններէն կ'առանձնանայ «Լուծմունք ի Ս. Գրոց» ժողովածուն՝ գրուած Հեթում Ա. թագաւորին պատուէրով (յայտնի է նաեւ «Ժղլանք» անունով)։ Անիկա կազմուած է բազմաբնոյթ նիւթերէ, շարադրուած է դիւրըմբռնելի միջին հայերէնով, ունի հանրագիտարանային բնոյթ, եղած է միջնադարեան Հայաստանի ամէնէն տարածուած գիրքերէն մէկը։
Վեր. Եղիա Ս. Քասունի
Քննական մեծ ու փոքր ուսումնասիրութիւններ տարբեր ստորագրութիւններով
«Հայաստանի Կոչնակ»ի Նիւ Եորք,
Վարդան Արեւելցի
«Հաւաքումն պատմութեան»
Ըստ հրեայ Յովսէփոս Փլավիոս եւ յոյն Եվսեբիոս Կեսարացի պատմագիրներու, ինչպէս նաեւ ըստ հայկական աւանդութիւններու Վարդան Արեւելցի Նախիջեւան տեղանունը կը մեկնաբանուի իբրեւ Նոյի առաջին իջեւանատեղին։ Հիմնուելով հնագոյն այլ առասպելներու վրայ՝ Վարդան Արեւելցի Նոյի գերեզմանատեղին կը յիշատակէ Վասպուրականի Նախճաւանին մէջ, իսկ անոր կնոջ՝ Նոյեմզարին գերեզմանատեղին՝ Մարանդի մէջ։ Աւանդաբար Նոյին անուան հետ կապուած են Ակոռի գիւղի, Առնոյոտն գաւառի, Երեւան քաղաքի, Նպատ լեր ան եւ այլ անուանումներ։ Նոյ Նահապետին յիշատակը կը նշեն Ընդհանրական, ինչպէս նաեւ Հայ առաքելական եկեղեցիները։ Հայ եկեղեցին Էջմիածինի Մայր տաճարին մէջ, իբրեւ սուրբ մասունք, կը պահէ Նոյեան տապանէն փայտի  կտոր մը, որ ըստ աւանդութեան, Մասիսի լանջին հրեշտակէն ստացած է Մծբին քաղաքի եպիսկոպոսը՝ Ս. Յակոբ Մծբնացի հայրապետը
Վեր. Եղիա Ս. Քասունի
Քննական մեծ ու փոքր ուսումնասիրութիւններ տարբեր ստորագրութիւններով
«Սեւան»ի Հալէպ,
Վարդան Արեւելցի
«Հաւաքումն պատմութեան»
Յատկապէս արժէքաւոր է իր ապրած ժամանակաշրջանին՝ Ժբ. դարու վերջը եւ Ժգ. դարու պատմական իրադարձութիւններու նկարագրութիւնը։ Երկը կարեւոր աղբիւր է այդ ժամանակաշրջանին Հայաստանի եւ հարեւան երկիրներու ու ժողովուրդներու պատմութեան ուսումնասիրութեան համար։
Վեր. Եղիա Ս. Քասունի
Քննական մեծ ու փոքր ուսումնասիրութիւններ տարբեր ստորագրութիւններով
«Ակօս»ի Պէյրութ, «Հասկ» եւ «Հասկ Հայագիտական Տարեգիրք»ի Անթիլիաս մէջ, «Եղիա Պէհնիսլեան», «Ե. Տիշոեան», «Ե. Քասունի» եւ «Եղիա Ս. Քասունի» ստորագրութիւններով: Մինչեւ 1951թ. Վեր. Եղիա Ս. Քասունի մամուլի մէջ հրատարակած ուսումնասիրութեանց մատենագիտական ամբողջական ցանկին համար տես՝ Գէորգ Ա. Սարաֆեան խմբ., «Պատմութիւն Անթէպի Հայոց», (Բ. Հատոր), Լոս Անճելըս, 1953, (էջ 626-629):
Վարդան Արեւելցի
Այլ բնոյթի գործեր
Վարդան Արեւելցիին կը վերագրուին Խաչին նուիրուած ճառեր, «Կանոնական բանս» գրուածքը, առակներ, ընդարձակ եւ համառօտ տարբերակներով պահպանուած «Աշխարհացոյց»-ը։ Հեղինակ է նաեւ քերականական երկու գործերու՝ «Մեկնութիւն քերականին» եւ «Վասն բանին մասանց», որոնք գրուած են այդ օրերու խօսակցական լեզուով։ Հեթում Ա.-ի պատուէրով գրուած առաջին գործը Դիոնիսիոս Թրակացիի քերականութեան հայերէն թարգմանութեան մեկնութիւնն է, իսկ երկրորդը՝ հայոց լեզուի շարահիւսութեան սկզբունքներու նկարագրութիւնը։
Վեր. Եղիա Ս. Քասունի
Ուշագրաւ ուսումնասիրութիւններ
Մամուլի մէջ լոյս տեսած իր բազմաթիւ ուշագրաւ ուսումնասիրութիւններէն կ՛արժէ յիշել՝
Վարդան Արեւելցի
Թարգմանչական գործունէութիւն
Վարդան Արեւելցի բազմաթիւ գործեր թարգմանած է յունարէնէ, լատիներենէ եւ ասորերէնէ։ Ասորի Իշխող քահանայի աշխատակցութեամբ՝ 1248-ին թարգմանած է ասորի ժամանակագիր Միքայէլ Ասորիի (1126-99) «Ժամանակագրութիւնը» եւ «Յաղագս քահանայութեան» գործը։ Խմբագրած ու լրացուցած է Տօնապատճառ ծիսական ժողովածուն։
Վեր. Եղիա Ս. Քասունի
Ուշագրաւ աշխատասիրութիւններ՝ Պատմութիւն Անթէպի Հայոց
Պատմութիւն Անթէպի Հայոց երկհատոր աշխատասիրութեան մէջ իր գրչին արգասիքն են հետեւեալ բաժինները՝
Վարդան Արեւելցի
Գրականութիւն
Ստորոգութիւն:Հայ պատմիչներ Ստորոգութիւն:Հայ աստուածաբաններ Ստորոգութիւն:Գանձակի շրջանի ծնածներ Ստորոգութիւն:Հայ փիլիսոփաներ Ստորոգութիւն:Հայ թարգմանիչներ Ստորոգութիւն:Հայ մանկավարժներ Ստորոգութիւն:Հայ մատենագիրներ Ստորոգութիւն:Հայ աշխարհագրագէտներ Ստորոգութիւն:Եկեղեցւոյ ուսուցիչներ
Վեր. Եղիա Ս. Քասունի
Հրատարակչական աշխատասիրութիւններ
Առանձին հատորներով հրատարակուած Վեր. Եղիա Ս. Քասունիի աշխատասիրութիւններէն առանձնապէս կ՛արժէ յիշատակել:
Հրատարակչական անտիպ աշխատասիրութիւններ
ԵՐՈՒԱՆԴ Հ. ՔԱՍՈՒՆԻ կը նշէ, որ Վեր. Եղիա Ս. Քասունիի աշխատասիրութիւններէն անտիպ կը մնան հետեւեալները՝
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հայ մանկավարժներ Ստորոգութիւն:Հայ պատմաբաններ
«Խաչեր Գալուստեան» Մանկավարժական Կեդրոն
«Խաչեր Գալուստեան» Մանկավարժական Կեդրոն, մանկավարժական պատրաստութեան յատուկ կեդրոն, հիմնուած է 1987 թուականին։
Պատմական Ակնարկ
Մանկավարժ եւ ուսուցիչ Խաչեր Գալուստեանի երազն էր ունենալ մանկավարժական պատրաստութեան յատուկ կեդրոն մը երիտասարդ սերունդի դաստիարակութեան համար: Նման կեդրոն մը ունենալու երազը իրականութիւն դարձաւ 1987թուականին, երբ հանգուցեալ Խաչեր Գալուստեանի տիկնոջ ու զաւակներուն կողմէ յատկացուած գումարով Կաթողիկոսարանի շրջափակէն ներս հիմնուեցաւ մանկավարժական կազմաւորման կեդրոնը: Սուրբ Աթոռին կողմէ յատուկ յանձնախումբ մը կեանքի կոչուեցաւ 1987-ի Նոյեմբերին, որպէսզի զբաղի կեդրոնին կրթական-վարչական հարցերով:
Առաւել քան 25 տարիներու փորձառութեան շնորհիւ կեդրոնի մասնագէտ տնօրէն՝ Տիար Կարօ Յուվհաննէսեանին, ուսուցչական կազմին եւ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Վեհափառ Հայրապետի հայրական աջակցութեան, Խաչեր Գալուստեան Մանկավարժական Կեդրոնը ինքզինք պատրաստ կը զգայ յառաջիկայ տարիներու ընթացքին, հայ կրթական առաքելութեան համար պատրաստուող խոստմնալից սերունդ հայթայթել:
Կեդրոնը արդէն իսկ իր ներդրումը ունի հայ կրթական մարզէն ներս,Լիբանանի ինչպէս նաեւ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան այլ թեմերէն ներս :
Ծրագիրն ու առաքելութիւնը
Խաչեր Գալուստեան Մանկավարժական Կազմաւորման Կեդրոնը, իր ներկայ ծրագրով, իր առաքելութիւնը կը նկատէ մանկապարտէզի եւ նախակրթարանի համար յանձնառու ուսուցիչներու պատրաստութիւնը: Ան նաեւ յատուկ ծրագիրներ ունի երկրորդական դասարաններու ուսուցիչներ պատրաստելու համար:
Կեդրոնին նպատակն է իր աշակերտներուն մատակարարել մանկավարժական գիտական մեթոտ եւ գիտութիւն, ծրագրիներ կայացուցած նիւթերուն տեսական եւ գործնական պարտականութիւններուն միջոցով:
Ծրագիրը կը ներառէ հետեւեալ նիւթերը.- կրթական դասընթացքներ, հոգեբանութիւն, հայերէն լեզուի դասաւանդման մեթոտաբանութիւն, պատմութիւն, կրօնք եւ ուսուցչական փորձառութիւն:
Կեդրոնի ծրագիրը լաւ ընտրութիւն մըն է, բոլոր անոնց որոնք կը փափաքին Լիբանանեան BT եւ TS վկայականները ստանալ։ Ուսանողներ 3 տարուան ծրագիրը աւարտելէ ետք կը ստանան վկայական, որ 2003 թուականէն ի վեր ճանչցուած է Լիբանանի պետութեան կրթական նախարարութեան կողմէ ։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն: Մանկավարժական Կեդրոն
Կիպրոս
Կիպրոս (Յունարէն՝ Κύπρος, պաշտոնապէս՝ Կիպրոսի Հանրապետութիւն (Յունարէն՝ Κυπριακή Δημοκρατία), Միջերկրական ծովի արեւելեան մասը գտնուող պետութիւն մըն է՝ Թուրքիոյ հարաւը։ Ան կը գտնուի նոյնանուն կղզիի վրայ։ Կիպրոսի Հանրապետութիւնը զարգացած երկիր է եւ անդամ է Եւրոպական Միութեան 1 Մայիս 2004-էն։
Անուանում
Կ'ենթադրուի որ կղզին իր անուանումը ստացած է այնտեղ եղած նոճիի պուրակների պատճառով (Նոճին ժամանակ մը այստեղ բերուած է Լիբանանէն ):
Պետական կարգ
Կիպրոսը հանրապետութիւն է։ Ըստ 1960-ի սահմանադրութեան, պետութեան գլուխը նախագահն է։ Նախագահը պէտք է ըլլայ ազգութեամբ Յոյն իսկ փոխ նախագահը՝ Թուրք: Օրէնսդրական իշխանութեան բարձրագոյն մարմինը միապալատ խորհրդարանն է՝ ներկայացուցիչներու պալատը (35 երեսփոխան կ'նտրուի յոյն, 15-ը՝ թուրք համայնքէն): 1963-էն ի վէր Կիպրոսի խորհրդարանի, կառավարութեան եւ պետական այլ հաստատություններու աշխատանքներու ժամանակ թուրքական համայնքի ներկայացուցիչները չեն մասնակցիր։ 1967-էն ի վէր ստեղծուած է թուրքական գործադիր վարչակազմը, իսկ 1975-էն սկսեալ միակողմանիորէն հռչակված է Թուրքական Դաշնային պետութիւնը։ Կիպրոսի Հանրապետութեան դատական բարձրագոյն ատեանը գերագոյն դատարանն է։
Աշխարհագրութիւն
Կղզիի ափերը ցած դիրք ունին, թոյլ կտրտուած, մակերեւոյթը լեռնային է։ Հիւսիսային ափի երկայնքով կը գտնուի Քիրենիա լեռնաշղթան(առավելագոյն բարձրութիւնը՝ 1023 մ), կեդրոնական եւ հարաւային մասին մէջ կը գտնուի Դրոտոս լեռնազանգուածը (առավելագոյն բարձրութիւնը՝ 1951 մ)։ Անոնց մէջտեղը Մեսաորիա հարթավայրն է (բարձրությունը մոտ 200 մ)։ Օգտակար հանածոյներէն կան մերձարեւադարձային, երկաթ, պղինձ, կտաւաքար։ Կլիման մերձարեւադարձային միջերկրածովեան է։ Ամառը տաք է(25-35C), ձմեռը՝ մեղմ (10-15C) ։ Տարեկան տեղումները հարթավայրերուն մէջ 300-500 մմ են, լեռները՝ 100-1300 մմ։ Գետահունները ջուրով կը լէցուին միայն ձմեռային անձրեւներէն ետք։ Մինչեւ 500 մ բարձրությունները կը գերակշռէն մշտադալար թուփերուն մացառուտները, ավելի բարձր կաղնիի, նոճիի, հալեպեան սոճիի անտառները (կը գրաւէն Կիպրոսի տարածքին մոտ 20 %-ը)։
Արդիւնաբերութիւն
Զարգացած են արդիւնաբերութեան հանքարդիւնահանող(պղինձ, քրոմ, երկաթ) եւ գիւղատնտեսական հումքի վերամշակող (ծխախոտ, գինի, միրգ պահածոներ եւայլն) ճիւղերը։ Կայ նաեւ տնայնագործական եւ արհեստագործական արտադրութիւն (գորգեր, ձեռագործ, խեցեղեն)։ Կը մշակէն ցորեն, գարի, ընդեղէն, բոստանային բոյսեր, խաղող, ցիտրուսներ, ծխախոտ, նշէնի։ Կան ձիթենիի եւ ընկուզէնիի պուրակներ։ Զարգացած է շերամապահութիւնը, ափամերձ շրջաններուն մէջ՝ ձկնորսութիւնը։
Բնակչութիւն
Կիպրոսի բնակչութեան մեծամասնութիւնը (մոտ 80 %) յոյներ են, որոնց նախնիները այստեղ բնակութիւն հաստատած են ավելի քան 3 հազար տարի առաջ, 18 %-ը թուրքեր են, որոնք այստեղ մուտք գործած են XVI դարին։ Յունաստանի հետ յոյն-կիպրացիներու միաւորումը շարունակաբար խոչընդոտ եղած է կղզիի փոքրաթիվ թրքական համայնքը ։
Մամուլ, ռատիօ, հեռուստատեսութիւն
Կիպրոսի մէջ լոյս է տեսած է շուրջ 30 թերթ, ամսագիր (յունարէն, անգլերէն, թուրքերէն)։ Խոշորագոյններն են (յուն., 1951-էն ի վէր) «Ալիթիա» շաբաթաթերթը, (1960-էն ի վէր) «Մախի», (1964-էն ի վէր) «Ագոն», (1969-էն ի վէր) «Նեա», (1955-էն ի վէր) «Ֆիլելեւթերոս», (1956-էն ի վէր) «Խարավգի», (1942-էն ի վէր թուրքերէն) «Հալքըն սեսի» օրաթերթը։ Հայերէն լոյս կը տեսնեն «Տեղեկատու», «Կիպրահայ տեղեկատու», «Արձագանք», «Հայացք», «Փարոս» պարբերականները։ Ռատիօհաղորդումները ` 1953-էն ի վէր(յուն., անգ., թուրք., հայ.,), հեռուստատեսային հաղորդումները ` 1957-էն ի վէր։
Հայերը Կիպրոսի Մէջ
Հայերը Կիպրոսի մէջ կը բնակէին հնագոյն ժամանակներէն ի վէր։ Ըստ Հայ սփիւռք հանրագիտարանի՝ դեռեւս միջնադարին (4-5-րդ դդ.) Կիպրոսի մէջ եղած են առանձին հայ պաշտոնեաներ, զինուորականներ, առեւտրականներ։ Հայկական համայնքը այստեղ ձեւաւորուած է 12-րդ դարին։ Կիլիկիայի Հայոց թագաւորութեան անկումէն (1375 թ.) եւ Հայոց ցեղասպանութիւննէրէն (1915-23 թթ.) հետոյ Կիպրոսի մէջ հայերու թուաքանակը ստուարացած է։ Ներկայ ժամանակին մէջ կիպրահայերուն թիւը կը կազմէ 4.000 մարդ որոնք կ'ապրին Նիքոսիա, Լարնաքա, Լիմասոլ, Ֆամակուսդա, Փաֆոս քաղաքներուն մէջ։ Կիպրոսի հայ համայնքի թուաքանակին մասին նմանատիպ ցուցանիշ հրապարակուած է նաեւ Կիպրոսաբնակ հայութեան համացանցային հանգոյցին մէջ։ Հայկական սփիւռքի ավանդական կառոյցները (դպրոց, եկեղեցի, մամուլ) միշտ աշխուժ կը գործադրէն՝ ըլլալով հայ համայնքի ինքնակազմակերպման եւ հայապահպանութեան արդիւնաւէտ ազդակներ։ Հայերը՝ որպես Կիպրոսի Հանրապետութեան քաղաքացիներ, լիովին մասնակցած են այդ երկրի հասարակութեան եւ աշխուժ մասնակցութիւն կը ցուցաբերէն հատկապէս հասարակական-քաղաքական կեանքին։ Անոր լաւագոյն վկայութիւնը, թերեւս, այն է, որ սոյն թուականի 6 Մարտին հայազգի Մարիոս Գարոյանը ընտրուեցաւ Կիպրոսի խորհրդարանի (Ներկայացուցիչներու պալատ) նախագահ։ Ան 22 Հոկտեմբեր 2006-ին Կիպրոսի առաջատար քաղաքական կուսակցություններուն մէկուն՝ Ժողովրդավարական կուսակցութեան նախագահն է։ Կիպրոսաբնակ հայութիւնը ունի կրօնական համայնքի կարգավիճակ։ Հայ համայնքը Ներկայացուցիչներու պալատին մէջ ունի 1 ներկայացուցիչ։ Կիպրոսի խորհրդարանի մէջ հայ համայնքի ներկայացուցիչն է նշանավոր գործարար եւ հասարակական-քաղաքական գործիչ Վարդգես Մահդեսյան ը։ Կիպրական հասարակութեանը հայերու մխրճումին մասին է կը վկայէ այն, որ ս.թ. 5 Նոյեմբերին Կիպրոսի նախագահ Տիմիթրիս Քրիստոֆիասը գլխաւորած է ի մէջ հայկական դպրոցի բացման արարողութիւնը։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Եւրոպայի երկրներ
Տաճատ Քհնյ. Յակոբեան
'''Տաճատ Քհնյ. Յակոբեան (Աւազանի անունով Տիգրան)', որդի Յովսէփի եււ Նուարդի, ծնած է տիգրանակերտցի ծնողքէ, Գամիշլի'', 1946-ին։
Նախնական կրթութիւնը ստացած է Գամիշլիի Ազգ. Եփրատ վարժարանէն, զոր աւարտած է 1959-ին։ Ապա ուսումը շարունակելով աւարտած է պետական վարժարանի երկրորդական բաժինը 1967-ին։
Կը մտնէ ուսուցչական ասպարէզ, պաշտօնավարելով Գամիշլիի Ազգ. Եփրատ վարժարանին մէջ ութ տարի, 1970-1978։
1978-ին, կը տեղափոխվի Գերմանիա, Նիւթական վիճակը բարելաւելէ ետք 1982-ին, կը վերադառնայ ծննդավայր։
Կ՛որոշէ ձերնադրուիլ Քահանայ եւ ժամանակի ընթացքին, երբ կը համոզուի որոշում կ՛առնէ ու նամակով կը ներկայացնէ իր թեկնածութիւնը Առաջնոդին ու կրօնական Ժողովին։
1984-ին մուտք կը գործէ Անթիլիասի դպրեվանք, քահանայական դասընթացքի հետեւելու։
Տ. Մուշեղ վրդ. Մարտիրոսեանի տեսչութեամբ, օրինաւորապէս կ՛աւարտէ երկամեայ քահանայից դասընթացքը 1986-ին եւ կը վերադառնայ Գամիշլի։
Քառասնօրեայ քահանայական պատրաստութեան շրջանը համանուն եկեղեցւոյ մէջ լրացնելէ ետք, Առաջնորդին տնօրինութեամբ հոգեւոր հովիւ կը նշանակուի Գամիշլիի ծայրամասը գտնուող Մալքիէի (Տէրիք) հայկական փոքրաթիւ գաղութին եւ տնօրէն ու ուսուցիչ՝ տեղւոյն ''Ազգ. Ազատութիւն'' վարժարանին։
Իր քահանայագործութեան շրջանին Առաջնորդ Սրբազան Հօր գիտակցութեամբ ու թելադրութեամբ, կը ձեռնարկէ այլ շինարարական աշխատանքներու։
Իբրեւ տնօրէն-ուսուցիչ, տեղւոյն ազգային վարժարանին մէջ կը պաշտօնավարէ աւելի քան տասնըմէկ տարի՝ 1987-1999 ուսումնական տարեշրջաններուն։
Առ ի գնահատանք իր տարիներու բարւոք ծառայութեան, Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոս՝ Արամ Ա. Վեհափառը զինք կը պարգեւատրէ Լանջախաչ կրելու իրաւունքով, 1998-ին[1]։
Ծառայելով աւելի քան երեսուն տարիներ, իրեն կը շնորհեն Աւագ Քահանայի տիտղոսը 2017-ին։ եւ ան մինչ այսօր կը քահանայագործէ նոյն եկեղեցւոյ ու գաղութին մէջ, միշտ ջանալով նոր ձեռնարկներ կազմակերպել, գաղութը կենսունակ պահելու համար։
Կիպրոսի Հայերը
Հայերը Կիպրոսին մէջ կ՛ապրին հնագոյն ժամանակներէն ի վեր։ Ըստ «Հայ Սփիւռք» հանրագիտարանին՝ թերեւս միջնադարէն Կիպրոսի մէջ կը բնակին ամուրի հայ պաշտօնեաներ, զինուորականներ եւ առեւտրականներ։ Հայկական համայնքը կը ձեւաաւորուի 12-րդ դարուն։ Կիլլիկիոյ հայկական թագաւորութեան անկումէն եւ հայոց ցեղասպանութենէն ետք Կիպրոսին մէջ հայերուն թիւը կը ստուերանայ։ Ներկայիս Կիպրահայերուն թիւը 4.000 է, որոնք ընդհանրապէս կ'ապրին Նիկոսիա, Լարնաքա, Լիմասոլ, Ֆամագուստա, Փաֆոս քաղաքներուն մէջ։ Կիպրոսի հայ համայնքի թուաքանակին մասին նմանատիպ ցուցանիշը,  հրապարակուած է նաեւ կիպրոսաբնակ հայութեան համացանցի կայքին մէջ։
Հայկական սփիւռքի աւանդական կառոյցները միշտ աշխուժօրէն կը գործեն՝ ըլլալով հայ համայնքի ինքնակազմակերպական եւ հայապահպանութեան արդիւնաւէտ շարժումը։ Հայերը՝ իբրեւ Կիպրոսի Հանրապետութեան քաղաքացիներ, ամբողջովին այդ երկրի հասարակութեան մէջ աշխուժ մասնակցութիւն կը ցուցաբեն, յատկապէս հասարակական-քաղաքական կեանքին։ Անոր լաւագոյն վկայութիւնը, թերեւս, այն է, որ սոյն թուականին 6 Մարտ-ին հայազգի Մարիոս Գարոյանն ընտրուեցաւ Կիպրոսի խորհրդարանի նախագահ։ Ան, 22 Հոկտեմբեր 2006-ին Կիպրոսի առաջատար քաղաքական կուսակցութիւններէն մէկուն՝ Ժողովրդավարական Կուսակցութեան նախագահութիւնը վարեց։ Կիպրոսաբնակ հայութիւնը ունի կրօնական համայնքի կարգավիճակ։ Կիպրոսի խորհրդարանին հայ համայնքի ներկայացուցիչն է նշանաւոր գործարար եւ հասարակական- քաղաքական գործիչ՝ Վարդգէս Մահտէսեանը։ Կիպրական հասարակութեան մէջ հայերու գործակցութեան մասին կը վկայէ Կիպրոսի նախագահ Դիմիստրիս Քրիստոֆիասը, որ գլխաւորած է Լիմասոլի հայկական դպրոցի բացման արարողութիւնը 5 Նոյեմբեր 2006-ին։
122 (թիւ)
122 (հարիւր քսաներկու)՝ զոյգ եռանիշ բնական թիւ մըն է, կը գտնուի 121-ի եւ 123-ի միջեւ
Սեդրակ Մարմարեան
Սեդրակ Մարմարեան (մօտ 1880, Տրապիզոն, Տրապիզոնի նահանգ- 1951, Ալեքսանդրիա), հայ բժիշկ, ազգային եւ հասարակական գործիչ։
Կենսագրութիւն
1907 թուականին վերադարձած է Տրապիզոն եւ զբաղած՝ բժշկութեամբ։ Եղած է նաեւ ճանչուած ազգային եւ հասարակական գործիչ։
Մեկնած է Եգիպտոսի Ալեքսանդրիա քաղաքը, ուր կը բնակէին հարազատները, եւ բժշկութեամբ զբաղելու արտօնագիր հանած էին։ Սակայն Առաջին համաշխարհային պատերազմ ի պատճառով, վերադարձած է Տրապիզոն, զօրակոչուած Օսմանեան բանակ եւ զինուորական հիւանդանոցին մէջ, որպէս զինուորական բժիշկ ծառայած է։ 1915 թուականին՝ զինուորական ծառայութեան ընթացքին, տարագրուած է Մելիտինէ, ուր հրաշքով ազատած է սպանդէն եւ տեղի հիւանդանոցին մէջ բժիշկի պաշտօն՝ ստանձնած։ 1918 թուականին՝ պատերազմի աւարտէն ետք, վերադարձած է Տրապիզոն։
1918 թուականի վերջաւորութեան, Տրապիզոնի մէջ հիմնած է Պուլկարահայ Կարմիր խաչի հիւանդանոց։ 1926 թուականին, տեղափոխուած է Եգիպտոս, հաստատուած՝ Ալեքսանդրիա, ուր բացած է սեփական դարմանատուն եւ զբաղած է բժշկութեամբ։ Եղած է ներքին եւ մանկական հիւանդութիւններու հանրայայտ մասնագէտ եւ սիրուած ու յարգուած քաղաքացի։
Կեանքի վերջին տարիներուն Ալեքսանդրիոյ հայ դարմանատան մէջ աշխատած է։ Ունեցած է 7 երեխայ, որոնցմէ երկուքը մահացած են՝ մեծ վիշտ պատճառելով բժիշկին։
Մահացած է 1951 թուականին Ալեքսանդրիոյ մէջ՝ մօտ 71 տարեկան հասակին։
Աղբիւր
Ստորոգութիւն:Հայ բժիշկներ Ստորոգութիւն:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Մարմնակալ
Մարմնակալ, եկեղեցական քառանկիւն ճերմակ մաքուր կտաւ կամ դաստարակ, որ Պատարագի ատեն ծածկոցներուն վրայ ու սկիհին եւ մաղզմային տակը կը փռուի, թէ՛ ի պատիւ սրբութեան եւ թէ՛ սրբագործուած նշխարին փշուրները հաւաքելու նպատակով: Անիկա մածան նիւթով կը լուացուի ու կ'արդուկուի:
Մարմնակալը երկիւղով կը գործածուի, որովհետեւ անոր վրայ կը դրուի Յիսուսի Ս. Մարմինն ու Արիւնը: Անիկա կը խորհրդանշէ պատանքը, որմով խաչեալ Քրիստոսը փաթթած ու տեղաւորած են գերեզմանին մէջ։ Ս. Պատարագին սկիզբը քահանան զայն կը փռէ սկիհին եւ մաղզմային տակը, ապա Ս. Պատարագի աւարտին՝ զայն կրկին կը ծալէ ու կը դնէ սկիհին վրայ կամ յատուկ տեղ մը:
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Կրօն
Ասատուրեան
Ասատուրեան, հայկական մականուն ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Մականուններ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Եան վերջածանցով մականուններ
Արմէն ճամբար («Քամփ Արմէն», Պոլիս)
Պատմական ակնարկ
Արմէն Ճամբարը, ծանօթ՝ «Քամփ Արմէն» եւ կամ իբրեւ Թուզլայի հայկական որբանոց անունով, կը հիմնուի 1961-ին, երբ Հայ Աւետարանական Եկեղեցույ հիմնադրամը (Կետիկփաշա շրջանի եկեղեցական խորհուրդ) կը գնէ Պոլսոյ Թուզլայի շրջանին մէջ 8․552 ք․ քմ․ տարածք մը, որպէսզի ծառայէ իբրեւ ամառնային ճամբար հայկական դպրոցի հայ աղքատ եւ որբ սաներու համար ։ Հոն պատսպարան գտած են, հասակ նետած եւ ուսում ստացած են մօտաւորապէս 1500 հայ մանուկներ, պատանիներ, (մեծամասնութիւնը Ցեղասպանութենէն փրկուած գաւառի ընտանիքներու զաւակներ), որոնք հետագային Պոլսահայ համայնքին մէջ ներդրում բերած են, ինչպէս օրինակ՝ Հրանդ Տինք, անոր տիկինը՝ Ռաքէլ Տինք եւ շատ ուրիշներ։  Ճամբարի շէնքը կառուցուած է եւ մնացեալ հողատարածքին ծառատնկումը եղած է այդ իսկ տղոց ջանքերով, աշխատանքով։
«Քամփ Արմէն» ճամբարին նպատակը եղած է պահպանել հայ ժողովուրդի ինքնութիւնը՝ մշակոյթն ու լեզուն։
Տարիներ ետք, Թուրքիոյ իշխանութիւնները, ապօրինի գործողութիւններով, ճամբարը կը խլեն հայ համայնքէն (1979), կը ծախեն ու 2015 սկիզբներուն կ՛ որոշեն շէնքը փլել ու վերածել հասոյթ բերող կեդրոնի մը։ Հակառակ սեփականատիրոջ փափաքին՝ զայն ամբողջութեամբ վերադարձնել իր իրաւատիրոջ, Պոլսահայ աւետարանական համայնքին:
Ընդիմութիւն եւ Պայքար
Թրքական պետութեան այս որոշումին, կը հակադարձեն հայ երիտասարդներ, գլխաւորութեամբ «Նոր Զարթօնք» շարժման եւ այս ուղղութեամբ կազմուած «Արմէն Ճամբարի զօրակցութեան շարժում»ին։
2015-ի գարնան, հայ երիտասարդներ տեսնելով հայ համայնքին լռութիւնը՝ թրքական իշխանութիւններու որոշումին հանդէպ եւ կալուածքին մէջ ոտք կոխած քանդիչ մեքենաներուն կողմէ «Քամփ Արմէն»ի մասամբ կործանումը, կացութիւնը իրենց ձեռքը կ՛առնեն։ 6 Մայիսէն ի վեր, «Նոր Զարթօնք»ի եւ «Արմէն Ճամբարի զօրակցութեան շարժում»ի անդամներ ու համակիրներ կալուածքին մէջ հերթական դրութեամբ հսկում կը կատարեն․ պահակ կը կենան ճամբարին փլուզումին դէմ:  Պոլսոյ մէջ, պայքարը կը ծաւալի եւ նոյնիսկ տարբեր ազգերէ անձնաւորութիւններ կը զօրակցին, որպէսզի փրկուի «Քամփ Արմէն» ճամբարը։
Խաղաղ դիմադրութիւնը մօտաւորապէս չորս ու կէս ամիս կը տեւէ։
Ճամբարը հայ համայնքին կը վերադարձուի
2015, 27 Հոկտեմբերին, Թուզլա շրջանի հայկական ճամբարը, կը վերադարձուի բուն տիրոջ՝ Կէտիկ Փաշայի Աւետարանական եկեղեցւոյ հիմնադրամին:
«Քամփ Արմէն»ի երիտասարդական կեդրոն
Պոլսոյ քաղաքապետ՝ Էքրեմ Իմամօղլու, «Ակօս» թերթի հիմնադիր-խմբագրապետ Հրանտ Տինքի սպանութեան 14-րդ տարելիցին առիթով, 2021 19 Յունուարին, կը յայտնէ թէ Պոլսոյ քաղաքապետական խորհուրդին միաձայն որոշումով, Թուզլայի  հայկական որբանոցը, ուր Տինք անցուցած է իր մանկութիւնը, պիտի վերածուի «Քամփ Արմէն» ճամբար անունով երիտասարդական կեդրոնի։  Կ՛աւելցնէ նաեւ, թէ սկսած են ճամբարի վերականգնման ճարտարապետական նախագիծի աշխատանքները։
58 (թիւ)
58 (յիսունութ) զոյգ երկնիշ բնական թիւ մըն է 57-ի եւ 59-ի միջեւ
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:58
Մարմնամարզ (թերթ)
Մարմնամարզ, 1911 թուականի Փետրուարէն մինչեւ 1914 թուական Շաւարշ Քրիսեանի խմբագրութեամբ Կ. Պոլիս լոյս տեսած մարզական թերթը, որ Օսմանեան կայսրութեան առաջին մարզական պարբերականն էր։
Ամսագիրը դադրած է հրատակուելէն 1914 թուականին, իսկ պարբերականին հիմնադիր Շաւարշ Քրիսեանը դարձած է Մեծ Եղեռնի զոհերէն։
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հայ մամուլ
Կիսապարզ թիւ
Կիսապարզ թիւ՝ այն թիւն է, որ կրնայ ներկայացուիլ երկու Պարզ թիւերու արտադրեալի տեսքով:
Օրինակներ
Կիսապարզ թիւերըOEIS-ին մէջ ներկայացուած են յաջորդականութեամբ՝
Յատկութիւններ
Ցանկացած պարզ թիւի քառակուսին կիսապարզ թիւ է, այսպէս Յունուար 2016-ի դրութեամբ յայտնի ամենամեծ կիսապարզ թիւն է (274207281 − 1)2-ը: Անիկա հաւասար է ամենամեծ յայտնի պարզ թիւի քառակուսիին, որը Մերսէնի թիւ է՝ M74207281 = 274207281 − 1: Չէ ապացուցուած, սակայն հաւանական է, որ գտնիլ աւելի մեծ կիասպարզ թիւ հնարաւոր է առանց երկու արտադրիչներն իմանալու:
Կիրառութիւն
1974 թուականին դէպի աստղաբոյլ ուղարկուած Արեսիպոյի ուղերձը պարունակած է 1679 նիշ: 1679-ը ընրուած է, քանի որ անիկա 23×73 տեսքով կիսապարզ թիւ մըն է ուղարկուած պատկերը կրնայ ներկայացուիլ միայն 23 տողերով եւ 73 սիւնեակներով, կամ 73 տողերով եւ 23 սիւնեակներով:
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Թիւեր
Սիմոն Խնդիրեան
Սիմոն Խնդիրեան, հայ իրաւաբան։
Ծնած է Կ. Պոլիս: Աշակերտած է Օրթագիւղի Սբ. Թարգմանչաց եւ Լուսաւորչեան վարժարաններուն, ապա աւարտած է տեղւոյն Իրաւաբանական վարժարանը:
Երկար տարիներ եղած է Բերայի թաղական խորհուրդի անդամ, ազգային երեսփոխան, Ազգային Ժողովի վճռաբեկ ատեանի դատաւոր, Ուսումնական Խորհուրդի ատենապետ եւ այլն:
Պոլսոյ Ազգային Պատրիարքարանին կողմէ Գնէլ Եպսկ. Գալէմքեարեանի եւ իրաւաբան Կարապետ Այըճեանի հետ, կիլիկեան կոտորածներէն ետք գործուղուած է Կիլիկիա եւ Հալէպ, իբրեւ «Փաստաբանական Յանձնախումբ»ի անդամ:
Մահացած է ծննդնավայրին մէջ, 24 Հոկտեմբեր 1922-ին:
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հայ իրաւաբաններ