cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Եորղոս Սեֆերիս
Յետ Նոպելեան ժամանակաշրջան
Յուլիս 1970-ին կը հրատարակուի «Տասնըութը գրութիւններ» Δεκαοχτώ κείμενα գործը, որ կը բովանդակէ նաեւ «Այ Նիքոլային կատուները» Οι γάτες τ' Αϊ-Νικόλα բանաստեղծութիւնը։
Կը մերժէ՝
Սեպտեմբեր 1965․ Իլինոյս Համալսարանի հրաւէրը ուսուցանել իբրեւ Պատուոյ Վարդապետ․
Նոյեմբեր 1967․ Հարվըրտ համալսարանի հրաւէրը 1969-1970 տարեշրջանին համար ուսուցանել Հարվըրտի Բանաստեղծութիւնը «Չարլս Էլիոթ Նորթոն Ամպիոն»էն։
Մահը
20 Սեպտեմբեր 1971-ին կը մահանայ։  Վերջին տարիներուն հարածի սաստիկ ցաւերէ կը տարապէր։  22 Սեպտեմբերին տեղի կ'ունենայ անոր թաղման արարողութիւնը։
Մահէն ետք, կը հրատարակուին իր «Օրեր․․․» գործը եւ «Քաղաքական» օրագիրը։
Նուագակցուած բանաստեղծութիւններ
1962-ին Միքիս Թէոտորաքիս Սեֆերիսին չորս բանաստեղծութիւններուն նուագակցութիւնը կը կատարէ, տալով անոնց «Էփիֆանիա» Επιφάνεια խորագիրը ։
Սեֆերիսին վերաբերեալ
Բազմաթիւ գրագէտներ, հրատարակչատուներ, իր կեանքին եւ գործերուն մասին հրապարակած են գիրքեր։
Տե՛ս նաեւ
Մանոս Խածիտաքիս
Միքիս Թէոտորաքիս
Վազգէն Եսայեան
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Բանաստեղծներ Ստորոգութիւն:Բանաստեղծներ ըստ իրենց ազգութեան Ստորոգութիւն:Յոյն բանաստեղծներ Ստորոգութիւն:Նոպելեան Մրցանակիրներ Ստորոգութիւն:Դիւանագէտներ
Փիէռ Պուրտիէօ
Փիէռ Պուրտիէօ (Pierre Bourdieu, 1 Օգոստոս 1930 - 23 Յունուար 2002, Փարիզ), ֆրանսացի ընկերաբան, փիլիսոփայ, գրող, մարդաբան եւ անուանի հասարակական գործիչ ։
Կենսագրութիւն
Փիէռ Պուրտիէօ ծնած է 1930 թուականի Օգոստոս 1-ին՝ Ֆրանսայի եւ Սպանիոյ սահմանը գտնուող գիւղի մը մէջ։ 1955-ին Փարիզի մէջ աւարտած է բարձրագոյն մանկավարժական դպրոցը, ապա սկսած է դասաւանդել Մուլէնի երկրորդական վարժարանէն ներս:
1958-ին կը տեղափոխուի Ալճերիա: Ալճերիոյ մէջ ընթացող պատերազմի ժամանակ ան կ'իրականացնէ ազգագրական հետազօտութիւններ, որոնց հիման վրայ ան, յետագային, կը գրէ իր «Ալճերիոյ ընկերաբանութիւն» գիրքը:
1964-ին կը նշանակուի Փարիզի բարձրագոյն գործնական հետազօտական դպրոցի տնօրէն:
1975-ին կը գլխաւորէ Եւրոպական ընկերաբանական կեդրոնը եւ հետազօտական խումբի մը հետ համատեղ կը ստեղծէ «Գիտական աշխատանքներ ընկերաբանական գիտութիւններու մէջ» ամսագիրը:
1993-ին կը պարգեւատրուի “Médaille d’or du Centre National de la Recherche Scientifique” (CNRS) մետալով, իսկ 1996-ին կը ստանայ Կոֆֆմէնի անուան մրցանակը Քալիֆորնիոյ համալսարանին կողմէ, ինչպէս նաեւ 2001-ին կը ստանայ մետալ՝ Ռոյալ մարդապանակն համալսարանին կողմէ :
Ան կը մահանայ 2002-ին, Յունուար 23-ին (71 տարեկանին), քաղցկեղէ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:1930 ծնունդներ Ստորոգութիւն:1 Օգոստոսի ծնածներ Ստորոգութիւն:2002 մահեր Ստորոգութիւն:23 Յունուարի մահացածներ Ստորոգութիւն:Փարիզ մահացածներ Ստորոգութիւն:Ընկերաբաններ Ստորոգութիւն:Մարդաբաններ
Պաշշար Ուարտա
Պաշշար Մատի Ուարտա (بشار متي وردة‎‎, 15 Յունիս 1969, Պաղտատ, Իրաք), Քաղդէական կաթոլիկ եկեղեցի հոգեւորական, Էրպիլի ներկայիս արքեպիսկոպոս ։
Կենսագրութիւն
Պաշշար Ուարտան ծնած է 1969 թուականի Յունիս 15-ին Պաղտատի մէջ։ Ուսանած է Պաղտատի Սուրբ Պետրոս Քաղդէական ճեմարանին մէջ եւ 1993 թուականին ստացած քահանայական ձեռնադրութիւն։ 1995 թուականին անդամագրուած է Ռեդեմպտորիստներու միաբանութեան ֆլամանդական մասնաճիւղին։ 1999 թուականին Լյովէնի կաթոլիկ համալսարանին մէջ ստանալով մագիստրոսի աստիճան՝ վերադարձած է Իրաք։
2007 թուականէն Պաշշար Ուարտան պաշտօնավարած է որպէս Զախոյի թէմի Առաքելական կառավարիչ՝ մինչեւ վերջինիս միաւորումը Ամադիյահի թէմի հետ՝ 2013 թուականի Յունիսին։
2009 թուականին Քաղդէական կաթոլիկ եկեղեցի եպիսկոպոսներու ժողովը Ուարտային ընտրած է Էրպիլի արքեպիսկոպոս։ 2010 թուականին Պենեդիկտոս XVI Հռոմի պապը կը հաստատի այս ընտրութեանը եւ նոյն թուականի Յուլիս 3-ին ան կ'արժանանայ եպիսկոպոսական ձեռնադրութեան  ։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:1969 ծնունդներ Ստորոգութիւն:15 Յունիսի ծնածներ Ստորոգութիւն:Արքեպիսկոպոսներ
Մոնրէալ տել Քամփօ
Մոնրէալ տել Քամփօ ար․ Մոնթրեալ դել Կամպո (Monreal del Campo), քաղաք եւ համայնք Սպանիայի մէջ, կը մտնէ Տերուել պրովինցիայի կազմի մէջ, Արագոն։ Համայնքը կը գտնուի Խիլոկա գավառի կազմի մէջ։ Տարածքը 89 քկմ։ Բնակչութիւնը 2765 մարդ (ըստ 2007 թվականի մարդահամարի)։ Պրովինցիայի ադմինիստրացիայեն ունի 54,7 կմ հեռավորութիւն։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Սպանիոյ քաղաքներ
Պետական Պատմական Թանգարան
Կը գտնուի Մոսկուայի Կարմիր հրապարակի հիւսիսային կողմը։ Թանգարանին կը պատկանին նաեւ հարակից դրամահատարանի եւ Մոսկուայի քաղաքային տումայի շէնքերը։
Մայիս1895-էն մինչեւ 1917-ը թանգարանը պաշտօնապէս կոչուած է «Ալեքսանդր Գ.-ի անուան ռուսական կայսերական պատմական թանգարան» :
Պատմութիւն
Ալեքսանդր Գ.-ի անուան ռուսական կայսերական պատմական թանգարանը հիմնադրուած է 2 Փետրուար 1872-ին կայսեր Ալեքսանդր Բ.-ի հրամանով՝ 1872-ին կազմակերպուած Polytechnic ցուցահանդէսի կազմակերպիչներու խնդրանքով։ Այդ ցուցահանդէսի Ղրիմի պատերազմին նուիրուած ցուցանմուշները կազմած են թանգարանի առաջին հաւաքածոն։ Թանգարանի կառավարման փոխանցուած է նաեւ Չերտքովի գրադարանը։
Մոսկուայի քաղաքային խորհուրդը Ապրիլ 1874-ին թանգարանի կառուցման համար հողատարածք յատկացուցած է Մոսկուայի Կարմիր հրապարակին մէջ, նախկին գաւառական կարգերու շէնքի տարածքին (17-րդ դար)։ Ըստ մրցութային նախագիծի՝ թանգարանի շէնքը պէտք է կառուցուէր 16-րդ դարու ռուսական ճարտարապետութեան ոճով, որպէսզի համապատասխանէ Կարմիր հրապարակի համալիրի ճարտարապետութեան :
Մրցոյթին արդիւնքով նախապատուութիւնը տրուած է ճարտարապետ Վլատիմիր Շերվուտի եւ երկրաչափ Անատոլի Սեմէոնովի նախագիծին։ 1878-ին Շերվուտը թողած է նախագիծը եւ շինարարութիւնը գլխաւորած է Ալեքսանտր Պոպովը։
Ան աւարտած է թանգարանի շինարարութիւնը, մշակած է շէնքի աշտարակներու երկրաչափական նախագիծը եւ 11 ցուցասրահներու գեղարուեստական ձեւաւորումը՝ հենուելով Ալեքսէյ Ուվարովի տիզայնի վրայ։ Պատմա-ճարտարապետական ​​յուշարձան համարուող շէնքը կառուցուած է 1875-1881-ականներուն։ Թանգարանի Սուզտալեան ցուցասրահի ներքին յարդարանքները իրականացուած են 1890-ականներուն ճարտարապետ Փէօտր Պոյցովի նախագիծով։ Թանգարանը այցելուներուն համար բացուած է 27 Մայիս1883-ին։
Հոկտեմբերեան յեղափոխութենէն ետք թանգարանը վերանուանուեցաւ «Ռուսական պետական պատմական թանգարան»: Նոր իշխանութիւնները կազմաւորեցին ժողովրդական կոմիսարիատի յատուկ յանձնաժողով թանգարանի վերակազմակերպման համար։ Փետրուար 1921-էն թանգարանը կը կոչուի Պետական պատմական թանգարան։1922-ին թանգարանին միացած է1840-ականներու Մոսկուայի կենցաղային թանգարանը։ 1928-ին իբրեւ մասնաճիւղեր թանգարանին միացած են ազգայնացուած եւ փակուած եկեղեցիներ եւ այլ կառոյցներ՝ «Վասիլի Երանելու տաճար-թանգարանը», Սուրբ երրորդութիւն եկեղեցին, Կոլոմէնսքոյէ գիւղի ճարտարապետական յուշարձաններու թանգարանը, Պաֆնուտեւ-Պորովսքի տաճարի թանգարանը, Սուտակ քաղաքի ամրոցը, Ալեքսանտրովեան տաճարի թանգարանը, 1932-ին՝ Ռոմանովներու պալատը, 1934-ին՝ Նովոտեվիչի վանքը:
1928-ին թանգարանի աշխատանքները ուղղուած եղած են կոմունիստական ​​քարոզչութեան տարածման։ 1930-1940-ականներուն իրականացած է թանգարանի վերակազմաւորման ծրագիր պոլշեւիկեան գաղափարախօսութեան համապատասխան։ 1936-1937-ականներուն Հոկտեմբերեան յեղափոխութեան 20-ամեակի հետ կապուած ցուցանմուշներու բացման ժամանակ շատ զարդանկարներ ու սրահներու ներքին յարդարանքի մասնիկներ ոչնչացած են։ 1935-ին շէնքի աշտարակներէն քանդուած են երկգլխանի արծիւները, առիւծներու արարողապետութեան կերպարները եւ միաեղջիւրները։ 1950-ին ճարտարապետ Անտրէ Պուրնովի նախագիծով ձեւափոխուած է թանգարանի քանի մը սրահներու ճարտարապետական տիզայնը :
1986-ին թանգարանը փակուած է հիմնանորոգման նպատակով։ Իրականացուած են արդիւնաբփերական աշխատանքներ թանգարանը ժամանակակից պահանջներուն համապատասխանեցնելու համար։ 1990-ին իրականացուած են շէնքի վերականգնման եւ ներքին յարդարանքներու լայնածաւալ աշխատանքներ։ Վերականգնման աշխատանքները աւարտած են 1997-ին եւ թանգարանի գլխաւոր աշտարակներու վրայ տեղադրուած են երկգլխանի ոսկիէ արծիւներու կրկօրինակները։ 2003-ին ցած աշտարակներու վրայ կրկին տեղադրուած են առիւծներն ու միաեղջիւրը : ՌԴ նախագահի 18 Դեկտեմբեր1991-ին հրամանագրով թանգարանը ընդգրկուած է Ռուսաստանի մշակութային ժառանգութեան արժէքաւոր կառոյցներու ցանկին մէջ։ 1994-ին կառավարութեան որոշմամբ թանգարանը ստացած է կրթական-հետազօտական մշակութային հաստատութեան կարգավիճակ։ Պետական պատմական թանգարանը դարձած է ՌԴ բոլոր պատմական թանգարաններու առաջատար կեդրոնը։
1993-ին թանգարանի կազմին մէջ ընդգրկուածեն նաեւ Լենինի անուան թանգարանը եւ Մոսկուայի քաղաքային խորհուրդի շէնքը։
Պարգեւներ
2008-ին թանգարանի աշխատակազմը արժանացած է «Գիտութեան խորհրդանիշ» մետալի։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Թանգարաններ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Մոսկուայի թանգարաններ Ստորոգութիւն:Ռուսաստանի թանգարաններ Ստորոգութիւն:Ազգային թանգարաններ
Ռոմանթիզմ
Ռոմանթիզմ, Վիպապաշտութիւն, Անգլ.՝ (Romanticism) գրական հոսանք, որ յայտնուած է Եւրոպայի մէջ 18-րդ դարու վերջերուն, եւ իր ծաղկումը հասած է մինչեւ 19-րդ դար։ Այդ ժամանակաշրջանին արուեստի ու գրականութեան ներկայացուցիչները իրենց ստեղծագործութիւններուն մէջ կը ձգտէին ընդգծել եւ ցոյց տալ կատարեալ ու իտէալական կերպարը, որ կը հակադրէր իսկական վիճակը։
Վիպապաշտ գրականութիւնը իր մէջ կը կրէ գրողին ցանկութիւնը, երազանքը եւ ճիշդ ատոր համար ալ յաճախ գրողի երեւակայութիւնը կը հակադրուի կեանքի իրական փաստերուն: Անոնք կը սիրեն իրենց երկերը կառուցանել կեանքի սուր հակադրութիւններու վրայ։ Մէկ կողմէ՝ իտէալական հերոսներ, ազնուութեան եւ քաջութեան մարմնացում, միւս կողմէ վատութեան եւ վախկոտութեան տիպարներ :
Վիպապաշտական գրուածքներու լեզուն ընդհանրապէս յուզական է եւ հռետորական. - բացականչութիւններ, մակդիրներ, փոխաբերութիւններ: Նկարագրութիւնները խորհրդանշական են, քան՝ իրական. - Լուսին, զեփիւռ, առուակ, սոխակ եւ այլն: Անոնց ոճը յուզիչ է:
Եւրոպայի մէջ վիպապաշտները ուզեցին խորտակել դասականներուն գծած սահմանները գրականութեան մէջ, անկաշկանդ ազատութիւն տալով մանաւանդ քնարերգական բանաստեղծութեան: Անոնք յեղափոխութիւն առաջ բերին դասական ձեւերու, ոճերու եւ կանոններուն մէջ։ Դասականները կը հետեւէին Յոյն եւ Լատին հին հեղինակներու օրինակին: Վիպապաշտները անտեսեցին այդ օրինակները եւ ստեղծեցին գրական նոր սեռեր, նոր ոճ, նոր ճաշակ :
Անոնք իտէալն ու երազը հակադրեցին իրականութեան: Շրջապատը գտնելով գռեհիկ, զայն ներկայացուցին գորշ գոյներով եւ ուզեցին սրբագրել եւ գեղեցկացնել: Կեանքի մէջ իրենց չգտածը՝ աշխատեցան լրացնել երեւակայութեան ուժով:
Վիպապաշտական ժամանակաշրջանին ստեղծագործած են շատ մը աշխարհահռչակ արձակագիրներ եւ բանաստեղծներ, օրինակ՝ Եոհան Ուոլֆկանկ Վոն Կյոթը (Գերմանիա), Ճորճ Կորտըն Պայրոնը (Անգլիա), Էտկար Ալլան Փօն (ԱՄՆ), Ֆրետերիք Շոբենը (Լեհաստան) եւ ուրիշներ:
Վիպապաշտութիւնը եւ Հայ գրականութիւնը
Զարթոնքի շրջանին ստեղծագործող հեղինակներուն մեծ մասը վիպապաշտ էին: Անոնք կը համարէին թէ հայոց կեանքի պայմանները բարեփոխման կարօտը ունին եւ կ'որոնէին նորը, իտէալականը, գեղեցիկը եւ զարգացման արժանին:
Վիպապաշտները կը ստեղծեն երեւակայական եւ փքփքքելի պատկերներ: Ցանկալին կը նկարագրուի իրականի պէս, օրինակ՝ Ռաֆֆիի «Կայծեր» վէպը:
Ռաֆֆիին համար գրողը մարգարէ է, որ կը նախատեսէ չծնած ամենափոքրիկ նախանշանները: Ճշմարիտ բանաստեղծը, գիտէ անցեալը, գիտէ ներկան, եւ ապագան:
Համեւրոպական այս շարժումը իր անդրադարձը ունեցաւ նաեւ 1850-ական թուականներէն սկսեալ Հայ կեանքին մէջ ալ եւ իր դրօշմը դրաւ 19-րդ դարու մեր գրականութեան վրայ:
Արեւմտահայոց մօտ հայր Ղեւոնդ Ալիշանն էր առաջինը, որ վիպապաշտութեան ուժեղ ազդեցութեան տակ՝ գրեց հռետորական ոճով հայրենասիրական բանաստեղծութիւններ: Արեւելահայոց մէջ՝ Խաչատուր Աբովեանի «Վէրք Հայաստանի»ն ծայրէ ծայր լեցուն է վիպապաշտական յատկանիշերով: Վիպապաշտութեան գրական հոսանքէն ազդուեցան Ռափայէլ Պատկանեանի, Սմբատ Շահազիզ եւ Ռաֆֆի:
Պատկերասրահ
Վիպապաշտ ժամանակաշրջանի ստեղծագործութիւններ՝
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Գրական շարժումներ
Արմենակ Բամբուքճեան
Արմենակ Բամբուքճեան Խաչատուրի (Նիկոմիդիա, Պրուսայի նահանգ - 18 Փետրուար 1915, Սեբաստիա), հայ բժիշկ։
Ծնած է Պրուսայի նահանգի՝ Նիկոմիդիայի գաւառակի կեդրոն, Նիկոմիդիա քաղաքին մէջ։ Առաջին աշխարհամարտի ժամանակ՝ 1914 թուականին, զօրակոչուած է Օսմանեան բանակ եւ Սեբաստիոյ զինուորական հիւանդանոցին մէջ ծառայած՝ որպէս զինուորական բժիշկ։ Մահացած է 1915 թուականի Փետրուար 18-ին՝ Սեբաստիա, ժանտախտէ։
Ծովային Թանգարան (Սթոքհոլմ)
Ծովային թանգարան (Sjöhistoriska museet), ծովային պատմութեան, առեւտրական առաքման եւ նաւաշինութեան թանգարան Սթոքհոլմի մէջ : Թանգարանը տեղակայուած է Էսթերմալմ շրջանի Եարտեթ հատուածին մէջ, ուրկէ տեսարան կը բացուի դէպի Djurgårdsbrunnsviken: Թանգարանի շէնքը նախագծած է ճարտարապետ Ռակնար Էսթպերկը: Շէնքը կառուցուած է 1933-1936-ականներուն :
Արշակ Խազխազեան
ԱՐՇԱԿ ԽԱԶԽԱԶԵԱՆ ․―Կարնեցի վաճառական բնիկ խը֊նուսցի վերջերը Պօլիս հաստատուած, 40 տարու, Հայրենակից կարգ մը առեւտրականներու հետ իր տարագրումէն յետոյ միջոցը գտնելեվ թէեւ կ'աջողի մայրաքաղաքս դառնալ, բայց մատնուելեվ կրկին կ'աքսորուի Չանղրիէն հեռու Մեճիտ֊Էօզիվ, անվերադարձ․
Ծովային Թանգարան (Սթոքհոլմ)
Հաւաքածոներ
Թանգարանի հաւաքածոն կը ներառէ շուրջ 900000 լուսանկար, 50000 նմուշներ եւ 45000 նկարներ, որոնք բոլորը կը վերաբերին ծովուն, ափերուն, նաւերուն եւ նաւակներուն՝ անցեալին եւ ներկային : Հաւաքածոյի մեծ մասը՝ նաւակները, տեղակայուած են Սթոքհոլմի Գալվարվէտ հատուածի Նաւակներու 2-րդ սրահին մէջ։ Նաւակներու հաւաքածոն կը ներառէ ինչպէս մակոյկներ, այնպէս ալ Skerry cruiser-ներ :
Ներքեւի յարկը, այլ բաներու կողքին, կան ծովային պատմութեան ցուցանմուշներ, ներառեալ 18-րդ դարու նաւերու քանի մը մանրամասն ձեւեր: Երկրորդ յարկը կը ներառէ ցուցահանդէսներ շուէտական առեւտրային նաւատորմի վերաբերեալ : Նկուղին մէջ կը գտնուի Կուսթաւ Գ. թագաւորի «Ամֆիոն» նաւի նաւախուցի կրկնօրինակը :
Պատմական նաւերու ցուցակագրում
Ծովային թանգարանը պատասխանատու է Շուէտի մէջ պատմական նաւերու ցուցակագրման համար: Թուարկուած են ինչպէս նաւերը, այդպէս ալ պատմական նշանակութիւն ունեցող զբօսանաւերը: Չնայած ցուցակագրումը չառաջարկեր որեւէ իրաւական պաշտպանութիւն կամ պարտաւորութիւն, այն սեփականատիրոջը կու տայ որոշակի արտօնութիւններ:
Ճարտարապետութիւն
Թանգարանէն դուրս տեղադրուած է «Նաւաստի» (Sjömannen) կոչուող պրոնզէ յուշարձանը, որ տեղադրուած է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներուն զոհուած շուէտ նաւաստիներու յիշատակին: Յուշարձանի հեղինակն է Նիլս Սէօկրէնը 1952-ին, մինչեւ իր մահը: Յուշարձանի բացումը տեղի ունեցած է1953-ին :
Համերգներ
1975-էն թանգարանի դիմաց գտնուող այգին մէջ տեղի կ՛ունենան բացօթեայ համերգներ եւ երաժշտական փառատօներ : Սթոքհոլմի թագաւորական ֆիլհարմոնիք նուագախումբի համագործակցութեամբ Dagens Nyheter թերթի կազմակերպուած ամէնամեայ համերգները կ՛ոգեշնչուին եւ կը համեմատուին Ալպերտ թագաւորական սրահի համերգներուն հետ : Թանգարանին մէջ տեղի ունեցող միջոցառումներու ժամանակ ելոյթ ունեցած արուեստագետներէն են Լիզա Նիլսոնը, Քենթը, , Pearl Jam, Սառա Տոուն Ֆայները, , Axwell-ը, եւ Փեր Հոքան Կէսլէն :
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Սթոքհոլմի թանգարաններ
Մկրտիչ Անդրանիկեան
Մկրտիչ Անդրանիկեան երկրաչափական գծագրիչ, ելեւմտագէտ, Օսմանեան կայսրութեան նախարարութեան, երկրաչափական բաժանմունքի գծագրիչ, Նուպար փաշայի շինարարական ծրագիրներու վերահսկիչ: ՌԱԿ-ի Երախտաւորներէն:
Կենսագրութիւն
Անդրանիկեան ծնած է Պոլսոյ Եէնի (նոր) Գաբու շրջանը՝ 1851-ի Սեպտեմբերին: Աւազանի անունով Տիգրան կը մկրտուի ու հետագային կ’որոշէ անուանափոխել Մկրտիչի :
Կրթութիւն
Նախնական ուսման համար կը յաճախէ շրջանի Ազգային վարժարանը, ուր գոյութիւն ունէր բարեկեցիկ հայկական գաղութ մը: Նախակրթական ուսման շրջանին Անդրանիկեան յատուկ սէր կը ցուցաբերէ գեղագրութեան հանդէպ ու իր դասարանէն ներս կը յատկանշուի իր գիրի մաքրութեամբ:
1867-ին, Օսմանեան կայսրութեան համաձայնութեամբ, ֆրանսական «Կալաթա Սերայ» յայտնի երկրորդական վարժարանը իր դռները կը բանայ Պոլսոյ մէջ, ու Անդրանիկեան կը դառնայ վարժարանի առաջին աշակերտներէն, որ հմտանալով ֆրանսերէն լեզուի մէջ, ինչպէս նաեւ գծագրական արուեստի, յաջողութեամբ իր երկրորդական ուսումը կ’աւարտէ 1871-ին :
Աշխատանքի պաշտօն Օսմանեան կայսրութեան ատենոյ նախարարութեան մէջ
«Կալաթա Սերայ» ֆրանսական երկրորդական վարժարանը ծանօթ էր իր կրթական բարձր մակարդակով ու Օսմանեան կայսրութեան ատենոյ նախարարութիւնները իրենց պաշտօնեաները կը նախընտրէին ընտրել այդ կրթարանի շրջանաւարտներէն: Այդպիսով, Անդրանիկեան պաշտօնի կը հրաւիրուի որպէս գծագրիչ, երկրաչափական բաժանմունքի համար՝ Հանրօգուտ շինութեանց նախարարութեան մէջ:
Շուրջ երկու տարի գործելէ եւ որոշ փորձառութիւն ձեռք ձգելէ ետք, յարմար կը նկատեն զինք ուղարկել Անատոլու, ուր երկաթուղագիծի շինութեան որպէս վերակացու շուրջ տարի մը կը հետեւի շինարարութեան:
1874-ին այս անգամ նախարարութիւնը զինք կ’ուղարկէ Պալքաններ, ուր կը ծանօթանայ յայտնի ազգային գործիչ Գէորգ Էֆենտի Ասլանեանին, ու կը դառնայ անոր օգնականը, որպէս երկրաչափական գծագրիչ:
Պալքաններու այս հսկայ ծրագիրը կ’առկախուի 1876-ին, ռուս-թրքական պատերազմին պատճառաւ, եւ Անդրանիկեան կը վերադառնայ Պոլսի, շարունակելու իր նախորդ պաշտօնը:
Եգիպտոսի Նուպար պէյի Քաւալայի ծրագրին օգնական
1878-ին Անդրանիկեան կը դառնայ Եգիպտոսի Նուպար պէյի Քաւալայի ծրագրին օգնականը, Գէորգ Էֆենտի Ասլանեանի հետ ունեցած ծանօթութեան շնորհիւ ու իր վայելած վստահութեան համար:
Նուպար պէյ այդ ժամանակ կրցած էր Օսմանեան կառավարութենէն առանցնաշնորհում մը ստանայ՝ Քաւալայի շրջանի լճակը վերածելու ծխախոտ աճեցնելու հողատարածքի, եւ շուրջ երկու տարուան ընթացքին Անդրանիկեան կը յաջողի զինք վստահուած այդ ծրագիրը իրականացնել:
1880-ին Նուպար պէյ, որ արդէն նկատած էր Անդրանիկեանի կարողութիւնները Քաւալայի ծրագրին գտած յաջողութենէն ետք, կը հրաւիրէ Անդրանիկեանը, որ տեղափոխուի Գահիրէ, իրեն վստահելու կարեւոր պաշտօն մը Պահերա (Bahera) ընկերութեան մէջ:
«Մաճիտիէ» պատուանունը
Պահերա ընկերութիւնը ծանօթ էր մանաւանդ 19-րդ դարու աւարտին, որպէս Միջին արեւելեան դրամական շահարկումներու հաստատութիւն, ու կարճ ժամանակի մէջ երախտաւորը դարձած էր հմուտ ելեւմտագէտ, որուն համար ալ 1889-ին իրեն շնորհուած է «Մաճիտիէ» պատուանունը:
Հաստատութենէն ներս երախտաւորը արդէն դարձած էր յարգուած անձնաւորութիւն մը, իր բացառիկ վարչական կարողութիւններուն համար, ինչպէս նաեւ՝ հաշուապահական բծախնդրութեան:
Նուպար փաշայի շինարարական ծրագիրներու վերահսկիչը
1897-ին Անդրանիկեան կը ծանօթանայ Նուպարի տղուն՝ Պօղոսին, որուն հետ հետագային երկար տարիներ պիտի գործէր ազգային կարեւոր առաքելութեամբ:
Անդրանիկեան բացի մտերիմը ըլլալէ Պօղոս փաշայի, իրեն այս անգամ կը վստահուի նաեւ Պօղոսի շահարկման գործերը կարգի դնել:
1899-ին Նուպարեան գերդաստանը երախտաւորին կը վստահի իրենց ընտանեկան փոխանորդութիւնը, մանաւանդ նուպարեաններու կալուածներու խնամատարութիւնը:
Գահիրէի Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միութեան հիմնադիրներէն
1906 Ապրիլ 15-ին, Գահիրէի մէջ կեանքի պիտի կոչուէր Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միութիւնը՝ Պօղոս Նուպար փաշայի գլխաւորութեամբ: Հիմնադիր 9 անդամներու կազմին մաս կը կազմէր Անդրանիկեան, դառնալով նորակազմ միութեան առաջին գանձապահը, առաւելաբար իր ելեւմտական հմտութեան համար: Իսկ Միութեան ատենադպիրի պաշտօնը կը վստահուի Տոքթ. Նազարէթ Տաղաւարեանին, որ պիտի դառնար երեսփոխան՝ Օսմանեան կայսրութեան խորհրդարանին: Միութեան ընդհանուր տնօրէնի պաշտօնը կը վստահուի յայտնի իրաւաբան՝ Վահան Մալէզեանին:
1913-ի Պօղոս Նուպար կու գայ հաստատուելու Փարիզ, ուր Բարեգործականի Կեդրոնական վարչական ժողովն ալ կը գործէ, վայելելով ֆրանսահայ գաղութին յարգանքը: Երախտաւորը, այդ շրջանին եւս, որպէս հիմնադիր անդամ, կը մնայ կազմին մէջ, որպէս հեռակայ պատուակալ անդամ:
եգիպտահայ գաղութի ազգային կեանք
1914-ին պաշտօնապէս հանգստեան կը կոչուի Անդրանիկեան՝ իր արհեստէն, միեւնոյն ժամանակ պահելով նուպարեաններու ստացուածքներուն փոխանորդութիւնը: Իրեն համար հանգիստ չկար, մանաւանդ եգիպտահայ գաղութի ազգային կեանքէն ներս՝ Թեմական խորհուրդ, Բարեգործական եւ Ռամկավար կուսակցութիւն:
«Արեւ» օրաթերթի սատարողը
1915-ին, Գահիրէի մէջ, Վահան Թէքէեանի խմբագրութեամբ «Արեւ» օրաթերթը քաջալերող ու սատարողներէն մէկը դարձաւ երախտաւորը :
Մեծ եղեռնի գաղթականներու օժանդակողը
Մեծ եղեռնէն, ու մանաւանդ, Կիլիկիոյ պարպումէն ետք, ան ամէն գնով կը ջանար Բարեգործականի միջոցաւ օժանդակել գաղթականներուն:
Գաղափարական Մամուլի տարածման գործը
Յառաջացած տարիքին ան հետամուտ էր գաղութներու կայունացման ծրագիրներու ու գաղափարական Մամուլի տարածման գործին:
1939-ի Յունուարին, 88 տարեկան հասակին, երախտաշատ վաստակով, Գահիրէի մէջ ան իր աչքերը յաւիտեան կը փակէր, արժանանալով ազգային պատշաճ յուղարկաւորութեան :
Աղբիւրներ
[http://agbuegypt.com/wp-content/uploads/2019/05/Bolso-1860-web.pdf էջ 14 ՊՈԼՍՈՅ 1860-ի ԵՒ ԳԱՀԻՐԷԻ 1906-ի ԲԱՐԵԳՈՐԾԱԿԱՆՆԵՐՈՒՆ ԾՆՈՒՆԴԸ ԵՒ ՊԱՏՄՈՒԹԻՒՆԸ Ե. Գ. ԱՂԱԹՕՆ ]
1809 թուական
1809 թուական, ոչ նահանջ տարի, 19րդ դարու իններորդ տարին
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1809 ծնունդներ
Մահեր
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1809 մահեր
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:1809
Catan
The Settlers of Catan, (կամ Catan, կամ Settlers (հայ.՝ Քաթանի Հաստատուողները)) խաւաքարտի վրայ խաղցուող ռազմավարական բնոյթի խաղ մըն է, հնարուած Գերմանացի Քլաուս Թուպըրի կողմէ: 1994-ին հրապարակուելէ մինչեւ օրս, աշխարհի տարածքին ծախուած է աւելի քան 24 միլիոն օրինակ ։
Խաղին նպատակն է յաղթանակի 10 կէտ ապահովել։ Խաղացողներուն կառուցած քաղաքները, ճամբաները կամ ապահոված բանակները կէտեր կ'ապահովեն։ Նաեւ կարելի է բանակցիլ ու խաղաքարտեր փոխանակել։ Catan խաղը կարելի է խաղալ 3֊4 խաղացողներով եւ ամբողջական խաղ մը կը տեւէ նուազ քան 1 ժամ ։
181 (թիւ)
181 (հարիւր ութսունմեկ)՝ կենտ եռանիշ բնական թիւ մըն է 180-ի եւ 182-ի միջեւ
Catan
Երկու տարին անգամ մը տեղի կ'ունենայ Catan World Championships ախոյեանութիւնը (հայ.՝ Քաթանի Համաշխարհային Մրցաշարք), որուն կրնայ անձ մը մասնակցիլ` պայմանով որ շահած ըլլայ իր երկրի տեղական մրցաշարքը նախ :
Տելֆի
Տելֆի Delphi (/ˈdɛlfaɪ, ˈdɛlfi/, Δελφοί [ðelˈfi]), Կը գտնուի  Ֆոքիտա (Φωκίς), Փարնասոս լերան (Mount Parnassus Παρνασσός) լանջին։ Հին յունական քաղաք  յայտնի իր պատգամախօսարանով եւ Ափոլոնի տաճարով (հին յունարէն՝ Ἀπόλλων) կամ Ֆիվոս (հին յունարէն՝ Φοῖβος, «լուսափայլ»)։  Աշխարհագրական դիրքը ճանապարհներու խաչաձեւման վրայ եւ ուխտաւորներու մշտական հոսքը, Տելֆին կը վերածեն պաշտամունքի, արհեստներու, առեւտուրի եւ տնտեսական կեդրոնի։ Համաշխարհային Ժառանգութեան Յուշարձան (Եունեսքօ) է:
Տելֆիի տաճարը
Հոմերոսի ժամանակաշրջանին կը նշուի Փիթօ (Πυθώ) անունով։ Տելֆիի հնագոյն տաճարը կառուցուած է Ք.Ա. 9–րդ դարուն։ Ըստ առասպելին, ինքը՝ Ափոլլոն ընտրեր է Տելֆին իբրեւ իր սրբավայրը, երբ այնտեղ սպաներ է (Python (Greek: Πύθων; gen. Πύθωνος))  Փիթոն վիշապին։
Ափոլլոնի ցանկութեամբ առասպելական ճարտարապետներ Թրոփոնիոսն ու Աղամետեսը (Agamedes /ˌæɡəˈmiːdiːz/ (Ancient Greek: Ἀγαμήδης, Agamēdēs) (յուն․՝ Ἀγαμήδης, «շատ իմաստուն») նախագծեր են տաճարը։ Շուտով Տելֆիի մէջ կը կուտակուի մեծ հարստութիւն։ Տաճարի նշանակութիւնը առաւել եւս կը մեծնայ (Colonization) գաղթարարութեան ժամանակ։ Յունական ոչ մէկ գաղութ չէր հաստատուեր առանց Տելֆիի պատգամատան խորհուրդի եւ վաւերացման։ Տելֆիի տաճարի եւ անոր քուրմերու ազդեցութիւնը տարածուեր էր Յունաստանի սահմաններէն դուրս։
Տելֆիի հին տաճարը կ'այրի, Ք.Ա. 5–րդ դարուն, բայց այն կը վերականգնուի առաւել մեծ շքեղութեամբ։ Հետագային Տելֆիի տաճարը բազմիցս կողոպտուեր է պատերազմներու եւ հասարակական ցնցումներու ժամանակ եւ վերջնականապես կործանուեր ու փակուեր է Թէոտոսիոս 1 կայսեր օրոք մօտ 390-ին։
Ի․ դարու սահմանագծին հնագիտական պեղումները Տելֆիի մէջ բացին տաճարի, թատրոնի, ձիարշաւանքի, ընծայաբերուած յուշարձաններու մնացորդներ, մեծ թուով արձանագրութիւններ եւ նպաստեցին վերականգնելու Տելֆիի սրբավայրի ընդհանուր տեսքը։
Պարսպապատ սրբազան վայրի կեդրոնին, բարձր հողահարթակի վրայ կանգնած եղեր է տորիական ոճով կառուցուած Ափոլլոնի տաճարը։ Մուտքի դարպասներէն դէպի տաճար կը տանէր սալարկուած ճանապարհը։ Արեւելեան ժայռոտ պարիսպի ստորոտին գտնուող (Castalian spring) (Graece: Κασταλίη[2], Neograece: Κασταλία πηγή) vel simpliciter Castalia (-ae)) Քասթալիա աղբիւրի սրբազան ջուրը կը լեցուէր քարէ որմնախորշը, ուր ուխտաւորները կը լուացուէին։ Սրբազան կը համարուէր նաեւ միւս աղբիւրը՝ Քասոթիոսը։ Հարաւային կողմի լեռնալանջին, աստիճաններով տեղադրուած եղեր են մեծ թուով գանձարաններ, մեծաթիւ արձաններ եւ յուշարձաններ կանգնած եղեր են ճանապարհի երկու կողմը։ Տաճարի մուտքի առաջ կանգնած եղեր է Ափոլլոնի արձանը։ Այլ սրբութիւններու միջեւ կը գտնուէր կիսաբոլոր քարը՝ օմֆալոսը (omphalos is a religious stone artifact, or baetylus. In Ancient Greek, the word ὀμφᾰλός (omphalós) means "navel"), որ կը համարուէր երկրի պորտը։ Տաճարի խորհրդաւոր մասին մէջ կը գտնուէր պատգամատունը։
Հնագիտական պեղումներ
Ի․ դարու հնագիտական պեղումները Տելֆիի մէջ կը յայտնաբերեն տաճարը, թատրոնը, ձիարշաւանքի մարզարանը, ընծայաբերուած յուշարձաններու մնացորդներ, մեծ թուով արձանագրութիւններ որոնք կը նպաստեն վերականգնելու Տելֆիի սրբավայրի ընդհանուր տեսքը։
Կրօնական վայրի նկարագրութիւն
Պարսպապատ սրբազան վայրի կեդրոնին, բարձր հողահարթակի վրայ կանգնած եղած է տորիական ոճով կառուցուած Ափոլլոնի տաճարը։ Մուտքի դարպասներէն դէպի տաճար կը տանի սալարկուած ճանապարհը։ Արեւելեան ժայռոտ պարիսպի ստորոտին գտնուող  Քասթալիա աղբիւրի ն (Κασταλία πηγή Castalian spring)  սրբազան ջուրը կը լեցնէր քարէ որմնախորշը, ուր ուխտաւորները կը լուացուէին։ Սրբազան կը համարուէր նաեւ միւս աղբիւրը՝ Քասոթիոսը։
Հարաւային կողմի լեռնալանջին, աստիճաններով տեղադրուած եղած են մեծ թիւով գանձարաններ, մեծաթիւ արձաններ եւ ճանապարհի երկու կողմը յուշարձաններով եզերուած էր։
Տաճարի մուտքին կը կանգնէր Ափոլլոնի արձանը։
Այլ սրբութիւններու միջեւ կը գտնուէր կիսաբոլոր քարը՝ օմֆալոսը (երկրի պորտը)։ Տաճարի խորհրդաւոր մասին մէջ կը գտնուէր պատգամատունը։
Տէլֆիի պատգամախօսը
Պատգամախօսը ոչ ոք կրնար մուտք գործել, բացի գուշակ քրմուհիէն՝ Փիթիայէն։ Փիթիան Քասթալիա սրբազան վտակի ջուրէն կը խմէր, սրբազան դափնիի տերեւ կը ծամէր եւ կը նստէր ժայռի ծերպին դրուած ոսկէ եռոտանիի վրայ։ Հին հեղինակները կը բացատրեն, թէ եռոտանիի վրայ նստած փիթիայի յափշտակութեան մէջ իյնալը ժայռի ծերպէն բարձրացող թունաւոր շոգին շնչելու հետեւանքն է։ Փիթիայի բարձրաձայն արտասանած բառերը քուրմերը կը մեկնաբանէին իբրեւ պատգամ Χρησμός։  Քուրմերու պատասխանը գիտակցաբար ոչ յստակ կամ երկիմաստ կը տրուէր, որպէսզի հնարաւոր ըլլար այն մեկնաբանել զանազան ձեւերով։
Փիթիական խաղեր
Փիթիական խաղերը՝ համահելլէնական տօներ էին ի յիշատակ Փիթոնին դէմ Ափոլլոնի տարած յաղթանակին։ Այդ խաղերը տեղի կ'ունենային 4 տարին անգամ մը, նախ իբրեւ բանաստեղծներու եւ երաժիշտներու մրցում, իսկ Ք.ա. 586-էն ետք, կ՛ընդգրկէ բոլոր տեսակի մրցումները։ Փիթիական վերջին խաղերը տեղի կ՛ունեցան 394։
Աղբիւրներ
Դիցաբանական բառարան, Երեւան, 1985, էջ 236
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Հին յունական դիցաբանութիւն Ստորոգութիւն:Բնակավայրեր Ստորոգութիւն:Յունաստան Ստորոգութիւն:Հին Յունաստանի մշակոյթ
Ինտրա
Ինտրա (Տիրան Չրաքեան, ), հայ բանաստեղծ։
Սուրբ Սարգիս Վանք (Ուշի)
Ուշիի Սուրբ Սարգիս վանք, հայկական խոշոր վանքային համալիր ՀՀ Արագածոտնի մարզի Ուշի գիւղին մէջ։ Միջնադարուն եղած է հոգեւոր կրթութեան կարեւորագոյն կեդրոններէն մէկը։
Ինտրա
Կենսագրութիւն
Ծնած է 1875-ին Պոլիս, Սկիւտար: Նախակրթութիւնը ստանալէ ետք յաճախած է թաղային դպրոց Պէրպէրեան վարժարան, ուր կրած է Ռէթէոս Պէրպէրեան ի խոր ազդեցութիւնը: Մեծանուն կրթական գործիչը խօսելով իր աշակերտին մասին, կը գրէ.- «Լուսալի աչքերով աշխոյժ բայց արդէն խոհուն պատանեկիկ մըն էր, չարաճճի հարցուփորձող ժպիտով մը»: Տիրան Չրաքեան ուշիմ աշակերտ եղած է, մասնաւոր սէր ու հակում ունեցած է նկարչութեան, երաժշտութեան եւ գրականութեան հանդէպ: Իր ստորագրութիւնը կրող քանի մը յաջող իւղանկարներ եւ գծանկարներ մնացած են կարգ մը բարեկամներու մօտ: Ամէն հարցի խորը թափանցելու հետաքրքրութիւնը կը մղէ որ Չրաքեան կլանուի նաեւ գիտութեամբ: Լայն ծանօթութիւններ ձեռք կը բերէ մասնաւորաբար բնապատմութեան ճիւղին մէջ:
Տան Հաուըլ
Տանիէլ Ճէյմզ Հաուըլ (Daniel James "Dan" Howell) ծնած է 11 Յունիս 1991-ին ։ Ան Անգլիացի արուեստի «Vlogger» եւ ռատիոյի խօսնակ մըն է։ Ան անուանի դարձաւ իր «Youtube Channel»-ով՝ «danisnotonfire»-ի օգնութեամբ, որ 29 Դեկտեմբեր 2013-ին հասաւ 3 միլիոն հետեւողի։ Յունուար 2013-էն սկսեալ Տանը Ֆիլ Լեսթերի հետ միասին ներկայացուցած է Dan and Phil on BBC Radio 1 ( Տանը եւ Ֆիլը BBC Radio 1-ի վրայ ) ծրագիրը։
Ինտրա
Կենսագրութիւն
Պէրպէրեան վարժարանը աւարտելէ ետք, 1891-ին կը նուիրուի ուսուցչութեան նոյն վարժարանին մէջ։ 1898-ին դարձեալ ուսուցչական պաշտօնով կը մեկնի Տրապիզոն, Սեւ ծովեան շրջան եւ 1900-ին կը վերադառնայ Պոլիս: Սեւ Ծովէն քաղած ներշնչումները այդ տեղափոխութեան կը պարտի: 1904-1905 տարիներուն նախ կ'անցնի Փարիզ՝ նկարչութեան եւ գրականութեան հետեւելու, յետոյ կ'այցելէ Եգիպտոս ու կը դառնայ Պոլիս: Առաւելաբար անձնական աշխատութեամբ ձեռք կը բերէ իր փափաքած զարգացումը: 1906-ին կը հրատարակէ «Ներաշխարհ»ը, զոր գրի առած էր 1898-1900-ին: Ինտրա կը շարունակէ ուսուցչութեան պաշտօնը վարել Պէրպէրեան, Կեդրոնական եւ Պեզազեան վարժարաններուն մէջ, աւանդելով գլխաւորապէս հայ գրականութիւն: 1908-ին կը հրատարակէ «Նոճաստան»ը, քերթուածներու փոքրիկ հատոր մը: Ինտրա մօտ 15 տարի իր աշխատակցութիւնը բերած է հայ թերթերուն եւ տարեգիրքերուն, զանազան յօդուածներով: Ուշագրաւ է մասնաւորաբար «Ներաշխարհ»ի պաշտպանութեան համար գրած իր ընդարձակ յօդուածաշարքը, ի պատասխան գրաբարագէտ Տիգրան Ելքէնճեանին, որ «Բիւզանդիոն»ի մէջ քննադատած էր այս գործը:
Տան Հաուըլ
Անձնական Կեանքը
Հաուըլը ծնած եւ մեծցած է Ուոքինկեմի (Wokingham) մէջ, կրտսեր եղբոր հետ։ «The Forest School» հաճախելէն ետք 2010-ին Տանը կ'ընդունուի Մանչեսթըրի համալսարան, իրաւագիտութիւն սորվելու համար, սակայն ուսումը կէս ձգելով կը սկսի տեսերիզներու ստեղծումին՝ որպէս արուեստի «Vlogger»։ Ան իր մտերիմ ընկերոջ՝ Ֆիլի Լէսդըրին հետ, սկսաւ ապրելու 2011-ին, եւ 2012-ին երկուքը Լոնտոն կը փոխաթրուին, ուր ներկայիս կը բնակին։
Ինտրա
Կենսագրութիւն
1910 թուականը անկիւնադարձ մը կ'ըլլայ Չրաքեանի կեանքին մէջ։ Յաջորդական ներքին տագնապներ իր մէջ կ'առաջացնեն հոգեփոխութիւն եւ կ'ուրանայ իր անցեալը, գրական վաստակը, նոյնիսկ Իռենան: Նախ կը յարի ոգեհարցութեան, ապա շաբաթապահութեան, դառնալով աւետարանի քարոզիչ: Համաշխարհային Առաջին պատերազմին իբրեւ հասարակ զինուոր կը ծառայէ թուրք բանակին մէջ, բայց կը մերժէ զէնք վերցնել, հաւատարիմ մնալու համար «մարդ չսպանելու» իր սկզբունքին: Իր աշակերտները դրամ կը հաւաքեն եւ զինք կ'ազատեն զինուորութենէ՝ վճարելով անհրաժեշտ փրկագինը: Պոլիս վերադառնալով կը շարունակէ Ս. Գիրքի քարոզչութեամբ զբաղիլ: Կինն ու մէկ հատիկ զաւակը կը հեռանան տունէն՝ անհանդուրժելի գտնելով շաբաթապահ քարոզիչի իր ընթացքը: Խորապէս ցնցուած 1915-ի ահաւոր ոճիրներէն, ընդմիշտ կը կորսնցնէ հոգեկան հաւասարակշռութիւնը եւ անձնատուր կ'ըլլայ մտասեւեռումներու: Այդ օրերուն է, որ կ'այրէ իր բոլոր ձեռագիրները: 1919-1920 տարիներուն կը հիմնէ Աւետարանական լսարան եւ կը քարոզէ Քրիստոսի սէրը եւ հանդերձեալ կեանքի գեղեցկութիւնը: Հոգեկան տագնապը այնուհետեւ արգելք կը դառնայ գրական ամէն ստեղծագործութեան եւ մահուան փափաքը իր հիմնական մտածումը կը դառնայ:
Տան Հաուըլ
Կենցաղ
Տանը իր առաջին տեսերիզը ստեղծեց 16 հոկտեմբեր 2009-ին «Hello Internet» վերնագիրով : Ան ներշնչուած էր ուրիշ «Vlogger» ներէ, եւ որոշեց «Youtube»-ի հետ աշխատիլ։ Ֆիլ Լեսդըրը մեծ ազդեցութիւն ունեսած է Տանի կեանքին մէջ։
Ինտրա
Կենսագրութիւն
Քեմալական շարժումի օրերուն, Ինտրա մեկնած էր Գոնիա, ուր տունէ տուն պտտելով կը քարոզէր Աւետարանի եւ քրիստոնէական կեանքի ճշմարտութիւնը: Կը ձերբակալուի իբրեւ կասկածելի ու վտանգաւոր անձ, «կիլիկեան յեղափոխական գործիչ» եւ կ'աքսորուի անծանօթ ուղղութեամբ: Տասնեակ օրերու տաժանելի ճամբորդութենէ ետք, իր բախտակիցներուն հետ կը հասնի Տիգրանակերտի դաշտը եւ անօթի, ծարաւ ու հիւանդ, մտրակներու հարուածներու տակ, ի վերջոյ շունչը կը փչէ 11 Սեպտեմբեր 1921-ին, ընկերներուն յանձնարարելով սէր, միութիւն եւ հաւատք: Իր ծանօթներուն վկայութեամբ՝ Ինտրա կեանքի ընթացքին եղած է ստորնութեանց եւ միջակութեանց մոլեգին թշնամի, վերջին ծայր սրամիտ, վիճաբանիլը սիրող, գեղեցիկին առջեւ սարսռացող, զօրաւոր յուզումներ փնտռող եւ այդ յուզումներով գինովնալ սիրող բացառիկ անձ մը:
Տան Հաուըլ
Կենցաղ
2012-ին Տանը շահեցաւ Youtube-ի վրայ "SuperNote" մրցանակը, որ կազմակերպուած էր Րեդ եւ Լինք-ի կողմէ (Rhett and Link)։
Ինտրա
Գործերը
Գրական նախափորձերը եղած են ոտանաւորներ՝ գրուած Պէրպէրեան վարժարանի ուսանող եղած օրերուն: «Բիւզանդիոն», «Շիրակ», «Ոստան», «Արեւելք» թերթերուն աշխատակցած է արձակ էջերով, քննադատական փորձերով, ճամբորդական նօթերով եւ իմաստասիրական ու ոգեհարցական ուսումնասիրութիւններով: Թէոդիկի «Ամէնուն Տարեցոյցը» հրատարակած է Չրաքեանի արժէքաւոր նամակները, որոնք յոյս կը սփռեն իր կեանքին եւ հոգեկան բեկումներուն վրայ։ Կը խօսուի նաեւ վէպի մը եւ սիրային արձակ քերթուածներու մասին, որոնք շատ հաւանօրէն յանձնուեցան կրակին, իր հոգեկան տագնապի օրերուն: Հատորի ձեւին տակ Ինտրայէն մեզի հասած են երկու գործեր.-
Տան Հաուըլ
Կենցաղ
2014-ին ան շահեցաւ «Lovie Internet Video Personality of the Year» մրցանակը։
Ինտրա
Գործերը
1) «ՆԵՐԱՇԽԱՐՀ».- Տպուած 1906-ին, բայց գրուած 1898-1900 շրջանին, այսինքն երբ հեղինակը 23 տարեկան էր տակաւին: Տիրան Չրաքեան 16 Հոկտեմբեր 1900-ին Մ. Կիւրճեանին ուղղած նամակի մը մէջ կը գրէ. «Գիրքս լմցուցի այսօր: Օ՜հ, մեծ, մեծ ազատումը, զոր սակայն, վարժութեամբ դեռ չեմ կրնար կոր չափել. գործին գաղափարը զիս այնքան նեղած էր, որ կարծես թէ դեռ լմնցուցած չեմ զայն. մինչդեռ իսկապէս լմնցաւ այս առտու»:
Տան Հաուըլ
Կենցաղ
Ան «Fantastic Foursome»-ի (Ֆանդասդիկ Քառեակ) անդամ է։ «Fantastic Foursome» խումբ մըն է որ կազմուած է 4 բրիտանացի «Youtuber»-ներէ, որուն անդամներն են՝ Տան Հաուըլը (Danisnotonfire), Ֆիլ Լեսդըրը (AmazingPhil), Քրիս Քենտալլը (crabstickz) և Փիճէյ Լիկորին (KickthePj)։
Ինտրա
Գործերը
Գիրքը ձօնուած է իր ուսուցիչ-տնօրէնին՝ Ռ. Պէրպէրեանին: Պէրպէրեան գրած է շահեկան յառաջաբան մը, ուր կը ջանայ մատնանշել Ինտրայի տաղանդին յատկանիշերը: Ինչպէս խորագիրը ցոյց կու տայ, այս գիրքը կը պատկերացնէ Ինտրայի ներքին աշխարհը՝ արտաքին պատկերներու եւ դէպքերու շրջանակին մէջ։ Հոն կը գտնենք բնութեան նկարագրութիւններ՝ «խոկացող» նոճիներով, ձիւնածածկ լեռներու տաճարային խորհուրդով, Պոլսոյ սլացիկ մինարէներով: Ականատես կ'ըլլանք բանաստեղծի ապրումներուն՝ իր սենեակի առանձնութեան մէջ, գիշերուան լամբարի աղօտ լոյսին մէջ։ Մեզ կը փոխադրէ Սեւ Ծովու ափերը կամ բուրգերու ստորոտը, «Առասպելօրէն անրջացած սփինքսին» խորհրդաւոր նայուածքին տակ: Այս գիրքին մէջ կը գտնենք տակաւին պաշտամունքը լոյսին, իր բիւրեղային մաքրութեամբ: Հոս է սէրը՝ Իռենան, «լուսեղէն եւ արփային» այդ էակը, որ ամբողջովին լոյս է ու հոգի: Գիրքը մեր առջեւ կը բանայ նաեւ մանկութեան յիշատակներ, եկեղեցիի զանգակին եւ խունկի բուրումներուն կախարդանքովը անուշցած: Բանաստեղծական այս բոլոր ապրումներուն քովն ի վեր, «Ներաշխարհ»ը կու տայ վկայութիւններ արեւելքի եւ արեւմուտքի իմաստասիրական մտածումներէն, ինչպէս նաեւ արձագանգը կը հանդիսանայ ընկերային հարցերու: Դժուար է այս գիրքին նիւթը ամփոփել, որովհետեւ աւելի վերլուծում է մտածումներու եւ զգացումներու, քան թէ դէպքերու պատմում:
2) «ՆՈՃԱՍՏԱՆ» (1908).- քառասուն հնչեակներու հաւաքածոյ մը, որուն մէջ տեղ գտած բոլոր քերթուածներն ալ ներշնչուած են նոճիներու խորհուրդէն եւ կը սեւեռեն անցաւորէն դէպի յաւիտենական կեանք ձգտող հոգիի մը տագնապանքը: Ինտրա հմայուած է նոճիներու երջանիկ ճակատագրէն, որովհետեւ, ըստ իրեն, անոնք ի վիճակի են ձգտելու յաւերժական լոյսին եւ ճշմարտութեան, իսկ ինք զուրկ է այդ գեղեցկութեանց հասնելու կարողութենէն:
Տան Հաուըլ
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:1991 ծնունդներ Ստորոգութիւն:11 Յունիսի ծնածներ
Ինտրա
Գրական յատկանիշեր
Ինտրա ոգեղէնի սիրահարն է եւ ամէն ինչ կ'ոգեղինացնէ: Կը խորշի առօրեայ կենցաղէն, նիւթէն եւ նիւթականէն: Յաւիտենականին եւ աստուածայինին գեղեցկութիւններն են, որ զինք կը քաշեն: Իր սէրը, մարմնաւորուած Իռենայի անձով, ամբողջովին մաքրազտուած է աշխարհային եւ մարմնեղէն տարրերէ: Սէրը, Ինտրայի համար, բնութեան մէկ սքանչելի երեւոյթն է, անոր հրաշալի խորհուրդներէն մէկը: Իռենան կը ներկայանայ իրեն իբրեւ Աստուծոյ սրբալոյս մէկ ցոլքը, աննիւթ եւ անհպելի, որուն կարելի է մօտենալ լոկ կրօնական ջերմեռանդութեամբ:
Յաւիտենականութեան եւ անմահութեան գաղափարով լեցուած՝ Ինտրա ինքզինք մաս ու եղբայր կը զգայ բնութեան եւ երկինքին, տեւաբար ձգտելով աւելի աննիւթացման եւ աւելի յաւերժացման: Այս պատճառով է որ մահը իրեն համար բաղձալի բան մըն է, քանի որ առիթ կ'ընծայէ յաւերժութեան մերձենալու:
Գեղեցիկին ու լոյսին երգիչն է ինք, որովհեսեւ գեղեցիկը անանձ է ու վեր կը մնայ առօրեայէն: ԵՍ-էն դէպի ընդհանրականը, շօշափելիէն դէպի անշօշափելին, նիւթէն դէպի ոգեկանութիւն՝ ահա Ինտրայի դաւանանքը, որ յագեցած է նաեւ Գեղեցիկի, Բարիի ու Ճշմարիտի ըմբռնումով, Պէրպէրեանի ազդեցութեան տակ: Մարդուս կեանքը- կը հաւատայ Ինտրա- դէպի տիեզերքի ստեղծիչը տանող ճամբուն վրայ ինկած հանգրուան մըն է: Այս անցքը պէտք չէ որ կաշկանդէ մեզ: Մարդ պէտք է գիտնայ արհամարհել աշխարհային ամէն վայելք, հասնելու համար յաւերժական հոգեղինացման:
«Ներաշխարհ»ին պէս «Նոճաստան»ն ալ կը պատմէ հողեղէն եւ աշխարհային կեանքի ունայնութիւնը: Ինտրա գիտէ միաձուլուիլ բնութեան տարրերուն, ձայներուն եւ գոյներուն հետ: Այս գիծով՝ ան կը մօտենայ համաստուածութեան, տիեզերական եղբայրակցութեան:
Ինտրա կը յորդի «անեզրութեան» գաղափարով: Սկիզբը ԵՍ-ն է, վախճանը՝ Աստուած: Դժգոհ է ընկերութենէն, որովհետեւ կը խորհի թէ ան կը կաշկանդէ մարդուս թռիչքը:
Այս ու նման գաղափարներով յագեցած՝ Ինտրա աւելի բանաստեղծ է քան փիլիսոփայ: Արուեստագէտ մը՝ որ կը մտածէ, կ'երազէ, կը հրճուի եւ կը տառապի: Տեսլահար մըն է գինովցած երկինքին եւ անհունին տեսիլքով: Մանուկի մը հիացիկ հոգիով կը քալէ կեանքին մէջ, յափշտակուած ստեղծագործութեան հրաշալիքներէն:
Որքան բովանդակութեամբ, նոյնքան նաեւ ձեւով ու արուեստով անսովոր գործ մըն է «Ներաշխարհ»ը մեր գրականութեան մէջ:
Ահա թէ ինչպէ՛ս կը բնորոշէ Չրաքեան իր գործին բաղադրութիւնը.- «Լեռնագաւառ մ'է դժնդակ սեպութիւններով, բայց նաեւ խաղաղասփիւռ հովիտներով, յստակագիծ պայծառերանդ հեռուներով, բայց միանգամայն միգամած սարերով ու խաւարին խորքերով լի»:
Այն շրջանին (1890-1900), երբ Պոլիսը գրեթէ պարպուած էր իր յայտնի դէմքերէն եւ գրականութիւնը տժգունած, աշնան դեղին տերեւներու վերածուած, գրական անարիւն էջերու տաղտկալի այս հանդէսին մէջ երկու բացառիկ խառնուածքներ կը ծաղկին, լուռ ու մունջ, գրեթէ կորսուած իրենց մեկուսի անկիւններէն ներս: Անոնցմէ մէկը Միսաք Մեծարենցն է, միւսը՝ Տիրան Չրաքեանը: Երկուքն ալ օժտուած են խոր զգայնութեամբ, երկուքն ալ մեծ արուեստագէտ ու վեր իրենց շրջապատի միջակութիւններէն: Ճիշդ այդ պատճառով ալ երկուքն ալ անտեսուած մնացին երկար ատեն:
Ինտրա, Մեծարենցի նման, բանաստեղծ է եւ նոյն ատեն ունի նկարչական շատ հարուստ զգայարանք: Աշխարհը կը տեսնէ շարունակ գունագեղ պատկերներով: Ամէն մէկ էջին մէջ կը ստեղծէ լոյսի եւ ստուերի խաղեր, կը կենդանացնէ բնութիւնը եւ մինչեւ իսկ թանձրացեալ իրականութեան մէջ կը վերածէ ծովուն ձայնն ու աղի համը:
Ինտրայի ոճը բարդ է: Փոխանակ անջատ նախադասութիւններ կազմելու, ան կ'աշխատի մտքերը ձուլել ընդհանրացումներու մէջ:
Գրեթէ բնաւ չի գործածեր մաշած կաղապարներ: Ամէն մէկ նախադասութեան եւ ստեղծած պատկերին վրայ իր անձին կնիքը կայ: Գերազանցօրէն ինքնատիպ հեղինակ մըն է այնպէս որ Ինտրայի մէկ էջը բաւարար է զինք զատելու ուրիշներէ:
Զարտուղի ճամբաներէ քալող այս մեծ գրագէտը ունի անշուշտ իր թերութիւններն ալ: Ինտրայի ոճը շատ ծանրաբեռնուած է բազմայարգ նախադասութիւններով, ոլորուն բառերով: Ճիշդ այս պատճառով «Ներաշխարհ»ի ընթերցումը կը յոգնեցնէ թերեւս բայց չի ձանձրաձներ: Տեղ-տեղ Ինտրա կը դառնայ շատաբան, այսինքն շատ կը բացատրէ եւ շատ կը վերլուծէ, առանց ընթերցողին տալու անձնական գիւտին հաճոյքը: Բառերու հեղեղի մը ներքեւ յաճախ կը խեղդէ մտածումի եւ նկարագրութեան իրականութիւնը: Մերձիմաստ կամ նոյնիմաստ բառերու տարափները կը տեղան՝ առաջ բերելով պրկուած ու ծանր պարբերութիւններ: Հայկազեան բառարանին հարստութիւնը եւ մեր կէտադրութեան նշանները զինք չեն գոհացներ: Իր ներքին յոյզերն ու մտածումին նրբութիւնները արտայայտելու համար կը յօրինէ նոր բառեր եւ կէտադրական նոր նշաններ:
Եթէ երբեմն յաջող են Ինտրայի կերտած բառերը (ինչպէս՝ հիանուաղ, խնկաթեւ, միւռոնացում, եւլն.) շատ անգամ սակայն խժալուր կը դառնան՝ իրենց բռնազբօսիկ կառոյցով. Օրինակ՝ ժանտարերգ, ծովաժուարդ, տիտանուագային, ծածկայուն, եւլն.:
Հակառակ այս բոլորին, Ինտրայի գործը կը պահէ իր մնայուն արժէքը, իբրեւ վկայութիւնը արուեստագէտ բացառիկ խառնուածքի մը, որ նոյն ատեն իր մէջ կը կրէր բանաստեղծի գերազգայուն հոգի եւ իմաստասէրի տագնապող միտք:
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ գրողներ Ստորոգութիւն:Հայ բանաստեղծներ
Մարի Մանուկեան
Մարի Մանուկեան (ծնած 3 Սեպտեմբեր, 1992) Ամերիկահայ քաղաքական գործիչ ԱՄՆի Միշիկըն նահանգէն, որ կը ներկայացնէ նահանգին 40րդ Բաժանմունքը Միշիկընի Երեսփոխանական նիստէն ներս: Ան անդամ է Դեմոկրադական Կուսակցութեան, եւ զինք ընտրած բաժանմունքը կը ներառէ տարբեր շրջաններ, ինչպէս Օքլըն Քաունթի, ներառեալ Պըմինկհըմ, Պլումֆիլտ Հիլզ, Պլումֆիլտ Թաունշիփ, եւ Արեւմտեան Պլումֆիլտ Թաունշիփէն բաժին մը:
Վաղ կեանք եւ ուսում
Մանուկեան ծնած է Պըրմինկհըմ, Միշիկըն, ԱՄՆ իբր անդրանիկ զաւակ: 2010 թուականին, Ըրնըսթ Ու. Սիհոլմ Երկրորդական Վարժարանէն աւարտելէ ետք, Մանուկեան սկսաւ իր Արուեստից Պսակաւոր վկայականի ուսումը Միշիկըն Նահանգի Համալսարանէն, բայց 2012 թուականին փոխադրուեցաւ Ուաշինկթըն Տ.Գ. եւ աւարտեց միջազգային յարաբերութիւններու ոլորտին մէջ Ճորճ Ուաշինկթըն Համալսարանէն, 2014 թուականին: Ան ստացաւ իր Մագիստրոսի վկայականը միջազգային հաղորդակցութիւններու ոլորտին մէջ, նոյն համալսարանէն, 2017 թուականին:
Մանուկեանին ընտանիքը Հայոց Ցեղասպանութենէն վերապրողներ են: Ան անդամ է Սուրբ Սարգիս Հայ Առաքելական Եկեղեցիին, Տիրպորն, Միշիկըն:
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայեր այբբենական կարգով
Ժընեւի Արուեստի Եւ Պատմութեան Թանգարանը
Ժընեւի արուեստի եւ պատմութեան թանգարանը (ֆր.՝ Musée d'art et d'histoire de Genève), արուեստի եւ պատմութեան թանգարան, կը գտնուի Ժընեւի մէջ։
Պատմութիւն
Ցուցահանդէսային աշխուժ գործունէութիւնը Ժընեւի մէջ սկսած է 1789-ին՝ Արուեստի միութեան հիմնադրմամբ, որ կանոնաւոր ցուցահանդէսներ կը կազմակերպէ (Salon des Artistes): Կարճ միջոցէ մը ետք, ֆրանսական Մեծ յեղափոխութեան ազդեցութեան տակ, Ժընեւի ընդունած նոր սահմանադրութիւնը կը նախատեսէր թանգարանի մը ստեղծումը, որ հաւաքէր արուեստի բոլոր տեսակները հանրային կրթութեան համար։ 1798-ին գործադիր «ֆրանսայի դիրեկտորիա»ն կ'որոշէ Փարիզի եւ Վերսայի մէջ պահուող նկարներուն մէկ մասը ուղարկել գաւառական քաղաքներ, այն պատճառաբանութեամբ, որ անոնց համար տեղ չկար Լուվրի մէջ։ Ֆրանսայի կողմէ վերջերս բռնակցուած Ժընեւը կը դառնայ այդպիսի քաղաքներէն մէկը։
1824-ին Ժան եւ Հենրիեթ Ռաթ քոյրերը, ըստ իրենց եղբօր՝ զօրավար Սիմոն Ռաթի կտակին, անկէ ժառանգած գումարներով ձեռնամուխ կ'ըլլան նոր թանգարանի մը կառուցման։ 1826-ին Ժընեւի Նոր հրապարակին մէջ կը բացուի Ռաթ թանգարանը, ուր կը զետեղուին արուեստի հաւաքածոներ, ինչպէս՝ Ժան Էթյէն Լէոտարտի, Ռոտոլֆ Թափերի եւ այլոց գործերը։ Թանգարանին մէջ կը սկսին կազմակերպել Ժընեւի Ժամանակակից արուեստի ժամանակաւոր ցուցահանդէսներ։
Այսպիսով, Ժընեւի արուեստի եւ պատմութեան թանգարանը կը դառնայ թանգարաններու ամբողջ ցանցի մը կեդրոնը.
1939-ին Սպանիոյ քաղաքացիական պատերազմին, Փրատոյի թանգարանին բոլոր թանկարժէք ցուցանմուշները կը տարհանուին Ժընեւ, պահուելու՝ Արուեստի եւ պատմութեան թանգարանին մէջ ։
ԺԹ. դար
Հակառակ թանգարանին Բարեկամներու միութեան ջանքերուն՝ երկար ատեն Ժընեւի թանգարանին մէջ քիչ թիւով տպաւորապաշտական աշխատանքներու կարելի էր հանդիպիլ։ Սակայն վերջերս բազմաթիւ նուիրատուութիւններ կ'օգնեն ստեղծելու այդ հաւաքածոն։
Թանգարանին հիմնական աշխատանքներն են՝
Ծանօթագրութիւն
Ստորոգութիւն:Պատմութեան թանգարաններ Ստորոգութիւն:Եւրոպայի թանգարաններ Ստորոգութիւն:Զուիցերիոյ թանգարաններ Ստորոգութիւն:Զուիցերիոյ պատկերասրահներ
Ատիտաս
Ատիտաս (Adidas AG), մարզական հագուստ եւ իրեր արտադրող ընկերութիւն մը։ Մարզական կոշիկներէ զատ ընկերութիւնը կ'արտադրէ նաեւ այլ իրեր՝ պայուսակներ, վերնաշապիկներ, տաբատներ, գլխարկներ եւ այլ մարզական գոյքեր։ Ամենէ մէծ մարզական հագուստ արտադրող ընկերությունն է Եւրոպային մէջ եւ երկրորդ խոշորագոյն արտադրողը աշխարհին մէջ։ Ընկերութեան արտադրանքի վրա սովորաբար պատկերուած է երեք ճերմակ կամ սեւ շերտեր, որ կը հանդիսանայ ընկերությեան ապրանքանիշը։ Պրենտին անունը պատշաճ ձեւով մը փոքրատառով "a"-ով կը գրուէ:
Ատիտաս հիմնուած է 18 աւգոստոս 1949-ին՝ Ատոլֆ Տասսլերին (Adolf Dassler) կողմէ, հետեւելով Gebrüder Dassler Schuhfabrik-ին մէջ ընտանիքը եղած տարաձայնութիւնները իր եւ իր աւագ եղբօր՝ Ռուտոլֆին միջեւ: Ռուտոլֆը աւելի վաղ «Բուման» (Puma) ստեղծած էր, որ շատ արագ դարձաւ Adidas-ին գործարար մրցակիցը եւ նոյնպէս գլխադասուած է Հէրզոկենաուրախին մէջ:
Պատմութիւն
Քրիսթոֆ Տասսլեր իր աւագ որդիին՝ Ռուտոլֆ «Ռուտիին» հետ կօշիկ կարելուն գործունեութիւնն սկսած են 1920 թուականէ: Սկզբնական շրջանը դուրս գրուած զինուորական համազգեստներէ կը կարեին տնական մաշիկներ եւ հաշմանդամներու բուժական ոտնամաններ: 1 յուլիս 1924-ը Ռուտոլֆ եւ Ատոլֆ «Ատի» Տասսլերներ հիմնեցան «Տասսլեր եղբայրներու կօշիկին ֆապրիքը»: Գամերով մարզակօշիկներու գիւտը կը պատկանի Ատոլֆին, որ ըրաւ 1925-ին: 1928-ին Ճօզեֆ Վայթցերին հետ մշակած գամերը ստացան գերմանական արտօնագիր: Նոյն տարուն Ամսթըրտամին ողիմպիական խաղերու ընթացքին քանի մը մարզիկներ առաջին անգամ ելոյթ ունեան Տասսլեր եղբայրներու կօշիկներով: Յաջորդ տարին եղբայրներու ֆապրիքը սկսաւ ֆութպոլային մարզակոշիկներու արտադրութիւնը:
Եղբայրներու Բաժանումը
1939-ին, երբ սկսաւ պատերազմը, նազիստական կառաւարութիւնը բռնագրաւեցաւ Տասսլեր եղբայրներու գործարանը, չնայած անոր, որ նրանք իրենց կուսակցութեան անդամներ կը հանդիսանային: Եղբայրները մեկնեցան ճակատ, սակայն, տարի մը անց Ատոլֆը վերադարձուցին, քանի որ նազիստներ չէին կրնա աշխատեցնիլ եղբայրներու գործարանը, որուն մէջ նռնականետերու արտադրութիւն ստեղծելու փորձեր ըրած էին:
Պատերազմի ընթացքին եղբայրներու միջեւ ճեղքուածքը խորանալով հասաւ խզումի 1943-ը Դաշնային ուժերու ռումբահարութեան ատենը, երբ Ատին իր կինին հետը վազեցաւ դեպի ռումբապաստարան, Ռուտոլֆն իր ընտանիքին հետ արդեն հոն կը գտնուեր: «Սրիկաներ նօրեն եկած են», ըսաւ Ատի, նկատի ունենալով ռազմական օդանաւերը, սակայն՝ Ռուտոլֆ ենթադրեցաւ, թէ ատիկա խօսքերը իր ընտանիքին մասին ըսած է: Յետագային, երբ ամերիկացի զինուորները գերեվարեցան Ռուտոլֆը եւ մեղադրեցին անոր Waffen SS-ին անդամ ըլլալուն մէջ, ինչն ատանկ չէր եղած, ան համոզած էր, որ ատիկա եղբօր ըրածն է:
Ապրիլ 1945-ը եղբայրներու Դոլպուրիին (Dolbury) գործարանը, որուն մէջ հակահրասայլային նռնականետներ կ'արտադրէին, խիստ վնասած էր ամերիկյան օդոյժին ռմբահարութենէ, սակայն Ատիի կնօջ՝ Քէթիին ջանքերով հոն սկսեցաւ մարզակօշիկներու արտադրութիւնը, որուն ամենէ մէծ գնորդները դարձան ամերիկացիները, որ երկիրը գրաւած էին:
Ընկերութեան կառավարումը
1984-ին Քադարինին մահալանէն ետք կառավարումը կը շարունակէ որդին՝ Հէօրսթ Տասսլեր: Ան ամուր կապեր ստեղծեցաւ Միջազգային Ողիւմպիական Գոմիթէին եւ Ֆութպօլին Միջազգային Միութեան հետ եւ կատարեցաւ բարեփոխումներ:
1989-ին 51 տարեկան մահացաւ Հէօրսթը, անոր քոյրեր փորձեր ըրին ընկերութիւնը կառավարել, սակայն, շոտով հասկցան, որ չունին համապատասխան թափ եւ կարողութիւն եւ իրենց արժեթուղթերու 80 %-ը վաճառեցան ֆրանսացի ձեռնարկատեր Պէրնար Թաբին:
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Մարզական հագուստ
Ղարաբաղի ձի
Արցախեան ձի (Ղարաբաղեան ձի) լեռն, հեծկան ձիերու ցեղ։ Ստեղծուած է հնագոյն ժամանակներուն ժողովրդական ընտրասերման (պարսկական, թուրքմէն, հնագոյն, իսկ յետագային արաբ, ձիերու ցեղերի ներազդման) միջոցով՝ Կուր եւ Արաքս գետերու միջեւ ինկած տարածքին մէջ։ Հայոց այրուձիի կազմին մէջ յայտնի էր որպէս լաւագոյն հեծկան։ Արտահանուած է տարբեր երկիրներ (Իրան, Ֆրանսա, Լեհաստան եւ այլն)։ Նշանաւոր է իր գեղեցիկ կառուցուածքով, արտաքին տեսքով կը նմանի արաբ, ձիերուն (չոր մարմնակազմուածք եւ հեզ վարքագիծ)։ Գլուխը թեթեւ է, իրանը՝ ուղիղ։ Մնդաւի բարձրութիւնը 145-150սմ է, իրանի թեք երկարութիւնը՝ 145-150 սմ, կուրծքի փաթը՝ 160-165 սմ, դաստակի փաթը՝ 16-18 սմ՝. Երանգն աշխէտ է, մոխրագոյն, դեղին՝ ոսկիէ կամ արծաթէ փայլով։ Օգտագործուած է Դոնի, անդրկովկասեան հանրապետութիւններու, Արեւմտեան Եւրոպայի շարք մը երկիրներու տարբեր ձիերու ցեղերու բուծման եւ բարելաւման նպատակով։ Սահմանափակ քանակով կը բուծուի ԼՂՀ տարբեր շրջաններուն մէջ։
Ստորոգութիւն:Արցախ Ստորոգութիւն:Ձիեր
Ալ­պերթ Խա­ռա­տեան
Կեանք եւ գործունէութիւն
Ծնած է 1939 թուականի Օգոստոսի 24-ին, Երեւանի մէջ: Դպրոցը աւարտելէ ետք, 1959 թուականին ընդունուած է Երեւանի Պետական համալսարանի Բանասիրական կաճառը, զոր աւարտած է 1964 թուականին։
Մինչեւ 1966 թուական աշխատած է Ապարանի շրջանի Ծաղկահովիտ, այնուհետեւ Էջմիածնի շրջանի Լենուղի գիւղերուն մէջ՝ իբրեւ միջնակարգ դպրոցի ուսուցիչ:
Գիտութիւններու ազգային ակադեմիոյ
Խառատեան պաշտօնավարած է Հայաստանի Գիտութիւններու ազգային ակադեմիոյ համակարգին մէջ աւելի քան քառասունմէկ տարի, որուն քսանինն տարին՝ Պատմութեան կաճառէն ներս: Այսպէս․
Խառատեան «Գիտութեան աշխարհին մէջ» գիտահանրամատչելի հանդէսի հիմնադրման օրէն՝ 2005 թուականէն, ցայսօր կը գլխաւորէ անոր հասարակագիտական բաժինը: