cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Եղիշէ Քհնյ. Սարգիսեան
Կենսագրութիւն
Ընտանիքին մէջ տիրող կրօնական եւ ազգային մթնոլորտը իր մէջ փափաք կ'արթնցնէ դպրեվանք ուսանելու։
Գրիգոր Մերճանոֆ
Կենսագրութիւն
1919-ին, Մերճանոֆ կ'անցնի Հայաստան։ 9 Մայիս 1920-ին, Եսայեան վարժարանին մէջ տեղի կ՛ունենայ Հ.Մ.Ը.Մ.ի Պատգամաւորական Ժողովը եւ Նոր Կեդրոնական Վարչութեան անդամներ կ՛ընտրուին, որոնց մէջ կայ նաեւ Գրիգոր Մերճանոֆը ։
Եղիշէ Քհնյ. Սարգիսեան
Կենսագրութիւն
1994-ին, Աոաջնորդ Սրբազան Հօր տնօրինութեամբ, ան կ'րնդունուի Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան դպրեվանքը, ուր երեք տարի կը հետեւի ընծայարանի բաժնի աստուածաբանական դասընթացքին զորս աւարտելէ ետք կը ստանայ Համապատասխան վկայականը ու կը վերադաոնայ Հալէպ, քահանայական ձեռնադրութիւն ռւ և օծում ստանալու ձեռամբ գերշ. Տ. Սուրէն Ս. Արք. Գաթարոյեանի։
Գրիգոր Մերճանոֆ
Կենսագրութիւն
իսկ 1923-էն ետք՝ Փարիզ, ուր կը մահանայ աւելի ուշ։
Եղիշէ Քհնյ. Սարգիսեան
Կենսագրութիւն
Կ'ընտրէ կեանքի ընկերը՝ Խշուաճեան ընտանիքի դուստրը՝ օրդ. Շողիկը, որուն հետ կր պսակուի 24 Օգոստոս 1997-ին, Հալէպի Ս, Աստուածածին եկեղեցւոյ մէջ, Թեմիս Աոաջնորդ Տ. Սուրէն Արք. գաթարոյեանի գլխաւորութեամբ եւ Հալէպի քահանայից դասուն մասնակցաթեամբ։ Կը բախտաւորուի երկու մանչ զաւակներով՝ ԱրամաղԱրամազդ եւ Արարատ։
Երաժշտութեան հանդէպ ունեցած սէրն ու պատրաստութիւնը զինք կը մղեն կազմակերպելու դպրաց դասը, թաղական խորհուրդի աջակցութեամբ։ Աշխատանքը կ'արդիւնաւորուի եւ եկեղեցին կ՚ունենայ կազմակերպուած դպրաց դաս՝ պատարագի ճշգրիտ երգեցողաթեամբ։ եկեղեցին կ'օժտուի նաեւ նոր երգեհոնով մը, որ աոաւել փայլք կուտայ երգեցողութեան։
Ան կրօն դասաւանդած է նախակրթարանի վեց կարգերուն։ Հետագային նաեւ միջնակարգի եւ երկրորդականի կարգերուն:
Ւսկ 2006-ի Մայիս 28-ին, կիսասարկաւագ կը ձեոնադրուի ձեոամբ՝ Գերշ, Տ. Նարեկ եպս. Ալեէմէպեանի, Անթիլիասի Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ մայր տաճարին մէջ։ կը վերադաոնայ Հալէպ եւ կը պատրաստուի ամուսնութեան։
Հետագային կր բախտաւորուի երկու զաւակներով՝ Ժիրայր եւ Լենա։
Այնուհետեւ Աոաջնորդ Արբազան Հայրը կորոշէ ձեոնագրութեան յարմարագոյն թուականը։ Նախ տիրացու ճոնը սարկաւագ կը ձեոնադրուի 17 Յունիս 2007-ին, Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցւոյ մէջ ձեոամբ՝ Տ. Շահան Ս. եպս. Սարգիսեանի։
2008-2009 ուսումնական տարեշրջանին ուսուցչութեան պաշտօնուարածէ Կիլիկեան ճեմարանի մէջ, եւ 8րդ կարգերուն կրօն դասաւանդելով։
Կղադօթենք առ Աստուած, երիտասարդ մեր տէր հօր համար, որ Ս. հոգիին աոաջնորդութեամբ եւ քրիստոնէական խոնարհութեամբ ու աշխատասիրութեամբ կարենայ շարունակել իր աոաքելութիւնը՝ իր ծխական ժոդովուրդը առաւել կապելու Հայ Եկեղեցւոյ ու Աւետարանի կենարար խօսրերուն։
Մելինա Մերքուրի
Մելինա Մերքուրի յուն.՝ Μαρία Αμαλία Μερκούρη, (18 Հոկտեմբեր, 1920 Աթէնք - 6 Մարտ 1994, Նիու Եորք), յոյն դերասանուհի, մեկնաբանող եւ քաղաքական գործիչ, Յունաստանի խորհրդարանի անդամ։ Ծանօթ՝ Յունաստանի զինուորական վարչակարգին դէմ տուած պայքարներով եւ Աքրոփոլիին «Փարթենոնասի մարմարներ»ուն Յունաստան վերադարձնելու տարած ջանքերուն։   Առաջին կինը, որ դարձած է Յունաստանի Մշակոյթի Նախարար (1981-1989, 1993-1994)։   Դաբնեկիր զանազան պարգեւներու՝ շատերը յետ մահու։
1955-ին, կեանքի ընթացքը բոլորովին կը փոխուի երբ առաջին անգամ ըլլալով մուտք կը գործէ ժապաւէնագրութեան բնագաւառին մէջ․ «Սթելա» Στέλλα ժապաւէնին գլխաւոր դերակատարն է։
Առաջին տարիները
Մարիա Ամալիա Մերքուրի ծնած է 18 Հոկտեմբեր 1920-ին Աթէնք։ Մեծ հայրը՝ Սփիրիտոն Մերքուրիս, եղած է Աթէնքի քաղաքապետ 1899-1914 եւ 1929-1934 տարիներուն, հայրը՝ Սթամաթիս Մերքուրիս, եղած է անուանի զինուորական, հետագային՝ քաղաքական գործիչ եւ Յունաստանի խորհրդարանի անդամ, իսկ հօրեղբայրը՝ Ղիորղոս Մերքուրիս, Յունաստանի Ազգային ընկերվարական կուսակցութեան հիմնադիրը։  Մայրը, նաւապետ Փերոս Լափասին քոյրն էր։  Ծնողքին ամուսնալուծումէն ետք, Մերքուրի ապրած է մօր հետ։  Կրտսեր եղբայրը՝ Սփիրոս Մերքուրիս, աւելի ուշ, «Մելինա Մերքուրի» հիմնադրամին ղեկավար մարմնոյ մաս կազմած է ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներ
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներուն Մելինա Մերքուրի կը յարաբերուի գործատէր Ֆիտիա Եատիքիարողլուին հետ, սակայն կը շարունակէ ամուսինին հետ ապրիլ։ Անոնք կը բնակին Աթէնքի կեդրոնը, 400 ք․մ․ շքեղ առանձնատան մը մէջ, որուն մէկ մասը գերմանական գերիշխանութեան կեդրոնատեղին կը վերածուի։  Այդ օրերուն համար Մելինա կը քննադատուի, որովհետեւ մինչ ինք կ՛ ապրէր հարուստ կեանք մը, յոյն ժողովուրդը սովի մէջ էր։  Մելինա Մերքուրի անկեղծութեամբ պատասխանած է վերոնշեալ ամբաստանութիւններուն եւ ստանցնած է յունական դիմադրութեան մաս չկազմելու իր պատասխանատւութիւնը։
Իր ծանօթներն ու բարեկամները կը վկայեն թէ ան մաս չկազմելով յանդերձ յունական դիմադրութեան, տունը պատսպարած է բազմաթիւ հոգիներ, սոված ընտանիքներուն օգնած է եւ երբեք չէ ընդառաջացած գերմանացիներու որեւէ պահանջին։ Անոնք Մելինային կը վերագրեն «ազատ կամքի» տէր անձնաւորութիւն մը․ անոր ոեւէ մէկը բանտել չի կրնար։  Մելինա, կ՛ այցելէր «Ասֆալիա» Ασφάλεια  (Աթէնքի կեդրոնական բանտը, ուր քաղաքական անհամախոհները կը բանտարկէին ու չարչարանքներու կ՛ ենթարկէին)․ անոնցմէ շատերը իր ընկերները, բարեկամներն ու գործընկերներն են։
Մելինային խոստովանութիւնը
Ան, յոյն հանրութեան պարզած է ամենայն անկեղծութեամբ գերութեան եւ սովի տարիներուն իր կեցուածքը․ իր ինքնակենսագրութեան մէջ «Հելլենուհի ծնայ» Γεννήθηκα Ελληνίδα եւ նաեւ յունական հեռատեսիլէն լրագրող Ղիորղօ Տուածիին տուած հարցազրոյցին ընթացքին, երբ Մշակոյթի Նախարար էր։
Թատրոն
Մելինա Մերքուրի առաջին անգամ թատերաբեմէն հանդէս կու գայ «Ազատութեան արահետը» Το μονοπάτι της Λευτεριάς Ալեքսիս Սոլոմոսի թատերախաղին մէջ։ Կը յաջորդեն դերեր «Կոմսուհին եւ սպասաւորը», «Օրիորդ Պա», «Հրէշ, հետդ պիտի ամուսնանամ», «Սուգը Իլեքթրային կը վայլէ», «Քէֆ կը վաճառուի», «Վտանգաւոր դարձուածք», «Մարդն ու զէնքերը», «Բարեկամ մը այսօր պիտի գայ», «Սուեզէն արեւելք», «Հարսանեկան», «Թագաւորականը», «Օրօրոցին երգը» թատերախաղերուն մէջ (1944-1947)։
Կը յաջորդեն շարք մը թատերախաղեր, ուր Մերքուրի գլխաւոր դերակատարն է։
1951-էն յունական թատերախաղերուն զուգահեռ կը դերակատարէ նաեւ ֆրանսական թատերաբեմէն, նամանաւանդ Մարսել Աշարի Marcel Achard թատերախաղերուն մէջ։ «Էթնոս» լրագրին մէջ, Մելինան յաճախ կ՛ անուանուի «Յունա-Փարիզեան դերակատարը» Ελληνο-Παρισινή πρωταγωνίστρια։  1953-ին իրեն կը շնորհուի «Մարիքա Քոթոփուլի» Μαρίκα Κοτοπούλη թատերական մրցանակը։
1960-ին «Երիտասարդութեան անուշ թռչունը» Γλυκό Πουλί της Νιότης թատերախաղին մէջ, իր դերակատարութիւնը բացառիկ է։ Թատերական էջերուն մէջ, իր դերակատարութեան մասին միայն գնահատանքի խօսքեր կը գրուին․-«Մելինան չէր մեկնաբաներ Ալեքսանտրա տել Լակոյին դերը, այլ Ալեքսանտրան ի՛նքն էր։»։
1967-ն Մելինային թատերական ասպարէզին մէջ կարեւոր անկիւնադարձ մըն է։ Պրոտուէյի Broadway theatre բեմէն (Ա․Մ․Ն․) «Իլիա Սիրելիս» Illya Darling երաժշտական ներկայացման musical («Երբեք Կիրակի Օրը» Never on Sunday ժապաւէնի վերածումը երաժշտական ներկայացման) գլխաւոր դերակատարն է․ երաժշտութեան յօրինողն է՝ Մանոս Խածիտաքիս։  Շնորհիւ այս դերակատութեան, Մելինան կ՛ արժանանայ «Թոնի մրցանակ»ին Tony Awards։
1972-ին, կրկին Պրոտուէյի բեմէն կը մեկնաբանէ «Լիսիսթրաթի»ին դերը համանուն թատերախաղին մէջ (բեմադրիչ՝ Միխալիս Քաքոյեանիս)։
1975-ին Յունաստան կը վերադառնայ ու կը շարունակէ յաջողութիւնները․ «Երեք ղրուշնոց Օփերա» (1975), «Միտիա» (1976), «Պրեխթին հետ» (1978) ուր կը մեկնաբանէ «Աննա մի լար» երգը՝ հեղինակ Թանոս Միքրուցիքոս, «Երիտասարդութեան անուշ թռչունը» (1980) եւ «Օրեստիա» (1980) Էփիտաւրոսի հին թատրոնին մէջ։ Իսկ 1992-ին, «Աթէնքի Նուագահանդէսի Դահլիճ»ի Μέγαρον Μουσικής Αθηνών բեմէն, արտակարգ ներկայութիւն կ՛ ունենայ «Փիլատիս» օփերային մէջ, կատարելով Քլիթեմնիսթրային դերը։ ,
Շարժապատկեր
Մերքուրի շարժապատկերի բնագաւառէն ներս յաջող մուտք կը գործէ «Սթելա» ժապաւէնով (1955)։ Սթելային իր դերակատարութեան համար, «Քան Փառատօն»ին լաւագոյն դերասանուհիի մրցանակին կ՛ առաջարկուի եւ կը պարգեւատրուի «Իսա Միրանտա» մրցանակով։  Փառատօնին ընթացքին կը ծանօթանայ Ժիւլ Տասեն բեմադրիչին Jules Dassin․ կը սիրահարուին ու մինչեւ իր կեանքին վերջը հետը կ՛ ապրի։
1957-ին, առաջին անգամ ըլլալով կը մասնակցի օտարալեզու «Celui qui doit mourir» արտադրութեան, որ յենուած է Նիքոս Քազանծաքիսին «Յիսուսը կրկին կը խաչուի» Ο Χριστός ξανασταυρώνεται վէպին։
1960-ին միջազգային ճանաչում կը ստանայ «Երբեք Կիրակի Օրը» Ποτέ την Κυριακή, Never on Sunday ժապաւէնի մէջ իր դերակատարութեամբ, մանաւանդ « Փիրէային Տղաքը » երգին մեկնաբանութեամբ։ Ժապաւէնին բեմադիրչն է Ժիւլ Տասեն, երաժշտութեան եւ երգերուն յօրինողը՝ Մանոս Խածիտաքիս․ 1961-ին Մանոս Խածիտաքիս « Փիրէային Տղաքը » Τα παιδιά του Πειραιά երգին համար Օսքար մրցանակին դափնիկիր կը հանդիսանայ։ Կը յաջորդեն ժապաւէններու շարք մը, ուր Մերքուրի գլխաւոր դերակատարներէն է․ «Ֆետրա» Phaedra (1962) որ մեծ յաջողութիւն կ՛ ունենայ Եւրոպայի մէջ, «Թոփ Քափի» Topkapi (1964), միջազգային գետնի վրայ բացառիկ յաջողութիւն կ՛ արձանագրէ։
1965-ին, ամերիկեան հեռատեսիլի «ABC» կայանին համար, Յունաստանի մասին գովերգ-ժապաւէն մը կը պատրաստէ «Մելինային Յունաստանը» Η Ελλάδα της Μελίνας խորագրով։ Նոյն տարուան ընթացքին «A Man Could Get Killed» ժապաւէնին գլխաւոր դերակատարներէն է Ճէյմս Կարնըրի հետ։
1970-ին, երրորդ անգամ ըլլալով «Ոսկեայ գունդեր»ու մրցանակին Մելինային թեկնածութիւնը կ՛ առաջարկուի «Promise at Dawn» ժապաւէնին մէջ անոր դերակատարութեան համար։
1974-ին կը մասնակցի «Փորձը»The Rehearsal ժապաւէնին մէջ, ուրիշ համբաւաւոր անձնաւորութիւններու հետ․ Միքիս Թէոտորաքիս, Լորենս Օլիվիէ, Արթուր Միլըր, Լիլիան Հելման, եւայլն։ Ժապաւէնին նիւթը ազդուած է Աթէնքի Բազմարուեստի Համալսարանի եղելութիւններէն։
1977-ին «Կիներուն ճիչը» Κραυγή γυναικών ժապաւէնով Մերքուրին կը վերջացնէ ասպարէզը ժապաւէնագրութեան բնագաւառէն ներս։
Մելինա մեկնաբանողը
Մելինա Մերքուրի փոքր տարիքէն երգել կը սիրէր։ Թատրոնի եւ շարժապատկերի բնագաւառներուն մէջ իր գործունէութեան զուգահեռ, կը ձայնագրէ բազմաթիւ երգեր (կը մեկնաբանէ յունարէն եւ ֆրանսերէն լեզուներով) գործակցելով համբաւաւոր յոյն երաժիշտներու հետ՝ Մանոս Խածիտաքիս (որուն հետ բարեկամական սերտ կապեր ունէր), Միքիս Թէոտորաքիս, Սթաւրոս Քսարխաքոս, Վանկելիս Փափաթանասիու, Եանիս Մարքոփուլոս, Վասիլիս Ցիցանիս, ինչպէս նաեւ կը մեկնաբանէ Քուրթ Վայլի եւ Պերթոլթ Պրեխթի գործեր։
Յունական, ֆրանսական եւ գերմանական հեռատեսիլի կայաններէն ներկայութիւններ կ՛ ունենայ։ Անգլիական BBC կայանէն կը ներկայացնէ «Մելինային Յունաստանը» վաւերագրական ժապաւէնը․ նոյն խորագրով Սթաւրոս Քսարխաքոս ձայնապնակ մը կ՛ արտադրէ ։
Քաղաքական գործիչ
Մերքուրի, երբ Յունաստանի մէջ զինուորական յեղաշրջումը տեղի կ՛ունենայ, Ա․Մ․Ն․ կը գտնուի։ Պրոտուէյի Broadway theatre բեմէն «Իլիա Սիրելիս» Illya Darling երաժշտական թատերակը կը ներկայացնէ։  Յունաստան չի վերադառնար, սակայն իր համբաւը կ՛օգտագործէ եւ կը սկսի պայքար մը բռնատիրական վարչակարգին դէմ։  Հետեւանքներն են՝ իրմէ կը խլեն յունական հպատակութիւնը, Յունաստանի մէջ իր սեփականութիւնը կը պետականացուի եւ իր ժապաւէններն ու ձայնապնակները կ՛ արգիլուին։
Մելինա չի վխատիր, նոյնիսկ երբ քանիցս իր կեանքը սպառնալիքի տակ է։ Երբ դեռ Նիու Եորք էր, «FBI» զայն կը զգուշացնէ թէ իր դէմ ահաբեկչութիւն մը կը պատրաստուի։  Այնուհետեւ, ոստիկանները անոր կ՛ ընկերացին։   Իտալիոյ մէջ երկու անգամ անոր դէմ մահափորձ կ՛ ըլլայ։  Առաջինը՝ 7 Մարտ 1969-ին երբ Ճենովայի թատրոնը կը գտնուէր ու բեմէն ներկաներուն խօսքը պիտի ուղղէր, պատահմամբ ռումբը կը գտնուի եւ կը փրկուի։  Իսկ երկրորդը՝ Թորինօ, երբ բացօթիայ հաւաքուած հանրութեան Յունաստանի բռնատիրական վարչակարգը կ՛ ամբաստանէր, զայրացած ֆաշիստներ կը փորձեն վրան յարձակիլ։  Անմիջապէս Մելինան կը շրջապատեն Իտալիոյ Համայնավար կուսակցութեան անդամներ եւ կ՛երգեն Բ․ Համաշխարհային Պատերազմի ընթացքին իտալական հակաֆաշիստական «Bella Ciao» երգը։
Բռնատէր վարչակարգին անկումով, Մելինա Մերքուրի Յունաստան կը վերադառնայ։ Կը գործակցի դիմադրական «Π.Α.Κ.» կազմակերպութեան եւ Անտրէաս Փափանտրէուին հետ ու կը հիմնեն «Համայունական Ընկերվարական Շարժում»ը որ յետագային կուսակցութիւն կը դառնայ՝ «ΠΑ.ΣΟ.Κ.»։  1977-ի ընտրութիւններուն «ΠΑ.ΣΟ.Κ.» կուսակցութեան երեսփոխայ կ՛ընտրուի։  Յունաստանի խորհրդարանին կը ծառայէ մինչեւ իր մահը։
Յունաստանի Մշակոյթի Նախարար
1981-1989 եւ 1993-1994 թուականներուն կը գտնուի Յունաստանի Մշակոյթի Նախարարի պաշտօնին վրայ։ Այս դիրքէն, կը սկսի համաշխարհային արշաւ մը, որպէսզի Աքրոփոլիի Փարթենոնաս տաճարի գողցուած քանդակ-մարմարները վերադարձուին իրենց տիրոջ՝ Յունաստանին (տե՛ս Աքրոփոլի «Հռոմէական շրջանէն մինչեւ Յունաստանի 1821 թ․ ապստամբութիւնը» բաժինը )։ Անոնք, մինչեւ այսօր կը գտնուին Լոնտոնի Բրիտանական թանգարանին մէջ։
«Աքրոփոլիին մարմարները» ․ 19-րդ դարասկիզբին, յունական ապստամբութենէն ճիշդ առաջ, Կոստանդնուպոլսոյ Մեծն Բրիտանիոյ դեսպան Թոմաս Պրիւսի (ծանօթ իբրեւ Լորտ Էլղին) գործակալները իր անունով լուրջ վնասներ կը պատճառեն երբ Աքրոթոլիէն կը կողոպտեն քանդակներ, արձաններ, սիւներ եւ Անգլիա կը տանին։
Մելինա գլխաւոր դերակատարներէն է «Եւրոպայի մշակութային մայրաքաղաք» European Capital of Culture կարգի հաստատութեան։ Աթէնքը առաջին մշակոյթի մայրաքաղաք կ՛ընտրուի 1985-ին։  Շնորհիւ Մերքուրիին ջանքերուն, Աքրոփոլիին յուշակոթողները կը վերականգնուին։
Ջատագովն է «Էգէական Արշիպեղագոս» Αιγαίο Αρχιπέλαγος ծրագրին․ նպատակն է եւ Էգէական Ծովուն մշակոյթի պահպանումն եւ բնապահպանումը։
Մահը
Երկարատաեւ պայքարէ ետք անողոք հիւանդութեան հետ, Մելինա Մերքուրի վերջնականապէս աչքերը կը փակէ Նիու Եորքի «Memorial» հիւանդանոցին մէջ, 6 Մարտ 1994-ին։ Թաղման արարողութիւնը տեղի կ՛ ունենայ չորս օր ետք Աթէնքի մայր եկեղեցւոյ մէջ։  Ներկայ կը գտնուին Յունաստանի վարչապետը, յունական խորհրդարանի բոլոր կուսակցութիւններու երեսփոխաները, քաղաքական անձնաւորութիւններ, դեսպաններ։ Հարիւր հազարէ աւելի հոծ բազմութիւն մը կ՛ընկերակցի անոր մինչեւ Աթէնքի Ա․ Գերեզմանատունը, ուր կը թաղուի ընտանեկան դամբանին մէջ։  Առաջին հելլենուհին է, որ կը թաղուի «ի զօրու վարչապետ»ի պատիւներով։
Յետ մահու, Եունեսքօն կը հաստատէ «Մելինա Մերքուրի միջազգային Մրցանակ»ը (մշակութային տարածքներու ճարտարարուեստի մաքսապաշտպան եւ տեսչութեան ի նպաստ)։
Մելինային թաղման օրը, ի պատիւ անոր յիշատակին Պրոտուէյի Broadway բոլոր թատրոններն ու վաճառատուները փակ կը մնան։
Մահէն անմիջապէս ետք, Ժիւլ Տասենի նախաձեռնութեամբ եւ մասնակցութեամբ հանրածանօթ անձնաւորութիւններու՝ Օտիսէաս Էլիթիս (Նոպելի դափնեկիր), Ժաք Լանկ (ֆրանսացի քաղաքագէտ) եւ շատ ուրիշներ, կը հիմնուի «Մելինա Մերքուրի Մշակութային Հիմնարկ»ը, որուն նպատակն է Փարթենոնաս տաճարի գողցուած քանդակ-մարմարներու վերադարձը Յունաստան։
Պարգեւներ
Կեանքին ընթացքին Մելինա արժանացած է բազմաթիւ պարգեւներու, ինչպէս օրինակ՝
Մահէն ետք, Յունաստանի տարածքին, բազմաթիւ փողոցներ, հրապարակներ, հանրային վարժարաններ, թատրոններ, մարզարաններ եւ մշակոյթի վայրեր իր անունով վերանուանուեցան։ Անոր կիսանդրին զետեղուած է Աքրոփոլիին դիմացը, «Ողիմպոսի Տիոս» տաճարին սիւներուն դիմացի հրապարակին վրայ (Աթէնք)։  Պելճիքայի Մոնս քաղաքի նորակառոյց պողոտան կոչուեցաւ «Մելինա Մերքուրի պողոտայ» Avenue Mélina Mercouri։
Եւրոպայի Մշակոյթի մայրաքաղաքներու «Մելինա Մերքուրի» մրցանակ
2010-ի «Մելինա Մերքուրի» մրցանակը կը յայտարարուի Եւրոպական Միութեան նախագահէն՝ Ժոզէ Մանուել Պարոզօ։ Մրցանակը՝ 1․500․000 եւրօ, ամէն տարի պիտի տրուի «Եւրոպայի Մշակոյթի մայրաքաղաք» պարգեւին արժանացած քաղաքին։
«Մելինա Մերքուրի թատերական մրցանակ»
2007-ին կը հաստատուի «Մելինա Մերքուրի թատերական մրցանակ»ը, նախաձեռնութեամբ «Մելինա Մերքուրի Հիմնարկ»ին։ Այս մրցանակին ամէն տարի կ՛ արժանանայ նախորդած թատերական տարեշրջանի լաւագոյն երիդասարդ դերասանուհիին։  Դրամական պարգեւին հետ, պարգեւատրողին կը յանձնուի Մելինա Մերքուրիին ապիզակը․  պարգեւին արժանացողը ապիզակը կը փոխանցէ յաջորդ տարուան մրցանակակիրին։
«Մելինա Մերքուրի միջազգային Մրցանակ»
1997-ին, Եունեսքօն կը հաստատէ «Մելինա Մերքուրի միջազգային Մրցանակ»ը։ Մրցանակը կը տրուի Յունաստանի Մշակոյթի Նախարարութեան օժանդակութեամբ երկու տարի անգամ մը, անձերու եւ կամ կազմակերպութիւններու, որոնք կարեւոր ներդրում ունեցած են մարդկութեան մշակութային տարածքներու պահպանման եւ կամ փրկութեան։
Տե՛ս նաեւ
Աքրոփոլի
Աքրոփոլիի թանգարանը
Մանոս Խածիտաքիս
Միքիս Թէոտորաքիս
Հիփաթիա
Սեդրակ Էսմերեան
Սեդրակ Էսմերեան (ծնած է 1914-ին - մահացած է 5 Դեկտեմբեր 1990 Պէյրութ, Լիբանան): Լիբանանահայ թատերագիր եւ բեմադրիչ Սեդրակ Էսմերեան մեր ժամանակներու Յակոբ Պարոնեանն էր:
Կենսագրութիւն
Երիտասարդութեան շեմը հազիւ հասած, դերեր կը վերցնէ ժամանակի հայկական թատերախումբերուն մէջ եւ մաս կը կազմէ հայկական նուագախումբերու, ինչպէս «Սայեաթ Նովա» նուագախումբը։
Սեդրակ Էսմերեան յառաջացած տարիքին մէջ իսկ համակ եռանդ էր։ Ունէր բազմաթիւ ծրագիրներ։ Մտադրած էր «Կոմիաաս» թատերախումբին հետ ներկայացումներ տալ կիպրահայ գաղութին մէջ։ Իր երազանքին կեդրոնն էր Հայրենիք այցելութիւնը ու Հայրենական բեմին վրայ բեմականացումը մասնաւորաբար «Նախաճաշ Լուսնի Տակ» թատրերգութեան։
Ռատիօ սքէչներ
Սեդրակ Էսմերեան ներկայացուցած է նաեւ`
Չբեմադրուած թատերախաղեր
«Արագածի Հերոսներ», 1978.
«Սէրը Աշնան Մէջ», վիպակ, 1983.
«Նա խաճաշ Լուսնի Տակ», 1984։
«Համբարը Հայաստան Պիտի Երթայ», 1987։
Յօրինումներ ժողովրդային կամ էստրադային ոճով
Սեդրակ Էսմերեան ունի յիսունէ աւելի երգեր, որոնց մէկ մասը գրած եւ յօրինած՝ է ժողովրդային կամ էստրադային ոճով։ Սեդրակ էսմերեանի գործերուն ցուցակը վերցուած են «Կոմիտաս» թատերախումբի վերջին ներկայացման տեղեկաաու, գրքոյկին մէջ լոյս տեսած՝ Յովհաննէս Հելվաճեանի հեղինակած «Սեդրակ Էսմերեանի Թատերական Վաստակը» գրութենէն, 1991։
Լեւոն Գաթրճեան իր զուլալ ու անուշ ձայնով կ'երգէ Սեդրակ Էսմերեանի «Պանդուխտ աշուղը» սիրերգը:
Սեդրակ Էսմերեանի թատրերգութիւններն ու կեանքը
Սեդրակ Էսմերեանի թատրերգութիւններն ու կեանքը կը յատկանշուին ամենէն առաջ իրենց պարզութեամբ, ժողովրդայնութեամբ, անկեղծութեամբ ու մանաւանդ՝ յանդգնութեամբ։ Ուշի ուշով կը հետեւԷր ժողովուրդի նիստուկացին, վարքուբարքին, խօսակցութեան եւ վարպետօրէն կ՛որսար մանրուք թուացող շատ կէտեր՝ զանոնք իր թատրերգութիւններուն միջոցով ժողովուրդին վերադարձնելու համար, արժանաւորապէս գովելով դրական յատկանիշները ու անխնայօրէն խարազանելով ժխտական կողմերը։ Իր յանդգնութիւնը ընդհանրապէս հաճելի չէր թուեր «աղա» ներուն, որոնք իր կծու երգիծանքին գլխաւոր թիրախներն էին։ Այս պատճառով, մենատիրական ծանօթ կողմին «աղա»ները առ այսօր արգիլած են բեմ հանուիլը իր կարգ մը թատրերգութեանց որոշ մասերուն, իսկ ուրիշներու բեմադրութիւնը կտրականապէս արգիլած են։
«Նախաճաշ Լուսնի Տակ» թատրերգութիւնը
«Նախաճաշ Լուսնի Տակ»ը, որ նուիրուած է հայկական արդի ազատագրական զինեալ պայքարի անձնազոհ երիտասարդներուն։ Հեղինակ՝ Սեդրակ Էսմերեան միշտ կը հետեւէր Հայասաանի Ազատագրութեան Հայ Գաղտնի Բանակի եւ Հայկական Ժողովրդային Շարժումի ռատիոկայաններուն, մամուլին ու հաղորդագրութիւններուն, որուն արգասիքն է «Նախաճաշ Լուսնի Տակ» թատրերգութիւնը։
«Ռէտիօ Պէյրութ» եւ «Նշանածս Ամերիկացի է» մէկ արարնոց երկու կատակերգութեանց միացեալ ներկայացումը
Այս երկու թատրերգութիւններուն մէջ Սեդրակ Էսմերեան լաւագոյնս յաջողած էր Միջին Արեւելքէն արտագաղթի ու Արեւմուտքի մէջ հայապահպանութեան ամբողջ ողբերգութիւնը պատկերել երգիծանքի միջոցով։ Արտագագթին կատաղի հակառակորդ մը ըլլալով, Էսմերեան չէր վարանած ամենախիստ ածականներ գործածելու («ամերիկացի է, ուրեմն նշանաւոր ապուշ է», «հիմա ալ այս ամերիկացի հայվանը գտար »,…)։ Կը քննադատէր նաեւ ամերիկահայութեան կեցուածքը լիբանանահայութեան հանդէպ («Դուք Արեւելքի աղբանոցին մէջ»):
Սեդրակ Էսմերեան մեր ժամանակներու Յակոբ Պարոնեանն էր
Սեդրակ Էսմերեան ապրեցաւ մեծ երգիծաբանին նման թշուառ, եւ հալածական, բայց, անոր նման, չկքեցա՛ւ ահագին ճնշումներուն տակ։ Եւ պատահական չէ երբեք, որ «Յակոբ Պարոնեան Պուրճ Համմուտի Մէջ» կատակերգութեան հերոսը անդրաշխարհէն Պուրճ Համմուտ յայտնուած ու հոն տիրող հայկական նեխած կեանքէն խուճապահար փախուստ տուող, քիչ մը մարմնեղ, ֆէսով ու պեխով Յակոբ Պարոնեանը ուրիշ մէկր չէր, եթէ ոչ նոյն ինքն նիհարակազմ, անֆէս ու անպեխ Սեդրակ Էսմերեանը։
«Նախաճաշ Լուսնի Տակ» թատերախաղ
«Նախաճաշ Լուսնի Տակ» թատերախաղի մեր մօտ լուսապատճենահանուած վիճակով գտնուող շարադրանքին մէջ կարգ մը բառեր եւ տողեր անյստակ կամ անյայտացած Էին, ամբողջացման աշխատանքը կատարեց պատմաբան եւ ազատ լրագրող Գէորգ Եազըճեան։
Տե՛ս նաեւ
Ստորոգութիւն:1914 ծնածներ (արւմտ.) Ստորոգութիւն:1990 մահացածներ (արւմտ.) Ստորոգութիւն:Լիբանանահայ Թատերագիրներ (արւմտ.) Ստորոգութիւն:Լիբանանահայ բեմադրիչներ (արւմտ.) Ստորոգութիւն:Յօրինումներ՝ ժողովրդային կամ էստրադային ոճով երգեր (արւմտ.)
Թովմաս ֆասուլեաճեան
Թովմաս Ֆասուլեաճեան, ծնած է Պոլիս 1843ին:
Կենսագրութիւն
Գումգափուի թաղային վարժարանը չէ կրցած աւարտել: 1858 ին Խասքէօյի Հայոց Վարժարանին թատերական ներկայացումներուն մասնակցած եւ անկէ Բերայի Արեւելեան թատրոնին անցած է ուր հայերէն լեզուով տրուած ներկայացումներուն մէջ սիրահար երիտասարդի դերերով շատ քիչ ժամանակի մէջ ուշադրութիւն գրաւած է: 1862ին Իզմիրի Էքշեանի թատերախումբին մէջ արուեստագի իրական կարողութիւններ ի յայտ բերած եւ մէծ հրչակ շահած է:
Ֆասուլեաճեան ամուսնացած է Իզմիրի մէջ, ուր իր կինը Պայծառն ալ բեմ ելած եւ ներկայացումներուն մասնակցած է: Ֆասուլեաճեան իր կնոջ հետ ներկայացումներ տուած է նաեւ Տրապզոնի, Կովկասի եւ Հարաւային Ռուսիոյ մէջ եւ ամէն տեղ մեծ անուն հանած եւ տեղացի Հայոցմէ գնահատուած է: Պոլիս վերադարձին, նախ ներկայացումներ տուած է Սկիւտարի Ազիզէ թատրոնին մէջ, իսկ աւելի ետք Կիւլլիւ Ակոբ ի հրաւէրին վրայ մասնակցած է Կէտիկփաշայի թատրոնին: Ֆասուլեաճեան, հոն աշխատած է նաեւ իբր դերուսոյց եւ մեծ ազդեցութիւն ունեցած է իր ընկերներուն վրայ: Անկէ վերջն է որ կը սկսի իր ծարայութիւնը թրքական թատրոնին: 1880ին, երբ Կիւլլիւ Ակոբ վերջնականապէս հեռացաւ, Ֆասուլեաճեան խումբ մը կազմելով Պուրսա գնաց, ուր երկար ատեն թուրքերէն ներկայացումներ տուաւ: Այդ շրջանին Ահմէտ Վէֆիք փաշա Պրուսայի կուսակալն էր: Ան առաւելագոյն  չափով  պաշտպանեց Ֆասուլեաճանի թատրոնը եւ բիեսներու պատրաստութեամբ անձանբ զբաղեցաւ: Մասնաւորաբար Թուրքերենի թարգմանուեցան Մօլիէր ի գործերը, որոնք մեծ յաջողութեամբ ներկայացուեան:
Այդ միջոցին գեղեցիկ թատրոն մը շինուած էր Պուրսայի մէջ եւ Թուրք ու Հայ դերասաններէ բաղկացած խումբ մը կազմուած էր: Ահմէտ Վէֆիք փաշա, կուսակալութեան ծախքով շինել տուած էր թատրոնը, զոր ձրիօրէն տրամադրած էր Ֆասուլեաճեանի  խումբին, պայմանաւ որ տարին երկու ներկայացում տայ ի նպաստ տեղական հիւանդանոցին:
1885ին, երբ Ահմէտ Վէֆիք փաշա Պրուսայի կուսակալութենէն հրաժարեցաւ, Ֆասուլեաճեանին խումբն ալ ստիպուեցաւ մեկնիլ Պրուսայէն: Պոլսոյ մէջ խումբը ցրուեցաւ, Ֆասուլեաճեան  Եւրոպա գնաց  եւ երեք տարի յետոյ վերադառնալով նոր խումբ մը կազմեց ու Սամսոն գնաց: 1891ին այցելեց Ռօտոսթօ եւ բաւական շրջելէ վերջ ուզեց կրկին հայերէն ներկայացումներ տալ, բայց հանդիսատես չգտաւ: Այս պայմաններուն մէջ, ան հեռացաւ Թուրքիայէն եւ ութը տարի ներկայացումներ տուաւ Պուլկարիոյ եւ Ռումանիոյ հայերուն: Պուլկարիոյ մէջ հիւանդանալով, դարմանուելու համար Փարիզ գնաց, բայց Աղեքսանդրիա վերադարձին 1901ին մեռաւ թշուար վիճակի մէջ:
Նոր ծնունդ
Այլազան պիտի ըլլան «նոր»ի որոնումի թեմաները եւս, նոյնիսկ եթէ բոլորը պիտի տարբերին աւանդապահերու մշակած մարզերէն եւ հասարակաց գիծեր ունենան իրարու միջեւ։ Իրենց բերած առօրեան եւ աշխարհը աւելի իրական են, իրենց աւելի մօտ։ Նոր աշխարհ մըն է անիկա, նկարուած՝ նոր գիծերով ու նոր, ճշգրիտ, նկարագեղ գոյներով։ Մարդկային ու ազգային իրենց կացութեան եւս՝ անոնք ունին մօտեցման նոր, սեփական ձեւեր, որոնց համար կը փնտռեն ուրոյն լեզու, արտայայտութեան եղանակ։
1960 թուականէն ետք, այս գիծը պիտի մշակուի առաւել թափով, թէ՛ նոյն անուններէն ոմանց, եւ թէ՛ նորերու կողմէ։
Աղբիւր
Ստորոգութիւն:Գրականութիւն Ստորոգութիւն:Գեղարուեստական ոճեր
Տիրայր Արք. Փանոսեան
Տիրայր Արք. Փանոսեան (ծն.՝1937 Հալէպ, Սուրիա- Վախճանած՝ 18 Մարտ 2020, Անթիլիաս, Լիբանան) Կիլիկեան Աթոռի անմոռանալի ու երէց միաբաններէն: Վարած է ուսուցչական պաշտօն դպրեվանքէն,զանազան վարժարաններէ ներս: Վարած է Հայ Եկեղեցւոյ կիրակնօրեայ վարժարաններու վարիչ-տնօրէնի պաշտօնը եւ հինգ տարի հրատարակած է «Դրազարկ» տարեգիրքը։
Կենսագրութիւն
Տիրայր Արք. Փանոսեան,աւազանի անունով Փանոս։ Ծնած է Հալէպ, Սուրիա, 1937 թուականին։ Նախնական կրթութիւնը ստացած է Հալէպի Կրթասիրաց ազգային վարժարանին մէջ, ապա 1961 թուականին՝ ընդունուած Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան դպրեվանքը։ 1963 թուականին ձեռնադրուած է սարկաւագ եւ 1965 թուականին՝ աբեղայ, վերակոչուելով Տ. Տիրայր։
1967 թուականին ստացած է վարդապետական աստիճան, որպէս աւարտաճառ ներկայացնելով «Համառօտ պատմութիւն հայ-լատինական յարաբերութեանց սկիզբէն մինչեւ 1382 թուական», որ ապա հրատարակուած է։ Համալսարանական ուսումը ստացած է Անգլիոյ մէջ, 1968-1970 թուականներուն, ստացած է Leader of Christian Education վկայագիրը։ 1995 թուականին ստացած է ծայրագոյն վարդապետութեան աստիճան։ Եպիսկոպոսական ձեռնադրութիւն եւ օծում ստացած է 1997 թուականին, իսկ արքութեան տիտղոս՝ 2010 թուականին։
1965-1972 թուականներու միջեւ վարած է Մայրավանքի Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ Մայր տաճարի լուսարարապետի պաշտօնը։
1972-1979 թուականներուն ծառայած է Ատրպատականի թեմէն ներս՝ իբրեւ կաթողիկոսական փոխանորդ։
Վարած է ուսուցչական պաշտօն դպրեվանքէն եւ զանազան վարժարաններէ ներս։ 1966-1972 թուականներուն վարած է Հայ Եկեղեցւոյ կիրակնօրեայ վարժարաններու վարիչ-տնօրէնի պաշտօնը եւ հինգ տարի հրատարակած է «Դրազարկ» տարեգիրքը։ Մայրավանքին մէջ զանազան պաշտօններու կողքին ստանձնած է մատենադարանապետի պաշտօնը 1984-1997 թուականներուն եւ նոյն պաշտօնը վերստանձնած՝ 2005-2019 թուականներուն։ 1998 թուականին վարած է Կաթողիկոսարանի տպարանի տեսուչի, իսկ 1999-2000 թուականներուն՝ «Թռչնոց բոյն»ի տեսչութեան պաշտօնները։
Հանգուցեալ սրբազանը եղած է Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան հաւատարիմ, նուիրեալ եւ աշխատունակ միաբաններէն մէկը։ Գիրն ու գրականութիւնը, յատկապէս գեղանկարչութիւնը մնայուն ներկայութիւն դարձած են իր կեանքին մէջ։
Պիպլոս-Ժըպէյլ
Պիպլոս կամ Ժըպէյլ (βύβλος, Բիբլոս), քաղաք՝ Լիբանանի մայրաքաղաք Պէյրութէն՝ 35 քմ. դէպի հիւսիւս: Քաղաքը հիմնադրուած է փիւնիկեցիներու օրով։Ներկայիս Պիպլոս մուտք գործած է համաշխարհային ժառանգութեան ցանկին մէջ։
Պատմութիւն
Պիպլոս կամ Ժըպէյլը կը համարուի աշխարհի հնագոյն բնակուած քաղաքներէն մէկը։ Պիպլոսի մասին առաջին տեղեկութիւնները արձանագրուած են Ք.ա. 4-րդ հազարամեակին։ Այս շրջանին թուագրուած է Պիպլոսի ամենայայտնի ճարտարապետական շինութիւններէն մէկը՝ Պաալի տաճարը։ Ք.ա. երրորդ հազարամեակէն սկսեալ, Պիպլոս սերտ կապեր կը հաստատէ Եգիպտոսի հետ, որ Պիպլոսէն կը ներմուծէր բնափայտ, յատկապէս՝ մայրի, գինի եւ ձիթապտուղի իւղ: Եգիպտոսէն մեծ քանակութեամբ պապիրուս կը բերուէր Պիպլոս, ուրկէ կը վաճառուէին յոյներուն։ Յունարէն Պիպլոս՝ պապիրուս, գիրք, եւ պիպլիա՝ գիրքեր, բառերու ծագումը եկած է Պիպլոսի անունէն։ Աքքատացիները քաղաքը կ'անուանէին Կուպլ, Աստուածաշունչին մէջ անիկա յիշատակուած է Կեպալ անունով։ Եգիպտոս մեծ ազդեցութիւն ունեցած է Պիպլոսի վրայ, փաստօրէն՝ Պիպլոսի տիրակալները եգիպտերէնը կը գործածէին իբրեւ պաշտօնական լեզու:
Պիպլոս-Ժըպէյլի «Թռչնոց Բոյնը»
Ք.ա. երրորդ հազարամեակի վերջաւորութեան Պիպլոս կ'ապրի իր անկման շրջան։ Հրդեհի հետեւանքով կը կործանի Պիպլոսի տիրուհիին յայտնի տաճարը: « Թռչնոց Բոյն »ը (Birds-Nest) հիմնուած է շուրջ 80 տարիներ առաջ Միջերկրականի ափին, Պիպլոս պատմական քաղաքին աւերակներուն մօտ, որ այսօր ծանօթ է Ժըպէյլ անունով: Համաշխարհային Ա. պատերազմի ընթացքին, թուրքերուն կողմէ գործադրուած Հայոց Ցեղասպանութեան իբր արդինք, Հայ ժողովուրդը կու տայ աւելի քան մէկուկէս միլիոն անմեղ զոհ: Երկուք ու կէս միլիոն հայորդիներ իրենց հայրենիքէն կ'արտաքսուին եւ բռնութեամբ կ'առաջնորդուին դէպի Սուրիոյ եւ Իրաքի անապատները: Հայոց Ցեղասպանութենէն ճողոպրած հայորդիներուն մէջ կային հազարաւոր որբեր: 1907-ին, 25-ամեայ դանիացի Օրդ. Մարիա Ճէյքըպսըն, հայկական հիւանդանոցին մէջ ծառայելու նպատակով, կը հաստատուի Խարբերդ, Կիլիկիա: Երբ հայկական շրջաններուն մէջ հաստատուած միսիոնարներ կը հեռանան հայկական քաղաքներէն եւ գիւղերէն, Օրդ. Ճէյքըպսըն կը պատսպարէ հայ որբերը, անոնց առօրեայ սնունդ մատակարարելով եւ բժշկական խնամք ապահովելով: Մարիա Ճէյքըպսըն, Դանիական Կիներու Միսիոնարական Գործիչներու (Danish KMA) մարդասիրական ընկերակցութեան օժանդակութեամբ, կը գնէ Ժըպէյլի Հայկական Որբանոցը: Ան իր ողջ կեանքը կը նուիրէ հայ որբերու խնամատարութեան, մինչեւ իր մահը 1960: Դանիական Կիներու Միսիոնարական Գործիչներու Ընկերակցութիւնը, Ճէյքըպսընի մահէն 10 տարիներ ետք կը շարունակէ «Թռչնոց Բոյն»ի իր առաքելութիւնը եւ 1970-ին հաստատութիւնը կը փոխանցէ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան  :
Գրիգոր Յակոբեան
Գրիգոր Արշակ Յակոբեան, բանաստեղծ, գրականագէտ եւ բանասէր:
Կենսագրութիւն
1922 էն-1924 Գ. Յակոբեան կ'ուսանի Ալեքսանդրապոլի Սարատակ գիւղի դպրոցին մէջ:1924 էն -1929 որպէս ուսուցիչ ու դպրոցի տնօրէն կը պաշտօնավարէ Լենինականի Ղուկասեան շրջանին մէջ:1932-ին կ'աւարտէ Երեւանի Պետական Համալսարանի Լեզուի եւ գրականութեան բաժանմունքի ընթացքը:1932էն 1935 ասպիրանդական ուսանող է նոյն համալսարանի մէջ:1947էն 1957, ուսուցչական պաշտօնով կը ծառայէ քանաքեռի Խ. Աբովեանի անուան միջնակարգ դպրոցին մէջ։ 1958-ին՝ «Ներսէս Շնորհալու Շարականները» աւարտաճառով կ'արժանանայ Դոկտոր Փիլիսոփայութեան բանասիրական գիտութիւններու աստիճանին: 1969-ին կը ստանայ Դոկտոր Բանասիրական Գիտութիւններու կոչումը, որպէս աւարտաճառ պաշտպանելէ ետք «12-րդ Դարի Կիլիկիայի Հայ Գրականութիւնը (Ներսէս Շնորհալի, Գրիգոր Տղայ, Ներսէս Լամբրոնացի)» խորագրով թեզը:
Գրիգոր Յակոբեան 1957էն 1981 որպէս աւագ գիտաշխատող կը պաշտօնավարէ ՀՍՍՀ Գիտութիւնների Ակադեմիայի Մանուկ Աբեղեանի անուան Գրականութեան ինստիտուտի Հայ Հին Գրականութեան բաժանմունքին մէջ:
Բանաստեղծ, Գրականագէտ եւ բանասէր Գրիգոր Յակոբեանի Գրչին կը պատկանին բանասիրական հետեւեալ մենագրութիւնները.ՆԵՐՍԷՍ ՇՆՈՐՀԱԼԻ (Երեւան, 1964), ՆԵՐՍԷՍ ՇՆՈՐՀԱԼԻ (ԲՆԱԳՐԵՐ) (Երեւան, 1968), ՆԵՐՍԷՍ ԼԱՄԲՐՈՆԱՑԻ (Երեւան, 1971), ՆԵՐՔԻՆ ԲԱՍԵՆԻ ԱԶԳԱԳՐՈՒԹԻՒՆԸ ԵՒ ԲԱՆԱՀԻՒՍՈՒԹԻՒՆԸ (Երեւան, 1974), ՀԱՅՐԵՆԻ ԵԶԵՐՔ, ԲԱՍԵՆԻ ՊԱՐԵՐԳԵՐԸ (Երեւան, 1970), ՇԱՐԱԿԱՆՆԵՐԻ ԺԱՆՐԸ ՀԱՅ ՄԻՋՆԱԴԱՐԵԱՆ ԳՐԱԿԱՆՈՒԹԵԱՆ ՄԷՋ (5-15 ԴԱՐԵՐ) (Երեւան, 1980):
Գրիգոր Յակոբեան կը մահանայ 16 Փետրուար 1981-ին:
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:1907 ծնունդներ Ստորոգութիւն:7 Յուլիսի ծնածներ Ստորոգութիւն:1981 մահեր Ստորոգութիւն:16 Փետրուարի մահացածներ Ստորոգութիւն:Հայ բանասէրներ Ստորոգութիւն:Հայ գրագէտներ
Երուանդ Կոպէլեան
Երուանդ Կոպէլեան,, բանաստեղծ եւ գրող:
Կենսագրութիւն
Ծնած է Պոլիս։ Նախակրթութիւնը ստացած է Ռումէլիհիսարի Թադէոսեան վարժարան ին եւ ապա էսաեան վարժարան ին մէջ։ Մօրեղբօրը գրադարանը Կոպէլեանին համար եղած է ինքնազարգացումի վայր մը։
1940-ականներուն ստեղծուած նորարար գրական հոսանքի մը բոլոր ներկայացուցիչները իր ազդեցութեան տակ սկսած էր առնել Պոլսոյ մէջ՝ ինչպէս Հայկազուն Գալուստեան, Կարպիս Ճանճիկեան, իսկ Թաքսիմի «Էփթալաֆոս» սրճարանը եղած էր անոնց ժամադրավայրը։
Գրական աշխարհ մուտք գործած է պատմուածքով մը՝ «Սիկարէթները», լոյս ընծայուած Մարմարա օրաթերթին մէջ 1947-ին,1948-ին լույս կը տեսնէ «Երանի թէ» խորագրով բանաստեղծութիւններու իր առաջին ժողովածուն, որմէ ետք կը հարցաքննուի թրքական ոստիքանութեան կիղմէ եւ կը ստիպուի ձգել «Ճառագայթ»ի աշխատակցութիւնը:։ Արձակ գրութիւններով եւ քերթուածներով: Աշխատակցած է օրաթերթերու, գրական պարբերաթերթերու եւ տարեգիրքերու։ Նորավէպերու կողքին գրած է բանաստեղծութիւններ եւ հրապարակագրական էջեր։ Իբրեւ արհեստավարժ լրագրող, մօտ կէս դար ծառայած է պոլսահայ մամուլին։ Պատասխանատու պաշտօններ վարած է օրաթերթերու խմբագրութիւններու եւ տպարաններու մէջ։
Խմբագրական աշխատանքներ
Վարիչ խմբագիրը եղած է Պոլսոյ «Լոյս» եւ «Դէպի Լոյս» շաբաթաթերթերուն:
Կոպէլեան 1953-ին կը մեկնի Պէյրութ, ընդառաջելով հրաւէին նոր հիմնուած «Այգ» օրաթերթին, որուն խմբագիրի պաշտօնը կը ստանձնէ։ Իր պատմուածքները կ՚երեւին Պէյրութի գրաան մամուլին մէջ։ 1954-ին կը վերադառնայ Պոլիս եւ կ՚աշխատի «Մարմարա» օրաթերթին մէջ։ 1957-ին դարձեալ Պէյրութ է, ուր երկար տարիներ մաս կը կազմէ «Սփիւռք» շաբաթաթերթի եւ «Սեւան» հրատարակչութեան խմբագրական խորհուրդներուն։ 1965-ին Եւրոպա անցնելու նպատակով կու գայ Պոլիս, ուր պաշտօն կը ստանձնէ «Մարմարա»ի խմբագրակազմէն ներս։ Կը դառնայ խմբագիր Յակոբ Սվազլեանի «Պայքար» շաբաթաթերթին։ Կոպէլեան լրագրութեան կողքին 1970-ին կը հիմնէ Կոպէլ հրատարակչատունը, ինը թիւ միայն կը հրատարակէ «Փորձանք» գրական-հասարակական-երգիծական շաբաթաթերթը: Յաջորդող երկու տարիներուն կ՚աշխատի «Ժամանակ», ապա դարձեալ «Մարմարա»ի մէջ։։ Աշխատակցած է «Երջանիկին Տարեգիրքը»ին եւ Փարիզի «Լուսաղբիւր»ին, «Այսօր»ին, «Ճառագայթ»ին, «Ժպիտ» մանկապատանեկան ամսաթերթին, եւ «Ժամանակ»ին:
Իր կեանքի վերջին տասնհինգ տարիներուն Կոպէլեան աշխատեցաւ «Ակօս» շաբաթաթերթին մէջ, ուր հրատարակուեցան իր յօդուածներն ու ուսումնասիրութիւնները, հայերէն ու թրքերէն։
Դեկտեմբեր 2010-ին կնքեց իր մահկանացուն։ Մարմինը ամփոփուած է Պալըքլըի ազգային գերեզմանատան մէջ։ գրական-հասարակական-երգիծական շաբաթաթերթը։ Աշխատակցած է «Երջանիկին Տարեգիրքը»ին եւ Փարիզի «Լուսաղբիւր»ին, «Այսօր»ին, «Ճառագայթ»ին, «Ժպիտ» մանկապատանեկան ամսաթերթին։ Աշխատակցած է « Ակօս » շաբաթաթերթին։ 1998-ին Գարեգին Ա. Վեհափառին կողմէ պարգեւատրուած է «Ս. Մեսրոպ» շքանշանով։
Աղբիւրներ
Գառնիկ Ստեփանյան (1981)։ Կենսագրական բառարան, հատոր Բ։ Երևան: «Սովետական գրող»։
Սոցիալիստական Արշաւ (թերթ)
Սոցիալիստական արշաւ, արտադրական-բանուորական 5-օրեայ (յետագային՝ երկօրեայ) թերթ։ ՀԱՍ1ս-ի եւ Արհմիութիւններու կեդրոնական վարչութիւններու մարմին։ Լոյս տեսած է 1930— 1931-ին, Երեւանի մէջ։ Խմբագիր՝ Երուանդ Խոջամիրեան (սկիզբը՝ խմբագրական)։ Յաջորդած է «Աշխատանք» (Երեւան)։ Նպաստած է բանուորներու քաղաքական եւ մշակութային դաստիարակութեան գործի արհմիութիւններու դերի բարձրացման, լուսաբանած է ընկերային մրցութեան եւ հարուածային շարժման ընթացքը հանրապետութեան մէջ, ներկայացուցած է առաջաւոր ձեռնարկութիւնները, ընդհանրացուցած դրական փորձը։
Ստորոգութիւն:Հայ մամուլ
Ճոնի Տեփ
Ճոն Քրիսթոֆը Տեփ Երկրորդ (անգլ.՝ John Christopher Depp II, ծնած 9 Յունիս, 1963) Ամերիկացի դերասան, արտադրիչ, եւ երաժիշտ մըն է: Ան թեկնածու էր 10 Ոսկէ Երկրագունդի Մարցանակներու, յաղթելով Լաւագոյն Դերասանի մրցանակը՝ Sweeney Todd: The Demon Barber of Fleet Street (2007) ֆիլմի իր դերին համար: Ան նաեւ թեկնածու էր 3 Օսքարներու, Լաւագոյն Դերասանի ստորոգութեան մէջ, ինչպէս նաեւ ուրիշ մրցանակներու: Տեփի առաջին ֆիլմի դերը 1984 թուականին հրապարակուած A Nightmare on Elm Street ֆիլմին համար էր, որմէ ետք սկսաւ ստանալ հռչակ իր պատանեկան դերով 21 Jump Street (1987– 1990) հեռուստաշարին մէջ:
Տեփ ստացաւ գնահատականներ Ed Wood (1994) ֆիլմի իր դերին համար, ինչպէս նաեւ Donnie Brasco (1997), Finding Neverland (2004) եւ Black Mass (2015) ֆիլմերու մէջ դերերուն համար: Ան գլխաւոր կերպարը եղած է շատ մը յաջողած ֆիլմերու, ինչպէս՝ Sleepy Hollow (1999), Charlie and the Chocolate Factory (2005), Corpse Bride (2005), Public Enemies (2009), Alice in Wonderland (2010), The Tourist (2010), Rango (2011), Into the Woods (2014), Fantastic Beasts and Where to Find Them (2016) եւ անոր 2018 թուականի շարունակութիւնը: Տեփ նաեւ ստանցնած է Ճէք Սփարոյի դերը Pirates of the Caribbean (2003–ներկայ) ֆիլմի շարքին մէջ:
Տեփ կը համարուի աշխարհի ամէնէն հանրածանօթ դերասաններէն մէկը: Ան 10րդ ամէնէն լաւ վարձատրուող դերասանն է աշխարհի, որովհետեւ այն ֆիլմերը որոնց մէջ դերեր ստանցնած է յաճախ արժանացած են նիւթական յաջողութիւններու, գրեթէ ԱՄՆ $3.7 միլիար ԱՄՆի մէջ, եւ ԱՄՆ $10 միլիար համաշխարհային գետնի վրայ: Ան 2012 թուականի Կինէս Գիրքին մէջ է իբր «ամէնէն լաւ վարցատրուող դերասանը», ստանալով գրելէ ԱՄՆ $75 միլիոն ստանցնած դերերուն համար:  Տեփ աշխատած է բեմադրիչ, արտադրիչ եւ բարեկամ Թիմ Պըրթընի հետ 10 տարբեր ֆիլմերու վրայ: Ան Տիզնիի Լեկենդ թագադրուած է 2015 թուականին: Տեփ նաեւ աշխատած է իբր երաժիշտ: Ան մաս կազմած է տարբեր երաժշտական խումբերու, ինչպէս նաեւ հիմնած է ռոք խումբ Hollywood Vampires Ալիս Քուփըրի եւ Ճօ Փերիի հետ:
Թարզան (ժապաւէն)
Թարզան (Tarzan), գծաշարժական ֆիլմ մը, որու արտադրիչը եղած է Walt Disney Feature Animation ընկերութիւնը։ Թողարկուած է 1999 թուականին Walt Disney Pictures ընկերութեան կողմէ։ 2000 թուականին ստացած է Օսքար մրցանակ լաւագոյն երգ «You’ll Be In My Heart»-ի համար։ Թարզանը, որ Ուոլթ Տիզնի ընկերութեան նկարահանած 17-րդ ֆիլմն է, ստեղծուած է Էտկար Ռայաս Բրոուզի «Թարզանը՝ կապիկներու որդեգիրը» ստեղծագործութեան հիման վրայ։ Մուլտֆիլմի ստեղծման վրայ ծախսուած է $150մլն։
Նիւթ
1880-ական թուականներու վերջերուն Ափրիկէի ափին մօտ տեղի կ'ունենայ նաւաբեկութիւն մը, որմէ կը փրկուի երիտասարդ զոյգ մը իրենց փոքրիկ երեխային հետ։ Անոնք կը հաստատուին անտառին մէջ ու նաւուն մնացորդներով կը շինեն իրենց խրճիթը։ Այդ ժամանակ Քերչակ ու Քալա մարդակապիկներուն ձագը կը սպաննուի Սէյպըր յովազին կողմէ։ Յաջորդ օրը Քալա մարդակապիկը կ'երթայ խրճիթ եւ տղան կը փրկէ Սէյպըր յովազին ճանկերէն։ Քալան տղուն կը տանի մարդակապիկներուն մօտ եւ կը դառնայ անոր մայրը՝ հակառակ Քերչակի զայրոյթին։ Քալան տղուն կ'անուանէ Թարզան («You’ll Be in My Heart»)։
Կ'անցնի մի քանի տարի։ Թարզանի ընկերներն էին՝ Թերեք երիտասարդ մարդակապիկն ու Թանթոր փիղը, թէեւ Թարզանը ֆիզիկապէս թոյլ էր միւս կենդանիներէն եւ անոր համար դժուար էր մրցակցիլ անոնց հետ։ Սակայն Թարզանը չի յանձնուիր եւ կը մեծնայ որպէս ուժեղ ու ճարպիկ տղամարդ։ Երբ խումբին վրայ կը յարձակի Սէյպըր յովազը, Թարզան կը սպաննէ զայն ու ձեռք կը ձգէ մեծ հեղինակութիւն ու փառք բոլորին մօտ, բացի Քերչակէն։
Անտառին մէջ կը յայտնուին մարդիկ. փրոֆ. Փորթըրը իր դստեր՝ Ճէյնի հետ կը ժամանէ Ափրիկէ՝ որոնելու մարդակապիկները։ Անոնց կ'ուղեկցի որսորդ Քլեյթընը։ Թարզանը Ճեյնին կը փրկէ կատաղած շանագլուխ կապիկներէն։ Քերչակը մարդակապիկներուն կը զգոյշացնէ, հեռու մնալ մարդոցմէ։ Թարզանը կը հակառակի այս որոշումին, ենթադրելով, որ ոչ մէկ վտանգ կայ։ Ան գաղտնօրէն կը վերադառնայ Ճէյնի մօտ, կը հանդիպի փրոֆ. Փորթըրի ու Քլեյթընի հետ ու կը ծանօթանայ մարդոց աշխարհին («Strangers Like Me»)։ Սակայն Թարզանը կը մերժէ յայտնել մարդակապիկնրուն գտնուած վայրը։ Քանի մը օր ետք Անգլիաէն կու գայ նաւ մը, որպէսզի վերադարձնէ Ճէյնն ու անոր հայրը։
Թարզանը շատ կը տխրի. ան չէր ուզեր բաժանուիլ Ճէյնէն, որովհետեւ սիրահարուած էր անոր։ Անկէ կ՛օգտվուի Քլեյթընը՝ պահանջելով ցոյց տալ մարդակապիկներուն տեղը։ Թարզանը կը ծրագրէ, թէ ինչպէս կրնայ շեղել Քերչակի ուշադրութիւնը եւ մարդկոց տանիլ մարդակապիկներուն մօտ։ մարդակապիկները այլեւս չեն ուզեր կապ ունենալ Թարզանի հետ, այդ պատճառով ալ ան կը ստիպուի մարդոց հետ երթալ Անգլիա («Two Worlds Reprise»)։
Նաւուն վրայ Քլեյթընը կ՛ապստամբի, Թարզանին, Ճէյնին, փրոֆեսորին ու նաւապետին կը բանտարկէ խուղի մը մէջ կը յայտարարէ, որ կ՛ուզէ բռնել մարդակապիկները եւ վաճառել զանոնք սեւ շուկայի մէջ։ Թանթորն ու Թերեքը կ՛օգնեն Թարզանին, որ ազատի։ Մարդակապիկներու որսի ժամանակ Քլեյթընը մահացում կերպով կը վիրաւորէ Քերչակին։ Թարզանը կը մենամարտի Քլէյթընի հետ, եւ Քլեյթընը կը զոհուի։ Քերչակը Թարզանին կը յայտարարէ իր ժառանգորդը եւ վերջապէս կ՛ընդունի զայն, որպէս իր որդի։ Ճէյնը եւ փրոֆ. Փորթըրը կը պատրաստուին վերադառնալ Անգլիա, սակայն ի վերջ կ՛որոշում են Թարզանին հետ մնալ անտառներուն մէջ։ Անգլիոյ մէջ, նաւավարե կ՛ըսէ, թէ զանոնք կորսնցուցած է անտառներուն մէջ։
Գրիգորի Սարգիսով
Գրիգորի Ալեքսէյ Սարգիսով (Սարգսեան, ), խորհրդային հայ բեմադրիչ, դերասան, սենարիստ։
Կենսագրութիւն
Գրիգորի Սարգիսով, ծնած է 1902 թուականին Պյատիգորսկ քաղաքին մէջ։ 1926 թուականին աւարտաղ է Լենինգրադի համալսարանի հասարակագիտութեան բաժինը։ Աշխատած է «Սովկինո» կինոստուդիայի մէջ որպէս բեմադրիչ-պրակտիկանտ։ Տարբեր տարիներ եղած է Հայֆիլմի, Լենֆիլմի, Գորկի անուան ստուդիայի եւ Մոսֆիլմի բեմադրիչը :
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:9 Յուլիսի ծնածներ Ստորոգութիւն:1902 ծնունդներ Ստորոգութիւն:Փիաթիկորսք ծնածներ Ստորոգութիւն:1964 մահեր Ստորոգութիւն:Երեւան մահացածներ Ստորոգութիւն:Հայ բեմադրիչներ Ստորոգութիւն:Հայ դերասաններ Ստորոգութիւն:Հայ սենարիստներ
Ալեքոս Ֆասիանոս
Առաջին տարիները
Փարիզ կը հանդիպի արուեստագէներու եւ գրագէտներու, որոնք իրենց դրոշմը ձգած են արուեստի բնագաւառէն ներս, ինչպէս օրինակ՝ Լուի Առակոն եւ Ժան Լուի Տրօ։
Կեանքը Փարիզի եւ Աթէնքի միջեւ
1966-ին Փարիզ կը հաստատուի։ 1974-էն ետք, կեանքը Փարիզի եւ Աթէնքի միջեւ բաժնուած է։
Ֆասիանոս կը զբաղի նաեւ փորագրութեամբ, պաստառներու գծագրումով, թատերախաղերու պատկերագրութեամբ։ Արձակ էջերու եւ բանաստեղծութեան փորձեր կ'ընէ։ Նաեւ յանձն կ'առնէ ծանօթ բանաստեղծներու եւ գրագէտներու բազմաթիւ գիրքերու պատկերազարդումը (Յունաստանի եւ այլուր)։
Գործերուն ցուցադրութիւն
1959-ին, Աթէնք, կը կազմակերպէ գործերուն առաջին ցուցահանդէսը։ Անկէ ետք կազմակերպած է 70-է աւելի անձնական ցուցահանդէսներ՝ Աթէնք, Սելանիկ, Փարիզ, Միւնիխ, Թոքիօ, Համպուրկ, Ցիւրիխ, Միլանօ, Պէյրութ, Սթոքհոլմ, Լոնտոն, Նիու Եորք, Մալմօ, եւայլն։ Նաեւ մասնակցած է խմբային ցուցադրութիւններու, ինչպէս նաեւ աշխարհի տարածքին կատարուած միջազգային ցուցահանդէսներու։ Մասնակցած է Սան Փաուլոյի, Վենետիկի, Պերլինի եւ Մելպուրնի «պեէնալէ» ցուցահանդէսներուն։
Պարգեւներ
Ալեքոս Ֆասիանոս պարգեւատրուած է՝
Յունաստանի մէջ մեծ ժողովրդականութիւն վայելած գեղանկարիչն մըն է։ ԱՆոր գործերը հանրային վայրերու մէջ կը ցուցադրուին։ Ինչպէս օրինակ՝ «Թաղամասիս Առասպելը» նիւթով երկու հսկայ որմանկարչութիւններ, որոնք կը պատկերեն Աթէնքի մեթրոյի « Մեթաքսուրղիօ » կայանը եւ ուղղահայեաց որմանկար մը կը զարդարէ Աթէնքի «Իլեքթրա Միթրոփոլիս» պանդոկին սրահը։
Մահը
Կը մահանայ 86 տարեկան հասակին, 16 Յունուար 2022-ին։
Գործեր
Ֆասիանոսի գործը յատկանշուած է իր իւրայատուկ ոճով։ Ոճ՝ հասունցած 1960-ական թուականներուն սկիզբին։ Երեք են նիւթերը, որոնք իր գործունէութեան ընթացքին անփոփոխ մնացած են՝ մարդը, բնութիւնն ու միջավայրը։ Յունական մշակոյթը, դիցաբանութիւնը եւ զբաղումը գծագրական արուեստներուն եւ փորագրութեան հետ ազդած են անոր նկարչական գործերը։
Գործերը կը գտնուին Ֆրանսայի, Յունաստանի եւ Կիպրոսի բազմաթիւ թանգարաններու մէջ, Ա․Մ․Ն․, Անգլիոյ, Իտալիոյ, Հիւսիսային Մակեդոնիոյ Հանրապետութեան եւ Ռուսիոյ թանգարաններու մէջ, ինչպէս նաեւ բազմաթիւ անձնական հաւաքածոներու մէջ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Յոյն գեղանկարիչներ Ստորոգութիւն:Գեղանկարիչներ Ստորոգութիւն:Գեղանկարիչներ ըստ ազգութեան Ստորոգութիւն:Գեղանկարիչներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Վիմագրիչներ Ստորոգութիւն:13 Դեկտեմբերի ծնունդներ Ստորոգութիւն:1935 ծնունդներ Ստորոգութիւն:16 Յունուարի մահեր Ստորոգութիւն:2022 մահեր
Կոռներէն
Մինչ վերջին տարիները համարուել է մեռեալ։ Ներկայումս փորձեր կը կատարուին լեզուն վերածնելու, եւ լեզուակիրներու թիւը կը շատանայ։ Այժմ այն կը կազմէ 3500 մարդ։
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Լեզուներ
1667 թուական
1667 թուական, ոչ նահանջ տարի, 17րդ դարու 67րդ տարին է
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1667 ծնունդներ
Մահեր
Ստորոգութիւն:1667
Սարգիս Սողանալեան
Սարգիս Սողանալեան, յայտնի զինավաճառ, յայտնի նաեւ «մահուան վաճառական» ծածկանունով ։
Կենսագրական գիծեր
Սողանալեան ծնած է Հայաշէն, Փետրուար 6, 1929-ին։ Հօր մահէն ետք, անոր ընտանիքը փոխադրուած է Պէյրութ, ուր ան չէ կրցած աւարտել Նոր Հաճըն թաղամասի վեցամեայ դպրոցի ընթացքը։
Պատանի տարիքին նետուած է կեանքի ասպարէզ՝ իբրեւ ինքնաշարժներու լաւ գիտակ ու հմուտ մասնագէտ։ Իր յաճախորդները դարձած են Լիբանանի նախագահներն ու վարչապետները, այնուհետեւ՝ Յորդանանի թագաւորական ընտանիքի անդամները։
Ան տիրապետած է անգլերէն, ֆրանսերէն, հայերէն, թրքերէն ու արաբերէն լեզուներուն, նաեւ կրցած է հաղորդակցիլ իտալերէն ու սպաներէն լեզուներով։
Գործունէութիւն
Սողանալեան Նիւ Եորքի մէջ գերմանական «Վոլքսվակըն» վաճառանիշով ինքնաշարժներու վաճառքի ներկայացուցիչը դարձած է, եւ աւելի ուշ ալ՝ Ամերիկայի ամբողջ տարածքին եւրոպական շարք մը ինքնաշարժներու ներկայացուցիչը։
Շանթ Քէշիշեան
Շանթ Քէշիշեան ծնած է Դամասկոս 8 Սեպտեմբեր 1970-ին: Դաշնակահար, Քնար Երգչախումբին Խմբավար : Դամասկոսի Պետական համալսարանէն վկայեալ Տնտեսագէտ: Համայնքային գործիչ, Գործարար սեփանակատէր:
Կենսագրութիւն
Շանթ Քէշիշեան ծնած է Դամասկոս 8 Սեպտեմբեր 1970-ին: Նախնական կրթութիւնս ստացած է Դամասկոսի հայ կաթողիկէ «Փարոս» վարժարանին մէջ, ապա միջնակարգ ու երկրորդական ուսումները հայ կաթողիկէ «Լոյս» ճեմարանին մէջ։ Համալսարանական ուսումը լրացուցած՝ աւարտելով Դամասկոսի պետական համալսարանի տնտեսագիտութեան բաժինը, միեւնոյն ժամանակ ամբողջացնելով Ֆրանսայի ակնոցի մասնագէտներու միութեան դպրոցի (UNSOF) հեռակայ (optique)-ի դասընթացքները (EPOD)։
Սարգիս Սողանալեան
Գործունէութիւն
1958-ին, Սողանալեան ամուսնացած է Պէյրութի մէջ, ուսուցչուհի Շիրլի Ատամզի հետ, սակայն 1970ականներուն ամուսնալուծուած է կնոջմէն։
Ան Միացեալ Նահանգներու իշխանութեան հետ գործակցելով՝ մեծ քանակութեամբ զէնք մատակարարած էր Իրաքի նախագահ Սատտամ Հիւսէյնի ուժերուն, Իրաք-Իրան պատերազմի ընթացքին ։ Ան զէնք մատակարարած էր նաեւ Նիքարակուային։
Շանթ Քէշիշեան
Կենսագրութիւն
Ծնողները՝ Սարգիս Քէշիշեան եւ Շաքէ Ասատուրեան: Ունի քոյր մը Նայիրի Քէշիշեան, ամուսնացած Արա Խաչերեանի հետ, կը բնակին Պրիւքսէլ, Պելճիքա:
Սարգիս Սողանալեան
Գործունէութիւն
20-րդ դարու մեծագոյն զինավաճառներէն մէկը կը նկատուէր եւ միաժամանակ սերտօրէն կը համագործակցէր ամերիկեան գաղտնի գործակալութիւններու հետ։
Շանթ Քէշիշեան
Կենսագրութիւն
Աշխատանքի ասպարէզս մեր ընտանեկան ակնոցի «Ժոզէֆ» հաստատութեան մէջ է ուր կ՝աշխատիմ որպէս վաճառատան պատասխանատու եւ (opticien) տեսողութեան դժուարութիւններու սրբագրման մասնագէտ։
Երաժշտական կրթութիւն
Շանթ Քէշիշեան փոքր տարիքէն ունենալով սէր հանդէպ երաժշտութեան ու ըլլալով երաժշտասէր ընտանիքի զաւակ, ծնողներուն քաջալերանքով ստացած է երաժշտական կրթութիւն՝ յաճախելով Դամասկոսի արաբական (այժմ Սուլհի Ալ Ուատի) երաժշտական ուսումնարանը, հետեւելով դաշնամուրի դասընթացքներուն (1977-1988), ապա հետեւած եմ մասնաւոր դասերու Ռուս մասնագէտ Վիքթոր Պապենքոյի մօտ ներդաշնակութեան (հարմոնի) եւ խմբավարութեան:
Սարգիս Սողանալեան
Գործունէութիւն
Ամերիկայի իսկ քաջալերանքով, ան Իրաքի վաճառած է ռազմական ուղղաթիռներ ու հրթիռային համակարգեր, սակայն հետագային աղմկայարոյց դատական բազմաթիւ հարցեր շղթայազերծուած են իրեն դէմ՝ նոյն ամերիկեան իշխանութիւններուն կողմէ։
Շանթ Քէշիշեան
Դամասկահայ համայնքային գործունէութիւն
Շանթ Քէշիշեան փոքր տարիքէն ընդգրկուած է դամասկահայ համայնքային կեանքին մէջ, ներկայ գտնուելով ու մասնակցելով զանազան ձեռնարկներու ու մշակութային հանդիսութիւններու ինչպէս նաեւ հայ կաթողիկէ եկեղեցւոյ ծառայութեան, ապա որպէս միութենական մասնակցութիւն բերած եմ բազմաթիւ միջ միութենական հայկական ձեռնարկներու կազմակերպութեան:
Հայ կաթողիկէ միութեան Ս. Վարդան սկաուտական վաշտի՝ Պատանեկան ընդհանուր պատասխանատու
Մաս կազմած է Դամասկոսի հայ կաթողիկէ միութեան Ս. Վարդան սկաուտական վաշտին, ապա եղած է ընդհանուր պատասխանատու միութեան Պատանեկան բաժնի մինչեւ 2007 թուական:
Դաշնակահար եւ օգնական խմբավար հայրենի արուեստագէտներու ելոյթներուն հետ
1986 թուականէն սկսեալ ընկերակցած է Քնար երգչախումբին որպէս դաշնակահար եւ վարած օգնական խմբավարի պաշտօնը երբ Հայաստանէն հրաւիրած են հայրենի արուեստագէտներ Պարոն Ժիրայր Ալթունեանը, ապա Օրդ․ Գայանէ Պաղտասարեանը որպէս մասնագէտ խմբավարներ (1990 -2002) միասնաբար ունենալով բազմաթիւ ելոյթներ ու համերգներ:
Քնար Երգչախումբի Խմբավար
2003 թուականէն սկսեալ կը վարէ «Քնար» երգչախումբի խմբավարութիւնը, ունենալով տարեկան ելոյթներ ու մասնակցութիւններ զանազան միջոցառումներու ու երաժշտական փառատօներու։ Համերգներ Հալէպ,Լաթաքիա,Պէյրութ եւ Քեսապ:
Համահայկական փառատօններու մասնակցութիւն՝ ելոյթներ
2004 թուականին Շանթ Քէշիշեան մասնակցած է Քնար երգչախումբին հետ Հայաստանի մէջ կայացած «Մէկ ազգ, մէկ մշակոյթ» համահայկական առաջին փառատօնին ունենալով անմոռանալի համերգներ ու այցելութիւններ Մայր Հայրենիքի կարեւորագոյն պատմամշակութային վայրերը։
2006 թուականին ներկայ գտնուած է «Մէկ ազգ, մէկ մշակոյթ» Համահայկական երկրորդ փառատօնին ընդառաջելով կազմակերպիչներու հրաւէրին:
Քնար երգչախումբի 50-րդ ամեակը եւ Հայաստանի Դեսպանատան Ոսկէ Մետալը
2012-ին ի հեճուկս երկրի մէջ տիրող դժուարին պայմաններուն համերգով մը նշեցինք Քնար երգչախումբի 50-ամեակը, այդ առիթով մեծ շնորհակալութեամբ ձեռամբ ՀՀ Դեսպան Դոկտ․ Արշակ Փոլատեանի ստանալով Դամասկոսի մէջ Հայաստանի դեսպանատան ոսկէ մետալը:
Շնորհակալագիր եւ Պատւոյ գիրեր
Զանազան առիթներով Քնար երգչախումբը ստացած է շնորհակալագիրեր՝ որոնցմէ կարեւորագոյնը՝
2011 թուականին Հայաստանի անկախութեան 20 ամեակին առթիւ Քնար երգչախումբին տրուած է ՀՀ մշակոյթի նախարարութեան Պատուոյ գիրը։ Այստեղ նշեմ թէ Հայաստանի դեսպանութիւնը Դամասկոսի մէջ եղած է միշտ մեզ քաջալերող ու զանազան առիթներ ստեղծած մասնակից դառնալու մշակութային ձեռնարկներու։
Շանթ Քէշիշեան կը ստանայ Ոսկէ Մետալ Հայաստանի հանրապետութեան Մշակոյթի Նախարարութեան կողմէն
2014 թուականի սեպտեմբերին ՀՀ անկախութեան տօնի առիթով, Շանթ Քէշիշեան ձեռամբ դոկտ․ Արշակ փոլատեանի ստացած է Հայաստանի հանրապետութեան Մշակոյթի Նախարարութեան ոսկէ մետալը շնորհուած Մշակոյթի Նախարար տիկին Յասմիկ Պօղոսեան կողմէ,
Շանթ Քէշիշեան կը ստանայ Պատուոյ Գիր ՀՀ Սփիւռքի նախարարութեան կողմէն
2016 թուականին, ստացած եմ ՀՀ Սփիւռքի նախարարութեան պատուոյ գիրը, որպէս անդամ Դամասկոսի մէջ Հայոց Ցեղասպանութեան 100 ամեակի ձեռնարկներու կազմակերպման միջ միութենական մարմնին։
Տես նաեւ
Ստորոգութիւն:1970 ծնունդներ Ստորոգութիւն:8 Սեպտեմբերի ծնածներ Ստորոգութիւն:Հայ դաշնակահարներ Ստորոգութիւն:Հայ խմբավարներ Ստորոգութիւն:Հայ Տնտեսագէտներ
Ռէյմոնտ Սէթլաքուի
Ռէյմոնտ Սէթլաքուի, Քանատայի ծերակոյտի հայազգի անդամ։
Սէթլաքուին մեծ դերակատարութիւն ունեցած է 2002 թուականին Քանատայի ծերակոյտին կողմէ Հայոց Ցեղասպանութեան ճանաչման բանաձեւին ընդունման գծով։