cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Լիբանանահայ Օգնութեան Խաչի Արաքսի Պուլղուրճեան Կեդրոն
Գործունէութիւն
ԼՕԽ-ի «Արաքսի Պուլղուրճեան» ընկերաբժշկական կեդրոնը, հիմնուած է Լիբանանի Պուրճ Համուտ հայահոծ շրջանին մէջ, 1987-ին:Իր հիմնադրութենէն ի վեր, երկար տարիներու վրայ գործածած է ու կը գործէ Պուրճ Համուտի հայահոծ շրջանին մէջ, եւ շնորհիւ լիբանանահայ գաղութի բարերարներու ազնիւ նուիրատութիւններու նիթական օժանդակութեան եւ աջակցութեան՝ կը տանի ընկերային եւ առողջապահական գործունէութիւն՝ ծառայելով ընդհանրապէս լիբանանցի ժողովուրդին եւ յատկապէս հայ ժողովուրդի զաւակներուն: ԼՕԽ-ի ԱՊԸԲ կեդրոնը բաղկացած է 10 բաժանմունքներէ, որոնք օժտուած են արդիական կազմածներով, սարքերով եւ օրական դրութեամբ անխտիր կ'ընդունի բոլոր խաւերէն իրեն դիմող պարագաները՝ (շուրջ 225-250 պարագաներ), ունին ամբողջական բժշկական, դարմանողական ու ախտորոշման բարձրորակ սպասարկութիւններ: ԱՊԸԲ կեդրոնը տարուէ տարի զարգանալով եւ բարգաւաճելով՝ ընդլայնած է իր սպասարկութիւններուն գործելադաշտը եւ արժանացած է լիբանանի Առողջապահութեան նախարարութեան բարձր գնահատանքին, ինչպէս նաեւ ճանչցուած է որպէս բարձրորակ մակարդակով եւ նպաստաւոր պայմաններով սպասարկութիւններ մատուցող լիբանանի գերազանց եւ լաւագոյն ընկերաբժշկական կեդրոններէն մէկը: Այսօր ԼՕԽ-ի ԱՊԸԲ կեդրոնը մաս կը կազմէ լիբանանի Առողջապահութեան նախարարութեան «Նախնական առողջապահական խնամք/հոգատարութիւն» մատուցող կեդրոններու համացանցին (Primary Health Care Center). Այս գծով մեծ աշխատանք տարուած է եւ տակաւին կը տարուի միջազգային չափանիշներն ու արժեչափերը որդեգրելու եւ կեդրոնի սպասարկութիւններուն մակարդակն ու որակը աւելի եւս բարելաւելու եւ իսկական վարաւորման (Accreditation) աշխատանքի երկրորդ հանգրուանի ծրագիրը անցընելու:
Բաժանմունքներ
ԼՕԽ-ի «Արաքսի Պուլղուրճեան» ընկերաբժշկական կեդրոնը, հիմնուած է Լիբանանի Պուրճ Համուտ հայահոծ շրջանին մէջ, 1987-ին:Իր հիմնադրութենէն ի վեր, երկար տարիներու վրայ գործածած է ու կը գործէ Պուրճ Համուտի հայահոծ շրջանին մէջ, եւ շնորհիւ լիբանանահայ գաղութի բարերարներու ազնիւ նուիրատութիւններու նիթական օժանդակութեան եւ աջակցութեան՝ կը տանի ընկերային եւ առողջապահական գործունէութիւն՝ ծառայելով ընդհանրապէս լիբանանցի ժողովուրդին եւ յատկապէս հայ ժողովուրդի զաւակներուն: ԼՕԽ-ի ԱՊԸԲ կեդրոնը բաղկացած է 10 բաժանմունքներէ, որոնք օժտուած են արդիական կազմածներով, սարքերով եւ օրական դրութեամբ անխտիր կ'ընդունի բոլոր խաւերէն իրեն դիմող պարագաները՝ (շուրջ 225-250 պարագաներ), ունին ամբողջական բժշկական, դարմանողական ու ախտորոշման բարձրորակ սպասարկութիւններ: ԱՊԸԲ կեդրոնը տարուէ տարի զարգանալով եւ բարգաւաճելով՝ ընդլայնած է իր սպասարկութիւններուն գործելադաշտը եւ արժանացած է լիբանանի Առողջապահութեան նախարարութեան բարձր գնահատանքին, ինչպէս նաեւ ճանչցուած է որպէս բարձրորակ մակարդակով եւ նպաստաւոր պայմաններով սպասարկութիւններ մատուցող լիբանանի գերազանց եւ լաւագոյն ընկերաբժշկական կեդրոններէն մէկը: Այսօր ԼՕԽ-ի ԱՊԸԲ կեդրոնը մաս կը կազմէ լիբանանի Առողջապահութեան նախարարութեան «Նախնական առողջապահական խնամք/հոգատարութիւն» մատուցող կեդրոններու համացանցին (Primary Health Care Center). Այս գծով մեծ աշխատանք տարուած է եւ տակաւին կը տարուի միջազգային չափանիշներն ու արժեչափերը որդեգրելու եւ կեդրոնի սպասարկութիւններուն մակարդակն ու որակը աւելի եւս բարելաւելու եւ իսկական վարաւորման (Accreditation) աշխատանքի երկրորդ հանգրուանի ծրագիրը անցընելու:
Նախազգուշական եւ Հանրային Առողջապահութեան Բաժանմունք
ԼՕԽ-ի Շրջանային Վարչութեան առողջապահական յանձնախումբը կը գործէ ԱՊԸԲ կեդրոնի նախազգուշական բաժանմունքին հետ: Կեդրոնը ունի նաեւ հետեւեալ բաժանմունքները՝
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Լիբանան Ստորոգութիւն:Պուլղուրիա Ստորոգութիւն:Հայկական սփիւռք
Հարուգի Մուրագամի
Հարուքի Մուրաքամի (村上 春樹, 12 Յունուար, 1949, Քիոթոյ), ճափոնցի գրող, թարգմանիչ
Հարուքի Մուրաքամին ծնած է 1949 թուականին Քիոթոյի մէջ։ Իր գործերը թարգմանուած են 50 լեզուներու:
Կենսագրութիւն
Ուսումը ստացած է Ուասեդիոյ համալսարանի թատերական արուեստներու բաժինէն: 1950 թուականին գրողին ընտանիքը տեղափոխուած է Ասիա քաղաքը։ 1971 թուականին ամուսնացած է իր համադասարանցի Եոգոյի հետ:
Ստորոգութիւն:1949 ծնունդներ Ստորոգութիւն:12 Յունուարի ծնածներ
Մալաբար Ուղղափառ Եկեղեցի
Մալաբար ուղղափառ եկեղեցի, Թովմաս առաքեալին կողմէ հիմնուած եկեղեցի, որ ծանօթ է նաեւ «Մալաբար ուղղափառ եկեղեցի» անունով: Եղած է հարուստ եկեղեցի մը իր պատմութեամբ, ծիսագիտութեամբ ու գործունէութեամբ:
Պատմական Ակնարկ
Մալաբար, Հնդկաստանի հարաւ-արեւմտեան կողմը փոքր երկիր մըն է: Ըստ արեւելեան եւ արեւմտեան եկեղեցիներու աւանդութեան, Թովմաս Առաքեալ Մալաբար կու գայ 52 թուին քրիստոնէութիւնը քարոզելու, ուր դարձի կը բերէ ժողովուրդը եւ կը հիմնէ եօթը կեդրոններ: Իսկ Գ. դարուն այնտեղի քրիստոնեաները հոգեւոր եւ առեւտրական յարաբերութիւններու մէջ կը մտնեն Պարսիկ եկեղեցւոյ հետ: Առաքեալին նահատակութենէն ետք, քրիստոնեաներ հետզհետէ կը բազմանան Մալաբարի մէջ: Ասիկա կը կատարուի օտար վաճառականներու միջոցով, որոնք կը հաստատուին երկրին մէջ եւ խառն ամուսնութեամբ, գերիներու մկրտութեամբ եւ անուղղակի աւետարանչութեամբ, կը տարածեն քրիստոնէութիւնը:
Հետագային վաճառականութեան առիթով եւ հալածանքի պատճառով, քրիստոնեաներ, յատկապէս ասորիներ, կու գան Մալաբար եւ կը զօրացնեն տեղւոյն եկեղեցին:
Անուանում
Մալաբար եկեղեցին յաճախ կը ճանչցուի «Մալաբարի Ասորի Եկեղեցի», «Մալաբարի Յակոբիկեան Եկեղեցի», «Մալաբարի Ուղղափառ Ասորի Եկեղեցի» կամ «Մալաբարի Ուղղափառ Եկեղեցի» անունով: Իսկ իր ժողովուրդը՝ «Մալաբարի Ասորիներ» կամ «Ս. Թովմասի Քրիստոնեաներ» կոչումով: Մալաբարցիներուն ծիսական լեզուն ասորերէն եղած է եւ յարաբերութիւն ունեցած են Արեւելեան Ասորական եւ կամ Քաղդէական եկեղեցւոյ հետ: Իսկ «Սուրբ Թովմասի Քրիստոնեաներ» կոչումը՝ Թովմաս Առաքեալին Մալաբար քարոզութեան հետեւանքով յառաջ եկած, ապա բազմացած քրիստոնեաներու ամբողջութիւնը կը ներկայացնէ: Ներկայիս Մալաբարցիները կը նախընտրեն իրենց եկեղեցին անուանել «Արեւելքի Ուղղափառ Եկեղեցի» եւ կամ պարզապէս «Մալանքարա Սաբհա», որ կը նշանակէ «Մալաբար Եկեղեցի»: Ե. դարուն քրիստոնէութիւնը այնքան կը զարգանայ Մալաբարի մէջ, որ տեղւոյն եկեղեցին քահանաներ կը ղրկէ Ասորիք -Ասորական Եկեղեցի-, աւելի հմտութիւն ստանալու եւ միանգամայն օգնելու Ասորի վարդապետներուն վերաքննելու Պօղոսի Թուղթերուն ասորական հին թարգմանութիւնը: Մալաբարէն գացողներ թէ՛ ասորերէն եւ թէ յունարէն գիտէին, անոնցմէ կը յիշուի Դանիէլ Հնդիկ Երէցը:
Մալաբար Եկեղեցին Մահմետականութեան Շրջանին
Զ. դարուն, Մահմետականութեան տարածումէն ետք, Մալաբար Եկեղեցին գրեթէ կը զրկուի քրիստոնեայ աշխարհին հետ յարաբերելէ: Այնուհետեւ, իր միակ ջանքը կ'ըլլայ մեծ խնամքով պահել իր հաւատքն ու աւանդութիւնը, Ս. Թովմասի հաստատած եկեղեցիներուն հիմնավայրերն ու անունները: Անիկա իր կղզիացման պատճառով որեւէ նպաստ չէ բերած քրիստոնէական ընդհանուր Եկեղեցւոյ դաւանական մտածողութեան կամ քրիստոնէական արուեստի, մշակոյթի եւ ծէսի զարգացման: Մալաբար Եկեղեցւոյ գոյատեւումը կը պարտի գերագոյն զոհի մատուցման, որ դարերով իր հաւատացեալներուն մէկտեղման եւ միութեան պատճառը հանդիսացած է:
1490-էն 1653
•1490-էն մինչեւ 1599, Մալաբար Եկեղեցին Նեստորական Եկեղեցւոյ ազդեցութեան տակ կ'իյնայ:
•1560-ին, Հաւատաքննական Ատեանը կը հաստատուի, սարսափեցնելու համար Մալաբարի քրիստոնեաները:
•Մալաբար Ուղղափառ եկեղեցւոյ նուաճումը Պապական Լատիններէն, կը կատարուի 1599-ին Տիամպերի (Diamber) ժողովին մէջ, որ Մալաբարի քրիստոնեաներու պատմութեան ամէնէն տխուր էջը կը ներկայացնէ:
Կաթոլիկները ամէն տեսակ ստորին միջոցներու կը դիմեն անոնց հաւատքը, ծէսերն ու արարողութիւնները, սովորոյթներն ու աւանդութիւնները լատինացնելու: Մալաբար եկեղեցւոյ համար այս յիսուն չորս տարիները (1599-1653) «Բաբելոնեան Գերութեան» ժամանակաշրջան մը կ'ըլլայ:
•1653-ին, երբ Փորթուկալ ցիք Միջագետք էն Մալաբարի քրիստոնեաներուն օգնութեան եկող Ահաթալլա կամ Ատալլա Եպիսկոպոսին վիզէն մեծ քար մը կը կապեն եւ ծովամոյն կ'ընեն զայն. ժողովուրդը այլեւս չի կրնար համբերել եւ կ'ապստամբի: Քսան հինգ հազար հոգի, Քոչինի մէջ, Կունեն խաչէն պարան մը կը կապեն եւ զայն ձեռքերնին բռնած, հանդիսական երդում կ'ընեն մարտնչելու Փորթուկալցիներուն դէմ, մերժելու պապն ու անոր եկեղեցին եւ հաւատարիմ մնալու իրենց հաւատքին եւ աւանդութեանց:
Պառակտումները սակայն կանգ չեն առներ: Վերջին յիսուն տարուան ընթացքին, Մալաբար եկեղեցին, բաժնուած երկու կուսակցութեանց, շարունակ ներքին պայքարներու եւ վէճերու թատր կը հանդիսանայ:
1910-1960 Թուականներուն
Անգլիական պետութեան հարիւր յիսուն տարուան տիրութենէն եւ արեւմտեան միսիոնարներու չորս հարիւր տարուան քարոզչութենէն ետք, Հնդկաստանի բնակչութեան միայն երկու առ հարիւրը քրիստոնեայ եղած է:
Հակառակ Մալաբար եկեղեցւոյ խորապէս երկփեղկման, վերջին յիսնամեակին, Մալաբար եկեղեցին ունեցած է իր պատմութեան մեծագոյն հոգեւոր եւ իմացական զարթօնքը: Քանի մը տարիներու ընթացքին ան հանդիսացած է ոչ միայն բարձրագոյն ուսմանց վառարան մը, այլ Մալաբար եկեղեցւոյ մշակութային եւ դաւանական ուսմանց կեդրոնը:
Ուսում
Մալաբարի Ուղղափառ եկեղեցին ունի երկու ուսումնարան եւ գործող վանքեր, որոնք կու տան բարձր վկայականներ: Անոնք են.
•Քոդդայամի Ուղղափառ Աստուածաբանական Դպրեվանք 1815:
•Նակփուրի Ս. Թովմաս Ուղղափառ Աստուածաբանական Դպրեվանք 1969:
Խորհուրդներ
Մկրտութիւն, Դրոշմ, Ս. Հաղորդութիւն, Ձեռնադրութիւն, Ս.Պսակ կամ Ամուսնութիւն, Ապաշխարութիւն, Օծումն հիւանդաց:
Ժամերգութիւններ
Մալաբար եկեղեցին ունի եօթը ժամերգութիւններ, որոնք սովորաբար բաժնուած են երկու բաժիններու: Առաջին մասը կը բաղկանայ առաւօտեան, առաջին եւ երրորդ ժամու ժամերգութիւններէն, որոնք առաւօտուն յաջորդականութեամբ կը կատարուին: Երկրորդ մասը կը բաղկանայ վեցերորդ, իններորդ, երեկոյեան եւ հանգստեան ժամերգութիւններէն, որոնք արեւմուտքին՝ յաջորդաբար կը պաշտուին:
Տօնական օրերու յատուկ արարողութիւններ
Մալաբարի քրիստոնեաները ունին տօնական օրերու յատուկ արարողութիւններ, որոնք առանձնայատուկ հանգամանք մը ունին.
Շարականները
Շարականներու իմաստով, Մալաբար եկեղեցին ունի ութ ձայներ: Շարականները ժամանակի ընթացքին ասորերէնէ Մալաեամերէնի թարգմանուած են, բայց կարգ մը հոգեւորականներու կողմէ կը շարունակուին երգուիլ ասորական եղանակով: Այսօր Մալաեամերէնով կ'երգեն իրենց եկեղեցական բոլոր երգերը:
Պահք
Մալաբարցիներ շատ խստապահանջ են պահեցողութեան մէջ, մանաւանդ՝ Մեծ Պահքին նկատմամբ: Հայ եկեղեցւոյ պէս, անոնք ֆիզիքական սնունդէ որոշ զրկանքներ կը պահանջեն. ինչպէս նաեւ խուսափելով գինիէն եւ սեռային յարաբերութենէն:
Անոնք կը շեշտեն հաղորդուելէ առաջ պահեցողութիւն ընելը, այսինքն՝ հաղորդուողը գոնէ օր մը ծոմ պէտք է պահէ:
Պահեցողութենէն անկախ, Մալաբարի եկեղեցին մեղանչողներուն համար պատիժներ կը սահմանէ, որոնցմէ են.
•Դրամական տուգանք,
•Ֆիզիքական պարտադրանք,
•Աւագ Ուրբաթ եկեղեցւոյ շուրջ ծնրադիր քալել,
•Լեղի ըմպելի խմել:
Մալաբարի եկեղեցւոյ պահեցողութեան օրերն են.
•Զատիկէն առաջ յիսուն օր,
•Ծնունդէն առաջ քսանհինգ օր,
•Քսաներեք օր՝ Ս. Կոյսի տօներուն,
•Երեք օր՝ Յովհաննու մարգարէին,
•Հայ եկեղեցւոյ նման՝ Չորեքշաբթի եւ Ուրբաթ օրերը:
Ծնունդ
Մալաբարեան եկեղեցւոյ վաղ ժամանակներուն մէջ, իբրեւ եկեղեցւոյ տօնացոյց գործածուած է Յուլեան տոմարը, որուն համաձայն Ծնունդն ու Աստուծայայտնութիւնը կը տօնէին տարբեր օրերու ընթացքին: Այսուհանդերձ, 1952-ին այս եկեղեցին կ'ընդունի Գրիգորեան տոմարը: Ասկէ ետք Ծնունդը կը սկսի տօնել 25 Դեկտեմբերին:
Եկեղեցական արարողութենէն անկախ, Մալաբարի եկեղեցին սովորութիւն մը ունի պաշտամունքէն ետք, եկեղեցիէն դուրս ելլելով բացօթեայ բակի մը մէջ յատկանշական տօնախմբութիւն մը կատարելու: Այդ տօնախմբութիւնը կ'ընթանայ հետեւեալ հերթականութեամբ.
•Երբ ժողովուրդը եկեղեցիէն դուրս կ'ելլէ, խաչաձեւ փոսի մը մէջ գտնուղ արմաւենիի տերեւներուն վրայ խունկ կը նետէ:
•Ընթերցուածներ կը կարդացուին:
•Քահանայ մը կը վառէ այդ տերեւներու կոյտը եւ ժողովուրդը կը սկսի «Փառք ի Բարձունս» երգել:
•Իրենց ձեռքը մոմեր բռնած երեք անգամ կը դառնան խարոյկին շուրջ:
•Տաճարին շուրջ թափօր կը դառնան: Այս թափօրին ընթացքին մարդիկ իրենց ձեռքը մոմ, խաչ եւ հովանոց կը բռնեն՝ Քրիստոսի Ծննդեան առթիւ իրենց ուրախութեան իբրեւ արտայայտութիւն:
•Բոլորը հարաւային դուռնէն տաճար կը մտնեն եւ այն ատեն պաշտամունքային արարողութիւնները սկիզբ կ'առնեն:
•Կը սկսի Ս. Պատարագը:
Ըստ մեկնաբաններու, այս արարողութիւնները կը խորհրդանշեն մարդկութեան կրապաշտութենէն աստուածապաշտութեան դարձը:
Միջինք
Միջինքին պատարագ կը մատուցուի եւ այդ ընթացքին խաչի վերաբերում տեղի կ'ունենայ. այն խաչ՝ որ գիշերային ժամերգութեան զետեղուած կ'ըլլայ ատեանին մէջ: Այդ խաչով անդաստան կը կատարուի, ապա կրկին իր տեղը զետեղելով պատարագը կը շարունակուի: Պատարագի աւարտին հաւատացեալները կը համբուրեն այդ խաչը եւ այդպիսով կը մեկնին իրենց տուները:
Աւագ Հինգշաբթի եւ Ոտնլուայ
Այս օրը նոյնպէս Ս. Պատարագ կը մատուցուի եւ սովորաբար հաւատացեալները կը ստանան Ս. Հաղորդութիւն:
Ոտնլուայ ի արարողութիւնը կը կատարուի եպիսկոպոսի մը կողմէ: Ան նախ տասներեք սարակաւագներով եւ քահանաներով թափօր կազմած կը մտնէ եկեղեցի, եւ կ'ուղղուի դէպի Ս. Սեղան: Երբ բեմ կը բարձրանայ անոր աջին կը նստին վեց քահանաներ եւ ձախին՝ նոյպէս վեց քահանաներ: Ան կրտսերագոյն քահանայէն կը սկսի լուալ ոտքերը: Ոտնլուայի ընթացքի Աւետարանական ընթերցումներ տեղի կ'ունենան, մինչեւ որ եպիսկոպոսը հասնի ամէնէն աւագ քահանային: Այն ատեն կը կարդացուի Պետրոս առաքեալի լուացման մերժումին դրուագը, ապա կը լուացուի աւագագոյն քահանային ոտքն ալ:
Այս արարողութենէն ետք Եպիսկոպոսը ոտքի կ'ելլէ եւ ընթերցուածներու աւարտին օրհնութեամբ կ'եզրափակէ ոտնլուայի արարողութիւնը: Ասկէ ետք հաւատացեալները կը համբուրեն եպիսկոպոսին ձեռաց խաչը եւ թափօրով կը վերադառնան խորհրդարան՝ աւանդատուն:
Սովորութիւններ Եւ Ծէս
Մալաբարի քրիստոնեաներ իրենց բարքերով, սովորութիւններով եւ ծէսով կը տարբերին Արեւելեան եւ Արեւմտեան քրիստոնեաներէն, որովհետեւ ազդեցութիւն կրած են Հնդկական կրօնքէն եւ մշակոյթէն: Մալաբարի քրիստոնեայ հաւատացեալներ իրենց կրօնքին մասին չեն կարդար, այլ կը լսեն: Կը դիտեն կռատուններու արձանները, սրբազան պարերն ու արարողութիւնները եւ անոնց միջոցով կը սորվին իրենց կրօնքը: Անոնցմէ շատ քիչեր ծանօթ էին ասորական լեզուին. բերանացի ուսուցումով էր, որ գաղափար կազմեր էին Աստուածաշունչի մասին: Ս. Պատարագը կը սորվէին իր ծիսական, խորհրդական եւ թատերական արարներով: Այս ձեւը յարմար եւ դիւրին էր իրենց համար, որովհետեւ ներդաշնակ էր հնդկական կրօնի ուսուցման ձեւին հետ:
Մալաբարի Եպիսկոպոսները
Մալաբարի եպիսկոպոսները մենակեաց դէմքեր էին, որոնք եկեղեցւոյ շրջափակի մասնաւոր տուներուն մէջ կ'ապրէին, եւ ժողովուրդին ու քահանայական դասուն հետ յարաբերութեան մէջ չէին: Անոնց պաշտօնն էր միայն ձեռնադրել եւ Սրբալոյս միւռոն մատակարարել: Ծխական քահանաներն էին, որոնք հովուական, վարչական եւ խորհրդապաշտական գործերը կը կատարէին: Կրօնքը իրենց համար իմացական տարազներու գումար մը չէր, այլ՝ կեանքի ճանապարհ մը: Ներկայիս, սակայն, եպիսկոպոսներուն դերը բոլորովին փոխուած է: Անոնք մօտէն կը հսկեն իրենց հօտին եւ ծխատէր քահանաներուն հետ, ճշմարիտ հովիւներն ու առաջնորդները հանդիսացած են բանաւոր հօտին:
Մալաբարցիներու Եկեղեցական Տօնախմբութիւններն ու Արարողութիւնները
Մալաբարցիներու եկեղեցական տօնախմբութիւններն ու արարողութիւնները հետաքրքրական են եւ առանձնայատուկ բնոյթ մը ունին: Արարողութիւնները շքեղօրէն եւ հաւատացեալներու խուռներամ բազմութեամբ կը կատարուին: Բոլոր տօնական օրերը ունին նախատօնակ: Երեկոյեան ժամերգութեան լրումին հանդիսաւոր թափօր կը դառնան տաճարին շուրջ եւ ի նշան ցնծութեան պայթակներ կ'արձակեն եւ կը թմբկահարեն: Եկեղեցական թափօրներուն շքեղութիւն կը բերեն իրենց արքայական գեղապաճոյճ հովանոցները, թմբուկները, ջահերն ու կերոնները, վառօդ պայթեցնող հրազէնները, քշոցները, սիրամարգի փետուրներով պճնուած կլոր հովահարները զորս ընդհանրապէս փիղի վրայ կը բեռցնեն, եւ իրենց դասական նուագերգութիւնը:
Միջինքին եւ Աւագ Հինգշաբթի օր, յատուկ արարողութիւններ կան պահոց վերաբերութեամբ: Այս օրերուն անխմոր հաց կը պատրաստուի, որուն ճիշդ կեդրոնը արմաւենիի տերեւներէ խաչ մը կը յօրինուի: Հնդկընկոյզի կաթէն, փլանթենէ (տեսակ մը պանան) եւ շաքարի ռուպէն կը պատրաստուին մասնաւոր ըմպելի մը, որ կը խորհրդանշէ Վերջին Ընթրիքի գինին: Ասիկա օրհնութիւն կը նկատուի, տեսակ մը կրկնումը Վերջին Ընթրիքին:
Սովորութիւններ
Հիւանդութեանց պարագային, Մալաբարցիները հետաքրքրական սովորութիւններ ունին: Ժողովուրդի հասարակ դասակարգը լուսնոտութիւնը, յիմարութիւնն ու ջղային հիւանդութիւնները կը վերագրէ չար ոգիներու ազդեցութեան: Իրենց կողմէ դիտուած է, որ այս հիւանդութիւնները ընդհանրապէս Չորեքշաբթի եւ Ուրբաթ օրեր կը պատահին: Զանոնք բուժելու լաւագոյն միջոցը նկատուած է այրել Ծաղկազարդի Կիրակիին արմաւենիի տերեւներէ կազմուած խաչը եւ անոր մոխիրէն մաս մը խառնելով ջուրին մէջ խմել: Ասկէ զատ աղօթագիրք մըն ալ կը դրուի հիւանդին բարձին ներքեւ: Եթէ հիւանդութիւնը շարունակուի քահանան կը կանչուի որ դեւերը հանէ: Ան արարողութիւնը կը կատարէ հետեւեալ ձեւով. նախ՝ Աւետարան մը կը դնէ հիւանդին գլխուն, կը բանայ զայն եւ հատուած մը կը կարդայ անկէ: Ապա կը խաչակնքէ ճակատը: Ներկաներ կ'արտասանեն Հաւատամքը: Յետոյ քահանան կը հրամայէ չար ոգիին որպէսզի դուրս ելլէ:
Լիեժ
Լիեժ (Liège, Luik , Lidje (Լիջ), Lüttich , Leodi(c)um (Լեոդի(կ) ի մէջ)), քաղաք Բելգիայի թագավորութիւնի մէջ։ Կը Գտնուի վալոնական տարածաշրջանի Լիեժ նահանգի մէջ։ Տեղակայված է Մաաս եւ Ուրտ գետերի միախառնման վայրի մէջ։ Լիեժ նահանգի վարչական կեդրոնն է։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Եւրոպայի քաղաքներ
Քափթըն Ամերիկա
Քափթըն Ամերիկա (Captain America), բուն անունով՝ Սթիվըն Ռոճըրզ (Steven Rogers) - Marvel Comics ընկերութեան «հերոս»ը (Superhero)։ Ան ստեղծուած է գրող Ճօ Սայմընի (Joe Simon) եւ արուեստագէտ Ժագ Քըրպիի (Jack Kirby) կողմէ եւ առաջին անգամ յայտնուած է «Captain America Comics #1» երգիծական երկին մէջ՝ Մարտ 1941-ին։ Այս ընթացքին աշխարհի 75 երկիրներու մէջ վաճառուած է աւելի քան 210 միլիոն «Captain America» երգիծական երկ:
Հերոսը կը կրէ ամերիկեան դրօշակին տեսքով զգեստ մը եւ կ'օգտագործէ անխորտակելի վահան մը:
«Քափթըն Ամերիկա»ն հայրենասէր հերոս մըն է։ Յաճախ կը նկարագրուի, իբրեւ Ֆաշիստական Գերմանիոյ դէմ պայքարող անձ մը։ Ան նշանաւոր կը դառնայ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ն ընթացքին, սակայն երբ պատերազմը վերջ կը գտնէ, 1950-ին իր անունն ալ մոռացութեան կ'ենթարկուի։ 1953-ին անյաջող վերածնունդ մը կ'ապրի։ Իսկ 1964-ին կը յայտնուի Վրիժառուներ (The Avengers) կատակերգութեան մէջ։
Կենսագրութիւն
Սթիվըն Ռոճըրզ ծնած է 4 Յուլիս 1917-ին Նիւ Եորքի մէջ՝ իրլանտացի գաղթական Սառի եւ Ժոզէֆ Ռոճըրզներու ընտանիքին մէջ։ 1940-ի սկիզբը, մինչ Ամերիկայի մէջ յայտնուիլը, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին Ռոճըրզ տկար եւ նիհար ուսանող- գծանկարիչ մըն էր։ Վրդովելով Հիդլերի իշխանութեան գլուխը անցնելուն՝ Ռոճըրզ կը փորձէ բանակին միանալ, բայց կը մերժուի իր ֆիզիքական տկարութեան պատճառով։ Ամերիկեան բանակի սպայ մը՝ Տօքթ. Էրսքին (Dr. Erskine) հնարաւորութիւն կու տայ անոր ծառայելու իր երկրին մէջ՝ ընդունելով մասնակցութիւնը բարձրագոյն գաղտնիութեան պաշտպանութեան նախագիծին («Վերածնունդ»), որուն նպատակն էր պատրաստել համարձակ եւ ուժեղ զինուորներ ։ Ռոճըրզ ապացուցելով իր արտասովոր քաջութիւնը, խելքն ու խիղճը, կը համաձայնի, որ առաջին փորձարկումը իր վրայ կատարուի եւ այսպիսով ան սովորական մարդ մը ըլլալէ կը դադրի եւ կը դառնայ «հերոս» մը (Superhero). շիճուկի բաժին մը ընդունելէ ետք, իր թոյլ մարմինը անսպասելիօրէն բարձր կարողութիւններով կ'օժտուի եւ կը դառնայ «Super-Soldier» եւ կը վերածնի իբրեւ Քափթըն Ամերիկա: Բայց Քափթըն Ամերիկա ըլլալը իր գինը ունի, որովհետեւ ան կը փորձէ ոչնչացնել պատերազմ հրահրողն ու ահաբեկչական կազմակերպութիւնը :
Երբ Տօքթ. Էրսքին կը սպաննուի Նացիստական ​​Գերմանիոյ գաղտնի HYDRA հետազօտական ​​բաժանմունքին գործակալի մը կողմէ (կը ղեկավարէր Եոհան Շմիդտը, որ կը կոչուէր Կարմիր գանկ), Ռոճըրզը սկիզբը կը չարաշահեն քարոզչական առումով, սակայն, երբ իր ընկերները իր օգնութեան կարիքը կ'ունենան, Ռոճըրզ յաջող արկածախնդրութիւն մը կ'ապրի, որ զինք կը դարձնէ իսկական Քափթըն Ամերիկա եւ անկէ ետք կը սկսի իր պատերազմը՝ Շմիդտի դէմ:
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Մշակոյթ
Գեղամ Տէր Կարապետեան
Գեղամ Տէր Կարապետեան Տատրակ, Տարօնցի, Ասողիկ, Մշոյ Գեղամ: Ագգային-ագատագրական շարժման գործիչ, գրող, գաւառական գրականութեան ներկայացուցիչներէն, լրագրող եւ քաղաքական գործիչ։
ՀՅԴ կուսակցութեան անդամ։ 1915-ին չէ տարագրուած ծանր հիւանդութեան պատճառով: Մահացած է Կ. Պոլսոյ մէջ։
Գործունէութիւնը
1888-894 եւ 1896-1908-ին եղած է Մշոյ առաջնորդարանի քարտուղար, սերտ յարաբերութիւններ պահպանած է յեղափոխական գործիչներու եւ հայդուկներու հետ։ Բողոքած է գաւառապետ Մուսա բեկի վարած հակահայկական արարքներուն դէմ, յաջողած է դատավարութեան կանչել զինք, մասնակցած է Կ.Պոլսոյ 1890-ին անոր դատավարութեան։ Յետոյ հեռացած է Տիգրանակերտ եւ 1894-96-ին վարած է տեղի Առաջնորդարանի քարտուղարի պաշտօնը։ 1908-ի երիտթրքական յեղաշրջումէն ետք ընտրուած է օսմանական խորհրդարանի երեսփոխան։ Գեղամ Տէր-Կարապետեանի ջանքերով շատ դպրոցներ բացուած են Տարօնի գիւղերուն մէջ։
Գործերը
Գրած է յօդուածներ (հողային հարցի մասին), վէպեր, բանասիրական ուսումնասիրութիւններ։
1931-ին հրատարակուած է Գեղամ Տէր-Կարապետեանի «Տարօն աշխարհի պատկերները ու պատմուածքները», նաեւ «Ապրիլեան կոտորածը» երկը, ուր դատապարտած է Թալեաթն ու էնվերը ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:1865 ծնունդներ Ստորոգութիւն:1918 մահեր Ստորոգութիւն:28 Նոյեմբերի մահացածներ Ստորոգութիւն:Կոստանդնուպոլիս մահացածներ Ստորոգութիւն:Հայ լրագրողներ
Նուպար Չարխուտեան
Նուպար Չարխուտեան, սփիւռքահայ գրող։
Ծնած է Մարաշ (Կիլիկիա), 1920-ին։
Նախակրթութիւնը առաջին երեք տարիները Հալէպի մէջ բոլորելէ ետք, 1929-ին ընտանիքին հետ կը հաստատուի Դամասկոս։ Ֆրանսացի կրօնաւորներու երկրորդական վարժարանի դասընթացքը աւարտելէ վերջ 1936-ին, հօրը մահուան հետեւանքով հարկադրաբար կ'ընդմիջէ ուսումը։ Մինչեւ 1949 ուսուցչական, հաշուապահական եւ շրջուն քննիչի պաշտօններ վարելէ ետք Սուրիոյ զանազան շրջաններու մէջ, գրականագիտական պատրաստութիւն կը ստանայ Պէյրութի Սէն Ժոզէֆ եւ Լիոնի համալսարաններէն։
Միջնակարգ ուսման տարիներուն, գրական իր առաջին փորձերը կատարած է ֆրանսերէնով։ Երկար ատեն ֆրանսերէնը եղած է գրական իր լեզուն, որովհետեւ տարրական քանի մը տարիներու ընթացքին սորված հայերէնը գրեթէ մոռցած էր, երբ ընթացաւարտ կ'ըլլար ֆրանսական երկրորդական վարժարանէն։
Երկրորդ Աշխարհամարտի ընթացքին Պէյրութի մէջ կը հրատարակէ ֆրանսերէն բանաստեղծութիւններու իր առաջին հատորը՝ Poemes, 1949-ին երկրորդը՝ Salome, իսկ 1953-ին՝ Berceuses pour les cadavres:
1952-ին, հայերէնով իր թարգմանածոյ եւ ինքնագիր պատմուածքները, բանաստեղծութիւններն ու գրական յօդուածները կը սկսին երեւիլ նախ Ա. Ծառուկեանի «Նայիրի» շաբաթաթերթին, ապա սփիւռքեան պարբերական եւ առօրեայ մամուլին մէջ։
Ֆրանսերէն եւ ֆրանսական գրականութիւն դասաւանդած է հայ թէ օտար վարժարաններու, ինչպէս նաեւ Անթիլիասի եւ Զմմառի դպրեվանքերուն մէջ։ Հայերէնով իր քերթողական ու արձակ ստեղծագործութիւններուն կարեւոր մէկ մասը հրատարակած է հետեւեալ հատորներով. «Կայէն՝ անմեղը», «Օրօր՝ դիակներու վրայ», «Արդարներու ոճիրը», «Ունայնութեան ափերը», «Աստղերն ալ կը մեռնին» եւ «Քաղաքը՝ ուր Նարեկ չկայ»։ :
38 (թիւ)
38 (երեսունութ)՝ զոյգ երկնիշ բնական թիւ մըն է 37-ի եւ 39-ի միջեւ
1936 թուական
1936 թուական, նահանջ տարի, 20րդ դարու 36րդ տարին է
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1936 ծնունդներ
Մահեր
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1936 մահեր
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:1936
Րիքի ի Փովերի
Ricchi E Poveri (Րիքի ի Փովերի՝ Հարուստն ու Աղքատը)․ իտալական փոփ երաժշտութեան նուագախումբ, ստեղծուած 1967-ին, Ճենովա։  Ծախած են 20 միլիոնէ աւելի ձայնապնակներ։
Առաջին տարիները
Խումբը կը հիմնուի Իտալիոյ Ճենովա քաղաքին մէջ 1967-ին Ֆրանքօ Կաթիին Franco Gatti, Անճելա Պրամպաթիին Angela Brambati, Անճելօ Սոջուին Angelo Sotgiu եւ Մարինա Օքենային Marina Occhiena կողմէն։  Նուագախումբը Րիքի ի Փովերի անունը կ՛ իւրացնէ երբ երգահան Ֆրանքօ Քալիֆանօ Franco Califano կատակելով կ՛ըսէ իրենց մասին թէ՝ «անոնք հոգեպէս հարուստ էին եւ տնտեսապէս աղքատ»։
Խումբը իր առաջին ներկայութիւնը կ՛ ունենայ Քանթաճիրոյի ամառուան փառատօնին (1968) «Վերջին Սէրը» L'ultimo amore երգով ։ 1970 թուականէն բազմաթիւ անգամ կը մասնակցին Սան Րեմոյի իտալական Երգի Փառատօնին, ինչպէս օրինակ՝ 1971-ին «Ինչ պիտի ըլլայ» Che sarà երգով ։
1978-ին Եւրոտեսիլի Երգի Փառատօնին Իտալիան կը ներկայացնեն «Այս Սէրը» Questo amore երգով ։ Րիքի ի Փովերի կը շարունակէ ձայնագրութիւնները Իտալիրէ ն եւ Սպաներէն լեզուներով եւ քանի մը երգեր առաջնահերթ դիրքեր կը գրաւեն Եւրոպայի զանազան երկիրներու մէջ․ 1980 – 1990՝ «Մամա Մարիա» Mamma Maria ,«made in italy» եւ «Կը սիրահարուիմ» Se Mi Innamoro ։
«Սարա ինչո՞ւ քեզ կը սիրեմ» Sarà perché ti amo
1981-ին նուագախումբը սպաներէն լեզուով կը ձայնագրէ «Սարա ինչո՞ւ քեզ կը սիրեմ» Sarà perché ti amo երգը։  Երգը առաջին դիրքերուն կ՛ արժանանայ Մեքսիքօ, Կարիպեան կղզիներ, Կեդրոնական եւ հարաւային Ամերիկայի երկիրներուն մէջ։ Երգը նաեւ կը ներկայացուի L'Effrontée (1985), Spike of Bensonhurst (1988), High Tension (2003) and Unmade Beds (2009) ժապաւէններուն նուագակցութեան մէջ։  Մինչեւ 2008 կը թարգմանուի տարբեր լեզուներու։
Ժամանակակից տարիներ
Րիքի ի Փովերի խումբը համերգներ կու տայ՝
12 եւ 13 Յունիս 2009-ին եւ 6 Նոյեմբեր 2010-ին  Միջերկրականի Մալթա կղզիին մէջ․
2012-ին Իտալիոյ եւ Սլովենիոյ տարածքին,
2013-ին Մոսկուա։
2016-ին Րիքի ի Փովերիին հիմնադիրը՝ Ֆրանքօ Կաթի կը մահանայ  74 տարեկան հասակին։
2020-ին խումբը վերամիացած կը տօնէ իր 50-ամեակը Սան Րեմօ Փառատօնի ն ընթացքին։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Երաժշտական խումբեր Ստորոգութիւն:Փոփ երաժշտութեան խումբեր Ստորոգութիւն:Իտալական երաժշտութիւն Ստորոգութիւն:Իտալական նուագախումբեր
380 (թիւ)
380 (երեք հարիւր ութսուն) զոյգ եռանիշ բնական թիւ է 379-ի եւ 381-ի միջեւ
Վարդգէս Տէր Կարապետեան
Վարդգէս Տէր Կարապետեան ( 1928, Պէյրութ - 31 Յունուար 1986, Պէյրութ), Հ.Մ.Ը.Մ.ի առաջին Կեդրոնական Վարչութեան ատենապետ եւ միութեան համագաղութային կառոյցի կերտման գլխաւոր ճարտարապետ։
Կենսագրութիւն
Իբրեւ հմուտ վարչական, Վարդգէս Տէր Կարապետեան բազմիցս կը մասնակցի Հ.Մ.Ը.Մ.ի Մերձաւոր Արեւելքի Պատգամաւորական Ժողովներուն, ներկայացնելով Լիբանանի շրջանը։ 1973-ին, ան մաս կը կազմէ Հ.Մ.Ը.Մ.ը համագաղութային կազմակերպութեան վերածելու յատուկ մարմինին։ Ապա, 1974-ին, 1979-ին եւ 1983-ին կ’ընտրուի Հ.Մ.Ը.Մ.ի Կեդրոնական Վարչութեան անդամ եւ իբրեւ ատենապետ ձեռնհասօրէն կը վարէ միութեան աշխատանքները՝ մինչեւ իր նահատակութիւնը 31 Յունուար 1986, երբ Լեւոն Պէրպէրեանի եւ Ներսէս Խիւտավերտեանի հետ, Պէյրութի մէջ ան զոհ կ’երթայ զինուած գործողութեան։
Հ.Մ.Ը.Մ.ական իր գործունէութեան կողքին, Վարդգէս Տէր Կարապետեան կ’ունենայ ազգային-հասարակական բեղուն գործունէութիւն, իբրեւ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան Ազգային Քաղաքական Ժողովի քարտուղար եւ Հ.Յ.Դ. Լիբանանի Կեդրոնական Կոմիտէի երկար տարիներու անդամ։
Յետ-մահու, 14 Նոյեմբեր 2008-ին, Հ.Մ.Ը.Մ.ի Կեդրոնական Վարչութիւնը իրեն կը շնորհէ միութեան բարձրագոյն՝ «Արժանեաց» շքանշանը։
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:1928 ծնունդներ Ստորոգութիւն:Պէյրութ ծնածներ Ստորոգութիւն:31 Յունուարի ծնածներ Ստորոգութիւն:1986 մահեր Ստորոգութիւն:Հայ իրաւաբաններ Ստորոգութիւն:Հայ քաղաքական գործիչներ
Արշաւիր Շիրակեան
Արշաւիր Շիրակեան, հայ վրիժառու, ՀՅԴ անդամ։ Կամաւոր կերպով անդամակցած է Հայոց Ցեղասպանութեան կազմակերպուած եւ իրականացուած երիտթուրքական ղեկաւարներու ահաբեկման գործին («Նեմեսիս» գործողութիւն)։ 1921 թուականին Հռոմի մէջ ահաբեկած է 1915 թուականին Օսմանեան կայսրութեան մեծ ղեկավարը Սայիտ Հալիմ Փաշային։ 17 Ապրիլ 1922 թուականին Պերլինի մէջ Արամ Երկանեանի հետ ոչնչացուցած է Պեհաէտտին Շաքիրն ու Ճեմալ Ազմիին։ 1923 թուականին հաստատուած է ԱՄՆ-ի մէջ, ուր ապրած է ու գործած է մինչեւ մահ։
Կենսագրութիւն
Շիրակեան ծնած էր 1900-ին, Պոլիս։ Մանկութիւնը կ'անցնէ 1908-ի Օսմանեան Սահմանադրութեան հետեւած Պոլսահայ ազատ մթնոլորտին մէջ։ Պատանի տարիքէն կ'ապրի ու կը կազմաւորուի դաշնակցական մտաւորականներու մտերմութեան մէջ։1915-ին, Շիրակեան կը կոչուի պատանի սուրհանդակի առաքելութեան, որպէսզի հայ մատնիչներու դաւաճանական ցուցմունքներուն դէմ զգուշացնէ ընդյատակ կեանքի անցած հայ մտաւորականները ։
Արշաւիր Շիրակեան կ'անդամագրուի հայ ազատագրական պայքարի առաջամարտիկը համարուող Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան շարքերը թերեւս պատանութեան տարիներէն։ Արշաւիրի ողջ ընտանիքը եղած է դաշնակցական։
Մինչեւ Առաջին Աշխարհամարտի աւարտն ու զինադադարը, Արշաւիր Շիրակեան ամբողջական փարումով կը գործէ Հ.Յ.Դաշնակցութեան Պոլսոյ կազմակերպութեան շարքերուն մէջ։
Շիրակեան կը հեռանայ Պոլիսէն եւ կ'անցնի Երեւան, ուր Արամ Երկանեանի հետ նոր առաքելութեան մը կը կոչուի։ Թիֆլիսի մէջ իրենց պարտականութիւնը կատարելու նախապատրաստական աշխատանքի ժամանակ, երկուքն ալ կը ձերբակալուին, բայց անհրաժեշտ ապացոյցերու չգոյութեան հետեւանքով ազատ կ'արձակուին։ Արշաւիր կը վերադառնայ Պոլիս, ուրկէ 1921-ի ամառը նոր յանձնարարականով կ՛ուղարկուի Հռոմ։
Մօտէն կը հետեւի Պոլսոյ Օսմանեան Զինուորական Ատեանին կողմէ Իթթիհատի պարագլուխներու դատավարութեան։ Վարչապետ Սայիտ Հալիմ փաշայի, ներքին գործոց նախարար Թալէաթի եւ իթթիհատական պարագլուխներ Պեհաէտտին Շաքիրի, Ճեմալ Ազմիի, Նազըմի եւ միւսներուն դէմ Ատեանի արձակած մահապատիժի դատավճիռները, դատապարտուելով մեռեալ տառ մնալու ճակատագրին, նոր ընդվզումի եւ ցասումի կրակը կը բորբոքէ երիտասարդ գործիչին մէջ։
Փրկուելով թրքական եաթաղանէն՝ Արշաւիր Շիրակեան անդամագրուած է ՀՅԴ-ի ստեղծած «Նեմեսիս» գործողութեան պատասխանատու մարմնին, որուն նպատակն էր հայոց Ցեղասպանութեան իրականացնող դահիճներու եւ հայ դաւաճաններու ահաբեկումը։
Ընտանիք
1922 թուականին Արշաւիր Շիրակեանը իր ընտանիքը կը կազմէ՝ ամուսնանալով սիրած աղջկան՝ Գայանէի հետ։ Շուտով ՀՅԴ-ն փոխած է իր մարտավարութիւնը Թուրքիոյ նկատմամբ, «Նեմեսիս» ծրագիրը կը կասեցուի։ Ընելիք չունենալով Եւրոպայի մէջ՝ Արշաւիր Շիրակեան 1923 թուականին ընտանիքով հաստատուած է ԱՄՆ-ի մէջ։ Հատատուած է Նիւ Եորք, ուր զբաղուած է արեւելեան գորգերու առեւտուրով ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:ՀՅԴ–ի անդամներ Ստորոգութիւն:1900 ծնունդներ Ստորոգութիւն:Կոստանդնուպոլիս ծնածներ Ստորոգութիւն:1973 մահեր Ստորոգութիւն:12 Ապրիլի մահացածներ Ստորոգութիւն:ԱՄՆ մահացածներ
Թովմաս Չարշաֆճեան
Թովմաս Չարշաֆճեան, հայ խմբագիր։
Կենսագրութիւն
Ծնած է 1872-ին։ Յաճախած է տեղւոյն վարժարանը, Պոլսոյ Պէրպէրեան վարժարանը, Րոպըրթս Քոլէճը առանց աւարտելու անցած է Լոնտոն հետեւելու բժշկութեան։ Նիւթական դժուար կացութեան պատճառով կը լքէ ուսումը։ 1895-ին կը Ամերիկա մեկնի, ուր մեծ թիւով գաղթած Արեւմտահայերու զանգուած մը կ՚ապրէր։
Ամերիկա հասնելէն ետք ան փնտռած է թերթ մը, որուն կարենար աշխատակցիլ : Ամերիկայի հայ լրագրութեան հայրը եղած է Հայկակ Էկինեան, որ յաջորդաբար սկսած է հրատարակել զանազան թերթեր՝ «Արեգակ», «Սուրհանդակ», «Ազատութիւն» : Էկինեանի թերթը եղած է նաեւ «Տիգրիս»ը, որուն կապուած է նաեւ Չարշաֆճեան։ Չարշաֆճեան եւ ուրիշներ շատ սուր կարիքը կը զգան «Հայրենիք»ի նման թերթի մը։
Չարշաֆճեան «Հայրենիք»ը խմբագրած է 1899 Մայիս 1-էն մինչեւ 1900-ի Մարտ 30-ը։
Վերջին 10-15 տարիներուն «Հայրենիք»ի առաջին խմբագիր Չարշաֆճեանը հիւանդ կեանք մը կ՛ապրի ու 1 Յունուար 1954-ին իր մահկանացուն կը կնքէ՝ Ֆրեզնոյի մէջ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Տիգրանակերտ ծնածներ Ստորոգութիւն:1 Յունուարի մահացածներ Ստորոգութիւն:Հայ խմբագիրներ
Աթիկեան
Աթիկյան, հայկական մականուն ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Մականուններ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Հայկական մականուններ
Ռազան ալ Նաճար
Ռազան Ապտուլ Քատիր ալ-Նաճար (Razan Ashraf Abdul Qadir al-Najjar, 1997 – 1 Յունիս 2018), պաղեստինցի բուժքոյր, ով սպանուած է Իսրայէլի պաշտպանութեան բանակի կողմէն 2018-ին Ղազայի սահմանի ցոյցերու ընթացքին կամաւոր աշխատանքի ժամանակ: Իսրայէլցի զինուորը մահացու կրակած է անոր կրծքավանդակին, երբ ան ձեռքերը վեր բարձրացուցած է՝ ցոյց տալու, որ զինուած չէ եւ կը փորձէ օգնութեան հասնիլ Իսրայէլի սահմանին մօտ Ղազայի հատուածին մէջ գտնուող վիրաւորներուն[5]: : Իսրայէլ սկիզբը հերքեց Ռազան ալ Նաճարի ուղղակի թիրախ եղած ըլլալը եւ մինչեւ այսօր չէ հրաժարած պաշտպանելէ այն փաստարկը, որ ան զոհուած է անուղղակի կրակոցէ : Իսրայէլի մէջ տեղակայուած B'Tselem իրաւապաշտպան խումբը կը նշէ, որ Ալ-Նաճար սպանուած է միտումնաւոր կերպով :
Ռազան ալ Նաճար ծնած է 1997-ին Աշրաֆ ալ-Նաճարի (ծն. 1974): Եղած է ընտանիքի 6 երեխաներէն առաջինը: Բնակած է Իսրայէլի սահմանին մօտ գտնուող պաղեստինեան Քուզա գիւղը :
Իսրայէլի պաշտպանութեան ուժերը հրապարակած են տեսանիւթ, ուր ան համաձայնած է մասնակցելու բողոքի հաւաքներուն որպէս կենդանի վահան, ենթադրաբար, Համասի պահանջով : Յետագային պարզուած է, որ տեսանիւթը լիբանանեան հեռուստաընկերութեան հետ հարցազրոյցէ հատուած մըն է, իսկ IDF բնագիրէն դուրս խմբագրած է ալ-Նաճարի մեկնաբանութիւնը՝ մոլորութիւն առաջացնելու համար : Իրական, չխմբագրուած տեսանիւթին մէջ ան Համասի մասին ոչ մէկ նշում կատարած է եւ կամ ինքնզինք անուանած՝ «փրկարար կենդանի վահան պաշտպանելու եւ փրկելու առաջնաճակատի վիրաւորներուն»: IDF-ը լայնօրէն քննադատութեան ենթարկուած է տեսանիւթին կեղծման համար[9][10]: :
Վկաներու ցուցմունքներու համաձայն, ալ-Նաճարի վրայ կրակ բացած են, երբ միւս բժիշկներու հետ միասին ձեռքերը վեր բարձրացուցած սպիտակ շապիկներով քալելով մօտեցելած է սահմանի պարիսպին՝ վիրաւոր ցուցարարին բուժելու համար :
Վաղ կեանք
Նաճարի հայրը Իսրայէլի մէջ աշխատած է մետաղի գործարանի մէջ, մինչեւ սահմանափակումներու ու պատժամիջոցներու գործադրութեան պատճառով պաղեստինցիներուն արգիլուեցաւ դէպի սահման ճամբփորդել: Այնուհետեւ ան աշխատած է որպէս հեծանիւի արհեստաւոր, սակայն դստեր մահուան ժամանակ գործազուրկ էր։ Ընտանիքը կ՛ապրի Քուզայի մէջ հարազատներու կողմէ տրամադրուած բնակարանի մը մէջ՝ սահմանի վրայ տեղակայուած իսրայէլական զինուորներու տեսադաշտին մէջ։ Անոնց տարածքը տարանջատուած է 4 մեթր բարձրութեամբ պեթոնէ պատով՝ պաղեստինցի բնակիչները իսրայէլական կրակոցներէն պաշտպանելու համար :
Ութ անդամներէ բաղկացած ընտանիքին մէջ մեծնալով՝ ալ-Նաճարը ականատես եղած է երեք պատերազմներու՝ 2008-2009 թթ. Ղազայի պատերազմ, Ամպամած Սիւն ռազմական գործողութիւն, երբ ան 16 տարեկան էր եւ 7 շաբաթեայ Անխորտակելի ժայռ պատերազմական գործողութիւնը : Չկարողանալով համալսարանական կրթութիւն ստանալ, սորված է վայելչագրութիւն, ինչպէս նաեւ հետեւած է բուժքոյրական դասընթացքներու :
381 (թիւ)
381 (երեք հարիւր ութսունմեկ) կենտ եռանիշ բնական թիւ է 380-ի եւ 382-ի միջեւ
Ադիբեկեան
Ադիբեկեան, հայկական մականուն ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Մականուններ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Հայկական մականուններ
Հռոմի Ժամանակակից Արուեստի Թանգարան
Հռոմի Ժամանակակից Արուեստի Թանգարան (Museo d'Arte Contemporanea di Roma), նշանաւոր է իբրեւ MACRO (ՀԺԱԹ), տեղական ինքնավարման ժամանակակից արուեստի թանգարան Իտալիոյ մայրաքաղաք Հռոմի մէջ։ Թանգարանը տեղակայուած է երկու առանձին վայրերու մէջ, որոնցմէ մէկն է գարեջուրի նախկին գործարանի շէնքը քաղաքին Սալարիօ շրջանի Նիզզա փողոցին վրայ, իսկ միւսը՝ Տեստաջօ շրջանի նախկին սպանդանոցը Օրացիօ Ճուսթինիանի հրապարակին վրայ:
Պատմութիւն
Նախագիծը սկսած է 1990-ականներու վերջը, հին Peroni գարեջուրի գործարանի շէնքին մէջ։ Վերակառուցման սկզբնական փուլէն ետք՝ Սեպտեմբեր 1999-ին, կառուցուեցաւ 6 սենեակ։ Թանգարանին պաշտօնական բացումը կատարուեցաւ 11 Հոկտեմբեր, 2002-ին:
Վերանորոգում
Մշտական ամբողջ հաւաքածոն ներկայացնելու համար Յուլիս 2004-էն սկսեալ շինարարութեան փուլը ընդլայնուած է: Վերանորոգման աշխատանքները վստահուած են ֆրանսացի ճարտարապետ Օտիլ Տէքին:
Հավաքածոյ
ՀԺԱԹ-ի մշտական հաւաքածոն կը ներառէ 1960-ականներու իտալական արուեստի առանցքային գործեր, ինչպիսին են Ֆորմա 1 խումբին գործերը՝ Քարլա Աքարտի, Անթօնիօ Սանֆիլիպպօ, Ակիլ Փերիլի, Փիերօ Տորացիօ, Լեոնսիլօ եւ Էտտոր Քոլլա, Մարիօ Սերոլի եւ Փինօ Փասկալի արտէ բովերա աշխատանքները, Տանօ Ֆեսթայի, Մարիօ Շիֆանոյի, Տիտինա Մասելիի եւ Միմմօ Ռոտելայի փոփ արթ աշխատանքները :
Պատկերասրահին մէջ կը ցուցադրուին այնպիսի արուեստագէտներու գործեր, ինչպիսին են Ջովաննի Ալպանեսը, Անտրիա Աքուիլանտին, Ջիաննի Ատտուպալին, Տոմէնիքօ Պիանչին, Պրունօ Չեքոպելլին, Սառա Չիրակին, Էնցօ Քուքչին, Ֆապրիս տէ Նոլան, Ջիաննի Տեսսին, Դանիէլ Գալլիանոն, Ֆետերիքօ Կիտան, Ֆելիս Լեւինին, Ֆապիօ Մաուրին, Լուիջի Ինտանին, Քրիստիանօ Փինդալտին, Փիերօ Պիցցի Քանելան, Ջոաքինօ Փոնտրելին, Սիսսին, Մարքօ Տիրելլին :
Ադիմեան
Ադիմյան, հայկական մականուն ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Մականուններ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Հայկական մականուններ
Չաքափուլի
Չաքափուլի (ჩაქაფული) վրացական   ազգային ճաշատեսակ, որ կը ներկայացնէ թարմ միս՝ շոգեխաշած կանաչիով եւ համեմներով ։ Առաւել յաճախ կ՝օգտագործուի ոչխարի միս (բայց նաեւ խոզի եւ այլ միս), իսկ տօնական տարբերակի համար՝ գառան միս։ Ուտեստին իւրայատուկ կծուութիւն կը հաղորդէ թարմ թարխունը, ինչպէս նաեւ յաճախ կ՝օգտագործուի սալոր։ Այս բաղադրիչները միսին կը հաղորդեն քիչ մը թթուութիւն եւ նուրբ բուրմունք։ Չաքափուլին կը մատուցեն որպէս առանձին ուտեստ գինիի, կանաչիի եւ հացի հետ միասին, կ՝ուտեն միայն տաք եղանակներուն։
Վրաստանի մէջ Չաքափուլին կը պատրաստեն հիմնականին ուշ գարնանը եւ ամրան սկիզբը, քանի որ այդ ժամանակահատուածին մէջ կան անոր համար անհրաժեշտ մթերքները։ Յաճախ զայն կը պատրաստեն Զատկին կամ եկեղեցական այլ տօներու ժամանակ, ինչպէս նաեւ Կիորկոպայի տօնին (Սուրբ Գէորգ զօրավար ի օրը), որ կը նշուի Մայիսի սկզբը եւ կը համարուի Վրաստանի մէջ նշուող առաւել կարեւոր եկեղեցական տօներէն մէկը։ Այդպիսի տօներուն ընդունուած է այցելել քաղաքէն հեռու գտնուող սուրբ վայրեր, այդ պատճառով ալ Չաքափուլի կ՝եփեն՝ խարոյկի վրայ մեծ կաթսաներով, այդպէս ուտելիքը կը ստանայ իւրատեսակ համ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Վրացական խոհանոց
Ռազմիկ Դաւոյեան
Ռազմիկ Դաւոյեան, հայ բանաստեղծ, գրող եւ հրապարակախօս ։
Ծնած է հիւսիսային Հայաստան՝ Սպիտակ։
Կենսագրական գիծեր եւ գործունէութիւն
Աւարտած է Երեւանի «Խաչատուր Աբովեան» հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի պատմալեզուագրական բաժինը, որ տակաւին ուսանողութեան շրջանին սկսած էր արտադրել։ Սովետական շրջանին աշխատած է Սփիւռքահայութեան հետ մշակութային կապերու կոմիտէին մէջ։
Գրական-ստեղծագործական աշխատանքի առընթեր, վարած է շարք մը կարեւոր պաշտօններ։ 1989 թուականի մեծ երկրաշարժէն վերջ նշանակուած է Հայաստանի խորհրդարանի Աղէտի գօտիի յանձնաժողովի նախագահի առաջին տեղակալ։
Զանազան շրջաններու մէջ գլխաւորած է « Համազգային »ի Հայաստանի վարչութիւնը եւ Հայաստանի Գրողներու միութեան վարչութիւնը։
Եղած է Հայաստանի Հանրապետութեան խորհրդական։ «Երեւան» վաւերագրական ժապաւէններու սթիւտիոյի տնօրէնի պաշտօնը վարելու առընթեր, եղած է Հանրային հեռուստակայանի տնօրէնի խորհրդական։
382 (թիւ)
382 (երեք հարիւր ութսուներկու) զոյգ եռանիշ բնական թիւ է 381-ի եւ 383-ի միջեւ
Ռազմիկ Դաւոյեան
Կենսագրական գիծեր եւ գործունէութիւն
Հեղինակած է աւելի քան 40 ժողովածու եւ գիրքեր, իր գործերը թարգմանուած են զանազան լեզուներու, իր ստեղծագործութիւնները տպագրուած են զանազան լեզուներով պարբերականներու մէջ։ Իր կեանքին ու գործունէութեան անդրադարձած են բազմաթիւ միջազգային հեղինակաւոր պարբերականներ։ Նուաճած է բազմաթիւ մրցանակներ ու պարգեւներ ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ բանաստեղծներ Ստորոգութիւն:Հայ հասարակական գործիչներ
ՆԱՍԱ
Օդագնացութեան եւ տիեզերական տարածութեան հետազօտութիւններու ազգային վարչութիւնն է (անգլ. National Aeronautics and Space Administration, կրճատ՝ NASA), որ կը պատկանի ԱՄՆ-ի կառավարութեան, եւ կ'ենթարկուի անմիջականօրէն ԱՄՆ-ի փոխնախագահին եւ 100 տոկոսով կը ֆինանսաւորուի ԱՄՆ-ի պետական պիւտճէէն։ Պատասխանատու է երկրին քաղաքացիական տիեզերական ծրագիրներուն։ Ունի ստորաբաժանումներ եւ բազմաթիւ աստղադիտակներ։
Մերքուրի (տիեզերանաւ)(1959-63 թթ.)
ԱՄՆ-ի առաջին տիեզերագնացութեան թռիչքի ծրագիրրն է։
Ճեմինի (տիեզերանաւ) (1961-66 թթ.)
«Ճեմինի»ի շարքին տիեզերանաւերը «Մերգիւրի»ի շարունակութիւնն էին, սակայն ունէին աւելի մեծ հնարաւորութիւններ զգալիօրէն։ Այս ծրագիրի ընթացքին, առաջին անգամ պատմութեան մէջ կատարուեցաւ սարքերու կցումը։
Աբոլլօ (տիեզերանաւ) (1961-72 թթ.)
Աբոլլոյի ծրագիրը տեղի կ'ունենայ 1961 թուականին, լուսնի վրայ մարդու առաջին վայրէջքը իրականացնելու համար եւ կ'աւարտի 1975 թուականին։ Նախագահ՝ Ճօն Քենետին այս նպատակը նշեց 1961, Սեպտեմբեր 12-ին, իր ելոյթին ընթացքին, որ իրականացուեցաւ 1969, Յուլիս 20-ին, Աբոլլօ-11-ի առաքելութեան ժամանակ Նիլ Արմսդրոնկի եւ Պազ Օլդրինին վայրէջքով։
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Աստղագիտութիւն
Արփիար Տէր Մարգարեան
Արփիար Տէր Մարգարեան (1889, Պիթլիս-1970) մէկն է այն բարձր հոգիներէն, որոնց շնորհիւ Ազգային Կեդրոնական վարժարանը շունչ ու ոգի ստացած է եւ մատղաշ սրտերու մէջ ներմուծած ընտանեկան, ազգային եւ համամարդակային սիրոյ վսեմ զգացումը։
Կենսագրութիւն
1905-էն մինչեւ 1909 յաճախած է Խարբերդի Ամերիկեան Քոլէճը, որուն ընթացքը նոյն տարին աւարտելով տարի մը վարած է Պիթլիսի Ամերիկեան վարժարանին տնօրէնութիւնը։ Ապա երկու տարի հետեւած է Իսթանապուլի Իրաւաբանական վարժարանի դասընթացքներուն վերջին տարեշրջանին՝ միեւնոյն ատեն աւարտած՝  Պահեստի Սպայից Զինուորական վարժարանը։
Մասնակցած է Պալքանեան եւ Ազգային Ընդհանուր պատերազմներուն, որոնց ընթացքին ստացած է հարիւրապետի աստիճան: Շրջան մը վարած է Ոստիկանական Զօրաց վարժարանի փոխ-տնօրէնութիւնը եւ կեդրոնի հրամանատարութիւնը։
Վերջին անգամ պաշտօնավարած է Պէզազեան վարժարանին մէջ 1950-53։ Այնուհետեւ վերջնականապէս քաշուած է ասպարէզէն։
Ունի դասագիրքներու շարք մը՝ Ե․ եւ Զ․ դասարաններուն համար՝ Աղբերակ անունով։ Վերահրատարակած է Արամ Անտոնեանի Գանձարանի»ները, Ա․, Բ․, Գ․, Դ․, յաւելեալ եւ ճոխացեալ պարունակութեամբ։
Գրած է պատմուածքներ, որոնք ամփոփուած են երկու հատորներու մէջ՝ «Արձագանգ» (Պոլիս, 1946), եւ «Անցորդը» (Պոլիս, 1962)։
1932-1949 վարիչ խմբագիրը եղած է Ս․ Փրկիչ Ազգային Հիւադանոցի տարեգիրքերուն։ Աւելի ուշ երբ տարեգիրքը վերածուած է ամսաթերթի, վեց ամիս շարունակած է իր վարիչ-խմբագիրի պաշտօնը։
Հայերէնի թարգմանած է «Կիւզիտէ Սապրիի Նէտրէտ» վէպը ։
1937 թուական
1937 թուական, ոչ նահանջ տարի, 20րդ դարու 37րդ տարին է
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1937 ծնունդներ
Յակոբ Յարութիւնեան
Կենսագրութիւն
Յակոբ Յարութիւնեան, ծնած է 1888-ին Ալաշկերտի գաւառի Խաստուր գիւղին մէջ։ 1901-1910-ններուն սորված է Էջմիածնի Գէորգեան ճեմարանին մէջ, աշակերտած է Կոմիտասին, 1912-1919-ններուն՝ Պեռլինի, Լայպցիգի, Ցիւրիխի համալսարաններուն մէջ։ 1910-1912-ններուն աշխատած է Թաւրիզի հայկական դպրոցին մէջ։ 1927-1940-ններուն դասաւանդած է Երեւանի պետական համալսարանին մէջ, 1928-1932-ններուն միաժամանակ՝ Երեւանի պետական մանկավարժական հիմնարկին մէջ։ 1935-1937-ններուն եղած է Արմֆանի արուեստի բաժինի վարիչ: Անհիմն բռնադատուած է (1941), մահացած թերեւս չպարզուած հանգամանքներու մէջ 1943-ին :
Ստեղծագործութիւններ
Հեղինակ է «Կանտի իմացաբանութիւնը» (1910-1911, Էջմիածին «Արարատ»), «Զարգացման գաղափարի վերլուծութիւնը» (1919, գերմաներէն), «Մկրտիչ Պեշիկթաշլեան» (1912, «Արարատ»), «Լեզուի մասին» (1934), «Մանեակ» (ժողովրդական երգերու ժողովածու, 1958) աշխատութիւններու, թարգմանած է Հեգելի «Դասախօսութիւններ գեղագիտութեան մասին» գիրքը (1939), Գյոթեի բանաստեղծութիւններու ընտրանին (1946) եւ այլն :
Յարութիւն Չաքմաքճեան
Յարութիւն Չաքմաքճեան, հայ գրող եւ խմբագիր։
Կենսագրութիւն
Ծնած Ատանա, ուրկէ գացած է Կիպրոս 1901-ին, ու Միացեալ Նահանգներ գաղթած 1904-ին։
Սիամանթոյի խմբագրական պարտականութիւնները իր վրայ առնելով՝ 1908-1918 թուականներուն Չաքմաքճեան «Հայրենիք»ի խմբագրութիւնը կատարած է ։
Համալսարանական ուսման մէջ հետեւած է տարրաբանութեան ճիւղին, զոր քանի մը տասնամեակ դասաւանդած է Թաֆց Քոլէճին մէջ, մինչեւ 65 տարիքը։
Չաքմաքճեան հեղինակն է Հայոց Պատմութեան ստուարածաւալ հատորի մը եւ նոյնքան բարձրորակ անգլերէն-հայերէն բառարանի մը։ Վերջին տարիներու Չաքմաքճեան գրեթէ կորսնցուցած էր տեսողութիւնը եւ բարեկամներն ու ընկերները ընթերցումներ կը կատարէին իրեն։
Երաժշտագէտ-երգահան Ալան Յովհաննէսը Յարութիւն Չաքմաքճեանի միակ զաւակն է ։
Յարութիւն Չաքմաքճեան կը մահանայ 1973 Մայիս 21-ին։
Աշխատասիրութիւններ եւ հրատարակութիւններ
Իր գրչին կը պատկանի նաեւ «Ընդարձակ Բառարան Հայերէնէ Անգլերէն» երկասիրութիւնը (1424) էջ։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:21 Մայիսի մահացածներ Ստորոգութիւն:Հայ գրողներ Ստորոգութիւն:Հայ խմբագիրներ
Լիեժի տաճար
Լիեժի Սուրբ Պօղոսի տաճար  (Cathédrale Saint-Paul de Liège) — Մայր տաճար Պելճիքայի Թագաւորութեան Լիեժ քաղաքին մէջ, Լիեժի եպիսկոպոսին նստավայրն է:
Պատմութիւն
Սուրբ Պողոսին տաճարն Մայր տաճարի կարգավիճակ ստացած է Նաբոլէոն Առաջինի (Նաբոլէոն Պոնաբարտի) իշխանութեան տարիներուն, Լիեժի քաղաքացիների խնդրանոք: 1804-ին կայսեր կողմէն տաճարին ընծայված է պատկառելի չափերով զանգ մը, զոր կը գործածվի առ այսօր: Այս տաճարին մէջ կը պահվին Սուրբ Լամպերտ Մաաստրիխտցու մասունքներ: . է
Գրիգոր Պարթեւեան
Գրիգոր Պարթեւեան, 1898 Կելիպոլ – 1 Նոյեմբեր 1980․ ուսուցիչ, հասարակական գործիչ։
Կենսագրական գիծեր
Գրիգոր Պարթեւեան ծնած է 1898-ին Կելիպոլ (Քալիփոլի)։  Հայրն է Խորէն քհնյ․Պարթեւեան, իսկ հօրեղբայրը եղած է եպիսկոպոս։  Կրթութիւնը կը ստանայ ծննդավայրին դպրոցին մէջ։  Ցեղասպանութեան տարիներուն կը հաւաքէ նահատակ եղբօր զաւակները եւ անոնց տէր կը կանգնի, հայթաթելով՝ անհրաժէշտ խնամքն ու կրթութիւնը։
1922-ին, Փոքր Ասիոյ Աղէտի ժամանակ Քավալա կը հասնի (հիւսիսային Յունաստան, արեւելեան Մակետոնիոյ եւ Թրակիոյ Շրջանային Միաւոր)։  Կ՛ ամուսնանայ Մարի Արսենեանին հետ․ ծնած Մարկոս եւ Զապել Արսենեաններուն յարկին տակ ու ուսումը ստացած ծննդավայրին՝ Չանաքալէ (Տարտանելի հարաւային ժովեզր, Փոքր Ասիոյ ցամաքամաս) մէջ։ Կը բախտաւորուին երկու զաւակներով՝ Խորէն (1930) եւ Լիզէթ (1932)։  Քավալա, Լազարիսթներուն վարժարանը ֆրանսերէն կը դասաւանդէ։
1933-ին ընտանեօք Քոքինիոյ (Ատիկէ, Փիրէայի Շրջանային Միաւոր) հայաշատ թաղը կը հաստատուին։  Այնուհետեւ կը սկսի անոր հասարակական գործիչի եւ դաստիարակիչի գործունէութիւնը Աթէնքի եւ Փիրէայի մէջ։
Կը դասաւանդէ հայերէն լեզու եւ Հայաստանի Աշխարհագրութիւն Թամպուրիոյ (կամ Լիբազմա․ Քոքինիոյ արեւմուտքը, Փիրէայի հիւսիս արեւելեան շրջան) հայկական կաթոլիկներու դպրոցը, Քոքինիոյ «Ազգային-Զաւարեան» եւ Ֆիքսի (Տուրղութի) Ազգային Միացեալ (կը գործէր հայ կաթողիկէ եկեղեցւոյ կողմէն տրամադրուած շէնքին մէջ) վարժարաններուն մէջ։
1960-ական թուականներուն, սիրայօժար, ֆրանսերէն կը դասաւանդէ յունահայոց թեմին կողմէ Պէյրութի Նշան Փալանճեան Ճեմարանը ղրկուող աշակերտներուն։  Այդ ժամանակին, Նշան Փալանճեան Ճեմարանը, Սփիւռքի հազուագիւտ հաստատութիւններէն էր, ուր ապագայ ուսուցիչներ, խմբագիրներ եւ հասարակական գործիչներ կը պատրաստուէին։
Ըստ իր աշակերտներուն վկայութիւններուն, Հայաստանի հանդէպ իր սէրն ու յուզումը, իւրայատուկ ձեւով անոնց կը փոխանցէր աշխարհագրութեան դասին ընդմէջէն։
Աղբիւրներ
Ազատ Օր․ Յովսէփ Պարազեան, «Առանց Խորագրի», 6 Մարտ 2007 (63-րդ տարի, թիւ 18601)
Ազատ Օր․ Մարգար Շարապխանեան, Ռենէ Փիոյի կեանքէն, 21 եւ 22 Մարտ 2008, (64-րդ տարի, թիւ 18855)
Ազատ Օր․ 7 Նոյեմբեր 1980 Ստորոգութիւն:Հայ ուսուցիչներ Ստորոգութիւն:Հայ հասարակական գործիչներ (արւմտ.)
Նապիհ Պըրրի
Նապիհ Պըրրի (نبيه بري, ), լիբանանցի քաղաքագէտ է եւ Լիբանանի խորհրդարանի նախագահն է 1992-էն ի վեր: Ղեկավարն է Ամալ կուսակցութեան:
Կեանք եւ ուսում
Ծնած է 28 Յունուար 1938-ին, Սիերա Լէօն, լիբանացի շիա ընտանիքի մէջ:
Պըրրի յաճախած է հարաւային Լիբանանի Թըպնին եւ Այն Էպէլ շրջաններու մէջ գտնուող դպրոցները, ապա իր ուսումը շարունակած է Պընթ Ժպէյլի եւ Ժաաֆարիայի բարձրագոյն վարժարաններուն մէջ։ Նաեւ յաճախած է Պէյրութի Մաքասետ եւ Սաժես վարժարանները: 1963-ին, Լիբանանեան Համալսարանէն ստացած է իրաւաբանութեան վկայական, եղած է այդտեղի աշակերտական մարմինի ատենապետը, ինչպէս նաեւ Վերաքննիչ ատեանի փաստաբան:
Ասպարէզ
1963-ին, Պըրրի ընտրուած է լիբանանցի աշակերտներու ազգային միութեան նախագահ եւ մասնակցած է աշակերտական եւ քաղաքական համագումարներու: Աշխատած է Վերաքննիչ ատեանի մէջ, որպէս իրաւաբան: 1970-ականներու սկիզբը, Պէյրութի զանազան հաստատութիւններու փաստաբանը եղած է:
1980-ին, ընտրուած Ամալ կուսակցութեան ղեկավար եւ դիմադրած է իսրայէլեան բանակին, մանաւանդ հարաւային Լիբանանի, Պեքաայի մէջ եւ 1982-ին տեղի ունեցած Խալտէի մէջ ամէնէն նշանաւոր կռիւին ընթացքին:
Ընկերվար յառաջդիմական կուսակցութեան դեկավար եւ իրեն դաշնակից Ուալիտ Ժոմպլաթի հետ գլխաւոր դերակատարն էր 6 Փետրուար 1984-ի Ինթիֆատային, որ տեղի ունեցած է ընդդէմ Ամին Ժըմայյէլի լիբանանեան համայնքային կառավարութեան, երբ պաշտօնեաներն ու զինուորները պէտք էր փախուստ տային լիբանանեան բանակին՝ ստորագրելու համար Թա'իֆի համաձայնութիւնը, որմով աւարտեցաւ Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմը: