cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ֆրանսայի Բնակչութիւն
Բնակչութեան սեռատարիքային կազմը
0 - 14 տարեկան - 18,6% (արական՝ 6 125 629 մարդ, իգական՝ 5 838 925 մարդ, 15 - 64 տարեկան - 65% (արական՝ 20 963 124 մարդ, իգական՝ 20 929 280 մարդ), 65 տարեկան եւ բարձր՝ 16,4% (արական՝ 4 403 248 մարդ, իգական՝ 6 155 767 մարդ) (2009-ի տուեալներով)։
Սարգիս Սերոբեան
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:1935 ծնունդներ Ստորոգութիւն:Իսթանպուլ ծնածներ Ստորոգութիւն:2015 մահեր Ստորոգութիւն:28 Մարտի մահացածներ Ստորոգութիւն:Հայ բանասէրներ Ստորոգութիւն:Հայ հրապարակագիրներ Ստորոգութիւն:Հայ գրողներ Ստորոգութիւն:Հայ խմբագիրներ Ստորոգութիւն:Հայ պատմաբաններ Ստորոգութիւն:Հայ մամուլի հիմնադիրներ
Ֆրանսայի Բնակչութիւն
Քաղաքային եւ գիւղական բնակչութիւն
Քաղաք կը համարուի այն բնակավայրը, ուր կ՛ապրի աւելի քան 1000 մարդ։
Մեծ քաղաքներու բնակչութեան թիւը՝
Կրօնական կազմ
Կրօնական խումբերու հետեւորդներու յարաբերակցութիւնը:
Financial Times-ի տուեալներով, Ֆրանսայի մէջ հարցուածներուն 32% իրենք իրենց կը նկատեն անաստուածներ կամ անգիտականներ (agnostics)։
Գրականութիւն
Ստորոգութիւն:Ֆրանսա
Մուսթաֆա Ատիպ
Կենսագրական գիծեր
Ծնած է Թրիփոլի։ Ակադեմական ուսումնասիրութիւնները կեդրոնացած են պետական անվտանգութեան, ապակեդրոնացումի, ժողովրդավարութեան, ընտրական օրէնքի ոլորտներուն վրայ:
2000-2004 թուականներուն վարած է նախկին վարչապետ Նաժիպ Միքաթիի խորհրդականի պաշտօնը, 2011-էն` Միքաթիի կողմէ նշանակուած է կառավարութեան աշխատակազմի ղեկավար, իսկ 2013-ին ան դարձած է Գերմանիոյ մէջ Լիբանանի դեսպան (7 տարի) :
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Արաբներ Ստորոգութիւն:Քաղաքական գործիչներ
Անել
ԱՆԵԼ,- հոգեկան իրենց կառոյցով եւ ազգային հոգեխառնութեամբ հարուստ երիտասարդութիւն մը խմորուած է աստուածատրեալ այդ քաղաքի պարիսպներուն միջեւ վանական շրջապատով եւ Թարգմանչաց ու ժառանգաւորաց վարժարաններով տարազելի հայաշունչ մթնոլորտին մէջ Հայուն բոլոր ազնիւ տրամադրութեաց հանդէպ ընկալչական պատանիներու յաջորդական սերունդներով հաւանաբար հոն կայք հաստատող յայտնի մտաւորականներու գրագէտներու, հանրային գործիչներու եւ հոգեւորականի  անխառն տիպարը յատկանշող պատկառելի դէմքերու ուսուցչական-դաստիարակչական ներգործութեան անդրադարձով, ապահովաբար նաե՛ւ հոն կեդրոնացած հայութեան ազգային հրայրքով, որքան մտացի ու գործնամիտ՝ նո՛յնքան եւ զգայուն ու ոգեպաշտ խառնուածքով:
Աղբիւրներ
Դար մը գրականութիւն, հատոր Բ., էջ 401
Հայաստանի Հանրապետութեան Ազգային Ժողովի շէնք
Հայաստանի կոմունիստական կուսակցութեան կեդրոնական կոմիտէի շէնք, Բաղրամեան պողոտայ, 19 հասցէին վրայ գտնուող շէնք Երեւանի մէջ։ Այժմ շէնքին մէջ տեղակայուած է Հայաստանի Հանրապետութեան Ազգային Ժողովը : Ազգային ժողովի այգին 3 Հոկտեմբեր 2018-էն Նիկոլ Փաշինեանի որոշմամբ բաց է այցելուներուն համար ։
Պատմութիւն
Շէնքի նախագծումը կատարուած է 1947-ին, իսկ կառուցման աշխատանքները մեկնարկած են 1948-ին եւ աւարտած են 1950-ին: Կառուցումէն ի վեր եւ մինչեւ Հայաստանի անկախացումը շէնքը եղած է Հայաստանի կոմունիստական կուսակցութեան Կեդրոնական կոմիտէի նստավայրը: 1 Մայիս1991-ին Հայաստանի Հանրապետութեան Նախարարներու խորհուրդը ընդունած է «ՀԿԿ Կենտկոմի նախկին զբաղեցուցած շէնքը Հայաստանի Հանրապետութեան Գերագոյն խորհուրդին յատկացնելու մասին» հ. 314 որոշումը, որու համաձայն ՀՀ Գերագոյն խորհուրդին յանձնուած է ՀԿԿ Կենտկոմի զբաղեցուցած շէնքը: Մայիս 1991-ին ՀՀ Գերագոյն խորհուրդը տեղափոխուած է այս շէնք :
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայաստանի Կառավարութիւն Ստորոգութիւն:Երեւանի շէնքեր եւ կառոյցներ
Երեմիա Խասգիւղի
'''Տ․ Երեմիա Քհն. Խասգիւղի''' (1802 - 1880 թթ․), հայ հոգեւորական։
Կեսագրութիւն
Վրթանէս վարժապետ՝ որդի Սկիւտարցի Աւագերեց Տ․ Պետրոս քահանային, ծնած է Սկիւտարի մէջ 1802 թուականին։ Աշակերտած է Գում Գաբուի Մայր ուսումնարանին մէջ՝ գիտնական Տ․ Մեսրոպ քահանային, որուն պաշտպանութիւնը վայելած է եւ անորմէ սորված՝ իր տոմարական ուսումը․ հմուտ էր նաեւ հայերէն, իտալերէն եւ պարսկերէն լեզուաց։
Երիտասարդ ատեն Սամաթիոյ վարժարանին մէջ եղած է ուսուցիչ, 1836–ին, երբ Ճէզայիրլեան՝ Խասգեղի Ներսէսեան վարժարանը վերաշինելով յանձնեց Հովուեան Նիկողոսի տեսչութեան, Վրթանէս վարժապետ հոն հայերէնի դասատու անուանուեցաւ։
Փեսայացած էր Տ․ Մերոպ քահանային, որուն 1808–ին տպագրուած քերականութեան Բ․ տպագրութիւնը ըրած է 1826-ին, կցելով իրեն գրած համառօտ մէկ քերականութիւնը։
Վրթանէս վարժապետ այնքան սիրելի կը դառնայ Խասգեղի մէջ, որ Ճէզայիրլի, Կէլկէլ, Տաքէսեան, Բարունակեան, Նէվրուզեան, Մոմճեան, Աղա-Պօղոս եւ ուրիշներ կը փափաքին զինքը քահանայ ընել, որով Ս․ Ստեփաննոս եկեղեցւոյն մէջ օծուելով կը կոչուի Տ․ Երեմիա Քահանայ Խասգիւղի։
Ա՛լ անկէ ետք Պատրիարքարանի մէջ միշտ պաշտօններ կ՛ունենայ, կ՛անդամակցի հոգեւոր եւ ուսումնական ժողովներուն, սահմանադրական օրէնքին պատրաստութեան ժողովին Ազգ․ Երեսփոխան եւ Կրօնական ժողովոյ անդամ կ՛ընտրուի 1860-ի Օգոստոս 25-ին ընդհանուր ժողովոյ՝ Ա․ նիստին մէջ, 1865-ին կը վերընտրուի եւ միշտ գրեթէ աթոռ կ՛ունենայ կրօնական եւ դատաստանական ժողովոյ մէջ։
1857 թուականներուն Պատրիարքարանին կողմէ Վէզիր խանի մէջ սենեակ մը կը վարձուի քահանաներու կրօնագիտութեան եւ հայերէնի դասեր սովրեցնելու համար, Տ․ երեմիա դասախօս կը դառնայ այդ քահանացուներուն։ Այդ սենեակին ծախսը թաղականներէն կ՛առնուէր եւ պակսածն ալ Պատրիարքարանը կը վճարէր։
1863-ին ազգ․ վարչութիւնը տեսնելով, որ օրացոյցներու մէջ տարբերութիւններ կան կը խնդրէ կայս․ կառավարութենէն որ օրացոյցի հեղինակութեան եւ տպագրութեան համար յատուկ արտօնագիր տրուի, ու անկէ ասդին գրեթէ մինչեւ իր մահը ինք կը պատրաստէ։
1866-ին Երուսաղէմ գնաց՝ Եսայի պատրիարքի օրով և վերադարձին Չիլինկիրեան Յարութիւն պատուելին Ս․ Պատրիարքի հրամանաւ Պոլիս եկաւ իրմէ ուսանելու համար օրացոյցի պատրաստութեան եղանակը, 1867-ին Երուսաղէմը Ս․ Յակոբեանց վանքը սկսաւ հրատարակել ամէն տարի օրացոյց։
1875-էն ասդին նորէն օրացոյցի պատրաստութեան կը ձեռնարկէ եւ կը հրատարակէ Զարդարեան տպարանէն, իր վերջին պատրաստած օրացոյցը, 1881-ի Ազգ․ Հիւանդանոցի օրացոյցը, որ չտպագրուած կը մահուան 1880 Ապրիլ 19-ին եւ կը թաղուի Խասգեղի գերեզմանատունը։
Իր զաւակն էր Պետրոս Տ․ Երեմեան, որ Բ․ Դրան թարգմանիչն էր, ապա Թիճարէթի անդամ, հուգուզ ռէիսի եւ հուսկ ապա Ատանայի ընդհանուր դատախազի փոխանորդ, որ քանի մը տարիներ թուրքերէն օրացոյցներ հրատարակած էր։
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հայ հոգեւորականներ
1841 թուական
1841 թուական, ոչ նահանջ տարի, 19րդ դարու 41րդ տարին
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1841 ծնունդներ
Մահեր
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1841 մահեր
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:1841
Դաւիթ Ռոստոմեանի Լուսանկարչական Տուն
Դաւիդ Ռոստոմեանի լուսանկարչական տունը 19-րդ դարի վերջին - 20-րդ դարի սկզբին Պաքուի լուսանկարչական տուները (մինչեւ [[1917 թ.)|Պաքուի մէջ գործող լուսանկարչական տուներէն]] մեկը։
Գտնուած է Կոլյուբակինսակայա փողոցին մէջ՝ Տէր-Յովհաննէսեանի տունին մէջ ու այդ շրջանին կոչուած էր «Դաւիդ Ռոստոմեան. Պաքուի Կենդրոնական Լուսանկարչատուն»։ Հեռաձայնը՝ 668։ Լուսանկարչական ղեկավարը եղած է Բարսեղ Համբարձում Ռոստոմեանը, ով բազմաթիւ պետական մարմիններու կողմէն պատուերներու արդիւնքին կը համարուէր Պարսից Շահի պալատական լուսանկարիչ։ Լափափոխ շրջանակի վրայ կը նշուէր. «Դաւիդ Ռոստոմեան. Իր Գերազանցութիւն Պարսից շահի պալատական լուսանկարիչ»։
Պատմութիւնը
Դաւիդ Ռոստոմեանը Պաքու տեղափոխուած է Նուխի քաղաքէն 1893 թ.-ին՝ հիմնելով իր լուսանկարչական տունը Մարիինսգայա ու Դորգովայա փողոցներու խաչմերուկին՝ երկհարկանի առանձնատունին։ Առաջին հարկին մէջ կ'աշխատէին Դաւիդի ենթակաները։ Լուսանկարչատանը ընդունում էին պատվերներ, դիմանկարներ կ'ընէին, ընտանեկան լուսանկարներ, վինետկաներ։ Գինը կը համարուէր բաւական բարձր։ Վերի հարկին 6 մեծ սենեակներուն մէջ կ'ապրէր Դաւիդ Ռոստոմեանը, եւ կ'ընդունէր առաւել նշանաւոր պատուիրատուներուն ու կը ստեղծէր անոնց լուսանկարները։
Դաւիդ Ռոստոմեանը չափազանց կարճահասակ էր ու ունէր մեծ փոր։ Երբեք ամուսնացած չի եղել։ Հանդիսանում էր պարսկահպատակ ու մտերիմ յարաբերութիւններու մեջ էր Պարսկաստանի հիւպատոսի հետ։
Իր մօտ ծառայութեան մեջ կը գտնուէր 6-7 երիտասարդ աղջիկ՝ չափազանց գրաւիչ արտաքինով։ Օր մը անոնք դաժան կատակ կազմակերպած են ծեր լուսանկարչի համար։ Դաւիդ Ռոստոմեանը ունէր սովորութիւն գինի խմել արծաթազոծ եղջիւրէն։ Աղջիկները կը փոխեն ծերունիին եզջիւրը՝ տալով անոր վերջնամասին մէջ ծակ ունեցող մեկը։ Սովորական երեկույթի ժամանակ անոնք բացած են անցքը ու գինի թափուած է ծերունիի տաբատին։ Զգեստը փոխելու ընթացքին անոնք լուսանկարած են Ռոստոմեանին կիսամերկ՝ երիտասարդ աղջիկներով շրջապատուած։ Այդ օրէն ետք երբ ծերունին կը բարկանար աղջիկներու վրայ, անոնք կը սպառնէին հրապարակել լուսանկարը, ինչը կը սթափեցնէր Ռոստոմեանին ։
Հղումներ
Ստորոգութիւն:Արուեստ
Վերժինի Կիւյօ
Վերժինի Կիւյօ (Virginie Guyot, ծնած Վերժինի Պուասիէ Virginie Boissière, (30 Դեկտեմբեր, 1976, Անժէ): ) Ֆրանսական Օդային Բանակին մէջ «կործանիչ օդաչու»: 11 Մայիս, 2009-ին, առաջին կինը Ֆրանսական Ջոկատին մէջ ։ Յետոյ Ֆրանսական Ջոկատի գլխաւոր օդաչու միակ կինը այդ պատասխանատուութեամբ՝ ճարտար օդաչուութեան ջոկատներուն մէջ։
Ասպարէզ
Վերժինի Կիւյօ 12 տարեկան էր, երբ առաջին անգամ ըլլալով կը թռի եւ այդ մէկը մեծ ուրախութիւն կը պատճառէ իրեն: Կ՛ուսանի Օթանի Զինուորական Երկրորդական վարժարանին մէջ (Lycée militaire d'Autun)։ Նախ կը փափաքի ուղղաթիռի օդաչու ըլլալ, սակայն բժշկական քննութիւնները չեն արտօներ իրեն շարունակել այդ ասպարէզը։
1997-ին կը մտնէ École de l'Air (Սալոն տը Փրովանս - Salon-de-Provence), ուր կը հետեւի «կործանիչ»ի դասընթացքներուն։ 2002-ին կը միանայ «2/33 Savoie» ճանաչումի գունդին, Ռենսի (Reims) մէջ։ Հոն կը թռչի Mirage F1-CR օդանաւով։ 2007-ին կը դառնայ նաւախմբակի առաջնորդ, իսկ 2009-ին գունդի առաջնորդ։ Մասնակցած է մարտական գործողութիւններու Չադ ի, Տարֆուր ի (opération « Épervier »), Տաճիկիստան ի եւ Աֆղանիստան ի մէջ (opération « Serpentaire »)։
2009-ին, 32 տարեկանին, առաջնորդ Վերժինի Կիւյօ կը մտնէ Ֆրանսական Ջոկատ- «Patrouille de France»-, ու կը դառնայ այս ճարտար օդաչուութեան ջոկատին առաջին կին օդաչուն ։ 25 Նոյեմբեր 2009-ին, կոչուած է ջոկատի գլխաւոր օդաչուն։ Հոկտեմբեր 2010-ին, մէկ տարի Ֆրանսական Ջոկատը առաջնորդելէ ետք, առաջնորդութիւնը կը յանձնէ իր օգնականին՝ Սէտրիք Թրանշոնի։
Վերժինի Կիւյօ 2010-ին կը ստանայ «Ոսկեայ Կին» շքանշանը ։
Հրաչ Փափազեան
Հրաչ Փափազեան (աւազանի անունով՝ Կարապետ-Կարպիս, ), հայ իրաւաբան, ՀՅԴ բիւրոյի անդամ։
Կենսագրութիւն
Եօթը տարեկանին փոխադրուած է Սեբաստիա, ուր հինգ տարի մնալէ ետք, 1904-ին ղրկուած է Պոլիս իր ազգականներուն մօտ։ Հոն ստացած է իր կրթութիւնը, աւարտելով համալսարանի իրաւաբանական բաժանմունքը։ 1910-ին մտած է Հ. Յ. Դաշնակցութեան շարքերը։
1914- ին անցած է Հալէպ, Եղեռնէն փրկուելով, իսկ 1919-ին վերստին վերադարձած Կ.Պոլիս։ Ան մեծապէս նպաստած է « Նեմեսիս » գործողութեան կազմակերպման ու գործադրութեան աշխատանքներուն, յատկապէս Պերլինի մէջ։
Վերժինի Կիւյօ
Միջնորդութիւններ՝ Ֆրանսական Ջոկատ մուտք գործելու ատեն
Վերժինի Կիւյօ Ֆրանսական Օդային Բանակէն 2015-ի ամրան կը մեկնի։
Հրաչ Փափազեան
Կենսագրութիւն
Վերադառնալով Պոլիս, այնուհետեւ անցած է Յունաստան 1922-ին, զբաղելով ազգային, քաղաքական եւ կուսակցական աշխատանքներով։
Վերժինի Կիւյօ
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:1976 ծնունդներ Ստորոգութիւն:30 Դեկտեմբերի ծնածներ
Հրաչ Փափազեան
Կենսագրութիւն
Ընդմիջումներով Աթէնք եւ Սելանիկ մնացած է մինչեւ 1926-ի վերջերը եւ ապա կուսակցական գործով հաստատուած է Հալէպ, ուր վարած է կուսակցական (ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ), հանրային եւ պետական (Սուրիոյ խորհրդարանի անդամ) երկարամեայ գործունէութիւն։ 1957 թուականին փոխադրուած է Լիբանան։
Ծանրօրէն հիւանդ, Փափազեանի կեանքի վերջին ամիսները տառապալից եղած են։ Աչքերը փակած է 16 Օգոստոս 1960-ին, Շթորայի մէջ, եւ ազգային յուղարկաւորութեամբ թաղուած Ֆըրն Շըպպեքի գերեզմանատան մէջ, Պէյրութ :
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:1892 ծնունդներ Ստորոգութիւն:19 Յունիսի ծնածներ Ստորոգութիւն:1960 մահեր Ստորոգութիւն:16 Օգոստոսի մահացածներ Ստորոգութիւն:ՀՅԴ-ի անդամներ
Մալմօ
Մալմօ , Շուէտի երրորդ ամենամեծ քաղաքնը։
Մալմօ քաղաքը կը գտնուի Շուէտի հարաւ-արեւմտեան մասը, Սքանիա մարզին մէջ։ Բնակչութիւնը՝ ։ 2000-էն սկսեալ քաղաքին մէջ կը գործէ «Էրեսունտի» կամուրջը, ուր կը կապէ Մալմօ քաղաքը Դանիոյ մայրաքաղաք Քոփենհակընին։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Շուէտի քաղաքներ
Արարատ (թերթ)
«Արարատ», ազգային, քաղաքական եւ գրական երկօրեայ, յետագային՝ օրաթերթ, Լիբանանահայ օրաթերթ եւ պաշտօնական օրկան Լիբանանի Սոցիալ դեմոկրատ Հնչակեան կուսակցութեան (Ս.Դ.Հ.Կ.-ի)։ Հիմնադրուած է Նոյեմբեր 1937-ին Պէյրութի մէջ (Լիբանան)։ Ունեցած է քաղաքական, լրատուական, մշակութային եւ մարզական հարուստ բովանդակութիւն։ Կարեւոր եւ ազդեցիկ դեր ունեցած է Լիբանահայ կեանքին մէջ։
Յունիս 2001-էն կը շարունակէ լոյս տեսնել որպէս շաբաթաթերթ։ Արտօնատէրեր՝ Գրիգոր Հաճընլեան, 1992-էն՝ «Մասիս» հրատարակչական ընկերութիւն։ Պատասխանատու տնօրէններ՝ Օննիկ Ճամպուլեան, 1992-95-ին՝ Ժիրայր Նայիրի (Թոսունեան) եւ 1995-էն՝ Հրանա Գանգրունի (Աբիսալոմ Գրըշըքեան)։ Խմբագիրներ՝ Արմենակ Էլոյեան, Արսէն Կիտուր, Միհրան Սեֆերեան, Արմէն Դարիպ, Վահան Տօնապետեան, Յովսէփ Ճիռեան, Ասատուր Էլճանեան, Հրանա Գանգրունի, Ժիրայր Նայիրի, Ահարոն Շխրտմեան, Աւետիս Փոշօղլեան։
Նիւթեր
Կը տպագրէ նիւթեր Հնչակեան կուսակցութեան պատմութեան եւ արդի գործունէութեան վերաբերեալ, կ՚անդրադառնայ արեւմտահայութեան պատմական ճակատագրի հարցերուն։ Կը լուսաբանէ հայկական, լիբանանեան եւ միջազգային քաղաքական, տնտեսական, մշակութային, գիտական եւ մարզական անցուդարձը։ Նոր տարուան առիթով կը հրատարակէ բացառիկ համարներ։ Յատուկ համարներ հրատարակած է նաեւ Եղեռնի 50-ամեակի եւ արաբերէնով՝ 80-ամեակի առիթով։ Տարբեր ժամանակներու լոյս ընծայած է «Արարատ շաբաթօրեակ» (1949-54, խմբագիր՝ Յակոբ Պարսումեան), «Արարատ գրական» (1956-65, խմբագիր՝ Յակոբ Նորաշխարհեան), «Արարատ մարզական» (1956-58, խմբագիր՝ Գէորգ Տարօնի. վերահրատարակուած է 1992-ին, խմբագիրներ՝ Գրիգոր Քէօշկերեան, Կարօ Գոճաւագեան, Աւետիս Փոշօղլեան) եւ «Արարատ երիտասարդական» (1985-92, խմբագիրներ՝ Եղիկ Ճէրէճեան, Աւետիս Փոշօղլեան) յաւելուածները։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Պարբերականներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Պարբերականներ Ստորոգութիւն:Լիբանանի հայկական պարբերականներ Ստորոգութիւն:Հայկական պարբերականներ
Մերի Փափազեան
Մերի Փափազեան, Նիւ Հեւենի Հարաւային Քոնեքթիքութի պետական համալսարանի 11-րդ ռեքթորը (2011 թուականէն) ։ 2016 թուականի յունուարի 27-ին Քալիֆորնիոյ պետական համալսարանի հոգաբարձուներու խորհուրդը Փափազեանին նշանակած է Սան Խոսէ համալսարանի ռեքթոր։ Պաշտօնը պիտի ստանձնէ 2016 թուականի յուլիսի 1-ին ։ Համալսարանի 159-ամեայ պատմութեան մէջ Փափազեանը երրորդ կին ռեքթորն է ։
Կենսագրութիւն
Ծնած է Հարաւային Քալիֆորնիոյ Ֆեռահեան հայկական դպրոցի ուսուցիչներ Մերիլին եւ Յակոբ Արշակունիներու ընտանիքին մէջ ։ Մօր ընտանիքը գաղթած է ԱՄՆ 19-րդ դարուն սկիզբներուն։ Հայրը ծնած է Յունաստանի մէջ՝ հայի ընտանիքի մէջ եւ տեղափոխուած է ԱՄՆ՝ սորվելու ։
Փափազեան աւարտած է Լոս Անճելըսի Քալիֆորնիոյ համալսարանը, ստացած անգլերէն գրականութեան պաքալաւրի, մակիսթրոսի եւ տոքթորի աստիճան ։
Քարիերան սկսած է Միչիկընի Օքլենտ համալսարանին մէջ՝ որպէս անգլերէն լեզուի փրոֆեսորի օգնական եւ ի վերջոյ կը դառնայ Արուեստի եւ գիտութիւններու քոլեճի փոխտեքանը, այնուհետեւ կը դառնայ Նիւ Ճերսիի Մոնթքլեր պետական համալսարանի Հումանիթար եւ սոցիալական գիտութիւններու քոլեճի դեքանը, որ հանրային համալսարան էր՝ 17000 ուսանողներով ։
2007 թուականին կը դառնայ Նիւ Յորքի քաղաքային համալսարանի մաս կազմող Պրոնքսի Լեման քոլեճի ռեքթորը եւ ակադեմիական հարցերով աւագ փոխնախագահը ։
2011 թուականի դեկտեմբերին նշանակուած է Հարաւային Քոնեքտիքութի պետական համալսարանի 11-րդ ռեքթորը։
Փափազեանին եւ ամուսնուն՝ Տենիս Փափազեանին շնորհուած է Հայաստանի պետական մանկավարժական համալսարանի պատուաւոր տոքթորներու կոչում ։
2015 թուականի յուլիսի 3-ին Մերի Փափազեանը հանդիպած է ԱԺ նախագահ Գալուստ Սահակեանի հետ, ուր Փափազեանը ներկայացրած է Հարաւային Քոնեքթիքութի պետական համալսարանի անցած ուղին, կառուցուածքը, ծրագիրերը եւ յառաջիկայ քայլերը :
Գիրքեր
Շարք մը գիրքերու, յօդուածներու հեղինակ է։ 2003 թուականի օգոստոսին Ուէյնի պետական համալսարանի կողմէն հրատարակուած է «John Donne and the Protestant Reformation: New Perspectives» գիրքը։ Երկրորդ գիրքը՝ «The Sacred and Profane in English Renaissance Literature»-ը, հրատարակուած է 2008 թուականի յունիսին Տելաւեր Փրես համալսարանի կողմէն ։
Անձնական կեանք
Ամուսինը՝ փրոֆեսոր Տենիս Փափազեանն է, ով Միչիկըն-Տիրպորն համալսարանի Հայկական հետազոտական կեդրոնի հիմնադիր տնօրէնն է։
Այժմ կ՛ապրի Ուուտպրիճի մէջ՝ ամուսնու եւ 2 դուստրերու՝ Անիի եւ Մարիի հետ ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Ռեկտորներ
Նուպար Փափազեան
Նուպար Փափազեան (անյայտ, Ակն, Ակն գաւառակ, Սեբաստիոյ գաւառ- 1915, Կիւմիւշ-Մատեն), հայ բժիշկ։
Տապլին
Տապլին (Dublin) (կ'արտասանուի Տապլին (ˈdʌblin), (Իրլանտական անուանումը՝ Baile Átha Cliath)), Իրլանտայի մայրաքաղաքն է։ Կը գտնուի Իրլանդիայի արեւելեան ափի գրեթէ մէջտեղը, Լիֆի գետի բերանին եւ Տապլին մարզի կեդրոնը։ Հիմնադրուած է որպէս Vikings վայքինկներու բնակավայր։ Այնուհետեւ զարգացեր է որպէս Տապլինի Թագաւորութիւն՝ դառնալով կղզիի հիմնական քաղաքը։ 17-րդ դարէն սկսած քաղաքը մեծ արագութեամբ ընդլայնուած է՝ դառնալով Բրիտանական Կայսրութեան երկրորդ եւ Եւրոպայի հինգերորդ ամենամեծ քաղաքը։
Նուպար Փափազեան
Կենսագրութիւն
Ծնած է Սեբաստիոյ նահանգի, Սեբաստիոյ գաւառի Ակն գաւառակի կեդրոն՝ Ակն քաղաքին մէջ։ Բժշկական կրթութիւն ստացած ու որպէս բժիշկ աշխատած է։ 1915 թուականի ամրան ձերբակալուած է եւ տարուած՝ Արաբկիր, ապա՝ Կիւմիւշ-Մատեն, ուր ալ սպանուած է։
Աղբիւր
Ստորոգութիւն:Հայ բժիշկներ Ստորոգութիւն:Ակն ծնածներ Ստորոգութիւն:1915 մահեր Ստորոգութիւն:Հայոց Ցեղասպանութեան զոհեր
Տապլին
Անուանում
Իրլանտական աղբիւրներու մէջ առաջին անգամ յիշատակուած է 291 թուականին։ Անուանումը առաջացեր է հին իրլանտերէն Dubhlin ձեւէն, որ բառացի կը նշանակէ (black pool) «սեւ գետնախորշ»։ Քաղաքը այսօր իրլանտերէն կը կոչուի նաեւ Պայլա ահա քիա երբեմն ալ՝ Պլաքլիա (Baile Atha Cliath), որ բառացի կը նշանակէ (place by a ford, overgrown with reeds) «վայր՝ եղէգներով ծածկուած ծանծաղուտ» այսինքն՝ գետի այն ծանծաղ տեղը, ուր կարելի է անցնիլ մէկ ափէն միւսը ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Եւրոպական քաղաքներ Ստորոգութիւն:Իրլանտայի քաղաքներ Ստորոգութիւն:841 թուականին հիմնադրուված բնակավայրեր
Ռոնտա Ռոզի
Ռոնտա Ժան Ռոզի (Ronda Jean Rousey, ), «MMA»-ի (Mixed Marital Arts) մասնակից, նախկին դերասանուհի, ողիմպիական ըմբշամարտիկ, «UFC» կանանց թեթեւագոյն քաշային կարգի ախոյեան: Ան տասնմէկ խաղ յաղթած է առաջին խաղամիջոցին, որոնցմէ ինն բազկամարտով (armbar):
Ճիւտոյի (judo) ողիմպիական խաղերուն մէջ Ռոզի եղած է առաջին ամերիկացի կինը, որ շահած է պրոնզեայ շքանշան մը 2008-ին, Փեքին ի մէջ։
Ան կը մարզուի Հայաստանցի Գոքոր Չիվիչեան ի եւ Էտմոնտ Դարվերթեան ի հետ : 2015-ին, «Google»-ի վրայ երրորդ ամէնէն շատ որոնուած անձն էր :
Դեկտեմբեր 2015-էն սկսեալ, Ռոզի առաջին դիրքը կը գրաւէ (UFC) կանանց խաղամիջոցին, իսկ երկրորդ դիրքը՝ «Sherdog»-ի եւ «Fight Matrix»-ի կողմէ : «Sherdog» զինք կը դասէ «MMA»-ի երրորդ դիրքի, նկատի ունենալով ամբողջ աշխարհի մասնակիցները, իսկ «ESPN» եւ «Matrix»՝ չորրորդ :
Մայիս 2015-ին, երկու թերթեր Ռոնտայի մասին կ'ըսեն, թէ ան ամէնէն ուժեղ եւ աշխոյժ մարզիկն է : Ան կը հռչակուի ամէնէն լաւ կին մարզիկը : Սեպտեմբեր 2015-ին, ան կը յայտարարէ, թէ ինք բոլոր մարզիկներէն ամէնէն սուղը կը վճարուի ։ Ռոզիի առաջին լայնամեթրաժ ֆիլմի դերը՝ 2014-ին, Անզուսպները 3-ին մէջ էր : 2015-ին, ան կը մասնակցի Ֆորսաժ 7 եւ Անթուրաժ ֆիլմերուն մէջ:
Կենսագրութիւն
Ծնած է 1 Փետրուար 1987-ին, Քալիֆորնիոյ Ռիվըրսայտ շրջանին մէջ : Մայրը՝ Աննա Մարիա տը Մարսի, իսկ հայրը՝ Ռոն Ռոզի: Հօր անունով ան կոչուած է Ռոնտա : Մայրը եղած է առաջին Ամերիկացի կինը, որ 1984-ին, համաշխարհային ճիւտոյի խաղի մը մէջ յաղթած է: Մեծ հայրը Վենեզուելացի էր : Իսկ իր միւս արմատները կու գան Ամերիկեան եւ Լեհական կողմերէ : Խորթ հայրը, օդատիեզերական գիտութեան երկրաչափ էր : Բուն հայրը, 1995-ին, (երբ Ռոնտա 8 տարեկան էր) անձնասպան կ'ըլլայ, երբ իր ողնայարը կը վիրաւորէ եւ կ'իմանայ, թէ անդամալոյծ պիտի դառնայ: : Աննա Մարիա՝ Ռոնտայի մայրը, կը շարունակէ իր ուսումը Քալիֆորնիոյ համալսարան ին հոգեբանական ճիւղին մէջ :
Ան դպրոցէն կը հեռանայ պատանի տարիքին, աւելի ուշ կը ստանայ «G.E.D.» (General Educational Development) :Մեծցած է Հարաւային Քալիֆորնիոյ եւ Հիւսիսային Տաքոտա յի մէջ։ 21 տարեկանին, ճիւտօն կը ձգէ եւ 22 տարեկանին կը հետեւի «MMA»-ի, որմէ ետք կ'որոշէ իր կեանքին ընթացքին չաշխատիլ:
Ճիւտոյի աշխարհէն ներս
Ռոզի մօրը հետ ճիւտոյի աշխարհէն ներս մուտք կը գործէ 11 տարեկանին, որուն հետ կը մարզուի մինչեւ 13 տարեկան, երբ սխալմամբ մօրը ձեռքը կը վիրաւորէ : 17 տարեկանին, Աթէնք ի մէջ կը մասնակցի 2004-ի ողիմպիական խաղերուն, ամէնէն երիտասարդ մասնակիցը հանդիսանալով: 2004-ին, Պուտափեսթ, Հունգարիոյ մէջ կը շահի ոսկեայ շքանշան մը ճիւտոյի համաշխարհային մրցաշարքին:
Ապրիլ 2006-ին, 10 տարուան ընթացքին, Մեծն Բրիտանիոյ մէջ, Ռոնտա կը դառնայ առաջին ամերիկացի կին ախոյեանը։ Ապա նոյն տարին, կը դառնայ ճիւտոյի առաջին Ամերիկացի ախոյեանը :
Փետրուար 2007-ին, Ռոզի կը դառնայ աշխարհի ամէնէն ուժեղ երեք կիներէն մէկը: Ան արծաթեայ շքանշան մը կը շահի 2007-ին, ապա նոյն տարին՝ ոսկեայ շքանշան մը, համաշխարհային խաղերուն ընթացքին :
Օգոստոս 2008-ին, Չինաստան ի մէջ կայացած ողիմպիական խաղեր ուն կը մասնակցի, բայց կը պարտուի Հոլանտացի Էտիթ Պոնչ ի կողմէ եւ կը շահի արծաթեայ շքանշան մը: Ապա կը յաղթէ Աննեթ Պոէմհի ի եւ այս յաղթանակով, 1992-էն ի վեր կը դառնայ առաջին ամերիկացի կինը, որ կը շահի ողիմպիական շքանշան մը :
«MMA»
Ռոզի կը հրաժարի ճիւտոյէն, երբ 21 տարեկանին կ'աւարտէ իր ողիմպիական մասնակցութիւնը եւ շքանշան մը կը շահի: Քալիֆորնիոյ մէջ տուն մը կը վարձէ իր ընկերներէն մէկուն հետ եւ երեք գործ կ'աշխատի (գինեպան եւ սեղանի սպասարկու), որպէսզի կարենայ իր եւ շան պէտքերը ապահովել: :
Երբ ճիւտոյի դասընթացքներու կը վերսկսի հետեւիլ, մայրը զինք կը ղրկէ իր հին դասընկերուհիներուն մօտ, որպէսզի մարզուի: Ռոնտա կ'երթայ Հայաստան ի «MMA»-ի ակումբը, որու ղեկավարն էր Գոքոր Չիվիչեան: Ան կը մարզուի ապագայ «MMA» մարզիկներու հետ, ինչպէս՝ Մանի Քամպուրեան եւ Կարօ Փարիզեան: Ըստ Ռոզիի Հայաստան ի ճիւտոյի ձեւը աւելի վայրագ է քան Ճափոն ինը: Ռոնտա մարզուելու ատեն կը կռուէր իրմէ աւելի հսկայ ու մեծ տղոց հետ, եւ շատ յաճախ կը նեղուէր, որովհետեւ չէր կրնար անոնց յաղթել: Ան կ'ըսէ.«2002-էն 2005, ամէն երեկոյ մարզուելէ ետք ես կու լայի»:
Ռոզի կը մարզուի մանաւանդ Քամպուրեանի հետ: 16 տարեկանին կը վիրաւորէ իր ծունկը: Քամպուրեան կ'առաջարկէ, ամէն գիշեր Ռոնտայի հետ մարզուիլ: 2004-ին, անոր խմբակիցները կ'ըսեն, թէ MMA-ի ատեն Ռոնտա կրնայ շատ դիւրին յաղթել միւս մասնակիցներուն: Անոնք կ'ըսեն նաեւ, թէ անոր դէմքը «շատ գեղեցիկ է եւ պէտք չէ վնասուի «MMA-»ի ընթացքին»: 2008-ի ողիմպիական խաղերէն ետք, կ'որոշէ մասնակցիլ «MMA»-ի մրցաշարքերուն, Հայաստանի ճամբով:
Վաղ ժամանակաշրջան
6 Օգոստոս, 2010-ին, կռփամարտի ընթացքին ան կը յաղթէ Հայտըն Մունոզիի, 23 երկվայրկեանուան ընթացքին :
Քառորդ եզրափակիչին կը հասնի՝ 12 Նոյեմբեր 2010-ին, յաղթելով Ատըմն Ռիչըրտսընի՝ 57 երկվայրկեանուան ընթացքին : Իսկ կիսաեզրափակիչին կը հասնի՝ 7 Յունուար 2011-ին, յաղթելով Թէյլըր Սթրատֆորտի՝ 24 երկվայրկեանուան ընթացքին, որմէ ետք, ան մասնագէտ դառնալու իր ձգտումը կը յայտնէ եւ «MMA»-ի մէջ իր տեղը կը փոխանցուի ուրիշի մը : Ռոնտայի բոլոր մրցախաղերու տեւողութիւնը ընդամէնը երկու վայրկեան է:
Ռոնտա իր «MMA»-ի մասնագիտութիւնը կը սկսի՝ 27 Մարտ 2011-ին, Քինկ օֆ տը Քէյճի մէջ։ Ան կը յաղթէ նաեւ Էթյէն Կոմէզի՝ 25 երկվայրկեանուան ընթացքին :
Ռոզի կը մասնակցի կռփամարտի՝ 17 Յունիս 2011-ին Քալկարի, Քանատայի մէջ, Թուիթի դէմ. Թուիթիի կը յաղթէ 49 երկվայրկեանուան ընթացքին  :
Կանանց մրցաշարք
3 Մարտ 2012-ին, Ռոնտա մարտի կը հրաւիրէ Թէյթի Քոլոմպոսը, Օհիոյի մէջ, որուն կը յաղթէ կռփամարտի ընթացքին, արմուկը վիրաւորելով: Այս ձեւով ան կը դառնայ կանանց մրցաշարքին ախոյեանը :
Ռոզի կը ներկայացուի Օլ Աքսէս (Անգլերէն՝ «All Access»)-ի: Անոր առաջին բաժինը կը հրատարակուի 8 Օգոստոս 2012-ին : «UFC»-ի նախագահ, Տանա Ուայթ ծրագիրին ընթացքին կը ծանուցէ, թէ «յաջորդ 10 տարիներուն, եթէ կին մը պիտի ըլլայ ութանկիւնի մրցաշարքին մէջ, այդ կինը պիտի ըլլայ Ռոնտա Ռոզին:» Երկրորդ բաժինը կը հրատարակուի 15 Օգոստոս 2012-ին, «Rousey» : Ան նաեւ կը ներկայանայ Քոնան (Անգլերէն՝ Conan)-ի մէջ :
Ռոնտա կը մարտնչի Սարա Քաուֆման-ի դէմ իր առաջնահերթութեան դիրքը պահելու համար, 18 Օգոստոս 2012-ին, Սան Տիէկօ, Քալիֆորնիոյ մէջ : Ռոզի ըսած է, թէ ան կրնայ Սարայի ձեռքը վիրաւորել, կամ խեղդել զինք մինչեւ մահ : Մարտի ընթացքին, Ռոզի բազկամարտով 54 երկվայրկեանուան ընթացքին կը յաղթէ անոր, որմէ ետք, Ռոնտա կ'ըսէ թէ՝ եթէ նախկին կանանց ախոյեանը՝ Քրիսթիան Սանթոս ուզէր իրեն հետ մարտնչիլ, այդ մէկը պիտի պատահէր թեթեւագոյն քաշային կարգի մրցոյթին  :
Ծայրագոյն մրցաշարքի ախոյեանութիւն
Նոյեմբեր 2012-ին, ծայրագոյն մրցաշարքի ախոյեանութեան մէջ, կը յայտարարուի, թէ Ռոնտա կը շահի առաջնութիւնը, եւ կը դառնայ առաջին կին մարզիկը, որ «UFC»-ի հետ համաձայնութիւն կը ստորագրէ : «UFC»-ի նախագահ՝ Տանա Ուայթ, պաշտօնապէս կ'ըսէ, որ Ռոզի առաջին «UFC»-ի ախոյեան կինն է:
Ռոզի չ'ուզեր կոչուիլ այն ծածկանունով, որ իր ընկերները զինք կը կոչէին, որն է՝ «Ռաուտի», կարծելով որ այդ մէկը անարգանք է մասնագէտ մարզիչին՝ Ռաուտի Ռոտի Փայփըր ի, բայց երբ անոր կը ծանօթանայ 2012 կամ 2013 թուականներուն, Փայփըր կ'ըսէ, որ հարց մը չունի եթէ Ռոնտայի ծածկանունը ըլլայ Ռաուտի :
Ռոզի կը մրցի Լիզ Քարմուշ ի հետ, 23 Փետրուար 2013-ին, եւ անոր կը յաղթէ 4:49 վայրկեանին կռփամարտի մրցոյթին : Լիզ կը վիրաւորէ Ռոնտայի կզակը :
Ապա Ռոզի կը կռուի Միէշա Թէյթի դէմ, «UFC »168-ի մէջ 28 Դեկտեմբեր, 2013-ին: Երկու մրցաշարքերէ ետք, Ռոնտա վերջապէս կրնայ յաղթել Թէյթի՝ կռփամարտի մրցոյթին : Հարցազրոյցի մը ընթացքին, Ռոնտա կ'ըսէ թէ՝ արդէն Թէյթի հետ մրցաշարքէն առաջ, վիրաւորուած էր եւ այդ պատճառով չկրցաւ շուտով անոր յաղթել :
11 Ապրիլ 2014-ին, կը յայտարարուի, թէ Ռոնտա պիտի մրցի Ալեքսիս Տէյվիսի հետ, 5 Յուլիս 2014-ին: Անոր կը յաղթէ 16 երկվայրկեանուան ընթացքին, միաժամանակ իր բթամատը վիրաւորելով : Այս յաղթանակով Ռոզի մրցանակ մը կը շահի :
Ռոնտայի բոլոր յաղթած խաղերը 1077 երկվայրկեան տեւողութիւն ունին, որոնց համար կը շահի $1,080,000, ամէն մէկ երկվայրկեանը, որ կը մրցի, կ'արժէ 1002.79$ : Ամէնէն կարճ տեւողութիւնն է՝ 2 վայրկեան եւ 59 երկվայրկեան, ինչ որ ներկայիս «UFC»-ին մէջ ամէնէն կարճն է. Ռոնտայէն առաջ, 7 վայրկեան եւ 59 երկվայրկեան էր :
Ամէնէն կարեւորը, Ռոնտա կը մրցի Հոլի Հոլմի հետ, «UFC» 193-ի մէջ, 15 Նոյեմբեր 2015-ին : Ռոնտա չի յաջողիր Հոլմը զգետնել: Հոլի անոր կը յաղթէ, հարուածելով անոր գլուխը, վերջ տալով Ռոնտայի երեք տարուան ախոյեանութեան: Ասիկա կ'ըլլայ Ռոնտայի առաջին պարտութիւնը «MMA»-ի մէջ։ Մրցոյթէն ետք, Ռոնտայի եւ Հոլիի կը շնորհուի 50,000$ : 18 Նոյեմբեր, 2015-ին, առողջապահական պատճառներով, Ռոնտա 60 օր չի կրնար մասնակցիլ մրցաշարքերուն :
Ազդեցութիւնը «MMA»-ի վրայ
Ռոնտա «MMA»-ի հայեացքը կը փոխէ կանանց հանդէպ: Ան կ'ըսէ. «Կ'ըսուի, թէ «MMA»-ը կանանց դէմ է: Ասիկա սխալ է: Այս մրցաշարքերը միայն տղոց համար չեն, բոլորին համար են:» Թղթակիցներ Ռոնտան կը կոչեն «կանանց իրաւունքներ պաշտպանող» անձ, բայց ուրիշներ ճիշդ հակառակը կ'անուանեն զինք :
Մասնագիտական ըմբշամարտ
Ռոզի մասնագէտ է ըմբշամարտի մէջ։ Անոր ծածկանունը՝ «Ռաուտի», կը պատկանի մեծ ու նշանաւոր ըմբշամարտի մարզիչի մը՝ Ռաուտի Ռոտի Փայփըր ին, որմէ կը խնդրէ եթէ կրնայ անոր անունը գործածել որպէս ծածկանուն : Ռոզի, Շայնա Պազսլըրի, Ճեսսամին Տիւքի եւ Մարինա Շաֆիրի հետ միասին կը կոչուին՝ «The Four Horsewomen»:
«WWE» (2015)
«The Four Horsewomen», շուտով մեծ ճանաչում կը ստանայ Օգոստոս 2014-ին, երբ «WWE»-ի «Summer Slam»-ի մէջ անոնք նստած էին առաջին շարք, որմէ ետք անոնք կ'անցնին բեմին ետեւ եւ կը ծանօթանան Փօլ Հէյման ի եւ ուրիշներու. : Թղթակիցներ, երբ Ռոնտայի կը հարցնեն եթէ ան ըմբշամարտի պիտի անցնի, ան կը պատասխանէ. «ոչ ոք գիտէ» :
«WrestleMania 31»-ի մէջ, 31 Մարտ 2015-ին, անոնք նստած էին առաջին շարք, երբ վիճաբանութիւն մը տեղի կ'ունենայ Տուէյն Ճոնսըն ի եւ Սթեֆանի Մքահոն ի ու Դրիբլ Հ-ի միջեւ. Սթեֆանի կը հարուածէ Տուայնը, եւ Տուայն անոր կ'ըսէ, թէ ան չի կրնար իրեն վնաս հասցնել, որովհետեւ աղջիկ է, բայց կը հրամայէ, որ Ռոնտա բարձրանայ վեր եւ հարուածէ Սթեֆանին: Ռոզի, Թրիփըլ Հ-ի դուրս դնելէ ետք, նոյնը կ'ընէ Սթեֆանիի, կռփամարտի մէջ: Ռոզի եւ Տուայն կը «տօնեն» իրենց յաղթանակը :
Ապա, Ռոնտա զրոյց մը կ'ունենայ, ուր կ'ըսէ «Ասիկա միայն սկիզբն է» :
Կռուելու ձեւը
2012-ին, հարցազրոյցի մը ընթացքին, Ռոնտայի առաջին մրցումէն առաջ Միէշա Թէյթ ի հետ, ան կ'ըսէ. «Երբ ճիւտոյի մէջ կը մարզուէի, գլխաւոր առաւելութիւնս իմ հանգամանքս եւ ընթացքս էին: Ես մարդոց ուժը կը սպառէի»: Ան Րիոքօ Թանիէն խօսք մը առնելով կ'ըսէ․ «Ամէն մէկ 5 երկվայրկեան այնպէս մը կռուէ՛, որ կարծես մրցաշարքին վերջին 5 երկվայրկեաններն են:»
Ճիւտոյի մէջ, Ռոնտա նախ կը զգետնէ իր մրցակիցը, ապա հարուածելով անոր կը յաղթէ : Ան ուժեղ բռունցքի եւ գլխու հարուածներ  կու տայ անոր: Ռոնտա ճիւտոյի մէջ կը գործածէ իր ձախ ձեռքը եւ այդպէս կը հարուածէ :
Ռոզիի ամէնէն նախասիրած «MMA»-ի մրցակիցը, Ֆետոր Էմիլիանեքօն է, որու կռուած ձեւը Ռոնտա շատ դիւրին կրնայ ծաղրել :
Ռոնտա ճանչցուած է իր բազկակպանքի յաղթանակներով : Քանի մը մրցակիցներ, ինչպէս՝ Ճուլիա Պատի եւ Սարա Քաուֆման, Ռոնտա կը զգետնէ, ապա բազկակպանքով կը յաղթէ անոնց: Բայց աւելի ուժեղ մրցակիցներու, օրինակ՝ Միէշա Թէյթ եւ Լիզ Քարմուշի, աւելի դժուար կը յաղթէ :
Անոր «8MMA9»-ը կը կեդրոնանայ ճիւտոյի վրայ, ապա կ'անցնի «UFC», եւ յաղթական դուրս կու գայ: Ան կռիւի ընթացքին ամէնէն շատ կը գործածէ իր ծունկերը եւ ձեռքերը : Ան նաեւ շատ մեծ հարուածներով կը յարձակի իր մրցակիցին դէմ, մանաւանդ երբ ան ծայր անցած է, իրենց մէջ հեռաւորութիւն չձգելով :
Հարցազրոյցի մը ընթացքին, Ռոնտա կ'ըսէ որ ամէն օր, իր մայրը իրեն արթնցնելու համար, իր վրայ կը ցատկէր բազկակպանքներով :
Ռոնտա, քանի մը կացութիւններու մէջ, ճանչցուած է իր մրցակիցներուն հանդէպ վատ խօսքեր ուղղելուն համար :
Ուրիշ գործեր
Ռոզի նաեւ դեր մը կը ստանձնէ Անզուսպները 3 ֆիլմին մէջ, 2014-ին :2015-ին, այլ դեր մը կը ստանձնէ Ֆորսաժ 7 եւ Անթուրաժ ֆիլմերուն մէջ :
Հոկտեմբեր 2015-ին, ան կը դառնայ առաջին կինը, որ «Australian Men’s Fitness» թերթիկին առաջին էջին վրայ կը ներկայացուի :
Յունուար 2016-ին, կը ներկայացուի «The Ring magazine» թերթին մէջ։ Ան կը դառնայ MMA-ի առաջին անձը, որուն անունը կը յիշուի կռփամարտի թերթիկին մէջ, եւ 1978-էն ի վեր՝ երկրորդ կինն էր Քեթի Տայվիսէն ետք : 2016-ին, ան կը ներկայացուի «Sports Illustrated Swimsuit Issue» թերթիկին վրայ :
Ան ծանուցումներ կը ներկայացնէ, ինչպէս՝ բջիջային օփերաթոր «MetroPCS», ապահովագրութեան գործակալութիւն «Insureon», «Reebok», եւ «Carl’s Jr» -ի մէջ:
23 Յունուար 2016-ին, Ռոզի, Սելենա Կոմէզի հետ, կը դառնայ Saturday Night Live ցուցադրութեան խօսնակը :
Քանի մը դերեր ֆիլմերու մէջ կը համադրուին Ռոզիի համար, ինչպէս՝ իր գիրքը «Մայ Ֆայթ/Եուր Ֆայթ» (Անգլ՝ My Fight/Your Fight), Աթենայի հրատարակութիւնը, Ուարնըր Պրոս ի կողմէ, եւ Ռոտ Հաուս: Ռոտ Հաուսը մինչեւ օրս, անոր ստանձնած ամէնէն մեծ դերն է: Ռոնտա կը խնդրէ Լիսա Նիէմի ի օրհնութիւնը, Լիսա չի մերժեր :
Փետրուար 2016-ին, ան «Sports Illustrated swimsuit issue»-ին առաջին էջը կը գրաւէ:
Անձնական կեանք
Ռոնտա բուսակեր է, 2012-ին, իր սնունդը կը կոչէ «Մարտիկի սնունդ» :
Ռոզի պատմած է, թէ ինչպիսի դժուար ժամանակներ անցուցած է իր մարմինը առողջ պահելու համար: Ան կ'ըսէ. «երբ դպրոցական աշակերտ էի, եւ «MMA»-ի մաս կը կազմէի, բոլորը վրաս կը խնդային մարմինիս պատճառով, որովհետեւ տղու նման մկաններ ունէի: Բայց երբ մեծցայ, գիտցայ որ անոնք ապուշ են, եւ ես՝ ոչ» :
Ռոնտա շատ կը սիրէ Փոքեմոն (Անգլ․՝ Pokémon), եւ անոր նախասիրած փոքեմոնն է «Mew»ն: Երբ փոքր էր, շատ կը սիրէր Վեկեթան (Անգլ՝ Vegeta.) :
Ապրիլ 2015-ին, կ'այցելէ Երեւան, Հայաստան, Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ ամեակին առիթով: Երեւանի մէջ կ'այցելէ նաեւ Ծիծեռնակաբերդ :
Յարաբերութիւններ
Ռոզի շրջան մը յարաբերութիւն կ'ունենայ «UFC» մրցակիցին՝ Պրենտա Սքաուպ ի հետ : Օգոստոս 2015-ին, կը խօսուէր, թէ Ռոնտա յարաբերութիւն ունէր Դրաւիս Պրաունի ի հետ: Պրաունի նոյն ատեն ամուսնացած էր եւ «UFC»-ի հովանաւորութիւնը կը վայելէր : Հոկտեմբեր 2015-ին Պրաունի վերջապէս կ'ըսէ, թէ ինք եւ Ռոնտա միասին են : Ռոնտա ալ յաջորդ օրը նոյնը կը հաստատէ :
Անձնասպանութեան մտածումներ
Փետրուար 2015-ին, Էլլեն Տընկրիս ի հարցազրոյցի մը ընթացքին հետ, ան կ'ըսէ թէ ինք անձնասպանութեան մասին մտածած է այդ վայրկեանին, երբ Նոյեմբերին Հոլի հոլմի մէջ առաջին անգամ ինք պարտուած է :
Ռինկ թերթին մէջ
Նոյեմբեր 2015-ին, Ռոնտա կը միանայ Փոքր Քէթի Տէվիսի, եւ որպէս առաջին երկու կռփամարտիկ կիներ կը ներկայանան այս թերթին մէջ: Ան կը դառնայ առաջին «MMA » մարզիկը, որ այս թերթին մէջ կը ներկայանայ :
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:1987 ծնունդներ Ստորոգութիւն:1 Փետրուարի ծնածներ Ստորոգութիւն:Ռիվըրսայտ ծնածներ Ստորոգութիւն:Ամերիկացի դերասանուհիներ Ստորոգութիւն:Ամերիկացի մենամարտիկներ
Հայաստանի Ազգային Անվտանգութեան Ծառայութիւն
Հայաստանի կառավարութեանն առընթեր Ազգային անվտանգութեան ծառայութիւն (ԱԱԾ), գործադիր իշխանութեան հանրապետական մարմին, որ կը մշակէ եւ կ՚իրականացնէ ազգային անվտանգութեան բնագաւառին մէջ Հայաստանի Հանրապետութեան կառավարութեան քաղաքականութիւնը, ինչպէս նաեւ ազգային անվտանգութեան մարմիններու կառավարումը։ Այն կը համարուի Հայաստանի գլխաւոր յատուկ ծառայութիւնը։
Պատմութիւն
Հայաստանը ունի Ազգային անվտանգութեան եւ Ներքին գործերու նախարարութիւններու մէկ գերատեսչութեան մէջ միաւորման փորձ։ Այս իրավիճակը տեւեց 1996-էն մինչեւ 1999։ ԱԱԾ կազմի մէջ կը մտնեն ե՛ւ յետախուզութիւնը, ե՛ւ սահմանապահ զօրքերը, ե՛ւ ծածկագրողները, ե՛ւ ՀՀ պետական պահպանութեան ծառայութիւնը։
Համակարգ
Հայաստանի Ազգային Անվտանգութեան ծառայութեան տնօրէնը Արթուր Վանեցեանն է (10 Մայիս 2018)։
Ընդհանուր տեղեկատուութիւն
Ազգային անվտանգութեան ծառայութեան տնօրէն
Հետյեղափոխական շրջան
Հայաստանի Հանրապետութեան ազգային անվտանգութեան ծառայութիւնը Հայաստանի մէջ ծաւալուած թաւշեայ յեղափոխութենէն ետք սկսաւ աշխատիլ այլ ոճով, ԱԱԾ-ն սկսաւ հասարակութեան մէջ մեծ յարգանք վայելել։ Մասնաւորապէս ԱԱԾ-ն բացայայտեց շարք մը ընկերութիւններու կողմէ կատարուած չարաշահումները եւ կաշառակերութիւնը։
Առնօ Պապաճանեան
Առնօ Պապաճանեան, երգահան եւ դաշնակահար, ԽՍՀՄ ժողովրդական արուեստագէտ։
Կենսագրութիւն
Ինը տարեկանին ստեղծած է իր առաջին երաժշտական գործը՝ «Պիոներական մարշը», որ ուշադրութիւնը գրաւած է ժամանակի գրականութեան, մշակոյթի եւ արուեստի ականաւոր գործիչներուն եւ քննադատներուն։
Չարենց իր հոգածութեան տակ առած է Պապաճանեանին՝ անոր առջեւ բանալով դռները Երեւանի պետական երաժշտանոցին կից երաժշտական դպրոցին։ Այնուհետեւ՝ Պապաճանեան մասնագիտական իր ուսումը ստացած է նախ Երեւանի Պետական Երաժշտանոցին մէջ, ապա՝ 1948-ին ընդունուած է Մոսկուայի Պետական Երաժշտանոցին դաշնամուրի բաժինը, միաժամանակ իր արուեստը կատարելագործելով Մոսկուայի Հայաստանի Կուլտուրայի Տան արուեստանոցին մէջ։
Ան 1956-էն սկսեալ վերջնական բնակութիւն հաստատած է Մոսկուայի մէջ, ուր մահացած է 11 Նոյեմբեր 1983-ին՝ գերելով մոսկուացիներու հոգին, իբրեւ Սիրոյ եւ Հայաստանի մեծ երգիչն ու երաժիշտը։
Արուեստի քննադատներն ու կենսագիրները կ'ընդգծեն, որ Առնօ Պապաճանեանի երաժշտական կազմաւորման վրայ խոր ազդեցութիւն գործած են Արամ Խաչատուրեան եւ Սերգէյ Ռախմանինով։
Ստեղծագործութիւններ
Ան եղած է մեր ժողովուրդին սիրուած երաժիշտը, որուն Վաղարշապատի պարը, Հերոսական բալլադը, Հայկական ռապսոդիան եւ Դաշնամուրային եռեակը մինչեւ այսօր լայն ժողովրդականութիւն կը վայելեն։ Նոյնպէս եւ Կամուրջներ, Գուշակիր ցանկութիւնս ու Մի շտապիր երգերու օրինակով քնարական գործերը։
Առնօ Պապաճանեան մեծ գործ կատարած է նաեւ թատերական եւ շարժանկարային գլուխգործոցներու երաժշտական դաշնաւորման ասպարէզին մէջ։ Իրենց ժողովրդականութիւնը մինչեւ այսօր կը պահպանեն․
Առնօ Բաբաջանեան դաշնակահարը ինքզինք գերազանցած է յատկապէս սեփական երգերու եւ երաժշտական ստեղծագործութեանց մեկնաբանութեան ժամանակ։
Մարթինիանօ Ռոնքալիա
Մարթինիանօ Ռոնքալիա (1923-2008), արեւելագետ, գրադարանապետ եւ դասախօս: Հմուտ արեւելագետ, գրադարանապետ եւ դսւսախօս Մարթինիանօ Փելեկրինօ Ռոնքալիա ծնած է 1923 ին, Րեճիոլօ, Իտալիա: Ծննդավայր երկրին մէջ ստանալէ ետք իր դպրոցական ուսումը, Սորպոնի եւ Միւնիխի համալսարանէն կը վկայուի որպէս արեւելեան քրիստոնեական գիտութիուններու, եկեղեցիներու պատմութեան եւ քաղաքակրթութեան մասնագետ: 1963 էն մինչեւ 2000, դասախօսած է Եգիպտոսի, Գերմանիոյ, Իտալիոյ, Ֆրանսայի, Զուիցերիոյ եւ Լիբանանի տարբեր համալսարաններուն մէջ, ուսու­ցանելով յատկապէս արեւելեան քաղաքակրթութեան առնչուող նիւթեր: 1961 էն 1972 եւ այնուհետեւ մինչեւ իր մահը ապրեցաւ Պեյրութ:
Ռոնքալիայի անունը անբաժան պիտի մնայ Պէյրութի Գերմանական Արեւելագիտական Հիմնարկէն, որուն հիմնադիրներէն ու երկարատեւ մատենադարանապետն էր։ Ան անդամ էր եւրոպական արեւելագիտական ընկերաթիուններու: Հեղինակ է մօտ երեք տասնեակ գիրքեր հարիուրաւոր յօդուածներու, խմբագրած է բազմահատոր արեւելագիտական հրատարակութիւններ:
Ռոնքալիա աշխատակցած է նաեւ Հայկազեան Հայագիտական Հանդէսին: ԺԳ. հատորին մէջ լոյս կր տեսնէ “ Marino Sanuto ‘II Vecchio’, detto Torsello e Gli Armeni di Cilicia. Qualche Informazione” (Կարգ մր ծանօթութիուններ Թորսելլօ անուանուած ծերուկին եւ Կիլիկիոյ հայերան մասին) ուսումնասիրութխնը, իսկ ԺԸ. հատորին մէջ՝ "M'assacres et Deportations d’Armeniens au Moyen-age d’apres Le Liber Peregrinationis de Jacopo de Verone, 1335" (Հայոց ջարդերն ու տեղահանութիւնը միջնադարուն,1335 ին, ըստ ժաքոփօ Տը Վերոնի) հրապարակումը:
Իր անտիպ աշխատանքներուն մէջ սլ կր գտնուին այլ հայագիտական ուսումնասիրութիւններ:
Գերմանական, իտալական եւ Լիբանանեան պետութիուններուն կողմէ շքանշաններու արժանացած Մարթինիանօ Ռոնքալիա մահացաւ 11 Յունուար 2008 ին ,Պէյրութի մէջ:
Աղբիւրներ
Հայկազեան Հայագիտական Յանդէս
Ստորոգութիւն:1923 ծնունդներ Ստորոգութիւն:2008 մահեր Ստորոգութիւն:Արեւելագետ Ստորոգութիւն:Հայ դասախօսեր
1842 թուական
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1842 ծնունդներ
Մահեր
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1842 մահեր
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:1842
Յիշատակի Ծառուղի (Երեւան)
«Յիշատակի ծառուղի», «Երախտիքի ծառուղի», Հայոց Մեծ Եղեռնի 100-րդ տարելիցի կապակցութեամբ 12 կիսանդրիներէ բաղկացած ծառուղի Երեւանի Կեդրոն համայնքին մէջ, Երեւանի Պետական Համալսարանի Սարգիս եւ Մարի Իզմիրլեաններու անուան գրադարանի մուտքի մօտ՝ Չարենցի փողոցի կողմէն։
Պատմութիւն
Յիշատակի ծառուղիին մէջ տեղադրուած են Հայոց ցեղասպանութիւնը հասարակական լայն շրջանակներու մէջ քննադատած, բողոքի ու կարեկցանքի խօսքեր արտայայտած, ինչպէս նաեւ հայութեան ստուար հատուածին մահուան ճիրաններէն փրկած ու օգնութիւն ցուցաբերած օտարազգի յայտնի գործիչներէն 12-ի կիսանդրիները։
Երախտիքի ծառուղին հիմնադրուած է ԵՊՀ դասախօսներու, աշխատակիցներու եւ ուսանողներու, «Արդշինբանկ» ՓԲԸ-ի, «Պրոմեթէյ Բանկ» ՍՊԸ-ի եւ այլ բարերարներու նուիրատուութեամբ ։
Մեջբերումներ
Աւելացնել պարբերութիւն
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Երեւանի յուշարձաններ Ստորոգութիւն:Հայոց ցեղասպանութեան յուշարձաններ
Մոտեռնիզմ
Մոտեռնիզմ (իտալ. modernismo - «ժամանակակից հոսանք»; լատիներէն modernus - «ժամանակակից, ոչ հին»), XX դարու ուղղութիւն մշակոյթի մէջ, որը կը բնութագրուի մշակութային, պատմական փորձի հետ կապի խզմամբ, ձգտումով հաստատել նոր՝ ոչ աւանդական սկիզբ արուեստի մէջ, ոճի պայմանականութիւն։
Բանաստեղծ Էզրա Փաունտի 1934 թ․ «Նորացրու այն»֊ի հրահանգը այս շարժման մօտեցման չափանիշն էր անցեալի՝ այժմ հինցած մշակոյթի։ Այս ոգիով անոր նորարարութիւնները՝ գիտակցութեան հոսքի միջոցով գրուած վէպը, ատոնալ երաժշտութիւնը, տիվիզիոնիսթական (divisionism) նկարչութիւնը եւ վերացական բոլորը ունէին իրենց նախակարապետը 19֊րդ դարուն։
19֊րդ դար
Ըստ քննադատներու՝ մոտեռնիզմը զարգացեր է Արդիւնաբերական յեղաշրջման եւ բուրժուական արժէքներու դէմ ունեցած Ռոմանթիզմի վիպապաշտութեան բողոքէն։ Ճերալտ Կրաֆը կը պնդէ․ «Մոտեռնիզմի հիմնական բներգը 19֊րդ դարու բուրժուական ընկերային կարգերու եւ աշխարհայացքի քննադատութիւնն էր․ մոտեռնիսթներ, որոնք կը տանին ռոմանթիզմի վիպապաշտութիւն ջահը»  ։ Մինչ Ուիլեամ Թըրները՝ 19֊րդ դարու ամենամեծ բնանկարիչներէն մէկը ռոմանթիզմի շարժման անդամ էր՝ որպէս «լոյսի, գոյնի եւ մթնոլորտի ուսումնասիրութեան առաջնորդ», ան կանխորոշեց ֆրանսական իմփրեսիոնիսթներուն եւ ըստ այդմ մոտեռնիզմը «ներկայացման աւանդական բանաձեւերը կոտրելով, հակառակ, ի տարբերութիւն անոնց, ան կը կարծէր, որ իր աշխատանքները պէտք է միշտ արտայայտեն կարեւոր պատմական, դիցաբանական, գրական եւ այլ պատումային թեմաներ : 1850 թ․ սկսած անգլիացի բանաստեղծներն ու նկարիչները կը հակադրուէին արդիւնաբերական վիքթորեանական Անգլիայի գերակշռող ուղղութիւններուն կամ հակումներուն։ Վերջիններս կը կազմէին նախառաֆայէլեան եղբայրութիւնը՝ «առանց ներշնչման արհեստագիտական հմտութիւններուն իրենց ընդդիմութեան» պատճառով : Անոնք ազդուած էին արուեստի քննադատ Ճոն Ռուշքինի աշխատութիւններէն, որը կը հաւատար Բրիտանիոյ արդիւնաբերական քաղաքներուն մէջ սրընթաց կերպով աճող քաղաքային աշխատաւոր դասի կեանքը բարելաւելու գործին մէջ արուեստի ունեցած մեծ դերին :816։ Արուեստի քննադատ Քլէմէնթ կրինպըրկը կը նկարագրէ նախառաֆայէլեան եղբայրութիւնը որպէս րոթոմոտեռնիսթներր։«Բոլոր մարդկանց մեջ փրոթո-մոտեռնիսթները նախառաֆայէլականներն էին (եւ նոյնիսկ անոնցմէ առաջ, որպէս փրոթո-մոտեռնիսթներ գերմանացի Նազովրէցիները)։ Նախառաֆայէլականները փաստօրէն կը նախզգուշացնէին Մանէին․ ամենայն հաւանականութեամբ, որ ճիշդ իրմով կը սկսի մոտեռնիսթական նկարչութիւնը։
Անոնք նաեւ բաւարարուած չէին նկարով, ինչը տարածուած էր իրենց ժամանակ, համոզուած ըլլալով, որ վերջինիս իրականութիւնը բաւականաչափ ճշմարտացի չէ ։ Ռացիոնալիզը ընդդիմադիրներ ունէր նաեւ փիլիսոփայութեան բնագաւառի մէջ Սիորէն Քիերքեկորն ու Ֆրիտրիխ Նիցշէն, ովքեր նշանակալի ազդեցութիւն ունեցեր են էքզիսթենցիալիզմի վրայ։ Այնուամենայնիւ Արդիւնաբերական յեղաշրջումը կը շարունակուէր։ Նշանակալի նորարարութիւններէն էին շոգեմեքենայական արդիունաբերութիւնը՝ յատկապէս երկաթուղիներու զարգացումը, որը Բրիտանիոյ մէջ սկսաւ 1830-ականներուն, եւ ատոր յաջորդող յառաջխաղացումները ֆիզիքայի, ճարտարագիտութեան եւ ճարտարապետութեան մէջ։ Ճարտարագիտութեան մէջ կարեւոր նուաճում էր 1851 թ․ Լոնտոնի Համաշխարհային ցուցահանդէսի համար կառուցուած Բիւրեղեայ պալատի՝ ձուլածոյ երկաթէ եւ ապակեայ ցուցահանդէսի հսկայական սրահը։ Երկաթն ու ապակին սկսան օգտագործուիլ նմանատիպ կոթողական շինութիւններու մեջ Լոնտոնի երկաթուղային կայարաններուն մէջ, ինչպիսին է Փետինկթոն կայարանը եւ քինկս Քրոս կայարանը։ Այս ճարտարարագիտական յառաջընթացներու շնորհիւ հետագային կառուցուեցան Պրուքլինիի կամուրջը եւ Էֆէլեան աշտարակը։ Վերջինս կոտրեց բոլոր նախկին սահմանափակումները մարդածին բարձր առարկաներու վերաբերեալ։ Ճարտարագիտական այս գոհարները արմատական կերպով փոխեցին 19֊րդ դարու քաղաքային միջավայրը եւ մարդկանց առօրեան։ Ժամանակի մարդկային փորձը նոյնպես փոխուեցաւ 1937 թ․ ելեկտրական հեռագրի զարգացմամբ եւ 1945 թ․ Բրիտանական երկաթուղային ընկերութիւններու կողմէն դասական կամ նախնական ժամանակի ընդունմամբ, որը աշխարհի մնացած մասի մէջ տեղի ունեցաւ 50 տարի անց։
Հակառակ շարունակուող ճարտարագիտական առաջընթացին՝ 1870 թ․ սկսած պատմութեանը եւ քաղաքակրթութեանը ներյատուկ առաջընթացի գաղափարը եւ այդ առաջընթացի անպայմանօրէն դրական ըլլալը շարունակական հարուածներու տակ ինկան։ Առաջ եկան փաստարկներ, որ արուեստագտտներու եւ հասարակութեան արժեքները ուղղակի տարբեր չեն, բայց որ հասարակութիւնը Առաջընթացի հակադիրն է եւ չի կրնար առաջ շարժիլ իր ներկայ ձեւին մէջ։ Շոփենհաուերը («Աշխարհը որպէս կամք եւ պատկերացում») հարցականի տակ կը դնէր նախկինի գոյութիւն ունեցող լաւատեսութիւնը եւ իր գաղափարները կարեւոր ազդեցութիւն ունեցան հետագայ մտածողներուն վրայ, որոնցմէ մին էր նաեւ Նիցշէն ։ Ժամանակի երկու ամենակարեւոր մտածողները կենսաբաններ էին․ Չարլզ Տարուինը՝ «Տեսակներու ծագումը» աշխատութեան հեղինակը եւ քաղաքական գիտնական Քարլ Մարքսը՝ «Կապիտալի» հեղինակը։ Տարուինի բնական ընտրութեան բարեշրջումի տեսութիւնը ցնցեց կրօնական վստահութիւնը եւ մարդկային եզակիութեան կամ անզուգականութեան գաղափարը։ Մասնաւորապէս, այն տեսակէտը, որ մարդկային արարածները կը ղեկավարուին նոյն մղումներով,ազդեցութիւններով կամ շարժումներով, ինչ որ «ցածրակարգ կենդանիները», շատ դժուար էր համաձայնեցնել վեհացնող ոգեղէնութեան հետ ։ ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Արուեստ
Ռուբէն Շուկարեան
Ռուբէն Շուկարեան ,«Թաֆթս» համալսարանի դասախօս ,«Ֆլեթչեր» դպրոցի իրաւաբանութեան եւ դիւանագիտութեան դասախօս, :Ան եղած էր Ուաշինկթընի մօտ Հայաստանի դեսպան, Հայաստանի արտաքին գործոց փոխ-նախարար: Դիւանագիտական գործունէութիւնը արժանաւորապէս կատարելու առընթեր, Ռուբէն Շուկարեան Հայաստանի եւ հայ ժողովուրդի շահերը պաշտպանած էր իր յետագայ դասախօսական եւ գիտական-վերլուծական աշխատանքներուն մէջ։
Ստեփան Մալխասեանց
Ստեփան Մալխասեանց, ակադեմիկոս՝ հայ ականաւոր հայագէտ, բանասէր ու բառարանագիր է։
Ռուբէն Շուկարեան
Հայկական դիւանագիտական աշխարհի յայտնի անուններէն դեսպան Ռուբէն Շուկարեան իր մահկանացուն կնքեց՝ 58 տարեկան հասակին։
Ստեփան Մալխասեանց
Կենսագրութիւն
Ստեփան Սարգիս Մալխասեանց ծնած է 1857-ին Ռուսական Կայսրութեան (ներկայիս՝ Վրաստանի Հանրապետութիւն) Ախալցխա քաղաքին մէջ։ Աւարտելով ծխական դպրոցը, ուսումը շարունակած է Ախալցխայի ռուսական գաւառական դպրոցին մէջ։ 1874-ին ընդունուած է Վաղարշապատ ի Գէորգեան ճեմարան ը։ 1878-էն սորված է Սէն Փեթրսպուրկի կայսերական համալսարանի արեւելագիտութեան հիմնարկին մէջ աշակերտելով Քերովբէ Պատկանեանին, Նիկողայոս Մառին, Նիկողայոս Ադոնց ին, Օրբելիին, Կուսիկեանին։ 1889-ին կ'աւարտէ համալսարանը, որպէս հայոց լեզուի, սանսքրիտի եւ վրաց լեզուներու մասնագէտ՝ ստանալով գիտութիւններու թեկնածուի գիտական աստիճան։ 1890-ին Ստեփան Մալխասեան աշխատանքի կ՛անցնի Թիֆլիսի Ներսիսեան դպրոցին մէջ, ուր աշխատած է մինչեւ 1910, իսկ 1903-1906-ին որպէս տեսուչ։ Այդ տարիներուն ան կ՛ամուսնանայ Սաթենիկ Պենկլեանի հետ։ Այստեղ ան կը գրէ Ներսիսեան դպրոցի 75-ամեայ գործունէութեան պատմութիւնը, ինչպէս նաեւ քանի մը դասագիրքեր ու շատ յօդուածներ։
Եղած է Ժողովրդական (հետագային՝ Ռամկավար ազատական) կուսակցութեան ղեկավար դէմքերէն։ 1910-1914-ին Ստեփան Մալխասեան Թիֆլիսի Յովնանեան օրիորդաց դպրոցի տեսուչն էր, իսկ 1914-1915 ուսումնական տարին տեսուչի պաշտօնով աշխատանքի կը հրաւիրուի Գէորգեան ճեմարան, սակայն 1917-ին ճեմարանը փակուելու պատճառով նորէն կը վերադառնայ Թիֆլիս ու տեսուչի պաշտօնով աշխատանքի կ՛անցնի Գայանեան վարժարանին մէջ։
Ռուբէն Շուկարեան
Ասպարէզ
Հայաստանի առաջին նախագահ Լեւոն Տէր-Պետրոսեանի պաշտօնավարութեան շրջանին նախագահական աշխատակազմէն ներս զբաղեցուցած էր կարեւոր պաշտօններ։ *1993-1999 թուականներուն Ուաշինկթընի մօտ Հայաստանի դեսպանը եղած էր։
Ստեփան Մալխասեանց
Կենսագրութիւն
1919-ին Մալխասեանց վերջնականապէս Հայաստան կը վերադառնայ. մէկ տարի կը պաշտօնավարէ Ալեքսանդրուպոլի (ներկայում՝ Գիւմրի) նորաբաց առաջին համալսարանին մէջ։ Ստեփան Մալխասեանցի ելոյթը Հայաստանի Հանրապետութեան Ազգային Ժողովին հիմք հանդիսացաւ անկախ Հայաստանի (1918-1921) պետական դրօշի գոյներու ընտրութեանչ. Հայաստանի անկախութեան վերականգնումէն ետք նոյն գոյներով դրօշը անգամ մը եւս Հայաստանի Հանրապետութեան պետական խորհրդանիշը դարձաւ։
Ռուբէն Շուկարեան
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հայեր
Ստեփան Մալխասեանց
Կենսագրութիւն
1 Փետրուար 1920-ին անոր շնորհուած է առաջին հանդիսաւոր դասախօսութիւնը կարդալու պատուաւոր իրաւունքը նորաբաց Երեւանի պետական համալսարան ին մէջ։ 1940-ին Ստ. Մալխասեանցին honoris causa (երբ գիտական աստիճանը կը շնորհուի առանց աւարտաճառը կարդալու, սակայն գիտութեան բնագաւառին մէջ մեծ ներդրում կատարելու համար) շնորհուած է գիտութիւններու մասնագէտի պատուաւոր գիտական աստիճան, իսկ 1943-ին ան ընտրուած է նորաբաց Հայկական Գիտութիւններու ակադեմիոյ հիմնադիր կազմի անդամ։ Ակադեմիկոս Ստեփան Մալխասեանց եղած է Սուրբ Էջմիածնի Մայր աթոռի հոգեւոր խորհուրդի անդամ, ինչպէս նաեւ «Էջմիածին» ամսագիրի հիմնադիր անդամ՝ 1944-էն։
Ստեփան Մալխասեանցը մահացած է Երեւանի մէջ 21 Յուլիս 1947-ին։
Լրագրողական Գործունէութիւնը
Հայագիտութեան բնագաւառին մէջ Մալխասեանց հիմնականօրէն չորս կարեւոր ուղղութիւններով զբաղած է՝ բանասիրութիւն, լեզուաբանութիւն, թարգմանութիւն, բառարանագրութիւն։ Ասոնց զուգահեռ ան նաեւ յայտնի լրագրող էր։ Ստեփան Մալխասեանցի առաջին երկու յօդուածները տպագրուած են «Արարատ» ամսագիրի 1878-ի 4-րդ եւ 5-րդ համարներուն մէջ՝ Թոմաս Էտիսոնի պատրաստած առաջին ձայնագրիչ հնագիծի եւ Փարիզ ի Սէնի ափին կազմակերպուած հայկական ձեռագիրներու ու հնատիպ գիրքերու ցուցահանդէսի մասին։ Անոր համագործակցութիւնը «Արարատ» ամսագիրի հետ շարունակուած է մինչեւ «Արարատի» փակումը 1919-ին։ Յունուար 1944-էն, երբ լոյս տեսած է «Էջմիածին» հանդէսի առաջին համարը, Մալխասեանց եղած է նաեւ անոր մշտական թղթակիցը։ Ան բազմաթիւ յօդուածներով հանդէս եկած է շարք մը այլ հանդէսներու ու լրագիրներու մէջ, որոնցմէ են՝ «Մշակ», «Հանդէս ամսօրեայ», «Մարտակոչ», ԳԱ «Տեղեկագիր»։ Ինչպէս կը գրէ բանասիրական գիտութիւններու մասնագէտ, դասախօս Խաչիկ Բադիկեան՝ «Պէտք է յատուկ ընդգծել, որ Մալխասեանցի՝ մամուլին մէջ հրատարակուած յօդուածները միայն տեղակատուական բնոյթ չեն կրեր. անոր յօդուածները աւելի շատ տեսական եւ բանավիճային բնոյթի են եւ շատ կարեւոր արժէք կը ներկայացնեն»։