cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մարտ 1-ի Իրադարձութիւններ
25 Փետրուար
25 Փետրուարին 40-էն 50 հազարանոց մարդկանց բազմութիւնը շարժուեցաւ դէպի Ազատութեան հրապարակ, ուր քանի մը անգամ խաղաղ հանրահաւաք կազմակերպելու հրապարակային կոչերոով հանդէս եկաւ Լ. Տէր-Պետրոսեանը։ Վերջինս իր ելոյթներուն կը վկայակոչէր 1980-ականներու վերջերը, երբ խորհրդային իշխանութիւնները ձերբակալեցին իր գլխաւորած Ղարաբաղ կոմիտէի անդամներուն։ Առաջին նախագահն կ՛ըսէր, որ չի վախնար ձերբակալութիւնէն կամ քաղաքական սպանութիւնէն, եւ եթէ իշխող քաղաքական ուժի՝ Հայաստանի հանրապետական կուսակցութեան պատուէրով իրեն ոչնչացնեն, այդ միայն կը նպաստէ տուեալ քաղաքական կառոյցի արագ ոչնչացման։ Նոյն օրը երկու անգամ ելոյթ ունեցաւ ֆրանսայի հայկական համայնքի ներկայացուցիչ Սարգիս Հացպանեանը, որ իր խօսքին մէջ անդրադարձաւ հայերու մասնակցութեան Ֆրանսայի եւ Գերմանիոյ մէջ տեղի ունեցած յեղափոխական շարժումներուն։ Կէսգիշերուան մօտ ցուցարարներու թիւը հասած էր 10-էն 15 հազարի. անոնցմէ ոմանք գիշերը անցուցին վրաններու մէջ։
29 Փետրուար
29 Փետրուար գիշերը Ազատութեան հրապարակի վրաններու թիւը հասած էր 132-ի. շուրջօրեայ ցոյցերը կը շարունակուէին։ Ցերեկը կազմակերպուած երթին մասնակցած էր շուրջ 100 հազար մարդ։
1 Մարտ
1 Մարտի առաւօտեան ժամը 6։30-ին ՀՀ ՆԳՆ եւ անոնց աջակցող ուժերը, անսպասելիօրէն յարձակում գործելով Ազատութեան հրապարակին մէջ հաւաքուած ցուցարարներուն վրայ, դաժան կերպով ցրեցին բողոքարարներուն, որոնց թիւը, ըստ հաղորդուող տուեալներու, կը կազմէր 700-1000 մարդ։ Ականատեսներու վկայութեամբ իշխանական ուժերը զէնքեր եւ նռնակներ կը տեղադրէին քնած բողոքարարներուն մօտ, իսկ յետոյ պնդելով, որ կը կանխեն պետական յեղաշրջման փորձ, գրոհել էին ժողովուրդի վրայ։ Ոստիկանութիւնը անցած էր մահակներու ու ելեկտրական հարուած հասցնող սարքերու կիրառման։ Ցուցարարներէն ոմանք ոստիկաններու յարձակման պահուն կրցան փախչիլ։ Տասնեակ անձինք ստացան ծանր վնասուածքներ. աւելի քան 100-ը ձերբակալուեցան։ Վկաներէն մէկը Human Rights Watch իրաւապաշտպան կազմակերպութեան յայտնած էր, որ հրապարակին մէջ իրենց երկու կողմէն մօտեցած են սաղաւարտներով, փլաստիկ վահաններով եւ ռետինէ մահակներով զինուած ոստիկանութեան յատուկ ջոկատներ։ Վերջիններս, ըստ ականատեսներու, առանց նախազգուշացման սկսած են ցանել ջուր ու իրենց ռետինէ մահակներով ու ելեկտրական հարուած հասցնող սարքերով յարձակած ցուցարարներու վրայ։ Արդէն ժամը 11։00-ին մօտ Ազատութեան հրապարակը ամբողջութեամբ շրջափակուած էր ոստիկաններու կողմէ. տարածքը արեան հետքերէն մաքրելու համար կ՛օգտագործուէին ջուրի մեծ տակառներ (միեւնոյն ժամանակ, ոստիկանութեան յատուկ զօրքերը կ՛ընէին ամէն ինչ՝ անցորդներուն տարածքը լուսանկարել թոյլ չտալու համար)։ Կարապի լիճի սրճարանը չորս կողմէ փակած էին վրանի քաթանով, որպէսզի տեսանելի չըլլայ՝ ինչ կը կատարուի ներսը։ Ըստ շրջանառուող լուրերու՝ ցուցարարներուն ֆիզիկական բռնութեան ենթարկելու համար Հայաստան բերուած էին Լեռնային Ղարաբաղի Պաշտպանութեան բանակի զօրքեր, քանի որ Երեւանի ոստիկանութիւնը դժկամութիւն յայտնած էր նման գործողութիւններու դիմելու հրահանգին։
Ժամը 11։30-ի սահմաններուն Ազատութեան հրապարակէն մինչեւ Հիւսիսային պողոտայ, այնուհետեւ՝ դէպի Ֆրանսայի դեսպանատուն շարժուեցան շուրջ 1000 խաղաղ ցուցարարներ։ Ցուցարարներէն Հրազդան Քաղաքի բնակիչ Սարօ Վահան Կոստանեանը, շրջանառուող լուրերու համաձայն, ոստիկաններու դաժան ծեծէն կորսնցուցած է աչքի տեսողութիւնը։ 1։30-ին մօտ տարածք բերուեցաւ ոստիկանութեան զրահապատուած անուասայլակը, որու շուրջ հաւաքուեցաւ ահագնացող ժողովուրդը։ Ժամը 2-ին մօտ հրապարակին մէջ հաւաքուած բազմութիւնը շուրջ 150,000-ով կը գերազանցէր նախորդ օրերուն հաւաքուած բազմութեան։ Ոստիկանութեան յատուկ ծառայողներու թիւը գերազանցած էր 3000-ը։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:2008
1568 թուական
1568 թուական, նահանջ տարի, 16րդ դարու 68րդ տարին է
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1568 ծնունդներ
Մահեր
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1568 մահեր
Արա Սանճեան
Արա Սանճեան, պատմագէտ, հայագէտ, ուսումնասիրող եւ մտաւորական: Հայոց եւ միջին արեւելեան պատմութեան դասախօս, Հայագիտական Հետազօտութեանց Կեդրոնի վարիչ, Միշիկընի համալսարան, Տիրպոռն (ԱՄՆ)։
Կենսագրութիւն
Դոկտ. Արա Սանճեան ստացած է նախակրթական եւ երկրորդական իր ուսումը Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միութեան երեք տարբեր դպրոցներու մէջ՝ Լիբանանի Լեւոն Կ. Նազարեան, Պօղոս Գ. Կարմիրեան եւ աւարտելով Յովակիմեան-Մանուկեան երկրորդական վարժարանը։
1986-1991 հետեւած է Երեւանի Պետական Համալսարանի պատմագիտութեան ճիւղին, զոր աւարտելէ ետք, ան մեկնած է Անգլիա:
1996-ին աւարտած է Լոնտոնի համալսարանի Արեւելեան եւ ափրիկեան հետազօտութիւններու դպրոցը, ուր մասնագիտանալով Միջին Արեւելքի ժամանակակից պատմութեան մէջ, ստացած է դոկտորի աստիճան:
Վերադառնալէ ետք Լիբանան, ան տասը տարի իբրեւ դասախօս աշխատած է Հայկազեան համալսարանին մէջ:
1996-2005՝ Պէյրութի Հայկազեան համալսարանի հայագիտութեան, պատմութեան եւ քաղաքագիտութեան ամպիոնի վարիչ։
2003-ին՝ այցելու դասախօս Քալիֆորնիայի նահանգային համալսարանի Ֆրեզնօ քաղաքի մասնաճիւղի հայագիտական ծրագիր։
2006-ին անցած է Մ. Նահանգներ, ուր Միշիկըն համալսարանի Տիրպոռն քաղաքի մասնաճիւղին մէջ կը դասաւանդէ պատմութիւն, միաժամանակ ստանձնելով համալսարանին մէջ գործող հայագիտական կեդրոնին վարիչի պաշտօնը։
Գիտական յօդուածներ եւ աշխատութիւններ
Հրատարակուած գիտական աշխատութիւնները կը վերաբերին Հայաստանի, Մերձաւոր արեւելքի հայագաղութներու, Թուրքիայի եւ Արեւմտեան Ասիայի արաբական երկիրներու Առաջին համաշխարհային պատերազմէն յետոյ պատմութեանը։
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Պատմագէտներ Ստորոգութիւն:Դասախօսներ Ստորոգութիւն:Հայագէտներ
Պերճ Թիւրապեան
Պերճ Թիւրապեան, բանասէր, թարգմանիչ, գրադարանագէտ, դասախօս, երաժիշտ։
Կենսագրութիւն
Պերճ Թիւրապեան ծնած է Եգիպտոս 1950 թուականին։ Ուսումը ստացած է Գահիրէի Մխիթարեան վարժարանէն, ապա ֆրանսական քոլեճէն։ 1965 թուականին ներգաղթեր է Հայաստան: Ուսումը շարուանակած է Երեւանի պետական համալսարանի բանասիրական բաժնին մէջ։ ԵՊՀ-ի մէջ դասաւանդեր է ֆրանսերէն լեզու եւ գրականութիււն։
1960-ական թուականներուն Պերճ Թիւրապեանը Հայաստանի մէջ  սկիզբ առած հեղինակային երգի ներկայացուցիչներէն էր։ 1987 թուականին աշխատեր է Նիւ Եորքի Գոլումպիայի համալսարանի գրադարանին մէջ, ուր շարունակեր է ուսումը եւ ստացեր է գրադարանագիտութեան մագիստրոսի կոչում։ Այնուհետեւ աշխատանքի անցեր է Նիւ Եորքի Հանրային գրադարանին մէջ։
Հեղինակային համերգներ ունեցեր է Երեւանի մէջ, Միացեալ Նահանգներու, Գանատայի շարք մը քաղաքներու եւ Փարիզի մէջ։
Ֆրանսերէնէն հայերէն թարգմանած է Շարլ Ազնաւուրի երգերը : 2010 թուականին Երեւանի մէջ լոյս  տեսած է «Ազնաւուրը՝ հայերէն» ձայներիզը, որուն մէջ ընդգրկուած են Շարլ Ազնաւուրի 13 երգերու հայերէն տարբերակները : Թարգմանած ու կատարած է յայտնի ֆրանսացի երգիչներու՝ Ժաք Պրելի (Jacques Brel), Լէո Ֆեռէի (Léo Ferré), Ճորճ Պրասէնսի (Georges Brassens) ու Շարլ Ազնաւուրի երգերը։
Գրիգոր Նիւսացի
Գրիգոր Նիւսացի (Γρηγόριος Νύσσης, Gregorius Nyssenus, շուրջ 335 - 394), աստուածաբան, փիլիոսոփայ, եկեղեցական գործիչ (եպիսկոպոս), Հայ եւ ընդհանրական եկեղեցւոյ սուրբ, եկեղեցական հայր, Բարսեղ Կեսարացի ի եւ Գրիգոր Նազիանզացի հետ կը կազմէ «երեք մեծ կապադովկիացիներու» եռեակը, Բարսեղ Կեսարացիի կրտսեր եղբայրը:
Կենսագրութիւն
Ծնած է Կապադովկիոյ Նեոկեսարիա քաղաքին մէջ շուրջ 335-ին յոյն մեծահարուստ եւ ազնուական ընտանիքի մը մէջ, որ աչքի կը զարնէր իր աստուածապաշտութեամբ: Երիտասարդ հասակին դպիր կարգուած է, սակայն, որոշ շրջան մը ձգած է հոգեւոր ոլորտը եւ հռետորութեան ուսուցիչ դարձած՝ ուսումնասիրելով հեթանոսական գրականութիւն: Ամուսնացած է եւ ունեցած՝ երկու զաւակ: 365-ին կնոջ մահէն ետք վերադարձած է հոգեւորականութեան, հեռացած անապատ՝ զբաղելով Ս. Գիրքի ուսումնասիրութեամբ: 372-ին Բարսեղ Կեսարացի, կապադովկեան Կեսարիա քաղաքի արքեպիսկոպոս ձեռնադրուելով, իր դիրքերն ամրապնդելու համար եղբայրը կարգած է հայաբնակ Նիւսա գիւղի եւ Սեբաստիա քաղաքի եպիսկոպոս: Այդ պաշտօնին մէջ Գրիգոր Նիւսացի աջակցած է եղբօրը՝ աղանդներու (ապոլինարիզմ եւ արիոսականութիւն) դէմ պայքարին, որուն համար ալ բիւզանդական Վաղէս կայսեր կողմէն աթոռազրկուած եւ աքսորուած է՝ վերադառնալով Նիւսա, միայն անոր վախճանելէն ետք: 378-ին Բարսեղ Կեսարացիի մահէն ետք, աւարտին կը հասցնէ եւ կը հրատարակէ աւագ եղբօր անաւարտ երկը՝ «Վեցօրեայքը»:
379-ին մասնակցած է Անտիոքի եկեղեցական ժողովին, որ կը դատապարտէ միլեթիանական աղանդը: Իր կամքին հակառակ նշանակուած է Սեբաստիա քաղաքի մետրոպոլիտ եւ ուղարկուած Պաղեստին եւ Արաբիա՝ աղանդներու դէմ պայքարելու նպատակով:
Մասնակցած է 381-ին Կ.Պոլսոյ երկրորդ տիեզերական ժողովին: Մայրաքաղաքին մէջ Գրիգոր ձեռք բերած է հեղինակաւոր աստուածաբանի եւ քարոզիչի համբաւ, կայսերական հրովարտակով անոր անունը ներառուած է այն եպիսկոպոսներու ցանկի մէջ, որոնց հետ շփումը «պարտադիր էր ուղղափառներու համար»:
Գրիգոր Նիւսացիի կեանքին վերջին տարիներուն մասին գրեթէ ոչինչ աւանդուած է, միայն յայտնի է, որ 394-ին ան ներկայ գտնուած է Կ.Պոլսոյ մէջ հրաւիրուած տեղական նշանակութեան եկեղեցական ժողովին:
Հայեացքներ
Անոր հայեացքներուն վրայ մեծ ազդեցութիւն ձգած է Որոգինեսի աստուածաբանութիւնը, Նոր - Պղատոնականութիւնը եւ Փիլոն Ալեքսանդրացիի գործերը: Պատկանած է Ս. Գիրքի մեկնողական այլաբանական դպրոցին: Գրիգոր Նիւսացի ունեցած է քանի մը յատուկ կարծիքներ, որոնք ընդունելի չեն Ընդհանրական Եկեղեցւոյ համար, ինչպէս օրինակ՝ դժոխքի ժամանակաւոր տանջանքներու մասին ուսմունքը, կամ ապոսկատաստիսը (Քրիստոսի Երկրորդ գալուստէն ետք արդարներու եւ մեղաւորներու, ինչպէս եւ սատանային ու դեւերու համընդհանուր վերականգնումը):
Աշխատութիւններ
Թէեւ Գրիգոր Նիւսացի հիմնականին մէջ ստեղծագործած է իր կեանքին վերջին տարիներուն (380-394)՝ անոր մատենագրական ժառանգութիւնը բազմազան է եւ հարուստ: Ձգած է դաւանաբանական, մեկնողական, բարոյախրատական գրուածքներ, քարոզներ, նամակներ, ողբեր եւ այլն: «Ընդդէմ Եվնոմիոսի» աշխատութեան մէջ հաստատած է Ս. Երրորդութեան ուղղափառ վարդապետութիւնը: Երրորդաբանական տեսութիւնը շարադրուած է «Ս. Հոգիի մասին» աշխատութեան մէջ, «Առ Եւստաթէոս բժիշկ. Յաղագս Սրբոյ Երրորդութեան» թուղթին, ճառերուն մէջ, որոնցմէ նշանաւոր է «Ոչ երեք Աստուածք»-ը եւ այլ գրուածքներու մէջ։ «Հրահանգ քրիստոնէական հաւատքի» գործը յորդոր ուղղուած է նորադարձ հեթանոսներուն ու հրեաներուն, կը պարունակէ նաեւ հերետիկոսութեան հակաճառելու եղանակներ: «Ընդդէմ Ապողինարիոսի» երկին մէջ հերքած է Ապողինար Լաոդիկեցիի ուսմունքը, իսկ «Ընդդէմ մանիքեցիներու» երկին մէջ քրիստոնէութեան տեսանկիւնէն փորձած է ապացուցել, որ Աստուած չարի պատճառ չէ: «Մարդու արարչագործման մասին» երկասիրութեան մէջ կը խօսուի մարդու մէջ Աստուծոյ պատկերին նախաստեղծ արժանիքներուն, հոգիի ոգեղէնութեան, անոր զօրութիւններուն, յարութեան, մարդու բնութեան մէջ սողոսկուած արատին եւ անոր ծագման մասին: Նիւսացիի դաւանաբանական գլխաւոր երկը «Քրիստոնէական»-ն է («Ճառ յաղագս մեծին քրիստոնէականին»), որ հեղինակին ուղղափառ վարդապետութեան ամփոփումն է: Նիւսացիի գրիչին պատկանած են նաեւ Աստուածաշունչի մեկնութիւններ, որոնք հիմնականին մէջ այլաբանական խորհրդածութիւններ են: Հեղինակած է նաեւ ծիսապաշտական քարոզներ՝ նուիրուած Յիսուս Քրիստոսի Ծննդեան եւ Աստուածայայտնութեան, Ս. Զատկուան եւ Յարութեան, Համբարձման, Հոգեգալստեան տօներուն, գրած է բարոյախրատական բնոյթի ճառեր, ներբողներ, դամբանականներ, խրատներ, նամակներ :
«Մարդու կազմութեան մասին» աշխատութիւնը
Գրիգոր Նիւսացի իր «Մարդու կազմութեան մասին» աշխատութեան մէջ կ'անդրադառնայ ժամանակակից հոգեբանութեան շրջանակներուն մէջ ուսումնասիրուող կարեւորագոյն երեւոյթներու պարզաբանման՝ զգայութիւններ, յոյզեր, խելք, քունի ու երազի նշանակութիւնը եւ այլն:
Մարդը մեծագոյն արարչագործութիւնն է, արարչագործութիւններէն վերջինը, քանի որ ան այնպէս ստեղծուած է, որպէսզի ճանչնայ ու հետազօտէ արարուածը: Մարդը իր հոգեւոր առաւելութիւններով ստեղծուած է թագաւորելու համար: Հոգին ցոյց կու տայ գերակայութիւն, ամբողջութեամբ, ազատօրէն կը տիրապետէ իր ցանկութիւններուն: Մարդը չունի շատ ճանաչողական ուժեր, բայց զգացումներով կրնայ տեսնել ինչ որ կ'ապրի: Մարդու ուժը խելքն է, որ ինքզինք կը յայտնաբերէ իւրաքանչիւր զգայութեան մէջ։ Ան աչքի միջոցով կը տեսնէ, ականջի միջոցով կը կապէ ըսածը, կը սիրէ հաճելին եւ կը զզուի այն ամէնէն, ինչ որ տհաճութիւն կը պատճառէ, կը գործէ ձեռքով, ինչպէս իրեն յարմար է, կը բռնէ կամ հետը կը քաշէ, եթէ իրեն համար նպատակայարմար կը գտնուի: Հակառակ մարդու ճանաչողութեան գործիքները տարբեր են, անոնց գործող, շարժիչ ուժը առաջադրուած նպատակն է: Մարդը լոյս աշխարհ կու գայ խեղճ, անզէն՝ կարիք ունենալով կեանքի համար ամէն ինչի: Ան չունի ոչ ծածկոյթ մը պաշտպանութեան համար․ ո՛չ ամուր ատամներ, ո՛չ եղունգներ, ո՛չ մահացու թոյն, ինչպէս շատ անասուններ, որպէսզի իր սեփական անվտանգութեան համար ուրիշներու օգնութեան կարիքը չունենայ: Ի տարբերութիւն բոլոր անասուններուն՝ միայն մարդն է ի ծնէ անպաշտման բնական գործիքներով: Մարդու բնութեան անբաւարարութիւնը հիմք կը ծառայէ բնութեան իշխելու համար: Անասուններու հետ անմիջականօրէն պայքարելու անհնարինութեան շնորհիւ մարդը ստեղծած է սուրը, երկաթը եւ նետը: Մարդուն ոտքերը քալելու ժամանակ կը դիմանան ցաւին, կը քերծուին եւ ատիկա հիմք հանդիսացած է կօշիկի ստեղծման համար: Մարդը ունի ուղղաձիգ կեցուածք, անոր դէմքը ուղղուած է երկինքին, անով իսկ կը նշանակէ անոր իրաւունքը թագաւորական իշխանութեան: Մարդու համար յենարան կը ծառայեն անոր ձեռքերը ուղղաձիգ կեցուածին համար, քանի որ երկու ոտքով ան անվտանգ կը կանգնի գետնի վրայ։ Ձեռքերու միջնորդութիւնը կ'օգնէ խօսելուն: Ձեռքերու ծառայութիւնը բառային առանձնայատկութիւնն է, բայց ոչ այնքան գրաւոր, որքան  բառին արտասանութիւնը:
Այս առանձնայատկութիւնը պայմանաւորուած է արարչագործութեան հերթականութեամբ. բոյսեր, այնուհետեւ անխօս անասուններ, ապա մարդը, քանի որ անասուններուն համար օգտակար են բոյսերը, մարդուն համար անասունները: Խօսքը կը սորվեցնէ, որ կենսական եւ հոգեւոր ուժը կը դրսեւորէ երեք տարբերակներու մէջ․ բուսական սննդարար ուժը, զգայական գործունէութիւնը եւ զգայական հասկացողութիւնը: Մարմինին մէջ կատարեալ կեանքը կը դիտուի հետեւեալ ձեւով՝ մարդը կը սնանի, կը քնանայ, ունի խօսքի ընդունակութիւն եւ կը կառավարէ բանականութիւնը: Զգայականը բաժնուած է բառայինի եւ ոչ բառայինի: Քանի որ մարդը բանաւոր էակ է, անոր մարմինն ալ պէտք է ունենայ համապատասխան կառուցուածք, համապատասխան գործիք, խօսելու եւ բառի արտասանման համար: Անոր համար ալ մարմինին տրուած են ձեռքեր: Մէկ զգայութիւնը չի խառնուիր միւսին. լսողութիւնը չի խօսիր, ձայնը չի լսեր: Խելքը, «դիտարկելով» իւրաքանչիւր մուտք գործած զգայութիւն, «կը տեղաւորէ» համապատասխան գիտելիքները: Յաճախ զգայութեան տարբեր անդամներէն «կը հաւաքէ» մէկ ճանաչողութիւն, քանի որ միեւնոյն առարկան կը զգացուի բազմազան զգայութիւններու կողմէ, տեղի ունեցած է նաեւ հակառակը՝ մէկ զգայութեամբ կը ճանչնանք շատ բազմազանութիւններ՝ իրարմէ տարբերող: Իւրաքանչիւր զգայութիւն կը փոխանցէ գիտելիք՝ առարկայի առանձնայատկութիւններու մասին իր հասկացողութեան համապատասխան:
Այս ձեւով, խելքը կը տարբերի զգայութիւններէն: Եթէ անիկա զգայութիւն ըլլար, ապա պէտք էր որոշակի ընդհանրութիւն ունենար զգայական գործունէութիւններէն մէկուն հետ: Բայց զգայութիւնները տարբեր են  իրարմէ եւ չեն խառնուիր, այն դէպքին երբ խելքը հաւասարապէս յատուկ է իւրաքանչիւր զգայութեան: Խելքը անհասանելի, անճանաչելի գոյացութիւն է:
Հոգի ին մտաւոր ուժը յաճախ կը խախտի տառապանքներէն, բանականութիւնը կը թուլցնէ իր գործունէութիւնը մարմնական որոշակի հարցերու պատճառով: Յոյզերու եւ ապրումներու մէջ մեծ նշանակութիւն ունի մարդու մարմինին գոտկային հատուածը: Իբրեւ ապացոյց օրինակ զայրացած մարդիկ անմիջապէս կը դեղնին, կը գունատին, որու պատճառը մեծ քանակութեամբ լեղի արտադրումն է:
Գոյութիւնը միշտ դէպի յառաջ շարժման մէջ է: Կեանքը անընդհատ կը փոխուի, կը շարժի հակասութիւններով, համանմանը կը փոխէ համանմանով․ քունը կը թոյլցնէ առոյգութեան վիճակի լարուածութիւնը, առոյգութիւնը կը լարէ այն, ինչ որ թոյլցած է: Այս վիճակներէն ոչ մէկը միւսին հետ կը շարունակէ․ մէկը կը զիջի միւսին, այս ձեւով, մարդը կը վերականգնի ինքն իրեն: Քունի ժամանակ զգայութիւնը անգործ է, բնական շարժում չի կատարեր, որպէսզի սնունդի մարսողութեան գործընթացը յարմար կատարուի:
Այս ձեւով, խելքը կը գործէ առոյգութեան ժամանակ, կը շարժի, կը գործէ, իսկ քունի ընթացքին անիկա անշարժ է, ընդ որում քնացած երազկոտութիւնը պէտք չէ համարել միտքի աշխատանք: Երբ հոգին քունի ժամանակ անջատուած է զգայութիւններէն, ուստի այդ ժամանակ անիկա, ըստ անհրաժեշտութեան, նաեւ դուրս է մտաւոր գործունէութենէն, քանի որ զգայութիւններու միջոցով տեղի կ'ունենայ նաեւ միտքի աշխատանք, իսկ երբ անոնք չեն գործեր, անգործ է նաեւ միտքը: Հոգիին մէջ գործառնուած են զինք գերազանցող ուժեր, քունի ժամանակ միայն կը գործէ անոր բուսական-սննդարար մասը: Անոր մէջ հոգիին յիշողական ուժին միջոցով «կը վերակենդանան» անոր տպաւորութիւնները եւ մարդուն անուրջները: Քունի ժամանակ միտքը իր ուժը չ'աշխատեցներ զգայութիւններու միջոցով, անիկա ամբողջութեամբ չի մարիր, այլ կը շարժի: Երազատեսութեան մէջ կը մնան առօրեայ զբաղումներու հետքեր, երբեմն քունի վիճակը կը յարաբերի մարմինի համապատասխան դիրքին հետ․ օրինակ՝ ծարաւ մարդուն կը թուի, թէ ան աղբիւրներու մօտ է, իսկ պատանին կ'երազէ իր կիրքերուն համապատասխան: Երազները որոշ մարդոց մօտ նաեւ նորմերու հիման վրայ կառուցուած են․ որոշ անուրջներ մարդոց մօտ համարձակ են, ուրիշներու մօտ՝ վախկոտ, շատեր անզուսպ են, ուրիշներ՝ զուսպ: Ինչ որ արթուն վիճակի մէջ մարդ կ'ապրի, կրնայ ատիկա ձեւաւորուիլ երազներու մէջ:
Հոգիին մէջ ներառուած են բնական որոշակի նշաններ, որոնց շնորհիւ անոնց մէջ տարբերակուած է որոշակի «սեփականութիւն»: Անհասկնալի կ'ըլլար, եթէ մենք բնութենէն չունենայինք մեր մէջ ինչ-որ անընդհատ բան մը: Արդիւնքին մէջ վերջինս մնացած է անփոփոխ, իսկ մնացածը՝ փոխուող:
Ազդեցութիւնը Հայ եկեղեցի վրայ
Նիւսացի եղած է Հայ եկեղեցւոյ սիրուած եւ ընդունուած հայրապետներէն: Անոր գործերուն զգալի մասը հայերէնի թարգմանուած են Ե.-Ը. դարերուն («Առ այնոսիկ, որոնք կ'ըսեն, եթէ մեծ է Հայր քան զՈրդի», «Մեկնութիւն Ժողովողի», «Խաւսք յինն երանութիւնսն», «Ի Հայր մեր որ յերկինսն», «Տեսութիւն ի մարդոյն կազմութիւնն», «Յաղագս կուսութեան», «Յաղագս Երգոյ երգոցս», «Բան խոստովանութեան հաւատոյ» եւ այլ աշխատութիւնները)՝ լայն ճանաչում գտնելով եւ լայնօրէն օգտագործուելով միջնադարեան հայ վարդապետանոցներու մէջ :
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Եկեղեցական հայրեր Ստորոգութիւն:4-րդ դարու փիլիսոփաներ Ստորոգութիւն:Յոյն գրողներ Ստորոգութիւն:Յոյն փիլիսոփաներ Ստորոգութիւն:Յոյն աստուածաբաններ
Կոզո
Կոզոն երկրորդական կղզին է Մալթայի կղզեխումբին։ Ամենեն կարեւոր քարաքը Րապաթն է, այնտեղ է որ գտնուի Կոզոյի նախարարը։
Կոզոյի կղզին հիւսիս-արէւմուտքին Մալթայի կղզեխումբին մէչ կը գտնուի։ Մալթայէն բաժնուած է Գոմինո եւ Գոմինոթո կղզիներով։ Կոզոյին կղզին կը բաժնէ Միջերկրական արեւելեան ծովը եւ Միջերկրական արեւմտեան ծովը։ Իր հիւսիւսին կը գտնուի Սիցիլիան։ Եւ իր հարաւին կը գտնուի Ափրիկեան ցամակամասը, աւելի ճշտիւ Լիպիան։
Մալթայի կղզեխումբը արդիւնքն է կրային ողողուած խորքի վերելքին։ Եւ ասի կ՛ստեղծէ բարձր քարափներ գրեթէ ամեն փորուած ափերուն վրայ եւ խորունկ պզտիկ ծովածոցներ։
Ստորոգութիւն:Մալթա
Եկեղեցիներու համաշխարհային խորհուրդ
Եկեղեցիներու Համաշխարհային Խորհուրդ, տիեզերական միջազգային կազմակերպութիւն է, որ հիմնադրուած է 23 օգոստոս 1948-ին Ամսթերտամի մէջ։ անոր կազմին մէջ մտած են 350 քրիստոնէական եկեղեցիներ աւելի քան 100 երկիրներէն։ Եկեղեցիներու Համաշխարհային Խորհուրդը  կը ներկայացնէ է մօտաւորապէս 400մլն քրիստոնեայ համայնք։
ԵՀԽ-ի աշխատանքը կը ֆինանսաւորուի եկեղեցիներու անդամներուն կողմէ, եկեղեցիներու հետ կապուած կազմակերպութիւններու, հիմնադրամներու եւ անհատներու նուիրաբերութիւններու միջոցով։ Ան եկամուտները ստացած է նաեւ ներդրումներէն, տիեզերական հաստատութեան դասընթացքներու համար տրուող վճարներէն, ժընեւի տիեզերական կեդրոնին մէջ վարձակալութեան տրուած տարածքներէն եւ հրատարակութիւններու վաճառքէն։ Հայ Առաքելական Եկեղեցին ԵՀԽ-ին միացած է 1962-ին, ինչ միանշանակը չէ ընդունուած հայերու կողմէն։ Հարաւային Քորիայի, Պուսան քաղաքի մէջ տեղի ունեցած Եկեղեցիներու Համաշխարհային Խորհուրդի 10-րդ համաժողովի 4 նոյեմբերի նիստի համաժողովին պատուիրակներու միաձայն քուէարկութեամբ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս, Գարեգին Բ Ոսկեհատցին ընտրուեցաւ Եկեղեցիներու Համաշխարհային Խորհուրդի նախագահ՝ յառաջիկայ ութ տարիներու համար։
Ափրիկէի եկեղեցիներ
Ժամանակակից տիեզերական շարժումներու մէջ եւ Եկեղեցիներու համաշխարհային խորհուրդի աշխատանքներու մէջ Ափրիկէի եկեղեցիներու դերը մեծ եղած է։ Ափրիկէի մէջ հին ժամանակներէն քրիստոնէական երկու մեծ կեդրոններ գոյութիւն ունեցած են Եգիպտոսը եւ Եթովպիան։ Հոլանտայի եւ Անգլիոյ գաղութային քաղաքականութեան իբրեւ արդիւնք Ափրիկէի հարաւային հատուածին մէջ ամբողջութեամբ մեծցան քրիստոնեաներու թիւը։ Ափրիկէի եկեղեցիները սկսած են մասնակցիլ եկեղեցիներու համաշխարհային խորհուրդի աշխատանքներուն սկսած Ափրիկէի մէջ անկախ պետութիւններու առաջացումէն 1950-60-ական թուականներուն։ Մէկը-միւսի ետեւէն Ափրիկեան եկեղեցիները ստանալով անկախաթիւն իրենց «մայր» եկեղեցիներէն (Եւրոպա եւ Հիւսիսային Ամերիկա) մտան եկեղեցիներու համաշխարհային խորհուրդի մէջ։ Անոնց մտնելը ԵՀԽ-ի մէջ մեծ փոփոխութիւններ յառաջ բերաւ ԵՀԽ-ի գաղափարախօսութեան մէջ յատկապէս ցեղապաշտութեան դէմ պայքարի, սոցեալական անհաւասարութեան, Աստուածաբանական կրթութեան եւ այլ բնագաւառներու մէջ։ 1963-էն Ափրիկեան եկեղեցիները ստեղծեցին իրենց տիեզերական շարժման հիմը Համաափրիկեան եկեղեցական խորհուրդը(AACC)։ Այսօր AACC-ն անդամներ ունի հարաւային եւ արեւելեան Սահարա անապատի եւ Հնդկական ովկիանոսի շարք մը կղզիներու մէջ։ Եգիպտոսը մաս կը կազմէ մերձաւոր արեւելքի, սակայն ան մտած է AACC-ի մէջ, ԵՀԽ-ի անդամ եկեղեցիներու մէջ մտած են նաեւ Ալճերիան եւ սկսած 2005-ին Պուրքինա-ֆասո գոյութիւն ունեցող քրիստոնէական եկեղեցիները։ Այսօր  Ափրիկէի ԵՀԽ-ը ունի 94 եկեղեցի անդամներ, եւ 165 միլիոն հետեւորդ։ 20-րդ. դարուն Ափրիկէի մէջ տարբեր վտանգաւոր միսիոնարական շարժումներու դէմ պայքարելու համար ստեղծուեցաւ Ափրիկեան անկախ եկեղեցիներու միութիւնը։ Ափրիկէի եկեղեցիները անդամագրուած են Եկեղեցիներու համաշխարհային խորհուրդին՝
Քանի մը Ասիական եկեղեցիներ եւս կը մասնակցին համաշխարհային տիեզերական շարժման ճիշդ սկիզբէն։ Յատկապէս կոշտ դիրքորոշում ցուցաբերեցին Չինական եւ Հնդկական եկեղեցիները 1910-ին Էտինպուրկի մէջ, այդ պայմանաւորուած էր քրիստոնէական աշխարհին մէջ խառնաշփոթ իրավիճակով։ անոնք նման վերաբերմունքով հանդէս եկան նաեւ լոզանի մէջ 1927-ին, այս իրադարձութիւնները հետագայի մէջ մաս կազմեցին տիեզերական պատկերացումներու ձեւաւորման։ Ասիական եկեղեցիները իրենց անկախութեան մասին առաջին անգամ յայտարարեցին 1947-ին հարաւային Հնդկաստանի մէջ, այս հետեւաբար այս էր կարեւորը, որ անոնք սկսան մասնակցիլ տիեզերական շարժման՝ իբրեւ ոչ մէկ  եկեղեցի կախում ունի ուրիշ եկեղեցիներէ։ Եկեղեցիներու համաշխարհային խորհուրդի ստեղծման ժամանակ, Ասիան եղած էր լաւագոյնը։ Ասիոյ մէջ տիեզերական առաջին կազմակերպութիւնը ստեղծուած էր  1957-ին, հարաւային Ասիոյ մէջ, որ կոչուած էր Քրիստոնէական եկեղեցիներու ասիական միութիւն, Ասիոյ մէջ կայ Եկեղեցիներու համաշխարհային խորհուրդի 74 անդամ եկեղեցի եւ 60 միլիոն քրիստոնեայ հաւատացեալներ։ ԵՀԽ-ի անդամ եկեղեցիները Ասիոյ մէջ գտնուած են իբրեւ հիմնականը անոր արեւելեան եւ կեդրոնական շրջաններու մէջ։ Այս կազմակերպութեան մէջ իրենց մասնակցութիւն ունին նաեւ Աւստրալիան եւ Նոր Զելանտան, որոնց մէջ գտնուող եկեղեցիները եւս մաս կը կազմեն Եկեղեցիներու Համաշխարհային Խորհուրդի։ Ասիոյ եկեղեցիներու մեծ մասն ունի սեփական եկեղեցական խորհուրդ կամ վերլուծող կազմակերպութիւն։ Հարաւային Ասիոյ երկիրներէն Պանկլատէշի, Հնդկաստանի, Նեփալի, փաքիստանի եւ Սրի լանքայի եկեղեցիները կը մտնեն Հարաւային Ասիոյ Եկեղեցական խորհուրդի մէջ, որ համարուած է տարածաշրջանի տիեզերական շարժման գլխաւոր կազմակերպիչը։ Ասիոյ միւս շրջաններու մասին կարելի է ըսել, որ անոնք աւելի ուշ են անդամագրուեր տիեզերական շարժման։ Անոնք կը թուեն  Վիեթնամը, Քամպոտիան, Լաօսը, Թայլանդտը եւ այլ երկիրներ, իր վառ օրինակն է այն, որ Լաօսի կառավարութիւնը միայն 2006-ին թոյլ տուած է այդ երկրի եկեղեցիներուն որ մասնակցին տիեզերական շարժումներուն։ Տարածաշրջանային առումով եկեղեցիներու միութիւններ կը համարուին
Քարիպեան աւազանի եկեղեցիներ
Քարիպեան աւազանի եկեղեցիները սկսան համագործակցիլ Եկեղեցիներու համաշխարհային խորհուրդին 1960-ական թուականներուն վերջերը եւ 1970-ական թուականներու սկիզբները։ Քարիպեան աւազանի առաջին եկեղեցիները եղած են Կաթոլիկ եւ Անգլիքան եկեղեցիները։ Մնացած եկեղեցիները այստեղ եկած են 18-րդ եւ 19-րդ դարերուն երբ ծայր առած են միսիոնարական շարժումները։ Տարածաշրջանի տիեզերական շարժումը իր մասնակցութիւնը ունեցած է նաեւ տեղական Կաթոլիկ եկեղեցիին։ Անգլիքան եւ բողոքական եկեղեցիները, որքան ալ, որ զարմանալի է աւելի շատ տարածում ունին տեղական Սպանախօս երկրներու շրջանին մէջ։ Այս եկեղեցիներու ջանքերով 1973-ին ստեղծուեցաւ տեղական տիեզերական հանդիսացող կազմակերպութեան շարժման հիմը, որ կոչուած է Քարիպեան աւազանի եկեղեցիներու միութիւն։ Քարիպեան աւազանի եկեղեցիներուն 13-ը կը մտնեն Եկեղեցիներու համաշխարհային խորհուրդի մէջ, վերջերս ունին 1,4 միլիոն հետեւորդ։ Այստեղ լուրջ թիւ կազմած են նաեւ Աւետարանական եւ յիսունական եկեղեցիները։ Տարածաշրջանային եկեղեցական կազմակերպութիւններն են՝ Այս բոլոր եկեղեցական կազմակերպութիւններն իրենց գրեթէ բոլոր եկեղեցիներու անդամներով մտած են եկեղեցիներու համաշխարհային խորհուրդի մէջ։ Այդ եկեղեցիներէն են՝
Եւրոպայի եկեղեցիներ
Եւրոպայի Անգլիքան, ուղղափառ, բողոքական եկեղեցիները մեծ օգնութիւն ցուցաբերած են տիեզերական շարժման զարգացման համար բոլոր առումներով մարդասիրական, ֆինանսական եւ այլ առումներով։ Սկզբնական շրջանի շարժումը բաժնուած էր երկու հիմնական ուղղութիւններու Միացեալ թագաւորութեան եւ Կեդրոնական Եւրոպայի եկեղեցիներու միջեւ։ Եւրոպական եկեղեցին, տիեզերական շարժման ներկայացուցիչները եւ եկեղեցիներու համաշխարհային խորհուրդը պաղ պատերազմի տարիներու միշտ ալ կողմ եղած է եւրոպական երկիրներու միասնութեանը։ Որքան ալ, որ զարմանալի է Եւրոպայի մէջ տարածաշրջանային առաջին տիեզերական կազմակերպութիւնը ստեղծուած է 1959-ին Եւրոպայի եկեղեցիներու միութիւն։
Աշխարհագրական հէռապատկերէն տիեզերական շարժումը տարածուած է գրեթէ ողջ Եւրոպայի մէջ քաղաքական քարտէսի տեսքով Ուրալէն մինչեւ Անտլանտեան ովկիանոս, ինչպէս նաեւ Կովկասը, բայց ոչ Կիպրոսը, որ մտած է մերձաւոր արեւելքի եկեղեցական խորհուրդներու մէջ։ Եւրոպայի եկեղեցիներու համաշխարհային խորհուրդը ներկայացուած է 81 եկեղեցիներով, 292 միլիոն հաւատացեալ։ Եւրոպան համարուած է Քրիստոնէութեան ամենամեծ Ճիւղեր ունեցող տարածաշրջանը։ Այն ԵՀԽ-ի գլխաւոր հիմը հանդիսացած է։
Տարածաշրջանային եկեղեցական կազմակերպութիւններն են՝ Անդամ եկեղեցիներէն գրեթէ բոլորը մտած են ԵՀԽ-ի մէջ
Լատինական Ամերիկայի եկեղեցիներ
Լատին Ամերիկայի քրիստոնէական համայնքներէն բացարձակ մեծամասնութիւնենէն կազմուած է Կաթոլիկ եկեղեցին։ Որպէս այդպիսին միւս եկեղեցիները այստեղ ներմուծուած են միսիոնարական կազմակերպութիւններու կողմէն։ Առկայ են յիսունականներ, ուղղափառներ, աւետարանականներ եւ այլ եկեղեցիներ։ Լատինական Ամերիկայի եկեղեցիները տիեզերական շարժումէն սկսան մասնակցիլ 1960-ականներ։ Կրօնական ազատութիւնը մեծ հնարաւորութիւն տուաւ տիեզերական շարժման զարգացման համար։ 1978-ին Լատինական Ամերիկայի քանի մը եկեղեցիներ՝ մասնաւորապէս բողոքական, աւետարանական, յիսունական եւ այլ եկեղեցիներ ընդունեցին որոշում ստեղծել սեփական տարածաշրջանային տիեզերական յանձնաժողով՝ Լատինական Ամերիկայի եկեղեցիներու խորհուրդ, որ ստեղծուեցաւ 1983-ին։ Այդ ժամանակէն ան դարձաւ Լատինական Ամերիկայի տիեզերական կեդրոնը, որ կեդրոնացուցած էր յարաբերութիւնները տարբեր եկեղեցիներու միջեւ։ Լատինական Ամերիկայի ԵՀԽ-ի մէջ կայ 27 եկեղեցի անդամ եւ անոնց հետեւորդ 4,4 միլիոն մարդ։ Կան բազմաթիւ եկեղեցիներ, որոնք համարուած են տիեզերական շարժման անդամներէն մեկը։ Լատինական Ամերիկայի մէջ եւս կան ստեղծուած տարածաշրջանային տիեզերական միութիւններ, որոնք մաս կը կազմեն ԵՀԽ-ին Անոնց գրեթէ բոլոր անդամ եկեղեցիները մտած են ԵՀԽ-ի մէջ (բացի կաթոլիկներու):
Հիւսիսային ամերիկայի եկեղեցիներ
Հիւսիսային Ամերիկան համարուած է ամէնէն մեծ քրիստոնէական տարածութիւն ունեցող տարածաշրջանը, ուր առաւել մեծ ճիւղաւորում ստացած է ԵՀԽ-էն։ Այստեղ կան 2 պետութիւն` ԱՄՆ եւ Քանատա։ Հիւսիսային Ամերիկայի մէջ գոյութիւն չունի տարածաշրջանային տիեզերական կազմակերպութիւններ։ Այստեղ գլխաւոր դերը կը պատկանի ԵՀԽ-ին։ Պատմականօրէն Հիւսիսային Ամերիկայի եկեղեցիները գլխաւոր դեր ունին տիեզերական շարժման եւ ԵՀԽ-ի ձեւաւորման գործին մէջ։ Սկզբնական շրջանին մէջ ԵՀԽ-ն ուներ 2 կարեւոր կեդրոններ՝ ժընեւը եւ Նիւ Եորքը, սակայն վերջինս աւելի նուաճուած էր։ Պաշտօնատունը կը շարունակէր իր գործունէութիւնը ԱՄՆ-ի մէջ։ Քանատայի մէջ կայ հատուկ ստեղծուած խորհուրդ, որ կը քննարկէ այս կամ այն եկեղեցւոյ անդամակցութիւնը ԵՀԽ-ին։ ԱՄՆ-ի եւ Քանատայի եկեղեցիները եւ անոնց ազգային եկեղեցական խորհուրդները կը շարունակեն համագործակցիլ ԵՀԽ-ի հետ։ Այս երկու երկրներուն մէջ կայ ԵՀԽ-ի 31 անդամ եկեղեցի, 50մլն քրիստոնեայ։ ԱՄՆ-ի մէջ բացի ստեղծուած տեղական եկեղեցիները գոյութիւն ունին նաեւ այլ ազգերու եկեղեցիներ։ Քանատայի մէջ գոյութիւն ունին կաթոլիկ եւ աւետարանական եկեղեցիներու առանձին խորհուրդներ, որոնք կը մտնեն Քանատայի եկեղեցական խորհուրդի մէջ։ ԱՄՆ-ի մէջ նոր կազմակերպութիւն լոյս կու գայ, որ կը պարունակէ կաթոլիկ, աւետարանական, յիսունական եւ այլ ազգային եկեղեցիներ։ Այստեղ առկայ եկեղեցիներէն են՝
Թոմաս Նասթ
Թոմաս Նասթ (անգլ.՝ Thomas Nast, 27 Սեպտեմբեր 1840, Լանտաու, Պավարիայի թագաւորութիւն - 7 Դեկտեմբեր 1902 , Կուայաքիլ, Էքուատոր), գերմանական ծագմամբ ամերիկացի ծաղրանկարիչ, կը համարուի ամերիկեան քաղաքական նկարչութեան ժանրի հիմնադիրը։
Գրականութիւն
Նասթը ծնած է գերմանական Լանտաու քաղաքը (Ռայնլանդ Պֆալց) պավարական ռազմական տրոմբոնիստի ընտանիքի մէջ, որ իր ազատական հայեացքներու պատճառով հակասութեան մէջ մտեր է Գերմանիոյ պետական իշխանութիւններու հետ եւ 1846 թուականին արձանագրուեր է ֆրանսական զօրաշարժի կամ ռազմափորձին, իսկ աւելի ուշ՝ ամերիկեան նաւի մէջ։ Թոմասը՝ իր կնոջն ու որդւոյն  ուղարկեր է Նիւ Եորք, ուր 1849-ին ժամաներ է նաեւ ինքը։ Թոմաս Նասթի հսկայական հետաքրքրութիւնը նկարչութեան նկատմամբ դրսեւորուեր է արդէն վաղ տարիքին, եւ ան մէկ տարիով արձանագրուեր է Ալֆրետ Ֆրետրիքսի եւ Թէոտոր Քաուֆմանի տաղաւարին եւ գծագրութեան ազգային ակադեմիայի դպրոցին մէջ։ Դպրոցէն յետոյ 15 տարեկանին Նասթը սկսեր է աշխատիլ Ֆրենք Լեսլիի պատկերազարդ թերթին մէջ, իսկ 3 տարի անց՝ Harper's Weekly շաբաթաթերթին։
Ասպարէզ
Նասթը աշխատեր է «Harper's weekly» շաբաթերթին 1859-1860 եւ 1862-1886 թուականներուն։ Ընդմիջմանը ան մեկներ է Լոնտոն, որպէսզի նկարագրէ այն ժամանակուայ հիմնական մարզական իրադարձութիւնը՝ ամերիկացի Ճոն Հենանի եւ անգլիացի Թոմաս Սոյերի միջեւ բռնցքամարտի մենամարտը։ Քանի մը ամիս անց ան, աշխատելով The Illustrated London News-ի մէջ, մեկներ է Ճուզեփփէ Կարիպալտի մօտ Իտալիա, ուր ան նկարել եւ ռազմական արշաւի մասին յօդուածներ գրեր է։ 1861 թուականին Նասթի ամուսնացաւ Սարա Էտուարտսի հետ։ Շուտով ան վերադարձաւ ԱՄՆ։
1862 թուականին յհայտնուեցաւ առաջին «Խաղաղութիւն» ծաղրանկարը՝ ուղղուած քաղաքացիական պատերազմի ընդդիմախօսներու դէմ։ Իր ծաղրանկարները քաղաքացիական պատերազմի եւ հետագայ վերակառուցման ժամանակ հրապարակուեր են «Harper's weekly» շաբաթերթին մէջ։ Ան սահմանի եւ Հարաւի Նահանգներու մէջ մարտերու դաշտեր կը նկարէր։ Նկարները գրաւեր են հանրութեան այնպիսի մեծ ուշադրութիւնը, որ Աբրահամ Լինքոլնը Նասթի անուաներ է «մեր լաւագոյն հաւաքագրող սերժանտը»: Աւելի ուշ Նասթը ընդդիմացեր է նախագահ Էնտրիւ Ճոնսոնին եւ անոր վերակառուցման քաղաքականութեանը։
Ստեղծագործութիւն
Ընդհանուր առմամբ, Նասթը իր քաղաքական նկարներուն մէջ կ'աջակցէր ամերիկացի հնդիկներուն, չինացի ներգաղթեալներուն եւ կը պաշտպանէր ստրկատիրութեան արգելքը։ Հետագային ան զբաղուեցաւ Քու-Քլուքս-Քլան տարանջատման եւ բռնութեան թեմաներով: «Աւելի վատ, քան ստրկութիւնը» նկարներէն մէկուն մէջ Նասթը պատկերած է յուսահատ սեւամորթ ընտանիքին, որուն տունը այրեր է, եւ Քու-Քլուքս-Քլանի եւ Սպիտակ լիկայի երկու անդամներուն, որոնք կը շնորհաւորեն իրարու: Նասթի նկարներուն հիմնական նիւթը յաճախ կ'ուղեկցուէր բազմաթիւ մանրամասն լրացուցիչ երկրորդական նիւթերով: Կիրակնօրեայ նկարները կարող էին մատուցել զուարճանքի ժամերը՝ ուժեղ ընկերական եւ դիւրաբարոյ բնաբանով։ Իր յայտնի ծաղրանկարը Նիւ Եորքի դեմոկրատներու «Թասմանիական վագրը» հետագային բազմիցս օգտագործուեր է այլ ծաղրանկարիչներու կողմէն երկար ժամանակ։ Բացի այդ, Նասթը Ամերիկեան ծաղրանկարի գործածութեան մէջ մտցուցեր Է Ուիլիըմ Շէյքսփիրի ստեղծագործութիւններու արդիական տեսարաններու օգտագործումը քաղաքական նպատակներով։
Նասթը առաջինն էր, որ ներկայացուց փիղի կերպարը՝ որպէս Հանրապետական ​​կուսակցութեան խորհրդանիշ, եւ նաեւ ժողովրդականացուց աւանակի կերպարը՝ որպէս ժողովրդավարական կուսակցութեան խորհրդանիշ, հակառակ այն յայտնի է 1837 թուականէն ։ Այս թեմայով ամենայայտնի ծաղրանկարներէն մէկը «Խուճապի երրորդ ժամկէտ» աշխատանքն է։ Ծաղրանկարը յայտնուեր է այն բանէն երեք օր անց, երբ դեմոկրատները քաղաքացիական պատերազմէն յետոյ առաջին անգամ մեծամասնութիւն նուաճեր են ներկայացուցիչներու պալատին մէջ: Հանրապետականներու կողմնակից Նասթը ծաղրեր է իր վախեցած կուսակիցներուն՝ անոնց պատկերելով փիղի տեսքով, որը փախուստով կը փրկուի միւս կենդանիներու հետ առիւծի մորթէն։ Ծաղրանկարին մէջ աւանակի դերը վերապահուեր է «Նիւ Եորք Հերալտ» թերթին, որը գրեր է այն մասին, որ հանրապետական նախագահ զօրավար Ուլիսես Ս. Կրանթը ժամանակակից Կեսար է, որը կը ձգտի հասնիլ նախագահական երրորդ ժամկէտի: Կրանթն ինքը, ի դէպ, հիացած էր Նասթով եւ, յաղթանակ տանելով ընտրութիւններուն, յայտարարեց, որ նոյն այդ Նասթի աշխատանքները օգներ են իրեն ։
Մահ
1902 թուականին Թէոտոր Ռուզուելթը Նասթին Էքուատորի մէջ, Կուայաքիլի մէջ գլխաւոր հիւպատոս նշանակեր է։ Դեղին տենդի բռնկման ժամանակ Նասթը անձնուիրաբար օգներ է բազմաթիւ դիւանագիտական եւ գործարար առաքելութիւններուն խուսափիլ վարակէն։ Սակայն ինքը վարակուեր է եւ մահացեր նոյն տարին։ Նասթի մարմինը տեղափոխուեր է ԱՄՆ եւ թաղուել Նիւ Եորքի Պրոնքս քաղաքի Վուտլոն գերեզմանատունը։
Գուրգէն Գ. Սեւակ
'''Գուրգէն Գ. Սեւակ''' (Գրիգորեան, 15 Ապրիլ 1904, Թիֆլիս- 14 Սեպտեմբեր 1981), մանկավարժ, հայ լեզուաբան, հայագէտ, բանասիրական գիտութիւններու դոկտոր  :
Կենսագրութիւն
Նախնական եւ երկրորդական ուսումը կը ստանայ Ներսէսեան դպրոցին եւ 16-րդ Ուսումնարանին մէջ։ 1924-ին մուտք կը գործէ Երեւանի Պետական Համալսարանի Պատմագրութեան բաժանմունքը: 1929-1932 թուականներուն՝ նոյն համալսարանի ասպիրանդական բաժնի ուսանող է ան, երբ առիթը կ'ունենայ հետեւելու մեծանուն գիտնականներ՝ Հ. Աճառեանի, Մ. Աբեղեանի, Յ. Մանանդեանի, Գ. Ղափանցեանի եւ Ա. Տէրտէրեանի դասախօսութիւններուն: 1940-ին Գ. Սեւակ կ'արժանանայ Դոկտոր Փիլիսոփայութեան բանասիրական գիտութիւններու կոչումին, պաշտպանելով «Խօսքի Մասերի Ուսմունքը» աւարտաճառը: Իսկ 1948-ին կը ստանայ Բանասիրական Գիտութիւններու Դոկտոր աստիճանը, փայլուն կերպով պաշտպանելէ ետք «ժամանակակից Հայերէն Լեզուի Համառոտ Պատմութիւն» խորագրով թեզը:
Գուրգէն Սեւակ մանկավարժական գործունէութիւնը կը սկսի 1930-ին: 1931-1979 թուականներուն ան իբրեւեւ դասախօս կը պաշտոնավարէ Երեւանի Պետական Համալսարանին մէջ։ 1941-1971 թուականներուն կը վարէ նոյն Համալսարանի Հայոց Լեզուի Ամբիոնը: 1932-1940 թուականներուն կը ստանձնէ Պետական Եզրաբանական Յանձնախումբի քարտուղարի պաշտօնը: 1947-էն սկսեալ նաեւ կը պաշտօնավարէ Հ. Աճառեանի անուան Լեզուի Ինստիտուտին մէջ,իբրեւեւ ժամանակակից Հայոց Լեզուի բաժնի վարիչ:
1956-ին Գ. Սեւակ կ'ընտրուի Հայկական Ս.Ս Հանրապետութեան Գիտութիւններու թղթակից անդամ, իսկ 1971-ին ակադեմիկոս: Գ. Սեւակ աշխարհի ամէնէն նշանաւոր էսպիրանտիստներէն մէկն էր։ Անգամ՝ էսպիրանտիստներու միջազգային ակադեմային: Դեռ 1930-ին ան կը հրատարակէ էսպերանտօ լեզուի համառօտ ձեռնարկ: Այդ լեզուով թարգմանութիւններ կը կատարէ հայերէնէ, ու այդ ճամբով աշխարհի կը ծանօթացնէ հայ գրականութեան դասական էջերէն ոմանք:
Գուրգէն Սեւակ իր վաստակը ունի նաեւ թարգմանական գրականութեան մէջ։ Յիշատակութեան արժանի է յատկապէս Պուշկինի «Եւգենի Օնեգին» չափածոյ վէպի անոր հայերէն թարգմանութիւնը:
Գ.Սեւակ գնահատելի վաստակ ունի նաեւ հայ-վրացական բանասիրութեան գործի զարգացման ասպարէզին մէջ:Իր նախաձեռնութեամբ Երեւանի Պետական Համալսարանի մէջ կը ստեղծուի Հայ-Վրացական բանասիրութեան մասնաբաժանմունք, որ կը կոչուի Շոթա Ռուսթաւելիի անունով:
Գ.Սեւակ ժամանակակից հայոց լէզուի հանրածանօթ մասնագէտներէն մէկս էր։ Անոր աւանդը յատկապէս մեծ է լէզուագիտութեան տեսական խնդիրներու պարզաբանման գործին մէջ, մասնաւորաբար խօսքի մասերու տեսութեան, եզրաբանութեան, խօսքի մշակման եւ գրական լէզուի բնականացման հարցերու աշխատանքին մէջ:
Գիտական եւ մասկավարժական իր բեղուն զործունէութեան համար Գ. Սեւակ 1961-ին կը պարգեւատրուի Հայկական ՍՍ Հանրապետութեան, իսկ 1967-ին՝ Վրացական ՍՍ Հանրապետութեան վաստակաւոր գործիչի կոչումներով: Գուրգէն Սեւակ նաեւ զբաղած է Հայ մշակոյթի պատմութեան հարցերով: Ուշագրաւ են անոր աշխատանքները նուիրուած Մեսրոպ Մաշտոցի եւ Հայ գիրերու գիւտին:
Հայոց լեզուին նուիրուած իր բազմաթիւ ուսումնասիրութիւններէն անկախ, Գ.Սեւակի գրչին կը պատկանին հետեւեալ մենագրութիւնները. ՀԱՅՈՑ ԼԷԶՈՒԻ ՇԱՐԱՀԻՒՍՈՒԹԻՒՆ (Երեւան, 1936), ԽՕՍՔԻ ՄԱՍԵՐԻ ՈՒՍՄՈՒՆՔԸ (Երեւան, 1939), ԺԱՄԱՆԱԿԱԿԻՑ ՀԱՅՈՑ ԼԵԶՈՒԻ ՏԵՍՈՒԹԻՒՆ (Երեւան, 1939), ԺԱՄԱՆԱԿԱԿԻՑ ՀԱՅՈՑ ԼԵԶՈՒԻ ՀԱՄԱՌՕՏ ՊԱՏՄՈՒԹԻՒՆ (Երեւան, 1948), ԺԱՄԱՆԱԿԱԿԻՑ ՀԱՅՈՑ ԼԵԶՈՒԻ ԴԱՍԸՆԹԱՑ (Երեւան, 1955), ՀԱՅՈՑ ԼԵԶՈՒԻ. ՇԱՐԱՀԻՒՍՈՒԹԻՒՆ (Երեւան, 1956), ՄԵՍՐՈՊ ՄԱՇՏՈՑ (Երեւան, 1962) եւ ՀԱՅՈՑ ԼԷՑՈՒԻ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ՍՈՎԵՏԱԿԱՆ ՓՈՒԼԸ (Երեւան, 1964):
Գուրգէն Սեւակ կը մահանայ 14 Սեպտեմբեր 1981-ին:
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:1904 ծնունդներ Ստորոգութիւն:15 Ապրիլի ծնածներ Ստորոգութիւն:1981 մահեր Ստորոգութիւն:14 Սեպտեմբերի մահացածներ
Պաթումի Միջազգային Օդակայան
Պաթում, Պաթում քաղաքի միջազգային օդակայան (Վրաստան)։ Այլընտրանքային անուանումը՝ Չորոխ։
Կը գտնուի Պաթումէն 2 քմ հարաւ-արեւմուտք, Արտուինէն (Թուրքիա) 20 քմ հիւսիս։
Բացի տեղային եւ միջազգային ճամբորդութիւններէն, կը սպասարկէ նաեւ Թուրքիոյ հարաւ-արեւելեան հատուածի տարածաշրջանային ճամբորդութիւնները։
Օդակայանին նոր շինութիւնը կառուցուած է 26 Մայիս 2007 թուականին, տարածքը կը կազմէ 3,915 քառակուսի քիլոմեթր, տարեկան կրնայ ընդունիլ 600,000 ուղեւոր։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Վրաստանի օդակայաններ
1569 թուական
1569 թուական, ոչ նահանջ տարի, 16րդ դարու 69րդ տարին է
Մահեր
Ստորոգութիւն:1569
Թանապուր
Բաղադրութիւն
Թանապուրը կամ թանով ապուրը կը պատրաստուի մածունով, լաւ եփած ծեծած ցորենով կամ բրինձով ու կ՛եփուի մարմանդ կրակի վրայ՝ մինչեւ եռալը անընդհատ խառնելով։ Եփելէն ետք կ՛աւելցնեն չոր փոշի ռեհան կամ անանուխ։ Ըստ նախասիրութեան կ՛ուտուի՝ տաք կամ պաղ վիճակի մէջ։
Թանապուրը կը պատրաստուի նաեւ չորթանով (չորցուած մածուն)։
Պատմութիւն
Ըստ աւանդութեան, թանապուրը մաս կը կազմէ Սուրբ Յարութեան տօնին նախորդող խթման ընթրիքին։ ժամանակին Տիգրանակերտի մէջ եթէ զատկուան գիշերը մածուն չկար, թանապուրը կը պատրաստէին կաթով, որպէսզի անիկա անպակաս ըլլար աւանդական սեղանէն։
Արեւմտահայաստանի գաւառներու գիւղական շրջաններու աշխատանքային կերակուրը եղած է թանապուրը, որ հողէ ամաններու կամ կուժերու մէջ լեցուած կը տարուէր դաշտ։
Հայոց Ցեղասպանութեան Ժխտում
Հայոց ցեղասպանութեան ժխտում,  կարգ մը երկիրներու մէջ արգիլուած պնդումմեր, թէ Թուրքիոյ մէջ Հայոց ցեղասպանութիւն տեղի ունեցած չէ եւ կամ հայերու կոտորածները պետականօրէն կազմակերպուած բնոյթ կրած չեն։ Այս պնդումները, որոնք Թուրքիան մասնաւորապէս յառաջ կը քաշէ, պատմաբաններու եւ ցեղասպանութեան մասնագէտներու ճնշող մեծամասնութեան կողմէ բազմիցս քննադատութեան արժանացած են իբրեւ զուտ քաղաքական պատճառաբանութեամբ կեղծ-պատմագիտական դրոյթներ։
Հայոց ցեղասպանութեան ժխտումը նոր հնարաւորութիւններ կ'ընձեռէ մարդկութեան դէմ նորանոր ոճիրներու ապագայ իրականացման համար, ուստի հայութեան եւ համայն յառաջադէմ մարդկութեան առջեւ կը ծառանայ Հայոց ցեղասպանութեան ժխտումը կանխելու եւ թոյլ չտալու պատասխանատու խնդիրը։ Արժանթին եւ Զուիցերիա օրէնքներ ընդունած են, որոնք պատասխանատուութիւն սահմանած է են Հայոց ցեղասպանութեան ժխտման համար։ 2006-ի Հոկտեմբերին, Ֆրանսայի Ազգային Ժողովին կողմէ ընդունուած օրէնքին համաձայն, Ծերակոյտի եւ նախագահին վաւերացումէն ետք, թոյլ կը տրուի Հայոց ցեղասպանութեան ժխտումը դիտարկել իբրեւ յանցագործութիւն։ Հայոց ցեղասպանութեան ժխտման համար, քրէական պատասխանատուութեան մասին օրինագիծ մը կը պատրաստուի ընդունելու նաեւ Սլովաքիան:
Հայոց ցեղասպանութեան ժխտումը կը տարբերի յատուկ անձերու կամ կազմակերպութիւններու կողմէ իրականացուող ցեղասպանութիւններու ժխտման այլ տեսակներէն անով, որ անոնք պաշտօնապէս աջակցութիւն կը ստանան Թուրքիոյ եւ Ազրպէյճանի մէջ, ինչպէս նաեւ այդ երկիրներու պաշտօնական պատմաբաններուն կողմէ։ Այդ մէկը ակնածելի տեսք կը ստանայ եւ ակադեմական շրջանակներուն մէջ կը դառնայ աւելի փաստարկուած : Թրքական կառավարութեան հիմնական դիրքորոշումը Հայոց ցեղասպանութեան հարցին մէջ այն է, որ Ա. Համաշխարհային պատերազմի ատեն տեղի ունեցած են տեղահանութիւններ, այդ տեղահանութիւններու ժամանակ եղած են նաեւ բազմաթիւ զոհեր թէ՛ հայկական, թէ՛ թրքական բնակչութեան մէջ, սակայն ծրագրուած ցեղասպանութիւն՝ որուն նմանը չէ եղած։
23 Յունուար 2012-ին, Ֆրանսայի Ծերակոյտը ընդունած է ցեղասպանութիւններու ժխտումը քրէականացնող օրէնք մը, որ կը վերաբերի նաեւ Հայոց ցեղասպանութեան։
Ժխտման առարկան
Հայոց ցեղասպանութիւնը հայ ազգաբնակչութեան զանգուածային կոտորածն է, որ կազմակերպուած եւ իրականացուած է 1915-ին եւ որ կարգ մը հետազօտողներու հաւաստմամբ շարունակուած է մինչեւ 1923, Օսմանեան կայսրութեան եւ Թուրքիոյ Հանրապետութեան տիրապետութեան տակ գտնուող տարածքներուն մէջ՝ ուղեկցուելով նիւթական ոչնչացումներով եւ բռնի արտաքսումներով, ինչպէս՝ բնակչութեան դէպի անխուսափելի մահ տանող տեղահանումները։ Ցեղասպանութեան քաղաքականութեան իբրեւ արդիւնք զոհուած են 600,000-էն մինչեւ 1,5 միլիոն հայեր։
«Ցեղասպանութիւն» եզրը ժամանակին յառաջացուցած է Ռաֆայէլ Լեմքին` Օսմանեան Թուրքիոյ մէջ հայ ազգաբնակչութեան եւ նացիական Գերմանիոյ տիրապետութեան տակ գտնուող տարածքներուն մէջ հրեաներու (հոլոքոսթ) զանգուածային ոչնչացումները արտայայտելու համար: Ք.Ա. Է. դարէն նշուած տարածքներուն մէջ ապրող հայերու ցեղասպանութեան ընկերացած է անոնց պատմական եւ նիւթական արժէքներուն փճացումը:
Պատմական ակնարկ
1923-ին, թրքական Հանրապետութեան կազմաւորումէն ետք անոր քաղաքական եւ գիտական վերնախաւը անհրաժեշտութիւն չէր տեսներ տարածութիւն պահպանելու Հայոց ցեղասպանութենէն կամ այդ իրականացնող անձերէն։ Ղեկավարող վերնախաւը գլխաւորապէս կազմուած էր իթթիհատի նախկին գործիչներէն, որոնցմէ շատերը անձամբ մասնակցած էին հայերու ոչնչացման գործողութիւններուն եւ դաշնակցութիւնը կազմած էին իսլամներու տեղագրական առաջնորդներու եւ իսլմական ցեղերու առաջնորդներուն հետ, որոնք մեծ շահոյթ կը ստանային հայերու եւ յոյներու արտաքսումէն։ Հայոց ցեղասպանութեան հարցին քննարկումը կրնար քայքայիչ ըլլալ այդ դաշնակցութեան համար։
1926-ին Թուրքիոյ ազգային ժողովը օրէնք կ'ընդունի Իթթիհատի հայերուն կողմէն « Նեմեսիս » վրիժառութեան գործողութեան ծիրին մէջ սպաննուած, ինչպէս նաեւ 1919-ին մահապատիժի դատապարտուած անդամներու այրիներուն եւ ծնողազուրկերուն կենսաթոշակ նշանակելու մասին։ 1927-ին, Թուրքիոյ Հանրապետական կուսակցութեան համագումարին, Մուսթաֆա Քեմալ քանի մը օր շարունակ պատմած է հայ ազգի ստեղծման գործընթացը անկախութեան համար պայքարի ընթացքին։ Այդ ճառը ընդունուած իբրեւ թրքական պաշտօնական պատմութիւն եւ պետութեան կողմէ սահմանուած՝ իբրեւ սրբութիւն։ Ըստ այդ պատմութեան, թուրք ազգին ծագումը կը սկսի 1919-ին, իսկ անոր ձեւաւորման հարցին մէջ մասնակցութիւն կ'ունենան իսլամները եւ առաջին հերթին՝ թուրքերը։ Ճառը կը գովաբանէր թուրքերը եւ կը մերկացնէր քրիստոնէական փոքրամասնութիւններն ու Արեւմուտքը։ Աթաթուրքի պատմական մտապատկերը կ'արհամարհէր թրքական հասարակութեան մէջ պատմականօրէն կազմաւորուած աւանդական բազմացեղութիւնը։ Թրքական Հանրապետութեան մասին խմբակային աւանդոյթներուն մէջ տեղ չկար ցեղային փոքրամասնութիւններու՝ հայերու, քիւրտերու, յոյներու համար, իսկ անոնց նկատմամբ նախահանրապետական շրջանին եւ անոնցմէ ետք իրականացուած բռնութիւններու մասին կը լռէին։ Մինչ այժմ թուրքիոյ քրէական օրէնսդրութեամբ յանցագործութիւն կը համարէ պատմութեան քեմալական տարբերակի քննադատութիւնը, զորս անհնար կը դարձնէ թրքական հասարակութեան մէջ անոր քննարկումը :
1919-էն Թուրքիա կը դառնայ ամերիկեան ռազմավարական հետաքրքրութիւններու անբաժան մասը, հետախուզութեան մեծ շուկայ եւ յառաջապահ՝ ընդդէմ Խորհրդային Ռուսաստանի, յետոյ նաեւ՝ Խորհրդային Միութեան։ Մերձաւոր Արեւելքի երկրորդ մեծ խաղացողը կը հանդիսանար Մեծն Բրիտանիան: Այս երկու երկիրներն ալ կը հետապնդէին այն սկզբունքը, որ որքան քիչ հարց կը ծագի Թուրքիոյ հին կազմին մասին, այնքան լաւ, եւ ամէն գնով կ'աջակցին Հայոց ցեղասպանութեան թրքական ժխտման։
1919-ին, Թուրքիոյ մէջ Միացեալ Նահանգներու Գերագոյն յանձնակատար կը նշանակուի Մարք Պրիսթոլը (Mark Lambert Bristol), որ անկեղծօրէն համոզուած էր, որ Ուիլսընեան Հայաստանը Իրաքի եւ Խորհրդային Ռուսաստանի միջեւ թափարգել կը ծառայէ միայն յօգուտ Ֆրանսայի եւ Մեծն Բրիտանիոյ: Տնտեսական ոլորտին մէջ Պրիսթոլ կը ձգտէր ամրապնդել ամերիկեան ազդեցութիւնը Թուրքիոյ մէջ։ «Կասկածելի» ազգային փոքրամասնութիւնները կ'ընկալուէին անոր կողմէ իբրեւ Թուրքիոյ կայունութեան սպառնալիք։ Ըստ Միացեալ Նահանգներու քաղաքականութեան, Հայաստան առանց արտաքին պաշտպանութեան, անկարող էր գոյատեւելու. իսկ այդ պաշտպանութիւնը կրնար ցուցաբերել միայն Խորհրդային Ռուսաստանը: Կ. Պոլիս ժամանած առաջին իսկ օրերէն Պրիսթոլ կը սկսի քննադատել ամերիկեան կազմակերպութիւններու՝ հայերուն աջակցող գործողութիւնները եւ հակառակ քայլեր կը ձեռնարկէր Մերձաւոր Արեւելքի Նպաստամատոյցի (Near East Relief) կազմակերպութեան կողմէ հայ որբերու՝ Թուրքիայէն դուրսբերման փորձերուն՝ յայտարարելով, որ «աւելի լաւ է զոհել այդ որբերը, եթէ ատիկա անհրաժեշտ է, որպէսզի վստահութիւնը ամրապնդուի» : Պրիսթոլ նաեւ թուրք ընտանիքներու մէջ ինկած հայ կանանց ազատելու փորձերուն ուղղուած հակառակ քայլեր կը ձեռնարկէր : 1922-ին Թուրքիոյ եւ Յունաստանի միջեւ սկսած ազգաբնակչութեան զանգուածային փոխանակման ատեն Պրիսթոլ կը բնութագրէ յոյները եւ հայերը եւ «դարերով արիւն քաշող տզրուկները» եւ հրապարակայնօրէն կը յայտարարէ, որ բոլոր քրիստոնեաները պէտք է լքեն Թուրքիան եւ այլ վայրի մէջ բնակութիւն հաստատեն։ Այդ ամէնը կը ներդաշնակուէր Իթթիհատականներու եւ քեմալականներու ազգայնամոլական եւ հակաքրիստոնէական հռետորաբանութեան հետ :
Միացեալ Նահանգներու մէջ միսիոնարական գրականութիւնը գլխաւորաբար դրական ուղղութիւն ունէր հայերու հանդէպ եւ բացասական՝ թուրքերու նկատմամբ, բացի ատկէ, 1915-ի իրադարձութիւնները դժուար էր մեկնաբանել յօգուտ Թուրքիոյ: «Հաւասարակշռութիւնը» պահպանելու համար Պրիսթոլ կը նուազեցնէր հայ զոհերու քանակը կամ ընդհանրապէս կը հրաժարէր զանոնք ընդունելէ։ Փետրուար 1920-ին ան դիտումնաւոր ապատեղեկատուութիւն կը ներկայացնէ ԱՄՆ արտաքին գործոց նախարարութեան Կիլիկիոյ մէջ տեղի ունեցած հայերու սպանդի մասին՝ յայտարարելով, որ հոն զոհեր չեն եղած։ Այն դէպքերուն մէջ, երբ ան պէտք է բացատրութիւն տար զանգուածային սպանութիւններու մասին, Պրիսթոլ կը յայտարարէր, որ անով զբաղած են «աշխարհի այդ հատուածի բոլոր ազգերը»: Կատարուածին վերաբերեալ տեսակէտերու վերանայման եւս մէկ աշխոյժ կողմնակից էր ատմիրալ Քոլպի Չեսթըրը (Colby Mitchell Chester), որ 1922-ին գրած էր, որ Օսմանեան ղեկավարութիւնը մեծ գումարներով տեղափոխած է հայերը Սուրիոյ ամէնէն հիասքանչ շրջանները, ուր կլիման կը յիշեցնէր Ֆլորիտան: Այդ պնդումները տարրեր կը պարունակէին, որոնք հետագային կ'ընդունուին Հայոց ցեղասպանութիւնը ժխտողներու հետեւորդները՝ հայերու կորուստներու նուազեցում, հայերը սպաննելու մտադրութեան ժխտում, սպանութիւններու զոհերու եւ եւրոպացիներու մեղադրում, ուշադրութիւն թրքական կորուստներուն։ Պրիսթոլ նոյնպէս կ'ապատեղեկացնէ արտաքին գործոց նախարարութեան թուրքերուն կողմէ քրտական ապստամբութիւններու դաժան ճնշումներու մասին՝ նկարագրելով զանոնք, եւ «թրքական բանակի հրաշալի քաջագործութիւն»: 1923-ին կը ստեղծուի «Թուրքիոյ Ամերիկեան բարեկամներ» կազմակերպութիւնը (American Friends of Turkey), որ հետագային կը ղեկավարէ Պրիսթոլը :
Ցեղասպանութեան ժխտումը․ նպատակներ եւ մեթոտներ
Հայոց ցեղասպանութեան ժխտումը հարց կը յառաջացնէ վերատեսութեան ենթարկելու պատմագրութեան մէջ ընդունուած ուղղութիւնը, ըստ որուն՝ 1915-ին Օսմանեան կայսրութեան մէջ իրականացուած է հայ ժողովուրդի ոչնչացման զանգուածային եւ նպատակաուղղուած քաղաքականութիւնը։
Թուրքիոյ մէջ Հայոց ցեղասպանութեան ժխտումը Օսմանեան կայսրութեան քաղաքականութեան շարունակութիւնն է, որ կը ժխտէ հայոց զանգուածային կոտորածները ԺԹ. դարու վերջերուն։ Արեւմտեան տէրութիւնները այդ հարցին մէջ կ'աջակին Թուրքիոյ, եթէ անիկա համընկնի իրենց շահերուն։ Այսպէս, Մեծն Բրիտանիոյ վարչապետ ՊենՃամին Տիզրայէլի կը փորձէ ներկայացնել պուլկարներու ջարդերը իբրեւ «սուրճի բամբասանք», Սալզպըրիի կառավարութիւնը կը լռէ 1894-1895 թուականներու զանգուածային ջարդերուն մասին, Գերմանիա 1915-ին կը զբաղի զանգուածային կեղծարարութիւններով՝ իր դաշնակից Թուրքիան արդարացնելու նպատակով։ Մերձաւոր Արեւելքի մէջ ազդեցութեան առաւել մեծ ոլորտ ունեցող երկու երկիրները՝ Միացեալ Նահանգներն ու Մեծն Բրիտանիան, Թուրքիոյ հետ պայմանագրութեան մը համաձայն, ամէն հնարաւոր ջանք կը գործադրեն հայոց զանգուածային ջարդերը ժխտելու համար։ Այնուամենայնիւ, Հայոց ցեղասպանութեան հիմնախնդիրը չի կորսնցներ իր արդիականութիւնը :
Թրքական Հանրապետութիւնը համակողմանիօրէն կ'աջակցի Հայոց ցեղասպանութեան ժխտման, կը հովանաւորէթրքական դիրքորոշման աջակցութիւն ապահովող համալսարանները։ Հայոց ցեղասպանութեան հարցը քննարկելու դէպքին մէջ Թուրքիա պետութիւններուն կը սպառնայ երկրին մէջ բնակող փոքրամասնութիւններուն նկատմամբ կիրարկել դիւանագիտական եւ առեւտրական պատժամիջոցներ եւ ճնշումներ :
Վարկածներ
Ցեղասպանութեան ժխտման տեսութեան համախոհներու փաստարկները սովորաբար հետեւեալ պնդումներէն մէկուն վերափոխուած տարբերակներն են.