cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Յովհաննէս Թումանեան
Պատի դեղատուփն ու Թումանեանին սիրտը
Թումանեանի մահէն ետք գիշեր մը  Թիֆլիս այցելած Աւ.Իսահակեան  Թումանեանի ընտանիքը կ'այցելէ, եւ ուշ ժամի պատճառով կ'որոշէ հոն գիշերել: Ամբողջ գիշերը չի կրնար քնանալ: Առտու Թումանեանին տղան ներս կը մտնէ եւ կ'ըսէ, որ դեղատուփին մէջ  հօր սիրտը կը պահուի: Իսահակեան կը հասկնայ անքնութեան պատճառը. «Ամբողջ գիշեր Օհաննէսի սրտի հետ էի, դրա համար էլ չքնեցի»: Շատ յուզուած դուրս կու գայ սենեակէն եւ խորհուրդ կու տայ տան մէջ չպահել սիրտը:
Բանաստեղծին սիրտը 1994-ին կը թաղուի Դսեղի հայրական տան բակին մէջ :
Ժառանգութիւն
Թումանեանի ստեղծագործութիւնները ժողովրդականացած են, լոյս տեսած են տարբեր նկարիչներու պատկերազարդումներով, վերածուած՝ երգերու։ Անոր գործերուն հիման վրայ Արմէն Տիգրանեան երգահանը գրած է «Անուշ»ը, Ալեքսանտր Սպենդիարեան՝ «Ալմաստ»ը (ըստ «Թմկաբերդի առումը» գործին) օփերաները, նկարահանուած են «Ձախորդ Փանոսը», «Սուտլիկ որսկանը», «Անուշ»ը, «Գիքորը», «Տէրն ու ծառան», «Չախ-Չախ թագաւորը»։ Թումանեանի բազմաթիւ երկերը թարգմանուած են ռուսերէնի, ուքրաներէնի, Պելառուսերէնի, վրացերէնի, տաճիկերէնի, ուզբեկերէնի, լիթվերէն, անգլերէն, պարսկերէն, իտալերէն, սպաներէնի, յունարէնի, արաբերէնի, ճափոներէնի, շուետերէնի, չինարէնի, ղազախերէնի եւ այլ լեզուներու: 1980-ին սահմանուած է Հայաստանի գրողներու միութեան Թումանեանի անուան ամենամեայ մրցանակը։ 1957-ին օփերայի եւ պալեթի թատրոնի շէնքին առջեւ՝ Թատերական հրապարակին մէջ, կանգնեցուցած են յուշարձանը։ Հետեւեալ վայրերը անուանուած են ի պատիւ Յովհաննէս Թումանեանի՝
Հայաստան
Հայաստանի մէջ կայ երկու թանգարան՝ տուն-թանգարանը ծննդավայր Դսեղ, իսկ միւսը Երեւան: Երեւանի Թումանեանի թանգարանը բացուած է 1953-ին:
2011-ի աշնան Հայաստանի կառավարութիւնը կը գնէ Թումանեանի թիֆլիսեան տունը։ Այդ տան բանալիները ներկայիս կը պահպանուին Հայաստանի գրողներու միութեան մօտ:Կը նախատեսուի Թումանեանի տունը վերածել թանգարանի։
ՀՀ 5-հազարնոց թղթադրամին վրայ մինչեւ 2019 պատկերուած է Թումանեանի դիմանկարը:
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հայ բանաստեղծներ Ստորոգութիւն:Հայ արձակագիրներ Ստորոգութիւն:1869 ծնունդներ Ստորոգութիւն:1923 մահեր Ստորոգութիւն:19 Փետրուարի ծնածներ Ստորոգութիւն:23 Մարտի մահացածներ Ստորոգութիւն:Լոռի ծնածներ Ստորոգութիւն:Մոսկուա մահացածներ
Ամլութիւն Անպտղութիւն
Ամլութեան մասին պէտք է մտածել, երբ ամուսինները կ’ունենան բնական սեռային յարաբերութիւն եւ երեխայ ունենալու ցանկութիւնը,սակայն կինը չի յղանար մինչեւ մէկ տարի:
Ամլութեան պատճառները կրնան ի ծնէ ըլլալ կամ յառաջացած տարբեր հիւանդութիւններէ, ինչպէս նաեւ նախորդ յղութիւններէն ետք:Ամլութեան պատճառ կրնան ըլլալ թէ` այր մարդը,եւ թէ` կինը:Պատճառները յայտնաբերելու նպատակով պէտք է դիմել մասնագէտ բժիշկի եւ կատարել մարմնական ու յատուկ քննութիւններ:
Սկիզբը կը կատարուի սերմի քննութիւն, որ աւելի դիւրին է, ապա կնոջ ամլութեան պատճառները յայտնաբերող քննութիւնները(Laboratory Findings):
Սերմի քննութիւն կատարելէ առաջ, անձը 2-3 օր պարտաւոր է սեռային յարաբերութիւն չունենալ:Քննութիւնը կը կատարուի սերմի արտադրութենէն ետք մինչեւ 2 ժամ:Սերմի բնական չափանիշներն են` ծաւալը 2-5մլ, քանակը 30-200 միլիոն/մլ, շարժուն սերմնաբջիջներու քանակը` 60-70 տոքոսէն ոչ պակաս:
Այր մարդու ամլութեան(infertility) պատճառները քրնան ըլլալ` սեռային անկարողութիւնը(impotency), գաղտնամորձութիւնը(cryptorchidism),փոշտի երակներու լայնացումը(varicocele), մանկական տարիքին հանդիպող խոզուկ(mumps) հիւանդութենէն ետք յառաջացած բարդութիւնները, ինչպէս նաեւ երիտասարդ տարիներու ունեցած վեներական կամ կարգ մը բորբոքային հիւանդութիւններ:Ամուլ այր մարդուն մօտ առնականութիւնը պահպանուած կ’ըլլայ, եւ ան կը շարունակէ բնականոն կերպով յարաբերիլ:
Կնոջ ամլութեան պատճառները բազմազան են.անոնք քրնան ըլլալ սեռային օրկաններու ի ծնէ եղած արատներ, վեներական կամ այլ բնոյթի բորբոքումներ, հորմոններու անբաւարարութիւն, ձուազատման(ovulation)հետ կապուած խանգարումներ, ուռեր, կնոջ անբաւարար սնուցում:
Երբեմն ամլութիւն կը պատահի նաեւ առողջ զոյգերու մօտ, երբ սերմնաբջիջի եւ ձուաբջիջի միջեւ տեղի ունեցող հակազդեցութիւնները քամ կնոջ օրկանիզմին մէջ առկայ հակամարմինները(antibody), անհնար կը դարձնեն բեղմնաւորումը, որոնք պատճառ կըլլան, որ երկար տարիներ միասին ապրած առողջ ամուսիններ զաւակ չունենան:Սակայն, բաժանումէն ետք անոնք առանձին-առանձին ընտանիք կազմելով երկուքն ալ զաւակ կ’ունենան:
Համապատասխան բուժումէ ետք, երբ կինը չի յղանար, կարելի է դիմել արհեստական բեղմնաւորման նորագոյն մեթոտներու, որոնց օգնութեամբ երջանկացած են բազմաթիւ ընտանիքներ:Աւելի քան քառորդ դար անցած է առաջին փորձանօթային(test-tube) մանուքին ծնունդէն:Արհեստական բեղմնաւորման համար կնոջ ձուարաններէն առնուած հասուն ձուաբջիջը տարրլածարանին մէջ կը մեղմնաւորուի այր մարդու սերմին հետ, ապա կը տեղադրուի կնոջ արգանդին մէջ, եւ յղութիւնը կը շարունակուիբնական ընթացքով:
Կը կիրառուի նաեւ արհեստական յղացման մէկ այլ մեթոտ.երբ արական սերմը, որ կրնայ ըլլալ ինչպէս ամուսինին, այնպէս ալ մէկ այլ այր մարդու(donor),յատուկ յարմարանքներու միջոցով կը ներարկուի արգանդին վզիկէն ներս եւ տեղի կ’ունենայ բնական բեղմնաւորում եւ յղութիւն: Արհեստական բեղմնաւորման պարագային յղութիւններուն 5-25 տոկոսը բազմասաղմ կ’ըլլան:
Աղբիւրներ
"Զգոյշ",Առողջապահական նախազգուշական պարբերաթերթ,Բ տարի,թիւ 2(6),էջ 14 15
Ստորոգութիւն:Հիւանդութիւններ այբբենական կարգով
Հասկ (ամսաթերթ)
Առաջին թիւի խմբագրականին մէջ Վեհափառը կը գրէ."Աստուծոյ Թագաւորութեան օրինա՛կն է լեցուն հասկը: …ամսօրեայ հրատարակութիւն մը պիտի ըլլայ «Հասկ», իբրեւ պարբերական տեղեկագիրը Հայրապետանոցիս եւ Առաջնորդարաններու գործառնութեանց, որպէսզի ստոյգ եւ կանոնաւոր տեղեկութիւնները եւ լուրերը ուղղակի իր ակնաղբիւրէն իմանայ մեր ժողովուրդը: Կրօնական, գրական, եւ այլն, նիւթեր ալ պիտի բովանդակէ «Հասկ»՝ իր տրամադրելի մասերուն մէջ:"
Պատմական ակնարկ
Բաբգէն Ա. Աթոռակից Կաթողիկոս Դպրեվանքի հիմնադրութենէն կարճ ժամանակ անց, 1932-ին, կը հիմնէ Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան պաշտօնաթերթը, Աթէնք էն բերուած նախնական տպագրական մեքենայով մը, ոտնամամուլ, եւ Պոլիս էն ապահովուած ձուլուած գիրերով, «Հասկ»ի առաջին թիւին մէջ, որ կը բաղկանար 4 էջէ, լոյս կը տեսնէ Բաբգէն Աթոռակից Կաթողիկոսին առաջին խմբագրականը՝ «Ատոք Հասկը» խորագիրով: Հոն, ի միջի այլոց, կը կարդանք:
«Հայ ժողովուրդին ա՛յն հատուածը, որ տառապանքի ճամբաներէն ու մահուան դաշտերէն անցնելով ապաստան գտաւ Սուրիոյ եւ Լիբանանի գիրկին մէջ, պէտք ունի ատոք հասկելու սնունդին...: «Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութիւնը... ցորենի հատիկ մը նետեց Լիբանանի ստորոտը, Միջերկրականի եզերքը, Անթիլիասի հողին ծոցը, 1930-ին, կազմակերպեց իր թեմերը, հաստատեց իր Դպրեվանքը, կարգաւորեց իր կաթողիկոսարանը, ստեղծեց իր փոքրիկ տպարանը- ցորենի հատիկը աճեցաւ այսպէս, եւ պտղաբերեց ատոք «Հասկ»ը...»:
«Հասկ»ի մէջ կը շարունակուի հրատարակուիլ Կաթողիկոսարանի եւ անոր թեմերուն գործունէութեանց լուրերը, Հայրապետական Կոնդակներ, պաշտօնական խօսքեր, քարոզներ, ինչպէս նաեւ կրօնական ու գրական յօդուածներ:
Ներկայիս «Հասկ»ի խմբագիրն է Հոգշ. Տ. Շնորհք Վրդ. Աշըգեան:
Կապ. Hask@armenianorthodoxchurch.org
Լիբանանի մէջ «Հասկ»ի տարեկան անդամակցութեան սակն է 50,000 Լ.Ո. կամ $35
Արտասահմանի մէջ «Հասկ»ի տարեկան անդամակցութեան ծախսն է 115,000Լ.Ո. կամ $75 առաքման ծախսերը ներառեալ:
ՀԱՍԿ Հայագիտական
Հայագիտական ՀԱՍԿը յատուկ յաւելուած հրատարակութիւն մըն է, որուն անունը ինքզինք լիովին կը բացատրէ։ Հասկ Հայագիտականի առաջին թիւը հրատարակուած է 1948 թուականին: Մեծապէս գնահատուած եւ միջազգայնօրէն ճանչցուած հայ եւ օտար հայագէտներ, արեւելագէտներ, պատմաբաններ եւ աստուածաբաններ ներդրում կ’ունենան Հասկ Հայագիտականին մէջ:
Հասկ Հայագիտականի խմբագրական յանձնախումբի անդամներն են՝ Դոկտ. Զաւէն Եկաւեան, Տիար Ժիրայր Դանիէլեան եւ Տիար Կարօ Յովհաննէսեան:
Հասկ Հայագիտականի Խմբագրութիւն
Հասկ. Hask@armenianorthodoxchurch.org
Դուին
Դուին, Պատմական Հայաստանի մայրաքաղաքներէն մէկը։ Հիմնուած է Դ. դարու առաջին կիսուն։ Կը գտնուի Այրարատ նահանգի Հայոց Ոստան գաւառին մէջ։ Ըստ պատմահայր Մովսէս Խորենացիի ն՝ «դուին» բառը պարսկերէն ծագում ունի եւ կը նշանակէ բլուր։ Փաւստոս Բիւզանդի կարծիքով Դուինը բլրան անուանումն է։
Միջնադարեան Հայաստանի Դուին մայրաքաղաքին աւերակները կը գտնուին Վերին Դուին, Հնաբերդ, Վերին Արտաշատ, Նորաշէն եւ Այգեստան գիւղերուն տարածքներուն, Երեւանէն շուրջ 30 Քմ հարաւ։ Ներառուած է Հնաբերդի պատմութեան եւ մշակոյթի անշարժ յուշարձաններու ցանկին մէջ:
Դուինի մասին յիշատակած են ոչ միայն հայ պատմիչները, նաեւ յոյն, արաբ, հռոմէացի, վրացի ու ասորի բազմաթիւ մատենագիրներ։ Սակայն անհնար էր ամբողջական պատկերացում կազմել Դուինի մասին, քանի որ յաճախ անոնք սոսկ յիշատակած են քաղաքին անունը․ շատ հարցերու պատասխանները միայն պեղումները կարենան տալ ։
Հիմնում
330-338 թուականներուն Մեծ Հայքի թագաւորն էր Տրդատ Մեծի որդին՝ Խոսրով Կոտակ: Անոր գահակալութեան առաջին տարիներուն կատարուած շինարարական գործերէն մէկը Դուին քաղաքին հիմնադրումն է (Դ. դարուն, 30-ական թուականներուն)։
Նոր մայրաքաղաքին համար յարմար տեղ կ'ընտրուի Արտաշատէն ոչ հեռու գտնուող Դուին կոչուող բլուրը, ուր կը հիմնուի քաղաքը ։ Նորաստեղծ մայրաքաղաքին մէջ կը կառուցուին արքունական ապարանքներ եւ այլ գեղեցիկ շէնքեր։ Դուին կը շարունակուի զարգանալ եւ 428-ին կը դառնայ Մարզպանական Հայաստանի կեդրոնը։ 450-ին բերդապահ պարսիկ Վնդոն հայերը ձուլելու նպատակով Դուինի մէջ հիմնուած է զրադաշտական ատրուշան մը, իսկ եկեղեցին վերածուած է մեհեանի, սակայն Վարդան Մամիկոնեան, զօրքով մտնելով քաղաք, կրկին վերահաստատած է քրիստոնէութիւնը։ Այնուհետեւ, հայ նախարարները Հայաստանի նկատմամբ բիւզանդացիներն ու պարսիկները կրօնա-դաւանափոխական նկրտումները ձախողելու նպատակով Գիւտ Արահեզացի կաթողիկոսը խրատած են կաթողիկոսական աթոռը Էջմիածին էն տեղափոխել Դուին։ Այդ նպատակով քաղաքին կեդրոնը՝ եռանաւ եկեղեցւոյ մօտակայքը, կառուցուած են վեհարան, պաշտօնատուներ, բարձրագոյն դպրոցներ եւ այլ շէնքեր։
Անկումը
Մայրաքաղաքը կործանած է 863-ի հզօր երկրաշարժէն, մասնակի վերականգնումէ մը ետք` երեսուն տարի վերջ, հուժկու երկրաշարժ մը ի սպառ ջնջած է քաղաքը երկրի երեսէն` շէնքերու փլատակներուն տակ թաղելով մօտ 70 հազար մարդ:
Գրականութիւն
Ստորոգութիւն:Արշակունիներու թագաւորութեան մայրաքաղաքներ Ստորոգութիւն:Արարատ մարզի տեսարժան վայրեր
Նիկոլ Աղբալեան
Նիկոլ Աղբալեան, Գրագէտ, մանկավարժ, Հայաստանի Առաջին Հանրապետութեան խորհրդարանի անդամ եւ Հ.Յ. Դաշնակցութեան փայլուն գաղափարախօսներէն։
Կենսագրութիւն
Ծնած է Թիֆլիս 1875-ին: Յաճախած է թաղին ծխական վարժարանը, ապա Էջմիածինի Գէորգեան Ճեմարանը, յետոյ Թիֆլիսի Ներսիսեան վարժարանը, վերջը Ս. Փեթերսպուրկի համալսարանը։ Երիտասարդ տարիքէն սկսած է զբաղիլ ուսուցչութեամբ միաժամանակ աշխատակցած է Թիֆլիսի «Մուրճ» ամսագիրին՝ գրական – քննադատական յօդուածներով: Հետեւած է նաեւ համալսարանական կարգ մը դասընթացքներու՝ Մոսկուայի, Փարիզի եւ Լօզանի մէջ։ Կանուխէն մաս կազմած է Հ. Յ. Դաշնակցութեան շարքերուն։
Ապստամբութեան ընկրկումէն ետք եւ Հանրապետութեան դաշնակցական ղեկավարութեան երկրէն հեռացումին հետ, Աղբալեան անցած է Ատրպատական՝ Պարսկաստան, ապա՝ Եգիպտոս, ուր զբաղած է մանկավարժական եւ մշակութային գործունէութեամբ իբր Ալեքսանդրիոյ ազգային վարժարանի տնօրէն: Հրատարակած է բազմաթիւ յօդուածներ, որոնք հետագային լոյս տեսած են ամբողջական երկերու իր Գ. հատորին մէջ։ Տարիներու իր տքնաջան աշխատանքին արգասիքը կ'ըլլան գրական-քննադատական, բանասիրական եւ ազգային-գաղափարաբանական իր արժէքաւոր գործերը։ Այդ շարքին մաս կը կազմեն «Սայեաթ-Նովա» մենագրութիւնը, «Հայ Մատենագիտութիւն» դասագիրքը, «Մտածումներ Հ.Յ.Դաշնակցութեան մասին» աշխատութիւնը ու համազգային հնչեղութեամբ առանձին դէմքերու եւ դրուագներու նուիրուած իր արժէքաւոր յօդուածները, «Մեր կանոնագիրը»(1937), «Կրկին մեր կանոնագիրը» (1937)։
Նիկոլ Աղբալեանի յիշատակին կը գործէ Հ.Յ.Դ. «Նիկոլ Աղբալեան» Ուսանողական Միութիւնը, եւ իր անունով կոչուած է Երեւանի թիւ 19-րդ հիմնական միջնակարգ դպրոցը ։
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:24 Մարտի ծնածներ Ստորոգութիւն:15 Օգոստոսի մահացածներ Ստորոգութիւն:Հայեր
Ֆրանսայի Թագաւորութիւն
Ֆրանսայի թագաւորութիւն (Royaume de France), միջնադարեան աւատատիրական պետութիւն Արևմտեան Եւրոպայի մէջ, որ կը համարուի Ֆրանսայի առաջին Հանրապետութեան նախորդող ֆրանսական իշխանութիւնը։
Եղեր է Եւրոպայի հզօրագոյն պետութիւններէն մէկը ուշ միջնադարուն։ Երկրի դերն ու նշանակութիւնը աւելի բարձրացաւ այն ժամանակ, երբ 1337-1453 թուականներուն տեղի ունեցած Հարիւրամեայ պատերազմի ժամանակ Ֆրանսան պարտութեան մատնեց Անգլիոյ թագաւորութեանը։
Միջնադարի աւարտին Ֆրանսւայի թագաւորութիւնը ունեցեր է գաղութներ նաեւ Հիւսիսային Ամերիկայի մէջ։
Պատմութիւն
Ֆրանսան քաղաքական քարտէզի վրայ յայտնուեցաւ այն ժամանակ երբ Ֆրանքական պետութեան կայսր Քարլոս Մեծի մահէն յետոյ անոր պետութիւնը պառակտուեցաւ։
843 թուականին կնքուեցաւ Վերտենի դաշնագիրը, որու համաձայն առաջացան Ֆրանսա, Գերմանիա եւ Իտալիա պետութիւնները։
Հակառակ անոր, որ Ֆրանկական պետութիւնը վաղուց կործանուեր էր, սակայն իշխանութեան նախկին տէրերը՝ Քարոլինկները, կը շարունակէին կառավարել Ֆրանսային մէջ մինչեւ 987 թուականը ։
Ֆրանսայի թագաւորութիւնը միջնադարեան ժամանակահատուածին եղեր է աւատատիրական պետութիւն։
Նոր շրջանը Ֆրանսայի թագաւորութեան պատմութեան մէջ կը նշանաւորուի անով, որ 1791 թուականին ընդունուեցաւ համաֆրանսական առաջին սահմանադրութիւնը։
Ֆրանսական մեծ յեղափոխութիւնէն յետոյ երկիրը գնաց դէպի կործանման։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Ֆրանսայի թագաւորութիւն Ստորոգութիւն:Եւրոպայի պատմական երկիրներ Ստորոգութիւն:Նախկին թագաւորութիւններ Ստորոգութիւն:Եւրոպայի նախկին միապետութիւններ Ստորոգութիւն:Միջնադարեան Ֆրանսա Ստորոգութիւն:Ֆրանսայի վաղ ժամանակի պատմութիւն
Միքայէլ Լորիս-Մելիքով
Միքայէլ Տարիէլի Լորիս-Մելիքով (გრაფი მიხეილ ტარიელის ძე ლორის მელიქისშვილი, граф Михаил Тариелович Лорис-Меликов, ), հայազգի մեծանուն զօրավար, Ցարական Կայսրութեան հերոս ու բարենորոգիչ։ Հայկական Հարցի միջազգայնացման առաջին փորձերու եւ մեծապետական խմորումներու ակունքին կանգնած մեծահռչակ դէմք։
Կենսագրութիւն
Ան սերած էր Թիֆլիսի հայ ազնուական (մելիքական) յայտնի՝ Լորիս-Մելիքովներու տոհմէն ։ Աղբիւրները կը հաստատեն, թէ Լորիս-Մելիքովներու տոհմը սկիզբ առած էր 16-րդ դարու հայ ազնուականներէ, որոնք իրանա-թրքական պատերազմներու հետեւանքով Հայաստանէն կը փախչին Վրաստան ու ծառայութեան կ՛անցնին Լուարսաբ Ա. վրաց թագաւորին մօտ: Յետագային անոնք կը ստանայ Լոռիի մարզը։ 1602-ին Միքայէլ Տարիէլի Լորիս-Մելիքովի նախնիները՝ Լոռիի մելիքներ Նազար եւ Դայ Քալանթարովները («քալանթար» բառէն, որ պարսկերէն կառավարիչ կը նշանակէ) Պարսից շահ Աբասէն հրամանագիր կը ստանան, որ կը հաստատէր անոնց Լոռիի մարզին սեփականատէր ըլլալու ժառանգական իրաւունքները: Հետագային անոնց յետնորդները կը տեղափոխուին Թիֆլիս, ուր ազնուականութեան շարքին կը ծառայեն վրաց (Քարթլի-Կախեթի) արքունիքին մէջ` Լորիս-Մելիքով ազգանունով, որ հայկական «Լոռիի մելիք»ի ռուսականացած տարբերակն է:
Կրթութիւն
Միքայէլ Տարիէլի Լորիս-Մելիքովը ծնած է Թիֆլիս։ Հայրը՝ Տարիէլը, յաջողած առեւտրական էր։ Միքայէլ կրթութիւնը կը ստանայ Մոսկուայի եւ Ս․ Փեթերսպուրկի մէջ, յաճախելով նախ՝ արեւելեան լեզուներու «Լազարեան» ճեմարան , ապա՝ Ռազմական Գվարդիայի Կադետական դպրոց։ Անմիջապէս զինուորական ծառայութեան կ՛անցնի ռուսաց կայսերական բանակին մէջ եւ 1847-ին կ՛ուղարկուի Կովկաս , ուր կը ծառայէ շուրջ 20 տարի՝ ցուցաբերելով «հիասքանչ հեծելազօրային սպայի եւ մեծակարող վարչարար»ի ուշագրաւ կարողութիւններ։ Իր այդ ընդունակութեանց շնորհիւ ան կրնայ տեղացի ռազմասէր բնակչութիւնը խաղաղեցնել եւ բոլորին վստահութեան ու համակրանքին արժանանալ։
Գործունէութիւն
1877-78 թուականներու ռուս-թրքական պատերազմի ժամանակ հեծելազօրի զօրավար Լորիս-Մելիքով կը հանդիսանայ հրամանատարը այն առանձին բանակային զօրաբաժնին, որ Օսմանեան Կայսրութեան զօրքերուն դէմ պատերազմեցաւ Հայկական Լեռնաշխարհի տարածքին։ Լորիս-Մելիքով իր հրամանատարութեան տակ կը համախմբէ նաեւ հայ աշխարհազօրայինները։ Ան մեծ հռչակի կը տիրանայ Արտահանի ամրոցին գրաւումէն ետք, բայց հայազգի զօրավարին աստղը կը փայլի յատկապէս թրքական բանակի առասպելական զօրավար Մուխթար Փաշայի դէմ անոր արձանագրած ջախջախիչ յաղթանակէն ետք, Ալաջայի մերձակայքը։ Այնուհետեւ, արագ գրոհով կը գրաւէ Կարսը եւ կը պաշարէ Էրզրումը (Կարինը)։
Իր այս ծառայութեանց համար հայ զօրավարը կը ստանայ կոմսի տիտղոսը, իսկ Ալաջայի ճակատամարտին ցոյց տուած քաջութեան համար անոր կը շնորհուի 2-րդ աստիճանի Սուրբ Գէորգի շքանշան ։
Պետական ծառայութիւն
Պատերազմի աւարտէն ետք, Լորիս-Մելիքով կը դառնայ Ստորին Վոլկայի զօրավարնահանգապետը, ապա՝ իբրեւ պաշտօնի բարձրացում, կը փոխադրուի Կեդրոնական Ռուսաստան եւ կը նշանակուի Խարքովի նահանգապետ։
Վարչարարական եւ քաղաքական յաջողութիւնները միշտ կը հետեւին քաղաքական ասպարէզ նետուած հայազգի գործիչի պետական պաշտօնավարութեան վերելքին։ Թէեւ ամէնուր ան կը հռչակուի իբրեւ երկրէն ներս թափ առած ահաբեկչութեան դէմ խիստ պայքար մղող կառավարիչ, այսուհանդերձ՝ ան միաժամանակ իր անունին կը միացնէ ցարական վարչամեքենայի սանձարձակութեանց դէմ պայքարողի եւ սահմանադրական կարգերու ջատագովի վարկն ու հռչակը։
Ան կը նշանակուի ղեկավարը Ռուսական Կայսրութեան «Գերագոյն Գործադիր Յանձնաժողովին», որ կը ստեղծուի Ս. Փեթերսպուրկի մէջ 1880-ի Փետրուարէն ետք, երբ ընդյատակեայ յեղափոխական-ահաբեկիչներու կողմէ անյաջող մահափորձը կը կատարուի Աղեքսանդր Բ. ցարին դէմ։ Յանձնաժողովը կոչուած էր երկիրը քաղաքականապէս դուրս բերելու ներքին խռովութեանց ոլորապտոյտէն եւ, այդ ուղղութեամբ, Լորիս-Մելիքով կը ցուցաբերէ իր վարչարարական մեծ տաղանդը։ Ան Աղեքսանդր Բ. ցարին կը ներկայացնէ վարչական եւ տնտեսական համալիր բարեփոխումներու սահմանադրական ընդարձակ ծրագիր մը ։ Ռուսաց կայսրը կ՛ընդունէ իր հայ զօրավարին առաջարկները։ Լորիս-Մելիքով կը նշանակուի ներքին գործերու նախարար՝ բացառիկ իշխանութեամբ, փաստօրէն դառնալով Ռուսաստանի վարչապետ-դիկտատորը ։
Բայց ճիշդ այն օրը (13 Մարտ, 1881), երբ ցարը կը ստորագրէ հրամանագիրը Լորիս-Մելիքովի առաջարկած բարեփոխումներուն հաստատման մասին, յեղափոխական-ահաբեկիչները երկրորդ մահափորձ մը կը կատարեն եւ այս անգամ կը յաջողին սպաննել ցար Աղեքսանդր Բ.ը։ Յաջորդ ցարը՝ Աղեքսանդր Գ.ը բուռն պայքար կը յայտարարէ յեղափոխութեան դէմ եւ կը ձեռնարկէ ուժային բիրտ քայլերու՝ մէկդի նետելով իր նախորդին հաստատած սահմանադրական բարեկարգումներու ծրագիրը։
Կոմս Լորիս-Մելիքով, Յունիս 1881-ին, նախարարական իր բարձրաստիճան պաշտօնէն հրաժարականը կը ներկայացնէ ցարին։ Պաշտօնաթող զօրավարի կարգավիճակով կը մեկնի արտասահման։ Այդ շրջանին կը գրէ «Կովկասի կառավարիչների մասին. 1776 թ-ից մինչեւ XVIII դարի վերջը» (1883, ռուսերէն), «Նոթեր Հաջի Մուրադի մասին», «Երկտող Թերեքի մարզի կացութեան մասին» (1889, Ռուսերէն) եւ այլ գործեր : Շրջան մը կ՛ապրի Գերմանիա, ուրկէ կ՛անցնի Ֆրանսա՝ Նիս, ուր եւ կ՛ապրի մինչեւ մահը, 1888-ի Դեկտեմբեր 13-ին։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:19 Հոկտեմբերի ծնածներ Ստորոգութիւն:12 Դեկտեմբերի մահացածներ Ստորոգութիւն:Հայ զօրավարներ
Մինաս Աւետիսեան (գեղանկարիչ)
Մինաս Կարապետ Աւետիսեան, հայ նշանաւոր գեղանկարիչ։ Հայ կերպարուեստի ամէնէն կարկառուն ներկայացուցիչներէն մէկը Ի. դարու երկրորդ կէսին։
Ծնած է 20 Յուլիս 1928-ին, Ջաջուռ (այժմ՝ ՀՀ Շիրակի մարզին մէջ)։ Պատանի հասակին տարուած է Մարտիրոս Սարեանի արուեստով։ Առաջին անգամ նկարիչին հետ ծանօթացած է 18 տարեկանին (վերջինիս կենդանութեան) ։
Մինասին գեղարուեստական եւ գեղագիտական զարգացման գործին վրայ մեծ ազդեցութիւն ունեցած են հայկական մանրանկարչութիւնը եւ իտալական Վերածնունդի նկարչութիւնը, որուն ծանօթացած է ուսանողութեան տարիներուն Լենինկրատ ի մէջ ։
Մինաս ստեղծած է հայկական գիւղաշխարհը արտացոլող համադրութիւններ, բնանկարներ, ինչպէս նաեւ դիմանկարներ եւ որմնանկարներ։ Մինասի ստեղծագործութիւնները իւրայատուկ են իրենց գունային ուժեղ հակադրութիւններով, որոնք կ'արտայայտեն լուսաւոր, քնարական տրամադրութիւններ, երբեմն՝ ողբերգական շեշտերով։ Անրադարձած է նկարչութեան բոլոր ոլորտներուն՝ գեղանկարչութիւն, գծանկարչութիւն, որմնանկարչութիւն, բեմանկարչութիւն եւ այլն։ Մինասի նկարները նշանաւոր են իրենց գունային կտրուկ հակադրութիւններով։
Անոր նկարներէն քանի մը հատը կապուած են հայ ժողովուրդի անցեալին, յատկապէս 1915-ի Հայոց ցեղասպանութեան հետ, որմէ մազապուրծ եղած են նաեւ նկարիչին ծնողները։ Այդ ժամանակաշրջանին կը պատկանին 1965-1967 թուականներու ստեղծուած «Ճանապարհ. ծնողներուս յիշողութիւնները» եւ «Տէր-Զօրի ճանապարհին» (1964) կտաւները։
Մինասին ստեղծագործական բեղուն կեանքը տեւած է 15 տարի՝ 1960-1975 թուականներուն, որոնց ընթացքին նկարիչը ստեղծած է շուրջ հինգ հարիւր մեծ ու փոքր կտաւ, մօտաւորապէս նոյնքան գծանկար, քսան մեծածաւալ որմնանկար, մէկ տասնեակէ աւելի պալեթային ու թատերական ձեւաւորումներ։
16 Փետրուար 1975-ին, Մինաս Երեւանի մէջ կ'ենթարկուի ինքնաշարժի արկածի։ Կը մահանայ շաբաթ մը ետք՝ 23 Փետրուարին։
Կենսագրութիւն
Մինասի հայրը՝ Կարապետը, մշեցի դարբին էր, մայրը՝ Սոֆոն, կարսեցի քահանայի մը դուստրը։
Պատերազմի տարիներուն, պատանի Մինաս պատահականօրէն կը հանդիպի նկարիչ Յակոբ Անանիկեանի ն, ինչ որ բախտորոշ կը դառնայ Մինասին համար։
Անձնական կեանք
1964-ին Մինաս կ'ամուսնանայ նկարչուհի Գայեանէ Մամաջանեանի հետ։ 1966-ին կը ծնի առաջնեկը՝ Արմանը։ 1969-ին կը ծնի կրտսեր որդին՝ Նարեկ Աւետիսեանը, որ նոյնպէս նկարիչ է։
Մահը
Մինաս Աւետիսեանին մահուան հանգամանքները մինչեւ օրս կը մնան անյայտ։
Ընդհանուր բնութագիր
Մինաս համեմատաբար ուշ սկսած է գեղանկարչութեամբ զբաղիլ։ 1960-ի անհատական ցուցահանդէսէն ետք, կարծիքները հակասական էին։ Կարգ մը արուեստաբաններ թերահաւատութեամբ կը նայէին Մինասին աշխատանքներուն։
Նկարիչի հիմնական նիւթերէն մէկը Ջաջուռի բնաշխարհն է, այն տունը, ուր ծնած է նկարիչը, մայրը՝ դրան շեմին կանգնած, ձեռքերը խաչած («Շեմքին», 1975, Երեւանի Ժամանակակից արուեստի թանգարան), հայրենի լեռները եւ բնաշխարհը։
Մօր հանդէպ յատուկ սէր տածած ըլլալով եւ զինք կանուխ կորսնցնելով, Մինաս մօր թեմային անդրադարձած է իր բոլոր աշխատանքներուն մէջ՝ ե՛ւ գեղանկարներուն, ե՛ւ որմնանկարներուն, ե՛ւ գծանկարներուն մէջ։ Երանգապնակին մէջ կը գերակշռեն կարմիրը, կապոյտը, նարնջագոյնը եւ դեղինը:
Մանկութեան օրերուն գիւղին մէջ ստացած տպաւորութիւններէն կը բխին նկարիչին ամէնէն վառ ու գունեղ ներդաշնակ կտաւները. («Գորգ կը գործեն», «Խնոցի», «Գիւղը», «Քնացածը» եւ այլն)։ Եզակի հետաքրքրութիւն կը ներկայացնէ ջաջուռեան պատկերաշարը։ «Ջաջուռ» բնանկարը (1960 Կտաւ, իւղաներկ, Ժամանակակից արուեստի թանգարան, Երեւան)։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:1928 ծնունդներ Ստորոգութիւն:1975 մահեր Ստորոգութիւն:Ջաջուռ ծնածներ Ստորոգութիւն:Երեւան մահացածներ Ստորոգութիւն:Հայ նկարիչներ Ստորոգութիւն:20 Յուլիսի ծնածներ Ստորոգութիւն:24 Փետրուարի մահացածներ Ստորոգութիւն:Գեղանկարիչներ
Խորէն Սինանեան
Խորէն Սինանեան, հայ մանկավարժ, աստղագէտ, Ֆրանսայի աստղագիտական ընկերութեան (1915) եւ Վենետիկի Մխիթարեան միաբանութեան անդամ (1892) ։
Կրթութիւնը ստացած է Մուրատ-Ռափայէլեան վարժարանին եւ Փատուայի համալսարանին մէջ։ Սինանեան իր կեանքին մեծ մասը նուիրած է մանկավարժական գործունէութեան՝ թուաբանութիւն եւ աստղագիտութիւն դասաւանդելով Սուրբ Ղազար մայրավանքի ճեմարանի, Մուրատ-Ռափայէլեանի, Տրապիզոնի, Քաղկեդոնի եւ Նիկոմիդիայի վարժարաններէն ներս։ 1894 թուականին, Ապրիլ 15-ին յայտնագործած է Լուսնթագ մոլորակի 6-րդ արբանեակը, սակայն Վատիկանի դիտարանի յանձնաժողովը այդ գիւտը չհաստատեց եւ չգրանցեց Սինանեանի անունով՝ Լուսնթագի 6-րդ արբանեակի գոյութիւնը ։ Սինանեանի գիտական աշխատանքներ եւ գիտահանրամատչելի յօդուածներ ունի մթնոլորտին նկատմամբ, որ ունին նաեւ թթուածինի պարունակութեան, կենդանակերպային լոյսի, երկնային լուսատուներու շարժման եւ աստղերու առկայծումներուն վերաբերեալ բացատրութիւններ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ մանկավարժներ Ստորոգութիւն:Հայ աստղագէտներ Ստորոգութիւն:Մխիթարեան միաբանութեան անդամներ
Չինարճըգ
Հակիրճ պատմութիւն
Գիւղը կը գտնուի Քեսապ աւանէն 3 քմ. հարաւ։ 19րդ դարու սկիզբը գիւղը եղած էր Քեսապի բնակիչներուն կալուածը ուր միայն ամրան ամիսներուն գիւղացիք կը մնային։ Ժամանակ մը ետք, ուրիշ բնակիչներ կուգան նաեւ մօտակայ գիւղերէն եւ կը հասատատուին Չինարճըգ։
1865-ին Անտոնեան Վարդապետի համաձայն հոն կապրէին 40 ընտանիք։ 1911-ի մարդահամարի համաձայն գիւղի բնակչութիւնը կը հասներ 176 անձի այսինքն 38 տուն։
1915-ին տարագրութենէ առաջ գիւղը ուներ 210 բնակիչ։ Տարագրութեան ատեն կը զոհուին մօտաւորապէս բնակչութեան երկու-երրորդը։ 1920-ին գիւղ կը վերադառնան միայն 77 անձ, 31 այլ գիւղացիներ մնալով շրջանէն դուրս (Հալէպ, Պէյրութ)։
1947-ին հայրենիք կը ներգաղթեն 119 անձ, եթէ նկատի առնենք 1955-ի գիւղի բնակչութեան թիւ որ 68 անձ կը համարուի, ուրեմն գիւղի բնակչութեան մօտ երկու երրորդը գաղթած է Հայաստան։
1993-ի տուեալներով գիւղը ուներ 71 անձ հայ բնակիչ կամ 18 տուն։ Կան նաեւ ալեւի ընտանիքներ որ ունին իրենձ տուներն ու կալուածները։
Բնորոշիչ Կառոյցներ
Գիւղին գլխաւոր կառոյցներն են՝
Սօսի ծառին տակ գիւղացիներուն հետ հանդիպումեր ունեցած են Նիկոլ Աղբալեանը, Համազասպը, Ռուբէնը եւ Սօսէ Մայրիկը։
Ըրվինկ Թալպըրկ
Իրվինկ Կրէնթ Թալպըրկ (անգլ.՝ Irving Grant Thalberg 30 Մայիս, 1899 – 14 Սեպտեմբեր, 1936) Ամերիկացի ֆիլմի արտադրիչ մըն էր վաղ ֆիլմի օրերուն: Ան կոչուած էր «Հրաշալի Տղան» (անգլ.՝ "The Boy Wonder") իր երիտասարդ տարիքին համար, ինչպէս նաեւ իր կարողութեան զատելու լաւ թատերագիրներ, դերասաններ, ֆիլմի պատրաստութեան կազմ մը եւ պատրաստելու հասութաբեր ֆիլմեր, ինչպէս Grand Hotel, China Seas, Camille, Mutiny on the Bounty, եւ The Good Earth: Անոր ֆիլմերը միշտ կը համեմատէին համաշխարհային ֆիլմի պահանջքներու, ցուցադրելով «երանելի պատկեր մը Ամերիկեան կեանքի որ կը դառնար անձնական ազատութեան ու ռամկավարութեան շուրջ», կ'ըսէ կենսագրագիր Ռոլընտ Ֆլամինի:
Ծնած է Պրուքլին, Նիւ Եորք: Փոքր տարիքէ ան կը տարապէր սրտի հիւանդութենէ մը որուն պատճառաւ բժիշկները կը կարծէին, թէ ան պիտի մահանայ երբ 30 տարեկան դառնայ: Երկրորդական դպրոց աւարտելէ ետք ան աշխատեցաւ խանութպանի մը քով արտուայ ընթացքին, եւ առաւ տպագրութեան/լեզուական դասեր գիշերուան ընթացքին: Ժամանակ մը ետք, ան գործ գտաւ հաշուապահութեան Universal Studios ընկերութեան Նիւ Եորքի գրասենեակին մէջ, որմէ ետք ստանցնեց սթուտիոյի մը վարելը ընկերութեան Լոս Անճելըսի բաժամունքին մէջ: Այդ գործի 3 տարուայ ժամանակայատուածին ընթացքին առիթը կ'ունենայ շուրջ 100 ֆիլմի պատրաստութիւններու ականատես դառնալ:
Լոս Անճելըսի մէջ ան կը համագործակցի Լուի Պ. Մէյըրի հետ եւ միասին կը հիմնեն Metro-Goldwyn-Mayer (MGM) ընկերութիւն: Ան կը դառնայ արտադրական գլուխ պատասխանատուն 1925-ին երբ ան միայն 26 տարեկան էր, օգնելով MGM դառնայ ամէնէն յաջող ֆիլմի ընկերութիւնը Հոլիուուտի մէջ: Իր 12 տարիներու ընթացքին ընֆերութեան մէջ մինչեւ իր վաղ մահը 37 տարեկանին, ան օգնած է արտադրելու շուրջ 400 ֆիլմ: Առաւելաբար, ան ծանօթացուց նոր ժանր մը ֆիլմերու որ ահն էր, ինչպէս «Production Code»: 1920ական եւ 1930ական թուականներուն ան նաեւ առաջին անձը եղաւ ծանօթացնելու գրական քլասիք գիրքերու ֆիլմի տարբերակները պատրաստելով:
Թալպըրկ «ստեղծեց» մեծ թիւով դերասաններ եւ անոնց պաստարային մակարդակը բարելաւեց տարիներու ընթացքին: Անոնցմէ են՝ Լոն Չէյնի, Ռամոն Նովարո, Ճոն Կիլպըրթ, Ճոն Քրոֆըրտ, Քլարք Կէյպըլ, Ճին Հարլո, Ուալըս Պիրի, Լուիզ Ռէյնըր, Կրէթա Կարպո, Լայնըլ Պէրիմոր, եւ Նորմա Շիրըր (ով իր առաջին կինը դարձաւ): Ան կարողութիւնը ունէր մակարդակը եւ ընդհանրական յաջողութիւնը միացնելու ու արուեստական լաւ գործը համապատասխանելու ժողովուրդի ֆիլմի պահանջքին: Անոր մահէն ետք, արտադրիչներ կ'ըսէին, թէ անոր գործերը այժմէական ֆիլմի պատմութեան մէջ ամէնէ լաւերէն են: ԱՄՆ-ի նախագահ Թիոտոր Ռուզվըլթ ըսած է, «Արուեստի աշխարհը ախքատացաւ Իրվինկ Թալպըրկի մահուամբ: Իր բարձրորակ իտէալները եւ երեւակայութիւնը պատճառն էին իր ֆիլմի արտադրութիւններուն»: Irving G. Thalberg Memorial Award մրցանակը, երբեմն կը տրուի Ֆիլմի Ակադեմիային (Academy of Motion Picture Arts and Sciences) կողմէ 1937էն ի վեր արտադրիչներու որոնք արժանի են:
Գրիգոր Աղանեան
Գրիգոր Աղանեան (7 Օգոստոս 1943, Քոքինիա, Յունաստան), յունահայ ոտնագնդակի մարզիկ։ Ան եղած է առաջին յունահայերէն, որոնք մաս կազմած են Յունաստանի ոտնագնդակի ազգային հաւաքականին, Դանիէլ Դանիէլեանէն եւ Վահագն Աբրահամեանէն ետք։
Կենսագրական գիծեր
Գրիգոր Աղանեան ծնած է Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմին ընթացքին՝ 7 Օգոստոս 1943-ին, հայ գաղթական ընտանիքի մը յարկին տակ։ Ատափազարցի մայրը եւ Աֆիոնքարահիսարցի հայրը Փոքր Ասիոյ Աղէտի օրերուն, 1922-ին, քանի մը տարի Հիոս (կզղի, Իզմիրի դիմացը, Էգէական ծով) ապաստանելէ ետք, վերջնականապէս Փիրէայի Քոքինիա շրջանը կը հաստատուին։
Աղանեան կ՛ աւարտէ Հայ Կապոյտ Խաչի «Զաւարեան» նախակրթարանը եւ ապա դասերու կը հետեւի արհեստագիտութեան դպրոցը, միաժամանակ իբրեւ ճախարակագործ աշխատելով մեքենայի գործատան մը մէջ։ Աւելի ետք կ՛ աշխատի ընտանեկան մսավաճառատան մէջ։
Ոտնագնդակի մարզիկ
Առաջին անգամ ոտնագնդակ կը խաղայ Քոքինիոյ Հ․Մ․Ը․Մ․-ի փոքրերուն խումբին մէջ։ Շնորհիւ իր լաւ խաղարկութեան, 15 տարեկան հասակին՝ 1959-ին, մաս կը կազմէ Փիրէայի «Էթնիքոս» խումբին։ Պատանի տարիքին պատճառով փոխ կը տրուի «Նիքէա» եւ 1960-ին' «Փանէյալիօ» խումբերուն։
1964-ին Փիրէայի «Օլիմպիաքոս» խումբի հաւաքականին մաս կը կազմէ եւ կը դառնայ խումբին գլխաւոր մարզիկներէն։ 1971-ին, կը ճակատի մարզիչին հետ՝ Լաքիս Փեթրոփուլոս, որ միաժամանակ Յունաստանի Ազգային խումբին մարզիչն էր նաեւ։ Մէկ տարուայ համար Զուիցերիոյ «Էֆ Սի Լաշօտէֆոն» (FC La Chaux-de-Fonds) ոտնագնդակի խումբին մարզիկը կը դառնայ։ Տարի մը ետք խումբին ժամանակաւոր մարզիչի դերը կը ստանցնէ։
1970-էն մինչեւ 1973 մաս կազմած է Յունաստանի Ազգային խումբի հաւաքականին։
Պատմութեան անցած են Օլիմպիաքոսի դարաւոր հակառակորդ «Փանաթինայիքոս» խումբին խաղցող Միմի Տոմազոյին հետ Աղայեանին ունեցած մենամարտութիւնները։ Այս ուղղութեամբ,«Օլիմպիաքոս»ի համակիրները հետեւեալ երկտողը ստեղծած են․- "«Ո՞վ է ան որ Զօրավարը սպայ դարձուց, Գրիգոր Աղանեանն է Հայաստանէն»"(Ποιος είναι αυτός που έκανε το Στρατηγό, λοχία; Είν' ο Γρηγόρης Αγανιάν από την Αρμενία.)
Տիտղոսներ
Օլիմպիաքոս խումբին հետ․
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:7 Օգոստոսի ծնունդներ Ստորոգութիւն:Քոքինիա ծնածներ Ստորոգութիւն:Մարզիկներ Ստորոգութիւն:Հայ մարզիկներ Ստորոգութիւն:1943 ծնունդներ
Վերնատուն
Վերնատուն
20-րդ դարու սկիզբը գոյութիւն ունեցած հայ գրական ակումբ, որ հիմնուած է 1899-ին Յովհաննէս Թումանեանի ջանքերով։ Վերնատան անդամները իրենց հանդիպումները կը կատարէին Թումանեանի բնակարանը, որ կը գտնուէր Թիֆլիսի Բեհրութեան փողոց № 44 վերջին՝ չորրորդ հարկը, ուրկէ եկած է իր անուանումը՝ «Վերնատուն»:
Անդամներ
Մշտական անդամներուն կողքին, զանազան առիթներով, Վերնատան հանդիպումներուն կը մասնակցէին նաեւ անուանի հայ գրողներ, արուեստագետներ, պատմաբաններ, լեզուաբաններ կամ գրականասէր մարդիկ, ինչպէս՝ Պերճ Պռոշեան ը, Մուրացան ը, Վրթանէս Փափազեան ը, Կոմիտասը, նկարիչներ՝ Գէորգ Բաշինջաղեանը, Փանոս Թերլեմեզեանը։
Հիմնահարցեր
Վերնատան մէջ կը քննարկուէին․
Ըստ գրականագէտ Արամ Ինճիկեանի՝ Վերնատան մէջ կը քննարկուէր նաեւ՝
Նկար «Վերնատան» մասին
Տիմիթրի Նալպանտեան գծած է «Վերնատունը» (1974-1976), ուր ներկայ են.
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Գրականութիւն
Հայաստանի Հանրապետութեան Կեդրոնական Դրամատուն
Հայաստանի Հանրապետութեան Կեդրոնական դրամատուն (ՀՀ կեդրոնական դրամատուն, Կեդրոնական դրամատուն, ՀՀ ԿԴ, ոչ պաշտօնական՝ ՀՀ Կեդրոնական դրամատուն) պետական գործառոյթներով օժտուած իրաւաբանական անձ է, որուն միակ հիմնադիրը Հայաստանի Հանրապետութիւնն է։ Կեդրոնական դրամատունը իր խնդիրները իրականացնելէ անկախ է Հայաստանի Հանրապետութեան պետական մարմիններէն։ Կեդրոնական դրամատունը միասնական կեդրոնացած համակարգ է, որ կը ներառէ դրամատան գլխաւոր գրասենեակը եւ տարածքային ստորաբաժանումները։ Կեդրոնական դրամատան հիմնական խնդիրը Հայաստանի Հանրապետութեան մէջ գիներու կայունութեան ապահովումն է։ Իր հիմնական խնդիրը իրագործելու նպատակով Կեդրոնական դրամատունը կը մշակէ, կը հաստատէ եւ կ'իրականացնէ դրամավարկային քաղաքականութեան ծրագիրները։ Եթէ Կեդրոնական դրամատան միւս խնդիրները կը հակասեն իր հիմնական խնդիրին, Կեդրոնական դրամատունը առաջնութիւն կու տայ հիմնական խնդիրին եւ կը ղեկավարուի ատոր իրագործման անհրաժեշտութեամբ։
Կեդրոնական դրամատան այլ խնդիրներէն են՝ Հայաստանի Հանրապետութեան դրամատնային համակարգի կայունութեան, իրացուելիութեան, վճարունակութեան եւ բնականոն գործունէութեան համար անհրաժեշտ պայմաններ ապահովելը, գործուն վճարահաշուարկային համակարգ ստեղծելն ու զարգացնելը։ Իր խնդիրները իրագործելու նպատակով, Կեդրոնական դրամատունը՝ կը թողարկէ Հայաստանի Հանրապետութեան արժոյթը, կը կազմակերպէ եւ կը կարգաւորէ դրամաշրջանառութիւնը, կ'իրականացնէ կառավարութեան դրամատնային սպասարկումը, կը հանդիսանայ կառավարութեան ֆինանսական գործակալն ու խորհրդատուն, կը լիցենզաւորէ դրամատուները, օրէնքով նախատեսուած պարագաներուն՝ նաեւ այլ անձանց, կը կարգաւորէ եւ կը վերահսկէ ատոնց գործունէութիւնը, որպէս վերջին ատեանի վարկատու վարկեր կը տրամադրէ դրամատուներուն, կը կարգաւորէ եւ կը վերահսկէ վճարահաշուարկային համակարգի գործունէութիւնը, կը տիրապետէ, կ'օգտագործէ եւ կը տնօրինէ Հայաստանի Հանրապետութեան միջազգային պահուստները։
ՀՀ Կեդրոնական Դրամատան Պատմութիւն
Հայաստանի Հանրապետութեան կեդրոնական դրամատան պատմութիւնը բաժնուած է 4 հիմնական փուլերու՝ Նախախորհրդային ժամանակաշրջան, Առաջին Հանրապետութեան ժամանակաշրջան, Խորհրդային ժամանակաշրջան, Հայաստանի երրորդ Հանրապետութեան ժամանակաշրջան։ Այստեղ ներկայացուած են նաեւ երրորդ հանրապետութեան ժամանակաշրջանին կատարուած օրէնսդրական փոփոխութիւնները, ֆինանսական կառոյցներու եւ ֆինանսական արդիւնքներու մասին ամփոփ նկարագրութիւն։
Հայկական Դրամի Պատմութիւն
Հայկական դրամի պատմութիւնը բաժնուած է մի քանի փուլի՝ Հին ժամանակներէն մինչեւ ցարական ժամանակաշրջան, Առաջին հանրապետութեան ժամանակաշրջան, ԽՍՀՄ ժամանակաշրջան, Երրորդ հանրապետութեան ժամանակաշրջան։
ՀՀ Ազգային Արժոյթ
Նորանկախ Հայաստանի Հանրապետութեան դրամական միաւորը շրջանառութեան մէջ մտած է 22 Նոյեմբեր 1993-ին։ Դրամը (կոդ՝ AMD) Հայաստանի արժոյթն է։ ԱՊՀ-ի ամենակայուն արժոյթներէն է (2001-ի Յունուարին փոխարժէքը եղած է 556 դրամ մէկ դոլարի դիմաց)։ Հայկական դրամի խորհրդանշանն է նշանը։
2003 թուականին սոյն գրանշանը կը ներառուի 10000 արժողութեան թղթադրամի դարձերեսի ձախ կողմին վրայ։ 2007-ին գրանշանը կը հաստատուի ազգային խորհրդանշաններու ստանդարտներու համակարգին մէջ։ Նոյն թուականին Կարէն Կոսմենդարեանը զայն ներկայացուցած է նաեւ ԱՄՆ-ու Սան Ֆրանսիսքօ քաղաքին մէջ տեղի ունեցած ԱՐՄԹԵՔ-2007 բարձր արհեստագիտութիւններուն նուիրուած հայկական առաջին միջազգային կոնգրեսին՝ յայտնի դարձնելու եւ համակարգչային միջազգային ստանդարտներու մէջ ներառելու նպատակով։
Կեդրոնական Դրամատան Կազմակերպա-Իրաւական Կառուցուածքը
Հայաստանի Հանրապետութեան Կեդրոնական դրամատունը պետական անկախ կառավարման կառոյց է, որուն գործունէութեան հիմնական նպատակը Հայաստանի Հանրապետութեան տարածքին գիներու կայունութեան ապահովումն է։
Կեդրոնական դրամատան միակ հիմնադիրը Հայաստանի Հանրապետութիւնն է։ Կեդրոնական դրամատունը իր գործունէութիւնը իրականացնելու համար անկախ է Հայաստանի Հանրապետութեան պետական մարմիններէմ ինչպէս ԿԴ խնդիրներու նպատակադրման, այնպէս ալ այդ խնդիրներուն հասնելու գործիքակազմի ընտրութեան մէջ։
Անկախութիւնը անհրաժեշտ է գիներու եւ ֆինանսական կայունութեան ապահովման նպատակաուղղուած արդիւնաւէտ քաղաքականութիւններ իրականացնելու համար, որով Կեդրոնական դրամատունը իր ներդրումը կ'ունենայ երկարաժամկէտ հատուածին կայուն տնտեսական աճի ապահովման գործընթացին մէջ։
Կեդրոնական դրամատունը իր խնդիրները իրագործելու նպատակով կարող է իր անունէն կնքել պայմանագիրներ, ձեռք բերել իրաւունքներ, ստանձնել պարտաւորութիւններ, ինչպէս՝ վերցնել վարկեր, հանդէս գալ որպէս հարցնող եւ պատասխանող. Օրէնքով նախատեսուած պարագաներուն ձեռք բերել, տիրապետել, օգտագործել եւ օտարել գոյք, գոյքային եւ անձնական ոչ գոյքային իրաւունքներ։
Կեդրոնական դրամատունը իր խնդիրները իրականացնելու համար անկախ է Հայաստանի Հանրապետութեան պետական մարմիններէն։ Կեդրոնական դրամատունը եւ կառավարութիւնը իրարու հետ պարտաւորութիւններու համար պատասխանատուութիւն չեն կրեր, եթէ այդպիսիք չեն ստանձնած։
Կեդրոնական Դրամատան Կառավարումը
Կեդրոնական Դրամատան բարձրագոյն պաշտօնատար անձը Կենդոնական Դրամատան նախագահն է։ Կեդրոնական դրամատան նախագահը կը նշանակուի ՀՀ նախագահի առաջարկութեամբ ՀՀ Ազգային ժողովի կողմէ` եօթը տարի ժամկէտով եւ պատասխանատու է Կեդրոնական դրամատան խնդիրներու իրագործման համար։
Կեդրոնական դրամատան խորհուրդը կազմուած է Կեդրոնական դրամատան նախագահէն, անոր տեղակալէն, խորհուրդի հինգ անդամներէն։ Կեդրոնական դրամատան նախագահը եւ անոր տեղակալը Կեդրոնական դրամատան խորհուրդի կազմին մէջ կ'ընդգրկուին ի պաշտօնէ։ Կեդրոնական դրամատան խորհուրդի հինգ անդամները կը նշանակէ Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահը` հինգ տարի ժամկէտով։ Կեդրոնական դրամատան խորհուրդի անդամները չեն կրնար Կեդրոնական դրամատան մէջ այլ պաշտօն ունենալ։
Կեդրոնական Դրամատան Նպատակներ Ու Խնդիրներ
Դրամավարկային քաղաքականութիւնը փողի առաջարկի կամ փողի գինի (տոկոսադրոյքի) կարգաւորման գործընթացն է։ Դրամավարկային քաղաքականութեան միջոցով կ'իրագործուին այնպիսի նպատակներ, որոնք ուղղուած են կայուն տնտեսական աճի եւ մակրոտնտեսական կայունութեան ապահովման։ Որպէս այդպիսի նպատակ, համաձայն ՀՀ Սահմանադրութեան 83.3–րդ յօդուածի եւ «ՀՀ կեդրոնական դրամատան մասին» ՀՀ օրէնքի 4-րդ յօդուածի, ՀՀ ԿԴ-ի համար սահմանուած է գիներու կայունութեան ապահովումը։ Այս նպատակը իրագործելու համար ԿԴ-ն՝ Կառավարության հետ համատեղ, կը սահմանէ գնաճի նպատակային թիրախը որ, համաձայն «ՀՀ Բիւճետային համակարգի մասին» ՀՀ օրէնքի, կ'ամրագրուի «Կառավարութեան միջնաժամկէտ ծախսերու ծրագրում»։
Ինչպէս աշխարհի գրեթէ բոլոր երկիրներու կեդրոնական դրամատուները, ՀՀ կեդրոնական դրամատունը եւս նպատակ կը հետապնդէ ապահովել գիներու կայունութիւնը։ Գիներու կայունութիւնը մակրոտնտեսական կայունութեան կամ տնտեսական գործունէութեան համար կայուն պայմաններու ստեղծման հիմնական նախադրեալներէն է։ Գիներու կայունութեան ապահովմամբ ԿԴ-ն կը նպաստէ երկարաժամկէտ հատուածի բարձր տնտեսական աճին, հետեւաբար բնակչութեան կենսամակարդակի բարձրացման։ Միջազգային փորձի հիման վրայ իրականացուած վերլուծութիւնները ցոյց կու տան, որ բարձր եւ տատանողական գնաճը կը խոչընդոտէ տնտեսութեան զարգացման։ Մասնաւորապէս, բարձր եւ տատանողական գնաճի պայմաններուն, որ ի դէպ կ'ուղեկցուի նաեւ գիներու փոփոխման հետագայ անորոշութիւններու մեծացումով, կը կրճատուին իրական եկամուտներն ու խնայողութիւնները, ինչպէս նաեւ երկարաժամկէտ վաճառականական ծրագիրներու ներդրումները։
1 Յունուար 2006-էն ՀՀ կեդրոնական դրամատունը, «ՀՀ կեդրոնական դրամատան մասին» ՀՀ օրէնքի սահմաններու փողի միաւորներու նպատակադրումէն պաշտօնապէս անցում կատարած է գնաճի նպատակադրման ռազմավարութեան։ Այս ռազմավարութեան համատեքստին որպէս դրամավարկային քաղաքականութեան միջանկեալ նպատակ գնաճի կանխատեսուած մակարդակն է, իսկ որպէս գործառնական նպատակ՝ կարճաժամկէտ տոկոսադրոյքը։ Ընդ որուն ՀՀ ԿԴ-ն դրամավարկային քաղաքականութեան ռազմավարութեան, միջանկեալ եւ գործառնական նպատակներու ընտրութեան հարցին լիովին անկախ է։ 2007-էն սկսած ՀՀ-ի մէջ որպէս գնաճի նպատակային թիրախ սահմանուած է 4%-ը՝ 1.5% տատանումներու թոյլատրելի միջակայքով։ Գնաճի նպատակային մակարդակը կը սահմանուի Կեդրոնական դրամատան կողմէ՝ Կառավարութեան հետ համատեղ։ Իր հիմնական խնդիրը իրագործելու նպատակով Կեդրոնական դրամատունը կը մշակէ, կը հաuտատէ եւ կ'իրականացնէ դրամավարկային քաղաքականութեան ծրագիրները։ Եթէ Կեդրոնական դրամատան միւս խնդիրները կը հակասեն իր հիմնական խնդիրին, Կեդրոնական դրամատունը առաջնութիւն կու տայ հիմնական խնդիրին եւ կը ղեկավարուի ատոր իրագործման անհրաժեշտութեամբ։
Կեդրոնական դրամատան խնդիրներն են՝
Կեդրոնական դրամատունը եռամսեակը մէկ անգամ յաջորդ 12 ամիսներու համար կը հրապարակէ դրամավարկային քաղաքականութեան ծրագիր, որ կը կրէ ուղեցուցային բնոյթ։
Կեդրոնական Դրամատան Գործառոյթներ
Իր խնդիրները իրագործելու նպատակով Կեդրոնական դրամատունը սոյն օրէնքով սահմանուած կարգով՝
Կեդրոնական դրամատան առաքելութիւնն է՝
Կեդրոնական դրամատունը հիմնական նպատակը իրականացնելու համար կը ձգտի բարձր պահել իր՝ որպէս անկախ կառոյցի եւ Հայաստանի Հանրապետութեան միջնաժամկէտ եւ երկարաժամկէտ հատուածներու գիներու եւ ֆինանսական կայունութեան երաշխաւորի հեղինակութիւնը՝ առաջնորդուելով տնտեսութեան կայուն զարգացման ապահովման եւ միջազգային շուկաները լրացնելու հեռանկարով, ձգտելով ունենալ ֆինանսական ծառայութիւններու ոլորտի տարածաշրջանային կարեւոր դերակատարում։
Կեդրոնական Դրամատունն Ու ՀՀ Տնտեսութիւնը
Իր խնդիրները իրականացնելու համար Կեդրոնական դրամատունը կը համագործակցի Հայաստանի Հանրապետութեան պետական մարմիններուն հետ։ Կեդրոնական դրամատան նախագահը կամ անոր տեղակալը պարբերաբար պարզաբանումներ կամ բացատրութիւններ կու տան Ազգային Ժողովին եւ անոր յանձնաժողովներուն՝ Կեդրոնական դրամատան քաղաքականութեան մասին։ Երկրի գլխաւոր դրամատունը կը մասնակցի կառավարութեան տնտեսական եւ ֆինանսական ծրագիրներու մշակման, ինչպտս նաեւ կ'աջակցի ատոնց իրականացման, եթէ ատիկա չի հակասեր Կեդրոնական դրամատան խնդիրներուն։ Դրամավարկային քաղաքականութեան ծրագիրի մշակման ընթացքին Կեդրոնական դրամատունը կը խորհրդակցի կառավարութեան հետ։ Դրամատան նախագահը կարող է խորհրդակցական ձայնի իրաւունքով մասնակցիլ կառավարութեան բաց նիստերուն եւ գրաւոր կարծիք ներկայացնել քննարկուող հարցերու վերաբերեալ։
Կեդրոնական դրամատունը իւրաքանչիւր տարի՝ մինչեւ 1 Մայիս, Ազգային ժողով կ'ուղարկէ եւ Ազգային ժողովի կանոնակարգ՝ Հայաստանի Հանրապետութեան օրէնքով սահմանոգած կարգով ու ժամկէտով Ազգային ժողովի նիստին մէջ կը ներկայացնէ ընթացիկ տարուան առաջին եռամսեակին հաստատուած դրամավարկային քաղաքականութեան ծրագիրը։
Հայաստանի Հանրապետութեան կառավարութեան լիազօր ներկայացուցիչը կրնայ խորհրդակցական ձայնի իրաւունքով մասնակցիլ Կեդրոնական դրամատան խորհուրդի բաց նիստերուն եւ գրաւոր կարծիք ներկայացնել քննարկուող հարցերու վերաբերեալ։
ՀՀ ԿԴ Փոխյարաբերութիւնները ՀՀ Պետական Մարմիններու Հետ
Կեդրոնական դրամատունը կ'իրականացնէ կառավարութեան դրամական սպասարկումը։ Պետական բիւճէի նախագիծը կազմելու համար կառավարութիւնը կամ անոր լիազօրուած պետական կառավարման մարմինը կը խորհրդակցի Կեդրոնական դրամատան հետ՝ պետական բիւճէի նախագիծին առնչուող հարցերու շուրջ, ինչպէս՝ նախատեսուող ներքին եւ արտաքին պետական փոխառութիւններու, ատոնց աղբիւրներու, ծաւալներու, ժամկէտներու եւ պայմաններու, ինչպէս նաեւ փոխառու միջոցներու օգտագործման ուղղութիւններու եւ նպատակներու վերաբերեալ։ Կեդրոնական դրամատունը պետական բիւճէի նախագիծի վերաբերեալ կառավարութեան պաշտօնական եզրակացութիւն կը ներկայացնէ։ Կեդրոնական դրամատան պաշտօնական եզրակացութիւնը պետական բիւճէի նախագիծին կից կը ներկայացուի Ազգային Ժողովի քննարկման՝ օրէնքներով սահմանուած կարգով։ Կեդրոնական դրամատունը կառավարութեան պաշտօնական եզրակացութիւն կը ներկայացնէ նաեւ պետական բիւճէի կատարման մասին տարեկան հաշուետուութեան վերաբերեալ։ Կեդրոնական դրամատան պաշտօնական եզրակացութիւնը պետական բիւճէի կատարման մասին տարեկան հաշուետուութեան կից կառավարութիւնը կը ներկայացնէ Ազգային ժողովի քննարկման՝ օրրնքով սահմանուած կարգով։
Կենտրոնական դրամատոնը, կառավարութեան ֆինանսական գործակալն է՝
Քրիստոսի Փորձութիւնները
Քրիստոսի Փորձութիւնները (Vade retro, Satana - «հեռացիր ինձմէ, Սատանա»), Նոր Կտակարանին մէջ նկարագրուած է Սատանայի կողմէ Յիսուս Քրիստոսի փորձութիւնները 40 օր անապատի մէջ ըլլալու ժամանակ, ուր ան հեռացած էր իր մկրտութենէն ետք: Քրիստոնէութեան մէջ Յիսուսի փորձութիւնները կը ներկայացուին իբրեւ Յիսուսի մէջ երկակիութեան ապացոյց, իսկ Սատանայի խոցումը` իբրեւ չար ուժերու դէմ պայքարի օրինակ եւ մկրտութեան բարեբեր պտուղներու արդիւնք :
Հայաստանի Հանրապետութեան Կեդրոնական Դրամատուն
ՀՀ ԿԴ Փոխյարաբերութիւնները ՀՀ Պետական Մարմիններու Հետ
Կեդրոնական դրամատան կողմէ Հայաստանի Հանրապետութեան կառավարութեան կամ այլ պետական մարմիններուն ուղղակիօրէն կամ անուղղակիօրէն վարկաւորելը կամ այլ կերպ ֆինանսաւորելը կ'արգիլուի՝ բացառությամբ օրէնքով նախատեսուած պարագաներու։
Քրիստոսի Փորձութիւնները
Աւետարանական Պատմութիւն
Յիսուս Քրիստոսի 40 օր անապատի մէջ գտնուելու եւ Սատանայի փորձութիւններու մասին պատմութիւնը առկայ է աւետարանիչներու մօտ, բացի Յովհաննէս աւետարանիչէն: Ընդ որուն Մատթէոսը եւ Ղուկասը մանրամասն կը պատմեն այդ մասին, համընկնելով բոլոր դետալներու մէջ, իսկ Մարկոսը միայն քիչ մը կը յիշատակէ այդ մասին, առանց մանրամասնութիւններու. «Ան քառասուն օր մնաց անապատին մէջ եւ Սատանայի կողմէ փորձութեան ենթարկուեցաւ: Այնտեղ ան գազաններու հետ էր, իսկ հրեշտակները կը ծառայէին անոր: :
Հայաստանի Հանրապետութեան Կեդրոնական Դրամատուն
Միջազգային Համագործակցութիւն
Հայաստանի Հանրապետութիւնը եւ երկրի կեդրոնական դրամատունը լրացուած են համաշխարհային հանրութեան։ ՀՀ կեդրոնական դրամատունը երկկողմ համագործակցութիւն ունի այնպիսի կառոյցներու հետ, որպիսիք են
Կեդրոնական դրամատունը, իր իրաւասութեան շրջանակին մէջ, կը համագործակցի միջազգային ֆինանսական կազմակերպութիւններու հետ, կը ներկայացնէ Հայաստանի Հանրապետութեան շահերը միջազգային ֆինանսական կազմակերպութիւններու մէջ, տարբեր երկիրներու կեդրոնական եւ այլ դրամատուներու հետ յարաբերութիւններու մէջ։
Քրիստոսի Փորձութիւնները
Աւետարանական Պատմութիւն
Ըստ Մատթէոսի, երրորդ փորձութենէն ետք «այն ժամանակ Սատանան թողեց անոր, եւ ահա հրեշտակները մօտեցան եւ կը ծառայէին անոր»: Նոր Կտակարանի այլ գիրքերու մէջ փորձութիւններու կամ գայթակղութիւններու մասին կը յիշատակէ Պօղոս Առաքեալը (Թուղթ առ Եբրայեցիս). «Որովհետեւ, ինչպէս որ ինքն իսկ չարչարուեցաւ` փորձության մատնուելով, այնպէս ալ կրնայ օգնել փորձութեան ենթարկուածներուն»: Թուղթ առ Եբրայեցիս 2:18: Այդ նոյն թուղթին վրայ առաքեալը կը գրէ. «Քանզի ոչ թէ ունինք քահանայապետ մը, որ չարչարակից չըլլայ մեր տկարութեան, այլ Քահանայապետ մը, որ մեզի նման փորձուած է ամէն ինչի մէջ, բայց առանց մեղքի է»: Թուղթ առ Եբրայեցիս 4:15:
Հայաստանի Հանրապետութեան Կեդրոնական Դրամատուն
Միջազգային Համագործակցութիւն
Միջազգային համագործակցութեան շնորհիւ ՀՀ կեդրոնական դրամատունը սկսած է ստացած վարկերու միջոցով իրականացնել համակարգային վերափոխումներու, վճարային հաշուեկշռի սպասարկման, մասնաւոր վաճառականութեան ֆինանսաւորման, տարրական եւ վերականգնողական վարկերու եւ համանման այլ ծրագիրներ։ Միջազգային ֆինանսական կազմակերպութիւններու հետ տարուող աշխատանքի դրական արդիւնքները նոր հեռանկարներ կը բանան տնտեսական տարբեր ինստիտուտներու եւ աշխարհի մեծ դրամատուներուն հետ համատեղ նախագիծերու իրականացման համար։
Քրիստոսի Փորձութիւնները
Աւետարանական Պատմութիւն
Ի տարբերութիւն աստուածաշնչային բովանդակութեամբ գիրքերու մէջ իրենց արտացոլումը ստացած աւետարանիչներու պատմութիւններու, որոնք մանրամասնութիւններ են աւելացուցած են, Քրիստոսի փորձութեան պատմութիւնը այդ ապոկրիֆներուն մէջ չի բացայայտուիր: Այդ մասին շատ կարճ կը յիշատակուի Նիկոդեմոսի աւետարանի Սատանայի եւ դժոխքի երկխօսութեան մէջ Քրիստոսի այդտեղ գալէ առաջ. «...կը մտածես եւ կը վախնա՞ս ընդունել Յիսուսը: Ան իմ եւ քու հակառակորդն է: Անոր փորձութիւնը նոյնիսկ հրեաներու աւագանիին ստիպեց զրպարտել եւ դատապարտել Զայն» :
Աստուածաբանական Մեկնութիւն
Վերլուծելով աւետարանիչներու պատմութիւնները` աստուածաբանները կ'ենթադրեն, որ Քրիստոս անմիջապէս իր մկրտութենէն ետք «Հոգիի կողմէ ուղարկուեցաւ անապատ` Սատանայի փորձութիւններու համար»: Եփրեմ Ասորին դատողութիւններ կ'ընէ այն պատճառներու մասին, թէ ինչո՞ւ Յիսուս Սուրբ Հոգիի կողմէ ուղարկուեցաւ անապատ:
Յովհան Ոսկեբերանը «Մատթէոս աւետարանիչի զրոյցներու մէջ» կը գրէ այն պատճառներուն մասին, թէ ինչո՞ւ Քրիստոսի փորձութիւնները տեղի ունեցան անմիջապէս մկրտութենէն ետք: Անոր կարծիքով անիկա անոր համար է, որպէսզի «մկրտուողներէն ոչ ոք, եթէ մկրտուելէ ետք հանդիպի փորձութիւններու, չվրդովի, այլ կարենայ տղամարդի մը պէս տանիլ որեւէ փորձութիւն» :
Հայաստանի Հանրապետութեան Կեդրոնական Դրամատուն
ՀՀ ԿԴ Դիլիջան Ուսումնահետազօտական Կեդրոն
Կեդրոնի ստորին հարկը ամբողջութեամբ նախագծուած է որպէս ակադեմիական հաստատութիւն՝ իր մէջ ներառելով բարձրակարգ կացարան (campus)՝ նախատեսուած հետբուհական կրթական ծրագիրի մասնակից ուսանողներու եւ դասախօսական կազմի համար։ Համալիրին մէջ նախատեսուած են կրթական գործընթացը իրականացնելու համար անհրաժեշտ բոլոր պայմանները՝ ինչպէս ուսանողներու եւ դասախօսներու կացարաններ, այնպէս ալ արդի պահանջներուն բաւարարող կահաւորուած լսարաններ։ Կեդրոնին մէջ տարածքներ հատկացուած են առեւտրային դրամատուների, ԱրՔա հարկային կեդրոնի, ԱՔՌԱ-վարկային եւ ԱՊՊԱ-բիւրօներու համար՝ վերջիններուս կողմէ այնտեղ ռեզերվային սերվերներով պահուստային տուեալներու շտեմարաններու ստեղծման հնարաւորութեամբ։