cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ֆրանսախօս Մամուլի Միջազգային Միութիւն
Պատմութիւն
Ընկերակցութիւնը հիմնադրուած է 1950-ին, Լիմոժի մէջ (Ֆրանսա), նախաձեռնութեամբ քանատացի լրագրող Էմիլ-Տոսթալէ Օ՛Լերիի նախաձեռնութեամբ, ով դարձած է կազմակերպութեան առաջին նախագահը : Կազմակերպութիւնը 24 Հոկտեմբեր 2001-ին, Լիբանանի մայրաքաղաք Պէյրութի մէջ կազմակերպուած իր 33-րդ ժողովին ընթացքին իր անուանումը Union Internationale des Journalistes et de la Presse de Langue Français-էն փոխած է Union Internationale de la Francophone-ի :
Գործունէութիւնը
UPF-ի հիմնական նպատակն է զարգացնել համագործակցութիւնը ֆրանքոֆոն զանգուածային լրատուականն միջոցներու միջեւ : Իր սկզբնական շրջանին ծառայելով իբրեւ ֆրանսախօս լրագրողներու հանդիպավայր, այժմէական խնդիրները քննարկելու եւ լուծումներ փնտռել-գտնելու հաւաքատեղի, ժամանակի ընթացքին UPF-ը դարձած է մասնագիտական միութիւն : Այն ոչ կառավարական միջազգային կազմակերպութիւն է, որ ճանչցուած է Եւրոպական խորհրդարանի, Ֆրանքոֆոնիայի Միջազգային Կազմակերպութեան, Միաւորուած Ազգերու Կազմակերպութեան եւ միջազգային բազմաթիւ այլ կազմակերպութիւններու կողմէ :
Առաջնորդը
Օգոստոս 2008-ի ամսուան տուեալներով, UPF-ի ղեկավարը Ալֆրէտ Տան Մուսան (Alfred Dan Moussa)ն է : Ան իր այդ պաշտօնին ընտրուած է 2007-ին ՝ յաջորդելով Ռատիօ Ֆրանս Ինթէրնասիոնալի նախկին նախագահ Էրուէ Պուրժէին :
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Ֆրանսա Ստորոգութիւն:Մամուլ
Հնդեւրոպական Լեզուներ
[[Պատկեր:Indo-European branches map.png|thumb|270px|
]] Հնդեւրոպական լեզուներու ընտանիքը աշխարհին վրայ ամենատարածուած լեզուաընտանիքն է։ Ներկայացուած է երկրագունդի բոլոր բնակեցուած մայրցամաքներուն վրայ։ Լեզուակիրներու թիւը կը գերազանցէ 2,5 միլիարը։ Որոշ լեզուաբաններու տեսակետներուն համաձայն նոստրատիկ գերընտանիքի մասը կը կազմէ։
Անուանումը
«Հնդեւրոպական լեզուներ» անուանումը (անգլ.՝ Indo-European languages) առաջին անգամ ներկայացուեցաւ Թովմաս Յունգի կողմէն 1813 թուականէն։ Գերմանական գրականութեան մեջ յաճախ կ'օգտագործուի «Հնդգերմանական լեզուներ» անուանումը (գերմ.՝ indogermanische Sprachen)։ Երբեմն աւելի վաղ հնդեւրոպական լեզուները կը կոչուէին «Արիական», սակայն այժմ այդ անուանումը կը կոչուէր «Արիական լեզուներ», այդ թուականին «Նուրիստանական ճիւղը» եւ «Հնդիրանական լեզուները». Հնդեւրոպական լեզուաընտանիքը ամենէն աւելի լաւ ուսումնասիրուած ամենաբազմալեզու լեզուական ընտանիքներէն մէկն է, որ տարածուած է Եւրոպայի մեծ մասում, ինչպէս եւ Ասիայի, Ափրիկէյի, Ամերիկայի, Աւստրալիայի եւ Օւկիանիայի զգալի մասոին մէջ։ Հնդեւրոպական լեզուները կը բաժնուին 12 ճիւղի։
Հնդկական ճիւղ
Հնդկական ճիւղի մեջ կը մտնէ հին հնդկերենը, որուն հետ գրուած են Վեդաները եւ մի քանի արձակ գրուածքներ։ Վեդաները կը կազմէն հին հնդկերենի սրբազան գիրքը։ Հին հնդկերենով գրուած է նաեւ գեղարուեստական, փիլիսոփայական եւ գիտական գրականութիւնը. այս լեզուն կը կոչուի սանսկրիտ։ Ժամանակակից հնդկական լեզուներն են՝ հինդի, բենգալի, ուրիա, գուջարաթի, փենջաբի, մինդհի, մարաթխի, նեպալի, քաշմիրի եւ այլն։ Այս տեղական լեզուներուն զուգընթաց Հնդկաստանին մէջ կը գործածուի գրական ընդհանուր լեզու մը, որ կը կրէ հինդուստանի կամ ուրդիին անունը արաբական այբուբենով եւ հինդի՝ հնդկական այբուբենով։
Իրանական ճիւղ
Իրանական ճիւղը կը բաժնուի երկու ենթաճիւղի՝ արեւմտեան եւ արեւելեան։ Արեւմտեան իրանական լեզուներն են պարսկերէնը, տաճիկերէնը, քիւրտերէնը, պելուճերէնը, թալիշերէնը, թաթարերէնը, գիլաներէնը։ Պարսկերէն լեզուի զարգացումը կը բաժնուի երեք շրջանի. ա) հին պարսկերէն (աւանդուած ք.ա. 6-րդ դարէն), որուն հետ գրուած են աքեմենեան թագաւորներու սեպագիր արձանագրութիւնները. հին պարսկերէնին զուգահեռ բարբառ կը համարուի Աւեստայի լեզուն, որ սխալ կերպով երբեմն կը կոչուի զենդերէն։ Հին պարսկերէնին մոտ կը համարուի նաեւ սկիւթերէնը, որմէ աւանդուած են միայն շատ քիչ բառեր. բ) միջին պարսկերեն կամ պահլավերէն, որ Սասանեաններու եւ Պարթեւներու շրջանի լեզուն է. գ) նոր պարսկերէն, որ կը զարգանայ արաբական արշաւանքներու դարաշրջանէն (7-րդ դարէն), պարսկերէնի գրական լեզուն կը դառնայ 9-րդ դարէն սկսեալ եւ, իբրեւ այդպիսին՝ կը մնայ նաեւ մեր օրերուն։ Արեւելեան իրանական լեզուներն են աֆղաներէնը, շուգնաներէնը, յաղնոբերէնը, օսեթերէնը, սոգդիերէնը (2-7-րդ դարերու գրաւոր հուշարձաններով աւանդուած է), խորեզմերէնը (յայտնի է 13-րդ դարի արաբերէնով գրուած աշխատութեան տուեալներով) եւ սակերէնը (խոթաներէնը)։
Խեթական լեզուներ
Խեթական լեզուներն են խեթա-կապադովկիական լեզուները, որոնց մէջ առաւել նշանաւոր է խեթերէնը։ Աւանդուած են սեպագիր (եւ հիրոկլիֆային) արձանագրութիւններով, ք.ա. 13-12-րդ դարերէն։
Սլաւոնական լեզուներ
Սլաւոնական լեզուները կը բաժնուին երեք ենթաճիւղի՝ արեւելեան, հարաւային եւ արեւմտեան։ Արեւելեան սլաւոնական լեզուներն են ռուսերէնը, պելոռուսերէնը եւ ուքրաիներէնը, որոնցմէ ռուսերէնը գրաւոր հիշատակարաններ ունի 9-րդ դարէն, իսկ միւսները՝ 11-րդ դարէն։ Հարաւային սլաւոնական լեզուներն են սլաւոներէնը, սերբերէնն ու խորուաթերէնը, պուլղարերէնը եւ մակեդոնական խոսուածքները։ Այս խումբի մէջ կը մտնէն նաեւ մեռած հին սլաւոներենը՝ աւանդուած 9-րդ դարէն, որ սլաւոնական ժողովուրդներու ընդհանուր գրական լեզուն է։ Արեւմտեան սլաւոնական լեզուներն են լեհերէնը (աւանդուած 14-րդ դարէն), կաշուբերէնը, չեխերէնը (աւանդուած 13-րդ դարէն) եւ սլուակերէնը, լուժիերէնը, պոլաբերէնը (մեռած 18-րդ դարին)։
Հայերէն
Հայերէնը հնդեւրոպական ընտանիքի առանձին ճիւղ է։ Հայերէնի զարգացումը կը բաժնուի երեք շրջանի՝ հին հայերէն, որ գրաւոր կերպով (գրաբար) աւանդուած է 5-րդ դարէն, միջին հայերէն (կիլիկեան), որ աւանդուած է միջնադարեան, հատկապէս կիլիկեան շրջանի մատենագրութեամբ, եւ Աշխարհաբար, իր երկու գրական ճիւղաւորումներով՝ արեւելեան եւ արեւմտահայերէն, որոնցմէ արեւելեանը բարձրացավ պետական լեզուի մակարդակի։ Հայերէնն ունի բազմաթիւ բարբառներ, որոնք կը բաժնուին երեք ճիւղի՝ ում, կը, ել, ոմանք կը բաժնուին չորս ճիւղի՝ ում, կը, ել, ս։ Այս բարբառներէն շատերն այժմ կը ձուլուին համազգային հայերէնի մէջ եւ կ'երդան դէպի մահացում, անոնցմէ մի քանին արդէն մահացել են (օրինակ՝ Ագուլիսի, Մեղրու բարբառ եւ այլ բարբառներ)։ 19-րդ դարի առաջին կէսին, երբ դեռ նոր հիմնադրուած էր համեմատական լեզուաբանութիւնը, եւրոպական շարք մը արեւելագետներ (Փեթերման, Վինդիշման, Գոշէ եւ այլն), ուսումնասիրելով հայերէնը, ցոյց տուին, որ այն եւս հնդեւրոպական լեզու է, բայց սխալ կերպով համարեցին հնդ-իրանական ճիւղի իրանական ենթաճիւղին պատկանող բարբառ մը։ Անոր հիման վրայ Ֆրանց Բոպպն իր համեմատական քերականութեան երկրորդ հրատարակութեան ժամանակ հայերէնը նոյնպէս մտաւ հնդեւրոպական լեզուներու ընտանիքին մեջ՝ որպէս հնդ-իրանական ճիւղի բարբառ մը։ Այդ սխալ տեսակէտը ընդունուեցաւ նաեւ այլ լեզուաբաններու կողմէն (Մյուլլեր, Փոլ տը Լագարդ եւ այլք) մինչեւ 1875 թուականը, երբ լոյս տեսաւ Հայնրիխ Հիւբշմանի "Die Grundlage der Armenischen Sprache im Kreise der indogermanischen Sprachen" («Հայերէնի դիրքը հնդեւրոպական լեզուներու շարքին մէջ») աշխատութիւնը։ Այդ աշխատութեան մեջ Հիւբշմանը, ճիշտ կիրառելով հնչիւնափոխական օրէնքները հայերէնին մէջ, կարողացավ զատել հայերէնի սեփական (բնիկ) հնդեւրոպական բառերը փոխառեալ բառերէն եւ, անով իսկ, վեր հանեց այն առանձնահատկութիւնները, որ ունի հայերէնը թէ՛ իրանական, թէ՛ հնդեւրոպական միւս լեզուների համեմատութեամբ։ Անոր հիման վրայ ան եկաւ այն եզրակացութեան, որ հայերէնը, իբրեւ հնդեւրոպական լեզու, ինքնուրոյն ճիւղ մը կը ներկայացնէ եւ չի մտնար հնդ-իրանական ճիւղի մէջ։ Իր այդ եզրակացութիւնը Հիւբշմանը հետագային հաստատեց շարք մը արժեքաւոր ուսումնասիրութիւններով, որոնք նոր հունի մէջ դրին հայերէնի համեմատական ուսումնասիրութիւնը։ Հիւբշմանի հետեւողութեամբ շարունակեցին ուսումնասիրել հայերէնը հնդեւրոպական լեզուաբանութեան բազմաթիւ ներկայացուցիչներ։ Այս տեսակետէն առանձնապէս մեծ է Հրաչեայ Աճառեանի վաստակը, որ իր աշխատութիւններուն մեջ ամփոփած է այն ամէնը, ինչը որ արուած է հայոց լեզուի համեմատական ուսումնասիրութեան ներկայացուցիչներու կողմէն։ Միատեղելով հայերէնի բոլոր հնդեւրոպական տարրերը (բառեր, մասնիկներ, քերականական ձեւեր)՝ Աճառեանը ցոյց տուած է, որ հնդեւրոպական լեզուներու արեւելեան խումբին մէջ մտնելով՝ հայերէնը ինքնուրոյն ճիւղ կը ներկայացնէ եւ առաւել մերձաւոր ցեղակցութեան մէջ է իրանական, հունական ու սլաւոնական լեզուներուն հետ։
Ռոմանական ճիւղ
Ռոմանական լեզուներուն մէջ կը մտնէն փորթուկալերէնը, սպաներէնը, քատալաներէնը, փրուանսալերէնը, ֆրանսերէնը, իտալերէնը, ռետոռոմաներէնը կամ լատինականը, սարդիներէնը, ռումիներէնը եւ մոլտավերէնը։ Ռոմանական լեզուներուն մէջ կը մտնեն նաեւ հին լատիներենը եւ այսպէս կոչուած ժողովրդական լատիներէնը, որ նոր ռոմանական լեզուներու (իտալերէն, ռումիներէն, ֆրանսերէն, քատալաներէն, սպաներէն, փորթուկալերէն եւ այլն) հիմք հանդիսացած է։ Թէ՛ ժողովրդական, թէ՛ գրական լատիներէնը (աւանդուած ք.ա. 6-րդ դար) օսկերէնի եւ ումբրերէնի հետ կը կազմէն ռոմանական ճիւղի իտալեան ենթաճիւղը։ Ումբրերէնը ծանօթ է ք.ա. գրուած արձանագրութիւններով։ Այս երեք լեզուները մեռած լեզուներ են։ Ոմանք այս երկուսը՝ օսկերէնը եւ ումբրերէնը, կը համարէն առանձին ճիւղ հնդեւրոպական լեզուներու շարքին մէջ եւ կը կոչէն իտալեան ճիւղ։
Գերմանական լեզուներ
Գերմանական լեզուները կը բաժանուին երեք ենթաճիւղերու՝ արեւելեան, արեւմտեան եւ հիւսիսային կամ սկանտինաւեան։ Արեւելեան գերմանական լեզուներն են՝ գոթերէնը, վանդալերէնը եւ բուրգունդերէնը. բոլորը մեռած են։ Գրաւոր աղբիւրներ մնացած են միայն գոթերէն լեզուով՝ 4-րդ դարէն (Աստուածաշունչի մէկ մասի թարգմանութիւնը)։ Արեւմտեան գերմանական լեզուներն են՝ անգլերէնը (աւանդուած 8-րդ դարէն՝ հին անգլերէն կամ անգլո-սաքսոներէն), ֆրիզերէնը, ստորին գերմաներէնը (աւանդուած 9-րդ դարէն), հոլանտերէնը եւ ֆլամանտերէնը, վերին գերմաներէնը, որ աւանդուած է 8-րդ դարէն՝ հին վերին գերմաներէն (Althochdeutsch) արձանագրութիւններով, եւ որ ժամանակակից գրական գերմաներէնի հիմքը կը կազմէ։ Արեւմտեան գերմանական ենթաճիւղին կը պատկանին նաեւ ժամանակակից հրերէնը (իդիշ), որ կազմուած է միջին դարերուն մէջ գերմանական բարբառներու հիմքին վրայ, եւ բուրերէնը կամ Ափրիկէնս։ Հիւսիսային գերմանական (սքանտինաւեան) լեզուներն են՝ իսլանտերէնը, նորվեգերէնը, շուետերէնը, ֆառյորականը եւ դանիերէնը. իսլանտերէնը աւանդուած է հնագոյն «Էտտա» էպոսով եւ 3-րդ դարու արձանագրութիւններով։
Պալթիական լեզուներ
Պալթիական լեզուներուն մեջ կը մտնեն լիթուաներէնը, լատիշերէնը (աւանդուած 16-րդ դարէն) ու լատհալերէնը (աւանդուած 18-րդ դարէն) եւ պրուսերէնը՝ մեռած է 17-րդ դարէն ի վեր։
Ալպաներէն
Կը բաժնուի երկու բարբառի՝ հիւսիսային եւ հարաւային։ Կ'ենթադրեն, որ ալպաներէնը հին ժամանակին պատկանած է իլլիրական ճիւղին, որուն մէջ մտած են քիչ յայտնի վենետերէնը, մեսսապերէնը եւ իլլիրերէնը։
Յունարէն
Կը բաժանուի է երեք շրջանի՝ ա) հին հունարէն (աւանդուած ք.ա. 7-րդ դարէն), որուն գլխաւոր բարբառները եղած ենիոնեալան-ատտիկեանը, տորիականը, աքեականը եւ էոլականը։ Ք.ա. 3-րդ դարին մէջ ատտիկեան բարբառի հիման վրայ զարգացավ ընդհանուր յունարէն գրական լեզուն (քոյնէ)։ Յոնիական-ատտիկեան բարբառով գրուած են Հոմերոսի ստեղծագործութիւնները, Հերոդոտոսի «Պատմութիւնը եւ հետագայի գիտական եւ փիլիսոփայական ամբողջ գրականութիւնը. բ) միջին յունարէն կամ բիւզանդական յունարէն (5-15-րդ դարեր), գ) ժամանակակից յունարէն, որ կազմաւորուած է 16-րդ դարին մէջ։
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:ՀնդԵւրոպական լեզուներ
1825 թուական
1825 թուական, ոչ նահանջ տարի, 19րդ դարու 25րդ տարին
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1825 ծնունդներ
Մահեր
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1825 մահեր
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:1825
Անգլիոյ Հեռացումը Եւրոպական Միութենէն
Անգլիոյ Հեռացումը Եւրոպական Միութենէն, նաեւ ծանօթ իբրեւ Brexit, ինչ որ «Britain» (Անգլիա) եւ exit (հեռացում, դուրս գալ) բառերու կրճատումներու միացումն է: Այս հեռացումը քաղաքական նպատակ մըն է, որու իրականանալը կը սպասուի շատ մը մարդոց, դիւանագետներու եւ քաղաքական կուսակցութիւններու կողմէ եւ կայ մինչ Անգլիոյ միացումէն Եւրոպական Միութեան 1973-ին: Եւրոպական Միութենէն հեռանալու իրաւունքը գոյութիւն ունի 2007-ի Եւրոպական Միութեան դաշնագրէն ի վեր:
Նոյն տիպի հանրաքուէարկութիւն մը տեղի ունեցաւ 23 Յունիս, 2016-ին, երբ Անգլիոյ խորհրդարանը դարձեալ հարց տուաւ իր ժողովուրդին, եթէ կը նախընտրեն մնալ, թէ լքել Եւրոպական Միութիւնը: Խորհրդարանը որոշած էր այս առիթը տալ 2015 էն ի վեր :
Արդիւնքը երկրորդ հանրաքուէարկութեան այն էր, թէ 51.9%-ը ժողովուրդին (17,410,742 քուէ) ուզեց լքել Եւրոպական Միութիւնը, իսկ 48.1%-ը (16,141,241 քուէ) ուզեց մնալ: Քուէ տալու իրաւունքը ունեցողներէն միայն 72.2%-ը քուեարկած են:
Ճշգրիտ հեռացման ընթացքը տակաւին հստակ չէ, սակայն կ'ըսուի, թէ շուրջ 2 տարի կրնայ տեւել: Անգլիոյ նախարարապետ/վարչապետ Տէյվիտ Քամերըն յայտարարեց հանրաքուէարկութեան արդիւնքներու յայտարարման օրը (24 Յունիս, 2016), թէ ինք կը հրաժարի իր պաշտօնէն եւ պիտի լքէ իր գործը տարուայ եկող Հոկտեմբերին:
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Եւրոպական Միութիւն Ստորոգութիւն:Եւրոպական Միութենէն հեռացած երկիրներ
Փարոս (շաբաթաթերթ, Լիբանան)
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հայերը Լիբանանի մէջ Ստորոգութիւն:Լիբանան Ստորոգութիւն:Հայ մամուլ
Կտինեա
Կտինեան (Gdynia, Gdingen), քաղաք մըն է Լեհաստանի հիւսիսային մասին մէջ։ 2003 թ.-ի տուեալներով քաղաքի բնակչութիւնը կը կազմէ 255,3 հազար մարդ։
Կտինեան փոքր քաղաք է։ Հիմնադրուած է Առաջին համաշխարհային պատերազմ էն յետոյ՝ ձկնորսական գիւղակի տեղին մէջ։ Այստեղ կառուցեցին այդ ժամանակուայ տարածաշրջանի ամենամեծ նաւահանգիստը։ Առաջին նաւը նաւահանգիստ մտաւ1923 թ.-ին։
Իպտես
Իպտես (Ibdes), քաղաք եւ համայնք Սպանիոյ մէջ, կը մտնէ Սարակոսա նահանգի կազմի մէջ, Արակոն։ Տարածքը 56,17 ''քառ. քմ։ Բնակչութիւնը 525 մարդ (ըստ 2007 թուականի մարդահամարի տուեալներուն)։ Կը գտնուի նահանգի վարչական կեդրոնէն 80 քմ'' հեռաւորութեան վրայ։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Սպանիոյ քաղաքներ
ՀՀ պետական խորհրդանիշներ
Հայաստանի պետականութեան խորհրդանիշներն են Հայաստանի դրօշը, Հայաստանի զինանշանը եւ Հայաստանի պետական օրհներգը։
Հայաստանի պետական դրօշ
15 Յունիս 2006-ին ընդունուած է «Հայաստանի Հանրապետութեան դրօշի մասին» նոր օրէնք։
Հայաստանի Հանրապետութեան դրօշը եռագոյն է՝ վերեւէն ներքեւ կարմիր, կապոյտ, նարնջագոյն հորիզոնական հաւասար շերտերով։ Կարմիր գոյնը կը խորհրդանշէ Հայկական բարձրաւանդակը, հայ ժողովուրդի մշտական պայքարը յարատեւման, քրիստոնէական հաւատքի, Հայաստանի անկախութեան եւ ազատութեան համար։ Կապոյտ գոյնը կը խորհրդանշէ հայ ժողովուրդի ապրելու կամքը խաղաղ երկնքի ներքոյ։ Նարնջագոյնը կը խորհրդանշէ հայ ժողովուրդի արարչական տաղանդը եւ աշխատասիրութիւնը։
Դրօշի լայնութեան եւ երկարութեան յարաբերութիւնը 1։2-է, որու պահպանմամբ կրնայ օգտագործուիլ ցանկացած չափի դրօշ։
Հայաստանի պետական զինանշան
Հայաստանի Հանրապետութեան զինանշանի կեդրոնը՝ վահանի վրայ պատկերուած են Արարատ լեռը՝ Նոյյան տապանով եւ պատմական Հայաստանի թագաւորութիւններէն չորսի՝ վերեւի ձախը՝ Բագրատունիներու, վերեւի աջը՝ Արշակունիներու, ներքեւի ձախը՝ Արտաշէսեաններու, ներքեւի աջը՝ Ռուբինեաններու զինանշանները։
Վահանը կը պահեն արծիւը (ձախէն) եւ առիւծը (աջէն), իսկ վահանէն ներքեւ պատկերուած են սուր, ճիւղ, հասկերու խուրձ, շղթայ եւ ժապաւէն։
Զինանշանի հիմնական, գոյնը ոսկեգոյնն է, պատմական Հայաստանի թագաւորութիւններու զինանշաններունը՝ վերեւի ձախը ու ներքեւի աջը՝ կարմիր, վերեւի աջը ու ներքեւի ձախը՝ կապոյտ, կեդրոնը՝ վահանի վրայ պատկերուած Արարատ լեռը՝ նարնջագոյն, որոնք կը խորհրդանշեն Հայաստանի Հանրապետութեան դրօշի գոյները։
Զինանշանի հեղինակներն են ճարտարապետ Ալեքսանտր Թամանեան ը եւ նկարիչ Յակոբ Կոջոյեանը։
Հայաստանի Հանրապետութեան պետական օրհներգ
Հայաստանի Հանրապետութեան օրհներգը՝ « Մեր Հայրենիք » ( խօսք՝ Միքայէլ Նալպանտեանի, երաժշտութիւն՝ Բարսեղ Կանաչեանի) հայրենասիրական հանդիսաւոր երգ է։ Այն կ՚արտացոլէ հայ ժողովուրդի դարաւոր պայքարը յանուն ազատութեան, ներշնչուած է հայրենասիրութեան եւ անկախութեան վսեմ գաղափարով, կը դաստիարակէ հպարտութիւն իր հայրենիքի հանդէպ։ Օրհներքի հանդիսաւոր հնչիւններու ներքոյ Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահը կը դիմաւորէ այլ երկիրներու նախագահներուն, իսկ արտասահմանեան երկիրներուն մէջ կը դիմաւորեն Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահին, միջազգային մարզական մրցաշարերուն մէջ Հայաստանի մարզիկներու յաղթանակի պարագային Հայաստանի Հանրապետութեան օրհներքի ներքոյ կը բարձրացուի ՀՀ պետական դրօշը։ Օրհներքի կատարմամբ կը բացուին պետական հանդիսաւոր արարողութիւնները։ Մեր Հայրենիք Մեր Հայրենիք, ազատ, անկախ, Որ ապրել է դարեդար, Իր որդիքը արդ կանչում է Ազատ, անկախ Հայաստան։
Ահա եղբայր, քեզ մի դրօշ, Զոր իմ ձեռքով գործեցի, Գիշերները ես քուն չեղայ, Արտասուքով լուացի։
Նայիր նրան՝ երեք գոյնով Նուիրական մեկ նշան, Թող փողփողի թշնամու դէմ, Թող միշտ պանծայ Հայաստան։
Ամենայն տեղ մահը մի է, Մարդ մի անգամ պիտ մեռնի, Բայց երանի, որ յուր ազգի Ազատութեան կզոհվի։ «Մեր Հայրենիքը», սահմանած է Հայաստանի Հանրապետութեան ԳԽ-ն 1 Յուլիս 1991-ին՝ հիմք ընդունելով Հայաստանի առաջին հանրապետութեան օրհներգը (1919 -ին)։
Սահմանուած են նաեւ պետական պարգեւներ՝ շքանշաններ, մետալներ եւ պատուաւոր կոչումներ, ինչպէս՝ Հայաստանի բարձրագոյն պետական պարգեւը՝ Ազգային հերոսի կոչումը, եւ «Հայրենիք» շքանշանը։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Հայաստանի պետական խորհրդանիշեր Ստորոգութիւն:Պետական խորհրդանիշեր Ստորոգութիւն:Պետական խորհրդանիշեր ըստ երկիրի
Պանսկo
Պանսկo, քաղաք Պուլկարիո յ հարաւ-արեւմուտքի մէջ, Պլավոկրատ մարզին մէջ։ Բնակչութիւնը՝ 8 511 մարդ (2008 Դեկտեմբերի 15-ի դրութեամբ) ։
Ծովի մակարդակէն բարձրութիւնը 936 մ․ է, Բիրին լեռնաշղթային ստորոտին։ Ունի երկաթուղային կայարան։
Պատմութիւն
1868-ին Պանսկոյի մէջ հիմնուեցաւ առաջին բողոքական համայնքը Պուլկարիոյ մէջ։ Մինչեւ 1912-ին Պանսկօ Օսմանեան կայսրութեան մաս կազմած է։ Այն ունեցած է սուլթանի կողմէն տրուած ինքնիշխանութեան դրութիւն եւ կառավարուածէ աւագանիի կողմէ, մինչդեռ դատական իշխանութիւնը կը պատկանէր Ռազլոգ քաղաքի թուրք դատաւորին։ Պանսկօ 1912-ին Պալքանեան Առաջին Պատերազմէն ետք մտած է անկախ Պուլկարիոյ կազմին մէջ։
Տեսարժան վայրեր, յայտնի մարդիկ
Լաւ պահպանուած են ԺԷ․-ԺԹ դարերու քաղաքացիական շինութիւնները։ Քաղաքի կեդրոնը կը գտնուի Սուրբ Երրորդութեան եկեղեցին(1835)։
Փառատօներ
Ամէն տարի Պանսկոյի մէջ տեղի կ՛ունենան միջազգային չափանիշի եղելութիւններ․-
Եվսեբիոս Կեսարացի
Եվսեբիոս Կեսարացի կամ երբեմն ալ Եւսեբիոս Փամփիլիոս Կեսարացի կամ Եւսեբի Պամփիլեաց  (Eusebius Pamphili Greek: Εὐσέβιος τοῦ Παμϕίλου) ), 3-4-րդ դարերու յոյն եկեղեցական գործիչ եւ պատմիչ, «եկեղեցական պատմութեան» հայր, աստուածաբան։ Պաղեստինեան Կեսարիայի եպիսկոպոս (313/314 թ–էն)։
Կենսագրութիւն
309 թ-ին, քրիստոնեաներու դէմ հռոմէական կայսր Տիոկղետիանոսի ((լատ.՝ Gaius Aurelius Valerius (Diocletianus) անգլ.՝ Diocletian (/ˌdaɪ.əˈkliːʃən/) հալածանքներու ժամանակ ձերբակալուեր է։ Բանտէն ազատուելէն յետոյ գլխաւորած է Պաղեստինեան Կեսարիայի քրիստոնէական վարժարանը։ Մասնակցեր է 325-ի Նիկիայի Ա տիեզերական ժողովին, իր ստորագրութիւնը դրած նիկիական Հաւատոյ հանգանակի տակ, սակայն հետագային հանդէս եկած է որպէս Արիոսի ուսմունքի չափաւոր հետեւորդ եւ հականիկիական ընդդիմութեան երեւելի ներկայացուցիչ։ Եղած է իր ժամանակի կրթուած եւ հեղինակաւոր աստուածաբաններէն, բեղմնաւոր հեղինակ, որ ձգած է հարուստ գրական ժառանգութիւն։
Աշխատութիւնները
Իր երկերը գրած է յունարէն, սակայն ատոնց մեծ մասը մեզ հասած է միջնադարուն այլ լեզուներու, այդ թուով՝ նաեւ գրաբար կատարուած թարգմանութիւններու միջոցով։
Կեսարացու «Ժամանակագրութիւն» եւ «Եկեղեցական պատմութիւն» երկերը միջնադարուն թարգմանուած էին հայերէն ու լայնօրէն օգտագործուեր հայ պատմիչներու կողմէ։ Մասնաւորապէս ատոնցմէ օգտուած է Մովսէս Խորենացին իր «Հայոց պատմութիւնը» գրած ժամանակ։
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Եկեղեցական պատմիչներ Ստորոգութիւն:4-րդ դարու փիլիսոփաներ Ստորոգութիւն:4-րդ դարու հռոմէացիներ Ստորոգութիւն:Եկեղեցւոյ հայրեր Ստորոգութիւն:Քրիստոնեայ անգիտականներ agnostics Ստորոգութիւն:4-րդ դարու քրիստոնէական աստուածաբաններ
Պողոս Եուսուֆեան
Պողոս Պէյ Եուսուֆեան (1775 - 1844), Եգիպտոսի Տնտեսութեան, ինչպէս նաեւ Արտագին Գործոց Նախարար, Մուհամատ Ալի Փաշայի գարտուղար:
Կենսագրութիւն
Եուսուֆեան իր առեւտրական հմտութիւնը կը սորվի վարելով առեւտրական կէդրոն մը Թրիէսթ քաղաքին մէջ: 1790ական թուականներուն, ան կը դառնայ Մուհամատ Մուրատ Պէյի, Ռոզէթ քաղաքի մաքսատուրքերու պատասխանատուն: Եուսուֆեանի առեւտրական հմտութիւնը զինք կը հասցնէ քաղաքապետ Մուհամատ Ալիի գործակից եւ գարտուղար:
Եուսուֆեան կը դառնայ Ուալիին գլխաւոր տրակոմանը, թարգմանիչը, գլխաւոր խորհրդատուն, պաշտօնական ներկայացուցիչ/խօսնակը, եւ յետեւաբար Տնտեսութեան, ինչպէս նաեւ Արտագին Գործոց Նախարար, դառնալով տասնամեակներու առաջնորդող Եգիպտոսի պատասխանատուն: Ուալին շատ մեծ վստահութիւն ունէր վրան, յաճախ ստորագրելով ինչ որ Եուսուֆեան պատրաստէր առանց վերստուգելու:
Պողոս Եուսուֆեան առաջին Քրիստոնեայ անձն է Եգիպտոսի որ Պէյ տիտղոսը ստացած է:
Թինա Տէզայ
Թինա Տէզայ (टीना देसाई; )՝ hնդիկ դերասանուհի մըն է եւ գեղեցկուհի: Անոր առաջին ֆիլմի դերը եղած է զգայացունց Yeh Faasley հնդկական ֆիլմը, եւ հոնկէ շարունակեց դերասանական ասպարէզը գործուն կատակերգական Sahi Dhandhe Galat Bande ֆիլմով, նախքան դառնալը համաշխարհային դերասանուհի իր առաջին Հոլիուտեան անգլերէն կատակերգական տրամա The Best Exotic Marigold Hotel ֆիլմին մէջ 2012-ին :
Վաղ Կեանք
Տէզայը ծնած է Պանկալոր բնակավայրին մէջ կուժառաթի հօր մը եւ թէլուկու մօր մը կողմէ: Ան ստացած է իր համալսարանական վկայականը Առեւտրական Ղեկավարութեան (Business Management) մէջ, մասնագիտութեամբ ելեւմուտի տնտեսագիտութեան (finance) մէջ National Institute of Management համալսարանէն: Ան սահունօրէն կը խօսի, կը գրէ եւ կը կարդայ 5 լեզուներով՝ կուժառաթի, թէլուկու, քննէտա, անգլերէն եւ հնդկերէն:
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:24 Փետրուարի ծնածներ
Սերժ Սարգիսեան
Սերժ Սարգիսեան, Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահ (2008-2018 թուականներուն), ՀՀԿ նախագահ (2007 թուականէն), Երեւանի պետական համալսարանի կառավարման խորհուրդին նախագահ։
Ամուսնացած է 1983 թուականին։ Կինը՝ Ռիթա Սարգիսեանը, ծնած է Ստեփանակերտի՝ զինւորական ընտանիքի մէջ։ Սերժ Սարգսեանը ունի երկու եղբայր՝ Ալեքսանդր եւ Լեւոն Սարգիսեանները։
Սերժ Սարգիսեանի ծնողներուն տունը կը գտնուի Ստեփանակերտի Տեղեցոնց թաղամասին մէջ։ Հայրը՝ Ազատ Աւետիսի Սարգիսեանը մահացած է 2013 թուականին Դեկտեմբեր 16-ին։
Ծառայած է խորհրդային բանակին ներսը։ Աշխատանքային գործունէութիւնը սկսած է 1975 թուականին Երեւանի ելեկտրակական գործարանի մէջ որպէս խառատ- աշխատած է մինչեւ 1997: 1979-88-ին ԼԿԵՄ Ստեփանակերտի քաղկոմի բաժինի վարիչ, ապա՝ երկրորդ քարտուղար, առաջին քարտուղար, ԼՂ մարզկոմի առաջին քարտուղարի օգնական։
Ընտանիք
Ամուսնացած է 1983-ին Ռիթա Սարգիսեանի հետ, որ ծնած է Ստեփանակերտի մէջ՝ զինուորական ընտանիքի մը մէջ։ Մասնագիտութեամբ երաժշտութեան ուսուցչուհի է։ Ունի երկու դուստր՝ Անուշն ու Սաթենիկը, եւ չորս թոռնիկ՝ Մարիամը, Արան, Սերժը եւ Ռիթան:
Սերժ Սարգսեանը ունի երկու եղբայր՝ Ալեքսանտր եւ Լեւոն Սարգսեանները:
Աշխատանքային գործունէութիւնը
Ծառայած է խորհրդային բանակին մէջ։ Աշխատանքային գործունէութիւնը սկսած է 1975-ին Երեւանի Ելեկտրա-մեքենական գործարանի մէջ՝ որպէս խառատ, մինչեւ 1979: 1979-1988-ին ԼԿԵՄ Ստեփանակերտի քաղաքապետ եղած է։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:30 Յունիսի ծնածներ Ստորոգութիւն:Հայաստանի նախագահներ Ստորոգութիւն:ԵՊՀ շրջանաւարտներ
Լեւոն Գարմէն
Լեւոն Գարմէն (Տէր Ստեփանեան, 1915, Հալէպ - 26 Օգոստոս 1966), բանաստեղծ եւ խմբագիր։
Բնիկ սասունցի Լեւոն Ստեփանեան ծնած է 1915 թուականին Հալէպի մէջ՝ ուր ստացած է իր նախակրթութիւնը Հայկազեան վարժարանէն, իսկ երկրորդական եւ բարձրագոյն ուսումը՝ Անգլիական Գոլէճի մէջ։ 1930 թուականէն մինչեւ 1960ական թուականներ ապրած է Պաղտատի մէջ (Իրաք): Այդ շրջանին ան, տարիներ շարունակ բարձր պաշտօններ վարած է «Քէյ. Օ. Սի.» քարիւղի ընկերութեան մէջ, նաեւ վարած է ազգային եւ կուսակցական պատասխանատու պաշտօններ։
1966 թուականին կոչուած էր ստանձնելու Պէյրութի «Ազդակ» օրաթերթի խմբագրութիւնը, սակայն կը փակէ աչքերը յանկարծական մահուամբ 1966 թուականին:
Գրական ասպարէզ
Գրականութեան մէջ իբրեւ բանաստեղծ մուտք գործած է 1947-ին` լոյս ընծայելով «Վայրկեաններ» քերթուածներու հատորը, ապա, քանի մը տարի ետք, «Բաբելոնեան տոմարը», որոնք զգայուն բանաստեղծի մը վկայութիւնը բերած են. ան ունի նաեւ հրատարակելի գործերու բազմաթիւ կապոցներ :
1948-էն մինչեւ 1958 վարած է Իրաքի մէջ հրատարակուած «Գոյամարտ» շաբաթաթերթի խմբագիրի պաշտօնը, իսկ 1966 թուականին ընկ. Լ. Ստեփանեան կոչուած էր ստանձնելու Պէյրութի «Ազդակ» օրաթերթի խմբագրութիւնը, երբ փակեց աչքերը` նոյն տարուան օգոստոս 26-ին յանկարծամահ ըլլալով:
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:1915 ծնունդներ Ստորոգութիւն:Հալէպ ծնածներ Ստորոգութիւն:1966 մահեր Ստորոգութիւն:26 Օգոստոսի մահացածներ Ստորոգութիւն:Հայ բանաստեղծներ Ստորոգութիւն:Հայ խմբագիրներ
Ակակիուս
Ակակիուս (Ἀκάκιος), հայազգի հռոմէական փոխ հիւպատոսլ Առաջին Հայքի մէջ (լատ.՝ Armenia Prima) մօտ 536-539 թթ-ին Հուստինիանոս I կայսրին օրով։ Կենսագրութեան հիմնական աղբիւրը Պրոկոպիոս Կեսարացին է
Վաղ շրջան
Պրոկոպիոս Կեսարացին Ակակիուսին եւ անոր տղուն Ադոլիուսին կը համարէ հայ
Ակակիուսը առաջին անգամ կը յիշուի, երբ դավաճանութեան մէջ մեղադրեց իր ընկեր Համազասպին։ Շուտով Հուստինիանոսի կարգադրանքով Ակակիուսը սպանեց վերջինիս ։
Առաջին Հայքի ղեկավար
14 Մարտ 536-ին, Հուստինիանոսի նոր օրէնքներու համաձայն տեղի ունեցաւ Հռոմէական Հայաստանի վարչական բաժանման փոփոխութիւն։ Հաւանաբար Ակակիուսը արդէն Ներքին Հայքի կառավարիչն էր եւ կ՝ ենթադրուի, որ ան կրած է Արմենիա Մագնայի (Ներքին Հայք) կոնսուլարիս տիտղոսը։ Համաձայն նոր օրէնքներու Ակակիուսը դարձաւ Առաջին Հայքի ղեկավար եւ ստացաւ պրոկոնսուլի տիտղոս։ 536 թ-ին Ակակիուսը պաշտօնական փաստաթուղթի լատիներէն տարբերակին մէջ կը նշուի որպէս Առաջին Հայքի պրոկոնսուլ, իսկ յունական տարբերակին մէջ Հայաստանի անտիպաթոս (յուն.՝ ἀνθύπατος ΄Αρμενίας)։ Այս օրէնքները հիմանականին ուղղուած էին խարխլելու հայ ազնուականութեան դիրքերը Հռոմէական Հայաստանի մէջ եւ հայ ժողովուրդի մօտ մեծացրեցին հակակրանքը դէպի Արհեւելահռոմէական կայսրութիւնը։
Մահ
Իր դաժանութեան եւ ագահութեան համար Ակակիուսը սիրուած չէր նահանգի հայ բնակչութեան կողմէն։ Շուտով կայսրութեան հայաբնակ տարածքներուն մէջ սկսաւ հայկական ապստամբութիւն, որուն ընթացքին Ակակիուսը սպաննուեցաւ 538 կամ 539 թթ-ին։ Ըստ Պրոկոպիոսի, անոնց սպանեց հայ ազնուական Արտաուանը։
Ռոմանթիք Ուղղութիւն
Ռոմանթիք ուղղութիւն, 18-րդ դարու մէջ դասական ուղղութեան արդէն կը հակադրուի գրական նոր հոսանք մը՝ սենթիմենթալիզմ (զգացապաշտութիւն) կամ նախառոմանիթիզմ, որ ծագելով Անգլիա, կը տարածուի Եւրոպայի մէջ։ Նշանաւոր դէմքեր են՝ Սթերն («Սենթիմենթալ ճանապարհորդութիւն»), Կէօթէ («Երիտասարդ Վերթերի տառապանքները»), Ժան Ժաք Ռուսօ («Էլոիզ»), Աբբա Պրեւօ («Մանոն Լեսքօ») եւայլն։
Սենթիմենթալիզմը կարճատեւ կեանք ունեցաւ, սակայն հող պատրաստեց աւելի հզօր հոսանքի մը համար, որ ռոմանթիզմն էր։
Պատմութիւնը
Ռոմանթիզմը ձեւաւորուեցաւ Ֆրանսա, 18-րդ դարու վերջերը։ Անոր առաջացման նախադրեալները կապուած էին 1789-ի ‎ֆրանսական մեծ յեղափոխութեան հետեւանքներուն ։
Պուրժուական յեղափոխութիւնը չարդարացուց ընկերային բարեփոխումներու շուրջ ակնկալուած յոյսերը։ Լուսաւորիչ գործիչներու երազած «բանականութեան թագաւորութիւնը» չիրականացաւ։ Նոր հասարակարգը արդարութիւն չբերաւ։ Յեղափոխութեամբ յաղթանակած դրամատէր դասակարգը չուշացաւ մէջտեղ հանել իր թերութիւնները, չիրականացուց «եղբայրութիւն, ազատութիւն, հաւասարութիւն» կարգախօսը։ Ընդհանուր հիասթափութեան հայելիներ դարձան արուեստագէտները, որոնք կ՛արտայայտէին տագնապալի հոգեվիճակ, բուռն երազանք՝ նոր, գեղեցիկ, արդար իրաւակարգի մասին։ Ընդհանուր հիասթափութենէ ծնած նոր գաղափարախօսութիւնը արուեստի մէջ ծնունդ տուաւ ռոմանթիզմին (romantisme)։
Ռոմանթիզմը սկիզբէն ի վեր միատարր չէր։ Ընկերութեան տարբեր դասակարգերը նոյն ձգտումները չունէին։ Տապալած բարձր, ազնուական դասակարգի տրամադրութիւնները արտայայտող թեւը իր հայեացքը անցեալին կ՛ուղղէր, կ՛իտէալականացնէր միջնադարեան աւատապետական յարաբերութիւնները, իր փառքի օրերը։ Այս թեւը յետադիմական ռոմանթիզմ կոչուած է։
Շատ աւելի առողջ ու արդիւնաւէտ եղաւ յառաջադէմ ռոմանթիզմը, որու մեծագոյն ներկայացուցիչներէն են՝ Պայրըն, Շէլի (Անգլիա), Հիւկօ (Ֆրանսա), Հայնէ (Գերմ.), Պուշկին (Ռուսիա), որոնք հանդէս եկան գրեթէ համանման յատկանիշերով։
Կորիւն Պապեան
'''Կորիւն արք. Պապեան''' ( 1941, Պէյրութ (Լիբանան) - 21 Մայիս 2015, Պէյրութ (Լիբանան), սփիւռքահայ հոգեւորական։
Կենսագրութիւն
Գերշ. Տէր Կորիւն արք. Պապեան՝ աւազանի անունով Վարդգէս, ծնած է 1941 թուականին՝ Լիբանանի Պէյրութ քաղաքին մէջ։ Յաճախած է Նոր Սիսի Աքսոր Գասարճեան, այդ օրերուն Լուսինեան, Ազգային երկսեռ վարժարանը։ Իր միջնակարգ ուսումը կատարելէ ետք Պէյրութի Համազգայինի Նշան Փալանճեան Ճեմարանին մէջ, 1957-ին ընդունուած է Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան Դպրեվանքի Ժառանգաւորաց բաժնի աւարտական դասարանը եւ 1958-ին ձեռնադրուած է Սարկաւագ։ Այնուհետեւ երեք տարիներ հետեւած է Դպրեվանքի Ընծայարանի դասընթացքներուն եւ ձեռնադրուած է Կուսակրօն Քահանայ, ձեռամբ Տ. Տ. Զարեհ Ա. Կաթողիկոսին, 28 Մայիս 1961-ին եւ վերակոչուած՝ Տ. Կորիւն Աբեղայ։ Տարի մը Դպրեվանքին մէջ ուսուցչական պաշտօն վարելէ ետք, առաքելութեամբ մը կը ղրկուի Գամիշլի՝ որպէս ուսուցիչ հայերէն լեզուի եւ կրօնական նիւթերու՝ տեղւոյն Ազգային Միջնակարգ վարժարանին մէջ, միաժամանակ ունենալով շրջաններու այցելու հոգեւոր հովիւի պաշտօնը։ 1963 թուականին Բերիոյ Թեմի Քաղաքական եւ Կրօնական Ժողովներու կողմէ կը կոչուի Ճէզիրէի շրջանի Առաջնորդական Փոխանորդութեան պաշտօնին։ Նոյն տարին աւարտելով Յովաննէս Պատմաբան Կաթողիկոս Դրասխանակերտացիի կեանքին եւ գործին նուիրուած իր Վարդապետական աւարտաճառը, ձեռամբ Տ. Տ. Խորէն Ա. Կաթողիկոսին կը ստանայ Վարդապետական գաւազանի իշխանութիւն։ 1967 թուականին կը մեկնի Անգլիա, հետեւելու աստուածաբանական եւ հայագիտական բարձրագոյն ուսմանց Օքսֆորտի համալսարանի մէջ։ Աւարտելով իր B. Lit. տիտղոսի աշխատանքները, կը վերադառնայ Անթիլիաս 1973-ի աշնան եւ Դպրեվանքին մէջ կը դասաւանդէ եկեղեցագիտական, աստուածաբանական եւ լեզուական նիւթեր, միաժամանակ յառաջ տանելով իր ուսումնասիրական-բանասիրական աշխատանքները։ 1977 թուականի ամրան կը տիրանայ Աստուածաբանութեան եւ Արեւելագիտութեան ճիւղերէն Օքսֆորտի Համալսարանի տոքթորայի տիտղոսին, իրեն նիւթ ունենալով Հայ եւ Վրաց եկեղեցիներու փոխ-յարաբերութեանց (The Relations Between The Armenian and Georgian Churches) եւ այլ յարակից խնդիրներու պատմութիւնը՝ 224-620 թուականներու։ 1978-ին կը մեկնի Նոր Ջուղա, Սպահան, որպէս Առաջնորդական Տեղապահ եւ նոյն տարին Տ. Տ. Գարեգին Բ. Աթոռակից Կաթողիկոսի ձեռամբ կը ստանայ Ծայրագոյն Վարդապետութեան աստիճան։ 1978-ին Սպահանի Թեմի 23-րդ Պատգամաւորական Ժողովը զինք կ’ընտրէ Առաջնորդ։ 1980-ի Մայիս 18-ին ան կը ստանայ եպիսկոպոսական ձեռնադրութիւն եւ օծում ձեռամբ Տ.Տ. Գարեգին Բ. Աթոռակից Կաթողիկոսի։ Իսկ 19 Յունիս 1986 թուականին, դարձեալ Տ.Տ. Գարեգին Բ. Կաթողիկոսի Սրբատառ Կոնդակով ան կը ստանայ Արքութեան տիտղոս եւ պատիւ։ 2002 թուականին Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Կաթողիկոսի կողմէ կը նշանակուի Քուէթի եւ Ծոցի երկիրներու Կաթողիկոսական փոխանորդ, ուր կը ծառայէ մինչեւ 2011 թուական։ 2011-ին ան կը վերադառնայ Սուրբ Աթոռ՝ Անթիլիաս եւ կը նուիրուի բանասիրական աշխատանքներու։ Հոգելոյց Սրբազանը աշխատակցած է հայ մամուլին եւ ունի գրական, քերթողական գործեր եւ բանասիրական բազմաթիւ աշխատասիրութիւններ եւ յօդուածներ։
Կը մահուան 21 Մայիս 2015-ին, Պէյրութ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Պէյրութ ծնածներ Ստորոգութիւն:Պէյրութ մահացածներ Ստորոգութիւն:1941 ծնունդներ Ստորոգութիւն:Հայ հոգեւորականներ Ստորոգութիւն:Հայ արքեպիսկոպոսներ Ստորոգութիւն:Սփիւռքահայ արքեպիսկոպոսներ Ստորոգութիւն:2015 մահեր
Թիլեֆասա
Թիլեֆասա (յուն․՝ Τηλέφασσα)․ լուսնական մակդիր յունական դիցաբանութեան մէջ (Թիլե-ֆասա = ան, որ հեռուէն կը փայլի եւ կամ՝ հեռուէն տեսանելի է)։
Ընտանիք
Թիլեֆասա Նեղոսին եւ Նեֆելիին դուստրն է։ Ան ծանօթ է որպէս Արղիոբի կարգ մը պատմաբաններու մօտ՝ Ֆերեքիդիս (Ք․Ա․ 580, Սիրոս - Ք․Ա․520) եւ Ղայոս Յուլիոս Իղինոս (Ք․Ա․64 - 17)։ Ինչպէս նաեւ որպէս Եւրոպայի մայրը։
Յունական դիցաբանութեան մէջ, ան զաւակներ կ՛ունենայ՝
Անոնց միակ դուստրն էր Եւրոպա, որուն Զեւս՝ ցուլի կերպարանափոխուած, կ՛առեւանգէ։ Աղինոր իր տղոց կը հրամայէ Եւրոպան փնտռեն եւ առանց անոր ետ չվերադառնան։ Թիլեֆասա իր տղուն՝ Քադմոսին կ՛ընկերակցի, որպէսզի Եւրոպան փնտռեն։ Միասին Ռոտոս եւ Թիրա կը ճամբորդեն, ապա՝ Թրակիա, ուր ան կը մահանայ։ Քադմոս, մայրը կը թաղէ եւ Տելֆիս պատգամագուշակին խորհուրդը կ՛ուզէ։ Պատգամագուշակը զայն կը պատուիրէ ճամբորդել միչեւ կովի մը հանդիպի։ Քադմոս, հետեւելով պատգամագուշակին պատուէրին, կը հիմնէ Թիվան։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Յունական դիցաբանութիւն
Ատիս Հարմանտեան
Ատիս Հարմանտեան (14 Յունուար 1945, Պէյրութ, Լիբանան - 1 Սեպտեմբեր 2019, Սանթա Մոնիքա, Լոս Անճելըս Գալիֆորնիա, ԱՄՆ) սփիւռքահայ էսդրատային երգերու միջազգային ռահվիրան: Ան եղած է Լիբանանի առաջին հայերէն երգեր մեկնաբանողը: Մեկնաբանած աւելի քան 400 երգեր, ան հայորդիին յիշողութեան մէջ անջնջելիօրէն պիտի գոյատեւէ եւ իր անմոռանալի ձայնը, շարունակ պիտի արձագանգէ: Ատիս Հարմանտեան երգեր ալ գրեց, յօրինեց նաեւ անոնց երաժշտութիւնը եւ ապա հարազատօրէն  մեկնաբանեց զանոնք:
Կենսագրութիւն
Ատիս Հարմանտեան լիբանանահայ Անզուգական երգիչ: Տեղափոխուած եւ բնակութիւն հաստատած Լոս Անճելըս:
Եղանակային Յուզման Խանգարում
Եղանակային յուզման խանգարումը («ԵՅԽ»), ընկճուածութեան (depression) տեսակ մըն է, որ կապուած է եղանակներու փոփոխութեան հետ: «ԵՅԽ»-ն կը սկսի եւ կ'աւարտի ամէն տարի մօտաւորապէս  նոյն ժամանակին: Ախտանիշները կը սկսին աշնան եւ կը շարունակուին ձմրան ամիսներուն` խլելով անհատին ներուժը, ինչպէս նաեւ անոր մօտ տրամադրութեան փոփոխութիւններ յառաջացնելով: Շատ քիչ պարագաներու «ԵՅԽ»-ն ընկճուածութիւն կը յառաջացնէ գարնան կամ ամրան սկիզբը :
Ախտանշաններ
Կարգ մը պարագաներու եղանակային յուզման խանգարման ախտանիշները ի յայտ կու գան ուշ աշնան կամ ձմրան սկիզբին եւ կ'անհետանան գարնան ու ամրան արեւոտ օրերուն: Հազուադէպ պարագաներու կարգ մը մարդոց մօտ կը յայտնուին գարնան կամ ամրան: Երկու պարագաներուն ալ ախտանշանները կրնան սկսիլ թեթեւ եւ եղանակի յառաջընթացին հետ աւելի սուր դառնալ:
Ատիս Հարմանտեան
Կենսագրութիւն
Ատիս Հարմանտեան նախնական ուսումը ստացած է Ռուբինեան վարժարանին մէջ, ապա յաճախած է Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ կաթողիկէ ճեմարանը:
Ատիս Հարմանտեան Պուրճ Համուտ ծնած ու հասակ առած երիտասարդ երգիչ մը, որուն երգացանկին մէջ միայն եւրոպական երգերու կը հանդիպէինք: Իբրեւ եւրոպական երգացանկով երգիչ` բնաւ չէր ունեցած Էտի Քեւի (Գէորգ Խաչերեան) կամ Մանուէլ Մենենկիչեանի ժողովրդականութիւնը, եւ ահա առիթը կը տրուի հայերէն երգելու եւ քանի մը ամիսէն արդէն կը դառնայ համայն հայութեան ամենափնտռուած երգիչը`շնորհիւ Յասմիկ Մանասերեանի յօրինած ա՛յն երգերուն, որոնք երկար տարիներ մերժուած ու անտեսուած էին Երեւանի մէջ:
Եղանակային Յուզման Խանգարում
Ախտանշաններ
«ԵՅԽ»-ին նշաններն ու ախտանիշներէն են.
Ատիս Հարմանտեան
Կենսագրութիւն
Որո՞ւ միտքէն պիտի անցնէր, որ 1968-ին, յանկարծ «հրաշք»ով մը տարիներ ժողովրդականութիւն չունեցող երգիչ մը, երգելով Յասմիկ Մանասերեանի անտեսուած երգերը, յանկարծ պիտի դառնար հայութեան ամենասիրուած երգիչը, իսկ Յասմիկ Մանասէրեանի գրած երգերը` ամենասիրուած հայերէն էսդրատային երգերը:
Ատիս Հարմանտեանը հայ փոփ երգերի միջազգային ռահվիրան է, քանի որ հայկական էսդրատային երաժշտութիւնը սկսած է Հարմանտանի հիթերով, որոնց խօսքի հեղինակն էր Հասմիկ Մանասերյանը: Առաջինը լոյս է տեսել եւ հանրաճանաչ դարձեր «Ծաղիկներ» երգը։ Յայտնի երգերէն են «Նունէ», «Գարուն Գարուն», «Այլ աչեր», «Ախթամար»: Թողարկել է մօտաւորապէս 30 ալպոմ։
Եղանակային Յուզման Խանգարում
Աշնանային եւ ձմեռնային «ԵՅԽ»
Ձմեռնային «ԵՅԽ»-ին բնորոշ ախտանիշները կրնան ներառել`
Ատիս Հարմանտեան
Կենսագրութիւն
Ատիս Հարմանտեան Սանթա Մոնիքայի (Քալիֆորնիա) հիւանդանոցին մէջ իր աչքերը յաւիտեան փակեց սփիւռքահայ հանրածանօթ էսդրատային երգիչ՝ Ատիս Հարմանտեան, որ երկար տարիներէ ի վեր կը տառապէր քաղցկեղէ։
Հայերէն «Էսդրատային» Երգի Ծնունդը եւ Ատիս Հարմանտեան Երեւոյթը. «Թրքերէն երգը հեռացաւ հայ տուներէն»
Ատիսին գործերը հիմնովին փոխեցին հայորդիին ըմբռնումը՝ երգի եւ երաժշտութեան։ Իւրայատուկ ոճով ան օգտագործեց արեւմտեան աշխարհէն ներս գործածուած նուագարանները․ սկսելով կիթարէն մինչեւ հարուածային եւ փչողական գործիքներ։
Եղանակային Յուզման Խանգարում
Պատճառները
Եղանակային յուզման խանգարման ճշգրիտ պատճառը կը մնայ անյայտ: Սակայն կարելի է նշել որոշ գործօններ, որոնք կրնան ազդեցութիւն ունենալ: Անոնցմէ են.
Ատիս Հարմանտեան
Հայերէն «Էսդրատային» Երգի Ծնունդը եւ Ատիս Հարմանտեան Երեւոյթը. «Թրքերէն երգը հեռացաւ հայ տուներէն»
Ո՛չ թէ միայն երիտասարդութիւնը, այլ նաեւ ալեհերն ալ տարուած էր անոր երգերով։ Այսպէս, ամէն մարդու լեզուին տակ ու շրթներուն վրայ կը լսուէին ցայսօր ծանօթ մեղեդիներ՝ «Սայլորդ», «Ճէյրանի պէս», «Մանուշակ էիր` պարտէզում բացուած», «Դու սպասիր», «Այլ աչեր կան իմ սրտում», «Ծաղիկնե՜ր, ծաղիկնե՜ր»։ Մինչդեռ «Նունէ» եւ «Գարուն գարուն» այնքան մը ժողովրդականութիւն կը վայելէին, որ այլ լեզուներով ալ կը մեկնաբանուէր։
Հայ էսդրատային երգի տարածման դեսպանը
Այսպէս, չափազանցութիւն պիտի չըլլայ նշելը, թէ Ատիս Հարմանտեանը աւելի քան յիսուն տարիներ հայ էսդրատային երգի տարածման դեսպանը դարձաւ ոչ թէ միայն Միջին Արեւելքի մէջ, այլ ամէնուրեք: Ատիս ելոյթներ ունեցաւ Լիբանանէն մինչեւ մօտ ու հեռու տասնեակներով գաղութներ՝ Սուրիա, Իրաք, Իրան, Եւրոպա, Հիւսիսային ու Հարաւային Ամերիկաներ, Աւստրալիա եւ այլուր, նոյնիսկ Խորհրդային Հայաստան՝ 1974-ին եւ խելացնոր խանդավառութիւն ստեղծած կատարելով 29 երգահանդէսներ։
Ֆրանսախօսութեան հինգ ցամաքամասերու մրցանակ
Ֆրանսախօսութեան հինգ ցամաքամասերու մրցանակ (ֆր.՝ The Prix des Cinq Continents de la Francophonie, գրական՝ «Ֆրանսախօսութեան հինգ ցամաքամասերու մրցանակ»), 2001-ին Ֆրանսախօսութեան Միջազգային Կազմակերպութեան կողմէ ստեղծուած գրական մրցանակ:
Եղանակային Յուզման Խանգարում
Վտանգի գործօններ (Risk factors)
Եղանակային յուզման խանգարումը կիներու մօտ աւելի յաճախ կ'ախտորոշուի, քան` տղամարդոց: Եւ «ԵՅԽ»-ը աւելի յաճախ տեղի կ'ունենայ երիտասարդներու մօտ, քան` տարեցներու:
Ֆրանսախօսութեան հինգ ցամաքամասերու մրցանակ
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Ֆրանսերէն
Եղանակային Յուզման Խանգարում
Վտանգի գործօններ (Risk factors)
Խանգարման վտանգի գործօններէն են`
Ատիս Հարմանտեան
«Ատիս` երգի ճամբով» խորագրով գիրքը
2015-ին Ատիս Հարմանտեան իր գիրքը՝ «Ատիս` երգի ճամբով» խորագրով լոյս ընծայած էր հետաքրքրական եւ հաղորդական ոճով: Ան կը պատմէ, թէ ինչպէ՛ս պատանի տարիքին մուտք գործած է երգի ասպարէզ` սկիզբը օտար երգերով, ապա` ամբողջովին հայերէն երգացանկերով:
Հատորը լեցուն է հետաքրքրական յուշերով եւ ճոխ՝ նկարներով, ինչպէս նաեւ` մեծաթիւ արժեւորումներով, որոնք տասնամեակներու երկայնքին երեւցած են հայ մամուլին մէջ:
Եղանակային Յուզման Խանգարում
Վտանգի գործօններ (Risk factors)
Կը թուի, թէ «ԵՅԽ»-ը աւելի տարածուած է այն մարդոց մօտ, որոնք կ'ապրին հասարակածէն շատ հիւսիս կամ հարաւ: Այդ մէկը կապուած է հոն ձմրան արեւի լոյսի նուազ ժամերուն եւ ամառնային ամիսներուն աւելի երկար օրերուն:
Ատիս Հարմանտեան
«Ատիս` երգի ճամբով» խորագրով գիրքը
Հինգշաբթի, 25 փետրուար 2016-ի երեկոյեան ժամը 7:00-ին, «Ազդակ»-ի «Փիւնիկ» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ Ատիս Հարմանտեանի «Ատիս երգի ճամբով» գիրքի շնորհահանդէսը` հովանաւորութեամբ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. կաթողիկոսին եւ կազմակերպութեամբ «Վանայ Ձայն» ձայնասփիւռի կայանին:
Շքանշաններ եւ Օրհնութեան ու Գնահատանքի Գիր
Ն.Ս.Տ.Տ. Արամ Ա. կաթողիկոսը 2005ին, «'''Ս. Մեսրոպ Մաշտոց'''» շքանշանով պատուած էր Ատիս Հարմանտեանը, հայ երգի տարածման եւ ժողովրդականացման մէջ անոր բերած ներդրումին համար:
Եղանակային Յուզման Խանգարում
Բարդութիւններ
Խանգարման բարդութիւններէն են.
Ախտորոշում
Նոյնիսկ մանրակրկիտ գնահատմամբ, երբեմն կրնայ դժուար ըլլալ բժիշկին կամ հոգեկան առողջութեան մասնագէտին համար ախտորոշել Եղանակային յուզման խանգարումը, որովհետեւ ընկճուածութեան այլ տեսակներ կամ հոգեկան առողջութեան այլ պայմաններ կրնան յառաջացնել նմանատիպ ախտանիշներ:
Ատիս Հարմանտեան
Շքանշաններ եւ Օրհնութեան ու Գնահատանքի Գիր
Ատիս Հարմանտեան պարգեւատրուած է նաեւ Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան «Կոմիտաս» շքանշանով։
2012-ին, Արեւմտեան թեմի առաջնորդ Մուշեղ արք. Մարտիրոսեան եւս Օրհնութեան ու գնահատանքի գիր մը շնորհեց Ատիս Հարմանտեանին, դրուատելով հայկական երգարուեստի մարզին մէջ երգիչին առաւել քան կէս դարու վաստակը:
Եղանակային Յուզման Խանգարում
Ախտորոշում
«ԵՅԽ»-ի ախտորոշման օգնելու համար կրնան կատարուիլ հետեւեալ քննութիւնները.
Բուժում
Եղանակային յուզման խանգարումներու բուժումը կրնայ ներառել լուսային, հոգեկան եւ դեղորայքային բուժում: Եթէ երկբեւեռ խանգարում (Bipolar Disorder) ունի անհատը (հոգեկան խանգարման տեսակ մը), պէտք է դիմէ հոգեկան առողջութեան մասնագէտին. այս մէկը կարեւոր է գիտնալ լուսային բուժման կամ հակաընկճուածութեան դեղեր նշանակելու ատեն:
Լուսային բուժում
Լուսային բուժման ատեն, որ կը կոչուի նաեւ ֆոթոթերափի, անձը կը նստի յատուկ լուսամփոփէ մը քանի մը ոտնաչափ հեռաւորութեան վրայ, որպէսզի ամէն օր արթննալէ ետք առաջին ժամուան ընթացքին ենթարկուի պայծառ լոյսի: Լոյսի բուժումը կ'ընդօրինակէ բնական բացօթեայ լոյսը (արեւը) եւ կը յառաջացնէ ուղեղի քիմիական նիւթերու փոփոխութիւն` տրամադրութեան հետ կապուած:
Լուսային բուժումը աշնանային «ԵՅԽ»-ի առաջին գիծի բուժումներէն մէկն է: Այս մէկը սովորաբար կը սկսի գործել քանի մը օրէն մինչեւ քանի մը շաբաթ ետք եւ շատ քիչ կողմնակի բարդութիւններ կը յառաջացնէ: Լոյսի բուժման վերաբերեալ հետազօտութիւնները սահմանափակ են, բայց կը թուի, որ արդիւնաւէտ ձեւ մըն է ախտանիշներէն ազատելու մարդոց մեծամասնութեան համար:
Նախքան լուսամփոփ գնելը` հարկ է խօսիլ բժիշկին հետ ու ծանօթանալ տարբեր հնարաւորութիւններու եւ տարբերակներու մասին, որպէսզի հիւանդը գնէ բարձրորակ արտադրանք, որ անվտանգ է եւ արդիւնաւէտ: Հարկ է հարցնել նաեւ, թէ ինչպէ՞ս եւ ե՞րբ պէտք է օգտագործել լուսամփոփը:
Հոգեբուժում
Հոգեբուժումը, որ նաեւ կը կոչուի խօսակցական բուժում, «ԵՅԽ»-ի բուժման մէկ այլ տարբերակն է: Հոգեկան բուժման տեսակ մը, որ յայտնի է իբրեւ «ճանաչողական վարքային բուժում», կրնայ օգնել.
Դեղորայքային բուժում
«ԵՅԽ»-ով որոշ մարդիկ կ'օգտուին հակաընկճումային բուժումէն, յատկապէս երբ ախտանիշները ծանր են:
Հակաընկճուածութեան Bupropion դեղի երկարաժամկէտ տեսակը (extended release) (Wellbutrin XL, Aplenzin) կրնայ օգնել կանխելու ընկճուածութիւնը «ԵՅԽ» ունեցող մարդոց մօտ: Այլ հակաընկճումային դեղեր նոյնպէս կարելի է գործածել «ԵՅԽ»-ի բուժման համար:
Բժիշկը կրնայ խորհուրդ տալ սկսելու հակաընկճուածութեան բուժումը նախքան ախտանիշները սկսիլը: Ան կրնայ նաեւ խորհուրդ տալ, որ հիւանդը շարունակէ սպառել դեղը, երբ իր ախտանիշները անհետանան:
Դեղերու լիարժէք օգուտները ստանալը ժամանակի կը կարօտի (թերեւս` քանի մը շաբաթ):
Կենսակերպ եւ տնային միջոցներ
Կարելի է դիմել նաեւ հետեւեալ քայլերուն.
1826 թուական
1826 թուական, ոչ նահանջ տարի, 19րդ դարու 26րդ տարին
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1826 ծնունդներ
Մահեր
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1826 մահեր
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:1826
Անդրանիկ Կռանեան
Հայր Անդրանիկ Կռանեան (20 Յունուար 1929, Պէյրութ (Լիբանան) - 27 Սեպտեմբեր 2017, Պէյրութ (Լիբանան)), հրապարակագիր, խմբագիր, բառարանագէտ, գրաբարագէտ եւ դաստիարակ:
Կենսագրութիւն
Հայր Անդրանիկ Կռանեան ծնած է 20 Յունուար,1929-ին, Լիբանան: Նախնական ուսումը ստացած է Պէյրութի Յիսուսեան հայրերու Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ ճեմարանէն: Նուիրուելով հոգեւորական կեանքի` յաճախած է Զմմառու դպրեվանք եւ, ապա, մտած` Հռոմի Լեւոնեան հայ դպրոցը եւ Յիսուսեան հայրերու Գրիգորեան միջազգային Համալսարանը:
1954-ին ձեռնադրուած է կուսակրօն քահանայ` դառնալով անդամ Զմմառու պատրիարքական միաբանութեան:
1973-էն ի վեր կը խմբագրէ հայ կաթողիկէ պատրիարքարանի «Մասիս» շաբաթաթերթը, իսկ 1990-էն ի վեր կը վարէ խմբագրութիւնը Հայկազեան համալսարանի «Հայկազեան հայագիտական հանդէս»-ին:
Դասաւանդած է գրաբար, հայ եկեղեցւոյ պատմութիւն, հայ սիսագիտութիւն եւ հայ մատենագրութեան վերաբերեալ այլ նիւթեր` Պէյրութի Հայկազեան համալսարանի եւ Քասլիքի մարոնի Անտոնեան հայրերուն համալսարանին մէջ:
Հայր Կռանեանի դասաւանդած նիւթերուն բնագիրները`«Հայ մատենագրութիւն», «Հայ երաժշտութեան պատմութիւն», «Հայկական ծէսը» ֆրանսերէն դասագիրքը:
Պէյրութի Քասլիքի Ս. Հոգի համալսարանին մէջ հայր Կռանեանին ֆրանսերէնով տուած դասախօսութիւններու շարքը հրատարակուած է համալսարանին կողմէ:
Ան վախճանեցաւ 27 Սեպտեմբեր 2017-ին Զմմառի վանքին մէջ՝ Լիբանան։ «Մարդ մը, որուն համար ՃՇՄԱՐՏՈՒԹԻՒՆԸ գերագոյն եւ բացարձակ արժէք է»:
Լիբանանահայ մշակոյթի կերտիչներու ձեռնարկ նուիրուած ի պատիւ Անդրանիկ Ծ. վրդ. Կռանեանի
«Մասիս» շաբաթերթի խմբագիր Սարգիս Նաճարեանը իր ուսուցչի՝ Հայր Անդրանիկի մասին կը գրէ.
Խմբագրական Աշխատութիւններ
1973-էն ի վեր կը խմբագրէ հայ կաթողիկէ պատրիարքարանի «Մասիս» շաբաթաթերթը, իսկ 1990-էն ի վեր կը վարէ խմբագրութիւնը Հայկազեան համալսարանի «Հայկազեան հայագիտական հանդէս»-ին:
Ուսումնասիրութիւններ
2001-ին Պէյրութի մէջ լոյս ընծայած է «Հայ ծիսական պաշտամունք» խորագրեալ ուսումնասիրութիւնը:
Թատերախաղեր
հայր Անդրանիկ Ծ. վրդ. Կռանեան հեղինակ է վեց թատերախաղերու: » : Թատերախաղ 3 արար, 68 էջ
2015-ին Պէյրութի մէջ լոյս տեսած է «Մարզպանը» Թատերախաղ 5 արար, 127 էջ:
Գրականութիւն՝ Հայերէն բառարաններ, գրաբարի դասագիրք
Հրատարակած է հայերէնէ հայերէն բառարաններ, գրաբարի դասագիրք:
Պէյրութի մէջ «Շիրակ» տպարանէն լոյս տեսած են հայր Անդրանիկ Ծ. վրդ. Կռանեանի հետեւեալ գիրքերը: -
1967-ին «Գրաբար: Ինքնուսոյց» գիրքը, որ կը բաղկանայ 192 էջերէ:
1970-ին «Գործնական բառարան հայերէն լեզուի», Խմբ.՝ Յ. Հաննեսեանի, որ կը բաղկանայ 768 էջերէ։
1982-ին «Հայերէնի գործնական բառարան» հատընտիրք Բ. հատոր, որ կը բաղկանայ 184 էջերէ:
1984-ին «Գրաբար: Քերականութիւն եւ հրահանգ, ոճաբանութիւն», հատընտիրք Բ. հատոր, որ կը բաղկանայ 189 էջերէ:։
1998-ին «Բառգիրք Հայերէն Լեզուի» գիրքը, որ կը բաղկանայ 526 էջերէ:
Հրատարակչութիւն
1994-2014 թուականներու մէջ ան հրատարակեց «ՅՈՒՇԵ՛Ր ԵՒ ՓՈՒՇԵՐ»-ը:
1968-1973 թուականներու մէջ ան հրատարակեց «Երիտասարդ հայ»-ը:
1999-ին Պէյրութի մէջ «Սիփան» տպարանէն լոյս տեսաւ «Անապահով օրեր» եւ «Արեւելեան ծէսերու գոհարը» հատորները:
2000-ին Պէյրութի մէջ «Սիփան» տպարանէն լոյս տեսաւ հայր Անդրանիկ ծ. վրդ. Կռանեանի«Լուսարձակդ բա՛ց վրաս», Մարդեղութեան 2000 - ամեակին խորագրեալ հոգեւոր խորհրդածութիւններու գիրքը:
2010-ին Պէյրութի մէջ լոյս տեսաւ Անդրանիկ վրդ. Կռանեանի «Խոկամ» խորագրեալ գրքոյկը, որ կը բաղկանայ 112 էջերէ եւ կ՛ընդգրկէ 41 խոհական բնոյթ կրող նիւթեր:
2011-ին Պէյրութի մէջ «Փոմիկրաւիւր» տպարանէն լոյս տեսաւ հայր Անդրանիկ ծ. վրդ. Կռանեանի «Խօսէ՛ ինծի հայ եկեղեցիի մասին» խորագրեալ հատորը, որ կը բաղկանայ 288 էջերէ եւ կը բովանդակէ 21 գլուխներ եւ վերջաբան մը:
2012-ին Պէյրութի մէջ լոյս տեսաւ Անդրանիկ վրդ. Կռանեանի «Մորմոքիմ» խորագրեալ Ա. հատորը՝ Առաջաբ. Փ. Հայտօսթեան, որ կը բաղկանայ 144 էջերէ:
2013-ին Պէյրութի մէջ «Փոմիկրաւիւր» տպարանէն լոյս տեսաւ Անդրանիկ վրդ. Կռանեանի «Սերմանեմ» խորագրեալ հատորը, որ կը բաղկանայ 256 փոքրակազմ էջերէ եւ 60 հակիրճ գրութիւններէ:
2013-ին Պէյրութի մէջ լոյս տեսան Անդրանիկ վրդ.Կռանեանի հետեւեալ գիրքերը․
2014-ին Պէյրութի մէջ լոյս տեսաւ Անդրանիկ վրդ.Կռանեանի «Գրեմ թէ չգրեմ» խորագրեալ Մենախօսութիւնը՝ Սփիւռքահայ գրականութեան խոհերը, աֆորիզմները, որ կը բաղկանայ 124 էջերէ:
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:1929 ծնունդներ Ստորոգութիւն:20 Յունուարի ծնածներ Ստորոգութիւն:Լիբանան ծնածներ Ստորոգութիւն:27 Սեպտեմբերի մահացածներ Ստորոգութիւն:2017 մահեր Ստորոգութիւն:Բառարանագէտներ Ստորոգութիւն:Գրաբարագէտներ Ստորոգութիւն:Հրապարակագիրներ Ստորոգութիւն:Խմբագիրներ
Writings on the Wall
Writing’s on the Wall Սեմ Սմիթի երգն է, որ դարձաւ Ճէյմս Պոնտի «007: Spector» ֆիլմին երգը։ Երգը վաճառքի դուրս եկած է 25 Սեպտեմբեր 2015-ին ։ Երգին յեղինակներն են Սեմ Սմիթը եւ Ճիմի Նէյպսը։ Այս երգը երաժշտական քննադատողներու կողմէ արժանացած է տարբեր գնահատականներու։ «Writings on the Wall» երգը Ճէյմս Պոնտի ֆիլմերուն առաջին երգն էր։
Քննադատութիւն
«Writings on the Wall» երգը երաժշտական քննադատողներու կողմէ արժանացած է տարբեր գնահատականներու։ The Guardian օրաթերթը գրած է, որ Սեմ Սմիթի «Writings on the Wall» երգը կը նմանի Ատելի «Skyfall» երգին։ The Daily Telegraph ամենօրիա թերթը երգը նկարագրեց որպէս՝ «Ճէյմս Պոնտի հսկայական Պալատ» ։ Digital Spy երաժշտական կայքը երգին 5-էն 3 միաւոր տուաւ ։
Կայէլ Անտոնեան
Կայէլ Անտոնեան, հայ ֆութպոլիստ, Մարսէյի Օլիմփիկի եւ Հայաստանի ֆութպոլի ազգային հաւաքականի պաշտպան։
Կենսագրութիւն
Կայէլ ծնած է Ֆրանսայի ծովափը, հարաւային քաղաքներէն մէկուն՝ Մարսէյի մէջ։ Կայէլին հայրը՝ Լեւոն Անտոնեանը, քաղաքին յայտնի ռիելտորն է։ Մայրը բնիկ Պէլճիքացի է։ Կայէլ միշտ երազած է խաղալ Մարսէյի Օլիմփիկ խումբէն, եւ անոր երազը սկսած է իրականանալ, երբ ան 9 տարեկանին հրաւիրուած է Մարսէլյ Օլիմփիկի ակադեմիա։
Կիանքի Ասպարէզ
Ֆրանսայի ախոյեանութեան ընթացքին Անտոնեանին առաջնախաղը տեղի ունեցաւ 2014 թուականի Նոյեմբէր 2-ին, «Լանսի» դէմ հանդիպման ժամանակ, որ աւարտեցաւ Օլիմփիկի յաղթանակով՝ 2-1 ։