cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Խաչակիրներու Ա. Արշաւանք, Անտիոքի Պաշարում
Անտիոքի պաշարումը կը դառնայ '''Խաչակիրներու Ա. Արշաւանք'''ին առանցքային իրադարձութիւններէն մէկը։ Տեղի ունեցած է 1097-1098 թուականներուն, որուն իբրեւ հետեւանք՝ քաղաքը նուաճած են խաչակիրները: Պաշարումը եւ անոր յաջորդող իրադարձութիւնները կը ստիպեն խաչակիրները Անտիոքի շրջանին մէջ մնալու աւելի քան մէկ ու կէս տարի։ Խաչակիրներու առաջնորդներուն տարաձայնութիւնները եւ կապերու վերջնական խզումը Բիւզանդիոնի կայսր Ալեքսիոս Ա. Քոմնենոսի հետ` կապուած Անտիոքի գրաւման հետ, հիմք կը հանդիսանան Մերձաւոր Արեւելքի մէջ լատինական իշխանութիւններ հիմնելու համար։
Նախապատմութիւն
1095-ին Ուրպանոս Բ. Հռոմի Պապը կը հրաւիրէ Քլերմոնի ժողովին եւ կը յայտարարէ Խաչակիրներու արշաւանք ը ընդդէմ իսլամներուն, որուն նպատակն էր ազատագրել իսլամներու տիրապետութեան տակ գտնուող Երուսաղէմ քաղաքը, ուր մեծցած, խաչուած ու թաղուած էր Յիսուս Քրիստոսը: Ուրպանոս կը խոստանար մեղքերու թողութիւն տալ արշաւանքի մասնակիցներուն։ Եւրոպացիները կը մտածէին, որ դիւրութեամբ կրնան յաղթել իսլամներուն։
Գիւղացիներու Խաչակրաց Արշաւանք
Հոկտեմբեր 1096-ին կը մեկնարկէ գիւղացիներուն կամ աղքատներուն խաչակիրներու արշաւանքը։ Արշաւին մասնակիցներուն մեծ մասը կանոնաւոր բանակի անդամներ չէին, հետեւաբար իրենք լուրջ ռազմական ուժ մը չէին ներկայացներ։ Ս. Երկրի ճանապարհին խաչակիրները կը թալանէին խաղաղ բնակչութիւնը, կը կազմակերպէին հրէական համայնքի ջարդեր։ Կոստանդնուպոլսոյ մէջ կը հաւաքուի շուրջ 180 հազար հոգի, որոնք մեծ վտանգ կը ներկայացնէին Բիւզանդիոնի համար։ Ալեքսիոս Ա. Քոմնենոս կը հասկնայ, որ հմուտ զինուորներու փոխարէն Հռոմի Պապը անոր ուղարկած է աղքատներու հիւծած խումբեր, որոնք պարզապէս չեն կրնար մարտնչիլ լաւ պատրաստուած եւ զինուած իսլամներուն դէմ։ Բացի անոնցմէ «բանակը» Բիւզանդիոն գտնուելու ընթացքին կ'ոչնչացնէ մեծ թիւով տուներ, պալատներ, առեւտրականներու կրպակներ հակառակ անոր, որ բիւզանդացիները կը շարունակէին սնուցել խաչակիրները։ Ալեքսիոս չի կրնար համոզել Պետրոս Ամիենցին սպասելու ասպետ-խաչակիրներուն : 21 Հոկտեմբեր 1096-ին Նիկիոյ մօտ գտնուող Ցիւետոտոս քաղաքին մօտ սելճուքները կը ջախջախեն խաչակիրները։
Արշաւանքին Շարունակութիւնը
Աղքատներու խաչակիրներու արշաւանքին տապալումէն ետք Կոտֆրիտ Պուլիոնցին (այդ օրերուն արդէն լոթարինկիա հերցոկ) իր եղբայրներ` Պալթուինի եւ Էստաշի հետ միասին կը գլխաւորէ խաչակիրներու կանոնաւոր բանակը։ Զանոնք կ'ընդունէին իբրեւ` Հռոմի Պապի դաշնակիցներ։ Աննա Քոմնենոսի վկայութեամբ Կոտֆրիտի բանակը կազմուած էր 10 հազար հեծեալէ եւ 70 հազար հետեւակէ, սակայն այս թիւերը զգալիօրէն ուրճացած են։ Մինչեւ զօրքերը գլխաւորելը Կոտֆրիտ կը վաճառէ իր ունեցածին զգալի մասը, ինչպէս նաեւ Պուլիոնի կոմսութիւնը : Նախ Լոթարինկիացիները կ'արշաւեն եւ անոնց առաջնորդներէն կը պահանջուի մեծ ջանքեր գործադրել, որպէսզի ընդհանուր յայտարարի գան Հունգարիոյ բնակիչներուն հետ` որոնք լաւ կը յիշէին աղքատ-խաչակիրներու անմարդկային գործողութիւնները։ Պելկրատէն ոչ հեռու Կոտֆրիտ կը հանդիպի Բիւզանդիոնի կայսեր Ալեքսիոս Ա. Քոմնենոսի դեսպաններուն եւ անոնց հետ դաշինք մը կը կնքէ. բիւզանդացիները կը պարտաւորուէին սննդամթերք տրամադրել խաչակիրներուն անոնց հողերը պաշտպանելու պայմանով։ Այս համագործակցութիւնը կը տեւէ մինչեւ խաչակիրները անյայտ պատճառներով կը պաշարեն Սելիպրիա քաղաքը։ Տագնապահար Ալեքսիոս կը հրամայէ Կոտֆրիտին ներկայանալ իր քով՝ Կոստանդնուպոլիս: Սակայն Կոտֆրիտ կը մերժէ եւ 23 Դեկտեմբեր 1096-ին լոթարինգիացիները կը հասնին Կոստանդնուպոլսոյ պարիսպներուն : Ալեքսիոս կ'որոշէ դադրեցնել խաչակիրներու մթերքներով մատակարարումը, բայց երբ խաչակիրները կը սկսին թալանել քաղաքին շրջակայքը, տեղի կու տայ։ Զինուած բախումներէն ետք Ալեքսիոս եւ Կոտֆրիտ դաշինք մը կը կնքեն, Կոտֆրիտ կ'երդմնակալէ Ալեքսիոսը վասսալի կարգավիճակով եւ փոխարէնը մեծ գումար կը ստանայ։ Երբ Կոստանդնուպոլիս կը ժամանեն մնացեալ խաչակիրները Կոտֆրիտ կը շարժի դէպի Նիկիա: Քաղաքը գրաւելէն ետք խաչակիրները կը բաժնուին. յառաջագիծը կը ղեկավարէր Պոհեմունդ, իսկ թիկունքը՝ Կոտֆրիտ։
Անտիոքի Դրութիւնը
Անտիոք կը հանդիսանար Մերձաւոր Արեւելքի ամենանշանակալի քաղաքներէն մէկը։ Քաղաքին պատմութիւնը կը սկսի Հռոմէական կայսրութեան ժամանակներէն։ Յետոյ քաղաքը ձեռքէ ձեռք կը փոխանցուի: Սկիզբը Բիւզանդիոն կը տիրէ Անտիոքին, ապա կ'անցնի արաբներուն ձեռքը, յետոյ՝ Ժ. դարուն դարձեալ կը վերադառնայ Բիւզանդիոնին, 1085-ին քաղաքը կը նուաճեն սելճուքները: Վերջիններս մասամբ կը վերակառուցեն դեռ Յուստինիանոս Ա.-ի ժամանակաշրջանին քաղաքային պարիսպները` լայն պատերը կը պաշտպանուին 450 աշտարակներու կողմէ` որոնք զգալիօրէն կը հզօրացնեն քաղաքին պաշտպանութիւնը։ Բացի ատոնցմէ քաղաքը հարաւ-արեւմուտքէն կը պաշտպանուէր լեռներով, իսկ հիւսիս-արեւմուտքէն՝ ճահճուտներով։ 1088-էն Անտիոք կը ղեկավարէր ամիրա Եաղի-Սիանը, որ կանխատեսելով քրիստոնեաներու կողմէ հնարաւոր յարձակումը օգնութեան խնդրանքով կը դիմէ հարեւան քրիստոնեայ երկիրներուն: Եաղի-Սիան կը բանտարկէ պատրիարք Յովհաննէս Օքսիտը։ Քաղաքէն կը վտարէ քաղաքին մեծամասնութիւնը կազմող` հայերուն ու յոյներուն մեծ մասը։ Եաղի-Սիանի կայազօրը կրնար պաշտպանել պարիսպները. ամէն ինչ պատրաստ էր քաղաքին պաշտպանութեան համար։
Խաչակիրներու Ժամանումը
Խաչակիրները կը ղեկավարէին` Կոտֆրիտ Պուլիոնցին, Պոհեմունդ Տարենտացին եւ Ռայմոնտ Դ. Թուլուզցին, որոնք անհամաձայն էին քաղաքը գրաւելու հարցին մէջ։ Ռայմոնտ մտադիր էր անմիջապէս գրոհի անցնիլ, իսկ Կոտֆրիտ եւ Պոհեմունդ կողմնակից էին քաղաքին պաշարման։ 21 Հոկտեմբեր 1097-ին խաչակիրները կը պաշարեն քաղաքը : Խաչակիրներուն սննդամթերք կ'ուղարկէին Կիլիկիոյ եւ Սեւ Լերան շրջաններու հայ իշխանները, որոնք թշնամական յարաբերութիւններու մէջ էին սելճուքներու ն հետ:
Առաջին Պաշարումը
Պաշարման սկզբնական փուլերուն յաջողութիւնը խաչակիրներուն էր: Նոյեմբերի կէսերուն Անտիոք կը ժամանէ Պոհեմունդի զարմիկը` Տանկրետ: Բացի ատկէ աշնան ընթացքին խաչակիրները պաշարի պակաս չէին զգար, քանի որ Անտիոքի շրջակայ բերքատու շրջանները կ'ապահովէին քրիստոնեաները անհրաժեշտ սննդամթերքով։ Ճենովա յէն 14 նաւ 17 Նոյեմբեր-ին Ս. Սիմէոնի նաւահանգիստէն խաչակիրներուն պաշար կը հասցնէ։ Ձմրան մօտեցումով վիճակը կը սկսի վատթարանալ։ Դեկտեմբերին Կոտֆրիտ կը հիւանդանայ, իսկ պաշարը կը սկսի սպառիլ։ Ամսուան վերջը Պոհեմունդ կը հեռանայ պաշար հայթայթելու նպատակով։ Եաղի-Սիան օգտուելով անոնց բացակայութենէն իր զօրքերուն հետ պարիսպներէն դուրս կու գայ եւ կը յարձակի Ռայմոնտի ճամբարին վրայ։ Ըստ անանուն զինուոր-ականատեսի մը ժամանակագրութեան իսլամները կը սպաննեն շատ թոյլ պաշտպանուած խաչակիրները, այնուամենայնիւ վերջիններս կը յաջողին կասեցնել գրոհը, սակայն քաղաքը գրոհի ենթարկելու համար  բաւարար ուժ չունէին։ Նոյն ատեն Պոհեմունդի բանակը կը բախի պաշարուողներուն օգնութեան հասնող` Դամասկոսի կառավարիչ Տուկակա Մելիքի զօրքերուն հետ : 31 Դեկտեմբեր 1097-ին քրիստոնեաներու եւ իսլամներու միջեւ ճակատամարտ մը տեղի կ'ունենայ, որմէ ետք երկու կողմերն ալ կը վերադառնան  ծանր կորուստներ ձգելով։
Սովը
Ձմրան խաչակիրներուն վիճակը աւելի կը վատանայ։ Ժամանակագիրները կը վկայեն, որ սովի պատճառով կը մահանար իւրաքանչիւր եօթներորդ խաչակիրը։ Շատերը կը մորթէին իրենց ձիերը եւ էշերը հազիւ զսպելով իրենք զիրենք մարդակերութենէ : Սակայն ըստ կարգ մը պատմաբաններու խաչակիրներուն մէկ մասը ինքզինք չէր կրնար զսպել եւ կը զբաղէր մարդակերութեամբ։ Սննդամթերք կարելի էր գնել հայերէն եւ սուրիացիներէն սակայն վերջիններս մեծ գումար կը պահանջէին սննդամթերքին փոխարէն, որ հասու չէր սովորական խաչակիրներու գրպանին։ Բացի սովէն խաչակիրները նաեւ կը տուժէին հիւանդութիւններէ եւ եղանակէն։ 9 Փետրուարին տեղի Խարիմ ամրոցին շրջակայքը Հալէպի ամիրա Րիտուանի ուժերով համալրուած սելճուքներու եւ Պոհեմունդի զօրքերուն միջեւ ճակատամարտ մը տեղի կ'ունենայ։ Ճակատամարտին կը յաղթեն խաչակիրները։
Անգլիացիներուն Օգնութիւնը
1098-ին անգլիական նաւատորմը պաշարողական մեքենաներ կառուցելու համար շինանիւթ կը հասցնէ խաչակիրներուն: Անհրաժեշտ նիւթերը ստանալով, խաչակիրները կ'անցնին պաշարողական մեքենաներու կառուցման։
Ֆաթիմեաններու Դեսպանութիւնը
Ապրիլին խաչակիրներուն ճամբարը կը ժամանեն Ֆաթիմեան խալիֆայութեան դեսպանները։ Անոնք խաչակիրներուն կ'առաջարկեն դաշինք կնքել ընդդէմ ընդհանուր թշնամի` սելճուքներուն. ըստ պայմաններու բերումին, խաչակիրներուն պիտի անցնէր Սուրիան, սակայն անոնք պէտք չէր յարձակէին Պաղեստինի վրայ։ Նման պայմանները ձեռնտու չէին քրիստոնեաներուն, քանի որ անոնց գլխաւոր նպատակը Երուսաղէմն էր։
Անտիոքի Գրաւումը
Մայիս 1098-ին տեղեկութիւններ կը հասնին, որ Մուսուլ ի ամիրա Քերպողան հուժկու բանակով մը կը շարժի դէպի Անտիոք։ Խաչակիրներուն համար ակնյայտ էր, որ անոնք պիտի գրաւէին Անտիոքը մինչեւ ամիրային ժամանումը։ Բարեբախտաբար ամիրան երեք շաբաթ կը կորսնցնէ Եդեսիան գրաւելու ապարդիւն փորձեր կատարելու վրայ։ Պոհեմունդ գաղտնի համաձայնագիր մը կը կնքէ հայ-զինագործ Փիրուզին հետ՝ վերջինս լուծելիք վրէժ ունէր Եաղի-Սիանէն, քանի որ Եաղի իւրացուցած էր իր ունեցուածքը : Փիրուզ Երկու քրոջ աշտարակի կայազօրքէն էր։ Պոհեմունդ Փիրուզի մեծ գումար մը կու տայ, փոխարէնը Փիրուզ կը խոստանայ ապահովել խաչակիրներուն քաղաք մուտքը ։ 2 Յունիսի գիշերը Փիրուզ կ'արտօնէ Պոհեմունդի փոքրաթիւ ջոկատի մը պատուհանէն ներս մուտքը : Ջոկատին մարտիկները կը բանան քաղաքային դարպասները։ 3 Յունիսի առաւօտեան խաչակիրները ութամսեայ տանջանքներու վրէժով լեցուած կը ներխուժեն քաղաք։ Խաչակիրները կը սկսին անխնայ ոչնչացնել քաղաքին բնակչութիւնը։ Եաղի-Սիան 30 մարտիկներու հետ կը լքէ քաղաքը, սակայն քանի մը քիլոմեթր անցնելէ ետք ան կը զղջայ իր արարքին համար։ Անոր ուղեկիցները կը լքեն զայն։ Նոյն օրը Եաղի-Սիան կը սպաննուի եւ կը գլխատուի,  իսկ իր կողմէ տեղահան եղած շրջակայքի հայ բնակիչները հետագային  Եաղիի գլուխը կը յանձնեն Պոհեմունդին։
Երկրորդ Պաշարումը
3 Յունիսի երեկոյեան, Անտիոքին մեծ մասը, բացի միջնաբերդէն, անցած էր քրիստոնեաներու տիրապետութեան տակ։ Երկու օր ետք քաղաքին մօտ կը հասնին Քերպողանի ուժերը։ 7 Յունիսին Քերպողան կը փորձէ գրոհի ենթարկել քաղաքը, սակայն չի յաջողիր: 9 Յունիսին անոնք կը պաշարեն քաղաքը։ Խաչակիրները կը յայտնուին աննախանձելի իրավիճակի մը մէջ. անոնց դէմ կը կռուէին ինչպէս միջնաբերդին մէջ ամրացած սելճուքները այնպէս ալ քաղաքէն դուրս գտնուող ուժերը : Ըստ Պոհեմունդի Խաչակիրները կը կռուէին թէ՛ քաղաքին ներսը թէ՛ ալ քաղաքէն դուրս` գիշեր ու ցերեկ։
Ս. Գեղարդին Յայտնաբերումը
10 Յունիսին Մարսէյցի հոգեւորական մը` Փիեռ Պարտելեմի բոլորին կը պատմէ իր տեսած տեսիլքը։ Ըստ հոգեւորականին, իր առջեւ կանգնած էր Անդրէաս առաքեալը եւ տեղեկացուցած, որ քաղաքին մէջ պահուած է գեղարդը, որմով հռոմէացիները խոցած էին խաչուած Յիսուսին մարմինը, որպէսզի համոզուէին, որ վերջինս սպաննուած էր։ Ուրիշ հոգեւորական մը՝ Ստեփան Վալենցի կը վստահեցնէ, որ իր տեսիլքին մէջ տեսած է Ս. կոյս Մարիամ Աստուածածին ը եւ Փրկիչը եւ անոնք նոյնպէս տեղեկացուցած են, որ գեղարդը կը գտնուի քաղաքին մէջ։ 14 Յունիս-ին երկնակամարին վրայ ասուպ մը կը նկատուի, որուն երեւան գալը լաւ նշան կը համարուի։ Ս. Պետրոսի տաճարին մէջ փնտռտուքներու ատեն կը յայտնաբերուի Ս. Գեղարդ ը: Ռայմոնտ Թուլուզցի գտնուածը կը համարէ ապագայ յաղթանակի մը վկայութիւնը։ Փիեռ Պարտելեմի բոլորին կը պատմէ իր եւ Անդրէաս առաքեալի ն նոր հանդիպման մասին, որուն ընթացքին վերջինս անոր տեղեկացուցած է, որ յաղթական գրոհէն առաջ պէտք է հինգ օր ծոմ պահել։ Ճակատամարտը անխուսափելի էր։
Ճակատամարտ Անտիոքի Համար
Երկուշաբթի, 28 Յունիսին մարտին պատրաստ խաչակիրները դուրս կու գան քաղաքէն։ Քրիստոնեաները շարքերով կանգնած էին դէմ-դիմաց։ Ֆլարանտիոյ կոմսը կ'իջնէ ձիէն եւ երեք անգամ ծնկաչոք կ'աղօթէ: Ապա Ռայմոնտ Անժիլցի զինուորներուն առջեւ դուրս կը բերէ Ս. գեղարդը։ Քերպողան կը կարծէ, թէ առանց դժուարութեան կրնայ յաղթել խաչակիրներուն։ Չլսելով իր զօրակալներուն խորհուրդը գրոհի կ'ենթարկէ խաչակիրներուն ամբողջ բանակը։ Քերպողան կ'որոշէ քրիստոնեաներուն ծուղակ մը լարել եւ կեղծ նահանջ մը կը կազմակերպէ: Գեղարդէն ոգեշնչուած քրիստոնեաները հակառակ լուրջ կորուստներուն ինքնամոռաց մարտի կը նետուին։ Մարտը երկար չի տեւեր, երբ խաչակիրները վերջապէս կը հասնին Քերպողանին սելճուքները խուճապի կը մատնուին։ Յառաջագիծի հեծեալները կը փախչին մարտի դաշտէն։ Յաղթանակէն ետք խաչակիրները կը վերադառնան քաղաք եւ կը սկսին բանակցիլ միջնաբերդի պաշտպաններուն հետ։ Միջնաբերդը Քերպողանի փախուստէն ետք կը դառնայ իսլամներու վերջին յենակէտը Անտիոքի մէջ։ Պաշարուածները հասկնալով իրենց վիճակին լրջութիւնը միջնաբերդը կը յանձնեն ։
Գրաւելէ Ետք
Պոհեմունդ նկատի ունենալով, որ շնորհիւ իրեն քաղաքը ինկած էր, իր պահանջները կը ներկայացնէ գահին : Սակայն ըստ բիւզանդացիներուն տրուած խոստումին, խաչակիրները պէտք էր  քաղաքը յանձնէին  Ալեքսիոսին։ Պոհեմունդ կը սկսի համոզել իր համախոհները, որ Ալեքսիոս կայսրը կորսնցուցած է իր հետաքրքրութիւնը խաչակիրներու արշաւանքներուն մէջ։ Ուրպանոսի ուղարկուած նամակին մէջ անոնք կը յայտնեն, թէ Ալեքսիոս իրենց շատ բան խոստացած էր, բայց շատ քիչ բան գործադրած էր, որմէ կը հետեւցուի, որ անոնք Ալեքսիոսին ոչինչ պարտական են։ Հետագային Պոհեմունդ կը նշանակուի Անտիոքի դուքս։ 1099-ին խաչակիրները կը գրաւեն Երուսաղէմ ը, ստեղծելով Երուսաղէմի թագաւորութիւնը։
Harry Potter and The Order of The Phoenix
Harry Potter and the Order of The Phoenix-ը, Հէրի Փոթըր վիպաշարի 5-րդ վէպն է, գրուած Ճոան Ռոուլինկի կողմէ։ Այն կը պատմէ՝ Հէրի Փոթըրի պայքարը Hogwarts դպրոցին մէջ, իր 5-րդ տարուայ ուսումը, Lord Voldemort-ի վերադարձը, O.W.L. քննութիւնները եւ կախարդաներու նախարարութիւնը։ Վէպը հրատարակուած է 21 Յունիս, 2003 թուականին Bloomsbury Publishing-ի կողմէն Մեծ Պրիթանիոյ մէջ։ Հրատարակման առաջին 24 ժամերու ընթացքին, գիրքը վաճառուած է 5 միլիոն օրինակով։ Այս Հէրի Փոթըր վիպաշարի ամենաերկար գիրքն է։
Harry Potter and the Order of Phoenix-ը յաղթած է շարք մրցանակներ՝ ան համարուած է 2003 թուականին ամերիկեան գրադարանի միութեան ամենալաւ գիրքը երիտասարդներու համար։ Գիրքի հիման վրայ նաեւ նկարահանուած է անոր ֆիլմ, որ հրատարակուած է 2007 թուականին եւ տեսախաղ՝ «Electronic Arts»-ի կողմէն։
Դէպքեր
Hogwarts-ի մէջ Հէրին կը գիտնայ որ Տոլորես Ամպրիճը պիտի ըլլայ իրենց պաշտպանութեան դասընթացքի նոր ուսուցիչը։ Հէրին եւ Ամպրիճը կը վիճաբանին որովհետեւ ան, ինչպէս Ֆաճը, կը հրաժարի հաւատալ որ Voldemort-ը վերադարձած է։ Ան կը պատժէ Հէրիին իր ըմբոստ պոռթկումներուն համար եւ կը ստիպէ անոր գրել «Պէտք չէ սուտեր խօսիմ» թուղթի մը վրայ, իսկ երբ կը սկսի գրելու, այդ նոյն տողերը կ'արձանագրուին իր ձեռքին վրայ որպէս վէրքեր։ Ան, Ամպրիճը նաեւ կը հրաժարի աշակերտներուն սորվեցնել թէ ինչպէս կը կատարեն պաշտպանողական կախարդանքներ։
Այդ ժամանակ Հակրիտը դեռ չէր վերադարձած իր գաղտնի առաքելութիւնէն որ պատուիրածէր Dumbledore-ը նախորդ գիրքի վերջաւորութեան։ Մինչեւ իր վերադարձը Հէրին, Ռոնը եւ Հըրմայոնին կը գիտնան իր առաքելութեան մասին որ անյաջող էր։ Գիշեր մը, Հէրին երած մը կը տեսնէ Voldemort-ի օձին մասին՝ Նակինին. Կը տեսնէ թէ Նակինին կը յարձակ Ռոնի հօր՝ Արթուր Ուիսլիի վրայ։ Հէրին կը տեղեկացնէ փրոֆեսոր ՄաքԿոնակալին եւ Dumbledore-ին։ Dumbledore-ը դասեր կը կազմակերպէ Հէրիին համար, փրոֆեսոր Սնէյփին հետ որ Հէրին սորվի իր միտքը պաշտպանել Voldemort-ի ապագայ յարձակումներէն:
Երբ O.W.L. քննութիւններու վերջին օրն էր Hogwarts-ի մէջ, Հէրին նորէն երած մը կը տեսնէ որ իր կնքահայրը, Սիրիուսը կը չարչարուի Voldemort-ի կողմէն եւ ան կ'ուզէ երթալ ու անոր ազատել եւ կը փորձէ գաղտնօրէն կապ հաստատել Սիրիւսին հետ որ գոտնայ եթէ ան իսկապէս Voldemort-ին քովն է: Բայց Ամպրիճ կը գտնէ Հէրիին եւ իր ընկերներուն:
Լունան, Ճինին եւ Նեւիլը կը միանան երեք ընկերներուն եւ բոլոր վեցը կը թռչին թեսթրալներու մօտ՝ ակնկալելով գտնել եւ ազատել Սիրիուսին։ Հէրին կը գիտնայ որ Death Eater-ները եւ Voldemort-ը կը գտնուին կախարդութեան նախարարութեան մէջ եւ կը ցանկան գտնել ապակիէ գնդակը որ կը վերաբերի Voldemort-ին եւ Հէրիին: Եւ այդ ապակիէ գնդակին մասին, Dumbledore իր գրասենեկակին մէջ կը բացատրէ Հէրիին որ մարգարէութիւնը կը նշանակէ թէ Հէրին եւ Voldemort-ը պէտք է պայքարին իրար դէմ մինչեւ մէկուն մահը։
Հէրին եւ իր 5 ընկերները կը հասնին կախարդութեան նախարարը ոգր պէտք է գտնուի Voldemort-ը եւ Սիրիուսը: Բայց այս կեղծ երազ մըն էր եւ անոնց տեղ իրենք կը հանդիպին Death Eater-ներու որոնք կը փորձեն ապակիէ գնդակը առնել Հէրիին ձեռքէն, սակայն Հէրին կը կոտրէ զայն եւ նոյն ժամանակ 6 ընկերներուն կը միանան Փիւնիկի միաբանութիւնի անդամները, Սիրիուսն ալ իրենց մէջ եւ անոնք կը պայքարին Death Eater-ներուն դէմ բայց Պելաթրիքս կը հարուած է Սիրիուսին եւ ան կը մահանայ: Երբ Հէրին կը փորձէ սպաննել Պելաթրիքսին, Voldemort-ը կ'ուգայ եւ նոյն ժամանակ նաեւ կը յայտնուի Dumbledore-ը ու անոնք կը պայքարին իրար դէմ: Գիրքը կը վերջանայ երբ ամէն աշակերտները կը վերադառնան իրենց տուները եւ կախարդութեան նախարարուիւնը կը պատրաստուի պատերազմելու Voldemort-ին դէմ:
Հրատարակումը
Հէրի Փոթըր սիրողները կը սպասեն 3 տարի 4-րդ եւ 5-րդ գիրքերու հրատարակութեան համար։ ։ 5-րդ գիրքի հրատարակութենէն առաջ նախորդ գիրքերու 200 միլիոն օրինակներ արդէն կը վաճառուին եւ կը թարգմանուին 55 տարբեր լեուներու աշխարհի 200 երկրներու մէջ ։ Քանի որ վիպաշարը արդէն համաշխարհային երեւոյթ էր, գիրքը արձանագրեց նոր մրցանիշ մը՝ գրախանութներու դիմաց հերթ կանգնող հազարաւոր մարդկիկ կը սպասէին ստանալ իրենց գիրքի իրենց 20 Յունիս, 2003 թուականին: Չնայած անվտանգութեան՝ «Earlstown»-էն գիրքին հազարաւոր օրինակներ 15 Յունիս, 2003 թուականին :
Քննադատներու արձագանքը
Վէպը նաեւ լաւ ընդունուած քննադատներու կողմէն։ Ռոուլինը իր վառ երեւակայութեան համար պարգեւատրուած է USA Today մրցանակը։ Վատ քննադատութիւններու մեծամասնութիւնը մտահոգուած էին այն բանով, որ վէպը կը պարունակէ բռնութիւն եւ բարոյագիտութիւն ։
«The New York Times»-ի գրող Ճոն Լեոնարտը գնահատած է վէպը՝ ըսելով «Order of The Phoenix» կը սկսի դանդաղ, բայց կ'ունենայ բուռն վերջաբան մը քանի որ Հէրին աւելի կը մեծնայ եւ Ռոուլինկը աւելի լաւ կը դառնայ»։
Ֆիլմը
2007 թուականին Harry Potter and The Order of The Phoenix գիրքի հիման վրայ նկարահանուեցաւ ֆիլմը: Բեմադրիչը Տէւիտ Եթսն էր։ Ֆիլմը արտադրուեցաւ Տէյւիտ Հէյմանի ընկերութիւնի կողմէն՝ «HeyDay films»-ի մէջ։ Դրամագլուխը կը կազմէր £75-100 միլիոն եւ այն դարձաւ բոլոր ժամանակներու 11-րդ ամենաբարձր դրամագլուխով ֆիլմը եւ հասաւ քննադատական եւ առեւտրական յաջողութեան։
Տեսախաղ
Տեսախաղը, որ հիմնուած է Harry Potter and The Order of The Phoenix գիրքի վրայ, ստեղծուած է Microsoft Windows, PlayStation 2, PlayStation 3, Xbox 360, PSP, Nintendo DS, Wii, Game Boy Advance եւ Mac OS X գործիքներուն համար։ Այն հրատարակուած է 25 Յունիս, 2007 թուականին Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ-ուն մէջ։ Յունիս, 2007 թուականին՝ Աւստրալիա: 29 Յունիս, 2007 թոգականին՝ Մեծ Պրիթանիայի եւ Եւրոպայի մէջ :
Գիրքը նաեւ պատկերուած է 2011 թուականի «Lego Harry Potter: Years 5–7» խաղին մէջ։
Թարգմանութիւններ
Առաջին օտարալեզու թարգմանությունը հրատարակուած է 21 Յունիսի 2003 թուականին, երբ լոյս տեսան առաջին 22 տեղադրումները։ Եւրոպական առաջին թարգմանութիւնը հրատարակուեցաւ Սերպիայի եւ Մոնթենեկրոյի մէջ սերպերէնով՝ պաշտօնական թարգմանիչ Նարոտնա Քնիգկայի կողմէն, Սեպտեմբեր, 2003 թուականին։ Այլ թարգմանութիւններ հրատարակուեցան աւելի ուշ։ Անգլերէն տարբերակը կը գլխաւորէր Ֆրանսայի ցանկը, մինչդեռ Գերմանիոյ մէջ ոչ պաշտօնական թարգմանութեան գործընթացը սկսաւ առցանց։
Ջութակ
Ջութակ (violino), լարային աղեղնաւոր երաժշտական գործիք՝ ջութակներու ընտանիքէն (ալթ, թաւջութակ, քոնթրապաս) հնչողութեամբ՝ ամենաբարձրը ։ Ամենատարածուած մենակատարային գործիքներէն մէկն է։
Ջութակի Ծնունդը
Ջութակը, ինչպէս նաեւ` ջութակային ընտանիքի միւս նուագարանները (ալթ, թաւջութակ, աւելի ուշ նաեւ քոնթրապաս), ծնունդ առած են լարային աղեղնաւոր նուագարաններու զարգացման երկարատեւ ու բարդ գործընթացներու արդիւնքով, որ պայմանաւորուած էր երաժշտական կատարողական մշակոյթի եւ ընկերային պայմաններու զարգացման հետ: Հնագոյն ժամանակներէն, մարդը գրաւած է որսորդական աղեղի պիրկ ձգուած լարի հնչողութիւնը, որ հետագային հիմք պէտք էր հանդիսանար լարային նուագարաններու ստեղծման համար: Եւ բոլորովին պատահական չէ, որ ջութակի կողագիծերը շատ կը նմանին անասուններու  եղջիւրներէն  պատրաստուած որսորդական աղեղի ձեւին ու ճկուածքին:
Ը. – Թ. դարերուն, Ապու Նասրա ալ - Ֆարապի, իր «Մեծ տրակտատ երաժշտութեան մասին» գործին մէջ, իսկ աւելի ուշ` նաեւ Իպն Սինայի գործերուն մէջ, Թ.- Ժ. Դարերուն, կը հանդիպինք  յիշատակումներու՝ լարային աղեղնաւոր նուագարաններու մասին: Գերմանացի փրոֆ.՝ Պախման, իր հետազօտութիւններուն մէջ կը նշէ, որ լարային աղեղնաւոր նուագարանները յառաջացած են Միջին Ասիոյ մէջ՝ Թ. դարու կէսերուն: Այս տեսակէտը կը կիսեն նաեւ՝ արեւմտեան շարք մը տեսաբաններ` Ֆարմըր, Պէյհերթ, Էրլանկըր եւ ուրիշներ: Ընդ որում, ինչպէս  կը նշեն վերոնշեալ փրոֆ.երը ջութակային ընտանիքի նուագարաններն այստեղ կը նուագէին ծունկին յենած` ուղղահայեաց դիրքով (a gamba): Սակայն, իր աշխատութիւններուն մէջ՝ Պախման կը  մատնանշէ  եւ կը համաձայնի  լղնաեւ փրոֆ. Քուրթ Զաքսի այն կարծիքին, որ աղեղնային նուագարաններու ընտանիքի նախահայրենիքը պէտք է փնտռել ոչ թէ արեւելքի, այլեւ հարաւի` բիւզանդական եւ արաբա-իսլամական մշակոյթի տիրապետութեան տարածքներուն մէջ։ Իսկապէս, հին ժամանակներէն սկսեալ, այստեղ տարածուած էին նմանօրինակ նուագարաններ, որոնք հարաւ-սլաւոնական ժողովուրդներու  միջոցով անցած էին Եւրոպա, ուր նոյնպէս կը նուագէին ուղղահայեաց դիրքով:Ռուս նշանաւոր տեսաբան՝  փրոֆ. Վ. Գրիգորեւի, Կովկասի մէջ կատարած հետազօտութիւնները ցոյց կու տան, որ   Ժ. դարուն Հայաստանի մէջ մեծ տարածում գտած են լարային աղեղնաւոր նուագարանները, զորս նուագելու ատեն, կը յենէին ուսին եւ կը բռնէին հորիզոնական դիրքով (a braccio): Այլ տեսաբաններ կը նկատեն, որ ջութակի նախահայրը եղած է իրանա-արաբական ծագում ունեցող հնագոյն ռեպապ նուագարանը, որ ունեցած է մէկ կամ երկու լար եւ տարբեր անուանումներով յայտնուած է Հնդկաստանի, Եգիպտոսի հիւսիս-արեւմտեան Ափրիկէի եւ Միջին Ասիոյ մէջ։ ԺԲ. դարուն մուտք գործելով արեւմտաեւրոպական երկիրներ` ռեպապը ենթարկուած է բազմաթիւ փոփոխութիւններու: Կան կարծիքներ նաեւ այն մասին, որ ջութակի նախատիպը եղած է միջնադարեան վիոլան: Այնուհանդերձ, բազմաթիւ փաստեր կը հաստատեն ջութակի ուղիղ կապը սլաւոնական ազգային երաժշտական աղեղնաւոր նուագարաններու հետ:
Ջութակը Հայաստանի մէջ
Հայաստանի մէջ, աղեղնային նուագարաններու վաղ միջնադարեան կատարողական արուեստը կը մնայ մշակոյթի ոչ բաւարար հետազօտուած ոլորտներէն մէկը: Սակայն քանի մը տեղեկութիւններ, հիմք կը ծառայեն ենթադրելու, որ զանազան երաժշտական եւ մասնաւորապէս աղեղնային նուագարաններու վրայ նուագելու արուեստը այստեղ գոյութիւն ունեցած է հին ժամանակներէն:  Ժ. Դարուն, Գրիգոր Նարեկացի կը յիշատակէ ջութակ նուագարանի մասին: Ականաւոր բժշկապետ՝ Մխիթար Հերացի, (ԺԲ. դարուն) կը նկատէ, որ ապաքինելու համար, անհրաժեշտ է լսել լարային նուագարաններու երաժշտութիւն: Միջնադարեան Հայաստանի մայրաքաղաք՝  Դուինի, 1953 -ի պեղումներու ժամանակ, յայտնաբերուած է Ժ. դարու ոճական եւ թեքնիք իմաստով բացառիկ հետաքրքրութիւն ներկայացնող նրբագեղ ապակեայ սափոր, որ արժէքաւոր է ոչ միայն պատմաբան - հնագէտներու, այլ նաեւ երաժշտութեան տեսաբաններու համար: Անոր վրայ պատկերուած է աղեղնային նուագարանի վրայ նուագող երաժիշտ: Հետաքրքրական է այն փաստը. որ նուագարանի չափերը, կիթառաձեւ իրանը, ձախ ձեռքով բռնելու ձեւը, կզակին յենած հորիզոնական դիրքը բնորոշ է արեւմտեան երաժիշտներուն, մինչդեռ Արեւելքի մէջ աղեղնաւոր գործիքները բացառապէս կը բռնուէին ուղղահայեաց դիրքով:
Ջութակի դասական տեսակի մշակում
Ջութակի դասական տեսակը մշակուած է Ժե. - Ժզ. դարերու ընթացքին, միաժամանակ Իտալիոյ, Ֆրանսայի, Լեհաստանի մէջ։ Ժզ -Ժը դարերուն, հիւսիսային Իտալիոյ մէջ կը ձեւաւորուին ջութակի վարպետներու մեծագոյն դպրոցներ՝ Պրեկա (Գ. Տա Սալօ, Զ. Մաճինի) եւ Քրեմոնա (Անտրիա եւ Նիքոլօ, Ամատիներ, Ճ. Կուարներու, Ա. Սթրատիվարի): Վերջնականապէս ջութակի կառուցուածքը կը հաստատուի։ Քրեմոնայի ջութակները մինչեւ այսօր ալ կ'օգտագործուին եւ կը համարուին չգերազանցուած։
Լարերը
Ունի չորս լար, որոնց լարուածքը ըստ քուինթաներու հետեւեալն է՝ փոքր օքթաւի սօլ, առաջին օքթաւի րէ-ն, լա, երկրորդ օքթաւի մի-ն։ Ձայնին հիմնական միջոցը լարերուն վրայէն աղեղը սահեցնելն է (arco), նուագելու յատուկ միջոցներէն է փիցցիքաթօն։ Չափը չ'անցնիր 600 մմ-էն։ Ուսաննելու ժամանակ կ'օգտաgործուին 1/16, 1/8, 1/4, 1/2 չափերը, քանի որ երեխաները վարժութիուններ կը սկսին ընել երեք տարեկանէն։ Նուագելու գործիքը կը պահեն իրենց ուսին վրայ։
Ջութակը, որպէս մենակատարային համերգային գործիք
Ջութակը, որպէս մենակատարային համերգային գործիք, մեծ դեր խաղացած է երաժշտական արուեստի պատմութեան մէջ։ Ժէ. -Ժը. դարերու երաժշտական գործիքային նոր ժանրերը (մենանուագ սօնաթ, քոնցերթ) յառաջացան սկզբնապէս որպէս ջութակի երաժշտական ժանրեր։ Ջութակներու ընտանիքը կը կազմէ սիմֆոնիք նուագախումբին կորիզը։Մինչեւ օրս ալ շատ երկիրներու մէջ, ջութակը կ'օգտագործուի նաեւ որպէս ժողովրդական նուագարան: Ջութակի ընտանիքին պատկանող նուագարանները սիմֆոնիք, լարային ու շարք մը գործիքային այլ համոյթներու հիմք կը հանդիսանան: Բացառիկ արտայայտիչ հնչերանգի, կատարողական հսկայական հնարաւորութիւններու, ազնուաբարոյ, նրբերանգներով հարուստ ձայնի եւ անզուգական այլ յատկանիշներուն շնորհիւ ջութակը դարձած է համոյթային եւ մենակատարային անփոխարինելի նուագարան` իրաւամբ համարուելով երաժշտական նուագարաններու ԹԱԳՈՒՀԻՆ:
Աղբիւր
Ստորոգութիւն:Լարային երաժշտական գործիքներ
Լիբանանի Քաղաքական Վիճակը Համաշխարհային Առաջին Պատերազմի Ընթացքին
Նահանգային Շրջաններ
Օսմանեան կայսրութեան մնացեալ նահանգներուն նման, կրեց պատերազմին հետեւանքները. մասնակցեցաւ պատերազմին, վճարեց տուրքերը եւ իր երիտասարդները մեկնեցան պարտադիր զինուորութեան։
Գաւառներուն մէջ
Ժխտեց 1861-ի դիւանագիտական կարգուձեւի (փրոթոքոլ) օրէնքները եւ վերջ դրուեցաւ իր ինքնիշխանութեան շրջանը։
Օսմանեան Բանակին Մուտքը
Օսմանեան բանակը մուտք գործեց Լեռնալիբանան, տարածուելով լեռնային մեծաթիւ շրջաններուն մէջ եւ կարգ մը վանքեր եւ եկեղեցիներ վերածելով զօրանոցներու։
Քրիսոնեայ Գաւառապետի Պաշտօնազրկում
Ճեմալ Փաշան ճնշում բանեցուց ծագումով հայ գաւառապետ Յովհաննէս Գույումճեան ի վրայ, ստիպելով որ ան հրաժարի եւ իր տեղ նշանակեց օսմանցի Իսլամ գաւառապետ Ալի Մունիֆ Բէկը, որուն յաջորդեցին Իսմայիլ Հաքի եւ Մումդէզ Պէք։
Ճեմալ Փաշան կը Լուծէ Գաւառի Տնօրինութեան Խորհուրդը եւ Կ'աքսորէ Անոր Նախագահը
Ան կը նշանակէ նոր խորհուրդ մը, կը մեկուսացնէ նոր պաշտօնեաներ եւ զանոնք կը փոխարինէ թուրքերով։
Ճնշում Մարոնի Կրօնականներու Վրայ
Մարոնի եպիսկոպոսները կը վայլէին առանցնաշնորհումներ եւ չէին ենթարկուեր այն հրովարտակներու օրէնքներուն, որ պետութիւնը կը պարտադրէր հոգեւոր պետերուն, Սուլթանէն հրովարտակ պահանջելը հնազանդութեան խորհրդանիշ էր։ Երբ պատերազմը ծագեցաւ, Ճեմալ Փաշան օգտագործեց առիթը եւ ճնշեց Էլիաս Ալ Հուէիք պատրիարքին վրայ մինչեւ որ ան հրովարտակ խնդրեց։
Նաեւ
Ճեմալ Փաշա Ահքամ Ալ Աուրֆիյյա պարտադիր դարձուց զինուորագրութիւնը, ինչպէս նաեւ հաստատեց զինուորական դատարանը Ալէյի մէջ եւ հոն քաղաքական դէմքեր ձեւական դատաւարութիւններու ենթարկուելէ ետք՝ բանտարկուեցան, կախաղան բարձրացան կամ ալ աքսորուեցան։
Լիբանանցիներուն Հակազդեցութիւնը
Լիբանանցիներէն մեծ մաս մը՝
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Լիբանան
Սիմոն Պոլիվար
Սիմոն Պոլիվար (Simón José Antonio de la Santísima Trinidad Bolívar de la Concepción y Ponte Palacios y Blanco), (24 Յուլիս, 1783, Քարաքաս, Վենեզուելլա - 17 Դեկտեմբեր 1830, Սանթա-Մարթա, Քոլումպիա), լատին-ամերիկեան զինուորական եւ պետական գործիչ, 1810–1826 թուականներուն ընթացող Ամերիկայի սպանական գաղութներու անկախութեան պայքարի ամենաազդեցիկ եւ յայտնի ղեկավարը։ Վենեզուելլայի ազգային հերոս։ 1819–1822 թուականներուն, շարք մը ճակատամարտերուն ջախջախելով սպանացիներուն, Պոլիվարի բանակը ազատագրեր է այժմեան Վենեզուելլայի, Քոլումպիայի եւ Էքուատորի տարածքները), իսկ 1824 թուականին՝ Փերուն։
հին տարիները
Սիմոն Պոլիվարը ծնած է 24 Յուլիս 1783 թուականին ազգութեամբ (Basque) պասք, ազնուական Քրէոլ Խուան Վինսենթէ Պոլիվարի ընտանիքի մէջ։ Սպանիայէն Հարաւային Ամերիկա տեղափոխուած Պոլիվարներու ընտանիքը աշխոյժ դերակատարութիւն ստանձներ է Վենեզուելլայի հասարակական կեանքին մէջ։ Սիմոն Պոլիվարը վաղ տարիքին կորսնցուցած է ծնողքը։ Ապագայ յեղափոխականի դաստիարակութեան եւ աշխարհայացքի ձեւաւորման վրայ մեծ ազդեցութիւն ձգած է Պոլիվարի աւագ ընկեր եւ յայտնի լուսաւորիչ Սիմոն Ռոտրիկեսը: 1799 թուականին Սիմոնի ազգականները որոշեցին զինք Մատրիտ ղրկել` հեռու անհանգիստ Քարաքասէն: Մատրիտի մէջ Սիմոն Պոլիվարը ուսումնասիրեց իրաւաբանութիւն, ապա այցելեց Իտալիա, Զուիցերիա, Գերմանիա, Անգլիա եւ Ֆրանսա: 1805 թուականին Պոլիվարը մեկնեցաւ Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ, ուր  անոր մօտ ձեւաւորուեցաւ սպանական տիրապետութիւնէն Հարաւային Ամերիկայի ազատագրման գաղափարը:
Վենեզուելլայի Հանրապետութիւն
Պոլիվարը աշխոյժ մասնակցութիւն ունեցաւ Վենեզուելլայի մէջ սպանական տիրապետութեան տապալման (19 Ապրիլ 1810) եւ անոր անկախ հանրապետութիւն հռչակման գործին մէջ (5 Յուլիս 1811): Նոյն թուականին Պոլիվարը յեղափոխական (junta) (ժողովրդական ժողով) կողմէ ղրկուեցաւ Լոնտոն՝ անգլիական կառավարութենէն օգնութիւն ստանալու : Վերջինս սակայն գերադասեց չէզոքութիւն պահպանել։ Պոլիվարը Լոնտոնի մէջ ձգեց Լուի Լոփես Մենտեսին Վենեզուելլայի անունով զինուորներու վարձակալութեան համար բանակցութիւնները շարունակելու եւ վերադարձաւ Վենեզուելլա:
Շուտով սպանացի զօրավար Մոնթեվերտէն օգնութեան խնդրանքով դիմեց Վենեզուելլայի տափաստան-լիանոսներու կիսավայրենի բնակիչներուն` ռազմատենչ լիաներոսներուն։ Լիաներոսներու ոչ կանոնաւոր ուժերու գլուխ նշանակուեցաւ Asturian ասթուրիացի կամ ասթուրասցի Խոսէ Տոմաս Պովեսը: Պատերազմը ընթացաւ չափազանց դաժան բնոյթով, որուն Պոլիվարը պատասխանեց գերիներուն սպանելու հրամանով։ Սպանացիներու կողմէն Պոլիվարի բանակի ջախջախումէն յետոյ ան հանդիսաւոր կերպով հռչակուեցաւ «Վենեզուելլայի ազատարար» (El Libertador)։ Պոլիվարի գլխաւորութեամբ ձեւաւորուեցաւ Վենեզուելլայի երկրորդ հանրապետութիւնը։ Սակայն չիրականացնելով հասարակութեան ստորին հատուածներու շահերէն բխող բարեփոխումներ՝ ան չկարողացաւ ստանալ անոնց աջակցութիւնը եւ 1814 թուականին կրկին պարտութիւն կրեց։ Սպանական զօրքերու ճնշման տակ 6 Յուլիս 1814 թուականին Պոլիվարի զօրքերը լքեցին Քարաքասը, իսկ Պոլիվարը հեռացաւ երկրէն` հաստատուելով Ճամայքայի մէջ: 1815 թուականի Սեպտեմբերին Պոլիվարը այնտեղ բաց նամակ գրեց, որու մէջ իր համոզումը կը յայտնէր սպանական Ամերիկայի շուտափոյթ ազատագրման գծով։
Արտաքին յղումներ
Պոլիվարի մասին Դպրոցական Մեծ Հանրագիտարան
Ստորոգութիւն
Ստորոգութիւն:Մասոնութիւն Ստորոգութիւն:Պետական գործիչներ Ստորոգութիւն:Մեծ Քոլումպիայի նախագահներ Ստորոգութիւն:Վենեզուելլայի յեղափոխականներ Ստորոգութիւն:Փերուի յեղափոխականներ Ստորոգութիւն:Էքուատորի յեղափոխականներ Ստորոգութիւն:Պոլիվիայի նախագահներ Ստորոգութիւն:Փերուի նախագահներ Ստորոգութիւն:Անկախութեան ջատագովներ Ստորոգութիւն:Թոքախտից մահացածներ
Փքուռոյց
Անիկա շատ քիչ պարագաներուն կը պատահի չծխողներու մօտ:
Փքուռոյցը մնայուն ցնցղատապի (bronchitis) մէկ այլ երեւոյթն է, որ կը յատկանշուի ցնցուղներու (bronchi) մնայուն եւ մասնակի կամ ամբողջական խցումով:
Ատխանշաններ
Թոքերու ցնցուղներուն մասնակի կամ ամբողջական խցումով հետեւեալ ախտաբանական (pathologic) երեւոյթները կը յայտնուին.
Ախտապատճառներ
Հետեւեալ ազդակները փքուռոյցի ախտապատճառներն են.
Հիմնական-առաջնահերթ (primary) ախտապատճառներ
Շատ անհատներ ծինային նախահակում (predisposition) ունին փքուռոյց ունենալու երբ ենթակայ ըլլան ծխախոտի ծուխին:
Երկրորդական ախտապատճառ
Փքուռոյցի պարագաներուն մէկ երրորդը կը յառաջանայ շնչառական խողովակներու մանրէական բորբոքումներով.
Ախտանշաններ
Փքուռոյցի ախտանշաններու յայտնաբերումը եւ անոնց զարգացումը երկար գործընթաց մըն է: Անոնք տեղի կ'ունենան դանդաղօրէն եւ կը կարօտին երկար տարիներու:
Սկզբնական
Փքուռոյցի սկզբնական ախտանշաններն են՝
Յառաջացած
Այս հանգրուանին եթէ կանխարգիլելի միջոցառումներ չգործադրուին, մանաւանդ ծխախոտի գործածութիւնը չդադրի ենթական անխուսափելիօրէն կը սկսի ունենալ նոր ախտանշաններ: Այս յառաջացած ախտանշաններն են՝
Ախտանշաններ
Շնչառական համակարգի յաճախակի բորբոքումներով եւ ծխախոտի շարունակական գործածութեամբ, Փքուռոյցէ տառապող անհատը յաւելեալ հիւանդագին զարգացում կ'ունենայ հետեւեալ ախտանշաններով.
Վերոյիշեալ բոլոր ախտանշաններուն հետ միատեղ, յաճախ կը պատահի մեղմ կամ զօրաւոր ջերմ, դող եւ քրտինք, որոնք հետեւանքն են շնչառական համակարգի ցպկային կամ ժահրային բորբոքումներուն։
Ախտաճանաչում
Փքուռոյցի ախտաճանաչումը բացայայտ է: Շնչահեղձութիւնը, շնչասլոցը, արագ շնչառութիւնը, կապտութիւնը եւ կրծքավանդակի ծաւալումը արդէն կը մղեն բժիշկը շուտով ախտաճանաչելու Փքուռոյցը: Սակայն թոքերու Ք (K) ճառագայթային նկարահանումը կ'օժանդակէ յաւելեալ մանրամանութիւններ տեսնելու փքռուցաւոր թոքերու մէջ:
Ախտանղաններու Մեղմացում
Փքուռոյցը վերջնականապէս մնայուն, յառաջացող եւ անհակաշռջելի (irriversible) հիւանդութիւն մըն է. ոչ մէկ միջոցառումով կարելի է դարմանել զայն եւ թոքերու բնական գործելակերպ ունենալ: Դարմանումը կը միտի՝ մեղմացնելու Փքուռոյցի ախտանշանները, բարելաւելու թոքերու գործելակերպը եւ արգելք հանդիսանալու Փքուռոյցի սուր նոպայի (acute crisis) մը յայտնութեան: Այս նպատակները կ'իրականան հետեւեալ միջոցառումներով.
Բարդութիւններ
Փքուռոյցէ տառապող հիւանդը կրնայ ունենալ հետեւեալ բարդութիւնները.
Կանխարգիլում
Փքուռոյցը կարելի է կանխարգիլել 2 հիմնական միջոցառումներով.
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Գիտութիւն Ստորոգութիւն:Հիւանդութիւններ
Աբրահամ Ա. -Քհնյ. Տէր Գալուստեան
'''Աբրահամ Ա. -Քհնյ. Տէր Գալուստեան''', մուսա լերան զուտ հայկական գիւղերու լեռնային շրջանի նահապետ եւ Սուէտիոյ հոգեւոր դասուն ամէնէն պերճախօս, վարչագէտ ու յեղափոխական Տ.Աբրահամ քհնյ.Տէր գալուստեան ծնած է Մուսալեռնցի ծնողքէ, Եողուն-Օլուգ գիւղին մէջ,1865-ին։
Անտիոքի եւ ապա Լիբանանի պետական երեսփոխան՝ պրն. Մովսէս Տէր Գալուստեանի հայրը՝ Տ.Աբրահամ իր ծննդավայրի ծխական վարժարանին մէջ։
Իր գիւղի համեստ պայմաններուն մէջ, ան մէծցած ու կապուած է Հայրենի Հողին եւ տարիներու աշխատանքին վաստակով ամուսնացած ու դարձած է զաւակներու հայր։
Ընտանեկան պարտաւորութիգններու կողքին, ան կարեւորութեամբ հետաքրքրուած է իր ժողովուրդի առօրեայով եւ ազգային ու եկեղեցական գործերով։
Իր ժողովուրդին ու հայրենիքին առաւել օգտակար դառնալու հեռանկարով, ան անդամակցած է իր շատ սիրած գաղափարական ընտանիքին եւ այնուհետեւ աւելի կազմակերպուած աշխատանքով լծուած է ազգային գործերու։
իրեն համար մտասեւեռում դարձած է ունէնալ յէղափոխական շունչով դատիարակուած երիտասարդութիւն մը, որ միշտ պատրասդ ու յանձնառու ըլլայ իր ժողովուրդին իրաւունքները պաշտպանելու եւ ի պահանջեալ հարկին, կեանքի գնով անոր տէր դառնալու։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ քահանաներ
Յարութիւն Տէտէեան
Յարութիւն Տէտէեան (1832 – 1868), հայ տպագրիչ, «Տէտէեան» անունը անխզելի կապերով լծորդուած է Իզմիրեան ա՛յն դպրոցին, որ 1853- 1878 թուականներուն հարիւր հազարաւոր հատորներ, գլխաւորաբար եւրոպական հեղինակներու թարգմանութիւնները մաքուր հայերէնով մը հրապարակեց, օժանդակելով աշխարհաբառի համար եղած ջանքերուն ընդդէմ՝ գրաբարական զօրաւոր խմբակի մը,
Իզմիր եւ տպագրական աշխատանք
Իզմիր ի մէջ գոյութիւն ունեցած է տպարան մը անցեալ դարուն, ուր 1762-ին հրատարակած էր «Եղնիկ»ը, անկէ վերջ 1838 թուականէն սկսեալ բողոքականութեան իբր վառարան բազմաթիւ գիրքեր լոյս ընծայուած են, բոլորն ալ կրօնական Կ. Կրիֆթի տպարանէն։ Սակայն Տէտէեանի հիմնած տպարանը 1854 թուականին եղած է ամէնէն օգտակարն ու յարատեւը։
ԿԵՆՍԱԳՐՈՒԹԻՒՆ
Յարութիւն Տէտէեան ծնած է 1832 Մարտ 10-ին Զմիւռնիոյ (Իզմիր) մէջ եւ աշակերտած տեղւոյն Մեսրոպեան վարժարանի։ Իր երիտասարդ հասակին ան ջերմ փափաքը կ'ունենայ տպարան հաստատելու եւ օգտուելով նիւթական օժանդակութենէ մը, տպարանի հրամանագիրը ապահովելով, հաստատած է իր տպարանը Հայոց թաղին մէջ`Ռէշիտէ Մեծ փողոց:
Տպարանի հաստատում
Տպարանի գիրերը բերել կու տայ Վենետիկէն ու Վիեննայէն եւ մանաւանդ Պոլսոյ Միւհենտիսեան տպարանէն։ Սակայն ինք չգոհանալով եղած կազմածներէն Փարիզ կ'ուղեւորուի, ուրկէ կը գնէ մամուլ մը եւ նոր տառեր ձուլել կու տայ Այս միջոցին իր եղբայրները, Կարապետ եւ Սարգիս կ'աջակցին իրեն նիւթապէս եւ բարոյապէս։
Այդպէսով տպարանը կազմակերպելէ վերջ, կը սկսի գործի եւ 1853–ի Յուլիսին կը հրատարակէ Արփի Արարատեան անունով թերթ մը բանասիրական, ազգային, ուսումնական եւ տնտեսական սոյն թերթը ութածալ երկէջեան էր եւ տպագրութիւնը անխնամ, թերթը երկու մաս ունէր, մէկ մասը ժամանակակից ազգային ամսաթերթերու նման այլ եւ այլ յօդուածներ, թարգմանութիւններ ու ոտանաւորներ կը պարունակէր, իսկ երկրորդ մեծագոյն մասը քանի մը եւրոպական եւ արեւելեան հեղինակութիւններու թարգմանութիւններ (Մոլիէր, Շէքսփիր, Օսմ. պատմութիւն, Հազար ու մէկ գիշերներ եւն.), որոնք թերթ առ թերթ իւրաքանչիւր թիւի հետ տպուելէ յետոյ զատ–զատ գիրքեր կը կազմէին։ Ասոնց մէջ նշանաւոր է Օսմ. պատմութեան պատկերները, իբր գեղատիպ նկարներ։ Այս ուղղութիւնով երկու տարի շարունակուեցաւ թերթը, իսկ Գ. տարին մինչեւ 1856 Յունուար (7–րդ թիւ), որմէ ետք դադրեցաւ։
Տէտէեան խմբագրական մեծ արժանիքով մը չփայլեցաւ իր այս թերթով, հետեւաբար մեծ տեղ մը չգրաւեց իր սոյն հանդէսը Հայ պարբերականներուն մէջ։ Սակայն իր թերթին դադրելովն չդադրեցաւ իր գործունէութիւնը, այլ աւելի լուրջ ձեւ ու կերպարանք ստացաւ, ո՛չ միայն ինք ըրաւ թարգամնութիւններ (Մօնթէ-Քրիսթօ Ա. Տիւմա, Գաթէրին Հօուարտ եւն.), այլ եւ իր հրատարակչական ձեռնարկովն քաջալերեց Մամուրեանի, Չիլինկիրեանի, Մսերեանի, Նուպարեանի պէս գրագէտներ, որոնց շնորհիւ հայացան Վիքթօր Հիւկոյի, Տիւմայի, Լամարթայինի եւ այլ հեղինակներու գործերը, եւ վէպը իբր ամէնէն հրապուրիչ ձեւը ժողովուրդին ընթերցասիրութիւնը վառելու, իր նպատակին հասաւ այդպէսով։
Կեանքի աւարտ
Սակայն Տէտէեան իր այդքան աշխատութեանց արդիւնքն տակաւին չվայելած, զգաց թէ դժնդակ եւ անյոյս հիւանդութեան մը ծանր թաթը ծանրացած էր իր վրայ, ինչ որ սակայն արհամարեց իր գրասիրական ջերմ փափաքովը պարուրուած, ու գրեթէ գրիչը ձեռքը փորձեր սրբագրելով զբաղած՝ մեռաւ 1868 Դեկտեմբեր 25–ին։
Աղբիւր
Ստորոգութիւն:1832 ծնունդներ Ստորոգութիւն:1868 մահեր Ստորոգութիւն:Հայ տպագրիչներ
37 (թիւ)
37 (երեսունեօթ)՝ կենտ երկնիշ բնական թիւ մըն է 36-ի եւ 38-ի միջեւ
Էրկէն էշ
Էրկէն էշը (երկար էշ), Ուրֆա յի ամէնէն ժողովրդական խաղերէն, կը խաղան երկու մրցակից խումբերով, իւրաքանչիւրը տասնեակի մը չափ անդամներով։ Խումբերէն մէկուն խմբապետը կը կանգնի պատի մը տակ, կռնակը պատին տուած։ Ճիշդ խմբապետին դիմաց, անոր խմբակիցները՝ մէկը միւսին ետեւ կանգնած, կը կազմեն ուղիղ եւ մօտ երկու մեթրանոց կամուրջանման գիծ մը՝ կռնակնին ու գլուխնին կքողներէ բաղկացած։ Այսինքն, անոնք ամբողջ մէջքով կը կռանան եւ կքած գլուխները դէպի խմբապետը ուղղուած։
Մրցակից խումբին անդամները մէկ առ մէկ պիտի փորձեն ցատկիլ այս կամրջին վրայ եւ անոր վրայ հեծած մնալ։ Առաջին ցատկողները պէտք է փորձեն կարելի եղածին չափ հեռու ցատկիլ եւ իյնալ խմբապետին մօտակայ տեղ մը, որպէսզի յաջորդող խմբակիցներուն ցատկելու եւ իյնալու միջոց ստեղծուի։ Ամէն ցատկող պէտք է անշարժ մնայ իր ինկած տեղը եւ արգիլուած է ոստումէն ետք կատարուած ամէն յառաջացում։ Վերջաւորութեան մրցակից խումբին բոլոր ցատկողները կը սեղմուին մարդկային այս կամրջին վրայ։
Կամուրջ կազմողները պէտք է ամուր կանգնին եւ դիմանան իրենց վրայ ցատկածներուն ծանրութեան եւ ճնշումին։ Կը պարտուին երբ անոցնմէ մէկն ու մէկը տապալի եւ այս ձեւով նաեւ կամուրջն ալ փլի։ Ցատկող խումբը կը պարտուի, երբ կամրջին վրայ հեծնողներէն մէկն ու մէկին ոտքը գետին դպնայ ։
1931 թուական
1931 թուական, ոչ նահանջ տարի, 20-րդ դարու 31-րդ տարին է։
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1931 ծնունդներ
Մահեր
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1931 մահեր Ռուբէն Որբերեան '''(16 Փետրուար 1873, Մալաթիա - 3 Յունուար 1931, Փարիզ), հայ գրագէտ:
Նանէ
Նանէ, հին հայ դիցաբանութեան մէջ Նանէ կը նկատուի իմաստութեան, հնարագիտութեան եւ տանտիկինութեան դիցուհի: Հայ ընտանիքներու մէջ մինչեւ վերջերս ալ հեղինակութիւն են մեծ մայրերը, օճախի պահապան սիւնը եւ կը կոչուէր Նանէ, Նանի, Նան :
Կը համարուէր Արամազդի դուստրը։ Նոյնացուած է յունական Աթենաս դիցուհիին։ Նանէի տաճարը, որ եղած է Թիլ աւանին մէջ, աւերած է Գրիգոր Լուսաւորիչը՝ Հայաստանի մէջ քրիստոնէութիւնը տարածելու ժամանակ։ Յունական դիցաբանութեան մէջ կայ Նանէի անուամբ յաւերժահարս (նկատուած է՝ Սանգարիս գետի դուստրը եւ ծննդաբերութեան ոգին)։
Հայոց դիցարանի ազդեցիկ դիցուհիներէն է՝ Արամազդի դուստրը, Նանէն՝ ընտանիքի պահապանը, իմաստնութեան, ողջախոհութեան եւ ռազմի աստուածուհին։ Նանէի պաշտամունքը սերտօրէն կապուած էր Անահիտի պաշտամունքին հետ։ Նանէի տաճարը Եկեղեաց գաւառի Թիլ աւանին մէջ կը գտնուէր՝ Անահիտի տաճարի մօտակայքը։ Հիմա ալ յաճախ մեծ մօրը՝ տատին, կ՛ըսեն նաեւ նանէ, նան, որ կը վկայէ Նանէ դիցուհիին՝ մարդաստուածութեան հետ կապի եւ ժողովուրդի մէջ անոր անուան ու պաշտամունքի տարածուածութեան մասին։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայկական աստուածուհիներ
Նանթ
Նանթ (Nantes), քաղաք Ֆրանսայի մէջ։ Մեծութեամբ Ֆրանսիայի 6-րդ քաղաքն է։ Կը գտնուի Լուար գետի գետաբերանին մօտ։
Հայաստանի Ազգային Պատկերասրահ
Հայաստանի ազգային պատկերասրահ, Երեւանի գլխաւոր պատկերասրահը, կը գտնուի Երեւանի Հանրապետութեան Հրապարակում։ Հիմնադրվել է 1921 թվականին։ Հավաքածուի ֆոնդերում ներկայումս պահպանվում են շուրջ 40,000 կտավներ, ներկայացնելով հիմնական հայկական եւ եւրոպական գեղանկարչութիւնը։ Պատկերասրահին մէջ, կը ցուցադրուին այնպիսի աշխարհահռչակ արուեստագետներ, ինչպիսի են՝ Թինթորեթթոն, Օգիւստ Ռոտենը, Փիթըր Փաուլ Ռուպենսը, Կուստավ Կուրբեն, Մարկ Շագալը, հայ նկարիչներէն՝ Յովհաննէս Այվազովսկին, Մինաս Ավետիսեանը, Մարտիրոս Սարեանը, Յարութիւն Կալենցը, Էտուարտ Իսաբեկեանը եւ այլն։
Նանթ
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Նանթ
Հայաստանի Ազգային Պատկերասրահ
կ'անդամակցէ Կերպարուեստի թանգարաններու համաշխարհային ընկերակցութեանը։
Ամէն տարի պատկերասրահի դահլիճին մէջ, կը կայանայ «Ազգային պատկերասրահ» միջազգային երաժշտական փառատօնը ։
2008 թուականին, պատկերասրահը ունեցած է 65 հազար այցելու :
Պատմական Ակնարկ
Հայաստանի Ազգային Պատկերասրահը, հիմնադրուած է 1921-ին, Խորհրդային Հայաստանի կառավարութեան որոշումով՝ իբրեւ Հայաստանի պետական թանգարանի արուեստի բաժին։ Թանգարանի գեղարուեստական բաժնի կազմաւորումը լուրջ բարդոյթներու հետ կապուած էր, որովհետեւ այդ տարիներուն Երեւանին մէջ չկային՝ ո՛չ պետական, ո՛չ ալ մասնաւոր հաւաքածոներ, որոնք կարող էին դառնալ անոր հիմքը։ Ցուցանմուշներու առաջին խումբը կազմեցին հայ նկարիչներու քանի մը տասնեակ աշխատանքներ, որոնք գնուեցան կառավարութեան կողմէն, նոյն տարուան Օգոստոսին, Երեւանի մէջ կազմակերպուած կերպարուեստի ցուցահանդէսէն։
Բաժնին կայացման գործին մէջ, կը վճոռոշէին Հայաստանի Մշակոյթի տան (նախկին Լազարեան ճեմարան, Մոսկուա) հարուստ հաւաքածուի փոխանցումը եւ հայ արուեստագետներու նվիրատուութիւնները վերջինիս։ Արդէն՝ 1925 թուականին, արուեստի բաժնին 6 սրահներուն մէջ, ցուցադրուած էին հայ, ռուս եւ եւրոպացի վարպետներու 400 ստեղծագործութիւններ։
1935 թուականին, բաւական ընդլայնուած բաժինը դարձաւ ինքնուրոյն կերպարուեստի թանգարան։ 1947 թուականէն, ան վերանուած է՝ Հայաստանի պետական պատկերասրահ, իսկ՝ 1991 թուականէն կը կրէ՝ Հայաստանի ազգային պատկերասրահ անուանումը։ Պատկերասրահի հաւաքածոն, որ ստեղծուած է շատ ու շատ մարդոց ջանքերով, անձնուրաց ծառայութեան, մեր հայրենակիցներու նուիրվածութեան, օտարազգի բարեկամներու ջերմ վերաբերմունքի արդիւնքին մէջ, ներկայիս կ'ընդգրկէ շուրջ 40.000 թանգարանային առարկայ, որ մասf մը կը ներկայացուի մշտական ցուցադրութեան 56 սրահներուն մէջ, ինչպէս նաեւ ժամանակաւոր ցուցահանդէսներու տեսքով։
Հայկական Մշակոյթը
Հայեր՝ Յակոբ Էքիզլեր (Էքիզլեան, Մոսկուա), Ռուբէն Քաթանեան (Մոսկուա), Վարուառա Քանանեան (Մոսկուա), Գրիգոր Զամբախճեան (Ռումինիա), Վարդան Բարաքեան (Ռումինիա), Տիգրան Խանքելեքեան (Ֆրանսա-ԱՄՆ), Վահան Վահանեան (Թիֆլիս), Հայկ Աղաբեկեան (Ֆրանսա), Ռաֆայէլ Խերումեան (Ֆրանսա), Աբրահամ Ջինջեան (Ֆրանսա), Աղասի եւ Ազգանուշ Դարբինեաններ (Ֆրանսա) եւ շատ ուրիշներ, որոնք առանձին աշխատանքներով եւ կամ ամբողջական հաւաքածոներով հարստացուցած են սրահը։
Հայաստանի ազգային պատկերասրահի ցուցադրութեան զգալի մասը՝ կը ներկայացնէ հայ արուեստը, որ կ'ընդգրկէ՝ հին եւ միջնադարեան արուեստի ուրարտական որմնանկարներու, Գառնի տաճարին կից բաղնիքի յատակի խճանկարի եւ միջնադարեան որմնանկարներու ու մանրանկարչութեան բարձրարուեստ վաւերագրական կրկնօրինակներ, 17-19-րդ դարերու՝ եկեղեցական գեղանկարչութիւն, ձեռագիր մատյաններու արծաթէ պահպանակ կազմեր, խաչեր եւ այլն։
Ցուցադրութիւնը կը շարունակուի հայ գեղանկարչութեան դասական (Յ. Յովնաթանեան, Յ. Այվազովսկի, Գ. Բաշինճաղեան, Փ. Թերլեմեզեան, Վ. Սուրէնեան, Ե. Նազարեանց, Վ. Մախոխեան եւ այլն) եւ 20-րդ դարու՝ (Մ. Սարեան, Գ. Յակուլով, Վ. Գայֆեջեան, Ե. Թադեւոսեան, Յ. Կոջոեան, Յ. Գյուրջեան, Է. Շահին, Յ. Զարդարեան, Է. Իսաբեկեան, Գ. Խանճեան, Մ. Ավետիսեան եւ այլն) մեծանուն վարպետներու աշխատանքներու ներկայացութեամբ։
Ռուսական Մշակոյթ
Հայաստանի ազգային պատկերասրահին մէջ, նշանակաւոր է ռուս արուեստի հաւաքածոն։ Հոս կը գտնուին՝ 16-17-րդ դարերու սրբապատկերներ եւ 18-20-րդ դարերու նշանաւոր արուեստագետներու (Ֆ. Ռոկոտոֆ, Ի. Արգունով, եւ այլն) աշխատանքներ։
Այլ Մշակոյթներ
Հայաստանի ազգային պատկերասրահը իր հաւաքածոներու առանձին գործերով, կը մասնակցի միջազգային ցուցահանդէսներու, կը կազմակերպէ հայ արուեստի պատկերահանդէսներ աշխարհի տարբեր երկրներուն մէջ՝ մեծապէս նպաստելով ազգային կերպարուեստի ճանաչման։ Իր դահլիճներուն մէջ կ'ընդունի միջազգային ցուցահանդէսներ։ Իւրաքանչիւր տարի, այստեղ կը մեկնարկուի «Ազգային Պատկերասրահ» միջազգային երաժշտական փառատօնը։
Պատկերասրահը աշխուժօրէն կը մասնակցի՝ «Թանգարաններու Գիշեր» եւ «Եւրոպական ժառանգութիւն» ակցիաներուն, որոնց շրջանակներուն մէջ, անցկացուող բազմաբովանդակ եւ նպատակային միջոցառումները՝ պատկերասրահ կը բերեն հազարաւոր այցելուներ։ Պատկերասրահին մէջ, կը գործեն գիտական բաժիններ, հաշուառման եւ պահպանութեան բաժին, վերականգնման և կոնսերուացման արուեստանոց, ցուցահանդէսային, հրատարակչական, յուշաձեռագրային բաժիններ, գրադարան,, յուշանուերներու եւ գիրքերու վաճառասրահ, սրճարան։ կը գործեն նաեւ՝ պատկերասրահի համացանց կայքը։
Հայաստանի ազգային պատկերասրահը մասնաճիւղեր ունի Երեւանի մէջ(Ա. Սարգիսեանի տուն-թանգարան), Ջոտտոյի (Գ. Գրիգորեան) արուեստանոց-թանգարան), Էջմիածնի մէջ՝ (''Էջմիածնի պատկերասրահ, Մ. Աբեղեանի թանգարան), Հրազդանի մէջ՝ (Հրազդանի Պատկերասրահ), Ջերմուկի մէջ՝ (Ջերմուկի Պատկերարսահ), Սիսի մէջ՝ (Սիսի պատկերասրահ, Զաքար Խաչատրեանի եւ Արտաշէս Յովսէփեանի տուն-թանգարան), Ալավերդիոյ մէջ՝ (Ալաւերդու պատկերասրահ), Եղեգնաձորի մէջ՝ (Եղեգնաձորի պատկերերասրահ), Գաւառի մէջ (Ակադեմկոս Յ. Բունիաթեանի անուան Գաւառի պատկերարսահ), Մարտունի մէջ՝(Մարտունի պատկերասրահ) եւ Ջաջուռի մէջ՝ (Մ. Աւուետիսեանի թանգարան'')։
Տարբեր տարիներուն, պատկերասրահը կը ղեկավարեն Ռուբէն Դրամբեանը (1925-1951), Ռուբէն Պարսամեանը (1952-1962), Արմէն Չիլինգարեանը (1962-1967), Էտուարտ Իսաբեկեանը (1967-1986), Ալեքսանտր Տեր-Գաբրիէլեանը (1986-1990), Շահէն Խաչատուրեանը (1991-2002), Փարաւոն Միրզոեանը (2002-2015)։
Պատմութիւն
Պատկերասրահը սկզբը եղած է պետական թանգարանի գեղարուեստական բաժին։
1921 թուականին, Պատկերասրահի կազմակերպումը յանձնուած է Դոնի Ռոստովից ժամանած Մարտիրոս Սարեանին։ Հաւաքածոյի հիմքը կը կազմեն՝ հայ նկարիչներու առաջին երեւանեան ցուցահանդէսի գործերը։ Այնուհետեւ, Մոսկուայէն ստացուած է Լազարեան Ճեմարանին մէջ՝ պահուող նկարներու խոշոր հաւաքածոն։
1925 թուականին, Լենինգրատէն հրաւորուած է արուեստաբան՝ Ռուբէն Դրամբեանը։ Անոր աւելի քան քառորդդարեայ գործունէութեան օրով ձեւաւորուած է Պատկերասրահի դէմքը։
1935 թուականին, գեղարուեստական բաժինը վերածուած է կերպարուեստի թանգարանի։ 1947 թուականին, ան կոչուած է՝ «Հայաստանի Պետական Պատկերասրահ», իսկ 1991 թուականին՝ վերանուանուած է՝ «Հայաստանի Ազգային Պատկերասրահ»։
Պատկերասրահի հաւաքածոն՝ պարբերաբար կը համալրուի գնումներու միջոցով։ 1930-ական թուականներուն, պեղումներէն գտնուած ուրարտական արուեստի գործերու փոխարէն պատկերասրահը շարք մը արժէքաւոր գործեր կը ստանայ Էրմիտաժէն։ Հաւաքածուի համալրման գործին մէջ, մեծ դեր խաղացած են նուիրատուութիւնները ։
Հին Եգիպտոս
Հին Եգիպտոսի շրջանէն պատկերասրահին մէջ, ներկայացուած են բազմաթիւ դիմակներ, փոքրիկ արձաններ։ Յատկապէս հետաքրքրական են դիմակները՝ լայն բացուած աչքերով, որոնք կը խորհրդանշեն հոգու դռները։ Ներկայացուած են նաեւ՝ աստուածներու արձաններիուօրինակներ, սարկովագի մասունքներ եւ այլն։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Երեւան
1932 թուական
1932 թուական, նահանջ տարի, 20րդ դարու 32րդ տարին է
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1932 ծնունդներ
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:1932
Նայքի (Nike)
Նայքի (Nike), Մարզական հագուստներ, տարբեր տեսակի կօշիկներ եւ այլ սարքեր արտադրող ամերիկեան ընկերութիւն :
Նկարագրութիւն
Ընկերութեան վաճառանիշը կը գնահատուի 10.7 միլիառ տոլար եւ կը համարուի աշխարհի ամէնէն սուղ մարզական վաճառանիշը: 20 Սեպտեմբեր 2013-ին, կը ներառուի Տաու ճոնսի ցուցակին մէջ:
2007-ին ընկերութեան եկամուտը կը գերազանցէ 16 միլիառ տոլարը, իսկ 2012-ի տուեալներով, «Նայքի»ն ամբողջ աշխարհի տարածքին կ'ունենայ աւելի քան 44 հազար աշխատող։
Պատմութիւնը
Գրասենեակը կը գտնուի Օրեկոն նահանգի Պիվերթըն քաղաքին մէջ։
1971-ին Պաուըրմեն կ'օգտագործէ իր կնոջ`Ուէյֆըլին արդուկը՝ ռետինի վրա փորձարկելու համար: Ան կը ստեղծէ նոր ներբան մը, վազքի կօշիկներու համար, որ  թեթեւ է եւ կ'օգնէ, որ մարզիկը արագ վազէ: Օրեկոնի Հայուըրտ Ֆիլտին (Hayward Field) փոխարէն Պաուըրմենի ներբանը կրնար բռնել խոտին կամ փոշիին վրայ:
1980-ականներուն, «Նայքի»ն կ'ընդլայնէ իր արտադրանքին գիծը՝ ներառելով բազմաթիւ մարզաձեւեր եւ տարածաշրջաններ ամբողջ աշխարհի տարածքին: