cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Լեւոն Զաւէն Սիւրմէլեան
Կենսագրութիւն
1915 թ. Հայոց Եղեռնի ժամանակ կը կորսնցնէ իր ծնողները։ Յոյն բարեկամ բժիշկ մը կը պատսպարէ չորս որբերը։ 1916-ին տասնմէկամեայ Զաւէնը ռուսական նաւով կը մեկնի Պաթում, ապա՝ Կրասնոտար։ Զինադադարէն ետք՝ 1918-ին, Զաւէնը իր որբ ընկերներուն հետ կը հասնի Պոլիս, ապա՝ Արմաշի երկրագործական վարժարան։ Մէկ տարի ետք ընկերներուն հետ կ'որոշէ Հայաստան երթալ, բայց հազիւ տեղ հասեր էին, երբ թուրքերը կը գրաւեն Կարսը։ Զաւէնն ու իր որբ ընկերները թափառական, անպատսպառ ու ցրտահար օրեր կ'անցընեն։ Ի վերջոյ՝ 1920-ին կրկին կը վերադառնան Պոլիս, ուր Զաւէնը կը յաճախէ Կեդրոնական վարժարան։ Պոլսոյ որբանոցին մէջ Կենդրոնական վարժարան ուսանելու ժամանակ անոր առաջին ոտանաւորները կ'արժանանան Յակոբ Օշականի եւ Վահան Թէքէեանի ուշադրութեան։
1922-ին, Հայ գիւղատնտեսութեան միութեան աջակցութեամբ կ'անցնի ԱՄՆ, Քենզըս նահանգի երկրագործական գոլէճին մէջ ուսանելու։ Ուսաներ է նաեւ Նեպրասքայի եւ Հարաւային Քալիֆորնիոյ համալսարաններուն մէջ։ Ստեղծագործեր է 15 տարեկանէն։ 1924-ին Վահան Թէքէեանը կը խմբագրէ առանձին նամակներով ուղարկած Սիւրմէլեանի բանաստեղծութիւնները եւ Փարիզի մէջ իր միջոցներով կը հրատարակէ անոր հայերէն միակ բանաստեղծութիւններու ժողովածուն՝ «Լոյս Զուարթ»-ը, որ այդ շրջանի հայկական բանաստեղծութեան լաւագոյն նմոյշներէն է։ Հետագային գրեր է միայն անգլերէն։
1931-ին Սիւրմէլեանը Լոս Անճելըսի մէջ կը խմբագրէ «Armenian Messenger» շաբաթաթերթը։
Սիւրմէլեանը ճանաչում ձեռք կը բերէ իր առաջին անգլերէնով գրուած վէպով՝ «Ձեզ կը դիմեմ, Տիկնայք եւ Պարոնայք Ձեզ կը դիմեմ, Տիկնայք եւ Պարոնայք», որ ինքնակենսագրական բնոյթ կը կրէ եւ կը պատմէ Եղեռնի մասին տասնամեայ Զաւէնին աչքերով։ Վէպը հրատարակուեր է 1945-ին։
Սիւրմէլեանը հեղինակ է նաեւ «98.6°» վէպին (1950)։ Այս վէպը կ'առանձնանայ հերոսներու ներաշխարհի նուրբ վերլուծութեան վարպետութեամբ։ 1964-ին Անգլիոյ մէջ կը տպագրուի Սիւրմէլեանի «Սասնայ Ծռեր» ստեղծագործութիւնը, իսկ 1968-ին «Անմահութեան խնձորները», որը հայ ժողովրդական աւանդավէպերու հաւաքածու է։ Այս երկու ստեղծագործութիւնները հովանաւորած է ԵՈՒՆԻՍԿՕ-ն՝ որպէս հայ ժողովուրդի ստեղծագործութեան կարեւոր նմոյշներ։ 1968-ին կը հրատարակուի նաեւ Սիւրմէլեանի գրականագիտական «Techniques of Fiction Writing» աշխատութիւնը, որ մինչեւ այսօր կը գործածուի համալսարաներուն մէջ, որպէս դասագիրք վիպագրական արուեստի։
1958 - 1969-ին անգլերէն գրականութիւն դասախօսեր է Քալիֆորնիոյ համալսարանի եւ այլ ուսումնական հաստատութիւններու մէջ։
Վախճաներ է 1995-ին ։
Հայերէն միակ «Լոյս զուարթ» բանաստեղծութիւններու ժողովածուն
«Լոյս զուարթ» ժողովածուն եղաւ Սիւրմէլեանի առաջին ու վերջին հայերէն ստեղծագործութիւնը, ինչպէս նաեւ՝ Սիւրմէլանի միակ բանաստեղծական ժողովածուն։ Ժողովածուն 1924-ին լոյս տեսաւ Փարիզ եւ վերահրատարակուեցաւ Նիւ Եորք 1950 եւ 1972 թթ.։ Ժողովածուն կ'ընդգրկէ 21 բանաստեղծութիւններ, որոնք կը նկատուին օրերու բանաստեղծաշատ մթնոլորտի մէջ։ Սիւրմէլեանի բանաստեղծութիւններու մէջ կը նկատուին հողի ու բնութեան նկատմամբ սէր ու նուիրուածութիւն։ «Փափաք» կը վերնագրէ իր բանաստեղծութիւնը, որուն մէջ կը ցանակայ ըլլալ «ցորենի արտին ծաղիկը կարմիր՝ գաւաթ արեւին», «Գիւղի հին կամուրջ մը փայտէ», «Մամռապատ աղբիւր մ'որ հազիւ կ'երգէ», «Գեղջուկին կաւէ ամանը բարի, որ քաղքի ծարաւն ալ մէջս մարի» ։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Սփիւռքահայ գրականութիւն
Ամիրխանեան
Ամիրխանեան, հայկական մականուն ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Մականուններ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Եան վերջածանցով մականուններ
87 (թիւ)
87 (ութսունեօթ), բնական թիւ է
Զարեհ (անձնանուն)
Զաւէն, պարթեւական ծագումով հայկական արական անուն։
Ստեռլիտամակ
Ստեռլիտանակ, քաղաք Բաշկորտոստան Ստեռլիտամակի շրջանի վարչական կեդրոնը (1919—1922 թուականներուն՝ Բաշկորտոստանի մայրաքաղաքը)։ Նավահանգիստ Բելայա գետի ափին։
Բնակչութիւն
Քիմիական (սինթետիկ կաուչուկի, սոդացեմենտի արտադրութիւն), թեթեւ արդյունաբերութեան եւ մեքենաշինութեան կեդրոն է։ Ունի մանկավարժ, ինստիտուտ, Ուֆայի նավթային ինստիտուտի ընդհանուր տեխնիկական ֆակտորիա, 8 միջնակարգ մասնագիտական ուսուցողական հաստատութիւն, թատրոն։ Հիմնադրուած է 1766 թվականին։ Քաղաք է 1781 թուականէն։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Ռուսաստանի քաղաքներ
Գուրգէն Քհնյ. Թաշճեան
Գուրգէն Թաշճեան
Ծնած է Սեւերեկ 1881-ին։ Նախնական կրթութիւնը ստացած տեղւոյն Ազգ․ վարժարանին մկջ։ Ուսումը աւարտելէ ետք ինքնաշխատութեամբ մշակած է ինքզինք։ Հարստացած գիտելիքներով ու փորձառութեամբ մտած է ուսուցչական ասպարէզ։ Երկար տարիներ պարապած է կրթական գործով։
Ան մօտ եղած է նաեւ եկեղեցւոյ։ Դպրոցն ու եկեղեցին կեանքի գերագոյն նպատակը եղած են։
Տան մէջ իր ստացած կրօնական դաստիարակութիւնը եւ եկեղեցական շարականներն ու կրօնական գիտելիքները զինք կապած են եկեղեցւոյ այնքան, որ ժամանակի ընթացքին զգացած է հոգեւորական դառնալու կոչումը։
Իր հայրենակիցներուն ու թաղականութեան փափաքին ընդառաջելով ձեռնադրուած է քահանայ։
Այնուհետեւ հրաւէր ստացած է Համայի մէջ քահանայագործելու։ Փոխադրուած է Համա երկու պաշտօններով քահանայ եւ ուսուցիչ։
Հովուական, կրթական եւ վարչական փորձառութեամբ եւ ինքնաշխատութեամբ ձեռք ձգած զարգացումով, բաւական օգտակար ծառայութիւն մատուցած է Համայի հայ գաղութին ու տեղւոյն հայ վարժարանին ։
Կոստան Զարեան
Կոստան Զարեան (Եղիազարեան, ), հայ գրող։
Ծնած՝ Պաքուի մօտ, Շամախի մէջ։ Դեռ մանուկ, կը կորսնցնէ հայրը՝ բարձրաստիճան զինուորական ռուսական բանակին մէջ։ Կը տարուի Պաքու, ապա՝ Փարիզ, ուր կը սորվի ռուսերէն եւ ֆրանսերէն։ Գրական առաջին էջերը լոյս կ՛ընծայէ ֆրանսերէն լեզուով։ Կը գրէ նաեւ իտալերէն, որուն կը տիրապետէր։ 1910 թուականին կ՛երթայ Ս․ Ղազար կղզի, գրական հայերէն սորվելու բուռն փափաքով։
1914 թուականին կ՛անցնի Պոլիս, ուր կը մնայ մինչեւ 1915, գրական կեանքին մասնակցելով։ Դ. Վարուժանի եւ Յակոբ Օշականի հետ կը հրատարակէ «Մեհեան» գրական պարբերաթերթը։ Ապա կ՛անցնի Պուլկարիա, ուր կը մնայ վեց ամիս, ետքը Զարեաններուն ընտանիքը կը մեկնի Իտալիա, Քափրի, Հռոմ եւ 1916 թուականին` Ֆիրենցէ : Պատերազմի սկիզբը կը մեկնի Եւրոպա, ուր որոշ մասնակցութիւն կը բերէ հայկական հարցի քարոզչութեան։ 1919 թուականին կրկին Պոլիս է, ուր՝ մինչեւ 1922 թուական, վերջնական մեկնումը կ՛ունենայ գրական-հրապարակագրական գործունէութեան, Վահան Թէքէեանի եւ ուրիշ գրագէտներու հետ միասին հիմնելով ու խմբագրելով «Բարձրավանք» թերթը։ Կ՛արտադրէ յատկապէս բանաստեղծութիւններ։
Պոլիսէն Խորհրդային Հայաստան անցած՝ քանի մը տարի կը դասախօսէ Երեւանի համալսարանին մէջ։ 1925 թուականին կը մեկնի Ֆրանսա, ապա Միացեալ Նահանգներ։ Հոս կը հրատարակէ իր մեծ վէպերը եւ տպաւորոկան-մտածողական ծաւալուն փորձերը, գլխաւորաբար՝ «Հայրենիք» ամսագիրին մէջ, մինչ «Հայրենիք»ի հրատարակչականէն լոյս կը տեսնէր իր «Նաւը Լերան Վրայ» վէպը։
Մինչեւ 1952 թուականը, Զարեան շրջուն գործունէութեան մէջ է՝ Միացեալ Նահանգներ, Միջին Արեւելք ու Եւրոպա։ Կը դասախօսէ «Քոլոմպիա» համալսարանին (Նիւ Եորք) ու Պէյրութի ամերիկեան համալսարանին մէջ։ Կը հիմնէ եւ կամ կը վարէ թերթեր՝ Փարիզ եւ Պոսթըն։
1961 թուականին կը հաստատուի Երեւան, ուր եւ կը մահանայ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ գրողներ Ստորոգութիւն:Հայ բանաստեղծներ Ստորոգութիւն:2 Փետրուարի ծնածներ Ստորոգութիւն:11 Դեկտեմբերի մահացածներ
Զարեհ Գաբրիէլեան
Կենսագրութիւն
Զարեհ Գաբրիէլեան, Լիբանանի Ֆրանսական դեսպանատան բարձրաստիճան պաշտօնեաներէն Պրն. Զարեհ Գաբրիէլեան զաւակն է Պրն. Ֆիլիպի։ Ուսումը ստացած է Միսիոն Լայիքի մէջ եւ 1922էն ի վեր կ'աշխատի ֆրանսական դեսպանատան մէջ, որուն առեւտրական ճիւղին փոխ տնօրէնն է։ Պաշտոնին բերմանբ Պրն. Զարեհ Գաբրիէլեան օգտակար հանդիսացած է բազմադիւ հայերու:
Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարան
Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարան, (Արաբերէն՝ الجامعة الأميركية فանي بيروت) : Այդ անձնական, աշխարհիկ եւ անկախ համալսարան մըն է Պէյրութ, Լիբանանի մէջ։ Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանի վկայականները պաշտօնապէս արձանագրուած են Նիւ Եորքի պետական համալսարանի արտօնագրութեան մարմնին կողմէ :
Ըստ 2018 թուականի հաշիւներու, Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանը կը գրաւէ երկրորդ դիրքը Արաբական շրջանին մէջ, իսկ 235-րդ դիրքը համաշխարհային համալսարաններու ցանկին մէջ :
Համալսարանը կը կառավարուի անձնական եւ ինքնավար վարչական խորհուրդի կողմէ եւ կ'ապահովէ բոլոր աստիճաններու վկայականները, պսակաւորի, մագիստրոսի եւ տոքդորակ տիտղոսները: Միաժամանակ կ'աշխատի տարբեր համալսարաններու հետ ամբողջ աշխարհին շուրջ, բացայայտօրէն՝ Քոլոմպիայի Համալսարանը, Ճորճ Ուաշինկթընի Համալսարանը Բժշկութեան եւ Առողջութեան Գիտութիւններու, Ճոնս Հոփքինսի Համալսարանը Բժշկութեան եւ Փարիզի Համալսարանը: Պէյրութի Ամեերիկեան Համալսարանին ներկայ նախագահն է՝ Ֆատլօ Ռ. Խուրին, որ ունի Բժշկութեան վկայական:
Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանը կը պարծի $380 միլիոն պիւտճէով, եւ ունի մօտաւոր $500 միլիոն եկամուտ : Համալսարանը կը բաղկանայ 64 շէնքերէ, անոնց մէջ կը պարունակուի՝ Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանի Բժշկական Կեդրոնը, որ առաջ կը կոչուէր Ամերիկեան Համալսարանի Հիւանդանոցը, եւ ունի 420 անկողիններ: Համալսարանին մէջ նաեւ կը գտնուի 4 գրադարաններ, 3 թանգարաններ եւ 7 ննջասրահներ: Գրեթէ համալսարանին մէկ հինգերորդ աշակերտները կը յաճախէին երկրորդական դպրոցներ կամ համալսարաններ Լիբանանէն դուրս: Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանի աւարտականները ներկայիս կը բնակին աւելի քան 120 երկիրներու մէջ։ Համալսարանին գլխաւոր լեզուն Անգլերէնն է:
Պատմութիւն
23 Յունուար, 1862 թուականին, Ուիլիամ ՄքՔլըր Թոմսընը առաջարկեց Ամերիկայի օտար միջնորդութիւններու եւ առաքելութիւններու յանձնախումբին որ ուսումնարան մը պէտք է հիմնուի Պէյրութ, Լիբանանի մէջ, բարձր ուսում եւ բժշկական փորձառութիւն ստանալու նպատակով: Եւ Ուիլիամ նաեւ առաջարկեց որ Տանիէլ Պլիսը ըլլայ անոր նախագահը : 24 Ապրիլ, 1863 թուականին բժիշկ՝ Տանիէլ Պլիսը կ'աշխատէր գումար մը ապահովելու նոր ուսումնարաններուն համար Ամերիկայի եւ Անգլիոյ մէջ, երբ Նիւ Եորքի կառավարութիւնը իրեն առաջարկեց պայմանագիր մը ստանձնելու Սուրիոյ Բողոքական Ուսումնարանը: Ուսումնարանը, որ ետքը կոչուեցաւ Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարան 1920 թուականին, դռները բացաւ 16 աշակերտներու 3 Դեկտեմբեր, 1866 թուականին: Բժիշկ Տանիէլ Պլիսը եղաւ անոր առաջին նախագահը 1866 թուականէն մինչեւ 1902 թուական :
Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանի շրջանաւարտները ունեցած են ընդարձակ եւ նշանակալից ազդեցութիւն մը, ոչ միայն այդ վայրին՝ այլ ամբողջ աշխարհին մէջ։ Օրինակ՝ Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն 19 շրջանաւարտներ եղած են ներկայացուցիչներ Միացեալ Ազգերու Կազմակերպութեան կանոնադրութեան ստորագրումին, իրենց թիւը յաղթահարելով ուրիշ ոեւէ մէկ համալսարանի շրջանաւարտներու: Համալսարանին շրջանաւարտները կը շարունակեն իրենց ծառայութիւնը առաջնակարգ դիրքերու վրայ, որպէս նախագահներ իրենց երկիրներուն, նախարարներ, խորհրդարանի անդամներ, դեսպաններ, կառավարիչներ պետական դրամատան, համալսարանի նախագահներ, առեւտրականներ, գիտնականներ, ճարտարագէտներ, բժիշկներ, ուսուցիչներ եւ բուժքոյրեր: Անոնք կ'աշխատին կառավարութեան մէջ, կամ անձնական ձեւերով եւ կամ ոչ կառավարական կազմակերպութիւններու մէջ:
Լիբնանանի Քաղաքական Պատերազմին ընթացքին (1975–1990), Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանը տարբեր ձեւեր որդեգրեց պահպանելու աշակերտներուն ուսումը, ու այս պատճառով ստորագրեց պայմանագիրեր տարբեր համալսարաններու հետ Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներուն մէջ։ 18 Յունուար, 1984 թուականին, Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանի նախագահ՝ Մալքոմ Հ. Խերրը սպաննուեցաւ:
21 Մարտ, 2008 թուականին, վարչական խորհուրդը ընտրեց Փեթըր Տորմանը որպէս Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանին 15-րդ նախագահը: Ան յաջորդեց Ճոն Ուաթըրպըրիին որ եղած է համալսարանին նախագահը 1998 թուականէն մինչեւ 2008: Տորմանը միջազգային ուսումնասիրող մըն է Եգիպտաբանութեան ճիւղին մէջ:
19 Մարտ, 2015 թուականին, վարչական խորհուրդը ընդունեց Ֆատլօ Ռ. Խուրին որպէս յաջորդ նախագահը համալսարանին: Ան պաշտօնապէս օծուեցաւ որպէս Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանի 16-րդ նախագահը 25 Յունուար, 2016 թուականին :
Բակը
250,000 քառակուսի մեթր ունեցող Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանին բակը կը գտնուի բլուրի մը վրայ որ մէկ կողմէն կը նայի դէպի Միջերկրական Ծովը, իսկ միւս կողմէն՝ Համրայի Պլիս փողոցը: Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանին բակը, որ կը գտնուի Ռաս Պէյրութ կը բաղկանայ 64 շէնքերէ, 7 ննջասրահներէ եւ բազմաթիւ գրադարաններէ: Ինչպէս նաեւ համալսարանին մէջ կը գտնուի Չարլզ Հոսթլեր աշակերտական կեդրոնը, որ հնագիտութեան թանգարան մըն է, ու ճանչցուած է որպէս՝ Բնական Պատմութեան Թանգարան: Աշակերտները նաեւ կ'օգտուին գիտական հետազօտութեան կեդրոններէն, ուր համալսարանին մէջ կայ 247 արտավարներ տարբեր մասնագիտութիւններուն եւ ճիւղերուն համար :
Աշակերտներ
Աշուն, 2016 թուականին, Պէյրութի Ամերիկեան Համալասարանի աշակերտներուն թիւն էր՝ 8,815: Անոնց մէջէն 7,063-ը ընթացաւարտցու ուսանողներ իսկ 1,752-ը՝ ընթացաւարտ ուսանողներ:
Հետազօտոթիւններ
2007 թուականին, Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանը ներկայացուց դոկտորական. տիտղոսի վկայականները եւ ծրագիրները: Ներկայիս՝ տիտղոսի դոկտ.ծրագիրները հետեւեալներն են՝
Բժշկական Կեդրոն
Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանի բժշկական կեդրոնը (AUBMC), անձնական ոչ-շահառու կեդրոն մըն է բժշկական ասպարէզին մէջ: Բժշկական կեդրոնը կը պարունակէ 420 հիւանդանոցի անկողիններ, բժշկական ծառայութիւններ, զանազան մասնագիտութիւններ, ինչպէս նաեւ ունի բժշկական ծրագիրներ ընթացաւարտցու եւ յետ-ընթացաւարտ ուսանող աշակերտներուն համար :
Տարիներ առաջ, Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանի բժշկական կեդրոնը (AUBMC) ճանչցուած էր որպէս՝ Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանի Հիւանդանոց (AUH) եւ խաղցած էր կարեւոր դեր մը ծառայելու եւ հոգալու զոհերուն ու վիրաւորներուն թէ Համաշխարհային Առաջին եւ Երկրորդ Պատերազմներուն ընթացքին եւ թէ՝ Լիբանանի Քաղաքացիկան Պատերազմին ընթացքին : Ինչպէս նաեւ՝ Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանի Բժշկական Կեդրոնը ծառայած է Սուրիոյ գաղթականներուն եւ հիւանդներուն այս քանի մը տարիներուն ընթացքին   :
4 Ապրիլ, 2011 թուականին, Բժշկական Կեդրոնը յայտարարեց իր ծրագիրները ու նպատակները 2020 թուականին : Այս ծրագիրը կը պարունակէ կեդրոնը մեծցնել 12 շէնքերու, ու հիւանդանոցի անկողինները ըլլան՝ 600 :
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Պէյրութ Ստորոգութիւն:Համալսարաններ
Մարտիկ Մարտիկեան
Մարտիկ Մարտիկեան (مارديك مارديكيان, Mardig Mardigian) ծնած է 14 Մարտ 1992-ին, Սուրիա, Լաթաքիա, ֆութպոլի մարզիկ, ներկայիս կը խաղայ Ալ-Ճազիրա Յորդանանեան ակումբին մէջ:
Կենսագրութիւն
Ծնած է Սուրիոյ Լաթաքիա մարզին մէջ, 14 Ապրիլ 1994-ին: Ծագումով հայ է, իսկ քաղաքացիութեամբ՝ սուրիացի: Որդին է Գէորգ Մարտիկեանի, ով ճանչուած է իբրեւ Սուրիոյ պատմութեան մէջ ՝ութպոլի ամենալաւ մարզիկներէն մէկը:
Սուրիա
Մարտիկ Մարդիկեան ֆութպոլի իր առաջին քայլերը առաւ՝ խաղալով սուրիական Հութթին ակումբին մէջ։ Այս ակումբին հետ իր չորս խաղերուն ընթացքին կրցաւ արձանագրել հինգ կէտ:
Պահրէյն
Հութթին ակումբի մէջ իր յաջող խաղերէն ետք, ան ստացաւ բազմաթիւ գնահատագիրներ եւ առաջարկներ GCC-ի տարբեր ակումբներէն: Ի վերջոյ ան տեղափոխուեցաւ Ռիֆֆա ակումբ 2012 թուականին։ Այս խումբին հետ եւս իր խաղացած խաղերուն արձանագրեց հինգ կէտ (մէկ կէտը՝ Ալ Նահտա ակումբին դէմ GCC Champions League-ի զտման մրցումներուն ժամանակ):
Վերադարձ դէպի Սուրիա
Վերադառնալով Սուրիա՝ ան կը վերսկսի խաղալ Հութթին խումբին հետ եւ արձանագրեց չորս կէտ:
Յորդանան
Ա 2013-ին կ'երթայ Յորդանան, ուր Ալ Ճազիրա ակումբին հետ կը կնքէ պայմանագիր։ Այս ակումբին հետ խաղացած խաղերուն, ընդհանուր գումարով կ'արձանագրէ ութ կէտ:
Օման
Նոյն մրցաշրջանի ժամանակ ան կը տեղափոխուի Օման եւ վեց ամսուան պայմանագիր կը ստորսգրէ Oman Professional League-ի Սոհար ակումբին հետ: Անոր այս քայլը իր ասպարէզին ամենալաւ որոշումներէն մէկը կը դառնայ, ուր ան կ'արձանագրէ տասնմէկ կէտ եւ պատճառ կը դառնայ որ ակումբը շարունակէ մնալ ցանկի առաջնակարգ ակումբներուն շարքին:
17 Յուլիս 2014-ին ան մէկ տարուան պայմանագիր կը ստորագրէ Ֆանճա ակումբին հետ, սակայն նոյն տարուան Դեկտեմբերին ան կը ձգէ այս ակումբը:
Քաթար
19 Յունուար 2015-ին ան վեց ամսուան ժամկէտով կը կնքէ պայմանագիր Club of Qatargas League-ի Ալ Մարխիա ակումբին հետ:
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Մարզիկներ
1574 թուական
1574 թուական, ոչ նահանջ տարի, 16րդ դարու 74րդ տարին է
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1574 ծնունդներ
Մահեր
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1574 մահեր
Միքիաս Արապեան
Արապեան Միքիաս,, վիպասան, որդի գնդապետ բժ. Աղեքսանդրի, ատեն մը իբրեւ առեւտրական Մանչէսթր բնակելէ ետք Լոնտոն կը հաստատուի եւ գրականութեան կը նուիրուի:
Պէրպէրեանի այս շրջանաւարտը 1895-ին երբ առաջին անգամ Անգլիա ոտք կը կոխէ՝ տեղւոյն լեզուն չէր գիտեր: Յամառ ընթերցող եւ գեղարուեստասէր մ’ըլլալով սակայն՝ շուտով կը տիրանայ անգլիերէնի եւ առանց բոլորովին հեռու ապրելու հայ իրականութենէն, կրցած է մուտք գործել անգլիական գրական շրջանակներէ ներս:
Արապեան արդէն իսկ իր գործերէն երկու թատերգութիւններ կը բեմադրէ Լոնտոնի եւ Մանչէսդրի մէջ, 1920-ին երիտասարդ հեղինակը տարուած օրուան մարդու խաղաղասիրական երազներէն, հրատարակած է «Yeraz» անունով այլաբանութիւն մը (allegorie), ուր կը նկարագրէ Ուիլսընեան բարեմիտ իտէալները իրականացուցած մարդկութեան մը վիջակը:
Այնուհետեւ իր անունը կը տեսնուի Լոնտոնեան շաբաթաթերթերու մէջ, ստորագրելով սիրուն նորավեպէր եւ կարճ նկարագրութիւններ:
Մ. Արապեան հրատարակած է նաեւ անգլիական կեանքէ առնուած վէպ մը: Նիւթըն է իր ամուսինին անարժէք եւ ստորին արարած մը ըլլալը գիտնելով հանդերձ զինքը սիրող կնոջ մը իր զգացած սէրը խեղդելու եւ անկէց կարենալ ազատելու համար ըրած ջանքերը: Այս նիւթը առիթ տուած է հեղինակին Լոնտոնի յետ-պատերազմեան կեանքէն պատկեր եւ տիպարներ ուրուագծելու:
Գիրքը (Laykin) 1926-ին հրատարակուեցաւ ու այդ առթիւ անգլիական մամուլը, մասնաւորաբար Թայմզ գրախօսականներ նուիրեցին, գնահատելով հայ երիտասարդ վիպասանին տաղանդը:
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հայ գրողներ
Գրիգոր Փափազեան (ֆրանսերէնի ուսուցիչ)
Կենսագրութիւն
Գրիգոր Փափազեան (ֆրանսերէնի ուսուցիչ)ի ծնողքը՝ Ցեղասպանութենէն ճողոպրածներ / վերապրողներ են: Հայրը ծնած է Սթանոզ (Անգարայի շրջանը), մայրը ՝ Պորլու (Քոնիայի շրջանը): Մօրը ընտանիքը ՝ երիտասարդ ծնողքը եւ քոյրը նահատակուած են: Հրաշքով փրկուած որբ մայրը, սրտաճմլիկ աղերսներով կը փնտռէր իր ծնողքը:
1928-ին ընտանիք կը կազմեն եւ երեք մանչ զաւակ կ՝ունենան: Ընտանիքի հարկին տակ միայն հայերէն կը խօսուէր եւ շատ կառչած էին անաղարտ դաւանանքին: Փոքր տարիքին մեծ մօրը հետ (հօրենական մայրը) կը յաճախէր Փլովտիւի Սուրբ Գէորգ եկեղեցին ուր տարիներ շարունակ մոմակալ եւ դպիր էր։
1960 - 1965 բարձրագոյն ուսումը կը ստանայ Սոֆիայի պետական համալսարանի բանասիրական - Ֆրանսերէն լեզուի կաճառէն philologie française: Պետական թոշակ կը ստանայ շնորհիւ համալսարանի ուսման աւարտական տարուան իր բարձր նիշերուն:
1965-1978 ուսուցիչ կը նշանակուի Պուլկարիոյ սահմանին գտնուող գիւղաքաղաք Սմոլիանին մէջ:
1972- 1973 լուսաւորչական նախարարութիւնը կ'առաջարկէ իր ուսման վերաորակաւորումը Փարիզի Սորպոն համալսարանին մէջ, ուր կը ստանայ Diplôme Supérieur de Méthodologie de la Langue.
1978-ին Ֆրանսերէնի ուսուցիչ եւ մանկավարժական խորհդատու կը նշանակուի Փլովտիւ, իր ծննդավայրին մէջ:
Ֆրանսերէնի ուսուցիչ եւ մանկավարժական խորհրդատու, ( conseiller pédagogique ), հեղինակ եւ հեղինակից ֆրանսերէնի դասագիրքերու, ancien vice président de l'Alliance française de Plovdiv, Փլովտիւի Ազգային վարժարանի վերաբացման նախաձեռնող յանձնախումբի անդամ (14 տարի բռնի փակումէն ետք )
Գրիգոր Փափազեան (ֆրանսերէնի ուսուցիչ) կը պաշտօնավարէ Փլովտիւի  երկրորդական  Մաթեմաթիկական  լիկէոն, Ակադեմիկոս Գիրիլ Փոփով, Փլովտիւ,Պուլկարիա Lycée spécialisé de mathématiques" Académicien Kiril Popov" Plovdiv,Bulgarie
Բառագիտական հրատարակչութեան մասնակից
Գրիգոր Փափազեան (ֆրանսերէնի ուսուցիչ) Երկու տարի մասնակից կը դառնայ Բառագիտական շրջանակին, պատրաստելու եւ հրատարակելու Proverbes français et leurs équivalents bulgares. Հրատարակութիւն 1969։
Միջազգային համաժողովի թարգմանիչ
1964-ին Գրիգոր Փափազեան (ֆրանսերէնի ուսուցիչ) կը զբաղուի որպէս թարգմանիչ Ուսանողական միջազգային համաժողովի օտար պատուիրակութիւններուն:
Հրատարակութիւններ
2007 - 1) ՖրանսերԷնի դիւրացուած քերականութիւն; 2) աւարտական քննութիւններու հարցարաններ, ֆրանսերէն baccalaureate հրատարակութիւն Letera, PlovdivEditions Letera, Plovdiv1) Grammaire facile de français ; 2) Le  défi, les  épreuves  du  bac  de français Editions Letera, Plovdiv
1988 - 1) Նկարագրութիւն 2) Ֆրանսերէնի դասագիրք 3) Ուսուցողական ուղեցոյց 4) ձայնային տարբերակի ձայնագրութիւնը նախակրթարանի դպրոցի աշակերտներու համար (1-4 դաս) Պետական հրատարակութիւն, Սոֆիա1) Livre d'images  2) Manuel de français 3)  Guide pédagogique 4) enregistrement audio  à l'usage des  élèves  du primaire  ( 1 - 4  classe ) Edition  d'Etat,  Sofia
1980 - Ֆրանսերէնի ուսուցիչի համար, Պուլկարիոյ ազգային կրթության նախարարութեան հրատարակութիւն Guide de  lexique  pour le professeur de français, Edition  du  Ministère  de  l'Education  Nationale,  Sofia
մանկավարժական խորհրդատու
իբրեւեւ մանկավարժական խորհրդատու ( conseiller pédagogique ) մասնակցած է ֆրանսերէն լեզուի մանկավարժական ուղեցոյցերու խմբագրութեան։
Տե՛ս նաեւ
Փլովտիւ
Վահէ Օշական
Հայոց Ցեղասպանութեան Յուշարձան (Հալէպ)
Հայոց ցեղասպանութեան յուշարձան, յուշարձան Սուրիայի Հալէպ քաղաքի Բեթել հայ աւետարանական եկեղեցիին բակը։
Պատմութիւն
Յուշարձանը նուիրուած է հայոց մեծ եղեռնի զոհերու յիշատակին։ Տեղադրուած է Հալէպի Բեթել հայ աւետարանական եկեղեցւո բակը, կառուցուած է Սուրիայի հայ համայնքի, Բեթել հայ աւետարանական եկեղեցու, տէր եւ տիկին Հալաջեաններու նախաձեռնութեամբ :
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Սուրիոյ յուշարձաններ Ստորոգութիւն:Հայոց ցեղասպանութեան յուշարձաններ
Կարապետ Սիւրմէլեան
Կարապետ Սիւրմէլեան (անյայտ - 1916, Տրապիզոն), հայ դեղագործ։
Կենսագրութիւն
Դեղագործ Ստեփան Սիւրմէլեանի եղբայրն է։ Ստացած է դեղագործական կրթութիւն։ Տրապիզոնի մէջ ունեցած է սեփական դեղատուն եւ որպէս դեղագործ աշխատած է։
Սպանուած է կամ մահացած 1916 թուականին՝ Տրապիզոն։
Աղբիւր
Ստորոգութիւն:Հայ դեղագործներ Ստորոգութիւն:1916 մահեր Ստորոգութիւն:Տրապիզոն մահացածներ
Լուիզ Ֆով-Յովհաննիսեան
Կենսագրութիւն
1954 թուականին աւարտած է Փարիզի համալսարանի բժշկական ճիւղը: 1958-1978 թուականներուն եղած է նոյն բաժանմունքի անեսթեզիոլոգիայի եւ ռէանիմատոլոգիայի բաժանմունքի վարիչ, 1982 թուականէն` Փարիզի Սուրբ Աննա հոգեբուժական հիւանդանոցի հոգեբուժ :
1985-1991 թուականներուն Վազգէն Ա. կաթողիկոսի միջնորդագրով զբաղուել է Փարիզի Վիլժեուֆի հոգեբուժական հիւանդանոցի տնօրինութեան տակ գտնուող` Կոմիտասի հոգեկան հիւանդութեանը վերաբերող արխիւային նիւթերու ուսումնասիրութեամբ եւ անոր հոգեկան հիւանդութեան ախտորոշման ճշդման խնդիրներով, որոնց մասին գիտական զեկուցումներով հանդէս եկած է Սորպոնի, Փարիզի, Թորոնթոյի (2001) եւ Երեւանի (2001) մէջ:
1989-1990 թուականներուն Սպիտակի, Գիւմրիի, Երեւանի եւ Ստեփանակերտի մէջ մասնագիտական օգնութիւն ցուցաբերած է երկրաշարժէն ու պատերազմէն տուժած բնակչութեան, նուիրաբերած մեծ քանակութեամբ դեղորայք:
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ բժիշկներ Ստորոգութիւն:Հայ հոգեբուժներ
Քարրարա
Քարրարան, քաղաք Իտալիոյ արեւմտեան մասուին մէջ։ Քաղաքի բնակչութիւնը կը կազմուի 65,3 հազար մարդ (2004-ի տուեալներով)։ Քաղաքը կը գտնուի Միջերկրական ծովու ափին։ Քաղաքին մէջ 100 ք.մ. հեռաւորութեան վրայ կը գտնուի Ֆլորենս քաղաքը։
Պատմութիւն
Քաղաքը հիմնադրուած է 1235-ին։ Տարբեր ժամանակներու ընթացքին պատկանած է տարբեր թագաւորութիւններու։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Իտալիոյ քաղաքներ
Օմրանի Լուսանկարը
Օմրանի Լուսանկարը, այս լուսանկարը կը ցցնէ պզտիկ տղայ մը, լեցուն արիւնով որ կը դիտէ սաստած, մինչ կը գտնուի շտապ օգնութեան մէջ: Այս պզտիկի արտայայտութիւնը ցնցած է ոչ միային Սուրիան այլ ամբողջ աշխարհը: Մինչ քաղաքային պատերազմը կը շարունակուի յուսահատութիւնը ալ աւելի կը լեցուի մարդոց մէջ: Երեխան հինգ տարեկան է եւ անունը Օմրան Տաքնէշ է: Օմրանը մէկ տղան է հինգ պզտիկ տղաներէն որ վնասուեցան Չորեքշաբթի 17 Օգոստոս 2016-ին ոտային հարուածէն ետք Հալէպին դէմ: Փրկողները հազիւ կրցան զինք աւերակներուն մէջէն:
Օմրանը հիւանդանոց կը գտնուի հիմա եւ բժիշկները կը տեղեկացնեն, որ իր վիճակը անփոփոխ է: Երկու օր առաջ, գոնէ 19 մարդ, իրենց մէջ 3 երեխայ, սպանուեցան ռմբակոծումներու պատճարաւ որ եղան 2 թաղամասերու մէջ, որոնք անկանոն զօրքի տիրապետութեան տակ են: Այդ հարուածները որոնք եղան Շահուր եւ Դարիք ալ Պապ թաղամասերուն իբրեւ արդիւնք ունեցան շատ մարդոց վիրաւորումը նշեց Րամի Ապտէլ Րախման դիտարանին տնօրէնը: Հալէպը բաժանուած է անկանոն զօրքին թաղամասին եւ կառավարութեան պաշտպանողներու թաղամասին: Երկու կողմերն ալ վերջին ժամանակը օգնութիւն կը ստանան որպէսզի պատրաստ ըլլան մօտալուտ կռիւին, որուն նպատակն է նախկին տնտեսական Սուրիոյ մայրաքաղաքին ղեկավարումը:
Քրիստափոր Միքայէլեան
Քրիստափոր Միքայէլեան, հայ հասարակական-քաղաքական գործիչ, Հայ Յեղափոխական դաշնակցութեան հիմնադիր երրորդութեան երիցագոյնն ու կեդրոնական դէմքը, որ մեր ժողովուրդի նորագոյն շրջանի պատմութեան մէջ անկրկնելի բարձունք մը նուաճած է իբրեւ հայու յեղափոխական կամքին ու յանդգնութեան, այլեւ մարտունակ ուժին եւ կազմակերպական տաղանդին մարդակերտ դարբինը:
Կենսագրութիւն
Ռուսական «Նարոտնայա վոլեա» («Ժողովրդային կամք») յեղափոխական կազմակերպութեան վերելքի ժամանակաշրջանին, երբ կովկասահայ երիտասարդութիւնը մեծ ոգեւորութեամբ փարած էր անոր ընկերվարական գաղափարներուն, Քրիստափոր եւս անմիջապէս միացած է անոնց, ռուս յեղափոխականներու հետ սերտ կապեր հաստատելով:
Ամառնային իր արձակուրդները Թիֆլիս անցընելով, Քրիստափոր մօտէն շփում հաստատած է հայ իրականութեան մէջ երեւան եկած ազգային-ազատագրական շարժման խմորումներուն հետ, յատկապէս ծանօթանալով Գրիգոր Արծրունիի «Մշակ» օրաթերթին շուրջ խմբուած մտաւորականութեան: Այդ շրջանին, Քրիստափորի մէջ սկսած է ձեւաւորուիլ ազգային հողի վրայ յեղափոխական շարժում յառաջացնելու գաղափարը: 1885-ին, երբ ցարական կառավարութիւնը որոշած է փակել 400 հայ դպրոցներ` անոնց 20 հազար աշակերտութիւնը եւ 3 հազար ուսուցիչները փողոց ձգելով, Քրիստափոր իր ընկերներով ձեռնարկած է ժողովուրդին մէջ թռուցիկներ բաժնելու եւ բողոքի ալիք բարձրացնելու շարժումին: 1885-1887 թուականներուն իբրեւ ազատ ունկնդիր ուսանած է Մոսկուայի համալսարանը։ 1887-ին, իր նախաձեռնութեամբ ստեղծուած է «Երիտասարդ Հայաստան» կազմակերպութիւնը։
«Հայ Յեղափոխականներու դաշնակցութիւն» կուսակցութեան հիմնում
Թէեւ Արմենական եւ Հնչակեան կուսակցութիւնները արդէն կեանքի կոչուած էին, բայց Կարինէն մինչեւ Թիֆլիս եւ Մոսկուա տակաւին մեծաթիւ խմբակներ յեղափոխական բուռն խմորումներու մէջ էին, բայց ցիրուցան վիճակ մը կը պարզէին: Քրիստափոր կը ձեռնարկէ ե՛ւ նորաստեղծ զոյգ կուսակցութիւնները, ե՛ւ անջատաբար պայքարի լծուած խմբակները իրարու մօտ բերելու եւ միացնելու աշխատանքին: Թէեւ Հնչակեան կուսակցութեան կողմէ Ռուբէն Խանազատ համաձայնութիւն կը յայտնէ Դաշնակցութեան մը մէջ բոլոր յեղափոխականները ի մի բերելու գաղափարին, բայց Հնչակեան կեդրոնը հետագային կը մերժէ միանալ նորակազմ հոսանքին՝ ապակեդրոնացման սկզբունքին վրայ։ 1890-ի ամրան, Քրիստափոր Միքայէլեան, Թիֆլիսի մէջ, Սիմոն Զաւարեան ի եւ Ստեփան Զօրեան ի (Ռոստոմ) հետ կը հիմնէ Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւն ը («Հայ Յեղափոխականների Դաշնակցութիւն» անունով) եւ կը դառնայ Կեդրոնական վարչութեան անդամը եւ ղեկավարող դէմքը։ 1891-ին ձերբակալուելով կ'աքսորուի Քիշնեւ (Ռումանիա), սակայն նոյն տարին գաղտնի կ'անցնի Ռումանիա եւ կը կազմակերպէ «Դրօշակ» պաշտօնաթերթի հրատարակութիւնը։ 1892-ի ամրան կը վերադառնայ Թիֆլիս եւ կը մասնակցի Հ.Յ.Դ. առաջին ընդհանուր ժողովին, ուր կը հաստատուի Հ.Յ.Դ ծրագիրը եւ կ՚ընտրուի անդրանիկ Բիւրոն։ Քրիստափոր՝ ծրագրի հեղինակներէն մէկը, անդամ Բիւրոյի անդամ ընտրուած է։ Այնուհետեւ, սկսած է նորաստեղծ կուսակցութիւնը գաղափարական եւ կազմակերպական, քաղաքական եւ մարտական ինքնահաստատման հունի մէջ մտցնելու դժուարին աշխատանքը: Զաւարեանի եւ Ռոստոմի հետ գործակցաբար, Քրիստափոր ամուր հիմերու վրայ դրած է «Դրօշակ»ը, որուն էջերուն մէջ սկսած են լոյս տեսնել Դաշնակցութեան ծրագիրն ու քաղաքական առաջադրանքները հիմնաւորող անոր առաջնորդող յօդուածները:
1895 Հոկտեմբերին, ան դարձեալ ձերբակալուած եւ մինչեւ 23 Մարտ, 1896, Պաքուի բանտը մնացած։ Ազատ արձակուած է 2000 ռուբլիի երաշխաւորագինով եւ Թիֆլիսէն չհեռանալու պայմանով։ Այնուհետեւ, Քրիստափոր իր ուժերը կեդրոնացուցած է Խանասորի արշաւանքի կազմակերպման ուղղութեամբ։
1898-ին կայացած Հ.Յ.Դ. երկրորդ ընդհանուր ժողովի որոշմամբ Քրիստափոր մեկնած է Ժընեւ, ուր զբաղած է «Դրօշակ» ի խմբագրութեամբ եւ քարոզչական գործունէութեամբ։ Այս ընթացքին ան կը գրէ իր «Ամբոխային տրամաբանութիւնը» (հրտ. 1909), «Կովկասահայ Տագնապը» (հրտ. 1903) գործերը, ուր պաշտպանած է ցոյցերու, արշաւանքներու, ահաբեկչական գործողութիւններու միջոցով Արեւմտեան Հայաստանն ազատագրելու Հ. Յ. Դաշնակցութեան ծրագիրը։ Իր նախաձեռնութեամբ, Նոյեմբեր 1900-ին Փարիզի մէջ սկսած է հրատարակուիլ ֆրանսալեզու «Փրօ Արմենիա» թերթը, որուն թղթակցած են ժամանակի ֆրանսացի շատ յայտնի հայասէրներ եւ քաղաքական գործիչներ՝ Անատոլ Ֆրանս, Ժան Ժօրէս, Տընի Գոշէն, Ժորժ Քլեմանսօ եւ ուրիշներ։
Քրիստափոր կը վերադառնայ Կովկաս եւ իր նախաձեռնութեամբ կը ստեղծուի եւ գործունէութիւնը կը ծաւալէ նաեւ Հ.Յ.Դ. յայտնի «Փոթորիկ» խումբը, որ իր գործունէութիւնը սկսած է 1901-ին՝ 1890-ականներու վերջերուն։ Յեղափոխական բուռն կռիւը զէնքի եւ զինամթերքի յարաճուն աղբիւրներու անհրաժեշտութիւնը շեշտած էր, իսկ հայ պահպանողականութիւնը՝ յեղափոխականներու անյաջողութիւնը պատրուակ գործածելով, ընդհանրապէս վարկաբեկել կը փորձէր հայոց ազգային-ազատագրական պայքարը։ Ան հայ ունեւոր խաւը կը դնէ յեղափոխական գործին նիւթապէս զօրավիգ կանգնելու պարտաւորութեան տակ, ի հարկին ծանրագոյն պատիժի ենթարկելով Ժամհարեանի օրինակով այն մեծահարուստները, որոնք ցարական իշխանութեանց հովանաւորութիւնը խնդրած էին ընդդէմ հայ յեղափոխականներուն։ Վրայ կը հասնին պատմական տարողութեամբ մեծակշիռ զարգացումներ՝ հայոց եկեղեցապատկան կալուածներու բռնագրաւման ցարական հրամանագիրն ու անոր դէմ ծաւալած համաժողովրդական ըմբոստացումը, Սասնոյ երկրորդ ապստամբութիւնն ու համիտեան նոր ջարդեր։
Քրիստափոր իր տարերքին մէջ էր՝ բոլոր ճակատներուն վրայ յեղափոխական կռիւի վճռականութեան թափ տալով, հայ ժողովուրդի ինքնապաշտպանութեան գործը ամուր հիմերու վրայ դնելով, Եւրոպայի տարածքին ի նպաստ հայութեան ազդու շարժում առաջացնելով։ Ահա այդ մթնոլորտին մէջ, Քրիստափոր Հ.Յ.Դ. Երրորդ Ընդհանուր Ժողովին կը ներկայացնէ Կարմիր Սուլթանը ահաբեկելու ծրագիրը, կը ստանայ Դաշնակցութեան Կամքը ներկայացնող ժողովին համաձայնութիւնը եւ անձամբ կը լծուի ծրագիրի գործադրութեան։ Բայց ճակատագիրը ուրիշ եւ դառնագոյն վախճան վերապահած էր Հայու յեղափոխական յանդգնութեան անկրկնելի ռահվիրային։ Վիտոշ լերան լանջին, Պուլկարիոյ մէջ, Վռամշապուհ Քենտիրեանի հետ այդ մահափորձի պատրաստութիւններուն ընթացքին, ռումբի փորձարկման պահուն, Մեծ Յեղափոխականը իր ընկերոջ հետ զոհ կ'երթայ ռումբի ապաժամ պայթումին... Քրիստափոր կը նահատակուի 5 Մարտ 1905-ին։ Իր շիրիմը կը գտնուի Պուլկարիոյ մայրաքաղաք Սոֆիայի հանրային գերեզմանատան մէջ :
Քրիստափոր՝ Մարդը
Քրիստափոր անհունօրէն բարի եւ միեւնոյն ատեն բարկացող եղած է։ Իր ընկերներուն հանդէպ ներողամիտ, բայց անգութ՝ կեղծիքի, սուտի, անազնուութեան եւ խարդախութեան դիմաց։ Այդպիսի պարագաներուն ո՛չ մոռնալ գիտցած է եւ ոչ ներել։ Քրիստափոր ունեցած է ազնուական բնաւորութիւն։ Անոր իւրաքանչիւր խօսքէն, վերաբերումէն կամ նամակէն միշտ բխած է գաղափարական ընկերայնութեան ոգին, որ այնքան ջերմութիւն հաղորդած է դաշնակցական մթնոլորտին։ Ամէն տեսակ զրկանք կրած է իր ընկերներու սիրոյն։ «Սիրեցէ՛ք միմեանց» ըսած է յաճախ ընկերներուն։ Քրիստափոր ապրած է ծայրայեղօրէն համեստ պայմաններու տակ։ Հակառակ տիկնոջ խելացի խնայողութեան, նիւթական եկամուտը չէ բաւած «Դրօշակ»ի խմբագրութիւնը վարած օրերուն։ Քրիստափորի մտերիմ ընկերներէն մէկը անոր յանձնած է շատ նեղ շրջանակի մէջ հաւաքուած գումար մը, յատկապէս Քրիստափորի անհատական ծախսերուն համար։ Քրիստափոր, ժպտալով, ստացած գումարը արձանագրած է խմբագրութեան հաշուեմատեանին մուտքերու բաժնին մէջ։ Ընկերը բացատրած է, թէ գումարը յատկապէս իրեն համար էր. ««Դրօշակ»ին աւելի պէտք է» եղած է պատասխանը։ Քրիստափոր միշտ պատրաստ եղած է զոհաբերութեան՝ ծանօթ կամ անծանօթ կարօտեալներուն համար։ Բայց մեծագոյն սէրն ու զոհը պահած է մանաւանդ իր պաշտած Հայաստանին։ Անոր հոգին նոյնացած է Հայաստանի հետ։ Հայրենիքի տառապանքը իր հոգիին ամէնօրեայ տառապանքը եղած է։ Այդպէս է, որ կ'երթայ մարդասպանին դէմ՝ արդար պատիժ տալու։ Իր յղացած ձեռնարկը ինք պէտք է իրագործէր։ Այդ սուրբ արարքով, Քրիստափոր գործի վերածած է իր գաղափարները։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Հայ քաղաքական գործիչներ Ստորոգութիւն:Հայ յեղափոխականներ Ստորոգութիւն:Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւն Ստորոգութիւն:Հայ ազատագրական շարժում
Կատարինէ Զալեան-Մանուկեան
Կատարինէ Զալեան-Մանուկեան, հայ բժշկուհի, պետական գործիչ։ Հայաստանի Առաջին Հանրապետութեան իրական հիմնադիրներէն Արամ Մանուկեանի կինը: Անոնք ամուսնացած են 1917ին, երբ Արամը Երեւանի “դիկտատորն” էր: Անոնց ամուսնական կեանքը տեւեց երկու տարէին ալ քիչ, քանի որ 1919ի Յունուար 29ին Արամը մահացաւ բծաւոր տիֆէն: Կատարինէն եղած է բժշկուհի` նուիրուած որբերու ու գաղթականներու օգնութեան գործին:
Կատարինէն խորհրդարանի պատգամաւոր ընտրուեցաւ, երբ Արամ Մանուկեանը մահացած էր երկու ամիս առաջ: Դուստրը` Սեդա Մանուկեանը, քանի մը ամսական էր: Երբ Հայաստանը խորհրդայնացաւ, Կատարինէն մանկահասակ դստեր հետ ապաստանեցաւ քրոջ մօտ, ապա մեկնեցաւ Կրասնոտար` Արամի ազգականներուն մօտ: 1927ին վերադարձաւ Երեւան եւ կրկին նուիրուեցաւ բժշկութեան:
Սիւնիքի Մարզը եւ Արցախեան Ազատագրական Պատերազմը
Վարչատարածքային միաւոր Հայաստանի Հանրապետութեան մէջ։ Կազմուած է 4 Դեկտեմբեր 1995 թուականին։ Կը ներառէ Կապանի, Գորիսի, Սիսիանի եւ Մեղրիի նախկին վարչական շրջաններու տարածքները։ Վարչական կեդրոնը՝ Կապան: Հիւսիսի մէջ սահմանակից է ՀՀ Վայոց ձորի մարզին, արեւելքէն՝ Քաշաթաղի շրջանին, արեւմուտքէն՝ Նախիջեւանի Հանրապետութեանը, հարաւէն՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետութեանը։ Տարածքը՝ 4506 քմ, բնակչութիւնը՝ 152,8 հազար (2003 թուական): Մարզին մէջ կայ 113 համայնք, որմէ 7-ը՝ քաղաքային, 135 բնակավայր (127-ը՝ գիւղ): Մարզը կը համապատասխանէ պատմական Սիւնիք աշխարհի Ծղուկ (յետագային Սիսիան), Հաբանդ կամ Ցագեձու (Գորիս), Աեւիք (Մեղփ), Բաղք, Զօրք եւ Կովասկան (Կապան) գաւառներուն։ Տարածքը յայտնի է նաեւ Զանգեզուր բնապատմական կամ պատմաաշխարհագրական անունով։ Արեւմուտքէն Զանգեզուրի լեռնաշղթայով մարզը կը սահմանազատուի Նախիջեւանի Հանրապետութենէն եւ ՀՀ Վայոց ձորի մարզէն, հիւսիս-արեւելքէն՝ Ղարաբաղի լեռնաւահանի կեդրոնական մասով անցնող եւ մինչեւ Արաքս գետը հասնող սահմանագիծն Է, հարաւէն՝ Արաքս գետը, ոաւ ՀՀ կը բաժնուի Իրանէն։
Ազրպէյճանական ճնշումներու հետեւանքները Սիւնիքի մէջ
Ղարաբաղեան պատերազմը, հայ-Ազրպէյճանական սահմանային կռիւներն ու աւերածութիւնները, Ազրպէյճանի մէջ ծայր առած հայկական կոտորածներն ու հայերու բռնագաղթը Հայաստան, Հայաստանէն (նաեւ մարզէն) Ազրպէյճանցիներու հեռանալը, տնտեսական շրջափակումը, 1990-ական թուականներուն Սիւնիքի մարզի համար եղած տնտեսական ու մշակութային կեանքի կազմալուծման տարիներ։ Կապանի շրջանն Ազրպէյճանի հետ ունէր 80 քմ երկարութեամբ սահման։ Ազրպէյճանական կողմը պարբերաբար յարձակած է շրջանի սահմանամերձ գիւղերու վրայ։ Շրջանի ինքնապաշտպանութիւնը կազմակերպելու համար 1988 թուականի նոյեմբերէն շրջանի գրեթէ բոլոր գիւղերուն մէջ եւ Կապան քաղաքին մէջ ստեղծուած են «բաղաբերղ» (հրամանատարներ՝ Ռ. Գասպարեան, Ա. Յարաթիւնեան, Ս. Բաղդասարեան, Մ. Մորոոդեան), «շինարարների» (Բ. Գրիգորեան, Ս. Մկրտչեան), «շահումեան փողոցի» (Ռ. Աայեան), «դաւիթ Բեկ» (Գ. Մկրտչեան, Մ. Օհանեան), «հայոց պատմական իրաւունք» (Հ. Քոչարեան), «գարեգին Նժդեհ» (Մ. Մկրտչեան, Ա. Կարապետեան) կամաւորական ջոկատները։ 1989 թուականի վերջին ջոկատներու հրամանատարական կազմէն ձեւաւորուած է Կապանի պաշտպանական ռազմական խորհուրդը, ուր համակարգած է ջոկատներու ինքնապաշտպանական մարտերը, ստեղծած ուղեկալներ՝ Դաւիթ Բեկ, Կաղնուտ, Զայգամի, Կարմրաքար, Ուժանիս, Եղուարդ, Ագարակ, Սզնուտ, Ղարաչիման, Շիկահող, Արաշէն, Հանդ, Գեարդ, Հաջիբաջ գիւղերու եւ անոնց հարող բարձունքներու վրայ։ Նոյեմբեր 1990 թուականին կամաւորական ջոկատներու հաւաքին մէջ երկրապահ ջոկատներու ընդհանուր հրամանատար ընտրուած է Ա. Յարութիւնեանը, շտաբի պետ՝ Գ. Մկրտչեանը։ 1993 թուականին միացեալ ջոկատներու հիմքի վրայ կազմաւորուած է Կապանի առանձին մոտոերաձգային վաշտը (հրամանատարներ՝ 1990 թուական- Ա. Յարաթիւնեան, Մ. Օհանեան):
Կապանի զինուած ընդհանրումներ
Կապանի շրջանին մէջ յատկապէս լարուած իրավիճակ ստեղծուած է 1991 թուականի վերջին եւ 1992 թուականին։ Հակառակորդը տարբեր բարձունքներուն վրայ տեղակայուած հաուբիցներէն, նռնականետերրն, իսկ Զանգելանի եւ Կուբաթլորի շրջաններէն՝ «օասդ» կայանքներէն, թնդանօթներէն անընդմէջ հրթիռահրետակոծած է Կապան քաղաքը, Դաւիթ Բեկ, Եղուարդ, Ագարակ, Գեղանուշ, ճակատեն եւ այլ գիւղեր, նշանոցի տակ պահած Կապան-ճակատեն, Առնիկ եւ Ներրին Գեօդաքլիի հատուածները, Գորիս-կապան մայրուղին։ 1992 թուականի ամռանը ինչպէս մարզի միւս շրջաններուն, այնպէս ալ Կապանին մէջ հայկական յարաւարեւելեան բանակային կազմաւորումները (14՛ զօրամասի 4-րդ, Կապանի սահմանապահ գումարտակները. Սիսիանի եւ Կապանի առանձին մոտոերաձգային վաշտերը են) աշխոյժացած են ինքնապաշտպանական գործողութիւնները։ Ինքնապաշտպանութեան մասնակցած են «դնեպր» հրետանային խումբը, նաեւ «մեծն Տիգրան», «սուրմալու», «դաւիթ Բեկ», «մի սական», «սասունցի Դաւիթ», Արարատի, էջմիածնի եւ այլ շրջաններու կամաւորական ջոկատները։ 1992 թուականի վերջին եւ 1993 թուականին Հայաստանի Հանրապետութեան Պաշտպանութեան Նախարարութեան հարաւ արեւելեան զօրամիաւորումները լայնածաւալ հակայարձակումներով վնասազերծած են հակառակորդի կրակակէտերը եւ ետ շպրտած հակառակորդին մարզի սահմաններէն, ապահովա շրջանի անվտանգութիւնը։ Կապանի երկրապահ կամաւորական ջոկատը (հրամանատար՝ Մ. Օհանեան) մասնակցած է շրջանի գիւղերու ինքնապաշտպանական ու ազատագրական մարտերուն, 1992-1994 թուականին՝ Զանգելանի (Ղազանչի, Աղքենդ, Վերին Եմազլիի, Շարիֆան, Կարագեօլ, Մինջէան), Ֆիզուլիի (Բոիւք Բահմանլիի, Ղազախլար, Հորադիզ) եւ այլ շրջաններու ազատագրմանը։ Խումբէն զոհուած է 18, շրջանէն՝ 173 ազատամարտիկ։
Քիմ Քարտաշեան
Քիմպերլի Նոել Քարտաշեան Ուեսթ (Kimberly Noel Kardashian West, ծնած՝ 21 Հոկտեմբեր, 1980), ամերիկահայ հեռուստատեսային դէմք, մոտել եւ դերասանուհի։ «Պարեր աստղերի հետ» հաղորդման յոթերորդ եթերաշրջանի եւ «Քարտաշեաններու ընտանիքը» (Keeping Up with the Kardashians) ռիալիթի շօ-ի մասնակից։
Կենսագրութիւն
Քիմպերլի Նոել Քարտաշեանը ծնած է 21 Հոկտեմբեր 1980-ին Լոս Անճելըսի մէջ, Քալիֆորնիա ։ Հոր կողմէն ան ունի հայկական արմատներ, իսկ մոր կողմէն՝ շոտլանտական, հոլանտական եւ անգլիական արմատներ ։ Քիմին հայրը իրաւաբան Ռոպըրթ Քարտաշեանն է, իսկ մայրը՝ հեռուստատեսային դէմք Քրիս Ճեննըրն է, որ այժմ Քիմին տնօրէնն է։ Քիմին մայրը Ռոպըրթ Քարտաշեանէն բաժնուած է 1991 թուականին եւ ամուսնացած է յայտնի մարզիկ Պրուս Ճեննըրի հետ ։ Ռոպըրթ Քարտաշեանը մահացած է 30 Սեպտեմբեր 2003-ին։
Սիւնիքի Մարզը եւ Արցախեան Ազատագրական Պատերազմը
Սիսիանի զինուած ընդհանրումներ
Սիսիանի շըրջանը Նախիջեւանի Հանրապետութեան հետ ունի 51 քմ երկարութեան սահման։ Նախիջեւանի Բիչանակ, Արաւսա եւ այլ գիւղերու մէջ տեղակայուած կրակակէտերէն հակառակորդը պարբերաբար ռմբակոծած, յաճախակի յարձակած է սահմանամերձ գիւղերու վրայ։ Սկսած 1988 թուականի վերջերէն՝ շրջանին ստեղծուած են ինքնապաշտպանական խումբեր, որոնք շուրջօրեայ հերթապահութիւն սահմանած են հայԱզրպէյճանական սահմանագօտիին մէջ, կեդրոնական մայրղիի տարբեր հատուածներուն մէջ։
Քիմ Քարտաշեան
Ասպարէզ
«Keeping Up With the Kardashians» հեռուստատեսային ծրագիրներուն աստղերէն մէկն է իր երկու քոյրերը, մայրը, եղբայրը, երկու խորթ քոյրերը, եւ խորթ հայրը ։
Սիւնիքի Մարզը եւ Արցախեան Ազատագրական Պատերազմը
Կամաւորական մեծ խումբեր
Կամաւորական առաւել խոշոր ջոկատներ կազմաւորուած են Կորայքի մէջ (հիմնադիրներ՝ Ա. Առուստամեան, Հ. Աասքելեան, Զ. Եղիազարեան, Ս. Օհանեան), Անգեղակոթի մէջ (Ս. Կարապետեան, Հ. Հայոոպետեան, Ա. Յովհաննիսեան, Ն. Յարութիւնեան, Ս. Մուշափեան), Շաղատի մէջ (Գ. Խաչատրեան, Վ. Կարապետեան, Գ. Փանեան), Բարձրաւանի մէջ (Գ. Սահակեան), Բռնակոթի, Դարբասի, Աշոտաւանի, Ախլութեանի, Վսպորդիի, Հացաւանի եւ Թասիկի կամաւոր ազատամարտիկներու միաւորումէն՝ Ձորի գիւղերու միացեալ ջոկատը (ընդհանուր հրամանատար՝ Վ. Րակամեամ): 1990 թուականին Երեւանի մէջ կազմակերպուած է «սիւնիք» հայրենակցական միութիւն հասարակական կազմակերպութիւնը. «աֆղանցինեղյ» Սիսիանի մէջ, որ նիւթական օգնութիւն ցօյց տուած է շրջանի սահմանները պաշտպանող կամաւորական ջոկատներուն, նիւթական օգնութիւն ցոյց տուած է զոհուածներու ընտանիքներուն, կազմակերպած վիրաւոր ազատամարտիկներու բուժսպասարկումը։ Օգոստոս 1992 թուականին շրջանի կամաւորական խումբերու հիմնի վրայ կազմաւորուած է «սիսական» կամաւորական զօրամիաւորումը (հրամանատար՝ Հ. Ազղեամ, շտաբի պետ՝ Ա. Միմասեամ): Խումբերը առանձին կամ զօրամիաւորման կազմին մէջ մասնակցած են ՀՀ Սիսիանի, Գորիսի, Կապանի, ԼՂՀ Մարտակերտի, (Սարսանգի ջրամբար, Ումուլդու, Հաթերք, Ջանեաթաղ եւ այլն), Լաչինի («մարդասիրական միջանցք») ինքնապաշտպանական եւ ազատագրական մարտերուն։ Կորայքի սկաուտական խումբը (խմբապետ՝ Ա. Զոհրաբեան) մասնակցած է Նիւուաղիի ազատագրմանը։ Շրջանէն զոհուած է 105 ազատամարտիկ։
Քիմ Քարտաշեան
Ասպարէզ
Քարտաշեանը «Dancing With The Stars» հեռուստատեսային ծրագիրներու եոթներորդ եթերաշրջանին 13 մասնակիցներէն մէկն էր ։
1 Յուլիս 2010-ին Մատամ Թուսոյի թանգարանին մէջ տեղադրուած է Քարտաշեանին մոմէ արձանը ։
Անձնական կեանք
Քարտաշեանը առաջին անգամ ամուսնացած է պասքէթպոլիստ Քրիս Համֆրիզի հետ, սակայն ամուսնութիւնէն 72 օր ետք բաժնուած են ։ Քրիսի հետ բաժանումից հետո նա սկսել է հանդիպել ռեփեր Քանյե Ուեսթի հետ ։ Քրիսի հետ բաժանումէն ետք ան սկսած է հանդիպիլ երգիչ Քանյէ Ուեսթին հետ։ Մայիս 2014-ին անոնք ամուսնացան Ֆլորենսի մէջ, Իտալիա։ Անոնք ունին մէկ դուստր ։
Սիւնիքի Մարզը եւ Արցախեան Ազատագրական Պատերազմը
Պատկերասրահ
Ստորոգութիւն:Սիւնիքի պատմութիւն Ստորոգութիւն:Արցախեան պատերազմ
Քիմ Քարտաշեան
Այցելութիւնը Հայաստան
8 Ապրիլ 2015-ին Քիմը, Քանյէն, իրենց դուստրը եւ Քլօուի Քարտաշեանը ժամանած են Հայաստան, Երեւան ։ Երեւան այցելութեան ընթացքին անոնք եղած են շարք մը վայրերու մէջ, ինչպէս՝ Քասքատ եւ Մայր Հայաստան հուշահամալիրներուն մէջ ։ Երեւանի մէջ քոյրերը կառավարութեան շէնքին մէջ հանդիպում ունեցած են ՀՀ վարչապետ Հովիկ Աբրահամեանին հետ, իսկ հաջորդ օրը այցելած են Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրը, որտեղ ծաղիկներ դրած են անմար կրակին մոտ ։ Երեւանէն բացի անոնք նաեւ այցելութիւն ունեցած են Գառնիի հեթանոսական տաճար, Գեղարդի վանք եւ Գյումրի  ։ Իւրաքանչիւր վայր անոնց այցելութեան մասին քոյրերը գրած են սոցիալական ցանցերու իրենց էջերուն վրայ, իսկ միջազգային հեղինակաւոր լրատուամիջոցները անդրադարձած են անոնց՝ իւրաքանչիւր անդրադարձին գրելով Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցի մասին ։ Անոնք Հայաստանէն մեկնած են 12 Ապրիլին գիշերը , որմէ ժամեր առաջ Քանյէ Ուեսթը անվճար համերգ տուած է Կարապի լիճին մէջ ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Ամերիկահայ դերասանուհիներ Ստորոգութիւն:Լոս Անճելըս ծնածներ Ստորոգութիւն:21 Հոկտեմբերի ծնածներ Ստորոգութիւն:1980 ծնունդներ
Ռումանիա
Ռումանիա (România), երկիր Արեւելեան Եւրոպայի մէջ։ Ռումանիան կը գտնուի Եւրոպայի հարաւ-արեւմտեան մասին մէջ․ ժողովրդավարական կիսանախագահական վարչակարգով պետութիւն է։ Մայրաքաղաքը՝ Պուխարեսթ։ Պետութեան անուանումը առաջացած է լատիներէն romanus բառէն։
Աշխարհագրական դիրք
Հիւսիսէն եւ արեւելքէն պետութիւնը սահմանակից է Ուքրանիային, հիւսիս-արեւելքէն Մոլտովային, հարաւէն Պուլկարիային, արեւմուտքէն Սերպիային եւ Հունգարիային, արեւելքէն Ռումանիան կը սահմանափակուի Սեւ ծովով։ Ռումանիան կը գտնուի  հարաւ-արեւելեան Եւրոպայի մէջ, Սեւ ծովի ափին, Պուլկարիայի եւ Ուքրանիայի միջեւ։ Ռումանիայի քոորտինաթներն են 46 00° հս.լ, 25 00° ար.լ։
Տարածք
Գլխաւոր գետը Տանուպն է, որը աւելի քան 1000 քմ երկարութեամբ կը հոսի Ռումանիայի տարածքով։ Ուքրանիայի եւ Մոլտովայի սահմանով կ'անցնի անոր վտակը՝ Փրութը։
Ռումանիայի տարածքի մօտաւոր կէսը մշակելի հողեր են։ Անտառները կը զբաղեցնեն տարածքի աւելի քան 1/4-ը՝ առաւելապէս տարածուած լեռնային շրջաններու ու գետերու ողողատներուն մէջ։
Կենսահարստութիւն
Անտառներուն մէջ տարածուած են գայլը, աղուէսը, լուսանը, կզաքիսը, նապաստակը, սկիւռը, տափաստաններուն մէջ՝ արջամուկը, դաշտամուկը, գետնասկիւռը, թռչուններէն՝ արծիւը, ճուռակը, արոսը, կան մողէսներ եւ օձեր։ Տանուպի ափերուն բոյն կը շինեն մեծաթիւ ճահճային եւ ջրլող թռչուններ, իսկ ամրանը Հիւսիսային Ափրիկէէն այստեղ կը գաղթեն հաւալուսններ եւ կարմրաթեւիկներ։ Գետերն ու լիճերը հարուստ են ձուկերով։
Կլիմա
Կլիման՝ մեղմ է, ցուրտ։ Ձմեռը ամպամած է՝ յաճախակի ձիւն է եւ մառախուղ, ամրանը արեւոտ է՝ յաճախակի անձրեւներով եւ որոտով։ Բարեխառն է։
Պատմութիւն
Ռումանիոյ առաջին պետական կազմաւորումները ձեւաւորուած են 14-րդ դարուն, երբ երեւան եկան 2 աւատատիրական իշխանութիւններ՝ Վալախիան եւ Մոլտովան, որոնք կը ղեկավարուէին իշխաններու՝ տիրակալներու կողմէ։ 16-րդ դարուն, հակառակ անոր յամառ դիմադրութեանը, սկիզբը՝ Վալախիայի, ապա Մոլտովայի իշխանութիւնները կախման մեջ ինկան Օսմանեան կայսրութենէն։
1859-1861 թուականներուն այդ իշխանութիւնները, որոնք տակաւին 1829 թուականին Ռուսաստանի օգնութեամբ հասեր էին որոշակի ինքնավարութեան, միաւորուեցան մէկ միասնական պետութեան մէջ, որը կոչուեցաւ Ռումանական իշխանութիւն, սակայն կը շարունակէր վասալական կախման մէջ մնալ Օսմանեան կայսրութենէն։
Տնտեսութիւն եւ արդիւնաբերութիւն
Ռումանիան ունի զարգացած արդիւնաբերութիւն եւ գիւղատնտեսութիւն։
Արդիւնաբերութեան մէջ առաջատար են հանքարդիւնահանումը, նաւթավերամշակումը, սեւ ու գունաւոր մետաղաձուլութիւնը, մեքենաշինութիւնը, քիմիական արդիւնաբերութիւնը։ Կ'արտադրուին զանազան սարքաւորումներ, հաստոցներ, հանրակառքեր, բեռնատար ու մարդատար մեքենաներ, երկաթուղային փոխադրամիջոցներ, նաւեր, քարշիչ (tractor) կամ քարշառու մեքենաներ, կահոյք եւ այլն։
Գիւղատնտեսութեան մեջ կը գերակշռէ բուսաբուծութիւնը. կը մշակեն եգիպտացորեն, ցորեն, արեւածաղիկ, ճակնդեղ եւ այլն։ Զարգացած են նաեւ բանջարաբուծութիւնը, պտղաբուծութիւնը, խաղողագործութիւնը, մսատու անասնապահութիւնը, մեղուաբուծութիւնը, շերամապահութիւնը, ձկնորսութիւնը։
Բնակչութիւն
Բնակչութեան թիւը՝ 22.2 միլիոն (2008)։ Ծննդաբերութիւնը՝ 10.6 (1000 մարդու հաշուով), իսկ մահը՝ 11.8 (1000 մարդու հաշուով)։ Ցեղական կազմը՝ ռումանացիներ 89.5 ℅ (որոնց կազմաւորմանը մասնակցեր են Տէյշա կամ Տաքիա (Dacia) Dacia (/ˈdeɪʃə/, DAY-shə; Latin: [ˈdaːkɪ.a])  եւ Մեզիա նահանգներու մէջ բնակող ռոմանացուած ցեղերը՝ տաքիաներ կամ տէյշիաներ (The Dacians (/ˈdeɪʃənz/; Latin: Daci; Greek: Δάκοι, Δάοι,Δάκαι)), Կոթիներ (The Goths) (Latin: Gothi), ինչպէս նաեւ չռոմանացուած ազատ տաքքերը եւ սլաւոնները), հունգարացիներ՝ 6.6 ℅, գնչուներ՝ 2.5 ℅, ուքրանիացիներ՝ 0.3 ℅, գերմանացիներ՝ 0.3 ℅, ռուսեր՝ 0.2 ℅, թուրքեր՝ 0.2 ℅, այլ ազգեր՝ 0.4 ℅ (2002 թուական)։ Կրօնական կազմը՝ 86.8 ℅-Ռումանական Ուղղափառ եկեղեցին, 7.5 ℅-բողոքական, 4.7 ℅՝ կաթոլիկ, 0.9 ℅՝ այլ կրօններ։
Մեծ քաղաքներ
Մեծ քաղաքներն են Պուխարեսթը, Եասսին, Թիմիշոարան, Քլուժ-Նափոքան, Կալացը։ Ծովային գլխաւոր նաւահանգիստը Քոնսթանցան է։
Մշակոյթ
Ռումանիան հին մշակոյթով հարուստ երկիր է։
Յայտնի են ռումանացի գրող Միհայիլ Էմինեսքուն, հեքիաթագիր Եոն Քրիանկէն, թատերագիրներ Եոն Քարաճալեն, Մարիա Պանուշը, նկարիչ Նիքոլայէ Կրիկորեսքուն, քանդակագործ Տիմիթրի Չիփարուսը, տիեզերագնաց Տումիթրու Փրինարիուն, քաղաքական գործիչներ Նիքոլայէ Չաւուշեսքուն, Եոն Իլիեսքուն, մարմնամարզուհի Նատիա Քամանէչին եւ այլք։
Հայերը Ռումանիոյ մէջ
Ռումանիայի հայկական համայնքը հնագոյններէն է հարաւ-արեւելեան Եւրոպայի մէջ։ Հայերու հոսքը Ռումանիա ուժեղացած է յատկապէս Անիի, ապա՝ Կիլիկիայի Հայկական Թագաւորութեան անկումէն յետոյ։ Հայերը կառուցած են քարաշէն եկեղեցիներ, ունեցած իրենց հոգեւոր թեմը։ 1946-1948 թուականներուն ռումանահայերու զգալի մասը ներգաղթած է Հայաստան, անոնց մէկ մասը արտագաղթած է նաեւ այլ երկիրներ։ Ներկայիս Ռումանիոյ մէջ կը բնակի մօտաւորապէս 2,5 հզ. հայ՝ կեդրոնացած Պուխարեսթի եւ Քոնսթանցայի մէջ։ Գլխաւորապէս մտաւորականներ են, կան նաեւ ձեռնարկատէրեր։
Հայերը Ռումանիոյ մէջ հաստատուած են 5-12-րդ դարերէն, որուն մասին կը վկայեն Ռումանիոյ մէջ պահպանուած հայկական բազմաթիւ տեղանուններն ու երբեմնի հայաշատ քաղաքներուն մէջ հայկական թաղամասերու եւ փողոցներու առկայութիւնը։  Մասնաւորապէս, 18-րդ դարուն հայ գաղթականները հիմնած են Կեռլա ռումանական քաղաքը։ Ռումանիոյ մէջ հայերու պաշտօնական հաստատման տարեթիւը կը համարուի 1350 թուականը, որը առաջին հայկական եկեղեցւոյ հիմնադրման տարեթիւն է։ Ռումանահայերը ունեցեր են իրենց հոգեւոր թեմը, որը 1365 թուականին ենթարկուեր է Լվովի հայկական եպիսկոպոսութեանը։
14-րդ դարուն հայերու թիւը այնքան աճած է, որ իշխան Ալեքսանտր Բարեպաշտի հրովարտակով 1401 թուականին Սուչավա մայրաքաղաքին մէջ ռումանահայերու համար հիմնուած է առաջնորդական թեմ, որը գլխաւորած է Յովհաննէս եպիսկոպոսը։ Ռումանիայի Հայաստանեայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի ն եւ Պուլկարիո յ թեմի առաջնորդական նստավայրը Պուխարեսթի մէջ են (առաջնորդանիստը՝ 1915 թուականին կառուցուած Սբ. Աստուածածին եկեղեցի, հոգեւոր առաջնորդ՝ Տիրայր արք. Մարտիկեան)։
Հայ Առաքելական եկեղեցիներ կը գործեն նաեւ Քոնսթանցայի մէջ, Փիթեշթի, Պրէյլայի, Կալացի, Եաշի մէջ։ Հայ Կաթողիկէ եկեղեցիներ կը գործեն (Transylvania) Թրանսիլվանիա յի Կերլա, Գէորգէն, Տումպրավէն, Ֆրումոսա քաղաքներու մէջ, որոնց համայնքները գլխաւորապէս կազմուած են հայկական ծագումով հունգարացիներէն։ Եկեղեցական արարողութիւններու մէկ մասը կը կատարուի հայերէնով։
Համայնքը կը ներկայացուի «Ռումանահայոց միութիւն» կազմակերպութեամբ, որ իր գործունէութիւնը վերսկսելու հնարաւորութիւն ստացած է միայն 1989 թուականի ռումանական յեղաշրջումէն յետոյ։