cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Փալամիտի բերդ
Բերդը
Բերդը կառուցուած է Նաֆփլիոյի հարաւ-արեւելեան ծայրամասի 216 մ․ բարձրութեամբ բլուրի մը վրայ․ կ՛ իշխէ քաղաքին եւ Արղոլիքոս ծոցին վրայ։ Բաղկացած է ութ աշտարակներէ, որոնք իրարու միացած են պարիսպներու միջոցով։  Վենետիկցիները անոնց տուած էին Վենետտիկի շրջաններու անուններ, որոնք թուրքերը վերանուանած են։  Երբ յոյները բերդը կը գրաւեն, անոր կու տան այսօրուան անունը, ինչպէս նաեւ իւրաքանչիւր աշտարակին յունական հնադարի եւ կամ դիցաբանութեան (Ախիլէասի պարագան)  հերոսներու անուններ․ բացառուած են վերջին երկուքը որոնք կը գտնուին բերդին հիւսիս-արեւմուտքը։  Դարձուածք աստիճանին 913 սանդուխները կը թոյլատրեն քաղաքէն բերդ բարձրանալ, սակայն իսկութեան մէջ մինչեւ բերդին մուտք հասնիլը, աստիճանները 999 են։
Բնապահպանում
Փալամիտի եւ Աքրոնաֆփլիա շրջանը Natura 2000 պահպանուած բնակավայր են (3,7քլ²․ տարածք)։ Բլուրին բուսական աշխարհը կը բաղկանայ թուփերով ժայռոտ վայրերէ, ցած շոճիներու պուրակներէ, սեպ կրաքարէ լանջերէ, ոսկիայ խճաքարէ, բազմատեսակ բոյսերէ՝ «ֆրիղանա», թափնի, Կորնթոսեան «էրիսիմօ», եւայլն։   Կ՛ ընդգրկէ նաեւ պահպանումի ենթակայ կենդանիներ՝ կանանչ կրեայ, Մորիասի մողէս, Պելոպոնեսի խլէզ, տենտրողալիես օձի տեսակը՝  Hierophis gemonensis, Տաւրոսի խշէզ, եւայլն։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Յունաստանի բերդեր Ստորոգութիւն:Բերդեր այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Բերդեր
Վարդգէս (Յովհաննէս Սէրէնկիւլեան)
Վարդգէս, բուն անուն՝ Յովհաննէս Սէրէնկիւլեան, (1871, Կարին - 11 Ապրիլ 1915, Մեծ Եղեռնի զոհ), հայ ազգային-ազատագրական շարժումի գործիչ, Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան անդամ։
Նախնական կրթութիւնը ծննդավայրին մէջ ստանալէ ետք, կը զբաղի ուսուցչութեամբ։ 1890-ին կը մասնակցի Կարնոյ Մայիսեան ցոյցին եւ կը ձերբակալուի ու ապա ներման կ’արժանանայ։ 1890-ի վերջաւորութեան, կ’երթայ Պոլիս, ուր կը վարէ ուսուցչական պաշտօններ, որոնցմէ յիշատակելի է Կէտիկ Փաշայի ազգային վարժարանի իր տեսչութիւնը։
1892-ին կը միանայ Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան եւ իր գործունէութիւններուն հետեւանքով կը բանտարկուի։ Մաս կը կազմէ Բաբգէն Սիւնիի ղեկավարութեամբ Պանք Օթոմանի գրաւման։ «Ժիռօնտ» պահականաւով կը ղրկուի Մարսէյ, ապա՝ Ժընեւ, Պուլկարիա եւ Կովկաս։ Հոկտեմբեր 1899-ին կ’անցնի Վան, ուր վերստին թաքուն կերպով կը նուիրուի յեղափոխական գործին։ 5 Յունուար1903-ին մատնութեան կ’ենթարկուի, սրունքէն վիրաւոր կը ձերբակալուի եւ մահուան կը դատապարտուի, բայց ֆրանսական բարեկամներու ազդեցութեամբ վճիռը կը վերածուի ցկեանս թիապարտութեան։ 1907-ին Արղընի Մատէն, իսկ յաջորդող տարին Տիարպէքիր՝ բանտէ բան կը փոխադրուի։ Սահմանադրութեան հաստատումով ազատ կ’արձակուի եւ Սկիւտարէն կ’ընտրուի ազգային երեսփոխան, իսկ մէպուս՝ իր ծննդավայրին։ Օսմանեան խորհրդարանին մէջ անկեղծ եւ անվերապահ խօսքերով բոլոր առիթներուն պաշտպանած է հայութեան իրաւունքները եւ դարձած է պատուհաս մը թուրք ազգայնամոլներու աչքին։ 11 Ապրիլի Մեծ Կարաւանէն ետք, կ’աքսորուի Գրիգոր Զօհրապին հետ։
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:ՀՅԴ գործիչներ Ստորոգութիւն:1915 մահեր Ստորոգութիւն:1871 ծնունդներ Ստորոգութիւն:11 Ապրիլի մահացածներ Ստորոգութիւն:Հայոց Ցեղասպանութեան զոհեր
Գառնիկ Քհնյ. Չափանեան
'''Տ. Գառնիկ Քհնյ. Չափարեան''', աւազանի անունով Ներսէս, որդի բժշ. Տիգրանի եւ Տալիթայի, ծնած է ուրֆացի ծնողքէ, Հալէպ, 1969-ին։
Նախնական կրթութիւնր ստացած է Հալէպի Ազգ. Սահակեան վարժարանէն, զոր աւարտելէ ետք միջնակարգը ու երկրորդական ուսումը շարունակած է Ազգ. Քարէն Եփփէ Ճեմարանին մէջ, ուրկէ վկայուած է 1988-ին։ Ապա, ուսումը շարունակելու համար յաճախած է Հալէպի ճարտարագիտական ուսումնարանը, ուր աւարտած է բարձրագոյն նիշերով։
Այնուհետեւ ծառայած է սուրիական բանակին տասնապետի աստիճանով։
Ազգասէր, եկեղեցասէր եւ ուսումնասէր ընտանիքի մէջ ծնունդ առնող այս զաւակը կ՛աճի, կը մեծնայ ու նկարագիրը կր կազմաւորուի հոգեւոր ու ազգային արժէքներով։ Այդ իսկ պատճառով, ուսումնառութեան զուգահեռ, մանկութեան յաճախած է եկեղեցի, կիրակնօրեայ դպրոց եւ եղած է Հ.Մ.Ը.Մ.ի սկաուտ։
Ան կ՛ընտրէ իր կեանքի ընկերը՝ օրդ. Քարէն Չիլինկիրեանը, որուն հետ կը պսակուի 2000-ին՝ Հալէպի Ս. Քառասնից Մանկանց Մայր եկեղեցւոյ մէջ եւ կը բախտաւորուի աղջիկ զաւակով մը։
Քահանայական իր ձեռնադրութիւնն ու օծումը տեղի կ՚ունենան պատմական թուականին, Հայաստանի մէջ քրիստոնէութեան պետական կրօնք հռչակման 1700-ամեակին, Մայիս 2001-ին, Անթիլիասի Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ Մայր տաճարին մէջ, ձեռամբ՝ Տ. Վարուժան Արք. Հերկելեանին, վերակոչելով Տէր Գառնիկ եւ օծակից ունենալով Տ. Մակար Արք. Աշգարեանը, Տ. Գեղարդ Արք. Քիւսպէկեանը, Տէր Տրդատ քհնյ. Թաշճեանն ու քեսապցի Տէր Մկրտիչ քհնյ. Քէշիշեանը։
20 Դեկտեմրեր 2000-ին, Տէր Գառնիկ ընտանեօք կը փոխադրուի Լաթաքիա, որպէս հոգեւոր հովիւ Ս. Աստուածածին հնադարեան եկեղեցւոյ եւ ուսուցիչ՝ տեղւոյն Ազգ. Նահատակաց վարժարանի։
Փափաքելի է, որ Տէր հօր գլխաւորութեամբ, բոլորը՝ մեր ժողովուրդին զաւակները միասիրտ, միահոգի եւ միակամ առաջնորդեն նորանոր նուաճումներու, որպէսզի Աստուծոյ օրհնութեամբ եկեղեցին ու դպրոցը յորդին հայախօս հաւատացեալներով ու հայախօս, ազգասէր ու եկեղեցասէր աշակերտներով։
Տէր հօր կը մաղթենք յաջողութիւն իր հովուական առաքելութեան, աննկուն կամք՝ դժուարութիւնները յաղթահարելու բոլոր բնագաւառներուն մէջ, նաեւ աշխատանքի յարատեւութիւն առանց յուսահատելու ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայեր
Ուաշինկթընի Հայերը
Համառօտ տեղեկութիւններ
Ուաշինքթընի հայ համայնքը ձեւաւորուած է 19-րդ դարու վերջին եւ 20-րդ դարու սկիզին, երբ այստեղ կը հաստատուին Արեւմտեան Հայաստանէն գաղթած հայեր։ Կը յիշատակուի 1887 թուականին Պարսկաստանէն Ուաշինկթըն եկած Տիգրան Վարժապետեանի անունը․ ան զցբաղած է արեւելեան ապրանքներու առեւտուրով, 1890 թուականին կը հիմնէ «Վարժապետեան եւ ընկերութիւն» վաճառատունը։ Ուաշինկթըն եկած (1895-ին) յաջորդ հայը Պօղոս Գասպարեանն է, որ կը հիմնէ արեւելեան գորգերու նորոգման ընկերութիւնը։ Գաղութը կը բազմանայ 1894-1896 թուականներու համիտեան ջարդերէն եւ առաջին համաշխարհային պատերազմէն ետք  ապաստանած հայ գաղթականներով։ 1885-1910 տարիներուն, Ուաշինկթըն բնակող հայերէն յայտնի են ԱՄՆ-ի գաղտնի ծառայութեան թարգմանիչ Արամ-Քերամ Մինասեան, բժիշկներ՝ Նշան Հինդլեան, նազարեթ Քիւրքճեան, Տոլմաճ, Միհրան Նագաշեան, ամերիկեան նաւատորմի մեքենագէտ Բաստեքեան, գործարարներ Մովսէս Հեքիմեան, Աւագ-Յակոբ Փանոսեան եւ Ինիլեան։ 2017, Ապրիլ 5-ին, Ուաշինկթընի մէջ տեղի կ՛ունենայ Հայկական ազգային հիմնարկի Հայոց ցեղասպանութեան գրադարանի բացումը :   Ուաշինկթընի հրապարակներէն մէկուն կը կանգնուի Ֆրիդ Սողոյեանի Մայր երկիր (Հայաստան) յուշաքանդակը․  նուիրուած  1988-ի երկրաշարժին զոհերուն յիշատակին։
Բ․ Համաշխարհային Պատերազմէն ետք ձեւաւորուած հայ համայնքը
1940-ական թուականներուն Ուաշինկթընի մէջ կայ մէկ հայ ընտանիք։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմէն յետոյ Ուաշինկթըն կը հաստատուին ԱՄՆ-ու ուրիշ քաղաքներէն եւ Միջին Արեւելքի երկիրներէն եկած հայեր։  Կը գործեն ՀՅԴ, ՍԴՀԿ, ՀԲԸՄ, Տիկնաց Օգնութեան Ընկերութիւնը, Հայ Կարմիր Խաչը (1931 թուականէն), ՀՕՄ-ը (1910 թուականէն), Վարդանանց Ասպետներ Կազմակերպութիւնը (1942 թուականէն), Վարդանանց Դուստրերու Տիգրանուհի Օթակը (1953 թուականէն), հայ երիտասարդաց Դաշնակցութեան Անի մասնաճիւղը։
1960-1970-ական թուականներուն Ուաշինկթընահայ համայնքը կը բաղկանայ Լիբանանէն, Սուրիայէն, Եգիպտոսէն, Իրանէն, իսկ 1990-ական թուականներուն՝ նաեւ Հայաստանէն գաղթած հայերով։ 2013-ին Ուաշինկթընի մէջ կը բնակին շուրջ 12 հազար հայ։ Անոնք ընդհանրապէս գործարաններ են, պետական, գրասենեակային պաշտօնեաներ, մասնագիտական ընկերութիւններուն մէջ աշխատող մասնագետներ, նաեւ՝ արհեստաւորներ, առեւտրականներ։
Առաջին եկեղեցական ծառայութիւնը Ուաշինկթընի մէջ կը մատուցուի 1923 թուականին՝ աւետարական եկեղեցւոյ մէջ։ 1963 թուականին կը կառուցուի եւ կ՛օծուի Ս. Աստուածածին եկեղեցին։ Համայնքին մէջ գործած են նաեւ Սուրբ Մարիամ (Էջմիածնոյ թեմ), Սուրբ Խաչ (Անթիլիասի թեմ) եկեղեցիները, իրենց  շաբաթօրիայ դպրոցներով։ Առաջին հայկական տարրական դպրոցը բացուած է 1932 թուականին՝ Սուրբ Յովհաննէս եկեղեցիի աղօթասրահին մէջ։ Ներկայիս կը գործէ Շնորհալի դպրոցը (ունի 100 աշակերտ):
Գործող կազմակերպութիւններ, միութիւններ
Կը գործեն նաեւ հայ քաղաքական կուսակցութիւններու տեղական կազմակերպութիւններ, համագաղութային եւ բարեգործական միութիւններու մասնաճիւղեր, հայ-ամերիկեան մշակութային միութիւններ, ՀԲԸՄ տեղեկատուական գրասենեակը, հայ եկեղեցիներու երիտասարդաց կազմակերպութիւնը, հայ ակումբը՝ իր մարզական եւ ընկերային խումբերով, Վալթիմորի հայ մշակութային ընկերութիւնը, «Վասպուրական» եւ «Հայկական» ժողովրդական պարախումբերու միաւորները։ Ուաշինկթըն կը գտնուի Ամերիկայի հայկական համագումարի կեդրոնական գրասենեակը եւ Հայ Դատի հանձնախումբի մասնաճիւղն իր գրասենեակով։
1980 թուականին կը հիմնուի Ամերիկայի Հայ Ուսանողներու Ակումբը։ 1996 թուականէն կը գործէ “ANI” (“Armenian National Institute”-(Հայկական Ազգային Հիմնարկ) հաստատութիւնը, որ կը զբաղի հայերու Ցեղասպանութեան վերաբերեալ փաստաթուղթեր հաւաքելու, ուսումնասիրելու եւ օտարներուն ներկայացնելու աշխատանքով։
Փաթրոքլոս, կղզիակ
Տարածութիւնն է 2,8 քլ²։ Բարձրութիւնն է 240 մեթր։
Կղզիակին Փաթրոքլոս անունը առած է Եգիպտոսի Պտողեմէոս թագաւորին նաւատորմիղին նաւապետէն։ Ան ժայռակղզիակին վրայ հաստատած էր իր զօրքին բանակավայրը․ Փաթրոքլու Հարաքս (Πατρόκλου Χάραξ) կը նշանակէ Փաթրոքլոսին բանակավայրը։
Աղբիւրներ
Փաւսանիաս․ Ատիկա «τῆς ἠπείρου τῆς Ἑλληνικῆς κατὰ νήσους τὰς Κυκλάδας καὶ πέλαγος τὸ Αἰγαῖον ἄκρα Σούνιον πρόκειται γῆς τῆς Ἀττικῆς· καὶ λιμήν τε παραπλεύσαντι τὴν ἄκραν ἐστὶ καὶ ναὸς Ἀθηνᾶς Σουνιάδος ἐπὶ κορυφῇ τῆς ἄκρας. πλέοντι δὲ ἐς τὸ πρόσω Λαύριόν τέ ἐστιν, ἔνθα ποτὲ Ἀθηναίοις ἦν ἀργύρου μέταλλα, καὶ νῆσος ἔρημος οὐ μεγάλη Πατρόκλου καλουμένη· τεῖχος γὰρ ᾠκοδομήσατο ἐν αὐτῇ καὶ χάρακα ἐβάλετο Πάτροκλος, ὃς τριήρεσιν ὑπέπλει ναύαρχος Αἰγυπτίαις, ἃς Πτολεμαῖος ὁ <Πτολεμαίου> τοῦ Λάγου τιμωρεῖν ἔστειλεν Ἀθηναίοις, ὅτε σφίσιν Ἀντίγονος ὁ Δημητρίου στρατιᾷ τε αὐτὸς ἐσβεβληκὼς ἔφθειρε τὴν χώραν καὶ ναυσὶν ἅμα ἐκ θαλάσσης κατεῖργεν.
«Από την ηπειρωτική Ελληνική γη, προς τις Κυκλάδες νήσους και το Αιγαίο πέλαγος, προβάλλει το ακρωτήριο Σούνιο της Αττικής. Μετά το ακρωτήριο υπάρχει ένα λιμάνι και ναός της Αθηνάς της Σουνιάδος στην κορυφή αυτού του ακρωτηρίου. Πλέοντας δε μπροστά, υπάρχει το Λαύριο, όπου παλιά υπήρχαν τα μεταλλεία αργύρου των Αθηναίων και ένα έρημο νησί, όχι μεγάλο, που λέγεται νησί του Πατρόκλου. γιατί αυτός οικοδόμησε τείχος στο νησί και έφτιαξε στρατόπεδο. Αυτός ο Πάτροκλος, ναύαρχος, ήλθε με τις αιγυπτιακές τριήρεις τις οποίες έστειλε ο Πτολεμαίος, γιος του Πτολεμαίου του Λάγου, για να τιμωρήσει τους Αθηναίους, όταν ήταν εκεί ο Αντίγονος του Δημητρίου με στρατό και λεηλατούσε τη χώρα τους στην οποία είχε εισβάλει, ενώ και με πλοία από τη θάλασσα την είχε αποκλείσει»
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Սարոնիքոս ծոցի կղզիներ Ստորոգութիւն:Էգէականի կղզիներ Ստորոգութիւն:Յունաստանի կղզիներ Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Կղզիներ ըստ երկիրի Ստորոգութիւն:Կղզիներ
Աւստրալիայի Ազգային Թանգարան
Աւստարալիայի ազգային թանգարան, խոշորագոյն թանգարան Աւստրալիայի մէջ: Հիմնադրուած է 1980-ին: Թանգարանին մէջ ներկայացուած է ցուցադրութիւն՝ նուիրուած Աւստրալիայի սոցիալական պատմութեան, հիմնական խնդիրներուն, մարդոց եւ իրադարձութիւններուն, որոնք ձեւաւորած են ժամանակակից աւստրալական ազգը:
Ընդհանուր տեղեկութիւններ
Թանգարանին մէջ կը գործէ սեփական հրատարակչութիւն, ինչպէս նաեւ պատմական հետազօտութիւններու թանգարանային կեդրոն:
Պատմութիւն
Աւստրալիայի ազգային թանգարանի շէնքը Քանպերայի մէջ պաշտօնապէս բացուած է 11 Մարտ 2001-ին. Աւստրալիական Ֆետերացիայի ստեղծման հարիւրամեակի առիթով: Թանգարանը ստեղծելու առաջին նախագիծը ստեղծուած է դեռ 20-րդ դարու սկիզբը, բայց համաշխարհային պատերազմներու, ֆինանսական ճգնաժամերու պատճառով անոնք չիրագործուեցան: Աւստրալիայի ազգային թանգարանի ստեղծման պաշտօնական տարին կը համարուի 1980 թուականը, երբ երկրի Խորհրդարանը ընդունած է յատուկ օրէնք: Այն ժամանակ ալ սկսած են հաւաքել թանգարանի հաւաքածոները: 1988-ին Աւստրալիայի կառավարութիւնը որոշում ընդունեց յետաձգել Ազգային թանգարանի շէնքի կառուցումը: Միայն 1996-ին տեղեկութիւն եղաւ նախագիծը վերսկսելու մասին:1997-ին տեղի ունեցած է մրցոյթ՝ ապագայ կառոյցի լաւագոյն դիզայնի համար: Յաղթեց աւստրալիացի ճարտարապետ Հարուարդ Ռեխատը (անգլ.՝ Howard Raggatt):
Թանգարանի կառուցման համար ծախսուած է 155 միլիոն աւստրալական տոլար: Բացումէն ետք այն քննադատներու շրջանին մէջ ստացած է տարբեր գնահատականներ: Օրինակ՝ Գերմանիոյ Ազգային թանգարանի ճարտարապետին մեղադրած են բանագողութեան մէջ, քանի որ կառուցուած շէնքը նման է Պերլինի Հրեական թանգարանին:
Ճարտարապետութիւն
Աւստրալիայի Ազգային թանգարանի շէնքի ցուցասրահները կը կազմեն 6,600 մ ², կառուցուած է պոստմոդեռն ոճով: Այն բաղկացած է քանի մը անհատական սենեակներէ, միաւորուած իրար մէջ ինչպէս փազլը՝ ստեղծելով կիսակառոյց «Աւստրալիական երազանքներու այգի» (անգլ.՝ Garden of Australian Dreams): Արտաքին հատուածի կառոյցները ներկուած են վառ ներկերով՝ նարնջագոյն, մորեգոյն, պրոնզագոյն, ոսկեգոյն, սեւ եւ արծաթագոյն գոյներով, որ թանգարանը կ՚առանձնացնէ Քանպերայի մնացած շէնքերէն, ուր տուները կառուցուած են բաց դեղնաւուն գոյնի աղիւսներէ: Շէնքը ծածկուած է նաեւ անոդային ալիւմինէ պանելներով: Անոնցմէ շատերը պահպանած են անգլիական բառեր, գրուած Պրեյլի գիրերով, օրինակ՝ «ընկեր», «ներողութիւն», «ներողութիւն խնդրեցէք մեր ցեղասպանութեան համար» (աւստրալիացի բնիկներու գործածած արտայայտութիւն), «Աստուած գիտէ», «ժամանակը ցոյց կու տայ», «սէրը կոյր է» :
Թանգարանի մուտքը կ՚անցնի մեծ դահլիճով՝ կոր պատերով, լուսամուտներով եւ առաստաղով: Ըստ ճարտարապետի՝ այն ներսէն նման է հսկայ հանգոյցի, որ կը խորհրդանշէ կապը աւստրալիացիներու միջեւ : Մինչ Ազգային թանգարանի մուտքը կը սկսի Ուլուրու ժայռերու գիծը (անգլ.՝ Uluru line), վառ-նարնջագոյն քանդակներ հանգոյցներու ձեւով, երկայնութեամբ բաշխուած Էքթոնի թերակղզիով : Թանգարանի կեդրոնական մասը Աւստրալիայի երազանքներու այգին է, որ ջուրի քարտէզի տեսքով հսկայական քանդակագործական կազմ է, փոքրիկ խոտի ծածկով եւ քանի մը ծառերով, որ կը պատկերէ Աւստրալիայի կեդրոնական մասը ճանապարհային նշաններով, դինգոյ ցանկապատի դիզայնով, Աւստրալիայի բնիկներու անուններով, ինչպէս նաեւ տեղական լեզուներու բաշխման սահմանները:
Քերրի Ֆիշըր
Քերրի Ֆրանսիս Ֆիշըր, , Ամերիկացի դերասանուհի, արտադրիչ, բեմադրիչ եւ խօսնակ մըն է, յայտնի է իր Princess Leia կերպարով Star Wars ֆիլմերուն մէջ:
1767 թուական
1767 թուական, ոչ նահանջ տարի, 18րդ դարու 67րդ տարին է
Քերրի Ֆիշըր
Քերրին մասնակցութիւնը ունեցած է նաեւ հետեւեալ ֆիլմերուն մէջ՝ Shampoo (1975), The Blues Brothers (1980), Hannah and Her Sisters (1986), The 'Burbs (1989), When Harry Met Sally (1989), եւ այլն : Ֆիշըր նաեւ ծանօթ է իր ինքնակենսագրական վէպերով, օրինակ՝ Postcards, Surrender the Pink, Delusions of Grandma, Hollywood Moms, The Best Awful There Is, Wishful Drinking, Shockaholic եւ The Princess Diarist:
1767 թուական
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1767 ծնունդներ
Քերրի Ֆիշըր
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:21 Հոկտեմբերի ծնածներ Ստորոգութիւն:27 Դեկտեմբերի մահացածներ Ստորոգութիւն:Դերասաններ
1767 թուական
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:1767
Ռոզի Արմէն
Ռոզի Արմէն (ֆրանսերէն՝ Rosy Armen, իսկական անունը՝ Ռոզի Խուրշուտ Յովհաննիսեան, ծն. 1 Մայիս 1939, Փարիզ), ֆրանսահայ երգչուհի։ Կ'երգէ հայերէն, ֆրանսերէն, սպաներէն, իտալերէն եւ գերմաներէն: Պարգեւատրուած է ՀՀ սփիւռքի նախարարութեան «Կոմիտաս» մետալով :
Կենսագրութիւն
Նախիջեւան ի մէջ ծնած Խուրշուտ Յովհաննիսեանը եւ Անգարա յի արուարձաններէն՝ Սթանոզի մէջ ծնած Նուրան Ալոզեանը, Մեծ եղեռն էն ետք 1920-ական թուականներուն կը գաղթեն Փարիզ ու ետքը հանդիպելով՝ ընտանիք կը կազմեն։
Ռոզիի ծնողները կը ցանկային, որ իրենց դուստրը բժիշկի մասնագիտութիւնը ընտրէր, սակայն 4-ամեայ Ռոզին սկսաւ երգել ու սէրը դէպի երաժշտութիւնն ու կատարողական արուեստը՝ յաղթեց, եւ Ռոզի Յովհաննիսեանը (այնուհետեւ Պետրոսեան) վերջնականապէս ընտրեց երգի ուղին, կնքելով իրեն Ռոզի Արմէն։
1971 թուա­կա­նին Ռո­զի Ար­մէն Խու­լիօ Իկ­լե­սիա­սի հետ ձայ­նագ­րած է Gwendoline ալ­պո­մը, ո­ր մինչ այժմ կը հան­դի­սա­նայ երգ­չու­հիի այ­ցե­քար­տը :
2015 թուականին Հանրապետութեան տօնի առթիւ Ռոզի Արմէնին շնորհուած է «Պատուոյ շքանշան» :
Արտաքին Յղումներ
Ստորոգութիւն:1 Մայիսի ծնածներ Ստորոգութիւն:Հայ երգչուհիներ Ստորոգութիւն:Պատուոյ շքանշանի ասպետներ
Ռիչըրտ Կիրակոսեան
Ռիչըրտ Կիրակոսեան (Richard Giragosian, ծնած 8 Յունուար 1965-ին, Փրովիտընս, ԱՄՆ), հայ քաղաքական եւ ռազմական վերլուծաբան, փորձագէտ։
Աշխատանքային Գործունէութիւնը
Ռիչըրտ Կիրակոսեանը ծնած է 1965 թուականի Յունուար 8-ին ԱՄՆ Փրովիտընս քաղաքին մէջ։ Ռիչըրտ Կիրակոսեանի մասնագիտական գործունէութիւնը սկսած է Միացեալ Նահանգներուն մէջ։ Ռիչըրտ Կիրակոսեանը աշխատած է տարբեր հեղինակաւոր կազմակերպութիւններու մէջ, ինչպէս են Ամերիկեան համաժողով (գոնկրէսը), «Ազատութիւն» ռատիօկայանի Եւրոպական կեդրոնակայանը, «Ճէյնզ Ինֆօրմէյշըն Կրուբ» (Jane's Information Group) եւ այլն։ 2000-ական թուականներու սկիզբները տեղափոխուած է Հայաստան: 2009 թուականի Փետրուարէն մինչեւ 2011 թուականի Մարտ ամիսը զբաղած է Ռազմավարական եւ Ազգային Հետազօտութիւններու Հայկական Կեդրոնի տնօրէնի պաշտօնով :
2011-ի Ապրիլէն սկսեալ՝ ան կը ղեկավարէ, իր կողմէ ստեղծուած, «Տարածաշրջանային Հետազօտութիւններու Կեդրոնը» (ՏՀԿ): Կեդրոնը անկախ, շահոյթ չհետապնդող հետազօտական կեդրոն է, որ կ'առաջարկէ լայնամաշտաբ ռազմավարական վերլուծութիւններ եւ անկողմնակալ հետազօտութիւններ, ինչպէս նաեւ կ'իրականացնէ շարք մը կրթական եւ քաղաքականութեան հետ առնչուող ծրագրեր։ Կիրակոսեանի գլխաւորութեամբ կեդրոնը արտաքին քաղաքականութենէ զատ կը վերլուծէ նաեւ Հայաստանի ներքին քաղաքական կեանքը։ Արտաքին քաղաքականութեան մէջ կողմ է Թուրքիայի հետ առանց նախապայմաններու յարաբերութիւններուն հաստատմանը :
Ռիչըրտ Կիրակոսեանի վերլուծական նիւթերը կը տպագրուին Center for Strategic and International Studies (CSIS), the International Security Network (ISN), the Swiss Peace Foundation, Jane's Defence Weekly, Democratizatiya, the Journal of Slavic Military Studies, Jane's Islamic Affairs Analyst, the Turkish Daily News, եւ the Harvard International Review յայտնի պարբերականներուն մէջ։
Ամուսնացած է, ունի մէկ դուստր :
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:8 Յունուարի ծնածներ Ստորոգութիւն:1965 ծնունդներ
113 (թիւ)
113 (հարիւր տասներեք)՝ կէնտ, եռանիշ, բնական թիւ մըն է, 112-ի եւ 114-ի միջեւ
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:113
Ալճերիա
Ալճերիա (الجزائر, ալ-ժազայիր) երկիր ՝ Հիւսիսային Ափրիկէի մէջ, պաշտօնական անուանումը Ալճերիոյ Ժողովրդական Ժողովրդավարական Հանրապետութիւն ։ Ան կը գտնուի Հիւսիսային Ափրիկէի մէջ, Միջերկրական ծովու աւազանի արեւմտեան կողմը։ Ալճերիան արեւմուտքէն սահմանակից է Մարոքին, հարաւ-արեւմուտքէն Մորիթանիային եւ Մալիին, հարաւ-արեւելքէն՝ Նիժերին, իսկ արեւելքէն՝ Թունուզին։ Իր մեծութեամբ Ալճերիան երկրորդ պետութիւնն է Ափրիկէի մէջ։ Անոր մակերեւույթի մեծ մասը կը կազմէ Սահարա անապատը։ Մայրաքաղաքն է Ալճերիա քաղաքը։ XVI-XVIII դարերուն Ալճերիան կը գտնուէր Օսմանեան տիրապետութեան կազմի մէջ։ XIX դարու սկիզբէն սկսած է Ալճերիոյ գաղութացումը Ֆրանսայի կողմէն։ 1954 թուականին Ալճերիոյ մէջ կը ձեւաւորուի Ժողովրդական Ազատագրութեան Ճակատը։ Ֆրանսացի գաղութարարներու դէմ արիւնահեղ պատերազմի արդիւնքով, 1962 թուականին Ալճերիան կը դառնայ անկախ սոցիալիստական պետութիւն։ Հակասութիւնը աշխարհիկ կառավարութեան եւ մուսլիմաններուն միջեւ, 80-ական թուականներու վերջերաւորութեան, վերածուեցաւ քաղաքացիական պատերազմի, որ աւարտեցաւ կրօնական վարդապետութեան հետեւորդներու պարտութեամբ։
Աշխարհագրութիւն
Ալճերիան կը զբաղեցնէ Աթլասի լեռներու արեւելեան եւ Սահարա անապատի հիւսիսային մասը (ամենաբարձր կէտը՝ 2918մ, Տահատ լեռ)։ Ծովափը բարձր է, ժայռոտ։ Ալճերեան Սահարայի մէջ շատ են սարաւանդները, հիսիս–արեւելքը կը գտնուի խոշոր ցածրավայր մը եւ Շոթ Մելհիր աղի լիճը, իսկ դէպի հարաւ–արեւելք՝ Ահագգար հրաբխային բարձրաւանդակը։ Ալճերիոյ տարածութեան մեծ մասը կը զբաղեցնեն Արեւմտեան Մեծ Էրկ, Էրկ–Իկիտի, Էրկ–Շեշ աւազային եւ Տանեզրուֆտ քարային խոշոր անապատները։
Ընդերք
Ալճերիոյ ընդերքը հարուստ է նավթի, բնական կազի, երկաթի, կապարի, զինքի, ֆոսֆորիտներու, սնդիկի, ուրանի հանքավայրերով։
Կլիմայ
Կլիման հիւսիսը մերձարեւադարձային է, միջերկրածովեան՝ տաք ձմեռով, տաք, չոր ամառով։ Յունուարի միջին ջերմաստիճանը ծովափին 12 °C է, միջլեռնային հարթավայրերուն մէջ՝ 5 °C, Յուլիսին՝ 25 °C։ Ջերմաստիճանի բացարձակ առաւելագոյնը ամենուրէք բարձր է 40 °C–էն։ Յաճախակի են ուժեղ երաշտները։ Տարեկան տեղումները՝ 400–1200 մմ եւ աւելի։ Սահարայի մէջ կլիման անապատային է (տարեկան 50մմ–էն ալ պակաս տեղումներ)։ Ջերմաստիճանի օրական տատանումները կը հասնին 30 °C-ի։ Չոր քամիները կ'առաջացնեն աւազային փոթորիկներ։ Գետերը, որոնք ուետներ կը կոչուին, հիւսիսի մէջ ռեժիմով մօտ են միջերկրածովային գետերու տիպին։ Վարարումները կարճատեւ են, բայց ուժեղ։ Ամենախոշոր ուետը Շելիֆն է (700 կմ)։ Սահարան ունի ստորերկրեայ ջուրերու հզօր պաշարներ, յատկապէս հիւսիսային մասը, ուր կը գտնուին խոշոր ովասիսները (Տիտիկելտ, Տուկկուրտ եւն)։ Հողերը Հիւսիսային Ա–ի մէջ շագանակագոյն են, նախալեռներուն մէջ աղի լիճերու՝ սեպհաներու շրջանը՝ աղուտներ։ Սահարայի մէջ կը գերակշռեն մերձարեւադարձային անապատներու խճալից հողերը, շարժուն եւ կիսաամրացած աւազները։
Վարդենիս
Վարդենիս, Վասակաշէն, Ոսկեշէն, Բասարգեչար, քաղաք Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզ ին մէջ, Սեւանայ Լիճ ին մօտ 7 քմ. հարաւ-արեւելք, Երեւանէն՝ 170 քմ., իսկ մարզկեդրոն գաւառէն՝ 75 քմ.՝ Մեծ Հայքի Սիւնիք նահանգի Սոդք գաւառին մէջ։ Բնակչութիւնը 12,753 մարդ (2001 թ. մարդահամարի տեղեկութեամբ)։ Կը գտնուի ծովու մակարդակէն 2,003 մ. բարձրութեան վրայ։ Ըստ աւանդութեան՝ բնակավայրը հիմնած է Հայկ նահապետ ի թոռ Գեղամը եւ կոչած է Գեղամաբակ։ Այդ մասին անուղղակի կրնան վկայել բնակավայրի տարածքին վրայ պահպանուած մ.թ.ա III-I հազարամեակներու դամբարանները։
Ալճերիա
Պատմութիւն
30 Դեկտեմբեր 1992 թ-ին Մոսկուայի մէջ ստորագրուած է արձանագրութիւն Հայաստանի Հանրապետութեան եւ Ալճերիոյ Ժողովրդական Ռամկավարական Հանրապետութեան միջեւ դիւանագիտական յարաբերութիւններ հաստատելու մասին։
Վարդենիս
Նախկին Անուանումները
IX դարուն Սիւնաց Գապուռն Վասակ իշխանը նորոգած է գիւղը եւ վերանուանած է Վասակաշէն։ Սիւնաց իշխանի կառուցած եկեղեցւոյ տեղ XX դարու սկզբին կառուցուած է նոր եկեղեցի՝ Սուրբ Աստուածածին։ XVI - XVIII դարերուն մէջ բնակավայրն անուանած են Ոսկեշէն։ XIX դարու սկզբին բնակչութիւնը գաղթած է Վրաստան։ 1829-1830 թուականներուն բնակավայրին մէջ բնակչութիւն հաստատած են Արեւմտեան Հայաստան ի Տիատին (հին անուն՝ Տատեոն) գիւղաքաղաքէն գաղթած հայեր։ Բնակավայրը մինչեւ 1969 թ. կոչուած է Բասարգեչար, այնուհետեւ՝ Վարդենիս։
Ալճերիա
Պատմութիւն
2005-2010 թթ. Լեւոն Սարգիսեանը եղած է ՀՀ արտակարգ եւ լիազօր դեսպանը Ալճերիոյ Ժողովրդական Ռամկավարական Հանրապետութեան մէջ (նստավայրը՝ Երեւան)։
2014 թ. ՀՀ-ի մէջ Ալճերիոյ Ժողովրդական Ժողովրդավարական Հանրապետութեան արտակարգ եւ լիազօր դեսպան նշանակուած է Սմայիլ Ալլաուն (նստավայրը՝ Մոսկուա):
Վարդենիս
Կլիման
Յուլիս եւ Օգոստոս ամիսներուն օդի ջերմաստիճանը կը տատանուի 16 °C-20 °C, առաւելագոյն ջերմաստիճանը 31 °C է։ Ձմեռները խստաշունչ են, Յունուարի միջին ջերմաստիճանը՝ -6 °C, ձմրան տեւողութիւնը 6 ամիս է։ Չնայած խիստ ձմրան՝ քաղաքն օղակող ձիւնառատ լեռները դահուկային մարզանքով զբաղելու լաւ հնարաւորութիւն կ'ընձեռեն։
Ալճերիա
Պետական կառուցուածքը
Ալճերիան կ'անդամակցի ՄԱԿ–ին, ԱՄՀ–ին, ԱՄԿ–ին, ՆԱԵԿ–ին, ԱԵԼ–ին։ Պետական կարգը՝ հանրապետութիւն է։ Պետութեան ղեկավարը նախագահն է, որ կ'ընտրուի բնակչութեան կողմէ, 5 տարուան համար, կառավարութեան ղեկավարը՝ վարչապետը։ Կը բաժնուի 48 նահանգի։ Մայրաքաղաքը՝ Ալճերիա (2 562 000 մարդ)։ Խոշոր քաղաքներն են՝ Օրան (650 000 մարդ), Քոսթանթինա (480 000 մարդ), Աննապա (100 000 մարդ)։ Գլխաւոր նաւահանգիստներն են՝ Օրան, Աննապա։ Քաղաքական կուսակցութիւններն են՝ Հիւսիսափրիկեան աստղ, Ազգային ազատագրական ճակատ։ Նախագահը Ապտըլազիզ Պուտեֆլիկան էր։
Բնութիւն
Բուսականութիւնը ծովափին միջերկրածովային է, լեռները՝ մինչեւ 800-1000մ մշտականաչ թուփերու գօտին է, աւելի բարձր՝ խցանածառի, մշտականաչ կաղնիի անտառներն են, անապատներուն մէջ աղուտաբոյսեր են։ Կան վայրի խոզեր, բորենիներ, այծքաղներ, աղուէսներ, ճագարներ, այծեամներ եւ այլն։
Տնտեսութիւնը
Ալճերիան գիւղատնտեսական երկիր է, զարգացած հանքարդիւնաբերութեամբ։ Ալճերիան այսօր կ'ապրի նոր կեանքով, անապատներուն մէջ կը կառուցուին ճանապարհներ, բնակավայրեր, կ'արդիւնահանէ կազ (8-րդ տեղն է աշխարհի մէջ), եւ նաֆթ՝ խողովակաշարերով կը մղուի ծովափնեայ գործարաններ եւ Եւրոպա։ Զարգացած են մետաղամշակման, նավթավերամշակման, կազամշակման, քիմիական, թրծաշաղախի արտադրութեան, սնունդի, հիւսուածական արդիւնաբերութեան ճիւղերը։ Տնտեսական մեծ նշանակութիւն ունին խցանակաղնին (խցանի հումքի քանակով աշխարհի III տեղը կը գրաւէ) եւ փետրախոտը (I տեղը աշխարհի մէջ), որմէ կը պատրաստեն լաւագոյն տեսակի թուղթը, թաղանթանիւթ, հիւսկեն իրեր։ Կը մշակեն հացազգիներ, խաղող, ցիտրուսներ, բանջարեղէն, ովասիսներուն մէջ՝ փիւնիկեան արմաւենի։ Կը մեծցնեն ուղտեր, այծեր, ոչխարներ, խոշոր եղջերաւոր անասուններ, կը զբաղուին՝ ձկնորսութեամբ։ Կ'արտահանէ նաֆթ, հեղուկ կազ, կաշի, ծխախոտ, գինի, ցիտրուսներ, երկաթի հանքաքար, խցան եւ այլն։ Կը ներմուծեն մեքենաներ եւ սարքաւորումներ, սննդամթերք եւ այլ ապրանքներ։ Առեւտրական գլխաւոր գործընկերներն են՝ Ֆրանսան, Գերմանիան, Իտալիան, եւ Նիտերլանտները։ ՀՆԱ–ն՝ մէկ շունչի հաշուով 7224 ԱՄՆ տոլար։ Ազգային արժոյթը՝ Ալճերիոյ տինար (միջազգային նշանակումը DZD):
Աղբիւրներ
1. Աշխարհի երկրներ–տեղեկատու։ Երեւան 2015
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Ալճերիա Ստորոգութիւն:ՄԱԿ-ի անդամ երկիրներ Ստորոգութիւն:Ափրիկեան միութեան անդամ երկիրներ Ստորոգութիւն:Երկիրներ
Արշաւիր Շաւարշեան
Արշաւիր Մեսրոպի Շաւարշեան (14 Մայիս1884 - 1960, Երեւան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ մանկավարժ, փրոֆեսոր (1936), ՀԽՍՀ գիտութեան վաստակաւոր գործիչ (1954)։
Կրթութիւն
Նախնական կրթութիւնը ստացածէ Իգտիրի մէջ (Սուրմալուի գաւառ), ապա սորված է Թիֆլիսի Ներսիսեան դպրոցին մէջ (1896-1998 ), Էջմիածինի Գէորգեան ճեմարանին մէջ (1898-1906 թուականներ)։ Իբրեւ մանկավարժ աշխատած է Եկատերինոդարի (Կրասնոդար) հայկական ծխական դպրոցին մէջ (1906-1910 )։ 1910-1914-ականներուն սորված է Ենայի, ապա՝ Լայպցիգի համալսարաններուն մէջ, Արշաւիր Շաւարշեանը աւարտած է փիլիսոփայութեան ֆակուլտետի մանկավարժութեան բաժինը։ 1914-1918-ականներուն մանկավարժութիւն եւ հոգեբանութիւն է դասաւանդել Գեւորգեան ճեմարանում։ 1918-ին փոխադրուած է Երեւան՝ դպրոցներու տեսուչի պաշտօնով։ Խորհրդային կարգեր հաստատուելէն ետք աշխատած է լուսժողկոմատին մէջ (1921): 1921-ին Երեւանի մէջ եղած է Ն. Կրուպսկայայի անուան դպրոցի հիմնադիրը եւ առաջին տնօրէնը: Երեւանի պետական համալսարանի մանկավարժութեան ֆակուլտետի հիմքի վրայ, նկատի առած ուսուցչական կազմի մեծ պահանջին, հիմնուած է մանկավարժական ինստիտուտը եւ նշանակուած առաջին տնօրէն: Աշխատած է Երեւանի պետական համալսարանին մէջ (1921-1934 ), այնուհետեւ, մինչեւ կեանքի վերջը՝ Խաչատուր Աբովեանի անուան հայկական մանկավարժական ինստիտուտին մէջ՝ իբրեւ դասախօս (1934-1940 ), ամպիոնի վարիչ (1940-1960 ), միաժամանակ տնօրէնի տեղակալ (1943-1948 ) ։
Յիշատակ
1963-1964-ականներուն Երեւանի թիւ 40 դպրոցը վերանուանուած է Արշաւիր Շաւարշեանի անունով։ Դպրոցի առջեւ 1965-ին տեղադրուած է Արշաւիր Շաւարշեանի կիսանդրին (քանդակագործ՝ Գաբրիէլ Եփրոյեան) :
Ուսումնասիրութիւններ
Շաւարշեանը հայ մանկավարժութեան պատմութեան գիտական ուսումնասիրութեան հիմնադիրներէն է։ Հեղինակ է «Հայ մանկավարժներ» (գիրք 1-2, 1958-1961) մենագրութեան եւ բազմաթիւ գիտական յօդուածներու ։
Պարգեւներ
Պարգեւատրուած է Աշխատանքային կարմիր դրօշի շքանշանով։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Անձինք այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:14 Մայիսի ծնունդներ Ստորոգութիւն:1884 ծնունդներ Ստորոգութիւն:1960 մահեր Ստորոգութիւն:Երեւան մահացածներ Ստորոգութիւն:Հայ մանկավարժներ Ստորոգութիւն:Թիֆլիսի Ներսիսեաի դպրոցի աշակերտներ Ստորոգութիւն:Էջմիածինի Գէորգեան ճեմարանի սաներ Ստորոգութիւն:11 Սեպտեմբերի մահեր
Արմէն Յարութիւնեան
Արմէն Յարութիւնեան ծնած է 6 Փետրուար 1930-ին, Հալէպ: Գործարար, բարերար, գրող, հրապարակախօս: Ծառայած է Հայ եկեղեցիին իբրեւ Դպիր, սարկաւագ եւ Աւագ սարկաւագ: Այնթապի Հայրենակցական Միութեան ատենապետ։ ՀԵԸ-ի տեղական վարչութեան անդամ: ՀԲԸՄ-ի Շրջանակային Յանձնաժողովի անդամ
Կենսագրութիւն
Արմէն Յարութիւնեան ծնած է 6 Փետրուար, 1930-ին, Հալէպ, Սուրիա: Յաճախած է Հալէպի Կրթասիրաց վարժարանը, ապա Ալեփփօ Գոլէճ: Հայրը եղած է բարեգործ անձնաւորութիւն:
Ուսանելու ընթացքին հետեւած է առեւտուրի, ապա սկսած է արտադրել սեփական զարդադեղերը (Գոսմեթիք):
Աւելի քան եօթանասուն տարի ծառայած է Հայ եկեղեցիին, իբրեւ դպիր,սարկաւագ եւ Աւագ սարկաւագ:
Հալէպի մէջ կը մտնէ Հայ Երիտասարդաց Ընկերակցութեան (ՀԵԸ) շարքերը: Լիբանանի մէջ եղած է ՀԵԸ-ի տեղական վարչութեան անդամ: Նաեւ՝ ՀԲԸՄ-ի Շրջանակային Յանձնաժողովի անդամ:
Հրատարակութեան հիմնադրամ եւ մեկենաս
Արմէն Յարութիւնեան Իր եւ տիկնոջ անունով ստեղծած է «Արմեն եւ Միմի Յարութիւնեան» հրատարակութեան հիմնադրամ մը, մեկենասելով 59 գիրքերու հրատարակութեան:
Հայոց Պատմութեան Ուսուցիչներու Ֆոնտ
ՀԲԸՄ-ի վարժարաններու եւ Թէքէեան վարժարանի հայերէնի եւ հայոց պատմութեան ուսուցիչներուն համար հիմնած է ֆոնտ՝ տարեկան մէկ ամսական նուէր: Նոյնը յետագային կատարած է Լիբանանի ազգային վարժարաններու ուսուցիչներուն:
Սուրբ Էջմիածինի բարերար
Արմէն Յարութիւնեան Եղած է Սուրբ Էջմիածինի բարերար: Նիւթապէս եւ բարոյապէս նեցուկ կեցած է Սուրբ Էջմիածինին:
Նուիրատուութիւններ Լիբանանի Հայ համայնքին
Արմէն Յարութիւնեան Ֆանարի մէջ, Լիբանան, հայ ընտանիքներու համար նախատեսուած բնակարաններու շինարարութեան նուիրած է 35 խոհանոց:
Հրատարակչութիւններ
Արմէն Յարութիւնեան մնայուն աջակցածէ Լիբանանահայ մամուլին: Ան Լիբանանահայ մամուլի մէջ ստորագրած է բազմաթիւ յօդուածներ: Իր ստորագրութեամբ երեք հատորներու հեղինակ է: Սոյն հատորները ծանօթ են «Նամակներ Պէյրութէն» վերտառութեամբ:
«Նամակներ Պէյրութէն-Բ.» հատորի հեղինակ Արմէն Յարութիւնեան: Գիրքը լոյս տեսած է Պէյրութ, 2010-ին, կը տարածուի 376 էջերու վրայ, կը բովանդակէ հարիւր նամակ, որոնք կը կրեն 101-էն 200 թիւերը: Շարքը կը սկսի 4 օգոստոս 2002-էն, կը հասնի դեկտեմբեր 2004-ի: Այսինքն` գրիչի մօտաւորապէս մէկ ու կէս տարուան արգասիք:
«Նամակներ Պէյրութէն-Բ.» հատոր լոյս տեսած է Յարութիւն եւ Միմի Արմէնեաններու մեկենասութեամբ:
Հեղինակը՝ Արմէն Յարութիւնեան, հատորը ձօնած է Յարութիւն Արմէնեանի կնոջ` Միմիին:
Պարգեւներ
Երեքշաբթի, 3 Հոկտեմբեր 2017-ի առաւօտեան, Լիբանանի մէջ Հայաստանի դեսպան Սամուէլ Մկրտիչեան այցելեց լիբանանահայ համայնքի ծանօթ դէմքերէն Արմէն Յարութիւնեանի բնակարանը եւ անոր յանձնեց Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահ Սերժ Սարգսեանի հրամանագիրով շնորհուած «Մովսէս Խորենացի»ի մետալը:
Դեսպան Սամուէլ Մկրտիչեան նշեց, թէ պարգեւատրութիւնը՝ լիբանանահայ համայնքի եւ Հայաստանին ցուցաբերուած եօթ տասնամեակներու վրայ երկարող անշահախնդիր նուիրումին արժանի գնահատականն է:
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:1930 ծնունդներ Ստորոգութիւն:6 Փետրուարի ծնածներ Ստորոգութիւն:Հալէպ ծնածներ Ստորոգութիւն:Հայ բարերարներ Ստորոգութիւն:Այնթապի Հայրենակցական Միութեան վարչականներ ապա՝ ատենապետ(արւմտ․) Ստորոգութիւն:Այնթապի Հայրենակցական Միութեան ատենապետներ Ստորոգութիւն:Հայ Երիտասարդաց Ընկերակցութեան - ՀԵԸ շարքեր Ստորոգութիւն:ՀԲԸՄ-ի Շրջանակային Յանձնաժողովի անդամներ
Բնութեան համաշխարհային հիմնադրամ
Բնութեան համաշխարհային հիմնադրամ (անգլ.՝ World Wide Fund for Nature, WWF), միջազգային կազմակերպութիւն։ Հիմնադրուած է 1961-ին։ Ունի մօտ 5 միլիոն մշտական հովանաւոր եւ ազգային ընկերակցութիւններ։ Նպատակն է բնական միջավայրի վատթարացման կանխարգելումը, բնութեան պահպանութեան եւ բուսական ու կենդանական աշխարհի անհետացող տեսակներու փրկութեան համար ֆինանսական միջոցներու հայթայթումը։ Հիմնական գործունէութիւնն է գենետիկական, տեսակային եւ էկոհամակարգային բազմազանութեան պահպանումը, վերականգնուող բնական պաշարներու օգտագործման կայուն ձեւերու ապահովումը, աղտոտման նուազեցման եւ էներգիայի ու պաշարներու արդիւնաւէտ օգտագործման նպաստումը, բնապահպանական հիմնախնդիրներու լուծման ռազմավարութեան մշակումը։ Նստավայրը Կլանտի մէջ է (Զուիցերիա)։
WWF-ը Հայաստանի մէջ
Բնութեան համաշխարհային հիմնադրամը 2002-էն կը համագործակցի Հայաստանի հետ: WWF-ի հայաստանեան մասնաճիւղի պաշտօնական գրանցումը տեղի ունեցած է 2006-ի Նոյեմբերին:
WWF-Հայաստանի գործունէութեան հիմնական ուղղութիւններն են.
WWF-Հայաստանը կը զբաղուի վտանգուած տեսակներու պահպանութեամբ, ինչպիսիք են՝ կովկասեան ընձառիւծը, հայկական մուֆլոնը, բեզոարեան այծը, գորշ արջը եւ այլն:
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Բնապահպանական կազմակերպութիւններ Ստորոգութիւն:Հիմնադրամներ Ստորոգութիւն:Շրջակայ միջավայրի պաշտպանութիւն
Ռեւիթուսա
Ռեւիթուսա (յուն․՝ Ռեւիթուսա), Սարոնիքոս ծոցի անբնակ կղզիակ, Յունաստան։
Կը գտնուի Փահիին ափէն (Մեղարա) 500 մեթր դէպի հարաւը եւ Սալամինա կղզիէն 900 մեթր դէպի արեւմուտք։ Կը պատկանի Սալամինային։
1999-էն կղզիին վրայ կը գործէ «Հեղուկի վերածուած բնական կազի կայան մը» (Ρεβυθούσα Τερματικός Σταθμός Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (ΥΦΑ))։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Սարոնիքոս ծոցի կղզիներ Ստորոգութիւն:Էգէականի կղզիներ Ստորոգութիւն:Յունաստանի կղզիներ Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Կղզիներ ըստ երկիրի Ստորոգութիւն:Կղզիներ
Սուրբ Գէորգ Եկեղեցի (Թիֆլիս)
Սուրբ Գեւորգ եկեղեցի, հայկական 13-րդ դարու եկեղեցի կը գտնուի Թիֆլիս, Վրաստան: Այստեղ կը գտնուի Վիրահայոց թեմի առաջնորդի նստավայրը։ Եկեղեցին նուիրուած է Սուրբ Գէորգ ին:
Տեղագրութիւն
Կը գտնուի Վախթանգ Գորգասալի հրապարակի հարաւ-արեւմտեան անկիւնը։ Եկեղեցւոյ դիմաց կը գտնուի հայ բանաստեղծ, աշուղ Սայեաթ-Նովա յի գերեզմանը։
Պատմութիւն
Կառուցուած է 1251 թուականին մեծահարուստ հայ առեւտրական Կարինցի Ումեկի կողմէ, որ բնակչութիւն հաստատած է Թիֆլիս ի մէջ 13-րդ դարու սկիզբներուն։ Հետագային վերանորոգուած է 17-րդ դարուն, 1832 եւ 1881 թուականներուն։
1957 թուականին 4-րդ անուան հայազգի զօրավարներու աճիւնները տեղափոխուեցան Սուրբ Գէորգ եկեղեցւոյ բակը։ Այդ աճիւնները կը պատկանէին զօրավարներ՝ Միքայէլ Լորիս-Մելիքով ին, Արշակ Տէր-Ղուկասով ին, Իվան Լազարեւ ին եւ Բեհբութ Շելկովնիկով ին։
Որմնանկարներ
18-րդ դարու վերջերը Յովնաթան Յովանթանեան ի կողմէ առնուած որմնանկարները զարդարած են եկեղեցին։ Եկեղեցւոյ ներսը 1923-1924 թուականներուն Գեւորգ Բաշինջաղեան ը ստեղծած է աւետարանական նիւթերով չորս որմնանկարներ: Դրան վրայ պատկերուած են գմբէթը պահող չորս որմնասիւները. պատերուն յատակակից 3 մեթր բարձրութեան վրայ կը ներկայացնեն հետեւեալ նիւթերը՝ «Քրիստոսը Գեթսեմանիի պարտէզը», «Յուդա յի զղջումը. Գողգոթա», «Յիսուս ի յայտնութիւնը Տիբերիայի ծովեզերք ի մօտ», «Սերմնացանի առակը»։ Բոլոր չորս որմնանկարները ունին հեղինակային մակագրութիւն։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Վրաստան Ստորոգութիւն:Հայկական եկեղեցիներ Ստորոգութիւն:Հայկական եկեղեցիներ ըստ երկիրի
Պերա Իվանիշվիլի
Պերա Իվանիշվիլի (վրացերէն՝ ბერა ივანიშვილი, լատինատառ Bera Ivanishvili,) ծանօթ Պերա անձնանունով, վրացի երգիչ եւ երգահան եւ հանրածանօթ հիփ հոփ, «R&B» եւ «rap» երգերու մեկնաբան: Հիմնադիրն է Վրացական Երազ Սթիւտիոյին:
Պերա երաժշտութիւն ուսանած է փոքր տարիքէն: Չորս տարեկան հասակէն սկսած է սորվիլ դաշնամուր, թմբուկ եւ սրինգ նուագել: Իր առաջին երգը յօրինած է 11 տարեկանին: 2012-ին հրապարակ հանած է իր սթիւտիօ ալպոմը՝ «Gpirdebi» (վրացերէն՝ გპირდები որ կը նշանակէ Կը խոստանամ): Կ'երգէ վրացերէն, ռուսերէն, անգլերէն եւ ֆրանսերէն լեզուներով: Իր սինկըլները՝ «Untouchable» եւ«Parlez-vous français» յաջողութիւն գտած են Ֆրանսայի «SNEP» երգերու ցանկին վրայ 2017-ին:
Անձնական կեանք
Պերա որ ծնունդով ալպինօ է վրացի պիլիոնատէր Պիճինա Իվանիշվիլիի երեք զաւակներէն մէկն է: Ամերիկեան Ֆօրպզ պարբերաթերթի համաձայն, իր հայրը Վրաստանի ամենէ մեծ մեծահարուստն է 6,4 միլիառ տոլար դրամագլխով: Պիճինա Իվանիշվիլին հիմնադիրն է Վրացական Երազ (վրացերէն՝ ქართული ოცნება անգլերէն՝ Georgian Dream) Վրաստանի քաղաքական կուսակցութեան: Յաղթանակելով Վրաստանի երեսփոխանական ընտրութիւններուն, Պիճինա Իվանիշվիլին իշխանութեան գլուխ հասաւ իբր Վրաստանի վարչապետ: Ընտրութիւններու ընթացքին, Պերան աջակցութիւն յայտնեց իր հօր, հրապարակելով իր «Georgian Dream» երգը (վրացերէն՝ ქართული ოცნება որ Կ'արտասանուի Քարթուլի Օձնեպա):
Պերա բաժնետէր է «GDS TV» վրացական կայանին եւ իր կարգին միլիոնատէր մըն է:
Տինորօ
Տինորօ (լատինատառ՝ Dynoro, ծ. Վիլնիուսշ Լիթոանիա) Լիթուանացի երաժշտական արտադրիչ որ մեծ յաջոշութիւն գտաւ «In My Mind» երգով գործակցելով իտալացի տի ճէյ եւ միքսըր Ճիճի Տ'Ակոսդինոյի հետ հասնելով թիւ մէկ Գերմանիոյ մէջ, ինչպէս նաեւ երեւնալով շարք մը եւրոպական պաշտօնական երգի ցանկերու մէջ:
1768 թուական
1768 թուական, նահանջ տարի, 18րդ դարու 68րդ տարին է
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1768 ծնունդներ
Մահեր
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1768 մահեր
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:1768
Սուրբ Երրորդութիւն Եկեղեցի (Ֆրեզնօ)
Սուրբ Երրորդութիւն Եկեղեցի (Ֆրեզնօ), կարուցուած է 1914-ին. , որ առաջին հայկական եկեղեցին է որ կարուցուած է հին հայկական ձեւի վրայ հիմնուած, Միացեալ Նահանգներու մէջ. ։ Սուրբ Երրորդութիւն Եկեղեցին ամէնէն հին եկեղեցին է հարաւային Ամերիկայի եւ ամէնէ հին հայկական եկեղեցին այդ շրջակայգին մէջ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Տաճարներ Ստորոգութիւն:Եկեղեցիներ
Յորդանանի Քաղաքներ
Յորդանանի քաղաքները
Լուչիանօ Փաւարոթթի
Լուչիանօ Փաւարոթթի (Luciano Pavarotti, ), իտալացի օփերային երգիչ-թենոր։ Բոլոր ժամանակներու ամէնէն յաջող օփերային թենորներէն մէկը։ Լուչիանօ Փաւարոթթի իտալացի օփերային թենոր էր, ինչպէս նաեւ փոփ երաժշտութեան բնագաւառին մէջ՝ եղած է ամէնէն նշանաւոր թենորներէն մէկը։ Ունեցած է ամբողջական օփերաներու եւ մենակատարումներու բազմաթիւ ձայնագրություններ՝ հասնելով համաշխարհային հռչակի, շնորհիւ իր ձայնին որակին եւ գեղեցկութեան: Կոչուած է Ի. դարու լաւագոյն թենորներէն մէկը :
Վաղ կեանք եւ երաժշտական կրթութիւն
Լուչիանօ Փաւարոթթին ծնած է 1935-ին, Իտալիոյ հիւսիսը գտնուող Մօտենա ծայրամասին մէջ։ Հայրը՝ Ֆերնանտօ Փաւարոթթին հացթուխ էր եւ թենոր։ Մայրը՝ Ատել Վենթուրին, կ'աշխատէր ծխախոտի գործարանի մը մէջ։ Լուչիանօ փոքր տարիքէն շրջապատուած էր սիրով եւ հոգատարութեամբ. ծնողքին հետ կ'ապրէր երկու սենեակնոց համեստ բնակարանի մը մէջ։ Ըստ Փաւարոթթիի՝ հայրը հրաշալի թենորային ձայն ունէր, սակայն մերժած էր երգիչ դառնալ։
Բ. համաշխարհային պատերազմին, 1943-ին, ընտանիքը կը ստիպուի հեռանալ քաղաքէն։ Յաջորդ տարին անոնք սենեակ մը կը վարձեն հարեւան գիւղի մը մէջ, ուր երիտասարդ Փաւարոթթին կը զարգացնէ իր գիւղատնտեսական հմտութիւնները։ Եօթ տարի յաճախած է վոքալի դասերու։ Բացի երաժշտութենէն, մանկութեան տարիներուն Փաւարոթթի կը սիրէր ոտնագնդակ խաղալ ու հետագային ալ մասնագիտանալ, սակայն մայրը կը համոզէ զինք, որպէսզի ուսուցիչ դառնայ:Անկէ երկու տարի ետք, երկու տարի կը դասաւանդէ տարրական դպրոցի մը մէջ, բայց վերջապէս կ'որոշէ երաժշտութեամբ զբաղիլ:Հայրը սկիզբը համաձայն չի գտնուիր, սակայն տեղի կու տայ: 1954-ին, 19 տարեկանին, կը սկսի Երաժշտութեան ուսումնասիրութեան: Մօտենայի մէջ, թենոր Արրիկօ Փոլան (Arrigo Pola)՝ իրեն կ'առաջարկէ դասեր տալ, առանց վարձատրութեան: Ըստ Ռիչըրտ Պոնյինկի (Richard Bonynge), Փաւարոթթի բնաւ ալ երաժշտութիւն կարդալ չէ սորված: Փոքր տարիքէն Փաւարոթթիի վրայ խոր ազդեցութիւն ձգած են հօրը ձայնագրութիւնները, որոնց կատարողներն էին՝ Բենիամինօ Կիկլին (Beniamino Gigli), Ճիովանի Մարթինելլին (Giovanni Martinelli), Թիթօ Սքիփան (Tito Schipa) եւ Էնրիքօ Քարուսօն: Փաւարոթթիի սիրելի թենորը եւ կուռքը Կիւսեփփէ տի Սթեֆանօն էր (Giuseppe Di Stefano). իր վրայ նոյնպէս մեծ ազդեցութիւն ունեցած է Մարիօ Լանցան, որ ըսած է.«Ինը տարեկան հասակին ան կ'երգէր հօրը հետ եկեղեցւոյ երգչախումբին մէջ»:
Սահակ Քհնյ. Մոմճեան
Սահակ Քահանայ Մոմճեան աւաղանի անունով՝ Պերճ, (ծն.՝ 1867, Թապ - Սեպտեմբեր 22 1915):
Լուչիանօ Փաւարոթթի
Անձնական կեանք
Փաւարոթթի երկու անգամ ամուսնացած է: Առաջին ամուսնութիւնը՝ Ատուա Վերոնիի (Adua Veroni) հետ 1961-էն 2000 տեւած է: Ունեցած է երեք դուստր՝ Լորենզան (Lorenza), Քրիստինան (Cհristina) եւ Ժիւլիանան (Giuliana): 13 Դեկտեմբեր 2003-ին կ'ամուսնանայ իր նախկին անձնական օգնականին՝ Նիքոլեթթա Մանթովանիի (Nicoletta Mantovani)(ծնեալ՝ 1969-ի) հետ, որմէ կ'ունենայ դուստր մը՝ Ալիսը: Ալիսի երկուորեակ եղբայրը՝ Ռիքարտոն (Riccardo), Յունուար 2003-ին, բարդութիւններու պատճառով կը մահանայ:
Սահակ Քհնյ. Մոմճեան
Կենսագրութիւն
Նախնական կրթութիւնը ստանալէ ետք ծխական վարժարանը, կը յաճախէ Վարդանեան Կրթարան ը, զոր կ'աւարտէ 1888-ին։ Այդ թուականէն կը սկսի իր գործունէութիւնը։ Ազգասիրական եւ հայրենասիրական զգացումներով տոգորուած կը նուիրուի իր ժողովուրդին ծառայութեան։ Նոր սերունդին օգտակար դառնալու նպատակով, կը մտնէ ուսուցչական ասպարէզ։
Լուչիանօ Փաւարոթթի
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Իտալացի օփերային երգիչներ Ստորոգութիւն:Թենորներ Ստորոգութիւն:Կինես գիրքի դափնեկիրներ Ստորոգութիւն:«Կրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Ստորոգութիւն:«Իտալիոյ Հանրապետութեան մատուցած ծառայութիւններու համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ Ստորոգութիւն:Քաղցկեղէն մահացածներ Ստորոգութիւն:Ի. դարու օփերային երգիչներ
Սահակ Քհնյ. Մոմճեան
Կենսագրութիւն
իբրեւ անխոնջ մշակ, վարած է կրթական կարեւոր պաշտօններ՝ Այնթապի, Հալէպի եւ մանաւանդ Քիլիսի մէջ։ Տարիներու ծառայութեան մէջէն, ի յայտ կու գայ իբրեւ անձուէր, գործունեայ ու չափազանց ազգասէր երիտասարդ մը։
1895-ին դէպքերէն առաջ, իր ազգային զգացումները առաւել զօրացնելու եւ գաղափարական ընտանիքի ու այնուհետեւ իր գործունէութեան դաշտը ընդարձակելով, մեծ ծառայութիւններ մատուցած է իր ժողովուրդին՝ գաղափարական ճամբով։
1900-ին, Պերճ՝ քահանայ կը ձեռնադրուի, վերակոչուելով Տէր Սահակ: Իր հասկացողութեամբ, ազգին ծառայելու յարմարագոյն միջոցը՝ եկեղեցական ասպարէզն է։
1902-ին, ան մեկնած է Արմաշի դպրեվանքը՝ ուսումը կատարելագործելու եւ կրօնական գիտելիքներու հարստացնելու համար։ Ուսումը աւարտելէ ետք, տարի մը քահանայագործած է Իսկէնտերունի մէջ, ապա անցած Այնթապ։ Իսկ մինչեւ տարագրութեան տարին, հոգեւոր հովիւ նշանակուած է Քիլիսի հայ գաղութիւն եւ իբրեւ գաղափարապաշտ եկեղեցական՝ նուիրուած է եկեղեցուոյ եւ գաղութի կեանքին կազմակերպումին։
1909-ի Ատանայի ջարդէն ետք, եկեղեցական առաքելութեամբ՝ երկու անգամ մեկնած է Անտիոք եւ ապա՝ Սուէտ իոյ հակայկական գիւղերը ու տեղւոյն հայ ընտանիքներու մատուցած գնահատելի ծառայութիւններ։
Երբ տարագրութեան նախօրեակին Զէյթունի, Մարաշի ու Ֆրնտրճագի ազգաբնակչութեան բռնագաղթը կը սկսի, Սահակ Բ. Կաթողիկոսի կողմէ պարտականութիւն կը տրուի Տէր Զօր, Անէ ու Մաան անապատները։
Իբրեւ արթուն հոգեւոր հովիւ, երբ գուշակած է հայ ժողովուրդին բնաջնջումի ծրագիրը, թաց աչքերով ու քայքայուած ֆիզիքականով՝ վերադարձած է Հալէպ, ուր առանց դարման գտնելու իր հայ ու մաշ կազմին, սկսած է դարմաններ փնտռե՝ լ տարագիր ու հիւանդ հայրենակիցներուն։ Իր կորսուած առողջութեամբ ապահոված է նիւթական միջոցներ ու ձեռնարկած՝ որբանոց-այրիանոցի մը հաստատումին։ Շնորհիւ իր ջանքերուն՝ այդ ծրագիրը իրագոծուած ու 1915-ին կառավարութեան առաջնորդութեամբ՝ այդ բարեսիրական հիմնարկը կեանքի կոչուած է, իր յարկին մէջ ընդունելով տարագիրերու զաւակները։
Վախճան
Թաղման կարգն ու վերջին օծումը տեղի կ'ունենայ մեծ շուքով ու բազմահարիւր հայ տարագիրներու ներկայութեամբ։
Հաւատացեալներ աջահամբոյրով իրենց յարգանքի վերջին տուրքը մատուցանելէ ետք, Տէր Զօր մարմինը ամփոփուած է Հալէպի Ազգային Գերեզմանատունը:
Իսկ 1919-ին, աճիւնները փոխադրուած են Այնթապ՝ ընտանեկան դամբարանը :
Սեդրակ Երկանեան
Սեդրակ Վահան Երկանեան, Դաշնակահար, խմբավար, Հայաստանի մշակոյթի վաստակաւոր գործիչ, ոսկի մետալակիր։ Հայաստանի Հանրապետութեան մշակոյթի վաստակաւոր գործիչ (2012) , Համամիութենական փառատօնի (1978) դափնեկիր։
Կենսագրութիւն
Երաժշտական ուսումը ստացած է Կիւմրիի երաժշտական դպրոցին մէջ։ Աւարտած է Երեւանի Կոմիտասի անուան բարձրագոյն երաժշտանոցը` իբրեւ դաշնակահար (1978), եւ իբրեւ խմբավար (1992)։ Սենթ Փեթերսպուրկի մէջ կատարելագործած է իր ուսումը:
Առանձին դասեր առած է պրոֆեսորներ Պերելմանէն եւ Նիլսենէն (Լենինկրատ)։
Համերգային շուրջ 45 տարիներու գործունէութեան ընթացքին Երկանեան իր կատարողական արուեստը ներկայացուցած է Հայաստանի, նախկին Խորհրդային Միութեան, ինչպէս նաեւ այլ երկիրներու մէջ՝ Անգլիա, Ֆրանսա, ԱՄՆ, Յունաստան, Սուրիա, Լիբանան, Սպանիա, Կիպրոս եւ այլ երկիրներ։ Սուրիոյ Հալէպ գաղութին մէջ եղած է Համազգայինի Բարսեղ Կանաչեան երաժշտական դպրոցի դաշնամուրի դասատու (1993 -1994): Իբրեւ մենակատար ելոյթներ ունեցած է Հայաստանի, Վրաստանի, Սենթ Փեթերսպուրկի, Օմսքի եւ Իրքուցքի պետական սիմֆոնիք նուագախումբերուն հետ:
Սեդրակ Երկանեանի կատարողական արուեստը իր ընդհանուր նկարագիրով կը պատկանի ռոմանթիկ ուղղուածութեան։ Անոր բնորոշ են արուեստագէտին մեկնաբանումին խորութիւնն ու իւրայատկութիւնը, ոճի նուրբ զգացողութիւնը, բեմական վառ արտիստիզմը եւ բացառիկ ոգեշնչուածութիւնը։ Լաւապէս տիրապետելով թեքնիք հնարներուն՝ դաշնակահարը նախ եւ առաջ անոնք կը ծառայեցնէ գեղարուեստական խնդիրներուն։ Բնատուր օժտուածութիւնը եւ կատարողական փորձը, երաժշտական ուրոյն ընկալումն ու ներաշխարհի հարստութիւնը հնարավորութիւն կու տան դաշնակահարին հաւասար վարպետութեամբ հնչեցնել տարբեր դարաշրջաններու ու ոճերու ստեղծագործութիւններ՝ Կուպրենէն, Դոմենիկօ Սկարլատիէն մինչեւ Սերգէյ Ռախմանինով, Հայտընէն, Պեթհովենէն մինչեւ Ֆրանսիս Պուլենկ ու արդի հայ երաժշտական յօրինողներ։
Առանձնակի քնարա-դրամատիկական յուզականութեամբ տոգորուած ռոմանթիկներու՝ Շոփենի, Ռոբերտ Շումանի, Ֆերենց Լիստի, Յոհաննէս Պրամսի եւ Ռախմանինովի երկերու անոր կատարումները աչքի կը զարնեն իրենց հնչիւնային նուրբ ու հարուստ մեկնաբանութեամբ։
Սեդրակ Երկանեան կը նկատուի Սկրեապինի ստեղծագործութիւններու իւրօրինակ ու խորաթափանց մեկնաբան։
Սեդրակ Երկանեանի գործունէութեան մէկ այլ ոլորտը խմբավարութիւնն է։ Երաժիշտը կը հանդիսանայ Խորանէ կամերային երգչախումբին հիմնադիրը, գեղարուեստական ղեկավարն ու խմբավարը։
Երկանեան համագործակցած է Հայաստանի ակադեմական երգչախումբին հետ իբրեւ դաշնակահար-կոնցերտմայստեր (1978-2000 թթ.)։ Իբրեւ խմբավար համագործակցած է Հայաստանի Ռատիոյի եւ Հեռուստատեսութեան կամերային երգչախումբին (1992), Համազգայինի Հալէպի «Զուարթնոց» երգչախումբին (1993 -1994 թթ.), Երուսաղէմի Սուրբ Յակոբեանց վանքի Ճեմարանի երգչախմբին (2004- 2005 թթ.) հետ։
Իբրեւ խմբավար` հիմնադրած եւ ղեկավարած է Երեւանի «Խորան» սենեկային երգչախումբը, ինչպէս նաեւ ղեկավարած է Հալէպի «Զուարթնոց» եւ Երուսաղէմի Ս. Յակոբայ վանքի հոգեւոր ճեմարանի երգչախումբերը:
Եղած է Հայաստանի պետական ակադեմական երգչախումբին դաշնակահարը:
1994-էն ի վեր` Հայաստանի հնագոյն երաժշտութեան «Տաղարան» պետական համոյթի գեղարուեստական ղեկավարն ու նուագավարն է:
Ան միջազգային մրցումներու եւ փառատօներու դափնեկիր է :
Արտաքին Յղումներ
Ստորոգութիւն:Դաշնակահարներ Ստորոգութիւն:Հայ դաշնակահարներ Ստորոգութիւն:Հայ խմբավարներ
Պան Քի Մուն
Պան Քի Մուն, Միաւորուած Ազգերու Կազմակերպութեան գլխաւոր քարտուղար, յաջորդած է Քոֆի Անանը։ Անկէ առաջ, 2004-ի Յունուարէն մինչեւ 2006-ի Նոյեմբեր, եղած է ՄԱԿ-ի Հարաւային Քորէայի Հանրապետութեան արտաքին գործոց նախարարութեան ներկայացուցիչ ։ 13 Հոկտեմբեր 2006-ին, ընտրուած է ՄԱԿ-ի գլխաւոր քարտուղար։ 1 Յունուար 2004-ին, յաջողութեամբ փոխարինած է Քոֆի Անանը։
Որպէս ՄԱԿ-ի գլխաւոր քարտուղար, Բան Քի Մունի առաջին կարեւոր գործողութիւնները դարձած են կլոպալ տաքացումին դիմակայելուն խնդիրը եւ Տարֆուրի ցեղասպանութեան խնդիրները: 21 յունիս 2011-ին Բան Քի Մուն ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար նշանակուեցաւ երկրորդ անգամը:
2013-ին «Ֆօրպսը» աշխարհի ազդեցիկ մարդոց շարքին մէջ ան ճանչուած է 32-րդը՝ հարաւքորէացիներէն ամենէ բարձրը: : 2013-ին կոչուած է Հարաւային Քորէային երրորդ ազդեցիկ անձ՝ «Սամսունկի» նախագահ եւ փոխնախագահ, հայր եւ որդի Լի Գուն-հիէն եւ Լի-Ճէ-եոնէն ետք:
Իր մայրենի Քորէերէնէն բացի, Պանը կը խօսէ նաեւ անգլերէն եւ ֆրանսերէն: Հարցեր եղած են, սակայն, անոր ֆրանսերէն իմացութեան վերաբերեալ, որ կը համարուէ Միաւորուած Ազգերու Կազմակերպութեան քարտուղարութեան երկու աշխատող լեզուներէն մին:
Կենսագրութիւն
Բան Քի Մուն ծնած է Չհունչհեոն-Փուքդոյ նահանգի Ըմսօն պստիկ շրջանին մէջ, 1944-ին՝ Քորէային ճափոնական իշխանութեան վերջին: Բան Քի Մունի հայրը պահեստարաններու գործարարութիւնով կը զբաղէր: Սակայն, ան սնանկացաւ եւ ընտանիքը կորցրեցաւ միջին դասին իր դիրքը: Քիմունին վեց տարեկանը եղած ատենը ընտանիքը պատերազմին պատճառաւ փախած է դեպի երկիրին հեռաւոր, լեռնային շրջանները: Պատերազմին աւարտին ընտանիքը նօրէն վերադարձաւ: Սա ընթացքին ան հանդիպած էր ամերիկացի զինուորները:
Չհունճուի դպրոցը սովորելուն ատենը դարձած էր առաջաւոր, մասնաւորաբար՝ անգլերէնին լաւ իմացութեան շնորհիւ: 1962-ին շահեցաւ Միջազգային Կարմիր Խաչի հովանաւորած էսսեներու մրցոյթը եւ վաստակեցաւ ճամբորդութիւն դեպի Միացեալ նահանգներ, ուր քանի մը ամիսներ ապրեցաւ Սան Ֆրանքիսքօյին մէջ հիւրընկալ ընտանիքին քով: Որպէս ուղեւորութեան մաս մը, Պանը հանդիպեցաւ ՄՆ նախագահ Ճոն Քենըտիին: Երբ հանդիպումին ատենը լրագրող մը հարցրեցաւ Պանը, ինչ կ'ուզենայ դառնալ մեծնալէն, ան պատասխանեցաւ. «Կ'ուզիմ դառնալ դիւանագէտ:»
1975-ին Պան Քի Մուն Սեուլի ազգային համալսարանը ստացաւ միջազգային հարաբերութիւներու պաքալաւրի աստիճան եւ 1985-ին Հարվըրտի համալսարանի Ճոն Քենըտի կառաւարումի դպրոցէն՝ պետական կառաւարումի մակիսդրոսի կոչում: Հարվըրտին մէջ ան կ'ուսանէր Ճոզեֆ Նային (Joseph Nye) քովը, որ նշած է, որ Պանը ունեցած է «վերլուծական պարզութեան, խոնարհութեան եւ տոկնութեան հազւագիւտ համադրութիւն»: