cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հարուածային Բանուոր
«Հարուածային Բանուոր», խորհրդային շրջանի հայկական եռօրեայ, ապա՝ երկօրեայ թերթ։ Հանդիսացած է ՀԱՄԽ-ի եւ արհմիութիւններու կեդրոնական վարչութիւններու օրգանը։ Լոյս տեսած է 1933— 1934 թուականներուն, Երեւանի մէջ։ Խմբագիր՝ Ոսկանեան։
Հասկեր (ամսագիր)
«Հասկեր», հայկական մանկական պատկերազարդ ամսագիր։ Լոյս տեսած է 1905-1917, 1922-ին, Թիֆլիսի մէջ։ Խմբագիր-հրատարակողներ՝ Կ. Լիսիցեան, Ս. Լիսիցեան։ Խմբագրութեան աշխատանքներուն մասնակցած են Յակոբ Աղաբաբը, Դերենիկ Դեմիրճեան, Ս. Սահակեան, Ս. Քափանակեան, Ա. Գուլոյեան (Սէյրին) եւ ուրիշներ։
Տպագրած է հեքիաթներ, լեգենդներ, առակներ, բնութեան երեւույթները բացատրող գիտահանրամատչելի ակնարկներ ու զրոյցներ։ Մանկավարժական բաժինը, որուն աշխատակցած են Հ. Տէր-Միրաքեան, Տ. Ռաշմաճեան, Ի. Յարութիւնեան, լուսաբանած է երեխաներու գեղագիտական, ֆիզիկական դաստիարակութեան հարցեր։ Գրակա-գեղագիտական բաժնին մէջ տեղ գտած են Յովհաննէս Թումանեանի, Աթաբեկ Խնկոյեանի, Հ. Հայրապետեանի, Հ. Աղաբաբի մանկական ստեղծագործութիւնները։ Նախադպրոցական տարիքի երեխաներուն հասցէագրուած «Մարիամ տատի տոպրակից», «Մարիամ տատի հեքիաթները» խորագրերով հրատարակած է պատմութիւններու եւ զրոյցներու շարքը։ Թարգմանաբար ներկայացուցած է ռուսական մանկական գրականութիւն։ «Մանկավարժական գրադարան» խորագրով, որպէս յաւելուած, լոյս ընծայած է մասնագիտական գրականութիւն։ «Հասկեր» կարեւոր տեղ կը գրաւէ հայկական մանկական պարբերականներու շարքին։
Հանդէսը մանուկներուն ծանօթացուցած է նշանաւոր մարդոց կեանքին ու գործունէութեան, հայ ժողովուրդի ծագման եւ ձեւաւորման պատմութեան, երեխաներու մէջ սերմանած է մարդկային բարձր արժէքներ՝ սէր հայրենիքի ու հայրենի բնաշխարհի նկատմամբ, քաջութիւն, ազնուութիւն, բարութիւն։ «Հասկեր»ի մէջ նախադպրոցական տարիքի երեխաներու համար տպագրուած են «Մարիամ տատի տոպրակից», «Մարիամ տատի հեքիաթները» խորագրերով պատմութիւններու ու զրոյցներու շարքեր։ «Զուարճալիք», «Այլ եւ այլք», «Դէսից դէնից» բաժիններուն մէջ զետեղուած են հանելուկներ, մանկական խաղեր, շուտասելուկներ, խմբերգերու բնագիրներ, որոնք պատրաստած են մշակութային եւ հասարակական գործիչ Մարիամ Թումանեան, գրող եւ մանկավարժ Հ. Աղաբաբը։ Հանդէսի նիւթերու պատրաստման մասնակցած են նաեւ երեխաներ։ Անոնց հեղինակած նիւթերը տեղ գտած են «Իմ հասկերը» բաժնին մէջ, որ վարած է գեղանկարիչ Գէորգ Բաշինջաղեան։ Առանձին բաժնի մէջ տպագրուած են մանկավարժութեան, մատաղ սերունդի բարոյական եւ գեղագիտական դաստիարակութեան, ֆիզիկական զարգացման վերաբերող յօդուածներ։ Որպէս յաւելուած՝ ամսագիրը հրատարակած է «Մանկավարժական գրադարան» մատենաշարով գիրքեր՝ նուիրուած մանկական հոգեբանութեան եւ դաստիարակութեան։
Ստորոգութիւն:Պարբերականներ Ստորոգութիւն:Պարբերականներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Հայկական պարբերականներ Ստորոգութիւն:Վրաստանի պարբերականներ
Միանմար
Միանմար կամ Պիրմա, պաշտօնապէս Միանմարի Միութեան Հանրապետութիւն, պետութիւն Հարաւարեւելեան Ասիոյ մէջ։ Մայրաքաղաքը 2005 թուականէն սկսեալ Նեյբիտոն, իսկ ամենախոշոր քաղաքը նախկին մայրաքաղաք Յանկոնն է։ Երկիրը սահմանակից է Պանկլատէշին, Հնդկաստանին, Չինաստանին, Թաիլանտին, Լաոսին, Անտաման ծովուն եւ Պենկալի ծոցին։ Երկիրը կը բաղկանայ 55,071,184 բնակիչներէ (2022): Հիմնական ազգը Պիրմացիներն են (68 %), երկրորդ ազգը Շաներն են (9 %) իսկ երրորդ ազգը Գարեններն են (7 %)։ Միանմարի պաշտօնական կրօնը Պուտտայականութիւնն է, փոքրամասնական կրօններ են քրիստոնէութիւնը, Պիրմական դասական կրօնը, իսլամութիւնը եւ հինտուիզմը:
Միանմարը հարուստ է նեֆրիթներով, թանկարժէք քարերով, նաւթով, բնական կազով եւ այլ հանքային հանածոներով։ Միանմարի առողջապահութիւնը ցած մակարդակի վրայ է։ Կառավարութիւնը երկրի ՀՆԱ-ի 3%-ը կը ծախսէ առողջապահութեան վրայ։ Հանրային հիւանդանոցներու մէջ կը բացակային նորագոյն սարքաւորումները։ Տնտեսական անհաւասարութիւնը աշխարհի ամենաբարձրներէն է, որովհետեւ տնտեսութեան մեծ մասը կը պատկանի ռազմական բռնակալութեան աջակցողներուն: Մարդկային Զարգացման Ցուցակին համաձայն 2020-ին Միանմար 147-րդն էր 189 երկիրներէ:
Պատմութիւն
Պատմութեան մէջ Թիպեթապիրերէն խօսող ցեղեր կը բնակէին Վերին Միանմարը, իսկ Մոն թագաւորութիւնները՝ Ստորին Միանմարը: 1050-ական թուականներուն Բական թագաւորութեան հաստատումէն ետք Պիրմական լեզուն, մշակոյթը եւ Պուտտայականութիւնը շուտով դարձաւ կարեւոր մաս մը երկրին ինքնութեան համար: Մոնկոլներու արշաւանքը գահակալեց Բական թագաւորութիւնը, եւ տարբեր պետութիւններ մէջտեղ եկան: 16-րդ դարուն Լաունկօ արքայութիւնը միացուց Միանմարը եւ կարճ ժամանակ եղաւ հարաւարեւելեան Ասիոյ պատմութեան ամենամեծ կայսրութիւնը:
19-րդ դարու սկիզբը Քոնպաունկ կայսրութիւնը կը կառավարէր մօտաւորապէս այսօրուայ Միանմարի տարածքը: Պրիթանական արեւելահնդկական ընկերութիւնը երեք անգլա-պիրմական պատերազմներէ ետք գրաւեց բոլոր Միանմարը: 1942-1945-ի Ճափօնական գրաւումէ ետք, Դաշնակցային ուժերը վերագրաւեցին Միանմարը եւ ան անկախութիւն ստացաւ 1948-ին: 1962-ի պետական հարուածէն ետք Միանմարը դարձաւ ռազմական բռնապետութիւն « Պիրմայի Ընկերվարական Ծրագիր» կուսակցութեան տակ:
Միանմար անդամ է Արեւելեան Ասիայի Համաժողիվին, Չէզոք Երկրներու Շարժման եւ Հարաւարեւելեան Ասիայի Պետութիւններու Ընկերակցութեան: