cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սեւրի դաշնագիր
Դաշնագրին 88-93 յոդուածները կը վերաբերին Հայաստանին։ Այդ յոդուածներուն համաձայն, Թուրքիա կը ճանչնար Հայաստանի անկախ հանրապետութիւնը եւ Ամերիկայի Միացեալ նահանքներու Նախագահ՝ Ուտրօ Ուիլսընի իրարավարութեան կը յանձնուէր Հայաստանի սահմաններուն որոշումը։ Նախագահ Ուիլսըն գծեց Հայաստանի գարտեսը, որուն համաձայն՝ հայաստանի հանրապետութեան մէջ կը մտնէինն նաեւ Օսմանեան Կայսրութեան մաս կազմող հայաբնակ նահանգներ՝ Էրզրումը, Վանը, Պիթլիսը եւ ծովեզերեայ Տրապիզոն քաղաքը։ Ընդհանուր առմամբ Հայաստան կ՛ունենար շուրջ 160.000 քառ.քիլոմեթր տարածութիւն։
Յջորդող տարիներուն, քաղաքական շարք մը իրադարձութիւններու պատճառով Սեւրի Դաշնագիրը չգործադրուեցաւ։ Սակայն անիկա կը մնայ հայ ժողովուրդի իրաւատիրութիւնը հաստատող միջազգայըն կարեւիոր փաստաթուղթ մը։
Քոս (կղզի)
Քոս կամ Գոս, (յուն․՝ Κως [kos]) Էգէական ծովուն հարաւ-արեւելքը գտնուող Տոտեքանիսա կղզեխումբի Δωδεκάνησα (յոգնակի իմաստով) կամ՝ Δωδεκάνησος (եզակի իմաստով) պատկանող յունական կղզի`Թուրքիոյ Անատոլիոյ ափերուն բացերը: Քոսը Տոտեքանիսա կղզեխումբին երրորդ ամենամեծ կղզին է Ռոտոս Rhodes եւ Քարփաթոս Karpathos կղզիներէն ետք։  Իսկ բնակչութիւնը՝ 33 338 (2011 թուականի մարդահամարով) հոգի է, ինչ որ զայն կը դարձնէ Տոտեքանիսա կղզեխումբի երկրորդ ամենախիտը` Ռոտոսէն յետոյ: Վարչականօրէն Քոսը համանուն շրջանի առանձին միաւոր է: Կղզիին գլխաւոր քաղաքը եւ քաղաքապետարանը կը գտնուի համանուն Քոս քաղաք-նաւահանգիստին մէջ:
Անուն
Քոս անունը (հին յուն․՝ Κῶς, Κῶ) առաջին անգամ գործածուած է Հոմեռոսի Իլիատայի մէջ եւ այդ ժամանակէն ի վեր կը գործածուի: Այլ անուններն են (Meropis) Մերոփիս, Քիա , եւ Նիմֆաէա :Ուրիշ լեզուներով Քոսը նախապէս յայտնի էր իբրեւ Սթանչօ, Սթանչիօ կամ Սթինքօ: Օսմանեան եւ ժամանակակից թրքերէնով յայտնի է İstanköy (յունարէնի բառացի թարգմ․ εις την Κω 'to Kos' «իս թին Քօ» ) :
Իտալերէնով կղզին յայտնի է Քու անուամբ:
Քոսի բնակիչը յունարէնով կը կոչուի Քոթիս Κώτης (արական)/ Քոթիսա Κώτισσα (իգական) :
Թուրք բնակչութիւն
1920-ական թուականներու վերջը, Քոս քաղաքին մէջ՝ գլխաւորապէս քաղաքի արեւմտեան մասը, կը բնակէր շուրջ 3700 թուրք, բնակչութեան 50%-էն աւելին : Այսօր Քոսի մէջ թրքական բնակչութեան թիւը կը գնահատուի 2000 հոգի  : Թուրքերով բնակուած ամենամեծ գիւղը՝ Փլաթանին (Քերմենթես) կը գտնուի Քոսի մերձակայքը:
Ամրոցներ
Կղզին իր նաւահանգստի մուտքին մօտ ունի 14-րդ դարու Անտիմահիա Αντιμάχεια ամրոցը, որ կառուցուած է 1315 թուականին՝ Բիւզանդական շրջանին: Իսկ 14-րդ դարուն վերջաւորութեան Մալթայի միաբանութիւնը Ordre de Malte կը կառուցէ Քոսին Բերդը κάστρο της Κω ծանօթ իբրեւ՝ «Քասթրօ թիս Ներանծիաս» κάστρο της Νεραντζιάς․  բերդին շրջակայքը նոյն դարավերջին եւ 15-րդ դարասիզբին թթու նարինջենիներ եւ լիմոնի ծառեր կը տնկեն, այս պատճառով ծանօթ է իբրեւ Թթու նարինջենիին Բերդը κάστρο της Νεραντζιάς Νεραντζιά․ (թթու նարնջենի)։
Հին Աղորա
Քոսի հնագոյն շուկան կը համարուի աշխարհի ամենամեծերէն մէկը: Այդ առեւտրական եւ վարչական կեդրոն էր հին քաղաքի կեդրոնին մէջ: Ունի 82 մեթր լայնք եւ 152 մեթր  երկարութիւն: Կը տարածուի նաւահանգիստին հնագիտակն վայրին մէջ՝ հիւսիսային շրջանէն մինչեւ հարաւի` քաղաքը ճեղքող ճանապարհի վրայ (Տեքումանուս):  Այնտեղ կար յիշատակերտային կամ կոթողային մուտք: Արեւելեան կողմը խանութներ կային:  Ք.Ա. 469 թուականին երկրաշարժէն յետոյ կը քանդուի: Հնագիտական պեղումներէն ետք կը յայտնուի թէ շուկային ընդհանուր երկարութիւնը 300 մեթր է։ Շուկայի հարաւը կար հռոմէական գմբէթով կլոր շինութիւն եւ արհեստանոց, որ կ'արտադրուէիր գունանիւթեր յատկապէս « Եգիպտական կապոյտ» ը: Հնագէտները հետագային կը յայտնաբերեն հռոմէական շրջանէն մնացած ոսկեդրամներ, գանձեր, պղինձէ արձաններ: Արեւմտեան կողմէն պեղումները կը անգին խճանկարներու յատակներով սենեակներու գտածոներու, որոնց պատկերները ցոյց կու տան գազաններու մարտեր, որը Քոսի մէջ բաւականին տարածուած նիւթ էր :
Ասքլիփիոն
Ասքլիփիօ․ Հին Յունաստանի ամենամեծ բուժարանը։ Քոս կղզիին հանրածանօթ հնագիտական վայրը։  Կը սկսի կառուցուիլ Ք․ա 4-րդ դարուն։  Անոր գաւիթին մէջ հաստատուած էր Հիփոքրաթիին* Բժշկութեան Դպրոցը Ιατρική Σχολή του Ιπποκράτη։  Անոր մօտ հնադարեան տարիներուն կային տաք հոսուն բուժիչ ջուրեր։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Էգէական Ծովուն կղզիներ Ստորոգութիւն:Տոտեքանիսա կղզեխումբ Ստորոգութիւն:Միջերկրական ծովու կղզիներ Ստորոգութիւն:Յունաստան
1875 թուական
1875 թուական, ոչ նահանջ տարի, 19րդ դարու 75րդ տարին
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1875 ծնունդներ
Մահեր
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1875 մահեր
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:1875
Պուրճ Համուտի Սպանդ (1985)
“Պուրճ Համուտի սպանդը”, զինուած աւազակային յարձակում Պուրճ Համուտ քաղաքին մէջ, Լիբանան, 1985 թուականին, որուն զոհ գացին հինգ անձեր, եւ որուն երեք մասնակիցները ձերբակալուեցան լիբանանեան ոստիկանութեան կողմէ, դատապարտուեցան մահուան, եւ սակայն մինչ այդ յաջողեցան փախուստի դիմել բանտէն, մինչեւ այսօր չեն յայտնաբերուած եւ կը գտնուին միջազգային հետախուզման մէջ:
Աւազակային յարձակումը
28 Մարտ 1985թ.-ին, Լիբանանի Պուրճ Համուտ քաղաքին մէջ, մայրաքաղաք Պէյրութի հարեւանութեան, գոհարեղէնի եւ ոսկերչական իրերու առքուվաճառքի "Middle East Diamond" ընկերութեան կեդրոնական գրասենեակը ենթարկուեցաւ զինուած աւազակային յարձակման, որուն ընթացքին յարձակման մասնակիցները սպանեցին այնտեղ գտնուող բոլոր հինգ անձերը եւ կողոպտելէ ետք մօտ 20 միլիոն լիբ. ոսկիի արժողութեան ոսկեղէն եւ թանկարժէք քարեր, դիմեցին փախուստի :
Խմբային այս ոճիրին զոհերն էին յարձակման ենթարկուած ընկերութեան տէրն ու տնօրէնը՝ Հրանդ Քիւրքճեան (60 տարեկան, լիբանանեան ոսկերչական շրջանակներուն մէջ ծանօթ “Լուլու Հրանդ” անունով), եւ չորս պաշտօնեաներ՝ Հանի Զամմար (28 տարեկան), Մարիա Հաննա Մըխայէլ (32 տարեկան), Խաթուն Թէքէեան (27 տարեկան) եւ Աւետիս Պօյաճեան (60 տարեկան):
Ոստիկանութիւնը սպանուածներուն արնաշաղախ դիակները յայտնաբերեց ոճիրի վայրին մէջ: Ոճիրը մեծապէս ցնցեց լիբանանեան պետական շրջանակներն ու հանրութիւնը եւ մամուլին կողմէ ստացաւ “Պուրճ Համուտի սպանդ” (Արաբ. مجزرة برج حمود) անուանումը : Անիկա համարուեցաւ մինչ այդ “Լիբանանի պատմութեան մէջ ամենամեծ եւ ամենավայրագ աւազակային յարձակումը” :
Ոճրագործները եւ անոնց ձերբակալութիւնը
Յարուցուած քրէական գործի շրջանակներուն մէջ կատարուած քննչական գործողութիւններու արդիւնքով, որուն մասնակցեցան լիբանանեան իրաւապահ գրեթէ բոլոր ծառայութիւններու աշխատակիցներ, նոյն թուականի 12 Ապրիլի-ին Պէյրութի Զոքաք էլ Պլաթ թաղամասին մէջ նախ յայտնաբերուեցան եւ ձերբակալուեցան յարձակման մէջ կասկածուող երկու անձեր՝ Ռաֆֆի Ասատուր Նահապետեան (25 տարեկան) եւ Փանոս Ասատուր Նահապետեան (27 տարեկան) : Ձերբակալման պահուն կասկածեալներուն մօտ յայտնաբերուեցաւ Հրանդ Քիւրքճեանի հաստատութեան պատկանող գոհարեղէն եւ ոսկեղէն՝ 3172 կրամ 18 քարաթանոց ոսկի, 495 կրամ ադամանդ/2400 քարաթ/, 3244 ամ. տոլար եւ թանկարժէք քարեր՝ մօտ 700 հազար տոլար արժողութեամբ : Յափշտակուած իրերուն ընդհանուր արժէքը օրին կը կազմէր մօտ 20 միլիոն լիբանանեան ոսկի, օրուան համարժէքը՝ 232,558 ամերիկեան տոլար : Ձերբակալուածները խոստովանեցան, որ գողօնը ծրարներու մէջ կը տեղաւորէին՝ եւրոպական երկիր մը փախչելու եւ այնտեղ վաճառելու նպատակով :
Ոճիրին քննութիւնը
Աւազակային յարձակման երեք մասնակիցները՝ Ռաֆֆի, Փանոս եւ Հրաչ Նահապետեանները եղբայրներ են: Անոնք առեւտրական յարաբերութիւններու մէջ էին թիրախ դարձած հաստատութեան տնօրէնին՝ Հրանդ Քիւրքճեանի հետ, որուն պատուէրով կը կատարէին ոսկերչական աշխատանքներ իրենց սեփական արհեստանոցին մէջ: Քննչական գործողութիւններով ձեռք բերուած իրեղէն փաստերը, ականատեսներու վկայութիւնները եւ ինչպէս նախաքննութեան ընթացքին, նոյնպէս եւ դատարան ին մէջ մեղադրեալներու խոստովանական ցուցմունքները հաստատեցին, որ Ռաֆֆի, Փանոս եւ Հրաչ Նահապետեանները աւազակային յարձակումը կատարած են շահադիտական նպատակներով, այն է՝ տիրանալ հաստատութեան մէջ գտնուող նիւթական հարստութիւններուն: Անոնք տուին խոստովանական ցուցմունք այն մասին, որ յաջողած էին անարգել եւ դիւրութեամբ մուտք գործել թիրախ ընտրուած հաստատութիւն, շահագործելով այն հանգամանքը, որ գործի բերումով բազմիցս գտնուած են այնտեղ, հետեւաբար՝ իրենց մուտքը նախապէս որեւէ ձեւով կասկածելի չէ համարուած դուռը բացող պաշտօնեային կողմէ: Անոնք ցուցմունք տուին այն մասին, որ սպաննած են հաստատութեան մէջ գտնուող բոլոր անձերը՝ ծածկելու համար իրենց հետքը, որովհետեւ բոլոր սպանուածները ծանօթ էին իրենց, հետեւաբար, ոեւէ մէկուն ողջ մնալու պարագային, իրենց ինքնութիւնը պիտի բացայայտուէր: Հրաչ Նահապետեան տուաւ ցուցմունք այն մասին,  որ բոլոր հինգ անձերը ինք սպանած է ատրճանակով, որուն ամրացուած էր խլացուցիչ:
Ոճրագործներուն փախուստը
Նախքան խմբային այս ոճիրի քննութեան աւարտը, մեղադրեալներ Ռաֆֆի, Փանոս եւ Հրաչ Նահապետեանները 1987-ին, ցարդ անյայտ մնացող պայմաններու մէջ, յաջողեցան փախուստ տալ Լիբանանի Ռումիէ բանտէն, ուր կը պահուէին քննութեան ամբողջ ընթացքին:
Անոնք մինչ այսօր չեն յայտանաբերուած եւ կը գտնուին միջազգային հետախուզման մէջ:
Վճիռը
Լիբանանեան դատարանը 10 Դեկտեմբեր 1994- ին Ռաֆֆի, Փանոս եւ Հրաչ Նահապետեանները ի բացակայութեան դատապարտեց ծանրագոյն պատիժի՝ մահուան, եւ ապա, հիմնուելով Ընդհանուր ներման թիւ 84/91 օրէնքին վրայ, պատիժները փոխեց ցմահ բանտարկութեան՝ տաժանակիր աշխատանքով: Սոյն վճիռը մինչ այսօր չէ գործադրուած՝ դատապարտեալներու փախուստին եւ ցարդ անյայտ մնալուն պատճառով:
Արսուֆի Ճակատամարտ
Արսուֆի ճակատամարտ, Երրորդ խաչակրաց արշաւանքի ժամանակ տեղի ունեցած ռազմական ընդհարում։ Տեղի ունեցած է 7 սեպտեմբեր 1191-ին՝ Ռիչարտ I Առիւծասիրտի գլխաւորած խաչակիրներու 40 հազարանոց բանակի եւ Սալահ ալ-Տինի գլխաւորած իսլամներու 50 հազարանոց զօրքի միջեւ՝ Արսուֆ քաղաքի մօտ։
Նախապատմութիւն
Աքքայի պաշարման բարեյաջող աւարտէն ետք յունիս 1191-ին Ռիչարտ ընդունեց գերագոյն գլխաւորութիւնը խաչակիրներու միասնական ուժերու նկատմամբ։ Անոր հիմնական նպատակը կը մնար Երուսաղէմի նուաճումը, սակայն անոր համար անհրաժեղտ էր ամրապնդել դիրքերը Աքքայի մէջ։
Մարտի նախապատրաստում
Ան որոշեց վճռական մարտ կատարել Սալահ ալ-Տինի դէմ։ Ան տակաւին չէր մոռցած Հաթթինէն քաղած դասերը, երբ խաչակիրները պարտւեցին սաստիկ տաքուն եւ ջուրի պակասի հետեւանքով։ Այդ իսկ պատճառով, իր զօրքերը միայն ցերեկային ժամերուն կը շարժէին, իսկ տաքին կանգ կ'առնէին ջուրի աղբիւրներու մօտ : Ամբողջ ընթացքին անոնց կ՛ուղղեկցէր նաւատորմը, նաւերէն ջուր եւ սննդամթերք կը մատակարարէին, իսկ հիւանդները կը փոխադրէին նաւեր։ Ռիչարտի հրամանի համաձայն զօրքերը կանոնաւոր կը շարժէին եւ միայն շարքը պահած։ Նպատաը իսլամներու գիշերային ասպատակութիւններու ժամանակ զոհերու քանակը նուազացնելն էր։ Հետախոյզներէն Ռիչարտը տեղեկացաւ, որ անտառներուն մէջ հաւաքուած է Սալահ ալ-Տինի ամբողջ զօրքը։ Արաբ ժամանակագիր Բահա ալ-Տին իպն Շադդադը նկարագրած է տեգերի եւ արաբական նետերու տարբերութիւնները, ըսելով որ իրենց նետաձիգները անդադար քրիստոնեաներուն կը կրակէր աջ եւ ձախ թեւերը, սակայն ապարդիւն, քրիստոնեաներու զրահները անոնց անխոցելի կը դարձնէին, կային զինուորներ, որոնց մէջքին կային տասնեակ նետեր, սակայն անոնք կը շարունակէին մարտնչել եւ ոչինչ կը խանգառէին, մինչդեռ ծարայորդները կը վնասէին ձիերուն և մարտիկներուն :
Զօրքերու դասաւորութիւնը եւ մարտի ընթացքը
Հետախոյզներէն տեղեկեկութիւններ ստանալէ ետք Ռիչարտ սկսաւ պատրաստուիլ մարտի առաջնագիծին կանգնեցուց տաճարականներուն Ռոպեր դը Սաբլեի գլխաւորութեամբ անոնց կը հետեւէին Ռիչարտի անձնական ուժերը եւ Երուսաղէմի թագաւորութեան զօրքերը Գի դը Լուզինեանի ղեկավարութեամբ։ Թիկունքը կը պահէին հիւանդախնամներու միաբանութիւն եւ ֆրանսացի զինուորները : Խաչակիրները դէպի հարավւ կ՛երթային, իսկ իսլամները յարձակեցան թիկունքի վրայ։ Արաբ ժամանակագիր Ամբռուազը իր «Սրբազան պատերազմի պատմութիւնը» մատեանին մէջ կը գրէ, որ Սալահ ալ-Տինի բանակի հետեւակայինները բաղկացած էին սուդանցիներէ եւ բեդուիններէ, թէթեւ հեծելազօրը թուրքերէ եւ սուրիացիներէ, իսկ ծանր հետեւակայինները մամլյուքներ էին։ Վէրջինս ուղեց իր նետաձիգներուն յարձակման ծանր ասպետներու վրայ, որպէսզի անոնք վատ դիրքի պատճառով թուլցնէին կարգապահութիւնը եւ խոցուէին իսլամներու հեծելազօրի կողմէն։ Ռիչարտը կռահեց վերջիններուս մտահղացումը եւ նիզակակիրներուն հրամայեց առաջ դուրս գալ եւ նիզակներէն «պատ» կազմել անոնց միջեւ տեղադրեց տեգակիրներու պատասխան կրակոցի նպատակով, իսկ իր ասպետներուն ուղարկեց վերջիններուս պաշտպանելու։ Արաբ նետաձիգներու կրակոցները լուրջ վնաս չէին հասցնէր մարտերու ընթացքին կոփուած քրիստոնեաներուն։ Աւելի շատ վնաս կը կրէին հիւանդախնամները, որոնք տեղակայուած էին շարքի վէրջը։ Սալահ ալ-Տինը իր զօրքերուն ոգեւորելու նպատակով շարժեցաւ գրոհի,ան իրեն կ՛ենթարկէր մեծ վտանգի ըլլալ սպանուած տեգակիրներու կողմէն։ Ռիչարտ իր զօրքերուն հրահանգած էր սպասել իր ազդանշանին յարձակելու համար, սակայն հիւանդախնամներու միբանութեան առաջնորդ Գրանյէ դը Նապլուզը հակառակորդի հերթական գրոհէն ետք զայրացած յարձակեցաւ իսլամներու վրայ։ Ռիչարտ հասկանալով, որ կարգը խախտեցաւ, ամբողջական ուժերով գրոհի նետուեցաւ։ Իսալմներու կազմակերպուած պաշտպանութենէն անմիջական անցումը յարձակման խուճապի մատնուեցաւ եւ սկսաւ նահանջել։ Բահա ալ-Տինը որ՝ պատերազմի մասնակից կը հանդիսանար, հետագային իր աշխատությիւններուն մէջ գրած է, որ իրենք ջախջախուեցան, սակայն Սալահ ալ-Տինը յոյսը դրած էր, որ իր հեծեալները անկազմակերպ խաչակիրներու գրոհներուն կը պատասխանեն հակագրոհներով եւ կը յաղթեն, սակայն Ռիչարտը կանխատեսելով դէպքերու նման զարգացումը հրամայեց վերականգնել շարքը Սալահ ալ-Տինի հակագրոհները անյաջողութեան մատնուեցան։
Հետեւանքներ
Պարտութենվն ետք Այուպեանները կը խուսափէին բաց մարտեր կ'ատարելէ քրիստոնեաներու հետ։ Ռիչարտ շարունակեց ճամբան դէպի Յաֆֆա։ Չնայած Յաֆֆայի ճակատամարտի ընթացքին տարած յաղթանակին Ռիչարտը չհասաւ իր գլխաւոր նպատակին՝ գրաւել Երուսաղէմը։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:1191 ճակատամարտեր Ստորոգութիւն:Ասիա 1191-ին Ստորոգութիւն:Խաչակրաց երրորդ արշաւանք Ստորոգութիւն:Անգլիոյ ճակատամարտներ Ստորոգութիւն:Ֆրանսայի ճակատամարտեր Ստորոգութիւն:Երուսաղէմի թագաւորութեան ճակատամարտեր Ստորոգութիւն:Այյուպեան սուլթանութեան ճակատամարտեր Ստորոգութիւն:Սալահ ալ-Տինի ճակատամարտեր Ստորոգութիւն:Հիւանդախնամներու միաբանութեան ճակատամարտեր Ստորոգութիւն:Տաճարականներու միաբանութեան ճակատամարտեր
Իվեթա Մուկուչեան
Իվեթա Մուկուչեան ( 14 Հոկտեմբեր, 1986, Երեւան, Հայաստան), հայ երգչուհի, երգահան եւ գեղեցկուհի :
Կենսագրութիւն
Ծնած է 14 Հոկտեմբեր 1986- ին, Երեւան։ 1992-ին տեղափոխուած է Գերմանիա, ուր ստացած է իր միջնակարգ եւ բարձրագոյն կրթութիւնը: 1998-2006 թուականներուն անգլերէն լեզու եւ նկարչութիւն սորված է Համպուրկի Սեն Անսկար դպրոցին (The St. Ansgar School) մէջ:
2009-ին վերադարձած է Երեւան եւ ընդունուած է Երեւանի Կոմիտասի Անուան Պետական Երաժշտանոցի ճազ-վոքալ բաժանմունքը: 2010-ին մասնակցած է «Շանթ» հեռուստաընկերութեան «Հայ Սուփըրսթար» նախագիծին եւ գրաւած է 5-րդ դիրքը: Նոյն թուականին Մոսկուայ ի «Արմենիա» հայկական ամենամեայ երաժշտական մրցանակաբաշխութեան ընթացքին արժանացած է «Տարուան Յայտնութիւն» մրցանակին:
2011-ին նկարահանած է 2 տեսահոլովակ:
Կը գրէ անգլերէն եւ գերմաներէն երգեր, կ'աշխատի գերմանացի երաժշտութիւն յօրինողներու հետ: Զուգահեռաբար կը յայտնուի Electro house ոճով, որու շրջանակներուն մէջ կը համագործակցի ձայնի հաղորդավարներ՝ Սերժոյին եւ Լազարոյին հետ:
2012-ին մասնակցած է «Գերմանիոյ Ձայն» երաժշտական մրցոյթին՝ առաջին փուլին ներկայացնելով Լորինի (Loreen
)-ի «Euphoria» երգը: Երգչուհին, յաղթահարելով «Մենամարտեր» փուլը, դուրս մնացած է առաջին կալա-համերգէն ետք:
«Love Wave» երգով Հայաստանը ներկայացուցած է Եւրոտեսիլ 2016 Երգի Միջազգային Մրցոյթին, որ տեղի ունեցած է Շուէտի մայրաքաղաք Սթոքհոլմի մէջ եւ 7-րդ դիրքը գրաւած է, հաւաքելով 249 միաւոր:
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:1986 ծնունդներ Ստորոգութիւն:14 Հոկտեմբերի ծնածներ Ստորոգութիւն:Հայ երգչուհիներ Ստորոգութիւն:Երեւան ծնածներ
Սարգիս Մուրադեան Պատկերասրահ
Սարգիս Մուրադեան պատկերասրահ, ՀՀ ժողովրդական նկարիչ Սարգիս Մուրադեանի ժառանգութիւնը ներկայացնող պատկերասրահ Երեւանի մէջ։
Պատկերասրահ
Սարգիս Մուրադեան պատկերասրահը հիմնուած է 2014-ին Մուրադեան ընտանիքի կողմէ (ամուսիններ Զարուհի Մուրադեանի (նկարիչի դուստրը) եւ Յակոբ Ճաղարեանի ջանքերով) ։ Պատկերասրահի նպատակն է ներկայացնել ՀՀ ժողովրդական նկարիչ Սարգիս Մուրադեանի ժառանգութիւնը, զարգացնել Հայաստանի մէջ ժամանակակից արուեստը՝ կազմակերպելով մշակութային եւ կրթական միջոցառումներ։
Պատկերասրահը բացուած է «Կինը Մուրադեանի արուեստում» ցուցահանդէսով՝ նուիրուած նկարիչի տիկնոջ՝ Լիւտմիլա Քեչեկի յիշատակին։
Սարգիս Մուրադեանը առաջին հայ արուեստագէտներէն է, որ սովետական տարիներուն անդրադարձած է ազգային թեմային՝ «Կոմիտաս. վերջին գիշերը» (1956) կտաւով (Հայաստանի ազգային պատկերասրահի մշտական ցուցադրութեան մաս կը կազմէ) ։ Ան գործոն մասնակցութիւն ունեցած է 1965 եւ 1988  հայոց ցեղասպանութեան ճանաչմանն ու Արցախեան հիմնախնդրի արդար լուծման ուղղուած պայքարին։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Թանգարաններ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Երեւանի պատկերասրահներ
Անժելինա Ճոլի
Անժելինա Ճոլի Փիթ, առաւել յայտնի իբրեւեւ Անժելինա Ճոլի, Ամերիկացի դերասանուհի, արտադրող, եւ մարդաբան։ Արժանացած է Օսքար մրցանակի, ինչպէս նաեւ Ոսկեայ գնդակ մրցանակի (3 անգամ) եւ ԱՄՆ դերասաններու միաբանութեան մրցանակի (2 անգամ)։ 2014-ին ստացած է Ճին Հերշոլտի անուան մրցանակը:
Զբաղուած է բարեգործութեամբ, ՄԱԿ-ի բարի կամքի դեսպանն է։ Հոլիվուտի ամենաբարձր վարձատրւող դերոսանուհիներու՝ Forbes ամսագրի կազմած ցանկին մէջ ընդգրկուած է 2009-ին, 2011-ին եւ 2013-ին : Բազմիցս անուանուած է աշխարհի ամենագեղեցիկ կին եւ մշտապէս գտնուած է մամուլի ուշադրութեան կենդրոնի մէջ   :
Ճոլիի հօր՝ Ճօն Վօյթի հետ նկարահանուած է «Ելք իրավիճակէն» Տեսաժապաւէնին (1982-ին), սակայն անոր դերասանական ասպարէզը սկսած է անորմէ տասը տարի ետք, երբ ան կը նկարահանուի «սայպորկ 2: Ապակիէ ստուերը» (1993-ին) փոքրամթերք տեսաժապաւէնին մէջ։ Ճոլին իր առաջին յաջողուած դերը խաղացած է «օրենաքիրքերը» (1995-ին) տեսաժապաւէնին մէջ։ Ան նաեւ նկարահանուած է քննադատներու կողմէն բարձր գնահատականքի «Ճորճ ուալըս» (1997-ին) եւ «Ճիա» (1998-ին) տեսաժապաւէններուն մէջ, «Օսքըրի» արժանացած է «Ընդհատուած կեանքը» (1999-ին) տեսաժապաւէնին մէջ կատարած երկրորդական դերի համար։ Անժելինա Ճոլին համաշխարհային ճանաչման արժանացաւ հատկապէս «Լարա Քրոֆթ.Դամբարաններ թալանողը» (2001-ին) տեսաժապաւէնին մէջ տեսերիզի խաղերու հերոսուհի Լարա Քրոֆթի դերը կատարելէն ետք, իսկ տեսաժապաւէնի շարունակութիւնեան մէջ («Լարա Քրոֆթ. Դամբարաններ թալանողը 2. Կեանքի օրորոց», 2003-ին) նկարահանուելէն ետք կը հանդիսանի Հոլիվուտի ամենաբարձր վարձատրվւող դերասանուհիներէն մէկը : Հետագայի մէջ ան նկարահանվել է մեծ հաջողություն ունեցած այնպիսի Տեսաժապաւէներում, ինչպիսիք են՝ «Միսթր եւ միսիս Սմիթ» (2005), «Ծայրահեղ վտանգավոր է» (2008), «Սոլթ» (2010-ին) եւ «զբօսաշրջիկը» (2010-ին), որոնք համաշխարհային վարձույթին մէջ կը վաստակեն համապատասխանաբար $478 միլիոն, $341 միլիոն, $293 միլիոն եւ $278 միլիոն : «Փոխարինում» (2008-ին) տեսաժապաւէնի շնորհիւ արժանացած է «Օսքըրի» կնոջ լաւագոյն դերակատարման համար։
2011-ին Ճոլին նկարահանած է «Արեան եւ մեղրի սահմանագծին» տեսաժապաւէն՝ հանդես գալով որպէս տեսաժապաւէնի գրողը, եւ արտադրողը: Անժելինա Ճոլին ներկայիս կ'ապրի դերասան Պրաետ Փիթի հետ։ Անոնք կը դաստիարակեն իրենց վեց երեխաներուն, որոնցմէ երեքը իրենց կենսաբանական երեխաներն են, իսկ միսս երեքը՝ որդեգրուած։
Վաղ Կեանք Եւ Ընտանիք
Անժելինա Ճոլին ծնած է Քալիֆորնիայի Լոս Անճէլըս քաղաքին մէջ դերասաններ Ճոն Վոյթի ու Մարշելին Պերտրանի ընտանիքին մէջ։ Ան դերասան Ճեյմս Հէյնզի քույրն է, երգիչ-երգահան Չիփ Թեյլորի ազգականը, դերասաններ Մաքսիմիլիան Շելլի ու Ժաքլին Բիսeտի սանիկը։
Անժելինա Ճոլիի ծնողներu ամուսնացած են 1976-ին, որմէ ետք Ճոլին ու անոր եղբայրը կ'ապրէին իրենց մօր հետ։ Վերջինս կը ձգէ իր դերասանական ասպարէզը եւ նվիրուած է երեխաներու դաստիարակութեանը Ճոլին յաճախ կը նայէր իր մօր մասնակցութեամբ Տեսաժապաւէներուն, ինք անոր մէջ հետաքրքրութիւն ունէր յառաջացնում դերասանական արուեստի նկատմամբ։ Ան կը պնդէր, որ իր հօր ասպարէզը ոչ մէկ ազդեցութիւն չի գործեր իր վրայ Երբ Անժելինան վեց տարեկան էր, անոր մայրն ու խորթ հայրը ընտանիքի հետ կը տեղափոխուին դէպի Նիւ Եորք, սակայն հինգ տարի ետք կը վերադառնան Լոս Անճէլըս։ Այդ ժամանակ Ճոլին արդէն որոշած էր, որ պիտի դառնար դերասանուհի, եւ պիտի սկսէր յաճախիլ Սթրասպըրկի տեսաժապաւէնի ու թատրոնի հիմարկը, ուր ան կը սորվէր երկու տարի եւ կը մասնակցէր մէկ շարք բեմադրութիւններու։
Ճոլին մի քանի անգամ ինքնասպանութեան փորձ կատարեց : Ան նաեւ սկսած է օգտագործել տարբեր թմրանիւթեր ու 20 տարեկանին արդեն փորձած էր ամէն հասանելի թմրանիւթ, այդ կը թուէ՝ հերոին :
Անժելինա Ճոլին յայտնի է հօր՝ Ճոն Վոյթի նկատմամբ անբարիացակամ վերաբերմունքով։ Ճոլին միշտ կը մեղադրէր հօրը՝ կնոջը դավաճանելու ու ընտանիքը ձգելու համար։ Հակառակ անոր, որ Ճոլին փորձած էր վերականգնել հարաբերութիւնները հոր հետ. ան հօրը հրաւիրածէ մասնակցելու «Լարա Քրոֆթ. դամբարաններ թալանողը» (2001-ին) Տեսաժապաւէնի նկարահանմանը, որու մէջ Ճոլին կը խաղար գլխաւոր դերը։ Սակայն նկարահանման ընթացքին անոնց միջեւ մի քանի անգամ վեճեր եղան, որմէ ետք Ճոլին կը հրաժարի իր հօրը համարել: 2002-ին կեսերուն Անժելինա Ճոլի կը դիմէ ներկայացնելու իր պաշտոնական հրաժարումը իր հօր մականունէն : Նոյն տարուայ մէջ Ճոն Վոյթը մամուլի մէջ կը հայտարարէ, թէ Անժելինան հոգէկան լուրջ խնդիրներ ունի : 2004-ին հարցազրոյցի ժամանակ Ճոլին ըսած է, որ չի ցանկանար շարունակել շփուիլ իր հօր հետ : Սակայն Հունուար 27 2007-ին մօր մահէն ետք Ճոլին վեց տարուայ ընդմիջումէն ետք վերսկսկսի հօր հետ շփումը :
Վաղ աշխատանքը. 1982, 1991–1997
7 տարեկան հասակին Ճոլին փոքրիկ դեր կատարած էր «Ելք իրավիճակէն» (1982) տեսաժապաւէնին մէջ, որու գրողը համահեղինակն ու դերակատարներէն մեկն իր հայրu։ 16 տարեկանին Ճոլին մասնակցած է բազմաթիւ լսումներու, սակայն անոր տակաւին չեն տար՝ յաճախ պատճառաբանելով, թէ աղջիկը «չափազանց մռայլ» է" :
Ճոլին՝ որպէս նորաձեւոթեան տիպար, սկսած է աշխատիլ 14 տարեկան հասակին։ Աշխատած է Նիւ Եորքի մէջ, Լոս Անճէլըսի մէջ, Լոնտոնի մէջ։ Բացի այդ՝ ան նկարահանուած է նաեւ երաժշտական շարք մը տեսահոլուակներու մէջ, այդ կը թուած՝ է Լենի Քրաուիցի «Stand By My Woman» (1991), Meat Loaf-ի «Rock’n’Roll Dreams Come Through» (1993), The Lemonheads-ի «It's About Time» (1993) եւ այլն, որմէ ետք 16 տարեկան հասակին վերադառցած է թատրոնին։ Մոտաւորապէս այդ ժամանակ ալ անոր եղբայրը՝ Ճեյմս Հեյվընը, սկսած է յաճախիլ տեսաժապաւէնի դպրոց (USC School of Cinematic Arts)։ Անժելինան խաղցած է եղբոր ուսանողական 5 բեմադրութիւններու մէջ։ Following a supporting role in the independent film Առանց վկաներու (1995) տեսաժապաւէնին մէջ երկրորդական դերէն ետք Ճոլին նկարահանուած է իր առաջին հոլիուտեան տեսաժապաւէնին մէջ՝ կատարելով Քեյթ Լիպիի դերը Կոդահենները (1995) տեսաժապաւէնին մէջ։ The New York Times թերթը գրած է. "Քեյթը (Անժելինա Ճոլի) առանձնանած է է: այդ պատճառով է, որ ան իր հետ նկարահանւողներէն աւելի բարկացկոտ է, եւ ան այն եզակի կին կոդահենն է, ուր իր ստեղնաշարէ առաջ կենդրոնացած նստած է կիսաթափանցիկ վերնազգեստով: տեսաժապաւէնի բիւջետային ցուցադրութիւնը ձախողեցաւ, սակայն այն մեծ ճանջում գտաւ տեսաերիզի թողարկումէն ետք . PC World, մայիսի 4, 2001: Վեչցված է 07.07.2011: Այս տեսաժապաւէնի նկարահանման ժամանակ Ճոլին ծանոթած է Պրիթանացի դերասան Ճոնի Լի Միլլըրի հետ, ուր մէկ տարի ետք դառցած է Ճոլիի առաջին ամուսինը:
1996 Ճոլին նկարահանուած է Իտալական սիրահարները կատակերգութեան մէջ, որ Ռոմէո եւ Ժուլիեթի պատմութեան ժամանակակէն տարբերակն է. այս անգամ վէճը Նիւ Եորքի մէջ վերաբնակուած իտալացի երկու հակառակորդ Ճաշարաններու ընտանիքներու միջեւ է: Անապատի արեւը (1996) տեսաժապաւէնի մէջ Ճոլին խաղցած է երիտասարդի մը կինը, ու սիրահարուած է Տենի Էլիոյին՝ միջին տարիքի մարդու մը հետ, ուր սիրահարուած է անոր մօրը, ու կը մարմնաւորէ անոր Արչերը: Նոյն տարին Ճոլին մարմնաուորած է Մարկրիթ Սադովսկիին Կեղծ կրակ տեսաժապաւէնին մէժ:
1997 թուականին Ճոլին Տեւիտ Դուխովնիի հետ նկարահանուած է «Պատկերել Աստուծոյ» տեսաժապաւէնի մէջ։ Տեսաժապաւէնը քննադատներու կողմէն դրական արձագանքի չարժանացաւ. Ռոճըր Էբըրտը նկատեց, որ «Անժելինա Ճոլին.... ջերմութիւն գտած է այնպիսի դերերու ծէջ, որ սուորաբար դժուար են ու ջղային, ան կը թուէ չափազանց գեղեցիկ Պլոսըմի ընկերուհին ըլլալու համար, եւ գուցէ այդ իսկապէս այդպէս է»" : Ճոլին նաեւ հայտնուած է Իսկական կինը (1997) հեռուստատեսային տեսաժապաւէնի մէջ՝ որ նկարահանուած է Ամերիկայի արեւմուտքին մէջ։ Նոյն տարին ան նկարահանուած է Rolling Stones-ի "Anybody Seen My Baby?" երաժշտական տեսահոլուակին մէջ:'
Առաջընթաց Եւ Ճանաչում
Ճորճ Ուալըս (1997) հեռուստատեսային տեսաժապաւէնին մէջ մասնակցութեան համար Անժելինա Ճոլին արժանանացած է Էմմի հեռուստատեսային մրցանակին, ինչպէս նաեւ ստանացած է Ոսկէ Գնդակի մրցանակը: տեսաժապաւէնը ջերմօրէն ընդունուած է հեռուստաքննադատներու կողմէն, որու շնորհիւ ստանացած է Ոսկե Գնդակի մրցանակը լաւագոյն արտադրուած տեսաժապաւէն հեռուստատեսութեան համար: Ճոլին այնտեղ խաղցած է Ալապամա նահանգի նահանգապետ Ճորճ Ուալըսի երկրորդ կնոջ՝ քորնելիայի դերը։
Ճիշդ յաջորդ տարին հեռարձակուած է եւս կենսագրական տեսաժապաւէն՝ Ճիա վերնագրով։ Այնտեղ Ճոլին կատարած է Ճիա Մարի Գարանջիի դերը, ով 1970-ականների ճանաչուած կերպարներէն էր։ Ճոլին բազմիցս համառօրէն մերժած էր այդ դերը, պատճառաբանելով, որ Ճիան իրեն շատ կը նմանի։ Ճիան տխրահռչակ էր անոր հետ, որ յօժարում ունէր թմրադեղերու նկատմամբ, միասեռական էր եւ վաղաժամ մահացած էր ՁԻԱՀ-էն։ Այդ տեսաժապաւէնի համար Ճոլին երկրորդ տարին անընդմէջ շահած է Ոսկէ Գնդակի մրցանակը։
Ինչպէս ինքը կը խոստուանի, այդ դժուար ու հոգնեցուցիչ նկարահանումներէն ետք դերասանուհին ժամանակը անհրաժեշտ էր հանգստանալու համար։ Ճոլին տեղափոխուած է Նիւ Եորք, ուր Նիւ Եորքի համալսարանի մէջ կը յաճախէր գրողի դասընթացներու։ Այնուհետեւ Անժելինան մեծ հաջողութիւններ ունեցած մի քանի տեսաժապաւէներու մէջ (նախ եւ առաջ, անոնք Սիրոյ փոփոխականութիւնը եւ Վախի ուժը տեսաժապաւէներն են՝ Տենզել Ուաշինգթոնի հետ, որոնք համաշխարհային վարձույթին մէջ 151 միլիոն տոլլար ծախսեցին: Անժելինա Ճոլիի մերժած դերերէն է Օտար Հարութիւն տեսաժապաւէնի մէջ Սայպըրկի դերը, ինչպէս նաեւ Չարլիի հրեշտակները: Սակայն ամէն ինչ բոլորովին վերջացաւ այլ կերպ։ տեսաժապաւէնը դարձաւ Անժելինա Ճոլիի «յաղթանակը»: Ան կը խաղար անսանձ ապստամբ Լիզա Ռաշի դերը։ Այդ դերով ան ստացաւ իր երրորդ Ոսկե Գնդակ-ը, ԱՄՆ-ի տեսաժապաւէնի դերասաններու կիլտիայի մրցանակը, եւ, վերջապէս, Օսքըր, Օսքըր երկրորդ բլանի լաւագոյն դերասանուհիի համար անւանակարգին մէջ։ Բոլոր կնոքննադատները կը ծափահարէին Անժելինա Ճոլիին, ով կարճ ժամանակի ընթացքին իսկական աստղի կը ճանաչուի Հոլիվուտի մէջ:
Ընդհատուած կեանքը տեսաժապաւէնի հսկայական հաջողութիւնէն ետք Ճոլիին թոյլ տրուած է նկարահանուիլը: Մարտատեսաժապաւէնի մէջ, ուր ան առանձնապէս հնարաւորութիւն չուներ ցուցադրեուլ իր դրամատիկ տաղանդը։ Սակայն տեսաժապաւէնը մեղմ հաջողութիւններ ունեցաւ, հատկապէս ֆինանսական առումով, հաւաքելով աւելի քան 230 միլիոն տոլլար։
Դաջուածքներ
Անժելինա Ճոլին համարուած է ամէնաշատ դաջուածքներ ունեցող յայտնի մադրկանցէն մէկը, անոր մարմինը զարդարած են 20 դաջուածքներ՝ «թող քու թշնամիները լքեն քեզ, եթէ դուն հասնիս հարստութըւններու, թող անոնք միշտ մնան քեզ հետ, թող քու գեղեցկութիւնը ըլլայ ինչպէս հագուստի գեղեցկութիւնը, ուր ալ, որ դուն երդաս, թող շատերը քեզի հետեւին ծառայելով եւ պաշտպանելով քեզ»
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:4 Յունիսի ծնածներ
Գրիգոր Տէր Գրիգորեան
Գրիգոր Տէր Գրիգորեան (ծանօթ է նաեւ Գիգի անունով, ), հայ թատերագիր, արուեստի վաստակաւոր գործիչ եւ Խորհրդային Հայաստանի Գրողներու միութեան անդամ։
Ռունի Մարա
Մարա Ռունի (,, Փեթֆորթ, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի, որ մարմնաւորած է Նենսիի դերը «Էլմ Փողոցի Մղձաւանջը» (A Nightmare of Elm Street), ան խաղացած է «Վիշապի դաջուածքով աղջիկը» (The Girl with the Dragon Tattoo) ֆիլմին մէջ, որ իրեն համար առաջադրուած է Ոսկեայ գնդակ եւ Օսքար մրցանակները։
Գրիգոր Տէր Գրիգորեան
Կենսագրական գիծեր
Ծնած է Երեւան: Ուսումը ստացած է Երեւանի Քրուքսկայայի անուան ցուցադրական դպրոցին մէջ, ուրկէ շրջանաւարտ ըլլալէ ետք իբրեւ ուսուցիչ պաշտօնավարած է Արմաւիրի մարզի կեդրոն Հոկտեմբերեան շրջանին մէջ՝ 1931-1932 թուականներուն, ապա Երեւանի Աղասի Խանջեանի անուան դպրոցին մէջ՝ 1932-1934 թուականներուն միջեւ:
Ռունի Մարա
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:17 Ապրիլի ծնածներ
Գրիգոր Տէր Գրիգորեան
Վարած պաշտօններ
1941-1946 թուականներուն պաշտօնավարած է ռազմական օդային յատուկ դպրոցին մէջ, սակայն ժամանակ մը ետք դարձեալ ուսանելու համար դուրս եկած է աշխատանքէն եւ 1947 թուականին աւարտած է Երեւանի Խաչատուր Աբովեանի անուան հայկական մանկավարժական կաճառի պատմութեան բաժինը:
Նոյն թուականին՝ 1947-ին իբրեւ գիտաշխատող պաշտօնավարած է Գիտութիւններու ակադեմիայի պատմութեան բաժանմունքէն ներս:
Գրիգորեան 1951-1955 թուականներուն եղած է Հայաստանի Գրողներու միութեան վարչութեան քարտուղար, միաժամանակ վարելով «Գրական Թերթ»ի խմբագիրի պաշտօնը։
1955-1981 թուականներուն եղած է «Ոզնի» երգիծական հանդէսի խմբագիրը:
Ստեծագործութիւններ
Ռուսերէն լեզուով լոյս տեսած է գրողի «Սոֆիկի սխալը» պատմուածքներու ժողովածոն:
Շքանշաններ
Գրիգոր Տէր-Գրիգորեան արժանացած է՝
Այսօր անոր անունով կը կոչուի Երեւանի Զաքեան եւ Վազգէն Սարգիսեան փողոցները իրար միացնող փողոցը :
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ թատերագիրներ Ստորոգութիւն:Հայ արուեստագէտներ
Լօզանի Համաժողովը
Լօզանի խորհրդաժողովը, միջազգային խորհրդաժողով Մերձաւոր Արեւելքի հարցով։ Թուրքիոյ դէմ անգլո-յունական արշաւանքի (1919-1922) ձախողութենէն ետք։ Տեղի ունեցած է 1922 Նոյեմբեր 20-էն 24 Յուլիս 1923, Լօզանի մէջ, Զուիցերիա։ Խորհրդաժողովին մասնակցեր են Մեծ Բրիտանիան, Ֆրանսան, Իտալիան, Յունաստանը, Ճափոնը, Ռումինիան, Հարաւ Սլաւիան, Թուրքիան, ինչպէս նաեւ՝ դիտորդի կարգավիճակով ԱՄՆ–ը։ Խորհրդային (ռուս-ուքր-վրաց.) միացեալ պատուիրակութիւնը մասնակցեր էր միայն Սեւ ծովի նեղուցներու հարցի քննարկման նպատակով։ Լօզանի խորհրդաժողովը աւարտած է շարք մը փաստաթուղթերու ստորագրութեամբ, որոնց մէջ ամենակարեւորը Լօզանի հաշտութեան պայմանագիրն էր, որով հաստատուեցան Թուրքիոյ արդի սահմանները՝ փաստօրէն փոխարինելով 1920 թուականին սահմաններուն։ Վերցուեցան օտարներու տնտեսական ու քաղաքական արտօնութիւնները Թուրքիոյ մէջ, յատուկ համաձայնութեամբ թուլատրուեցաւ առեւտրական ու ռազմական նաւերու ելումուտը Սեւ ծովեան նեղուցներով եւ այլն։
Թուրքիոյ սահմանները ըստ Սեւրի պայմանագիրին
Լօզանի խորհրդաժողովին մէջ քննարկուեցաւ նաեւ Հայկական հարցը։ Հայաստանի Հանրապետութեան պատուիրակութեան (Աւետիս Ահարոնեան, Ալեքսանտր Խատիսեան) չթուլատրուեցաւ պաշտօնապէս մասնակցիլ խորհրդաժողովին, քանի որ ան այլեւս չէր ներկայացներ Հայաստանը, ուր հաստատուեր էր խորհրդային իշխանութիւն։ Այդուհանդերձ, Ազգային պատուիրակութեան (Գ. Նորատունկեան, Լ. Բաշալեան) հետ համատեղ խորհրդաժողովին ներկայացուեցաւ յուշագիր մը, որ կ'առաջարկէր Հայկական հարցի երեք հնարաւոր լուծում. «Հայկական ազգային օճախի» ստեղծում ԱՄՆ-ի նախագահ Վ. Ուիլսընի սահմանագծած Հայաստանի տարածքին, Երեւանի հանրապետութեան ընդարձակում՝ անոր կցելով Արեւմտեան Հայաստանի մէկ մասը՝ դէպի ծով ելքով, իսկ հակառակ պարագային՝ Հայկական ազգային օճախի ստեղծում Կիլիկիոյ մէջ։ Ազգային փոքրամասնութիւններու հարցի կապակցութեամբ յանձնաժողովն ու ենթայանձնաժողովը քանի մը նիստերով անդրադարձան հայկական ազգային օճախին։ Դեկտեմբեր 12-ի նիստին նախագահողը՝ Մեծ Բրիտանիոյ արտգործնախարար լորտ Քերզոնը, անդրադառնալով Թուրքիոյ ազգային փոքրամասնութիւններու պաշտպանութեան հարցին, խօսքը մասնաւորեց հայերու վրայ, որոնք «արժանի են յատուկ ուշադրութեան՝ աչքի առաջ ունենալով ոչ միայն սերունդներու կեանքի ընթացքին անոնց կրած դաժան տառապանքները, որոնք յարուցեր են քաղաքակիրթ աշխարհի համակրանքն ու զարհուրանքը, այլեւ նկատի առնելով ապագայի վերաբերեալ անոնց տրուած (դաշնակից տէրութիւններու կողմէ) յատուկ հաւաստիացումները», եւ Անգարայի կառավարութեան խնդրեց այդպիսի «ազգային ոգի ունեցող ու վճռականութեամբ լեցուն» ժողովուրդի համար «ազգային տուն» (օճախ) յատկացնել Թուրքիոյ հիւսիս արեւելեան նահանգներու մէջ կամ Կիլիկիոյ ու Սուրիոյ հարաւ արեւելեան սահմանագիծին վրայ։
Թուրքիոյ սահմանները ըստ Լօզանի պայմանագիրին
Նոյն ոգիով արտայայտուեցան նաեւ Անտանտի միւս ներկայացուցիչները (Բարրեր, Գարրոնի, Մոնտանա, Վենիզելոս, Չայլդ եւ ուր.), որոնք «մարդասիրական» ճառեր չխնայեցին ի պաշտպանութիւն հայոց դատին։ Բայց թրքական պատուիրակութիւնը (Իսմեթ փաշա, Ռեզա Նուր պէյ) վճռականօրէն մերժեց Թուրքիոյ տարածքին մէջ որեւէ հայկական ազգային օճախ ստեղծելու գաղափարը՝ պատճառաբանելով, թէ Թուրքիան ոչ իր արեւելեան նահանգներուն, ոչ ալ Կիլիկիոյ մէջ ունի «տարածքի որեւէ պատառ», որու բնակչութեան մեծ մասը թուրքեր չըլլան, եւ որ կարելի ըլլար որեւէ կերպ անջատել մայր հայրենիքէն։ Եւ բացի այդ, Թուրքիան միջազգային իրաւունքին համապատասխան պայմանագրեր կնքեր է (նկատի ունին Մոսկուայի եւ Կարսի պայմանագրերը) եւ «բարի դրացիական յարաբերութիւններ» հաստատել ներկայիս գոյություն ունեցող «անկախ Հայաստանի», այսինքն՝ ՀԽԱՀ-ի հետ, եւ անոր հակառակ կ'ըլլար պատկերացնել որեւէ «այլ Հայաստանի գոյութիւնը»։ Յաղթած Թուրքիան այսպէս իր կամքը կը պարտադրէր Անտանտի պետութիւններուն։ Մեծ Բրիտանիան ու Ֆրանսան, որոնք շահադիտական նպատակներ կը հետապնդէին Թուրքիոյ ու Մերձաւոր Արեւելքի մէջ, քայլ առ քայլ տեղի կու տային թրքական պատուիրակութեան համառութեան առջեւ՝ զիջումներու երթալ ի հաշիւ ազգ. փոքրամասնություններու (հայեր, յոյներ, Թրակիոյ Պուլկարներ եւ այլն) օրինական շահերուն։ Վերջին անգամ Հայկական Հարցը շօշափուեցաւ առաջին յանձնաժողովի 17 յուլիս 1923-ի նիստին եւ վերածուելով «հայ գաղթականութեան» հարցի, փոխանցուեցաւ Ազգերու լիկային (տե՛ս Ազգերու լիկան եւ Հայկական հարցը)։ Եւ արդէն կնքուած պայմանագիրին մէջ յիշատակութիւն անգամ չկար հայերու ու Հայաստանի մասին։ Այդպիսով Թուրքիան ո՛չ միայն իւրացուց Արեւմտեան Հայաստանն ու Կիլիկիան, այլեւ՝ մերժեց բազմահազար տարագիր արեւմտահայերու վերադարձը հայրենի երկիր։ Պայմանագիրի 42-րդ յօդուածով թրքական կառավարութիւնը կը պարտաւորուէր «պաշտպանութիւն ցույց տալ» Թուրքիոյ ազգային փոքրամասնութիւններու աղօթարաններուն, գերեզմանոցներուն ու կրօնական միւս հաստատութիւններուն։ Լօզանի խորհրդաժողովի խորհրդային պատուիրակութիւնը (ղեկ. Գ. Չիչերին) յուշագիրով մը պատրաստակամութիւն յայտնեց Ռուսիոյ եւ Ուքրանիոյ մէջ ապաստան տալ հայ գաղթականներուն։
Բեմագրութիւն
Բեմագրութիւն կամ շարժագրութիւն «սենարիօ», շարժանկարի մը պատրաստութեան հիմք ծառայող գրութիւնը, անոր համառօտ պատմութեամբ եւ խօսակցութիւններով, կը կոչուի բեմագրութիւն կամ շարժագրութիւն կամ տակաւին միջազգային գործածութեան հասած բառով մը «սենարիօ»։ Ճիշտ կ՛ըլլայ այս վերջինը նկատել թատերգական տեսակ մը, մանաւանդ եթէ ստեղծագործ արտադրութիւն է եւ ո՛չ պատշաճեցում, արդէն գոյութիւն ունեցող պատմողական կամ թատերգական գործ մը։
Ստորոգութիւն:Հայ գրականութիւն Ստորոգութիւն:Գրական սեռեր
Ռումտիկին
Ռումտիկին (ներկայիս Ֆելահիյէ), գիւղ՝ Արեւմտեան Հայաստանի մէջ, կը գտնուի Կեսարիա քաղաքէն շուրջ 43 քմ հիւսիս` Ալիս գետ ի ափին, Ղալէ կոչուած բլուրի մը ստորոտը ։
Լերկ լեռնաշղթաներով շրջապատուած այս գիւղը կը բաժնուի գլխաւոր երկու մասերու՝ արեւելեան եւ արեւմտեան։
Ռումտիկին զինք շրջապատող գիւղերուն մեծագոյնն էր։ Չորս կողմէն շրջապատուած էր թրքական գիւղերով, որոնք կը գտնուէին մէկ-երկու ժամուան հեռաւորութեան վրայ։
Շրջակայ թուրք գիւղերու բնակիչները իրենց կարիքները ապահովելու համար, Ռումտիկին կու գային։
Ռումտիկինի արեւելեան, հիւսիս եւ հարաւ արեւելեան կողմերը մացառոտ անտառներ են, իսկ արեւմտեան, հիւսիս եւ հարաւ արեւմտեան կողմերը ծածկուած են դաշտերով եւ արօտավայրերով։ Դաշտային մասը կ'երկարի երկու լեռնաշղթաներու միջեւ։ Հիւսիսային կողմը լեռնային բարձրաւանդակ մըն է, մշակելի ընդարձակ հողերով, որոնց հարաւը կը բացուին անդնդախոր ձորեր, կը բարձրանան երկնամերձ լեռներ, որոնք կանգ կ'առնեն Ալիս գետի հովիտին։
Հակառակ իր առանձնացած դիրքին, Ռումտիկինցին կրցած է ինքզինք պարտադրել շրջապատին, շնորհիւ իր հպարտ եւ ըմբոստ նկարագիրին, յաճախ սարսափ ազդելով իր շրջակայ թուրք գիւղացիներուն։
Գիւղի Անուանում
Ռումտիկինցիները գիւղին անունը կը հնչէին՝ Ռումտիին։
Այս անուանումին շուրջ կան քանի մը աւանդութիւններ.-
Ըստ առաջին աւանդութեան, Ռումտիկին եղած է յունական քաղաք մը, որ երկրաշարժէ կամ շարունակական արշաւանքներու հետեւանքով կործանած է եւ կ'ըսեն թէ այդ ամէնէն ետք, յոյն տիկին մը ողջ մնացած է եւ իր անունով ալ վայրը հետագային կոչուած է Ռումտիկին։
Ըստ երկրորդ աւանդութեան, յաղթական թագաւոր մը երբ գիւղէն կ'անցնէր, կը հանդիպի շատ գեղեցիկ յոյն տիկնոջ մը։ Թագաւորը զայն կնութեան կ'առնէ եւ ի յիշատակ իրեն, գիւղը կը կոչէ Ուրումտիկին կամ Ռումտիկին։
Իսկ երրորդ աւանդութեան համաձայն, յոյն բախտագուշակ կին մը կ'ապրէր գիւղին մէջ, որուն քով կու գային շրջակայ գիւղերէն բազմաթիւ մարդիկ. անոր համբաւը այնքան տարածուած էր, որ գիւղը կը կոչէին Ռումտիկին։
Ռումտիկինի Հայ Բնակչութիւնը
Գիւղին հայ բնակչութիւնը եկած ու հաստատուած է Հայաստանի արեւելեան նահանգներէն ՝ Կարինէն, Տարօնէն, Սեբաստիայէն եւ անոնց շրջակայ գիւղերէն։
Շահ Աբբաս, 1605-ին, շուրջ կէս միլիոն հայ բնակչութիւն, Արարատեան դաշտէն եւ Հայաստանի այլ մասերէն կը փոխադրէ Պարսկաստան, որոնցմէ մեծ թիւ մը կը բնակեցնէ իր մայրաքաղաքին՝ Սպահանի մօտ, այժմու Նոր Ջուղայի հողերուն վրայ, իսկ մնացեալները կը ցրուէ Պարսկաստանի զանազան շրջանները։ Իսկ Սուլթան Մուրատ Գ., 1585-ին, 60.000 հայեր Արարատեան դաշտէն եւ այլ վայրերէ կը տեղափոխէ Փոքր Ասիոյ արեւմտեան մասերը։ Առ այդ, կը կարծուի, թէ Ռումտիկինի հայ բնակչութիւնը կազմուած է այս տեղափոխութիւններու ժամանակաշրջանին։
Լուսաղբիւր
Ռումտիկինի հիւսիս արեւմտեան կողմը, գիւղին անմիջական եզերքը ջուրի մեծ աւազան մը գոյութիւն ունի, որ կը կոչուի Լուսաղբիւր։ Այս անուանումը հայերը տուած են, իսկ թուրքերը կը կոչեն Սթմա Բունար, որ կը նշանակէ «ջերմ»ի աղբիւր։ Ջերմէ բռնուողները աւազանին մէջ մտնելով կը բժշկուէին։ Լուսաղբիւրը շինուած է զուտ մարմարեայ քարերով, շուրջ տասը մեթր երկարութեամբ, վեց մեթր լայնքով եւ մէկուկէս մեթր խորութեամբ։
Կամարին կեդրոնը կը գտնուի յունարէն արձանագրութիւն մը, որ կը փաստէ յոյն վարպետներու կողմէ շինուած ըլլալը։
Աւազանին յատակը կան քանի մը փոքր ակեր։ Աւազանին ջուրը ամառը պաղ, իսկ ձմեռը գաղջ կ'ըլլայ։
Լուսաղբիւրը եկեղեցիի մը յատակագիծը ունէր։
Հանքային Հողեր
Գիւղին հիւսիսային կողմը լեռ մը կայ, որ կը կոչուի՝ Ղըրաճ։ Այս լեռը ոսկիի կամ պղինձի հանք պարունակող վայր մը եղած է։
Հարաւային կողմը կանաչ եւ կարմիր հողի հարուստ խաւ մը գոյութիւն ունէր։
Եկեղեցի եւ Դպրոց
Ռումտիկինը ունէր փառաւոր եկեղեցի մը Ս. Աստուածածին անունով։ Եկեղեցւոյ կից կը գտնուէր Պարթեւեան Ազգ. Վարժարանը ։
Եկեղեցին ունէր ոսկեզօծ երեք խորաններ։ Եկեղեցւոյ շինութիւնը տեւած է եօթը տարի, վարպետները յոյներ եղած են։
Թուրքերը, շրջան մը եկեղեցին իբրեւ մթերանոց գործածելէ ետք, զայն հիմնովին քանդած են։
Պարթեւեան Ազգ. Վարժարան
Սեղաններ չկային, աշակերտնը ծալլապատիկ կը նստէր գետինը՝ բազմոցներու վրայ, որ իւրաքանչիւրը իր տունէն բերած կ'ըլլար։
Դպրոցին ուսման մակարդակը կը հաւասարէր բարձրագոյն վարժարանի մը. կը դասաւանդուէին հայերէն, թրքերէն, անգլերէն, պատմութիւն ու գիտութիւններ։
Ուսուցչական կազմը, առ հասարակ, երեք հոգիէ կը բաղկանար։ Աւագ ուսուցիչ մը տնօրէնի պատասխանատուութեամբ, օգնական ուսուցիչ մը եւ փոքրիկներուն համար առանձին ուսուցիչ մը, որ «Ղալֆա» կը կոչուէր։
Ռումտիկինի հայ ազգաբնակչութեան իննսունհինգ տոկոսը Հայաստանեայց Առաքելական Եկեղեցւոյ զաւակներէն բաղկացած էր։
Կազմակերպչական
Ռումտիկինի մէջ կային Սոցեալ Դեմոկրատ Հնչակեան Կուսակցութիւն եւ Հայ Յեղափոխականներու Դաշնակցութիւն կուսակցութիւնները։
Լեզուն
Ռումտիկինցին հայախօս էր, կը խօսէր հարուստ եւ իւրայատուկ բարբառ մը, որ կը տարբերէր միւս գիւղերու բարբառներէն։ Արդի աշխարհաբար գրական լեզուն մուտք չէր գործած գիւղէն ներս, իսկ գրաբարը եկեղեցւոյ լեզուն էր։
Սովորութիւններ
Ռումտիկինի մէջ, Նոր Տարին եւ Ս. Ծնունդը գրեթէ միասին կը տօնէին: Նոր Տարուան առաջին օրը տան տիկինը աղբիւր կ'երթար իրեն հետ տանելով բոկեղ հաց, ցորեն ու գարի:
Բոկեղ հացը աղբիւրին «գլուխը կ'անցընէր», իսկ ցորենը եւ գարին աղբիւրին գուռը կը ցանէր ու կ'ըսէր. Ա՛ռ քեզի ցորեն, Տո՛ւր ինծի հորէն, Ա՛ռ քեզի գարին Տո՛ւր ինծի բարին: Տան տիկինը կը կաղընդէր նաեւ տան եզներն ու կովերը, մասնակից դարձնելով զանոնք Կաղանդի բարիքներուն :
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Արեւմտեան Հայաստանի գիւղեր
Ռիատ Մըհրէզ
Կեմպեր
Ռիատ Մըհրեզը «ԱԱՍ Սարսել» ակումբի ֆութպոլային դպրոցի սանն է : 2009 թուականին ան կը միանայ չորրորդ խմբակի «Կեմպեր» սիրողական ակումբին եւ անոր կազմին մէջ խաղալով 27 խաղ հեղինակած է 1 կօլ :
Յավր
2010 թուականին Մըհրեզը կը տեղափոխուի «Հավր» եւ տեղափոխման սկզբէն իսկ խումբի կազմին մէջ տարբերած է ահագին բարձր արդիւնավետութեամբ (13 կօլ խումբի կազմին անցկացրած առաջին մրցաշրջանին եւ 11՝ երկրորդին) : 2011-12 մրցաշրջանին կը խաղայ Լիկա 2-ի հանդէս եկող «Հավրի» առաջին խումբի կազմին մէջ։ 2012-13 մրցաշրջանին Մըհրեզը կը սկսի կանոնաւոր կերպով հանդէս գալ հիմնական կազմին մէջ։ ԱՆ մրցաշրջանին ընթացքին խաղացած է առաջնութեան 38 խաղերէն 34-ը : Պրոֆեսիոնալ մակարդակին իր առաջին կօլը ան կը խփէ 2012-13 մրցաշրջանի տասերորդ տաուրին՝ «Շատորուի» դէմ տնային խաղի ժամանակ :
2014 թուականի Յունուար 11-ին Ռիատ Մըհրեզը 3,5 տարուայ պայմանագիր կը կնքէ «Լէյսթըր Սիթիի» հետ : Տեղափոխումը արժեց շուրջ 400 հազար Յուրօ: Մըհրեզը անգլիական Չեմպիոնշիպին կը կատարէ իր նորամուտը Յունուար 25-ին՝ փոխարինման դուրս գալով «Միտլսբրոյի» դեմ հանդիպան 79-րդ վարկեանին : Իր առաջին չորս խաղերուն Մըհրեզը կը բավարարուէր միայն փոխարինման դուրս գալով (այդ խաղերուն ան կը հեղնիակէ մէկ գնդակ), իսկ հետոյ խումբի գլխաւոր մարզիչ Նայճըլ Բիրսոնը արդեն վստահելով անոր կը հատկացնէ տեղ՝ խումբի հիմնական կազմին մէջ : 2013-14 մրցաշրջանի արդիւնքներով Մըհրեզը «Լէյսթըրի» կազմին մէջ կը դառնայ ֆութպոլային լիկայի առաջնութեան յաղթող : 2015 թուականի Դեկտեմբեր 5-ին Մըհրեզը «Սուոնսիի» դէմ խաղին կը ձեւակերպէ իր արհեստի առաջին հեթ-թրիքը  :
Միջազգային արհեստը
Ռիատ Մըհրեզը իրաւունք ուներ հանդէս գալու Ալճերիոյ եւ Ֆրանսայի հաւաքականներուն մէջ, բայց ան կ'ընտրէ Ալճերիոյ հավաքականը : 2014 թուականի Մայիս 31-ին ան կը խաղայ հավաքականի կազմին մէջ առաջին խաղը Հայաստանի հավաքականի (3:1) դէմ խաղին : Ան դուրս կու գայ հիմնական կազմի հետ եւ կը խաղայ մինչեւ խաղին 72-րդ վարկեանը   :
2014 թուականի Յունիսին Մըհրեզը հավաքականի մարզիչ Վահիդ Հալիլհոջիչի կողմէն կը հրավիրուի հավաքական 2014 թուականի աշխարհի առաջնութեան եզրափակիչ փուլին մասնակցելու նպատակով : Մըհրեզը առաջնութեան ամբողջ ընթացքին կը խաղայ ընդամենը մէկ խաղ: Այդ խաղը առաջնութեան խմբային փուլի առաջին տաուրի Պէլճիքայի հավաքականի դէմ խաղն էր, որուն Մըհրեզը աչքի չէր իյնար եւ այդ իսկ պատճառով ալ յաջորդ տաուրի խաղերուն չի ներառուիր խումբի հիմնական կազմին մէջ :
Ակումբային
Լէյսթըր Սիթի
Ըստ 2016 թուականի Մարտ 1-ի
Միջազգային
Ըստ 2015 թուականի Նոյեմբեր 14-ի
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Ալճերիացի ֆութպոլիստներ Ստորոգութիւն:1991 ծնունդներ Ստորոգութիւն:21 Փետրուարի ծնածներ
Երեւանի Մնջախաղի Պետական Թատրոն
Երեւանի Մնջախաղի Պետական Թատրոն, մնջախաղի ժանրի պետական թատրոն Հայաստանի Հանրապետութեան մայրաքաղաք Երեւանի մէջ։ Թատրոնը ստեղծուած է 1974 թուականին եւ պետական թատրոնի կարգավիճակ ստացած՝ 1983 թուականին։ Թատրոնի գեղարուեստական ղեկավարն է Ժիրայր Տատասեանը, ով կը ղեկավարէ թատրոնը 1998 թուականէն սկսեալ։
Թատրոնի պատմութիւնը
Թատրոնը սկիզբ առաւ 1969 թուականին՝ Մոսկուայի թատերական արուեստի պետական ինստիտուտի ուսանող Հենրիկ Պօղոսեանի կողմէ, որուն ստեղծած «Տուշպա» թատերախումբը մանրապատումներու ծրագիրով 1969 թուականին դարձաւ հանրապետութեան ուսանողական «Գարուն» փառատօնի դափնեկիր։ Պօղոսեանի ղեկավարած թատերախումբը կը գործէր Հայաստանի արուեստի աշխատողներու տան մէջ։ 1972-ին Պօղոսեան իր թատրոնին հետ աշխատելու կը հրաւիրէ Արսէն Փոլադովին, ով կ'ուսանէր Մոսկուայի կուլտուրայի ինստիտուտի բեմադրական բաժանմունքին մէջ։ Փոլադով արդէն աւարտած էր ռուս անուանի մնջախաղաց Ա․ Ռումնեւի ղեկավարած մնջախաղի երկամեայ դասընթացքները։ Իրադարձութիւններու բերումով Պօղոսեանը այս թուականներուն հեռացաւ թատրոնէն եւ խումբը ցրուեցաւ։ Փոլադով ստիպուած եղաւ վերստին սկսիլ թատրոնի կազմավորման աշխատանքին եւ ամբողջովին նոր կազմով շուտով բեմադրեց Ուիլիամ Սարոեանի «Սովեալներ» մնջախաղային ներկայացումը եւ շարք մը մանրապատումներ։ Իր առաջին ամբողջական ներկայացմամբ թատերախումբը հանդէս եկաւ 1974 թուականի Մայիսի 18-ին Հայաստանի մշակոյթի նախարարութեան գեղարուեստական խորհուրդի եւ մշակոյթի անուանի գործիչներու ներկայութեամբ, որուն շնորհիւ ճանչցուեցաւ «Պրոֆեսիոնալ կոլեկտիւ» եւ ընդգրկուեցաւ Հայ համերգի կազմին մէջ։ Այս տարեթիւը կը համարուի թատրոնի ծննդեան տարեթիւը։ Թատրոնը պետական կարգավիճակ ստացաւ 1983 թուականին եւ վերանուանուեցաւ «Երեւանի մնջախաղի պետական թատրոն»։ Ստանալով պետական հովանաւորութիւն՝ թատրոնը սակայն չստացաւ իր տարածքը եւ ցայսօր չունենալով իր բեմահարթակը, թատրոնի բեմադրութիւնները կը ներկայացուին Երեւանի պատանի հանդիսատեսի թատրոնի տարածքին մէջ։
Թատրոնը Հայաստանի Հանրապետութեան անկախութեան հռչակումէն ետք
Հայաստանի Հանրապետութեան անկախութեան հռչակումէն ետք 1990-ական թուականներու սկիզբը կը վատանայ Փոլադովի առողջութիւնը եւ իր առաջարկով թատրոնի գեղարուեստական ղեկավարի պաշտօնը կը ստանձնէ Եուրի Կոստանեան։ Կոստանեանի օրօք թատրոնը կը ստանայ ժամանակաւոր տարածք՝ Գեղարուեստի ակադեմիայի նախկին ուսանողական թատրոնի բեմը, որ կը վերակառուցուի ամբողջ թատերակազմին ջանքերով։ 1998 թուականին Կոստանեանի առաջարկով թատրոնի գեղարուեստական ղեկավար կը դառնայ Ժիրայր Տատասեանը, ով կը ղեկավարէ թատրոնը մինչեւ օրս։
1999 թուականին Երեւանի Մնջախաղի Պետական Թատրոնին մէջ իր առաջին քայլերը կ'առնէ այժմեան Եւրոպական Շարժման Թատրոնի եւ Ժամանակակից մնջախաղի ամենավառ ներկայացուցիչներէն մէկը, ֆրանսահայ դերասան - մնջախաղաց, ռեժիսոր եւ պարադրող Վահրամ Զարեան, որ եղած է աշխարհահռչակ մնջախաղաց Մարսել Մարսոյի վերջին ուսանողը։
Վահրամ Զարեանը կը հիմնէ իր թատերախումբը՝ « VAHRAM ZARYAN COMPANY», որուն հիմնական գործունէութիւնը ծաւալուած է նոր մնջախաղի եւ ժամանակակից շարժման թատրոնի զարգացման բնագավառին մէջ։
1999 թուականին Երեւանի մնջախաղի պետական թատրոնին կից կը ստեղծուի մնջախաղացներ պատրաստելու սդուտիա՝ թատրոնի դերասան Համլետ Չոբանեանի ղեկավարութեամբ։ Սդուտիայի շրջանաւարտներէն շատեր այսօր արդէն ընդգրկուած են թատրոնի հիմնական կազմին մէջ։
Խաղացանկ
Թատրոնի խաղացանկը կը պարունակէ հետեւեալ բեմադրութիւնները․
Փառատօն
Երկու տարին մէկ Ծաղկաձորի մէջ կը կազմակերպուի Մնջախաղի միջազգային փառատօն՝ Հայաստանի Մշակոյթի նախարարութեան, Երեւանի Մնջախաղի Պետական Թատրոնի, Ազգային Թատերական Ստեղծագործական Միաւորման եւ Ծաղկաձորի քաղաքապետարանին կողմէ։
2010 թուականին, Մնջախաղի Թատրոններու Միջազգային Փառատօնը Ծաղկաձորի մէջ կոչուեցաւ նշանաւոր ծաղրածու-մնջախաղաց Լեոնիդ Ենգիբարեանի անունով։ Իսկ արդէն 2012 թուականին, երբ Ծաղկաձորի մէջ տեղի ունեցաւ հերթական Մնջախաղի միջազգային փառատօնը, կեդրոնական հրապարակին մէջ տեղադրուեցաւ աշխարհահռչակ Լեոնիդ Ենգիբարեանի պրոնզէ արձանը։
2008, 2010 եւ 2012 թուականներուն տեղի ունեցած փառատօններուն մասնակցած են թատերախումբեր եւ անհատ կատարողներ Սպանիայէն, Իտալիայէն, Յունաստանէն, Ռուսաստանէն, Լաթուիայէն, ԱՄՆ-էն, Ֆրանսայէն, Չեխիայէն, Լեհաստանէն, Դանիայէն, Ճափոնէն, Ղազախիստանէն, ինչպէս նաեւ հայկական թատերական, կրկէսային խումբեր, նուագախումբեր, կրակէ ցուցադրումներ կատարող խումբեր, երիտասարդական խումբեր։ Յաջորդ փառատօնը կայացաւ 2014 թուականին՝ Օգոստոս 10-15-ը։
Ներկայացումները տեղի կ'ունենան փողոցին մէջ կամ հրապարակը տեղադրուած բացօթեայ բեմին վրայ։ Փառատօնի հինգ օրերու ընթացքին Ծաղկաձորի փողոցները կը լեցուին հրաւիրուած թատրոներու ներկայացումներով, ֆիլմերու ցուցադրութեամբ, ցուցահանդէսներով, տօնավաճառներով, բազմաթիւ խաղերով, ինչպէս նաեւ կրկէսային, լարախաղային ներկայացումներով, որոնց ընթացքին տեղի կ'ունենայ անմիջական կապակցութիւն հանդիսատեսի հետ, կ'իրագործուի տարբեր թատերախումբերու համատեղ ծրագիրներ, տեղի կ'ունենայ նաեւ փորձի փոխանակում, ինչպէս նաեւ փողոցային մնջախաղի վարպետութեան դասընթացքներ։ Փառատօնի ընթացքին կը գործադրուին նաեւ պարարուեստի վարպետութեան մասնագիտացուած դասընթացքներ՝ փորձառու վարպետներու կողմէ։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Երեւանի թատրոններ Ստորոգութիւն:Հայաստանի մնջախաղի թատրոններ
Բեթղեհէմ
Բեթղեհէմ (بيت لحم, ասորերէն՝ ܒܝܬ ܠܚܡ, בֵּית לֶחֶם, Βηθλεὲμ, Bethleem, Պէյթ-Լեղեմ, բառացի՝ Հացի տուն ,, բառացի՝ Միսի տուն), քաղաք Պաղեստինեան Կառավարութեան ներքոյ գտնուող արեւմտեան ափին։
Բեթղեհէմը Յուդայի բարձրավանդակի քաղաքներէն է, կը գտնուի Երուսաղէմէն 8 քմ. հարաւ-արեւմուտք: Բնակչութիւնը կը հաշուէ մօտ 25,000 մարդ : Բեթղեհեմ նահանգի մայրաքաղաքն է: Բեթղեհէմը աշխարհի հնագոյն քաղաքներէն մէկն է: Հիմնադրուած է մօտաւորապէս Ք.Ա. 17-16 դարերուն: Այն նախ եւ առաջ յայտնի է իբրեւ Յիսուս Քրիստոսի ծննդավայր: Միքիա մարգարէն կը քարոզէ, որ Բեթղեհէմը պիտի ըլլայ Մեսիայի ծննդավայրը։
Պատմութիւն
2-րդ դարուն Բեթղեհէմի մէջ հռոմէա-հրէական երկրորդ պատերազմէն ետք, հռոմէական կայսր Ատրիանոսի օրօք Յիսուս Քրիստոսի ծննդեան այրին մէջ Ատոնիսին նուիրուած տաճար կառուցուեցաւ: 3-րդ դարու կէսերուն Բեթղեհէմ այցելած քրիստոնեայ աստուածաբան Օրոկինեսը Աղեքսանդրիայէն վրդովմունքով գրած է հեթանոսական տաճարի եւ թէ ինչպէս էին հեթանոսները կը սգային Ատոնիսի մահը ուղիղ Քրիստոսի ծննդեան այրին մէջ դրուած արձանին մօտ: Տաճարը կանգուն մնաց մինչեւ առաջին քրիստոնեայ կայսր Կոստանդինոսի մայր սուրբ Հեղինէին՝ Պաղեստին կատարած ուխտագնացութիւնը: 326 թուականին այդ հեթանոսական տաճարին փոխարէն կառուցուեցաւ քրիստոնէական եկեղեցի:
Սամարացիներուն ապստամբութեան ժամանակ Սուրբ Ծննդեան տաճարն քանդուեցաւ, բայց Յուստինիանոս Մեծի կողմէ 529 թուականի ապստամբութեան ճնշումէն ետք, այն վերականգնուեցաւ եւ ընդարձակուեցաւ: 614 թուականին պարսիկները քաղաքը գրաւեցին, սակայն Եկեղեցի չմտան: 637 թուականին Բեթղեհէմը գրաւուեցաւ մուսուլմանական բանակին կողմէ, սակայն անոնց երկրորդ խալիֆ Օմար Իպն Խաթթապը Եկեղեցին ձգեց քրիստոնէաներուն :