cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Գաբրիէլ Սունդուկեան
Կենսագրութիւն
Ծնած է Թիֆլիս առեւտրական ընտանիքի մէջ։ Ուսումը կը ստանայ նախ մասնաւոր ուսուչիցներէ, տան մէջ։ Կարճ ժամանակ մըն ալ կը յաճախէ Խ. Աբովեանի վարած դպրոցը, ապա կ՛աւարտէ պետական վարժարանը։ Բացի իրենց տան խօսակցական լեզու՝ վրացերէնէ եւ ռեւսերէնէ, կը սորվի լաւ հայէրէն եւ ֆրանսերէն։ 846 թուականին կ՛ընդունուի Ս. Փեթերսպուրկի համալսարանի պատմա-բանասիրական բաժանմունքի արեւելեան բաժինը։ Խանդավառութեամբ կը հետեւի մայրաքաղաքի մշակութային եւ յատկապէս թատերական կեանքին։
Գրական կեանք
1850-ին կը վերադառնայ Թիֆլիս, ուր կը նշանակուի պետական պաշտօնեայ։ Գրեթէ ամբողջ կեանքը՝ ան պիտի չհեռանայ իր սիրելի Թիֆլիսէն ՝ վառելով պետական պաշտօնեայի եւ ընտանիքի տէր մարդու կանոնաւոր կեանք մը (ամուսանացած էր 1863։
Այս կենցաղը՝ Սունդուկեանի արօրեայ տիպարը եւ կենսագրութիւնը ընդհանրապէս, ձեւով մը անհամապատասխան են իր մշակած գրականութեան։
Լուռ եւ խորհրդապահ մարդ, ան իր մէջ պահած է իր համակրանքները եւ մերժումերը, անոնցմով հարստացնելու համար իր թատերական արտադրութիւնը եւ յատկապէս իր գլուխգործոցը «Պէպօ»ն։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Հայ թատերագիրներ Ստորոգութիւն:Հայ գրողներ Ստորոգութիւն:11 Յուլիսի ծնածներ Ստորոգութիւն:16 Մարտի մահացածներ Ստորոգութիւն:19-րդ դարու արեւելահայ թատերագիրներ Ստորոգութիւն:Անձինք նամականիշերու վրայ
172 (թիւ)
172 (հարիւր եօթանասուներկու)՝ զոյգ եռանիշ բնական թիւ մըն է 171-ի եւ 173-ի միջեւ
Ժիրայր (անձնանուն)
Ժիրայր, հայկական արական տարածուած անուն։ «Ժիր» եւ «այր» բառերէն կազմուած նորայայտ անուն մըն է, ինչպէս Նորայր, Զարմայր, Հրայր անուններն են:
Արա Պերքեան
Կենսագրութիւն
Արա Բերքեանը ծնած է 20 Ապրիլ 1934-ին, Լիբանանի մայրաքաղաք Պէյրութ, Ժան (Յոհաննէս) Պիլէզիկեանի եւ Թագուհի Սարաֆեանի ընտանիքին մէջ։
1951 թուականին աւարտեր է Պէյրութ ֆրանսւական միջնակարգ ուսումնարանը ։ 1952-1956 թուականներին ուսաներ է Պէյրութի ամերիկեան համալսարանին մէջ՝ ճարտարապետութիւն եւ ճարտարագիտութիւն։
1957 թուականին փոխադրուեր է Արեւմտեան Գերմանիա։ Գերմաներէն սորվեր է Միւնխենի Կէոթէի հիմնարկին մէջ։ 1958-1961 թուականներին պետական կրթաթոշակով լրացուցիչ ուսաներ է Միւնխէնի (Technische Universität München) եւ Աախենի գիտաճարտարագիտական  համալսարաններուն մէջ (Rheinisch-Westfälische Technische Hochschule Aachen)։
Մասնագիտական գործունէութիւն
1963 թուականէն	աշխատեր է գերմանական տարբեր կազմակերպութիւններու մէջ, ընկերութիւններու, գլխաւորապէս Մայնցի տարածքին վրայ, որպէս ճարտարապետ, շինարարութեան ղեկավար, նախագիծերու հեղինակ։ 1963-1964 թուականներուն աշխատեր է Լենցի ճարտարապետական եւ ճարտարագիտական ձեռնարկութիւն, բարձրայարկ քաղաքաշինութիւն։ 1965-1966 թուականներուն եղեր է (գերմ.՝ Rheinisch-Westfälische Technische Hochschule Aachen) Աախենի գիտաճարտարագիտական համալսարանի քաղաքաշինութեան ամպիոնի գիտական աշխատող։ 1966-1968 թուականներուն աշխատեր է Մորմոններու եկեղեցաշինութեան բաժնին մէջ։
1969 թուականին ընդուներ է Գերմանիոյ քաղաքացիութիւն։
1969-1970 թուականներին աշխատեր է Վիթան-Սեքուրիուս շինարարական ձեռնարկութեան մէջ, կառուցեր են հիւանդանոցներ, այդ թիւին մէջ է՝ 600 մահճակալով «Քեմփերհոֆ» հիւանդանոց Քոպլենցում, ինչպէս նաեւ՝ դպրոցներ։ 1970-1972 թուականներուն աշխատեր է Ֆաուսթ շինարարական ձեռնարկութեան մէջ, Մայսենհայմի մէջ կառուցեր են հաշմանդամներու համար վերականգնողական կեդրոն։
1972-1985 թուականներուն Գերմանիոյ մէջ եղեր է քրիստ-դեմոկրատական կուսակցութեան անդամ: 1973-1974 թուականներուն կրկին աշխատանքի կ'անցնի Լենցի մէջ՝ որպէս նախագիծերու հեղինակ։
1974-1979 թուականներուն աշխատեր է Քրուպ շինարարական ձեռնարկութեան մէջ՝ նախագիծերու հեղինակ, 1976 թուականին՝ Տարմշփատթի գիտաճարտարագիտական համալսարանին մէջ (Technische Universität Darmstadt) պաշտպաներ է «Միջնադարեան Հայաստանի ամրաշինութիւնը» թեզը՝ ստանալով ճարտարապետութեան եւ Ճարտարագիտութիւն դոկտորի գիտական կոչում։
1979-1984 թվականներուն աշխատեր է որպէս անկախ ճարտարապետ։ 1988-1993 թուականներուն աշխատեր է Վիսպատենի քաղաքապետարանին մէջ որպէս ճարտարապետ։
Իր յամառ ջանքերու շնորհիւ 1972 թուականին վերաբացուեր է գերմանահայկական ընկերութիւնը, այն հիմնադրած էր 1914 թուականին՝ մեր ժողովուրդի մեծ բարեկամ Յ. Լեփսիուսը, սակայն որը լուծարուեր էր 1956 թուականին: Եղեր է այդ ընկերութեան փոխնախագահ, հայ-գերմանական հանդէսի խմբագիր, Հեսենի հայ մշակութային միութեան հիմնադիր, վարչութեան անդրանիկ նախագահ, Մայնցի հայկական համայնքի նախագահ, Միւնխենի, Աախենի հայ ուսանողներու Միութեան հիմնադիրներէն, Հեսսենի եւ Հայաստանի յուշարձաններու փրկութեան կոմիտէի փոխնախագահ, Հայաստանի շինարարութեան նախարարութեան խորհրդական Գերմանիոյ մէջ:
Մասնակցեր է հայ արուեստին նուիրուած գիտաժողովներուն՝ Երեւանի, Փարիզի, Վենետիկի մէջ, հանդէս եկած ելոյթներով:
Մահացեր է 5 Փետրուար 1994-ին Վիսպատենի մէջ, թաղուեր է Փարիզ՝ քրոջ Սեդայի ընտանեկան գերեզմանոցին մէջ (Nouveau Cimetiere de Poteaux):
1971 թուականէն կը կրէ «Բերքեան» ազգանունը։
Գառզու
Գառզու (Jean Carzou, Ժան Գառզու՝ նոյն ինքը Գառնիկ Յարութիւն Զուլումեան ), ծնած է 1 Յունուար 1907-ին, Հալէպ (Սուրիա): Ան մահացած է՝ Փարիզ, 12 Օգոստոս 2000-ին։ Ֆրանսա յի հայ համայնքի նշանաւոր նկարիչ, բեմանկարիչ, պատկերաւոր (Figurative) արուեստի վարպետ։ Վիմագրող:
Արա Պերքեան
Միութիւններ
1982 թուականին եղեր է գերմանահայկական ընկերութեան փոխնախագահ։ 1968 թուականին ալ եղեր է Հեսսենի հայ մշակութային միութեան նախագահ, 1989 թուականին՝ Մայնցի հայկական համայնքի նախագահ։
Գառզու
Ֆրանսա յի Գեղարուեստի ակադեմիայի անդամ, միջազգային մեծարժէք մրցանակներու դափնեկիր Գառնիկ Զուլումեանը, որ իր աւազանի անուան սղումով ընտրեց Գառզու ստորագրութիւնը եւ դարձաւ ֆրանսական արդի գեղանկարչութեան խոշորագոյն դէմքերէն մէկը:
Արա Պերքեան
Միութիւններ
1978 թուականին եղեր է հայ-գերմանական հանդէսի խմբագիր։
Գառզու
Կենսագրութիւն
Տիգրանակերտ էն գաղթած Յարութիւն Զուլումեանի եւ Հայկանոյշ Թաշճեանի ընտանիքին մէջ կը ծնի 1 Յունուար 1907-ին, Հալէպ (Սուրիա) Գառնիկ Զուլումեանը` նոյն ինքը Գառզուն: Մահացած է՝ Փերիկիօ (Périgueux) Ֆրանսա, 12 Օգոստոսի 2000-ին։
Արա Պերքեան
Միութիւններ
Արա Պերքեանը եղեր է Ռհայնլանտի եւ Հեսենի ճարտարապետներու միութիւններու անդամ:
Գառզու
Կենսագրութիւն
1919-ին մօր ու կրտսեր քրոջ` Տիգրանուհիի հետ հայրը կորսնցնելէ յետոյ հարկադրուած՝ ընտանիքին հետ տեղափոխուած են Գահիրէ` ակնկալելով հարազատներու աջակցութիւնը:
Արա Պերքեան
Յետմահու
2016 թուականի Հոկտեմբերի 3-ին Աւետիք Իսահակեանի անուան կեդրոնական գրադարանի մէջ տեղի ունեցեր է Էննո Մէյէրի եւ Արա Պերքեանի՝ «Հռենոսի և Արաքսի միջև. 900 տարուայ գերմանա-հայկական յարաբերութիւններ» գիրքի հայերէն թարգմանութեան շնորհահանդէսը ։ Գիրքի թարգմանիչն է Արա Պերքեանի կինը՝ Լիզա Պերքեան-Աբրահամեանը, խմբագիրը՝ Դաւիթ Սարգսեանը ։
Գառզու
Կենսագրութիւն
Կրթութիւն ստացած է Գահիրէ ի Գալուստեան վարժարանին մէջ, ապա 1924-ին Եղեան բարեգործական ֆոնտի կրթաթոշակի շնորհիւ ուսումը շարունակած է Փարիզ։
1929-ին աւարտած է Փարիզի ճարտարապետական դպրոցը, միաժամանակ յաճախած է Մոնփառնասի (Montparnasse) Կրան Շոմիէր ակադեմիա ն։
Արա Պերքեան
Յետմահու
Շնորհահանդէսին ներկայ եղեր է նաեւ Հայաստանի Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետութեան դեսպան Մաթիաս Քիսլերը, որ ըսեր է․
Գառզու
Կենսագրութիւն
Ժան Գառզուն հայրենահան եղած ու տարագրութեան մէջ ապրելու եւ ստեղծագործելու դատապարտուած հայկական տաղանդին ամէնէն լուսաշող աստղերէն մէկն էր:
12 Օգոստոս 2000-ին 93 տարեկանին իր մահկանացուն կը կնքէ մեծանուն վարպետը` թողելով հարուստ ժառանգութիւն:
Արա Պերքեան
Պարգեւներ եւ շքանշաններ
Հայ մշակոյթը աշխարհի մէջ տարածելու, հայ ճարտարապետութեանը մատուցած ծառայութիւններու համար, Բերքեանին յետմահու շնորհուեր է Հայաստանի Ազգային գրադարանի Յակոբ Մեղապարտի մետալ։
Գառզու
Գառզուի ցուցահանդէսներն ու մրցանակները
1929-ին ֆրանսացի նկարիչներու ցուցահանդէսին անոր «Ալքազարի հին պարտէզները» նկարը արժանացած է մրցանակի։
1929-ին մասնակցեր է Փարիզի հայ արուէստագէտներու «Անի» միութեան ցուցահանդէսներուն։
Արա Պերքեան
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Հայ ճարտարապետներ Ստորոգութիւն:Հայ նկարիչներ Ստորոգութիւն:Հայ ճարտարագէտներ Ստորոգութիւն:Հայ գրողներ Ստորոգութիւն:Պէյրութի ամերիկեան համալսարանի շրջանաւարտներ
Մարտունի (Արցախ)
Մարտունի, քաղաք Արցախի Հանրապետութեան արեւելեան կողմը, Մարտունի շրջանի վարչական կեդրոնը։
Գառզու
Գառզուի ցուցահանդէսներն ու մրցանակները
1930-1940-ական թուականներուն Գառզուի գործերը ցուցադրուած են «Գերանկախներու», «Անկախներու» եւ «Աշնանային» սալոններու մէջ։
Մարտունի (Արցախ)
Նկարագրութիւն
Մարտունին Արցախի Հանրապետութեան արեւելեան կողմը գտնուող քաղաք է։ Կը զբաղեցնէ Արցախի Հանրապետութեան տարածքի հարաւ-արեւելեան մասը։ Մարտունի շրջանի տարածքը կը կազմէ 1025 քառ․քմ․, իսկ բնակչութիւնը՝ 22990 մարդ։ Վարչական կեդրոնը Մարտունի քաղաքն է, որուն բնակչութիւնը կը կազմէ 4695 մարդ։
Գառզու
Գառզուի ցուցահանդէսներն ու մրցանակները
1939-ին Փարիզ ին մէջ կը կազմակերպուի Գառզուի առաջին ցուցահանդէսը։ Նկարիչը 3 անգամ արժանացած է Հոլմարքի մրցանակին (1943, 1951, 1953 թուականններուն)։
1975-ին Փարիզ ի խոշորագոյն ցուցահանդէսի սրահներէն մէկուն մէջ բացուած է Գառզուի վիմագրութիւններու եւ օֆորթներու «Նոր հայեացք» ծաւալուն ցուցահանդէսը։
Մարտունի (Արցախ)
Նկարագրութիւն
Մարտունին, պատմական Հայաստանի Արցախ նահանգի Վարանտա գաւառի մէկ մասն է, որ ոչ միայն Արցախի, այլ՝ հայ ժողովուրդի պատմութեան, մշակոյթի, տնտեսական կեանքի զարգացման, արտաքին թշնամիներու դէմ պայքարելու համար կարեւոր դեր ունեցած է։ Արցախի միւս շրջաններուն հետ համեմատելով Մարտունի շրջանի տարածքին զգալի մասը հարթավայրային է եւ ծովի մակերեսէն 400 մեթր բարձրութիւն ունի։ Շրջանի հարթավայրային մասին մէջ, յատկապէս Մարտունի քաղաքի կլիմայական պայմանները չոր մերձարեւադարձային են, մթնոլորտային տեղումները՝ նուազ։ Արեւմտեան շրջանը սահմանակից է Ասկերանի, հարաւային մասը՝ Հատրութի շրջաններուն, արեւելեան ու հարաւային մասերը՝ Ֆիզուլիի, իսկ հիւսիսային մասը՝ Աղտամի շրջաններուն։
Գառզու
Գառզուի ցուցահանդէսներն ու մրցանակները
1966 թուական ը Գառզուի կեանքին մէջ կը դառնայ կարեւոր եւ անմոռանալի տարի։ Գառզուն 25 Յունիս ին պաշտօնական հրաւէր ստացաւ այցելելու Խորհրդային Հայաստան եւ իր արուեստը ներկայացնելու հայրենի հայութեան: Ան իր տիկնոջ հետ առաջին անգամ կ՛այցելէ Հայաստան եւ հայրենիքին մէջ կը կազմակերպուի «Ափոքալիփսիս», «Երկրային դրախտ», «Փրովանս», «Ամառային լոյս» վիմագրական շարքերէն կազմուած անհատական ցուցահանդէսը։
Գառզուն Հայաստանի ազգային պատկերասրահին եւ Ժամանակակից արուեստի թանգարանին նուիրած է 400 գործ
Գառզուն Հայաստանի ազգային պատկերասրահին եւ Ժամանակակից արուեստի թանգարանին նուիրած է 400 գործ, իսկ ի նպաստ Սպիտակի երկրաշարժ էն տուժած արուէստագէտներու՝ 50 կրաֆիկական գործեր։
Մարտունի (Արցախ)
Նկարագրութիւն
Մարտունի շրջանի արեւմտեան կէսը նախալեռնային, թոյլ թեքութիւն ունեցող մակերես ունի։ Կլիմայական պայմանները նպաստաւոր են գիւղատնտեսութեան համար։ Համեմատաբար բարձր են Ննգի, Կաղարծի, Աշան, Խերխան, Թաղավարդ գիւղերու եւ Ճարտար քաղաքի Կիւնէ մասի մօտէն ձգուող լեռնաճիւղերու գագաթները, որոնք ծովի մակերեսէն 1200-1500 մեթր բարձրութիւն ունին։
Գառզու
Գառզուն Պատուոյ լեգէոնի շքանշանի ասպետ էր
Գառզուն Պատուոյ լեգէոնի շքանշանի ասպետ էր. 1979-ին դարձած է Ֆրանսայի Գեղարուեստի ակադեմիայի անդամ։
Գառզուն եւ իր նկարչական ոճը
Թէպէտեւ Գառզուի արուեստին մէջ գերիշխողը ուրուագիծն է՝ գոյնը իրեն համար կարեւոր արտայայտամիջոց է։
Մարտունի (Արցախ)
Նկարագրութիւն
Մարտունիի շրջանի ընդերքը հարուստ է կրաքարի, պազլտի, մարմարի, կրանիտի եւ կաւի պաշարներով։ Մարմարի պաշարներով հարուստ է Նորշէնը, կրանիտի պաշարներով՝ Ննկին, կաւի պաշարներով՝ Ննկի ու Ղաւախան գիւղերու շրջակայքը։
Գառզու
Գառզուն եւ իր նկարչական ոճը
Գառզուն ստեղծած է ինքնատիպ ոճի բնանկարներ, դիմանկարներ, նաթիւրմորթեր։ Այս շրջանի գործերուն մէջ բնորոշ են կարմիր, կանաչ, կապոյտ հիւթեղ մակերեսներն ու մութ ֆոները։
Իր յօրինած արուեստի գործերուն մեծ մասը հիմնուած է գունային հարթութիւններու (կ՛արտացոլեն երկինքը, հողը, ծովը) եւ ցանցահիւս նախշերու հակադրութեան վրայ։
Մարտունի (Արցախ)
Նկարագրութիւն
Շրջանի տարածքոին մէջ պահպանուած են հայկական պատմաճարտարապետական 353 յուշարձան, որոնցմէ կանգունն ու հնագոյնը Ամարասի վանքն է։ Այն կը գտնուի Մարտունի քաղաքէն աւելի քան 20քմ․ հարաւ-արեւմուտք, Մաճկալաշէն գիւղին մօտ, Ամարաս գետի ձախ ափին։ Ամարասի վանքը Էջմիածնի հասակակիցն է, որ կառուցուած է 4-րդ դարու սկիզբը Գրիգոր Լուսաւորիչի, այնուհետեւ՝ անոր թոռ Գրիգորիս եպիսկոպոսի կողմէ։ Վերջինս թաղուած է Ամարասի մէջ։ Շրջանին մէջ կայ քաղաքային 2 համայնք, գիւղական 34 համայնք եւ գիւղական 38 բնակավայր։
Գառզու
Գառզուն եւ իր նկարչական ոճը
Լիթոկրաֆիական շարքերուն մէջ գունային փոփոխութիւններ մտցնելով՝ նկարիչը կը հասնի միեւնոյն յօրինած գործի մօթիւով կամ բնախորհուրդով. տարբեր կերպարային վերարտադրման եւ հնչեղութեան։
Մարտունի (Արցախ)
Նկարագրութիւն
Մարտունի շրջանի քաղաքներն են՝ Մարտունի եւ Ճարտար։
Գառզու
Գառզուն եւ իր նկարչական ոճը
Ինչպէս քննադատները կը վկայեն, Գառզուի գործերուն մէջ իրականութիւնը կարծես կերպարանափոխուած է, վերածուած է եռանդագին ու նրբագեղ գիծերու հիւսուածքի՝ տեսիլք-աշխարհներ։
Մարտունի (Արցախ)
Նկարագրութիւն
Գիւղերէն առաւել խոշորներն են՝ Բերդաշէնը, Կիշին, Թաղավարդը, Մաճկալաշէնը, Խնուշինակը, Հերհերը, Աշանը եւ Քերթը։
Գառզու
Գառզուի հանրայայտ խորհրդանշական պատկերները ու գործերը
=Պատկերասրահ=
Գառզուն յայտնի է նաեւ որպէս բեմանկարիչ
Գառզուն յայտնի է նաեւ որպէս բեմանկարիչ։ Ներկայացումներ ձեւաւորած է Փարիզի ազգային թատրոնի մէջ, Քոմետի Ֆրանսէզի մէջ, Կրանտ օփերային մէջ, Միլանի Լա Սկալա, որոնցմէ ուշագրաւ են Ժան Ֆիլիփ Ռամոյի «Բարեկիրթ հնդիկներ», Շառլ Ատանի «Ժիզել», Ժան Ռասինի «Կոթողիա», Ժակ Օֆէնպախի «Փերիքոլա» եւ այլ բեմադրութիւններ։
Գառզուն կատարեց պատկերազարդումները գրական հռչակաւոր գիրքերու եւ վիմագիր նկարազարդումներ
Ան կատարեց նաեւ պատկերազարդումները գրական հռչակաւոր գործերու, ինչպէս Անտրէ Մորուայի «Ֆրանսա»ն, Օֆորթ ներով նկարազարդուած են Անտրէ Վերտէի «Գրաւուած սիրտ, դառը սէր»ը (1965) եւ Արթիւր Ռեմպոյի «Լուսախաղ» ժողովածուները։
Մարտունի (Արցախ)
Առողջապահութիւն
2013-ին Հայաստան Համահայկական Հիմնադրամը ԱՄՆ Արեւելեան շրջանի (Նիւ Եորք) իր տեղական մարմինի հովանաւորութեամբ Մարտունի քաղաքին մէջ կը կառուցէ հիւանդանոց ։
Գառզու
Գառզուն կատարեց պատկերազարդումները գրական հռչակաւոր գիրքերու եւ վիմագիր նկարազարդումներ
Վիմագիր նկարազարդումներ ունին Էռնեսթ Հեմինկուէյի «Հրաժեշտ զէնքին» (1964), Ալպէռ Քամիւի «Յուշատետր» (1965), Կոնքուր եղբայրներու անունը կրող ակադեմիայի «Փարիզեան ակնարկներ» (1965), Էտկար Փոյի «Կրկնակի սպանութիւն Մորկ փողոցին մէջ» (1969), Ժիւլ Վեռնի «Երկրէն դէպի լուսին» (1970), Էժէն Իոնեսքոյի «Փշրտուած թերթ», նաեւ Գառզուի «Ուղեւորութիւն Հայաստան» (1974), «Շրջուած քաղաքը», «Անդրանիկը եւ սուրբ լեռը», «Մահը լճափին», «Կանաչ ձեռքը», Ժուլիէն Քրակի «Արքոլի պալատ» եւ այլ գիրքեր:
Գառզուն որպէս ճարտարապետ
Թէպէտեւ Գառզուն երբեք չէ աշխատած որպէս ճարտարապետ՝ այնուհանդերձ, ճարտարապետութիւնն իր անխախտ դրոշմը կը թողու իր ստեղծագործութիւններուն մէջ. ճարտարապետութիւնը եւ ակադեմական կրթութիւնը, անշուշտ վճռական դեր կը խաղան, որ Գառզուն հետագային իր նկարաշարքին մէջ ներկայացնէ կոթական, Վերածնունդի, դասական, պարոքքո, նէօքլասիցիզմի («Վերսալ») ճարտարապետութեան բազմապիսի մօթիւներ՝ գծային, հեռանկարչական անթերի մեկնաբանութիւններով։
Գառզուն յետպատերազմեան տասնամեակներու ընթացքին
Յետպատերազմեան տասնամեակներու ընթացքին նկարիչը մէկը միւսին ետեւէն կը ստեղծէ լիթոկրաֆիաներ, ջրաներկեր, օֆորթներ՝ Միջերկրածովի, Իլ-տէ-Ֆրանսի, Բրետանիի, Վենետիկի, Փարիզի, Վերսալի, Թիւուիլրի, զանազան նաւահանգստային քաղաքներու բնապատկերներով։
Այս աշխատանքներուն մէջ ճշգրտօրէն տրուած է բնանկարային մօթիւը, սակայն Գառզուի ճշգրտութիւնը կրկնութիւնէն հեռու է։
Նկարիչը դէմ է բնութեան ուղղակի վերարտադրութեանը, քանի որ կարելի չէ մրցիլ բնութեան հետ, բայց ան դէմ է նաեւ բնութեան ի սպառ անտեսումին, քանզի վերջինս նկարիչին յոյզեր տուող աղբիւր է։
Տոքոս (կղզի, Իտրա)
Տոքոս(յուն․՝ Δοκός), Արղոսարոնիքոսի փոքրիկ կղզի։  Կը գտնուի Էրմիոնի Պելոպոնես եւ Իտրա ու Սփեցես կղզիներուն միջեւ նեղուցին։  Բնակիչներուն թիւը 18 է։
Անուանում
Հին տարիներուն Ափերոփիա Απεροπία կը կոչուէր Փաֆսանիաս զայն այդպէս անուանած է, որովհետեւ շնորհիւ իր ռազմական դիրքին անսահման տեսարան ունի․ Ափերոփիա՝ άπειρον=անսահման, անծայր։
Տոքոս անունը առած է Բիւզանդական շրջանին, որովհետեւ Դէպի Իտրա եւ Էրմիոնի հասնելու ճամբուն վրայ կը գտնուի։
Աշխարհագրական տուեալներ
Տոքոս լեռնային եւ ժայռոտ է։ Բարձրագոյն կէտը 308 մ․ է։  Անոր արեւելեան մասին կը գտնուին բիւզանդական - վենետիկեան բերտի մը աւերակները։  Յունաստանի Ապստամբութեան տարիներուն (1821), Իտրայի նաւատորմիղին ձմեռուան խարսխավայրը եղած է։  Կղզիին ամբողջ տարածքին ձիթենիներ կը գտնուին եւ հիւսիսային կողմը մինչեւ նորագոյն շրջանին կը գործէր ձէթի ջաղացք։  Կղզիին վրայ 1923-ին կը կառուցուի փարոսը․ ունի 23 մ․ բարձրութիւն։
Բնակչութիւն
Ըստ 2011-ի մարդահամարի բնակիչները 18 են։
Պատմական ակնարկ
Հնագիտական պեղումները կը վկայեն թէ կղզին բնակուած է Ք․Ա․ 6-րդ հազարամեակէն․ ծովեզրին երկայնքին գտնուած են հետքեր այդ ժամանակաշրջանէն։    Միթի Քոմենի հրուանդանին մօտ գտնուոած են նախայունական շրջանի բնակավայրերու հետքեր, որոնք կը վկայեն այդ շրջանի ծովու ճամբով առեւտուրի բարգաւաճումը։  1975-ին, Տոքոսի ափերուն գտնուած է հնագոյն նաւակոծութիւնը (Ք․Ա․ 2500 - 2000)։
Բիւզանդական շրջանին, կղզիին բարձրգոյն կէտին վրայ՝ Սքինթոս ծովախորշին հիւսիս-արեւելեան մասին, բերդաքաղաք մը կը կառուցուի․ կը քանդուի արաբներէն 673-ին։
Զեփիւռ Ապէլ
Ապէլ Զեփիւռ (որդ Զեփիւռ Տատիկօզեանծ) երգչուհի, ծնած է Ռոտոսթօ եւ յաճախած է Պէյրութի Ազգային վարժարանը եւ յաջող կերպով աւարտած: Ապա մտած է Սեօր տը Շառիթէներու վարժարանը եւ ամբողջացուցած է Սէռթիֆիքաի եւ Պռըվէի շրջանը փայլուն կերպով:
Տոքոս (կղզի, Իտրա)
Պատմական ակնարկ
Յաջորդող դարերուն, Տոքոս հովիւներու եւ ձկնորսներու բնակավայր դարձած է։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Յունական կղզիներ Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Կղզիներ
Զեփիւռ Ապէլ
Կենսագրութիւն
Օրդ Զ. Ապէլի ձայնը ընտանեկան ժառանգութիւն մը ըլլալով, իր մանկութեան օրերէն երգելու փափագը իր մէջ զարգացնողը եղած է իր երաժշտասէր հայրը Միհրան Ապէլը:
Օրդ Զ. Ապէլ Պէյրութի Հայ բեմերուն վրայ իր մասնակցութիւնը բերած եւ հետզհետէ իր մէջ ուժեղ կերպով Երեւան եկած է ապագայ մեծ երգչուհիի մը շնորքը: Ապա հետեւած է Պէյրութի Ամերիկեան համալսարանի Institut de Musique-ի (երաժշտանոց), ուր յաճախ երեւցած է յիշեալ հաստատութեան բեմին վրայ, եւ քանիները արժանացած են օտար արուեստագետներու անուերապահ գնահատանքին:
Զեփիւռ Ապէլ իր սօբրանոյի կիրթ եւ ախորժալուր ձայնով արդէն իսկ կը գրաւէ Պէյրութահայութեան գեղարուեստասէր մարզին մէջ ուրոյն տեղ մը: Ան յաճախ իր սիրայօժար մասնակցութիւնը բերած է հայ եւ օտար բեմերուն, ուր հասարակութիւնը միշտ ալ գիտցած է գնահատել արժէքաւոր արուեստագիտուհին:
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հայ երգչուհիներ
Գագիկ Յովհաննիսեան
Գագիկ Յովհաննիսեան  ), շախմատային մեկնաբան, «Շախմատային Հայաստան» մարզաթերթի գլխաւոր խմբագիր:
Կենսագրութիւն
Ան ծնած է 21 Ապրիլ 1947-ին` Երեւանի մէջ։ 1968-ին աւարտած է Երեւանի պետական համալսարանի բանասիրական բաժանմունքի լրագրութեան բաժինը:
1970-էն ի վեր եղած է Հայաստանի ճատրակի ֆետերասիոնին ընդհանուր քարտուղարը, իսկ 1972-էն ի վեր՝ «Շախմատային Հայաստան» հանդէսի հիմնադիրը եւ գլխաւոր խմբագիրը :
1971 թուական-էն դասաւանդած է Երեւանի պետական համալսարանի լրագրութեան բաժինէն ներս, եղած է դոցենտ ։ 1999-ին ան ՖԻՏԷ-ի վարպետի կոչում ստացած է:
2012 թուականին դարձած է Հեռուստատեսութեան եւ ռատիոյի ակադեմիայի պատուաւոր ակադեմիկոս։ Եղած է «Շախմատ-64» հաղորդաշարի հեղինակն ու վարողը ։
Անոր կողմէ հրապարակուած 51 գիրքերը թարգմանուած են անգլերէնի եւ ռուսերէնի :
Հրապարակուած գիրքերէն կարելի է յիշել՝
Մրցանակներ
Ան տիրացած է տարբեր տեսակի մետալներու:
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ լրագրողներ Ստորոգութիւն:21 Ապրիլի ծնածներ Ստորոգութիւն:27 Յունիսի մահացածներ Ստորոգութիւն:ԵՊՀ շրջանաւարտներ
Դիմատետր
Դիմատետր կամ Ֆէյսպուք (Facebook, ), ընկերային ցանց։ Ստեղծուած է 2004 թուականին Մարք Զաքրպըրկի կողմէ։ Համահիմնադիրներն են Էտուարտօ Սաւըրինը, Քրիս Հիուճսը եւ Տասթըն Մոսքովիցը։ Սկզբնապէս նախատեսուած եղած է միայն Հարուըրտի համալսարանի ուսանողներու համար, այժմ ելեկտրոնային հասցէ ունեցող ոեւէ անձ կրնայ արձանագրուիլ եւ օգտագործել Դիմատետրը։
2007-ի կէսերուն սկսան կիրարկուիլ ֆրանսերէն, սպաներէն, եւ գերմաներէն տարբերակները՝ խթանելու համար ցանցի տարածումն այլ երկրներու մէջ, քանի որ այդ ժամանակ ցանցը հիմնականին մէջ տարածուած էր միայն Ամերիկեան Միացեալ Նահանգներու, Միազեալ Թագաւորութեան եւ Քանատայի մէջ։ 2012-ի Հոկտոմբերի տուեալներով Դիմատետր ունէր 1 միլիառէ աւելի գործունեայ օգտատէր ։ Կայքը թարգմանուած է աւելի քան 70 լեզուներու, որոնցմէ է հայերէնը:
Դիմատետրի հայաստանեան օգտատէրերու քանակը 2013-ի Ապրիլին կը կազմէր շուրջ 440 հազար, որովհետեւ անիկա զգալիօրէն կը զիջի ռուսական Օտնոքլասնիքի (դասընկերներ) եւ ՎՔ ընկերային ցանցերուն։ Ըստ «alexa.com» կայքի դասակարգման, ամենայաճախ այցելուող կայքն է Հայաստանի մէջ ։
Հիմնական գործեր
Ընկերային ցանցը կարելիութիւն կու տայ ընկերներու փոխանցել կարճ հաղորդագրութիւններ (կարգավիճակներ՝ status), գրառումներ (նշումներ` mentioning) լուսանկարներ եւ տեսանիւթեր, տեղադրել այլ կայքերու յղումներ, ստեղծել ձեռնարկներ եւայլն։ Գլխաւոր էջին վրայ տեսանելի են բոլոր ընկերներու վերջին գրառումները՝ լրահոսի տեսքով։ Ընկերները կրնան հաւնիլ, մեկնաբանել եւ իրենց միւս ընկերներուն տարածել այս գրառումները։
Դիմատետրին մէջ կարելի է ստեղծել խումբեր, էջեր եւ հարցումներ, որոնց այլ օգատէրեր կրնան համապատասխանաբար անդամակցիլ, բաժանորդագրուիլ եւ պատասխանել։
1720 թուական
1720 թուական, նահանջ տարի, 18րդ դարու 20րդ տարին է
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1720 ծնունդներ
Մահեր
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1720 մահեր
Ստորոգութիւն:1720
Ֆրափէ
Ֆրափէ (καφές φραπές կամ պարզապէս՝ φραπέ - frappé coffee, Greek frappé, frappé), յունական հնարք՝ փրփրոտ պաղ սուրճ խմելու համար։ Անոր հիմնական բաղադրութիւններն են՝ լծուող սուրճ Instant coffee - soluble coffee եւ ջուր։ Իսկ ըստ ճաշակի կ'աւելցուի շաքար եւ կամ նաեւ կաթ։
Պատահաբար կը հնարուի 1957-ին Սելանիկ, սուրճի ընկերութեան մը մէջ աշխատող Տիմիթրի Վաքոնտիօ անունով պաշտօնեայի մը կողմէ։
Ֆրափէն զովարար եւ հաճելի սուրճ մըն է, մանաւանդ ամառը, սակայն բաւական գրգռիչ է:
Պատրաստութիւն
Ֆրափէին բաղադրութիւններն են՝ լծուող սուրճը, ջուր, շաքար եւ ըստ քմահաճոյքի՝ կաթ։ Ֆրափէ սուրճը կը նկարագրուի «պարզ» σκέτος (skétos), «միջակ» μέτριος (métrios) եւ կամ «անուշ» γλυκός (glykós), ըստ հիմնական բաղադրիչներուն համեմատութեան։
Հարիչի մը shaker եւ կամ բարձր գաւաթի մը մէջ կը դրուի սուրճի եւ շաքարի փափաքելի համեմատութիւնը։  Գաւաթին կամ հարիչին յատակէն մէկ սանթիմեթր բարձրութեամբ ջուր կ՛աւելցուի։ Խառնուրդը շատ լաւ կը զարնուի մինչեւ կայուն փրփուր ստացուի (եթէ գաւաթի մէջ կը պատրաստուի, կ՛առաջարկուի գործածել ելեկտրական զօրաւոր խառնիչ մը)։ Յաջորդաբար կ՛աւելցուի պաղ ջուր եւ ըստ կամեցողութեան սառի կտորիկներ եւ կամ նաեւ՝ կաթ։ Կը հրամցուի եղէգով (straw)։
Պատմութիւն
Պատահաբար կը հնարուի 1957- ին Սելանիկ ի Միջազգային Ցուցահանդէսին ընթացքին։ Զուիցերիական Nestlé ընկերութեան Յունաստան ի ներկայացուցիչ Եանիս Տրիցաս կը ներկայացնէ փոքրիկներու յարմար արտադրում մը՝ շոքոլայէ օշարակ, որ վայրկենական կը պատրաստուէր, հարիչի մը մէջ զարնելով շոքոլան եւ կաթը։  Անոր պաշտօնեան՝ Տիմիթրի Վաքոնտիօ, յաճախ կը խմէ Nescafé սուրճը։ Ցուցահանդէսին, դադարի մը ընթացքին կը փափաքի սուրճ խմել, սակայն տաք ջուր չգտնելուն պատճառով, կը մտածէ հարիչը գործածել, որպէսզի պաղ ջուրին մէջ վայրկենական սուրճը եւ շաքարը հալին։ Այսպէս, կը ստեղծէ առաջին ֆրափէ սուրճը։ Ան, տարիներ ետք, կը յայտնէ թէ չէր կրնար գիտակցիլ որ պարզ փորձ մը պիտի ստեղծէ Յունաստան ի ամենահռչակաւոր խմելիքը։ Այնուհետեւ, ֆրափէ սուրճը Nestlé ընկերութեան վաճառանիշը կը դառնայ։
Ֆրափէ բառին ստուգաբանութիւնը
Ֆրափէ frappé բառը ֆրանսերէն է եւ զարնուած կը նշանակէ։ Յոյներուն խօսակցական լեզուին մէջ, յաճախ կը հանդիպինք ֆրափետիա φραπεδιά ասացուածքին․- «Πιάσε μια φραπεδιά» (այսինքն բառացի թարգմանութեամբ՝ ֆրափէ մը բռնէ (պատրաստէ))։
Յունաստան ի մէջ ֆրափէն շատ տարածուած է, նա մանաւանդ տաք ամիսներուն՝ գարուն էն  մինչեւ աշուն։ Ընդհանրապէս կը խմուի բարեկամներու, ընկերներու հետ խօսակցելով եւ կամ մտային խաղեր խաղալով, օրինակ՝ նարտ, սեղանի խաղեր, նաեւ գործի ընթացքին եւ կամ՝ դիպուածաբար, «անհոգ ժամերու»։
Յունալեզու երկիրներ, ընկերութիւններ
Ֆրափէն Յունաստան ի ամբողջ տարածքին կը սպառի տարուան բոլոր եղանակներուն եւ գագաթնակէտին կը հասնի տաք ամիսներուն։ 1990 թ․ տասնամեակէն սկսեալ Կիպրացիներն ալ կը սպառեն։
Յունաստանէն եւ Կիպրոս էն զատ, կը սպառուի նաեւ աշխարհի տարածքին գործող յունական ընկերութիւններուն, պետական կամ անձնական ներկայացչական տուներուն, յունական դրօշակին հովանիին տակ ճամբորդող ամէն տեսակի նաւերուն մէջ, ուր յոյն նաւաստիք կայ։ Նոյնպէս օդանաւային ընկերութիւններուն մէջ, որոնց օդանաւերը յունական օդակայանները կը մօտենան։
Յունաստանէն դուրս
Վերջին տարիներուն, նկատի առնելով թէ հարիւր հազարներով յոյներ արտագաղթած են (Յունաստանի տնտեսական տագնապին պատճառով) եւ գաղութներ կազմած, ֆրափէ սուրճն ալ անոնց մօտ՝ անպակաս է․ Գերմանիա, Անգլիա, Սպանիա, Նորվեկիա, Շուէտ եւ Սենթ Պետրսպուրկ։   Կոստանտնուպոլսոյ մէջ, կարգ մը ծանօթ սրճարաններ յոյն զբօսաշրջիկներուն համար միշտ ֆրափէ կ՛ունենան։
Չեխիոյ Քարլովա քաղաքին տարեկան hip hop երաժշտահանդէսին, ամէն Օգոստոսին, կը հրամցուի նաեւ ֆրափէ։
Ֆրափէի նոյնանման սուրճ մը Frappucino անունով սկսած է հրամցուիլ Յունաստանի տարածքին կարգ մը Starbucks սրճարաններու մէջ։
Ֆրափէն սկսած է տարածուիլ նաեւ Թայլանտ, Մալէզիա եւ Թունիս։
Պալքանեան երկիրներէն Յունաստան ապաստանած գաղթականներ, ֆրափէն սկսած են տարածել նաեւ իրենց երկիրներուն մէջ։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Սուրճ
Յակոբ Թէրզան
'''Փրոֆ. դոկտ. Յակոբ Սրկ. Թերզեան''', աշխարհահռչակ ֆրանսահայ աստղագէտ, ֆրանսական աստղագիտութեան կարեւոր դէմքերէն մէկը։
Կենսագրութիւն
Ծնած է 1927-ին, Պոլիս: Աւարտած է Պոլսոյ համալսարանը (1945-ին ուսողութիւն, 1949-ին աստղագիտութեան մագիստրոս) եւ իբրեւ ուսողութեան ուսուցիչ աշխատած է Պոլսոյ Կեդրոնական վարժարանին մէջ:
1956-ին տեղափոխուած է Ֆրանսա: 1967-1998-ին աշխատած է Լիոնի աստղադիտարանին մէջ, 1982-1983-ին եղած է այդ աստղադիտարանին տնօրէնի տեղակալը: 1965-ին Լիոնի համալսարանին կողմէ արժանացած է ուսողութեան գիտութիւններու դոկտորի, 1980-ին` փրոֆեսորի տիտղոսներուն :
Թէրզան յայտնաբերած է եւ իր անունով կոչուած են բազմաթիւ աստղակոյտեր: Ան իր բազմամեայ գործունէութեամբ եւ կարեւոր արդիւնքներով լուրջ աւանդ ունեցած է դիտողական աստղագիտութեան մէջ: Հրատարակած է 100-է աւելի գիտական յօդուածներ՝ կարեւորագոյն աստղագիտական հանդէսներու մէջ :
Ան եղած էր առաջին ուսանողը, որ այդ երկու ճիւղերէն միաժամանակ վկայուած էր՝ առաջնութեան աստիճանով։ Աւելի վերջ հաստատուած էր Ֆրանսա, ուր իր գիտական գործունէութեան ամենաբեղուն շրջանը բոլորած էր Լիոնի մէջ։ Ֆրանսայի Աստղագիտութեան ընկերակցութեան եւ Համաշխարհային աստղագիտութեան միութեան կ՚անդամակցէր։
Ան դասընկերն էր՝ երանաշնորհ Գարեգին Բ. Պատրիարքին, որու գահակալութեան շրջանին (1990-1998) վերահաստատած էր իր կապը՝ ծննդավայրին հետ։
Աշխատած է Բիւրականի աստղադիտարանին մէջ, Վիքտոր Համբարձումեանի հետ։
Տարիքի բերումով հանգստեան կոչուած է Լիոնի բնակարանին մէջ, ուր իր կեանքը բոլորած է։
Պարգեւներ, կոչումներ եւ տիտղոսներ
Ունեցած է ակադեմական եւ այլ բազմաթիւ կոչումներ, տիտղոսներ։ Եղած է սարկաւագ։ Արժանացած է բազմաթիւ պարգեւներու․
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ աստղագէտներ
Գառմէն
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հայ հոգեւորականներ
Եուկոսլաւիա
Եուկոսլաւիա, որ դաշնակցային հանրապետութիւն մըն է, կը բաղկանայ վեց հանրապետութիւններէ.- Սերպիա, Խրուաթիա, Սլովենիա, Մանթենեկրօ, Պոսնիա – Հերցեկովինա եւ Մեկեդոնիա։
Սահմաններն են.- Հիւսիսէն՝ Աւստրիա, Հունգարիա եւ Ռումանիա, արեւելքէն՝ Հունգարիա, Ռումանիա եւ Պուլկարիա, հարաւէն՝ Յունաստան եւ Ալպանիա, արեւմուտքէն՝ Ատրիական ծով եւ Իտալիա։
Երկիրը լեռնային է։
Գլխաւոր քաղաքներն են.- Մայրաքաղաքը՝ Պելկրատ, Զաղրէպ, Սարայեւօ, Լիուպլիանա։
Ցեղային Եւ Կրօնական Նկարագիր
Նկատի ունենալով պետական կազմութիւնը, երկրին բնակչութիւնը կը բաղկանայ քանի մը ցեղերէ, որոնց մէջ տիրողն են սլաւները, ապա կան խրուաթներ, յոյներ, ինչպէս նաեւ ալպանացի փոքրամասնութիւն մը։
Խօսուող լեզուներն են սերպօ-խրուաթերէն, սլաւերէն, մակեդոներէն, որոնք բոլորն ալ պաշտօնական են։ Կրօնական անկիւնէն, յոյն ուղղափառները կը ներկայացնեն ժողովուրդին 49.6 առ հարիւրը, կաթոլիկները՝ 36.8 առ հարիւրը, իսլամները՝ 12.5 առ հարիւրը, այլք՝ 1.1 առ հարիւր։ Բոլոր կրօնքներն ալ ճանչցուած են եւ հաւասար իրաւունք կը վայելեն։
Վատիկանի հետ պետական յարաբերութիւնը, որ խզուած էր 1952-ին, վերահաստատուեցաւ 1966-ին։
Ուսումը ձրի է, եւ մինչեւ 14 տարեկան պարտադիր։
Պատմութիւն
Եուկոսլաւիան կազմուեցաւ Համաշխարհային Ա. պատերազմի աւարտին, Սերպիոյ, Խրուաթիոյ, Սելովենիոյ եւ Պոսնիա – Հերցեկովինայի միացումով։
Խրուաթները Ժ. Դարուն կը կազմէին կարեւոր ազգ մը, սակայն թագաւոր ընդունելով հունգարացի Քոլոմանը, երկիրը Հունգարիոյ ենթակայ մնաց մինչեւ 1918։
Մոնթենեկրոցիները դարերու ընթացքին պահած էին յարաբերական անկախութիւն մը։
Այս ժողովուրդները ԺԹ. Դարուն կ՛ըմբռնեն, թէ իրենց անկախութիւնը կարելի կը դառնայ իրենց միացումով միայն։ Սակայն միայն Սերպիա եւ Մոնթենեկրօ կրնան անկախութիւն ստանալ, իսկ միւսները ենթակայ կը մնան աւստրօ – հունգարացիներուն։ (Սերպիա ենթակայ էր թուրքերուն եւ անկախութիւն ստացաւ 1878-ի Պերլինի դաշնագրով)։
Համշխարհային Առաջին պատերազմէն ետք, բոլոր սլաւ երկիրներու պատուիրակները Սերպիոյ միանալ պահանջեցին։ Միութիւնը յայտարարուեցաւ Պելկրատի մէջ 1 Դեկտեմբեր 1918-ին, ի շահ Սերպիոյ Փիեռ Ա. թագաւորին։ Ասոր զաւակը՝ Ալեքսանդր Ա. իրեն յաջորդեց 16 Օգոստոս 1921-ին։ Ունեցաւ դժուարին պայմաններ, որովհետեւ խրուաթները ինքնավարութիւն պահանջեցին, Տոքթ. Սթեֆան Ռատիչի առաջնորդութեամբ։ Ալեքսանդր Ա. խրուաթի մը կողմէ սպանուեցաւ Մարսիլիոյ մէջ (9 Հոկտեմբեր 1934)։ Անոր զաւակը՝ Փիեռ խնամակալ նշանակուեցաւ։
Խնամակալ իշխանը Առանցքի երկիրներուն հետ դաշինք մը ստորագրեց 25 Մարտ 1941-ին եւ այդ իսկ պատճառով վար առնուեցաւ։ Գերմանները Եուկոսլաւիա արշաւեցին 6 Ապրիլ 1941-ին եւ թագաւորը փախուստ տուաւ։
Գրաւիչներուն դէմ ընդդիմութիւնը կազմակերպուեցաւ երկու անձերու կողմէ՝ ազգայնական Տրազա Միխայլովիչ եւ համայնավար մարաջախտ Թիթօ, որոնք ոչ միայն գրաւիչներուն դէմ կռուեցան, այլ նաեւ իրարու դէմ։ 1943-ի Նոյեմբերին, Թիթօ կազմեց Ազատագրութեան Ազգային Գործադիր Կոմիտէ մը։ 11 Նոյեմբեր 1945-ի թնտրութեանց Թիթօ շահեցաւ, եւ 29 Նոյեմբերին հանրապետութիւն հռչակուեցաւ խորհրդարանին կողմէ։ Դաշնակցային հանրապետութիւն հռչակուեցաւ 31 Յունուար 1946-ին։ Այս կառավարութեան վարչապետն էր մարաջախտ Թիթօ, որ կրցաւ երկիրը ճանչցնել տալ մեծ երկիրներուն, այդպիսով ամրացնելով վարչաձեւը։
Ներքին ճակատի վրայ, Թիթօ մաքրագործեց նորահաստատ վարչաձեւին ընդդիմադիրները, որոնց կարգին նաեւ Միխայլովիչը։
Թիթօ համայնավար մնալով հանդերձ, հետեւեցաւ ընկերվարութեան գործադրման իւրայատուկ սկզբունքներու, ինչ որ գոհ չձգեց Քրեմլինը։ Սթալին փորձեց միւս համայնավար արբանեակ երկիրներուն նման բացարձակ հնազանդութեան ենթարկել Եուկոսլակիան, սակայն որովհետեւ սովետական բանակները չկային Եուկոսլաւիոյ մէջ, Թիթօ կրցաւ գլուխ ցցել Սթալին դէմ։ Այս հակամարտութեան պատճառաւ, Թիթոյի Եուկոսլաւիան արտաքսուեցաւ Քոմինֆորմէն։ Թիթօ տնտեսական օժանդակութիւն ընդունեց Միացեալ Նահանգներէն, Մեծն Բրիտանիայէն եւ Ֆրանսայէն եւ այդպիսով ոչ կրցաւ միայն Մոսզուայի ծիրէն ներս չիյնալ կրկին, այլ խզուեցաւ Խ. Միութենէն, որուն հետ բարեկամական կապերը վերահաստատուեցան 1955-ին, Խրուչչեւի եւ Պուլկանինի այցելութեամբ։
Թիթոյի գլխաւոր օգնական փոխ նախագահ Ալեքսանտր Շռանքովիչ պաշտօ)նազրկուեցաւ 1 Յուլիս 1966-ին, դաւադրութեան ամբաստանութեամբ։ Այս պաշտօնազրկման յաջորդեց քաղաքական լայնածաւալ մաքրագործում մը։
Կառավարութիւն
Եուկոսլաւիա կը կառավարուի նախագահին կողմէ, որ իր կողքին ունի դահլիճը (Դաշնակցային Գործադիր Խորհուրդ) եւ խորհրդարան (Դաշնակցային Ժողով), այս վերջինէն կ՛ընտրուի նախարարները։ Խորհրդարանը, ունի հինգ ժողովներ, որոնք կը զբաղին դաշնակցային, տնտեսական, քաղաքական, առողջապահական եւ մշակութային հարցերով։
Ժոզիֆ Պրոզ Թիթօ նախագահ ընտրուեցաւ 14 Յունուար 1953-ին, նոր սահմանադրութեամբ։
Տնտեսական Պայմաններ
Եուկոսլաւիա անցեալին երկրագործական երկիր մըն էր, սակայն այսօր ճարտարարուեստը առաջին դիրքը կը գրաւէ երկրի տնտեսութեան մէջ։
Ենթահողը ունի պղինձ, կապար, զինկ, պոքսիտ, երկաթ, հանքածուխ, փայտաքար։
Ունի մետաղագործարան, պողպատաշինարան, մեքենական եաւ քիմիական արտադրութիւններ եւ հիւսուածեղէն։
Վերջին տարիներուն, մեծ զարկ կը տրուի զբօսաշրջիկութեան, երկրին օտար դրամ ապահովելու մտահոգութեամբ։
Մշակելի հողերուն 90 առ հարիւրը անհատական սեփականութիւն են, իսկ ճարտարարուեստական հիմնարկութիւնները պետական են։
Եուկոսլաւիան առաջին եւ միակ երկիրն էր, որ շեղած է համայնավար անտեսական դասական քաղաքականութենէն, որոշ չափով ուղեգիծ մը որդեգրելով։
Աղբիւր
Ստորոգութիւն:Երկիրներ այբբենական կարգով
Օթոնի
Օթոնի (յուն․՝ Οθωνοί), Յոնիական ծով։ Տիափոնտեա կղզիներուն մեծագոյն կղզին։ Կը գտնուի Յունաստանի արեւմտեան ծայրամասին։
Ըստ յունական դիցաբանութեան, հնադարին Քալիփսօ յաւերժահարսին կղզին (Հոմեռոս կղզին Օղիղիա անուանած է) էր։ Օտիսէաս զայն սիրահարուեցաւ ու հոն եօթը տարի գերի մնաց։ Ան անկէ մեկնելով ու ալիքներուն հետ պայքարելէ ետք հասաւ Ֆէաքեսներուն կղզին՝ Քերքիրա։ Այս մեկնութիւնը առասպելը կ՛արդարացնէ․ երկու կղզիները մօտ են իրարու։ Կղզին իր ռազմական դիրքին պատճառով, պատմութեան ընթացքին զօրաւոր տիրութիւններուն՝ ֆրանսացիներ, վենետիկցիներ, իտալացիներուն, օսմանցիներուն, անգլիացիներուն, ինչպէս նաեւ ԺԵ․-ԺԶ․ դարու ծովահէն Հայրետին Պարպառոսային, թիրախը դարձած է։
Օթոնի գաղթող թռչուններուն հանգրուաններէն մէկն է եւ ներառնուած է «ΣΠΠΕ» ցուցակին մէջ՝ «Կարեւոր շրջան Յունաստան թռչուններուն համար»։
Կեանքը Հիանալի է
«Կեանքը Հիանալի է» (It's a Wonderful Life), բեմադրիչ Ֆրենք Քափրա յի 1946-ին նկարահանած ամերիկեան ֆիլմ։ Դիպաշարին հիմքը ամերիկացի գրող Ֆիլիփ Վան Տօրէն Սթերնի «Ամէնէն մեծ նուէրը» ստեղծագործութիւնն է։ Առաջնախաղը կայացած է 20 Դեկտեմբեր 1946-ին, Նիւ Եորքի մէջ։
Երկար տարիներէ ի վեր, Միացեալ Նահանգներ ուն մէջ, Ամանորեայ տօներ ուն, այս ֆիլմը կը ցուցադրուի պատկերասփիւռի կայաններէն, ինչպէս օրինակ նախկին Խորհրդային Միութեան երկիրներուն մէջ «Ճակատագիրի հեգնանք, կամ «Բաղնիքդ անուշ» ֆիլմը ։ Անիկա կը համարուի Ծննդեան Տօներու դասական ու լաւագոյն ֆիլմերէն մէկը ամբողջ աշխարհի տարածքին  եւ կը հանդիսանայ Ամերիկեան բոլոր ժամանակներու 100 լաւագոյն ոգեշնչող ֆիլմերու ցանկին առաջինը ։
Ֆիլմը մեծ ազդեցութիւն ձգած է համաշխարհային շարժապատկերին եւ յատկապէս ամերիկեան մշակոյթին վրայ: Անիկա նախատեսուած է բոլոր տարիքներուն համար, ոգեշնչող է եւ քաջալերող։ Շնորհիւ հերոսներուն եւ հետաքրքրական նիւթին՝ իր անսպասելի լուծումներով, անիկա մեծ ընդունելութեան արժանացած է:
Նիւթը
Ճորճ տարեմուտին բազմաթիւ հարցեր կ'ունենայ, յայտնուելով անելանելի իրավիճակի մը մէջ ու կը հասնի անձնասպանութեան սեմին, որուն հիմնական պատճառը իր ընկերութեան նիւթական մեծ տագնապի ենթարկուիլն էր։ Իբրեւ օգնական, երկիր կը հասնի հրեշտակ մը, որ կ'օգնէ Ճորճին դուրս գալու այդ իրավիճակէն։
Նախաբան
Ֆիլմը կը սկսի «Պետֆորտ Ֆոլլզ» (Bedford Falls) անունով ամերիկեան փոքրիկ քաղաքի մը տեսարանով։ Քաղաքին բնակիչները կ'աղօթեն Աստուծոյ՝ անկէ խնդրելով օգնել Ճորճ Պէյլիին (Ճէյմս Սթիուըրտ)։ Ճորճ հօրմէն ժառանգած էր «Վարկով տուներ» կազմակերպութիւնը, որ քաղաքի բնակիչներուն վարկեր կը տրամադրէր տուներ կառուցելու համար. այդպիսով ան օգնած էր քաղաքի գրեթէ բոլոր բնակիչներուն։
Յաջորդ տեսարանը աստղալից երկինքի տեսարանով կը բացուի, ուր Աստուած, խօսելով Յովսէփին հետ (մեծ աստղ մը կը խօսի փոքր աստղի մը հետ), կը յանձնարարէ իրեն հրեշտակներէն մէկը ուղարկել երկիր՝ օգնելու Ճորճին։ Կ'որոշեն երկիր ուղարկել անփորձ, բայց խոստմնալից հրեշտակ Քլարենսը, որ տակաւին թեւեր չունէր։
Յովսէփ Քլարենսին կը ներկայացնէ Ճորճին ամբողջ կեանքը՝ մանկութենէն սկսեալ, որպէսզի Քլարենս գիտնայ, թէ որո՛ւն հետ գործ պիտի ունենայ եւ ինչպէ՛ս պիտի կարենայ օգնել իրեն՝ դուրս գալու ստեղծուած իրավիճակէն։
Ճորճին Մանկութիւնը
Փոքր տարիքէն Ճորճ հետաքրքրասէր ու խելացի էր. ան կ'երազէր ճանապարհորդ մը դառնալ, գտնուիլ աշխարհի նշանաւոր քաղաքներու մէջ եւ ուսանիլ այդ քաղաքներուն ուսումնական հաստատութիւններուն մէջ։ Ան արդէն պատանի հասակին կ'աշխատէր քաղաքի դեղարաններէն մէկուն մէջ, իբրեւ դեղերու ցրուիչ՝ մտերմանալով դեղարանի տնօրէն միսթր Կովըրի (Հ. Պ. Ուորներ) հետ։ Օր մը Կովըր հեռագիրով լուր կը ստանայ, որ իր երիտասարդ որդին մահացած է. գոյժին ազդեցութեան տակ, դեղի փոխարէն, թոյն կու տայ Ճորճին՝ յանձնարարելով զայն հասցնել քաղաքի հիւանդներէն մէկուն։ Սակայն Ճորճ կը նկատէ, թէ դեղի փոխարէն ան իրեն թոյն յանձնած է. այդպիսով կը կանխէ յաճախորդին մահը։
Ոստան Հայոց (խումբ)
Ոստան Հայոց, հայկական ռոք-խումբ, հայկական ռոք-երաժշտութեան «երրորդ ալիքի» ներկայացուցիչ։ Խումբը հիմնուած է 1986 թուականին Արեգ Նազարեանի կողմէն։ Հիմնումէն քիչ անց խումբը մեծ ճանաչում վաստակեց Հայաստանի մէջ եւ դարձաւ 1980-ականներու ազգային շարժման հիմնադիրներէն մէկը։ Երեւանի առաջին ռոք-ակումբի հիմնադիրներէն մէկն է։
Կեանքը Հիանալի է
Ճորճին Մանկութիւնը
Ճորճ փոքր եղբայր մը ունէր՝ Հերրի անունով, զոր մանուկ հասակին կը փրկէ խեղդուելէ՝ զինք դուրս բերելով կոտրած սառոյցէ մը։ Այդ դէպքէն ետք Ճորճին ձախ ականջ ը կը վնասուի եւ լսողութենէ կը զրկուի։
Պատանի հասակին Ճորճին սիրահարած էին 2 աղջիկներ՝ Մերին (Տոննա Ռիտ) եւ Վիոլէթը (Կլորիա Կրահամ)։ Ճորճ կը համակրէր Մերիին։
Ոստան Հայոց (խումբ)
23 Դեկտեմբեր 2012-ին խումբը մեծ համերգ ունեցաւ Երեւանի մէջ՝ նշելով իր գործունեութեան 25-ամեայ հոբելեանը ։
Կեանքը Հիանալի է
«Վարկով բնակարաններ» Ընկերութիւնը
Ճորճին հայրը՝ Փիթըր Պէյլի (Սամուէլ Հինտս) ունէր «Վարկով բնակարաններ» սեփական ելեւմտական ընկերութիւնը եւ քաղաքի բնակիչներուն կը տրամադրէր երկարաժամկէտ վարկեր՝ բնակելի տուներ կառուցելու համար: Ընկերութեան մէջ կ'աշխատէր նաեւ անոր հօրեղբայրը՝ Պիլլի Պէյլին (Թոմաս Միթչըլ): Սակայն այդ ընկերութեան՝ գրեթէ բարեգործական աշխատանքը, հաճելի չէր թուեր քաղաքին ամէնէն հարուստ եւ դաժան մարդուն՝ Հէնրի Փոթըրին (Լիոնել Պերիմոր), որ ամէն հնարաւորութիւն կ'օգտագործէր տիրանալու համար ուրիշներու սեփականութեան եւ կը փափաքէր, որ «Վարկով բնակարաններ» ընկերութիւնը դադրէր գործելէ կամ ինք ըլլար անոր սեփականատէրը: Այնուամենայնիւ Ճորճին հայրը ամէն գնով կը յաջողէր պահպանել անձնական ընկերութիւնը, յատկապէս՝ Փոթըրի ոտնձգութիւններէն:
Ճորճին եւ Մերիին հանդիպումը
Ճորճ փոքր եղբօր հետ դպրոց կ'երթայ՝ մասնակցելու աւարտական հանդիսութեան, ուր կը հանդիպի Մերիին։ Այն ատեն, Մերիի սիրահարած էր դպրոցի տղոցմէ մէկը՝ Սեմ Ուեյնռայթ անունով (Ֆրենք                             Ալպերթսըն)։ Սեմ կը փափաքէր Մերիի պարընկերը ըլլալ, սակայն Մերի կ'ընտրէ Ճորճը եւ անոնք միասին կը պարեն։
Ոստան Հայոց (խումբ)
Երաժշտութիւն
«Ոստան Հայոցի» երաժշտութիւնը հիմնուած է ազգային մոտիվներու վրայ ուժեղ հարդ-ռոքի հնչողութեամբ եւ արտ-ռոքի տարրերով։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Երաժշտութիւն
Կեանքը Հիանալի է
Ճորճին եւ Մերիին հանդիպումը
Հանդիսութեան ընթացքին, մինչ Սեմ չարացած կը հետեւէր, թէ ինչպէս Ճորճն ու Մերին կը պարէին, դպրոցի տղոցմէ մէկը անոր կը յուշէ, թէ պարահրապարակին տակ լողաւազան մը կայ, զոր կարելի է բանալ կոճակի մը սեղմումով, ապա անոր ցոյց կու տայ կոճակին տեղը։ Սեմ կը բանայ լողաւազանը եւ բոլոր պարողները կը դադրին պարելէ, իսկ Ճորճն ու Մերին ինքնամոռացութեան մէջ կը պարեն՝ չնկատելով բացուած լողաւազանը. անոնք կը կարծեն, թէ միւսներուն չպարելու պատճառը իրենք են։ Ճորճ նոյնիսկ կ'ըսէ. «... տե՛ս, ինչպէս բոլորը մեզի կը հետեւին»: Ու այդպէս ալ բացուած լողաւազանը չնկատելով՝ անոնք կ'իյնան ջուրին մէջ։ Այդ տեսնելով՝ հանդիսութեան գրեթէ բոլոր մասնակիցները կը նետուին լողաւազանին մէջ, ներառեալ՝ դպրոցին տնօրէնը։
Յաջորդ տեսարանին մէջ, Ճորճ Մերիին կ'ընկերակցի։ Անոնք քաղաքը կիսաքանդ ու լքուած տան մը առջեւ կանգ կ'առնեն։ Մերի կ'ըսէ, թէ ինք շատ կը սիրէ այս տունը, իսկ Ճորճ կատակով կը պատասխանէ, թէ ինք չի համաձայնիր նոյնիսկ իբրեւ ուրուական հոն ապրիլ։ Կ'որոշեն քար նետել տան ուղղութեամբ, ըսելով, թէ եթէ յաջողին ապակի կոտրել, ապա ուրեմն իրենց երազը պիտի իրականանայ։ Ու այդպէս ալ կ'ըլլայ։ Ճամբան Ճորճ կը փորձէ իր սէրը խոստովանիլ Մերիին, ու կ'ըսէ. «Ի՞նչ կ'ուզես դուն, Մերի՛, ի՞նչ կը փափաքիս, դուն լուսի՞նը կ'ուզես։ Միայն ըսէ՛, ես կը նետեմ պարանը, կը բռնեմ զայն եւ կը նուիրեմ քեզի»։
Սակայն անոնց խօսակցութիւնը կիսատ կը մնայ, երբ հօրեղբայրը՝ Պիլլին, ինքնաշարժով անցնելու ատեն, կը նկատէ Ճորճը եւ կը յայտնէ, թէ հօր առողջական վիճակը անակնկալօրէն վատացած է, եւ ան կը գտնուի մահամերձ վիճակի մէջ։ Ճորճ հօրեղբօր հետ կը մեկնի։
Ճորճին Հօր Մահէն Ետք
Հօր մահէն ետք, Ճորճ կը յետաձգէ իր ծրագրած ճամբորդութիւնը՝ ընտանեկան գործը դասաւորելու համար. Խորհուրդին միւս անդամները կ'առաջարկեն, որ հօր կիսատ ձգած գործը Ճորճ շարունակէ: Ճորճ իր ուսման վարձքը կու տայ Հերրիին՝ հաւատալով, թէ Հերրի ուսումը աւարտելէ ետք, ինք պիտի ստանձնէ հօր գործը:
Ճորճ եւ Մերի կ'ամուսնանան եւ իրենց հարսանիքէն անմիջապէս ետք, մեղրալուսինի համար իրենց խնայած $2,000-ը կ'օգտագործեն շէնքը եւ վարկերը պահելու համար:
Ճորճի ղեկավարութեան ներքոյ, ընկերութիւնը կը հիմնէ Պէյլի զբօսայգին, որ կը ներկայանայ իբրեւ բնակարանաշինութեան ժամանակակից զարգացում, որ կրնայ մրցիլ Փոթըրի գերգնահատուած տնակային աւաններուն հետ: Փոթըր Ճորճին կ'առաջարկէ տարեկան $ 20,000՝ իր օգնականը դառնալու պարագային, բայց Ճորճ կ'անդրադառնայ, թէ Փոթըրի իսկական մտադրութիւնը շէնքը եւ վարկերը փակելն է, ուստի կը մերժէ առաջարկը:
Բ. համաշխարհային պատերազմին Ճորճ իր խուլ ականջին պատճառով ծառայութեան իրաւունք չստանար: Հերրի կը դառնայ նաւատորմի օդաչու եւ պատուոյ շքանշան կը ստանայ՝ երկու Քամիքազ ուղղաթիռ խոցելուն համար, որոնք զօրք կը տեղափոխէին:
1945-ի Ս. Ծննդեան նախօրեակին, երբ քաղաքը հերոս Հերրին դիմաւորելու կը պատրաստուէր, Պիլլի դրամատուն կ'երթայ՝ շէնքին եւ վարկերուն կանխիկ $8000-ը մուտքագրելու համար:
Դրամատան գրաքննութենէն ետք, Ճորճ կ'անդրադառնայ, թէ ընկերութիւնը լուրջ վտանգի դէմ յանդիման կը գտնուի: Ան կը հետապնդէ Պիլլին, սակայն ի զուր:
Ճորճ յուսահատ կը դիմէ Փոթըրին`վարկ ստանալու խնդրանքով՝ իբրեւ գրաւ առաջարկելով իր կեանքի ապահովագրութեան գումարը`$15,000: Փոթըր կ'ըսէ, թէ Ճորճ յետ մահու աւելի արժէքաւոր է քան իր ողջ եղած օրերուն, ուստի ոստիկանութեան կը հեռաձայնէ ուրիշներուն ինչքերը իւրացնելու մեղադրանքով: Ճորճ կը փախչի, գինետան մը մէջ կը հարբի եւ Աստուծոյ ողորմութիւնը կը հայցէ: Անձնասպան ըլլալու նպատակով՝ ան մօտակայ կամուրջ մը կ'երթայ, բայց ցատկելէ առաջ, Քլարենս հրեշտակը կը յայտնուի եւ գետը կը ցատկէ: Ճորճ անմիջապէս ետեւէն կը ցատկէ ու կ'ազատէ զինք:
Զրոյցի ընթացքին, Ճորճ Քլարենսի կ'ըսէ, թէ երանի ինք երբեք ծնած չ'ըլլար, Քլարենս ցոյց կու տայ այն ժամանակաշրջանը, ուր ինք երբեք գոյութիւն չէ ունեցած: Bedford Falls-ը կը կոչուի «Փոթըրզ վիլ», անհաճոյ քաղաք մը, ուր կը տիրեն անբարոյականութիւնը, յանցագործութիւնները եւ զուարճանքի վայրերը: Այս կեանքը, որ զուրկ է Ճորճին ներկայութենէն, բոլորովին տարբեր է. դեղագործ Կովըր բանտարկուած է, որովհետեւ Ճորճ իր քովը չէր, որպէսզի կանխէր թունաւոր դեղահատեր տալը, Ճորճին մայրը զինք չի ճանչնար: Պէյլիին այգին գերեզմանոցի վերածուած է, ուր կը յայտնաբերէ երիտասարդ Հերիին դամբարանը: Որովհետեւ Ճորճը բացակայ էր, Հերին չի կրնար զինուորներուն կեանքը փրկել: Մերի ամուրի գրադարանապետուհի մըն է, երբ Ճորճ իրեն կը յայտնէ, թէ ինք ամուսինն է, Մերի ոստիկանութիւնը կը կանչէ, իսկ Ճորճ կը փախչի:
Ֆիլմին բնօրինակը
RKO-ի ղեկավար Չարլզ Քորնըր Ֆրենք Քափրայի կ'առաջարկէ կարդալ «Ամէնէն մեծ նուէրը»: Այդ օրերուն, Քափրայի նոր արտադրական ընկերութիւնը`Liberty Films- ը, ինը ֆիլմերու բաշխման պայմանագիր ունէր RKO-էն: Քափրա կ'ոգեւորուի եւ պատերազմի ընթացքին վաւերագրական եւ դաստիարակչական ֆիլմեր նկարահանելէ ետք, կը փափաքի զայն հոլիուտեան իր առաջին ֆիլմը դարձնել:
Գլխաւոր Դերասաններ
Կեանքը Հիանալաի է (It's a Wonderful Life ) ֆիլմը արժանացած է օսքարի հինգ մրցանակներու թեկնածութեան:
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Ժապաւէններ
Մուրատ Կոստանեան
Մուրատ Կոստանեան (7 Սեպտեմբեր (25 Օգոստոս) 1902, Երեւան - 3 Փետրուար 1992, Երեւան), հայ դերասան։ ՀԽԸՀ ժողովրդական դերասան (1956) :
Կենսագրութիւն
1920-էն 1925 եւ 1927-էն 1928, ան ուսանած է Մոսկուայի Հայկական Թատերական «Studio»ին մէջ։ 1925-էն 1927, Մուրատ դերասան էր Թպիլիսիի Հայկական Թատերասրահին։ Ան Լենինական տրամայի հիմնադիրներէն մէկը եղած է Մռաւեանէն ետք : 1930-ին ան եղաւ դերասան Սունտուքեան Պետական Աքատեմական Թատերասրահին, որ կը գտնուի Երեւանի մէջ, ուր ան կ'աշխատէր մին9եւ իր մահը։ Ան ստանձնած էր աւելի քան 1500 պաշտօններ։ Կոստանեան նաեւ սկսած էր Ֆիլմեր խաղալ, ինչպէս՝ «Ձախորդ Փանոսը» (1980), «Հարսնացուն Հիւսիսէն» (1975) եւ «01-99» (1959) :
Արտաքին Յղումներ
Ստորոգութիւն:1902 ծնունդներ Ստորոգութիւն:7 Սեպտեմբերի ծնածներ Ստորոգութիւն:1992 մահեր Ստորոգութիւն:3 Փետրուարի մահացածներ
Սեդա Թեւեան
Սեդա Թեւեան՝ (Ծնած եւ մահացած է Իսթանպուլ)։
Կենսագրութիւն
Յաճախած է ճեմարան եւ Ամերիկեան աղջկանց գոլէճը։ Ուսուցչագործած է էսայեան, Պէզճեան եւ Մէրամէթճեան վարժարաններուն մէջ։ Պաշտօնավարած է իրրեւ Պարտէզ մանկապատանեկան ամսագրի վարիչ պատասխանատու։ Աշխատակցած է Երջանիկին Տարեցոյցը (ապա անուանափոխուած Երջանիկ Տարեգիրք)ին բանաստեղծութիւններով։ Դուստրն է Բագարատ Թեւեանի ։
1721 թուական
1721 թուական, ոչ նահանջ տարի, 18րդ դարու 21րդ տարին է
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1721 ծնունդներ
Մահեր
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1721 մահեր
Ստորոգութիւն:1721
Ժիրայր Աբիկեան
Աբիկեան Ժիրայր Յ. (ծն.՝ 1889, Պոլիս) ելեկտրօ-ճարտարագէտ, որդի Զմիւրնիացի Յովհաննէսի (Մարգար Զագարիա Խօճենցի սերունդէն), (Պարտիզակցի Մկրեան մօրմէ)։
1916-17 Ռոպէրթ քոլէճի մէջ (Պոլիս) ելեկտրօ-ճարտարագիտութեան ուսուցիչ կը կարգուի եւ կը վարէ պետական հաստատութեանց մէջ պաշտօններ իբրեւ մասնագետ։ 1921-ին կնութեան կ'առնուի Դանիէլ Վարուժանի այրին Արաքսին (ծն.՝ Թաշճեան)։
1923-5 Ամերիկա կ'անցնի եւ 1926-ին Հնդկաստան ու Ափրիկէ կը ճամբորդէ եւ կը հաստատուի Նիւ Եորք։ Աշխատակցած է Պոլսոյ Շահնազար «Հայրենիք»ին, յետոյ Պոսթոնի «Հայրենիք»ին, Ֆրէզնոյի «Ասպարէզ»ին։ «Անկախ Խոհեր» պարբերաթերթը խմբագրած է, որուն մէկ թիւը միայն լոյս տեսած է։
Իր այժմու հասցէն է Girair O. Apikian, 242 South Str. New york n.y. (U.S.A.):
Մեծ Պահքի Կիրակիներ
Մեծ Պահքի Կիրակիներ, Մեծ պահքի շրջան, ուր իւրաքանչիւր Կիրակի ունի իր խորհուրդը եւ բոլորը միասին կը ներկայացնեն Եդեմական պարտէզէն մինչեւ Գողգոթա տանող ճանապարհը: Մեծ Պահքը ունի եօթ Կիրակի՝ Բուն Բարեկենդան, Արտաքսման, Անառակի, Տնտեսի, Դատաւորի, Գալստեան եւ Ծաղկազարդ :
Բուն Բարեկենդան
Մեծ պահքի առաջին կիրակին կը կոչուի Բուն Բարեկենդան: Հայ Առաքելական եկեղեցւոյ համաձայն, բոլոր պահքերու նախընթաց օրը, բացի Ծննդեան պահքէն, Կիրակի կ'ըլլայ եւ կը կոչուի Բարեկենդան: Մեծ Պահքի նախընթաց օրը կը կոչուի Մեծ կամ Բուն Բարեկենդան : Բուն Բարեկենդանը յիշատակն է մարդու երջանկութեան, որ դրախտին մէջ կը վայելէին Ադամն ու Եւան: Այն նաեւ օրինակն է դրախտային կեանքին, ուր մարդուն արտօնուած էր ճաշակել բոլոր պտուղներէն, բացի բարիի եւ չարի գիտութեան ծառի պտուղէն եւ այս մէկը պահքի խորհրդանիշն է: Բարեկենդանը նաեւ առաքինութիւններու արտայայտութիւն է: Այդ օրը մարդիկ կը փոխակերպուին սուգէն՝ ուրախութեան, չարչարանքէն՝ խաղաղութեան: Մեծ Պահքի քառասնօրեայ պահեցողութեամբ իւրաքանչիւր քրիստոնեայ հոգիի խոնարհութեամբ, զղջումով եւ ապաշխարութեամբ կը պատրաստուի մեր Տիրոջ Յիսուս Քրիստոսի Սուրբ Յարութեան տօնին :
Արտաքսման Կիրակի
Մեծ Պահքի երկրորդ Կիրակին կը կոչուի Արտաքսման Կիրակի: Օրուան Խորհրդին եւ անուան մասին Աստվածաշունչ մատեանի Ծննդոց Գիրքին մէջ գրուած է. «Ուստի Տէր Աստուած Եդեմի պարտէզէն դուրս ըրաւ զանիկա, որպէսզի երկիրը մշակէ, ուրկէ առնուեցաւ» (Ծն 3.23) : Արտաքսման Կիրակին կը յիշեցնէ անհնազանդութեան պատճառով Ադամի Դրախտէն արտաքսումը, ինչպէս նաեւ մեղքի ու մահուան դառնութեան ճաշակման մասին: Օրուան շարականը այդ դրուագի եղերերգութիւնն է:
Նախապատմութիւնը հետեւեալն է. մարդը (Ադամ) ունկնդիր ըլլալով Սատանայի խաբեբայական խօսքերուն, պատուիրանազանց գտնուելով` համտեսեց արգիլուած պտուղէն: Որպէս պատիժ, մարդը անշուշտ, անմիջապէս չմահացաւ, սակայն զրկուեցաւ Աստուծոյ կողմէ շնորհուած անմահութենէն եւ անիծուեցաւ: Այսուհետեւ, մարդը իր քրտինքով պէտք է վաստակէ օրուան հացը եւ կինը պէտք է ցաւով ու տառապանքով զաւակ ունենայ եւ անոր ըսուեցաւ. «...հող էիր դուն ու հող պիտի դառնաս» (Ծն 3.19)
Անառակի Կիրակի
Հարուստ մարդ մը ունէր երկու որդի. օր մը կրտսերը իր հօրմէն կը խնդրէ, որ իր բաժինը տայ: Ստանալով կ՛երթայ հեռու երկիր մը եւ անառակութեամբ կը սպառէ ամբողջ ունեցածը: Շուտով սով կը տիրէ այն կողմը եւ ան մեծ նեղութիւններու կը մատնուի: Դժուարութեան մէջ կը յիշէ իր հօր հարստութիւնը, կ՛որոշէ վերադառնալ պապենական տունը եւ ներողութիւն խնդրել իր ըրածին համար: Երբ տուն կը վերադառնայ, ներողամիտ հայրը կը գրկէ զինք, կը համբուրէ, նոր հագուստ կը հագցնէ եւ ուրախութեան սեղան կը պատրաստէ ըսելով. «Իմ այս զաւակս մեռած էր` ողջնցաւ, կորսուած էր` գտնուեցաւ»:
Այսպէս կ'ըլլան բոլոր այն մեղաւորները, որոնք եթէ քաջութիւն ունենան, անդրադառնան իրենց գործած մեղքին, ապա զղջան եւ ապաշխարեն, այն ժամանակ արժանի կը դառնան երկնաւոր Հօր գթառատ ողորմութեան: