cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Պարոյր Յովհաննէս Աղպաշեան
Կրթութիւն
ԱՄՆ Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու Մեսրոպ Մաշտոց համալսարանի մարդասիրական գիտութիւններու գծով, Դոկտորականի կոչում (2009):
Աշխատանքային Մարզեր
• 1970-1988, ՀԲԸՄի գրասենեակէն ներս պատասխանատու պաշտօններ (դիւանապետ, Կրթական Յանձնախումբի վարիչ քարտուղար):
• 1972-1990, Հիւսիսեան Հայագիտական հիմնարկին մէջ դասախօս՝ հայոց լեզուի պատմութիւն, հայ մանկավարժութեան պատմութիւն, հայ մատենագրութեան պատմութիւն, իսկ 1988-1990՝ նոյն հիմնարկի տեսուչ:
• 1973-1989, ՀԲԸՄ-ՀԵԸի «Խօսնակ» ամսաթերթի պատասխանատու խմբագիր:
• 1974-1997, ԹՄՄ «Շիրակ» արուեստի ու գրականութեան ամսագիրի խմբագրական կազմի անդամ, իսկ ներկայիս, «Կամար» գրականութեան պարբերաթերթի խմբագրական կազմի անդամ:
• 1999էն ի վեր, ՀԲԸ Միութեան Դարուհի-Յովակիմեան վարժարանի վերի կարգերու դասատու (հայ ժողովուրդի պատմութիւն եւ գրականութիւն»:
• 1990-2007, «Զարթօնք» օրաթերթի պատասխանտու խմբագիր:
• 1985-1992 եւ 2007-2016, Հայկազեան համալսարանի այցելու (լրագրութեան ու մամուլի գործնական դասընթացք, մատենագրութիւն, հայ ժողովուրդի բանահիւսութիւն):
• Խորհրդային շրջանին հրաւիրուած եւ ելոյթ ունեցած Սփիւռքի կոմիտէի հաւաքներուն, նաեւ անկախութեան շրջանին՝ խորհրդաժողովներուն:
• Աշխատակցած է նաեւ «Արարատ» եւ «Ազդակ» օրաթերթերուն, «Նոր Կեանք» եւ «Նոր Օր» շաբաթաթերթերուն (Լոս Անճելըս), իսկ այժմ՝ մնայուն աշխատակից է «Պայքար» շաբաթաթերթին (Պոսթոն):
Հրատարակուած Գիրքեր
• «Ներխուժուած Լիբանանի Աննկուն Կամքը», Պէյրութ 2006:
• «Ապրուած Հրապարակագրութիւն՝ Յետադարձ Հայեացքով», Բ. Հատոր, Պէյրութ, 2009:
• «Ապրուած Հրապարակագրութիւն՝ Յետադարձ Հայեացքով», Գ. Հատոր, Պէյրութ, 2010:
• «Պատառիկներ՝ Մեծերէն», Պէյրութ, 2011:
• «Մամլոյ ընտրանի գրութիւններ» (ԱՐԱԲԵՐԷՆ), Պէյրութ, 2011: (Գինեձօն՝ Հայկազեան Համալսարանի մէջ):
• «Հրապարակախօսական-Բանախօսական-Գրախօսական Ընտրանի Էջեր», Պէյրութ, 2012:
• «Երեւանի Պետական Համալսարան (95 ամեակ) – երախտաւոր դասախօսներ (դիմաքանդակային հպումներ)» Պէյրութ, 2015: (Գինեձօն՝ Երեւանի Պետական Համալսարանին մէջ):
• «Դիտարկումներ ու Դատումներ», Պէյրութ, 2016:
• «Յովհաննէս Աղպաշեան՝ Մարդը, Գրողը, Թարգմանիչը, Հրապարակագիրը, Քաղաքական Գործիչը, Երգիծագիրը», Պէյրութ, 2017:
• «Մեթր Հրաչեայ Սեդրակեան՝ Մարդն ու Գործը» Պէյրութ, 2018:
•  «Ազգային հրատապ հիմնահարցեր (Մամուլ, լեզու, դպրոց-ուսուցչութիւն, մտաւորականութիւն)», տպարան Zincograph Kesdenian, Պէյրութ, 2019 (հրապարակագրութիւն):
Անդամակցութիւն
• Լիբանանի խմբագիրներու Սենտիքա • Լիբանանի Մամլոյ Սենտիքա • Արաբ Մամլոյ Ընկերակցութիւն • Հայաստանի Ժուռնալիստներու Միութիւն • Միջազգային Լրագրողներու Միութիւն • Թէքէեան Մշակութային Միութիւն • Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միութիւն • Հայ Երիտասարդաց Ընկերակցութիւն
Վկայութիւններ՝ Վաստակին ու Հրատարակութիւններուն Մասին
• Ամենայն Հայոց Գարեգին Բ. Կաթողիկոս • Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոս Արամ Ա. • Պերճ Սեդրակեան՝ Նախագահ ՀԲԸ Միութեան • Մ. Հայկենց (Նիւ Ճըրզի) • Զարեհ Խրախունի (Իսթանպուլ) • Մըլհէմ Քարամ (խմբագիրներու սենտիքայի նախագահ) • Մուհամմէտ Պալպէքի (Մամլոյ Սենտիքայի նախագահ) •	Լեւոն Շառոյեան (Հալէպ) •	Թորոս Թորանեան (Հալէպ) •	Աւետիս Եափուճեան (Սիտնի) •	Շահանդուխտ (Պէյրութ) •	Էօժէնի Դանիէլեան (Հալէպ) •	Մեթր Գասպար Տէրտէրեան (Պէյրութ) •	Վեր. Դոկտ. Փոլ Հայտոսթեան (Պէյրութ) •	Պէպօ Սիմոնեան (Պէյրութ) •	Դոկտ. Վաչէ Ղազարեան (Պոսթոն) •	Արա Արծրունի (Պէյրութ) •	Երուանդ Պապայեան (Լոս Անճելըս) •	Դոկտ. Մինաս Գոճայեան (Լոս Անճելըս) •	Ժիրայր Դանիէլեան (Պէյրութ) •	Երան Գույումճեան (Կիպրոս) •	Ժիրայր Նայիրի (Պէյրութ) •	Հոգշ. Գր. Չիֆթճեան (Պէյրութ) •	Սարգիս Կիրակոսեան (Պէյրութ)
Շքանշաններ, Պատուոյ գիրեր, Գնահատանքի գիր եւ մետալներ
• Ամենայն Հայոց Գարեգին Բ. Էն "Սուրբ Սահակ եւ Սուրբ Մեսրոպ" շքանշան եւՊատուոյ վկայագիր (2004)Էջմիածին
• «Վահան Թէքէեան»ի անուան մրցանակ, վկայագիր Դամասկոսի շրջանակ (2006):
• Լիբանանի հանրապետութեան նախագահ՝ Զոր. Էմիլ Լահուտէն՝ Լիբանանի Մայրիներու Արժանեաց Շքանշան ու Պատուոյ Վկայական (2007):
•	«Խօսնակ» ամսագիրի 50 ամեակին առիթով, ՀԲԸ Միութեան եւ ՀԵ Ընկերակցութեան կողմէ գնահատանքի յուշատախտակ (2008):
•	40 ամեայ վաստակին, գործունէութեան ու դերակատարութեանց առիթով, նշում ու մեծարում՝ Լոս Անճելըսի եւ Մոնթրէալի մէջ (2011):
•	Լիբանանի Մամլոյ սենտիքայի նախագահութենէն, գնահատանքի յուշատախտակ (2012):
•	Սփիւռքի Նախարարութենէն՝ «Մայրենիի Դեսպան» մետալ (2016):
•	«Խօսնակ» ամսագիրի 60 ամեակին առիթով, Հայաստանի վարչապետ՝ Պրն. Կարէն Կարապետեանէն, վարչապետական շքանշան, յուշատախտակ ու գնահատանքի գիր (2018):
•	Պատուոյ գիրեր եւ յուշատախտակներ՝ Լիբանանի, Յունաստանի, Լոս Անճելըսի ու Մոնթրիալի շրջաններէն:
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Լրագրողներ Ստորոգութիւն:Լեզուաբաններ Ստորոգութիւն:Խմբագիրներ Ստորոգութիւն:Բանասէրներ
Արշակ Ալպօյաճեան
Արշակ Ալպօյաճեան, բանասէր, գրագէտ հրապարակագիր եւ պատմաբան:
Կենսագրութիւն
Նախնական կրթութիւնը ստացած է Պէրպէրեան վարժարանի մէջ, որմէ շրջանաւարտ ըլլալէ ետք 1895 թուականին անցած է Կենդրոնական, 1899-ին կը ձգէ դպրոցը եւ մինչեւ 1908 թուական առեւտրական ասպարէզի մէջ կ'ըլլայ, աշխատակցելով միեւնոյն ատեն լրագիրներու: 1908 Յունուարին վարչական պաշտօնեայ «Բիւզանդիոն»ի մինչեւ 1918-ը:
1910-ին երեսփոխան ընտրուած է Մաքր-գիւզէն եւ ապա Պէօյիւքտէրէն: Մասնակցած է յանձնաժողովներու: 1922-ին Ատենապետ ազգային ժողովի: 1926-ին անդամ եւ ատենադպիր Գահիրէի Քաղաքական ժողովին, մինչեւ դիւանապետութեան կոչուիլը:
Ալպօյաճեան 1936-1937-ին Գահիրէի մէջ խմբագրած է «Ազատ Միտք» 8 էջնոց շաբաթաթերթը ։, որ մէկ տարուան կեանք ունեցած է:
Ալպօյաճեանի գլուխ-գործոցն է «Պատմութիւն հայ Կեսարիոյ» ընդարձակ, 2000 էջերէ աւելի բաղկացած գործը, զոր լոյս ընծայեց 1937-ին:
Հրատարակուած մենագրութիւններ
Արշակ Ալպօյաճեան հրատարակեր է ծաւալուն մենագրութիւններ, որոնցմէ յիշատակութեան արժանի են մասնաւորապէս հետեւեալները.-
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հայ պատմաբաններ Ստորոգութիւն:Հայ հրապարակագիրներ Ստորոգութիւն:Հայ բանասէրներ
Աշդոդ
Աշդոդ (אַשְׁדּוֹד), մեծութեամբ Իսրայելի վեցերորդ քաղաքը, ինչը կը գտնուի երկրի Հարավային մարզի մէջ Միջերկրական ծովի ափին, Թել Ավիվեն դեպի հարաւ 30 կմ հեռավորութեան վրայ։ Քաղաքը կարեւոր տարածաշրջանային արդյունաբերական կեդրոն է։ Աշդոդի նավահանգիստը Իսրայելի ամենամեծն է, նրանով կ՛անցնի ներմուծուող ապրանքներու 60%-ը։ Քաղաքի բնակչութիւնը կը կազմէ մոտավորապէս 210 հազար մարդ։
Ժամանակակին Աշդոդի տեղւոյն վրայ գտնուող առաջին փաստագրված բնակավայրը վերագրվում է մ.թ.ա. 17-րդ դարին, ինչով Աշդոդը կը դառնայ աշխարհի հնագոյն քաղաքներեն մէկը։ Աշդոդը 13 անգամ կը հիշատակաուի Աստվածաշնչի մէջ։ Տարբեր ժամանակաշրջաններուն քաղաքը բնակեցուած եղած է փղշտացիներով, հրեաներով, բյուզանդացիներով, խաչակիրներով եւ արաբներով։
Նոքալաքեւի
Նոքալաքեւի (ნოქალაქევი, բառացի՝ վայր, ուր եղած է քաղաք, ἀρχαῖος πόλις — հին քաղաք), քաղաք-ամրոց արեւմտեան Վրաստանի մէջ՝ Սենակիի մունիցիպալիտետի մէջ։ Եղած է Լազիկէի մայրաքաղաքը։ Այս վայրին մէջ գտնուած է Այա լեգենդար քաղաքը, ուր, ըստ աւանդութեան, եկած են արգոնաւորդները։
Պատմութիւն
Նոքալաքեւիի մէջ հինէն տեղակայուած է, որ եղած վրացական մեծ քաղաք։ Վրացի հեղինակները զայն կոչած են Արքեոպոլիս, սակայն աւելի հին վրացական ժամանակագրութիւններուն մէջ ան յայտնի է Ցիխէ Գոջի անուամբ։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Վրաստան
Կամիլա Երկանեան
Կամիլա Երկանեան-Քէշիշեան, դաշնակահարուհի, բանաստեղծուհի, որ ունի բանաստեղծութիւններու վեց ժողովածուներ: Հայաստանի գրողներու միութեան անդամ (2003)։
Կենսագրական գիծեր
Կամիլան ծնած է Երեւան: Աւարտած է Երեւանի Կոմիտասի անուան պետական երաժշտանոցը, ինչպէս նաեւ ասպիրանտուրան` 2003 թուականին:
Մրցանակներ
1993-ին դափնեկիր է Առնօ Պապաճանեանի անուան դաշնակահարներու մրցումին:
1999-ին  արժանացած է «Ռուբէն Սեւակ» գրական մրցանակին (Երեւան) եւ «Սեպուհ Սարգսեան» համահայկական գրական մրցանակին` 2003-ին, Քալիֆորնիա :
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Երաժիշտներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Դաշնակահարներ
18 Յունուար
18 Յունուար, տարուան 18-րդ օրն է։ 17 Յունուար 18 Յունուար  19 Յունուար
Դէպքեր
1919․ Փարիզի խաղաղութեան Վեհաժողովի բացում
Տօներ
Ստորոգութիւն:Յունուար
Հայկանոյշ Դանիէլեան
Հայկանոյշ Պաղդասար Դանիէլեան, հայ օփերային երգչուհի (սոփրանօ), հայ դասական երգարուեստի վարպետ, ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիր։ Հայ երգիչներէն առաջինն է, որ արժանացած է ԽՍՀՄ ժողովրդական արուեստագէտի կոչման (1939) :
Կենսագրութիւն
Հայկանոյշ Դանիէլեանը ծնած է Թիֆլիսի մէջ։ 1920 թուականին աւարտած է Փեթրոկրատի երաժշտանոցը։ 1920-1932 թուականներուն երգած է Փեթրոկրատի եւ Թիֆլիսի օփերային թատրոններուն մէջ։ 1924 թուականին երգիչներ՝ Լեւոն Իսեցքիի եւ Շարա Տալեանի հետ մասնակցած է Լենինականի օփերա խումբի ներկայացումներուն, ու համերգներ եւ հանդէսներ կատարած է։ 1941-1951 թուականներուն դասաւանդած է Երեւանի Կոմիտասի անուան երաժշտանոցին մէջ։ 1949-1952 թուականներուն եղած է Երեւանի Չայքովսքիի անուան միջնակարգ մասնագիտական երաժշտական դպրոցի տնօրէնը, իսկ 1932 թուականէն սկսեալ եղած է Երեւանի օփերայի եւ թատրոնի մէներգչուհի։
Անոր անունով կոչուած է Երեւանի Նոր Նորք վարչական շրջանի արուեստի դպրոցը :
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Հայ երգչուհիներ Ստորոգութիւն:1893 ծնունդներ Ստորոգութիւն:1958 մահեր Ստորոգութիւն:3 Դեկտեմբերի ծնածներ Ստորոգութիւն:19 Ապրիլի մահացածներ
Անասնաբուծութիւն
Անասնաբուծութիւն, գիւղատնտեսական գիտութիւն եւ բնագաւառ, որ կը զբաղի գիւղատնտեսական կենդանիներու բուծմամբ՝ անասնաբուծական մթերքներու արտադրութեան համար։ Անասնաբուծութեան մէջ կը մտնեն նաեւ գիւղատնտեսական կենդանիներու աճեցումը եւ բազմացումը ։
Իրենց նշանակութեամբ յատկապէս աչքի կ'իյնան կաթնտու եւ մսատու տաւարաբուծութիւնը, ոչխարաբուծութիւնը, խոզաբուծութիւնը եւ թռչնաբուծութիւնը։ Անասնաբուծական մթերքներու արտադրութեան մէջ այդ ճիւղերու բաժինը կը կամէ աւելի քան 90%։ Անասնաբուծութեան զարգացումով մեծ մասամբ կ'որոշուի բնակչութեան սնունդի լիարժէքութիւնը՝ կենդանական սպիտակուցի սպառման գործին մէջ։ Անասնաբուծական ծագում ունեցող բոլոր մթերքները (միս, կաթ, յուղ, ձու եւ այլն) աչքի կ'իյնան բարձր կալորիականութեամբ եւ սննդային արժէքով։
Անասնաբուծութիւնը անհրաժեշտ հումք կը մատակարարէ նաեւ վերամշակող արդիւնաբերութեան՝ սնունդի, տեքստիլ, կաշուի եւ մի քանի այլ ճիւղերու։ Կրանյ կարեւոր նշանակութիւն ունենալ տուեալ երկրի արտադրողական ոյժերու զարգացման գործին մէջ։
Ծագում
Անասնաբուծութիւնը ունի հազարաւոր տարիներու պատմութիւն։ Ան որպէս այդպիսին առաջացած է մարդու կողմէն կենդանիներու ընտելացումէն ետք ։
Կապը բուսաբուծութեան հետ
Անասնաբուծութեան բոլոր ճիւղերու բնորոշ առանձնայատկութիւնը բուսաբուծութեան հետ ունեցած սերտ կապն է։ Անասնաբուծութիւնը կ'օգտագործէ կերային կուլտուրաները, մարգագետիններու եւ արուտավայրերիու բուսականութիւնը, ինչպէս նաեւ դաշտավարութենէն առաջացած մնացուկները, որոնք կը վերածէ սննդամթերքներու եւ անհրաժեշտ հումքի։ Անասնաբուծութութիւնը իր հերթին բուսաբուծութեան ճիւղերու համար կը մատակարարէ օրգանական պարարտանիւթ՝ գոմաղբ։ Գոմաղբի ձեւով դաշտ կը տեղափոխուի կենդանիներուն կերցրած օրգանական նիւթերու ընդհանուր քանակի մօտ 40%-ը։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Անասնաբուծութիւն
Ասորիք
Ասորիք, հնագոյն երկիր Մերձաւոր Արեւելքի մէջ։ Արեւմուտքէն սահմանակից էր Միջերկրական ծովուն ու փիւնիկիային, արեւելեան կողմէն, Եփրատ գետին՝ Միջագետքին ու Բաբելոնին, հարաւէն՝ Անապատային Արաբիային եւ Հրեաստանին, հիւսիսէն՝ Կիլիկիոյ ու Կոմագենէին։ Բաժանուած էր՝ Հիւսիսային կամ Վերին եւ Հարաւային կամ Ստորին երկրամասերու։
Գիր եւ գրականութիւն
Սկզբնապէս՝ Ասորիքի բնակիչները, կը գործածէին եգիպտական մեհենագրերուն նմանող գիրեր։ Մ.թ.ա. I հազարամեակի սկիզբէն կը գործածէին 22 բաղաձայն հնչիւններէ բաղկացած նոր գիրեր։ Համեմատաբար կատարեալ եւ դիւրընկալ գրութեան այս արուեստը՝ մ.թ.ա. I հազարամեակին, տարածուած էին նաեւ շրջապատի քաղաքակիրթ երկրներուն, անոր կարգին Հայաստանի պաշտօնական գրասենեակներուն մէջ։
Ստորոգութիւն:Ասիոյ պատմական երկիրներ
Հայկական Դրամ
Հայկական դրամը (ISO code՝ AMD) Հայաստանի Հանրապետութեան ազգային դրամանիշն է։ Ազգային դրամանիշ արտադրելու բացառիկ իրաւունքը կը պատկանի Հայաստանի Հանրապետութեան Կեդրոնական դրամատան, որ նաեւ կը կազմակերպէ եւ կը կարգաւորէ ոչ- պարտքով դրամաշրջանառութիւնը ամբողջ երկրի տարածքին ։ Շրջանառութեան մէջ գտնուող դրամանիշները կը հանդիսանան Կեդրոնական դրամատան անվերապահ պարտաւորութիւնը եւ ապահվուած են անոր բոլոր միջոցներով ։ «Դրամ» բառը թարգմանաբար կը նշանակէ «փող» եւ կը ծագի «տրախմա» բառէն (յունարէն՝ δραχμή)։ Հայկական դրամի գրանշանն է «» նշանը ( • U+058F Armenian Dram Sign )։ ՀՀ ազգային դրամանիշի ներդրումը իրականացուած է ՀՀ Գերագոյն խորհուրդին կողմէ ստեղծուած ՀՀ-ի մէջ դրամաշրջանառութեան կարգաւորման պետական յանձնաժողովի՝ 19 Նոյեմբեր, 1993-ի որոշումով, որու համաձայն՝ «22 Նոյեմբեր, 1993-ին, ժամը 00:00-ին ՀՀ տարածքին վրայ օրինական վճարամիջոց կը հանդիսանան ՀՀ ԿԲ 1993-ի նմոյշի 10, 25, 50, 100, 200 եւ 500 դրամ անուանական արժէքներով դրամատնային թղթադրամները» ։
Հայաստանի Հանրապետութեան մէջ պետական դրամատպարանի եւ դրամահատարանի բացակայութեան պարագաներուն, ՀՀ Կեդրոնական դրամատան կողմէ հրատարակուած շրջանառու թղթադրամները եւ մետաղադրամները կը պատրաստուին երկրէն դուրս։ ՀՀ Կեդրոնական դրամատունը համագործակցած է հետեւեալ ընկերութիւններուն եւ դրամահատարաններուն հետ՝
ՀՀ շրջանառու դրամանիշներուն սկզբնական հեղինակներն են՝ Աշոտ Մանուկեան, Հռաչեայ Ասլանեան, Կարապետ Աբրահամեան, Ռուբէն Արուտչեան եւ Յարութիւն Սամուէլեան։
Պատմութիւն
21 Սեպտեմբեր, 1991-ին, ՀՀ անկախութեան հռչակումով յառաջացաւ ազգային դրամանիշ ունենալու անհրաժեշտութիւնը։ Սակայն մինչ ազգային դրամանիշի ներդրումը, Հայաստանի մէջ պաշտօնական շրջանառութեան մէջ էին խորհրդային ռուպլիի՝ 1961-1991 թուականներու նմուշի եւ ռուսական ռուպլիի՝ 1991-1992 թուականներու նմուշի դրամատնային տոմսերը։
22 Նոյեմբեր, 1993-ին, ազգային դրամանիշի ներդրումով, ՀՀ տարածքին մէջ կը դադրի խորհրդային եւ ռուսական դրամանիշներու շրջանառութիւնը․ փոխանակման համար կ'ընդունուի «1 դրամ = 200 խորհրդային ռուպլի» յարաբերակցութիւնը ։
Դրամի գրանշանը
ՀՀ ԿԲ խորհուրդի 9 Հոկտեմբեր, 2001-ի թիւ 25 արձանագրային որոշումով, հայկական դրամի գրանշանի առաջարկուած տարբերակներէն հաւանութիւնը կը տրուի Կարէն Քոմենտարեանին եւ Ռուբէն Արուտչեանին ։ Ան հայոց այբուբենի մեծատառ «Դ» տառն է՝ երկու հորիզոնական գիծերով։
2007-ին, «» գրանշանը կը գրանցուի ՀՀ պետական չափանիշով, իսկ 2012-ին վերջնականապէս կը հաստատուի ISO/UNICODE միջազգային չափանիշներով ։
Հայկական դրամի 15-ամեակի առիթով, Կեդրոնական դրամատան դիմաց, 2008-ին կը տեղադրուի դրամին նուիրուած եւ դրամը խորհրդանշող պրոնզէ արձան մը։ Հեղինակը՝ քանդակագործ Էտուարտ Շախիկեանն է։
Թղթադրամներ
2015-ի Դեկտեմբերի դրութեամբ, Հայաստանի Հանրապետութեան մէջ կը շրջանառուէին եօթը անուանական արժէքներով թղթադրամներ։ Անոնք բոլորը ունին բարձր պաշտպանուածութիւն եւ որակ, իրենց գիտարուեստական բնութագիրներով չեն զիջիր արտերկրեայ թղթադրամներուն, որոշ դէպքերու մէջ նաեւ կը գերազանցեն  ։ Շրջանառութեան հետ առնչուած միւս բոլոր թղթադրամները ենթակայ են փոխանակման ՀՀ կեդրոնական դրամատուներուն եւ Հայաստանի տարածքին մէջ գործող բոլոր առեւտրային դրամատուներուն մէջ ։
1993-1995 թուականներու նմուշի թղթադրամներ
Գրառումները դիմերեսին՝ անուանական արժէքը թուանշաններով եւ բառերով, շարքը, տպագրման տարեթիւը, հրապարակող դրամատան անուանումը՝ «ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹԵԱՆ ՊԱՆՔ» (1000 եւ 5000 դրամ անուանական արժէքով թղթադրամներուն վրայ՝ «ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹԵԱՆ ԿԵԴՐՈՆԱԿԱՆ ՊԱՆՔ»), «Պանքի նախագահ» եւ «Տնտեսութեան նախարար» գրառումները եւ այդ պաշտօնեաներուն ստորագրութիւնները։
Գրառումները հակակողմին՝ անուանական արժէքը թուանշաններով եւ բառերով, հրապարակող դրամատան անուանումը՝ «ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹԵԱՆ ՊԱՆՔ» կամ «ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹԵԱՆ ԿԵԴՐՈՆԱԿԱՆ ՊԱՆՔ»։
10, 25, 50, 100, 200 եւ 500 դրամնոց թղթադրամներուն պատկերը պատրաստած են՝ Հռաչեայ Ասլանեանը եւ Աշոտ Մանուկեանը, 1000 դրամնոց թղթադրամինը՝ Աշոտ Մանուկեանը, եւ 5000 դրամնոց թղթադրամինը՝ Հռաչեայ Ասլանեանը։ Թղթադրամները տպագրուած են գերմանական «Giesecke & Devrient» ընկերութեան մէջ։
1998-2015 թուականներու նմոյշի թղթադրամներ
Գրառումները դիմերեսին՝ անուանական արժէքը թուանշաններով եւ բառերով, շարքը, տպագրման տարեթիւը, հրապարակող դրամատան անուանումը (բացառութեամբ 50.000 դրամ անուանական արժէքով թղթադրամին)՝ «ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹԵԱՆ ԿԵԴՐՈՆԱԿԱՆ ՊԱՆՔ» եւ «CENTRAL BANK OF THE REPUBLIC OF ARMENIA», «պանքի նախագահ» եւ «Տնտեսութեան նախարար» գրառումները եւ այդ պաշտօնեաներուն ստորագրութիւնները, 50, 100, 500, 1000, 5000, 10 000 եւ 20 000 դրամնոց թղթադրամներուն վրայ՝ նաեւ պատկերուած են գործիչներուն անունները, ծննդեան եւ մահուան տարիները, իսկ 50.000 դրամնոց թղթադրամին վրայ՝ «ՔՐԻՍՏՈՆեՈՒԹՅՈՒՆԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ ՊԵՏԱԿԱՆ ԿՐՈՆ » (Քրիստոնէութիւնը Պետական Կրօն) եւ «1700» գրառումները։
Գրառումները հակակողմին՝ անուանական արժէքը թուանշաններով եւ բառերով, հրապարակող դրամատան անուանումը՝ «ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԵՆՏՐՈՆԱԿԱՆ ԲԱՆԿ» (Հայաստանի Հանրապետութեան Կեդրոնական Պանք) եւ «CENTRAL BANK OF THE REPUBLIC OF ARMENIA», իսկ 50.000 դրամնոց թղթադրամին վրայ՝ նաեւ «ԱՍՏՎԱԾ ԸՆԴ ՄԵԶ Է» (Աստուած Ընդ Մեզ Է) եւ «301-2001» գրառումները։
50, 100, 500, 1000, 5000, 10.000 եւ 20.000 դրամնոց թղթադրամներուն պատկերը պատրաստած է՝ Աշոտ Մանուկեանը, 50.000 դրամնոց թղթադրամինը՝ Ռուբէն Արուտչեանը, 100.000 դրամնոց թղթադրամինը՝ Յարութիւն Սամուէլեանը։ Թղթադրամները տպագրուած են աւստրիական «OeBS», բրիտանական «De La Rue», գերմանական «Giesecke & Devrient» եւ նիտըրլանտական «Joh. Enschede» ընկերութիւններուն մէջ։ 50.000 դրամ անուանական արժէքով թղթադրամը նուիրուած է Հայաստանի մէջ քրիստոնէութիւնը պետական կրօն հռչակելու 1700-ամեակին․ ան առաջին եւ առայժմ միակ հայկական յոբելեանական թղթադրամն է, հրապարակուած է շարքէն դուրս եւ կը հանդիսանայ առանձին հրապարակում ։ Արժութային հարցերով միջազգային միութեան կողմէ կազմակերպուած 2010-ի միջազգային մրցոյթին, 100.000 դրամ անուանական արժէքով թղթադրամը «Տարուան լաւագոյն թղթադրամը կամ թղթադրամներու շարքը» անուանակարգին մէջ գրաւած է երկրորդ տեղը, իսկ թղթադրամներու միջազգային հանրութեան կողմէ կազմակերպուած 2010-ի միջազգային մրցոյթին մէջ՝ երրորդ տեղը «Տարուան թղթադրամը» անուանակարգին մէջ։
Մետաղադրամներ
ՀՀ Կեդրոնական պանքի սահմանմամբ Հայաստանի դրամաշրջանառութեան մէջ կը գտնուին մետաղադրամներու հետեւեալ տեսակները ՝
1994 թուականի նմուշի մետաղադրամներ
Դիմերեսը՝ ՀՀ զինանշանը եւ պետութեան անուանումը՝ «ՀԱՅԱՍՏԱՆ»։
Հակակողմը՝ անուանական արժէքը՝ «ԼՈՒՄԱ» կամ «ԴՐԱՄ» գրառումով, հրապարակելու տարեթիւը (1994), «դրամ» նիշով մետաղադրամներուն վրայ՝ հատուող ճիւղերով ձեւաւորմամբ։
Մետաղադրամները պատրաստուած են Լեհաստանի դրամահատարաներուն մէջ, իսկ 10 դրամ անուանական արժէքով մետաղադրամը՝ զուգահեռաբար նաեւ Սլովաքիոյ Քրեմնիսայի դրամահատարանին մէջ։
2003-2004 թուականներու նմուշի մետաղադրամներ
Դիմերես․ կեդրոնը՝ պետական զինանշանը, աւելի ցած՝ հրապարակման տարեթիւը, եզրով՝ հրապարակող դրամատան անուանումը՝ «ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԵՆՏՐՈՆԱԿԱՆ ԲԱՆԿ» (10 դրամ անուանական արժէքով դրամի վրայ՝ «ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ» գրառումը), եզրով վարի մասը (բացառութեամբ 500 դրամ անուանական արժէքով մետաղադրամի)՝ անուանական արժէքը բառերով՝ «ՏԱՍԸ ԴՐԱՄ», «ՔՍԱՆ ԴՐԱՄ», «ՀԻՍՈՒՆ ԴՐԱՄ», «ՀԱՐՅՈՒՐ ԴՐԱՄ» կամ «ԵՐԿՈՒ ՀԱՐՅՈՒՐ ԴՐԱՄ»։
Պատկերները պատրաստած է՝ Կարապետ Աբրահամեանը, մետաղադրամները պատրաստուած են Լեհաստանի դրամահատարանին մէջ, իսկ 50 դրամ անուանական արժէքով մետաղադրամը՝ զուգահեռաբար նաեւ Ֆինլանտայի դրամահատարանին մէջ։
Յիշատակային եւ հոբելիանական շրջանառու մետաղադրամներ
ՀՀ Կեդրոնական պանքը թողարկած է նաեւ յիշատակային եւ յոբելեանական մետաղադրամներու 20 տարատեսակներ, որոնք կը բնորոշուին որպէս շրջանառու մետաղադրամներ․
Յիշատակային եւ յոբելեանական մետաղադրամներ
Յիշատակային եւ յոբելեանական մետաղադրամները (կամ պարզապէս՝ յուշադրամներ) կրնան օգտագործուիլ որպէս վճարամիջոց, սակայն չեն օգտագործուիր որպէս այդպիսին, քանի որ հաւաքորդական առարկայ են եւ ունին անուանական արժէքէն շատ աւելի բարձր վաճառքի գին ։
Ս. Քառասնից Մանկանց եկեղեցի (Պուրճ Համուտ, Նոր Մարաշ)
'''Ս. Քառասնից Մանկանց եկեղեցի (Պուրճ Համուտ, Նոր Մարաշ)''', ԼԼիբանան
Պատմութիւն
Ս. Քառասնից Մանկանց Եկեղեցին հիմնուեցաւ 1929-ին, իսկ եկեղեցւոյ օծումը կատարուեցաւ 1930-ին, ձեռամբ Գերպ. Տ. Եղիշէ Արք. Կարոյեանի:
Եկեղեցւոյ հողը տրամադրեց Մարաշի Հայրենակցական Միութիւնը: Եկեղեցւոյ անունը ճշդուեցաւ «Սրբոց Քառասնից Մանկանց», ի յիշատակ Մարաշ քաղաքի համանուն եկեղեցւոյ:
Մարաշ քաղաքէն գաղթած Տ. Յակոբ Քհնյ․ Արսլանեան ձեռնարկեց հանգանակութեան մը։ Եկեղեցւոյ ճարտարապետական աշխատանքները ստանձնեց ճարտարապետ Միքայէլեան (Ուստա Կարապետ)։ Եկեղեցւոյ տիկնանց միութիւնը պաշտօնապէս կազմուեցաւ 1959-ին։
1962-ին եկեղեցին ենթարկուեցաւ վերանորոգութեան եւ տախտակաշէն խորանները նորոգուեցան եւ մարմարէ հայկական ոճով խորաններու վերածուեցան (ճարտարապետ` Գէորգ Էմմիեան): Աւագ խորանը նորոգեցին Քէօրօղլանեան եղբայրները, աջակողմեան խորանը՝ Յակոբ Օրջանեան, ձախակողմեան խորանը՝ Մէյրի Լիւլէճեան, իսկ մկրտարանը՝ Յովհաննէս Գազէզեան։
Երկրորդ նորոգութիւնը տեղի ունեցաւ 1981-ին, երբ եկեղեցիին առաստաղը վնասուեցաւ Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի ընթացքին եւ պարբերաբար մինչեւ 1989 վնասուեցաւ եւ անմիջապէս նորոգուեցաւ:
Եկեղեցւոյ հոգեւոր հովիւներն են՝
Տ. Արսէն Քհնյ. Տէր Յովհաննէսեան Տ. Յակոբ Քհնյ. Արսլանեան Տ. Մեսրոպ Քհնյ. Էլմաճեան Տ. Հմայեակ Քհնյ. Տէր Պետրոսեան Տ. Վազգէն Քհնյ. Ներկիզեան Տ. Գրիգոր Քհնյ. Սէօքիւնեան Տ. Պարգեւ Քհնյ. Յովհաննէսեան Տ. Թորգոմ Քհնյ. Կէօվօղլանեան Տ. Խորէն Քհնյ. Ներսէսեան Տ. Բաբգէն Քհնյ. Քէնտիրճեան Տ. Սահակ Քհնյ. Պալեան Տ. Արսէն Քհնյ. Քէշիշեան Տ. Վաչէ Քհնյ. Թաթոյեան Տ. Սեւակ Քհնյ. Վասիլեան Տ. Յարութիւն Քհնյ. Կոստանեան Տ․ Շնորհք Քհնյ․ Տէր Արթինեան (Այժմու Հոգեւոր հովիւ)։
Աղբիւրներ
[https://www.armprelacylb.org/churches/sourp-karasnits-mangants/?fbclid=IwAR2J48JgzsXU4mZBH5bKPBbZwGeslWvNASt2EoriPVuzxqu7Ta9MXBoQbTkՍ. Քառասնից Մանկանց եկեղեցի (Պուրճ Համուտ, Նոր Մարաշ)]
Ստորոգութիւն:Ս. Քառասնից Մանկանց եկեղեցի (Պուրճ Համուտ, Նոր Մարաշ) Ստորոգութիւն:Լիբանան Ստորոգութիւն:Առաքելական եկեղեցի
Մալաթիա
Մալաթիա (Malatya; Μαλάτεια, Մալատեյա;Malīṭīná)՝ քաղաք եւ շրջան Թուրքիոյ Արեւելեան Անատոլիա տարածաշրջանին մէջ, Մալաթիոյ մարզին կեդրոնը։ Ունի 426,381 բնակիչ ։
Միջին բարձրութիւնը ծովու մակերեսէն՝ 954 մեթր է։
18 Նոյեմբեր
18 Նոյեմբեր, տարուան 322-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 323-րդ) օրն է։
Մալաթիա
Անուանում
Մալաթիա Փոքր Հայքի հնագոյն քաղաքներէն է։ Անիկա Մելիտա անունով յիշուած է խեթական Մելիտ, Միլիտա եւ Մելիտի անուններով, ասորեստանեան եւ Մելիտեիա անունով՝ ուրարտական սեպագիր արձանագրութիւններուն մէջ։ Հայերէնով անուանուած է նաեւ Մելետինէ անունով։ Ներկայիս թրքական պաշտօնական անունն է՝ Մալաթիա։
18 Նոյեմբեր
Տօներ
Ստորոգութիւն:Նոյեմբեր
Մալաթիա
Պատմութիւն
Հեթական թագաւորութիւններու ժամանակաշրջանին, քաղաքին շրջակայքը գտնուած է Մելիտ (Արսլանտեփէ) քաղաքը ։ Ք.Ա. Զ. դարէն մինչեւ 1071 գտնուած է Փոքր Հայքի կազմին մէջ։ Մանազկերտի ճակատամարտէն ետք, 1071-ին, քաղաքը գրաւած են սելճուք թուրքերը, որմէ ետք մտած է Քոնիայի սուլթանատի կազմին մէջ։ ԺԶ. դարուն գրաւուած է Օսմանեան կայսրութեան կողմէ։ Մինչեւ Հայոց ցեղասպանութիւն, քաղաքին բնակչութեան հիմնական մասը կազմած են հայերը։
Պատմական Մալաթիան ժամանակակից Մալաթիայէն 7-8 քմ հարաւ-արեւմուտք կը գտնուէր։ Անիկա ներկայիս շատ քիչ թիւով բնակիչներ ունի, աւերուած ու ամայի է, եւ թուրքերուն կողմէ ստացած է Էսքի Մալաթիա անունը։ Ջրառատ քաղաք մըն է, անոր տարբեր թաղերուն մէջ կը բխին աղբիւրներ, իսկ աւերուած պարիսպին տակէն կը հոսի Թուխմա կոչուած գետակը։ Նոր եւ Հին Մալաթիաները բաւական վնասուած են 1893-ին տեղի ունեցած աղէտաբեր երկրաշարժէն։
Երանուհի Գարագաշեան
ԵրաՆուհի Գարագաշեան հայ դերասանուհի:
Կենսագրութիւն
Ծնած է Կոստանդնուպոլիս, Ուսկուդար թաղամասոը, որտեղ ստացած է իր նախնական կրթութիւնը եւ աւարտած 1861 թուականին ։ Բեմական ասպարէզ մտած է 1865 թուականին՝ Ս.Թղլեանի «Մեծն Տրդատ»-ի դերակատարութեան մէջ կատարելով Աշխենի դերը։ Առաջին մէկ-երկու թատրոններուն ժամանակ գերազանցապէս խաղցած է արական դերեր, Ինչպէս Պողի դերը Բ. դը Սէն-Պյերի «Պող եւ Վերգինէ» թատրոնին մէջ եւ այլն։ Անոր բեմական գործունէութեան ամենափայլուն շրջանը սկսած է 1867 թուականէն, երբ դարձած է Հ.Վարդովեանի թատրոնի խումբին դերասանուհիներէն մէկը եւ բոլոր ներկայացումներուն արժանացած է առաջնակարգ դերերով, ինչպէս Սանդուխտ (Թ. Թերզեանի «Սանդուխտ կոյս»), Անժելիք («Նեղսիրտ բարեգործը»), Հայկանուշ («Կործանումն Ռուբինեան թագաւորութեան»), Թեոդորա («Վենետիկուհին») եւ այլն։ 1878 թուականին միացած է Ս.Պենկլեանի օփերային խումբին, շրջած է շարք մը քաղաքներ, եղած է Ադրիանապոլս, Ատանայ, Սելանիկ եւ Կաւալա, արժանացած է նաեւ Տիգրան Չուխաճեանի եւ թարգմանական քանի մը տեղերուն մէջ։ 1880 թուականին իր քրոջ՝ Վերգինէ Գարագաշեանի հետ ճամբորդած է Թիֆլիս, մէկ թատրոն մը կատարած է Թիֆլիսի հայկական խումբերուն, Պետրոս Ադամեանի, Սիրանոյշի եւ այլ պոլսահայ դերասաններու հետ։ Յաջորդ թատրոններուն ընթացքին նորէն վերադարձած է Պոլիս, Ս.Պենկլեանի խումբի հետ մեկնած է Եգիպտոս, այնտեղէն անցած է Պալկանեան երկրներ։ 1887 թուականին վերադարձած է Պոլիս, եւ այն ժամանակ թողած է բեմը, ապա մասնակցած է Գահիրէի մէջ կազմակերպուած շարք մը ներկայացումներուն, մեծ յաջողութեամբ կատարելով Մարգարիտ Գոթիէի (Ա.Դիւմա (որդու) «Կամելիազարդ տիկինը»), Մեդեայի (Եւրիպիդեսի «Մեդեա») եւ Կատարին Հովարդի դերերը, արժանանալով եգիպտական մամուլի բարձր գնահատմանը։ 1900-ականներու սկզբներուն եկած է Թիֆլիս, ամուսնացած է եւ մինչեւ կեանքի վերջը ապրած այնտեղ : Անոր դերերէն են՝
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ դերասանուհիներ
Նուաղում
Նուաղումը (Fainting), որ կը կոչուի նաեւ ուշագնացութիւն, գիտակցութեան ժամանակաւոր կորուստ է: Անիկա պայմանաւորուած է ուղեղի արեան հոսքի յանկարծակի նուազումով: Պատահարը սովորաբար կը տեւէ քանի մը երկվայրկեան կամ վայրկեան:
Նուաղումի պարագաներուն մեծ մասը մտահոգութեան պատճառ չէ:
Ուշագնացութեան սահմանում
Նուաղումը կարճ ժամանակով գիտակցութեան կորուստն է: Այդ մէկը պայմանաւորուած է ուղեղի արեան հոսքի յանկարծակի անկումով: Նուաղումէ ետք սովորաբար մարդը կը սթափի եւ կը վերադառնայ իր բնականոն վիճակին:
Նուաղումի ամէնէն տարածուած պատճառները
Սովորաբար նուաղումը լուրջ առողջական խնդիրի նշան չէ, բայց կրնայ նաեւ ըլլալ:
Ուշագնացութեան ամէնէն տարածուած պատճառը արեան ճնշման յանկարծակի անկումն է, որ կը նուազեցնէ արեան հոսքն ու թթուածինը դէպի ուղեղ :
Սիրտի շատ մը հիւանդութիւններ կրնան ազդուիլ դէպի ուղեղ գացող թթուածինի պակասէն:
Քներակ (carotid) սինուսի ուշագնացութիւն
Այս տեսակի ուշագնացութիւնը կրնայ յառաջանալ, երբ վիզի քնային զարկերակը կը սեղմուի (կը կծկուի): Քներակը արիւնատար անօթ է, որ կը մատակարարէ ուղեղը: Ուշագնացութեան այս տեսակը կրնայ յառաջանալ, երբ մէկը շատ նեղ օձիքով քազակ հագած է, վիզը շատ կը քաշէ կամ կը դարձնէ, կամ վիզին մէջ ունի ոսկոր մը, որ կը սեղմէ զայն:
Իրավիճակային ուշագնացութիւն. որոշ մարմնական շարժումներ կամ գործառոյթներ կրնան բնականաբար յառաջացնել արեան ճնշման անկում, որ կրնայ ի վերջոյ յանգիլ ուշագնացութեան: Այդ մէկը կրնայ ըլլալ, օրինակ, երբ մարդ կը միզէ, կը կղկղէ, կը հազայ կամ սթրեչ (առաձգականուիլ) կ'ընէ:
Անօթաթափառողի ուշագնացութիւն
Ասիկա կրնայ յառաջանալ, երբ մարդ սթրեսային իրադարձութիւն մը կ'ապրի, օրինակ` արիւն տեսնելը, յուզական սթրես, ֆիզիքական կամ յուզական հոգեխոց կամ ցաւ: Սթրեսային իրադարձութիւնը կը խթանէ մարմնական ռիֆլեքսը, որ կը կոչուի անօթաթափառողի հակազդեցութիւն: Սիրտը կը դանդաղի եւ աւելի քիչ արիւն կը մղէ, ուստի արեան ճնշումը կը նուազի: Այնուհետեւ ուղեղը բաւարար քանակութեամբ թթուածինով արիւն չի ստանար, եւ մարդը կը նուաղի:
Նուաղման այլ հնարաւոր պատճառներէն
Որոշ դեղատեսակները, ինչպիսիք են`
Նուաղում պատճառող վարժութիւններէն`
Նուաղելու պարագային դիմել հետեւեալ միջոցներուն
Երբ մէկը նուաղի, ապա արթննայ`
Նուաղումը կանխարգիլելու միջոցներ
Եթէ շատ արագ ոտքի կենալը նուաղում կը պատճառէ, խուսափիլ անկէ` ժամանակ յատկացնելով:
Սեպտեմբեր
Սեպտեմբեր, տարուան իններորդ ամիսը, ըստ՝ գրիգորեան օրացոյցի, ունի 31 օր։ Հիւսիսային կիսագունդի տարածքին՝ աշնան առաջին ամիսը, իսկ հարաւային կիսագունդին՝ գարնան առաջին ամիսը։
Նուաղում
Նուաղումը կանխարգիլելու միջոցներ
Նուաղումը կանխարգիլելու որոշակի ռազմավարութիւններ`
Սեպտեմբեր
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Ամիսներ
Նուաղում
Դիմել Բժիշկի
Բուժաշխատողին տեղեկացնել գիտակցութեան կորուստի մասին, եթէ անհատը
Նուաղումը կամ ուշագնացութիւնը սովորաբար պայմանաւորուած է արեան ճնշման անկմամբ:  Բան մը, որ կը նուազեցնէ արեան հոսքն ու թթուածինը դէպի ուղեղ:
Բաղէշ
Բաղէշ, Պիթլիս (յβαλαλείςωυ, արաբերէն՝ Badlis), քաղաք Մեծ Հայքի Աղձնիք նահանգի մէջ, Վանայ լիճէն 18 ք.մ. հարաւ–արեւմուտք, ուր կը միախառնուին համանուն գետի վտակները։ Կը համապատասխանէ Աղձնիք նահանգի Սալնոձոր գաւառի գլխաւոր բերդին, որ հսկածէ Հայկական Տաւրոսի ամենամատչելի բնական լեռնանցքը՝ Չորա պահակը։ Ժամանակին բերդի անունով կոչուած է Սալնոձոր։
Բաղէշի տարածքը, սկզբնական շրջանին, եղած է միայն բերդ։ Յետագային բերդի տարածքին հիմնած են քաղաքը, իսկ բերդը դարձած է միջնաբերդ։
Բաղէշի մասին առաջին անգամ յիշատակած է Սեբեոսը, իսկ որպէս քաղաք Պաղաղէշի մասին առաջին անգամ յիշատակած է Թովմա Արծրունին։ Յունական աղբիւրներուն մէջ Պիթլիսը կը յիշատակեն Պալալեզա, Պալալէյսա անուանումներով, արաբական աղբիւրներուն մէջ՝ Պեդլիս, Պադլիս, իսկ թուրքականին մէջ՝ Պիդլիս, Պիթլիս ձեւերով։
Քաղաքի անունները
Բաղէշ քաղաքի պատմական անունները հետեւեալն են. Ապիպիթլիս, Ապի-Պիթլիզ, Պադլիս, Պալալեզա, Պալալէյսա, Պաղաղեշ, Պեդլիս, Պեթլիս, Պիթլիս, Շահաստան Բաղէշ, Պիթլիզ, Պիտլիս, Սալնաձոր, Սալնոձոր։
Կլիմայ
Բաղէշի ձմեռը ցուրտ է, ձիւնառատ։ Գարնան ու ամրան, հարաւաային շրջաններուն մէջ, արեւի ճառագայթներու ներգործութիւնը կը բազմանայ եւ ձորալանջերու խոնաւ հողը կը ծածկուի թաւ բուսականութեամբ։ Օդն առողջարար է, սառնորակ ջուրերը՝ առատ։
Բուսականութիւն
Բաղէշն ունէր փարթամ բուսականութիւն։ Փողոցները զարդարուած էին ուռենիներով եւ բարտիներով։ Առաձնատները շրջափակուած էին խաղողներով լի պտղատու այգիներով եւ պտղատու պարտէզներով։
Լինչը գրած է, որ այդ բնական պայմաններու շնորհիւ խաշնարած ցեղերն իրենց դարաւոր տիրապետութեան ընթացքին չեն կարցած ոչնչացնել Բաղէշի առատ բուսականութիւնը։ Դեռեւս XIII դարուն արաբ աշխարհագիր Եագուպ ալ–Համաուին Արմինիայի Պաթլիսը կը յիշատակէ որպէս «մրգառատ քաղաք»։ Գրեթէ բոլոր տուներն ունէին այգիներ։ Այդտեղ կ'աճէր տանձ, խնձոր, սալոր, ծիրան, խաղող, թուզ, սերկեւիլ, նուռ, բալ, կեռաս, թութ, ընկոյզ, կաղին :
Water Under the Bridge
Water Under the Bridge (Ջուրը կամրջին տակ), անգլիացի երգչուհի եւ երգերու հեղինակ Ատելի երգը, իր երրորդ՝ 25 սդուտիական ալպոմէն: Երգը գրած են Ատելը եւ Կրէկ Կերստինը: Երգը թողարկուած է 4 Նոյեմբեր 2016-ին, եւս 4 երգերու հետ : Երգին բառերը կը նկարագրեն ծայրահեղ վիճակին մէջ գտնուող հարաբերութիւններու մասին եւ կը փորձէ նկարագրել իրավիճակ, երբ ծնողներէն հեռու է: Երաժշտապէս երգը գրուած է տիսքօ-փոփ, միտ-փոփ, թրիբ հոփ ժանրերով:
Երգը «Finnish Singles» շարքին մէջ հասած է 20-րդ տեղը, իսկ «Spanish Singles» շարքին մէջ՝ 40-րդ: Երգը մտած է նաեւ Աւտրալիոյ, Աւստրիոյ, Գանատայի, Ֆրանսիայի, Գերմանիոյ, Շոթլանտիոյ, ԱՄՆ-ի եւ Անգլիոյ երաժշտական շարքերը: Ատելը երգը կատարած է  «Adele Live in New York City» եւ «The Tonight Show Starring Jimmy Fallon» հայտագիրներու ժամանակ:
Վաճառք
14 Դեկտեմբեր 2015-ին Billboard-ը հայտարարեց, որ Water Under the Bridge երգը այն 25 երգերէն մէկն է, որ վաճառուած է 104.000 օրինակ :
Կենդանի կատարումներ
17 Նոյեմբեր 2015-ին Ատելը այս երգը կատարած է «Adele Live in New York City» հայտագրին ժամանակ, իսկ նոյն թուականին՝ 14 Նոյմեբերին-ին NBC-ի մէջ : 23 Դեկտեմբեր 2015-ին ան երգը կատարած է նաեւ «The Tonight Show Starring Jimmy Fallon»-ի ժամանակ  :
Պերճ Պռօշեանի Տուն-Թանգարան
Պերճ Պռoշեանի տուն-թանգարան, հիմնադրուած է 1948-ին, Աշտարակում, հայ դասական գրող Պերճ Պռօշեանի (1837-1907 ) հայրական տան հիման վրայ։ Ե. Չարենցի անուան գրականութեան եւ արուեստի թանգարանի մասնաճիւղն է։ Ընդգրկուած է Աշտարակի պատմութեան եւ մշակոյթի անշարժ յուշարձաններու ցանկին մէջ։
Պատմութիւն
Թանգարանը հիմնադրուած է 16 Մայիս 1948-ին մեծանուն գրողի ծնած տան տեղը։ Սկիզբը թանգարանը ներկայացուցած է Պռօշեաններու տան հացատունն ու երկու փոքրիկ սենեակները, յետագային՝ 1965-ին կառուցուած է եւս մէկ սենեակ։ Թանգարանի երկյարկանի շէնքը կառուցուած է 1990-ին։ Շէնքին մէջ կայ նաեւ մառան, թոնրատուն, ուր հաւաքուած են 18-19-րդ դարերու պղինձէ, կաւէ, փայտեայ կենցաղային իրեր, սպասք։ Միւս սրահներուն մէջ ցուցադրուած են Պռօշեանի կեանքին, գրական-հասարակական գործունէութեան վերաբերուող նիւթեր, նկարներ, անձնական իրեր։
Ցուցադրութիւն
Յուշային տան կից կառուցուած է երեք ցուցասրահ, որոնցմէ մէկը կահաւորուած է գրողի անձնական իրերով, միւս երկուքին մէջ ցուցադրուած են անոր կեանքին ու գործունէութեան վերաբերող նիւթեր, որոնք հիմնականին ձեռք բերուած են Պռօշեանի ժառանգներու նուիրատւութեամբ։
Տուն-թանգարանը ունի 2000-ից աւելի յուշային եւ օժանդակ նիւթեր, որոնք կը ներկայացնեն Պռօշեանի գրական, մանկավարժական, հասարակական գործունէութիւնը ։ Տուն-թանգարանը վերանորոգուած է 2008-ին, նորացուած է նաեւ ցուցադրութիւնը։
Թանգարանի բակին մէջ կը գտնուի Պերճ Պռօշեանի յուշարձանը (քանդակագործ՝ Սուրէն Ստեփանեան)։
Միջոցառումներ
Թանգարանը կը համարուի Աշտարակի գործուն մշակութային օջախներէն մէկը։ Այստեղ կը պահպանուի Պռօշեանի յիշատակը, քարոզչութիւն անոր ստեղծագործութիւնը, կը կազմակերպուին միջոցառումներ։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Թանգարաններ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Տուն-թանգարաններ Հայաստանի մէջ Ստորոգութիւն:Թանգարաններ Ստորոգութիւն:Տուն-թանգարաններ
18 Սեպտեմբեր
18 Սեպտեմբեր, տարուան 261-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 262-րդ) օրն է։
Տօներ
Ստորոգութիւն:Սեպտեմբեր
Ալվար Կուլսթրանտ
Ալվար Կուլսթրանտ եղած է շուէտացի ակնաբան եւ օփթիքագէտ:
Կենսագրություն
Ալվար Կուլսթրանտը 1894–1927 եղած է Ուփսալայի Համալսարանի ակնաբուժութեան եւ օփթիքագիտութեան փրոֆեսոր: Ան օփթիքական տեսարանները եւ աչքին ներսին լոյսի բեկումները ուսուցանելու համար բնագիտական թուագիտական մեթոտները կիրառած է: Սա աշխատանքին համար ան 1911-ին Բնագիտութեան եւ բժշկութեան բնագաւառի Նոպէլեան Մրցանակի արժանացած է: Կուլսթրանտը նաեւ յայտնի է ասթիկմաթիզմի ուսումնասիրութիւնով եւ ակնադիտակի (ophthalmoscope) եւ շտկող ոսպնեակներու կիրառումով աչքի վրայէն քաթարաքթի հեռացման համար: Ան 1905-ին Շուէտի թագաւորական գիտութիւններու աքատեմիոյ անդամ ընտրուած եղած է եւ կը մտնէր Աքատեմիոյ բնագիտական մրցանակի կոմիտէի մէջ։ Կոմիտէի անդամ ըլլալուն ատենը ան օգտագործած է իր դիրքը արգելափակելու համար Ալպերթ Այնշթայնը յարաբերականութեան տեսութեան համար Նոպէլեան Մրցանակ շնորհելը: Կուլսթրանտը ամուսնացած էր Սիկնի Պրէյտհոլցին (Signe Breitholtz, 1862–1946) հետ եւ մահացած է Սթոքհոլմ, թաղուած է Նորրա պեկրավնինկսփլաթսէն գերեզմանատանը:
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:5 Յունիսի ծնածներ Ստորոգութիւն:28 Յուլիսի մահացածներ
Մկրտիչ Պոտուրեան
Պոտուրեան Մկրտիչ, հայ հանրագիտակ, հայագէտ, հրապարակագիր, գրող։
Կենսագրութիւն
Նախնական կրթութիւնը ստացած է ծննդավայրի Ներսէսեան եւ Մխիթարեան վարժարաններէն ներս։ 1897 թուականին, Հ․ Սերոբէ վ․ Ապտուլլահեանի հետ, մեկնած է Վենետիկ, ուսանած հայագէտներ Յովհաննէս Թորոսեանի, Վարդան Հացունիի, Արսէն Ղազիկեանի մօտ, 1902 թուականին դարձած է Մխիթարեան միաբանութեան անդամ։
1902-ին Գեր․ Իգնատիոս Կիւրեղեան Արքեպիսկոպոս աբբայէն վարդապետ կը ձեռնադրուի։
1903 թուականին դասաւանդած է Վենետիկի Մուրատ Ռափայէլեան վարժարանին մէջ, ուր անոր աշակերտած են Դանիէլ Վարուժանը, Վահրամ Փափազեանը եւ ուրիշներ։
1909 ին եղած է «Բազմավէպ»-ի խմբագիրը, 1909-1912 ին՝ մատենադարանապետ։ Այնուհետեւ Եղիսաբէթուպոլսոյ մէջ զբաղած է գիտական, լրագրական, մանկավարժական աշխատանքով։
1929-1959 թուականներուն եղած է Թրանսիլվանիոյ Ֆրումոասա աւանի հունգարացած հայեու հոգեւոր առաջնորդը, այնտեղ հիմնած է տպարան, ծաւալած հրատարակչական, մանկավարժական բուռն գործունէութիւն։ 1959 թուականին տեղափոխուած է Խորհրդային Հայաստան։
Աշխատութիւններ
Պոտուրեանը լոյս ընծայած է «Զարդանկարք Ավետարանի Մլքե թագուհւոյ» (1902)։ Հրատարակած է «Կոստանդին Երզնկացի ԺԴ. դարու ժողովրդական բանաստեղծ եւ իւր քերթուածները» (1905), «Ադամգիրք Առաքել Սիւնեցւոյ» (1907), «Առաքել Սիւնեցի եւ իր քերթուածները» (1914), «Մարտիրոս Ղրիմեցի եւ իր քերթուածները» (1924-1930) եւ այլ գիրքեր։
Գրած է նաեւ բանասիրութեան («Սրբազան Հայկազունք», 1902, «Մխիթար եւ Մխիթարեանք», 1922), մամուլի պատմութեան («Հայ մամուլը տասնհինգ տարու մէջ․ 1894-1910 թուականներ») վերաբերող գործեր։
Պարբերականներ
Պուխարեստի մէջ Պոտուրեան հրատարակած է «Մասիս» (1920-1922), «Գաղութի Ձայն» (1923, 5 թիւ միայն), «Նաւասարդ» (1923-1924 թուականին, Հ․ Սիրունիի եւ Հ․ Աթանասեանի հետ), «Փարոս» (1924, Վ․ Մեշտուճեանի հետ), նոյն տարին (1924) «Դիցաւան» գրական ամսագիրը, «Երկիր» (1925-1929), «Հայ Մամուլ» (1934-1942, Հ․ Աթանասեանի հետ) պարբերականները, տարեցոյցներ («Գաղութահայ Տարեգիրք», 1939-1941 թուականներուն, «Ռումինահայ Տարեցոյց», 1935, Հ․ Աթանասեանի հետ)։ Հայ ժողովուրդի տառապանքները արտացոլուած են Պոտուրեանի «Սեւ Էջը» (1910), «Արմենակին Յոյսերը» (1923), «Կարմիր լուսին» (1927) նորավէպերուն մէջ։
Պոտուրեանը ստեղծագործած է նաեւ մանուկներու համար («Վէպիկներ», 1930, «Հեքիաթներ», 1930, թարգմանած է հունգարերենէ)։ Անոր որոշ երկերը թարգմանուած են ռումաներէն եւ հունգարերէն։ Կատարած է թարգմանութիւններ իտալերէնէ եւ հունգարերէնէ։ Պոտուրեան հայ հանրագիտական գրականութեան հիմնադիրներէն է։
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հայ հայագէտներ Ստորոգութիւն:Հայ հրապարակագիրներ Ստորոգութիւն:7 Ապրիլի ծնածներ Ստորոգութիւն:8 Դեկտեմբերի մահացածներ
Ա-Վեր-ու-Մար
Ա-Վեր-ու-Մարը (A Ver-o-Mar), շրջան (ֆրեգեզիա) է Փորթուկալի մէջ, եւ կը մտնէ Պորտու շրջանի մէջ։ Շրջանը կը գտնուի Ատլանտյան օվկիանոսի ափին, իսկ տարածքը կը կազմէ 5,21 քմ²։ Շրջանի պահապան կոյսը Մարիամն է (Maria)։
Պատմութիւն
Շրջանը ստեղծուած է 1922 թուականին:
Փաստաբան
Փաստաբանը, այն անձն է որ ունի իրաւաբան օրինագէտի կամ մասնագէտի մը արժէքը եւ ստացած է անոր համապատասխան արտօնագիրը՝ փաստաբանական գործունէութիւն իրականացնելու համար :
Փաստաբանին նպատակն է ծառայել արդարադատութեան շահերը, ինչպէս նաեւ այն իրաւունքներն ու արտօնութիւնները, որոնք վստահուած են փաստաբաններուն անոնք պաշտպանելու համար։
Փաստաբանութիւնը Հայաստանի մէջ
Փաստաբանները կը հանդիսանան ՀՀ փաստաբաններու պալատի անդամներու անուանումը։ Այլ պետութեան փաստաբանը Հայաստանի Հանրապետութեան մէջ կը գործէ անոր պետութեան համապատասխան յատուկ փաստաբանական կառոյցի տրուած արտօնագրին հիման վրայ եւ պէտք է փաստաբաններու պալատին կանոնադրութեամբ գործէ նախատեսուած հաւատարմագրին վաւերագիրը:
Փաստաբանը իր գործունէութիւնը իրականացնելէ անկախ, կը ղեկավարէ Հայաստանի Սահմանադրութեամբ, փաստաբանական պալատի կանոնադրութեամբ եւ փաստաբանական գործելակերպի կանոնագիրքով՝ Հայաստանի միջազգային պայմանագիրները եւ օրէնքնեը։ Խոչընդոտները որ կատարուած կ'ըլլան պաշտօնատար անձի, փաստաբանի կամ լիազօրութիւններու կողմէ կը պատժուին տուգանքներով եւ նուազագոյն աշխատավարձի ձերբակալութիւնով ու գրաւումով մէկէն երեք ամիս ժամկէտով ։
Տե՛ս նաեւ
Ստորոգութիւն:Իրաւաբաններ Ստորոգութիւն:Փաստաբաններ Ստորոգութիւն:Դատախազներ Ստորոգութիւն:Օրէնքներ
Լիբանանի հայ առաքելալական եկեղեցիները
Լիբանանի հայ առաքելալական եկեղեցիները  Հայաստանեայց Առաքելական Եկեղեցի՝ Առաքելական կը կոչուի, որովհետեւ Հայաստանի մէջ Քրիստոնէութիւնը առաջին անգամ քարոզուեցաւ Յիսուսի Առաքեալներուն կողմէ:
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Լիբանանի հայ առաքելալական եկեղեցիները
Ատել
Ատել Լորի Պլու Էտքինզ, անգլիացի երգչուհի, երգահան, Կրեմմիի բազմակի մրցանակակիր։
Կենսագրութիւն
Ատել Լորի Պլու Էտքինզ ծնած է 5 Մայիս 1988-ին, Լոնտոն։ Առաջին անգամ հանդէս եկած է դպրոցական բեմին վրայ եւ կատարած՝ երգիչ Գաբրիէլին «Ռայզ» երգը։ Այնուհետեւ ան կը կրէ իր սիրելի երգիչներուն՝ Էթթա Ճեյմսի եւ Թաստի Սփրինկֆիլտի ազդեցութիւնը, խոստովանելով, որ անոնց ձայնագրութիւնները պատահաբար յայտնուած են իր ձեռքը։
Աւարտած է Լոնտոնի ներկայացման արուեստի եւ արուեստագիտութեան դպրոցը։ 2006-ին, ստորագրած է ձայնագրութեան պայմանագիր մը «Էքս Էլ Ռիքորտինկզ»ի հետ երբ իր ընկերներէն մէկը Մայսփէյսի վրայ տեղադրած էր անոր ձայնագրութենէն բաժին մը։
Ուսումը կ'աւարտէ Մայիս 2006-ին։ Երկու ամիս ետք, ան իր երկու յօրինումները կը հրապարակէ PlatformsMagazine.com օնլայն մշակութային ամսագիրին մէջ։
Իր բրիտանական շրջագայութեան կը սկսի Հոկտեմբեր 2007-ին։ Միաժամանակ «Մայ Սփէյս»ի մէջ կը հրապարակուի վաղ տարիքի իր ձայնագրութիւններէն մէկը, ընդ որում իր ձեռք բերած յաջողութեան շնորհիւ, շուտով կը ստանայ իր առաջին պայմանագիրին առաջարկը «Փէյս Մէյքըր Ռեքըրտինկզ»-ի կողմէ եւ կը հրապարակուի իր առաջին մեներգը՝ «Հոմ Թաուն Կլորի»ն։ Երգը իր քաղաքին՝ Թոթնըմի մասին էր, որ մեծ ժողովրդականութիւն կը շահի։ «Այ Թյունզ»ի կողմէ կ'ընտրուի «շաբթուան լաւագոյն մեներգը», Ապրիլ 2008-ին երգը կը յայտնուի բրիտանական լաւագոյն 40 հիթ-շքերթներուն մէջ։
«Էքս Էլ Ռիքորտինկզ»ի հետ իր կնքած պայմանագիրին իբրեւ արդիւնք՝ Ատել կը հրապարակէ իր 2-րդ երգը՝ «Չէյսինկ Փէյվմինթս», որ մէկ ամիս բրիտանական հիթ-շքերթին երկրորդ հորիզոնականին վրայ կը գտնուի։
2007-ին կը շահի «Պրիթի քրիթիքս չոյս»ը եւ 2008-ին կը դառնայ Պի Պի Սի-ի «Լաւագոյն ձայն»ի մրցանակակիրը։ Անոր առաջին ձայնասկաւառակը՝ «19»-ը, լոյս կը տեսնէ Յունուար 2008-ին։ Այս ձայնասկաւառակը կ'արժանանայ 4 անգամ լուսնոսկեայ տիտղոսին՝ Անգլիոյ մէջ եւ երկու անգամ՝ Միացեալ Նահանգներուն մէջ, ուր կը գրաւէ 10-րդ հորիզոնականը։ Կը վաճառուի 500 հազար օրինակով:
Մարտ 2008-ին «Քոլումպիա Ռեքըրտս»ի հետ Ատել պայմանագիր մը կը կնքէ, որուն իբրեւ արդիւնք՝ յաջող շրջագայութիւն մը կ'իրագործէ ԱՄՆ-ի եւ Քանատայի մէջ։
2009-ին «Կրեմմի» մրցանակին կ'արժանանայ՝ «Հոմթաուն Կլորի» երգին համար ։
2010 Սեպտեմբերին Պոպ Տիլանի հանրայայտ «Մէյք Եու Ֆիլ Մայ Լաւ» երգին տարբերակը կը կատարէ բրիտանական «Էքս Ֆեքթոր» նախագիծին ընթացքին, որուն շնորհիւ երգը կ'արժանանայ 4-րդ հորիզոնականին։
Սակայն Ատել աւելի հանրայայտ կը դառնայ, երբ կը հրապարակէ իր երկրորդ ձայնասկաւառակը՝ «21»-ը, 2011-ին։ Այս ձայնասկաւառակը 2012-ին շատ մեծ ժողովրդականութիւն կը շահի եւ գնահատանքի կ'արժանանայ: Այս ձայնասկաւառակը Անգլիոյ մէջ 16 անգամ լուսնոսկեայ մրցանակի կ'արժանանայ, իսկ Միացեալ Նահանգներուն մէջ կը մնայ ամէնէն բարձր դիրքին վրայ, երեւոյթ մը, որ 1985-էն ի վեր չէր պատահած։ Ձայնասկաւառակէն աշխարհի տարածքին կը վաճառուի 30 միլիոն կրկնօրինակ։
Երգչուհին ընդհանուր առմամբ կը վաճառէ 40 միլիոն ձայնասկաւառակ եւ 50 միլիոն մեներգ։
«21» ձայնասկաւառակին յաջողութիւնը «ԿԻՆԵՍ»-ի մրցանիշներու գիրքին մէջ կը նշուի իբրեւ պատմութեան մէջ «Պիլպորտ հաթ 100»ի մէջ երեք հետեւողական լաւագոյն երգեր ունեցող առաջին կինը։
2012-ին Թայմզ ամսաթերթը Ատելը կը նշէ իբրեւ տարուան «Աշխարհի ամէնէն ազդեցիկ կինը»։
2013-ին կը ստանայ երեք համաշխարհային գնահատանքներ՝ «Սքայֆոլ» երգին գերազանց յաջողութեան համար։
22 Հոկտեմբեր 2015-ին կը hրապարակէ իր նոր խտասալիկին՝ «Ատել 25»-ին, առաջին երգը՝ «Հելլօ»ն։
Անձնական կեանք
2012-էն Ատել ամուսնացած է Սայմըն Քոնեքիի հետ։ Ունի մէկ զաւակ՝ Անճելօ Ճէյմս Քոնեքի, որ ծնած է 19 Հոկտեմբեր 2012-ին։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:5 Մայիսի ծնածներ
18 Փետրուար
18 Փետրուար, տարուան 49-րդ օրն է։ 17 Փետրուար 18 Փետրուար  19 Փետրուար
Տօներ
Ստորոգութիւն:Փետրուար
Ատըեաման
Ատըեաման, գիւղ Արեւմտեան Հայաստանի մէջ, Սեբաստիոյ նահանգի (վիլայէթի) Սեբաստիոյ գաւառի մէջ։
Բնակչութեան մասին տուեալներ չեն պահպանուած։ Անոնք բռնութեամբ տեղահանուած են 1915 թուականի Մեծ Եղեռնի ժամանակ։ Անոնց մեծ մասը զոհուած է աքսորի ճամբուն վրայ, ինչպէս նաեւ 1915-ի ցեղասպանութենէն ետք, այլեւ՝ այն ընտանիքները, մօտ 1600 ընտանիք կրօնափոխ եղած են ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Արեւմտեան Հայաստանի գիւղեր
Ար­ծուի Բախ­չի­նեա­ն
Ար­ծուի Բախ­չի­նեա­ն, հայ բանասէր, հայագէտ, գրող, պատմաբան, բառարանագիր, բանասիրական գիտութիւններուն թեկնածու։
Ամուսնացած է, ունի երեք որդի եւ մէկ դուստր։
Կեանք եւ գործունէութիւն
Ծնած է Երեւան։ 1993-ին աւարտած է Երեւանի Պետական Համալսարանի բանասիրական կաճառի հայոց լեզուի եւ գրականութեան բաժինը:
1993-1996-ին ուսանած է Հայաստանի Գիտութիւններու Ազգային Ակադեմիայի Մ. Աբեղեանի անուան գրականութեան հիմնարկի (ինստիտուտ) ասպիրանտուրան։
1996-ին պաշտպանած է թեկնածուական թէզը` Վահան Տէրեանի ստեղծագործական աշխատանոցը խորագիրով:
1993-1996-ին աշխատած է Հայաստանի Ազգային Գրապալատը իբրեւ մատենագէտ եւ գիտքարտուղար, 1993–1997-ին` Հումանիտար Հետազօտութիւններու Հայկական Կեդրոնը իբրեւ հետազօտող եւ գիտքարտուղար:
1997-1999-ին կ'աշխատի ՀՀ ԳԱԱ-ի գրականութեան հիմնարկը իբրեւ գրական կապերու բաժինի գիտաշխատող:
2002–2003-ին կ'աշխատի Ռազմավարական եւ Ազգային Հետազօտութիւններwu Կեդրոնը իբրեւ վերլուծաբան:
2009-էն ի վեր ՀՀ ԳԱԱ Պատմութեան Ինստիտուտի «Հայ գաղթավայրեր եւ Սփիւռք» բաժինի աւագ գիտաշխատող է։
Իբրեւ Հայաստանի պատուիրակ մասնակցած է անոր տարեկան հանդիպումներուն (1998 եւ 2000, Իտալիա), իսկ իբրեւ դատակազմի անդամ՝ Պոլսոյ (1999), Թրոմսէօի` Նորվեկիա (2006), Երեւանի (2009), Սալոնիկի (2011) միջազգային սինեմայի փառատօներուն։
2004-էն սկսեալ կը համագործակցի «Ոսկէ Ծիրան» միջազգային սինեմայի փառատօնին: 2003 եւ 2004-ին զեկուցումներով հանդէս եկած է Քալիֆորնիայի համալսարանի Պատմական հայկական քաղաքներ եւ բնակավայրեր հայագիտական գիտաժողովներուն:
2005-էն սկսեալ Վենետիկի Պո-Արաքս մշակութային ընկերակցութեան Քա Ֆոսքարի համալսարանի ամառնային խտացեալ դասընթացքին կը դասաւանդէ «Հայ կատարողական արուեստներու պատմութիւն» առարկան: Նոյն առարկան 2011-ին դասաւանդած է նաեւ Միչիկանի (Անն Արպոր) համալսարանի հայագիտական ծրագիրին մէջ։ Եղած է Ուփսալայի Նոր հորիզոն ամսագիրի հայաստանեան ներկայացու- ցիչը (1998–2006) եւ Երեւանի Հայ արուեստ ամսագիրի խմբագրակազմի անդամ (2005–2009):
Պէյրութի Հայկազեան հայագիտական հանդէսի եւ Փրակի Օրեր ամսագիրի հայաստանեան ներկայացուցիչն է: Կը կատարէ թարգմանութիւններ (մասնաւորապէս անգլերէնէ, ռուսերէնէ եւ շուէտերէնէ հայերէն եւ հակառակը), որոնք ընդգրկուած են տարբեր գիրքերու, ցուցահանդէսներու գրքոյկներու եւ խտասալիկներու մէջ :
Աշխատութիւններ
Չափածոյ ստեղծագործութիւններ հրատարակած է Բնագիր եւ Ինքնագիր հանդէսներուն մէջ, արձակ գործեր` հայ մամուլին մէջ: Հրատարակած է «Ձնծաղիկները ֆուտբոլի դաշտում» պատմուածքներու ժողովածուն (2014) եւ «Այլաստանցի Մուչիկ հայաստանցին» վէպը (2017, 2018):
2001–2009-ին իբրեւ երգիչ հանդէս եկած է Հովեր սենեկային երգչախումբին մէջ (գեղարուեստական ղեկավար` Սօնա Յովհաննիսեան), մասնակցելով երգչախումբի հինգ խտասալիկներու ձայնագրութեան եւ այցելութիւններուն (Մեծն Բրիտանիա, Ֆրանսա, Գերմանիա, Լեհաստան, ԱՄԷ) ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ բանասէրներ Ստորոգութիւն:Հայ հայագէտներ Ստորոգութիւն:Հայ պատմաբաններ Ստորոգութիւն:Հայ գրողներ Ստորոգութիւն:Հայ բառարանագիրներ
Մոնկոլ-թաթարներու Տիրապետութիւնը Հայաստանի Մէջ
Մոնկոլ-թաթարներու տիրապետութիւնը Հայաստանի մէջ հաստատուած է 13-րդ դարու ընթացքին։ Այս մէկը  հայոց պատմութեան մեջ կեդրոնասիական ցեղերու երկրորդ յարձակումն էր՝ սելճուք-թուրքերէն ետք (11–րդ դար)։
Մոնկոլներու տիրապետութիւնը Հայաստանի մէջ վերջնականապէս անկում կ՝ ապրի 14-րդ դարին, երբ Հայկական լեռնաշխարհը դարձած է թուրքմենական 2 ցեղախումբերու՝ Կարակոիւնլուներու, ապա՝ Ակկոյունլուներու տերութեան մասը։