cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Արա Մանաշ
Փրոֆ. Արա Մանաշի եւ իր տիկնոջ մասին
Անժելան միջնակարգ դպրոց աւարտած չէ, բայց ուսման մէջ եղած է միշտ գերազանց, եւ յատկապէս հմուտ հայկական բանաստեղծութիւններ արտասանելու մէջ: Տրամայի եւ բեմադրութեան հանդէպ իր սէրը տարաւ զինք թատրոն, ուր հանդիպեցաւ իր ամուսնոյն, համայնքի ճանչցուած երաժշտական ղեկավար-խմբավար Արա Մանաշին: Զոյգը ամուսնացաւ 1958 թ. Փետրուարի 14-ին : Անոնք բախտաւորուեցան որդի ՝ Վարուժան, 1959 թ. Եւ դուստր Անի, 1962 թ .: Կոմունիստական ​​հասարակութեան մեջ ապրելու ծանր պայմանները ստիպեցին Մանաշներուն, ինչպէս եւ շատ ռումանահայեր, հեռանալ երկրէն: 1966-ին ընտանիքը տեղափոխուեցաւ Լոս Անճելըս, Քալիֆորնիա :
Արա Մանաշ երաժշտութիւն կը դասաւանդէ հայկական վարժարաններու մէջ, մինչ Անժելան քարտուղարի աշխատանք կը գտնէ Blue Cross Insurance-ի մէջ: Վարուժանն ու Անին կը յաճախեն Hollywood High եւ երկուքն ալ կ'աւարտեն UCLA- ը:
ՓրոՖ. Արա Մանաշի տիկինը Անժելա Մանաշ կը մահանայ 26 Սեպտեմբեր 2013-ին : ՓրոՖ. Արա Մանաշ կը մահանայ 23 Օգոստոս 2020ին ։
Փրոֆ. Արա Մանաշի գործունէութիւնը
ՓրոՖ. Արա Մանաշ երկար տարիներ մեծ բծախնդրութեամբ վարած է Ս. Կարապետ Մայր եկեղեցւոյ երգչախումբի խմբավարի պաշտօնը, ինչպէս նաեւ սիրայօժար կերպով՝ Համազգայինի Լոս Անճելըսի «Գուսան» երգչախումբի խմբավարութիւնը, մեծ դեր ունենալով երգչախումբի հիմնադրութեան մէջ եւս։ Երկար տարիներ պաշտօնավարած է Քալիֆորնիոյ Ռոզ եւ Ալեք Փիլիպոս Ազգային երկրորդական վարժարանին մէջ՝ իբրեւ երաժշտութեան պատասխանատու ուսուցիչ. գործունեայ անդամ եղած է նաեւ «ՐաՖՖի» Ռումանահայ միութեան։
Կլէնտէյլի «Համազգային»ի «Յովհաննէս Թումանեան» Մասնաճիւղը Հիմնադրութեան 30ամեակ
«Գուսան» երգչախումբը իր գոյութիւնը շարունակած էր Կլէնտէյլի «Համազգային»ի «Յովհաննէս Թումանեան» Մասնաճիւղի հովանաւորութեամբ եւ փրոֆ. Արա Մանաշի ղեկավարութեամբ :
Աղբիւրներ
Հայրենիք օրաթերթ 17 Դեկտեմբեր 1969 «Ռաֆֆի» Միութեան «Գուսան» Երգչախումբը Աննախընթաց Համերգ մը
Ստորոգութիւն:Երաժշտագէտ Ստորոգութիւն:Ս. Կարապետ Մայր եկեղեցւոյ դպրաց դասի երկարամեայ խմբավար Ստորոգութիւն:Խմբավար Ստորոգութիւն:Համազգայինի Լոս Անճելըսի «Գուսան» երգչախումբի խմբավար Ստորոգութիւն:Ռումանիա ծնածներ Ստորոգութիւն:ԱՄՆ մահացածներ Ստորոգութիւն:23 Օգոստոս 2020 մահացածներ
Պարպարա Սթրէյսընտ
Սթրէյսընտ կը համարուի ժամանակակից առեւտուրի ամենայաջող կիներէն մէկը: Ան եզակի կատարողներէն է, իր ալպոմները որպէս ամենաշատ լսուած կը գլխաւորէին 1960-ական, 1972-ական, 1980-ական, 1990-ական, 2000-ական եւ 2010-ական թուականներուն առաջին հարթակը: Ամբողջ աշխարհի մէջ վաճառուած է երգչուհիի աւելի քան 145 միլիոն ձայներիզ:
Երիտասարդ Տարիներ
Պարպարա Ճուան Սթրէյսընտ ծնած է 24 Ապրիլ 1942-ին, Պրուքլին (Նիւ Եորք) հրէական ընտանիքի մէջ։ Անոր հայրը՝ Էմմանուէլ Սթրէյզանտը, Աւստրիայէն արտագաղթած քերականութեան ուսուցիչը, մահացած է, երբ Պարպարան դեռ մէկ տարեկան էր։ Խորթ հօր՝ Լուիս Քայնդի հետ ան վատ յարաբերութիւններու մէջ էր, քանի որ ան իրեն անընդհատ ծեծի կ'ենթարկէր: 1951 թուականին Սթրէյզանտը քոյր կ'ունենայ Ռոսլին Քայնդ որ հետագային նոյնպէս երգչուհի կ'ըլլայ: 1959 թուականին Սթրէյզանտ «Էրասմաս Հոլլ» միջնակարգ դպրոցը կ'աւարտէ, որ ան երբեմն կը յաճախէր եւ ուր կ'երգէր Նիլ Տայմոնտի երգչախումբին հետ: Այնտեղ ան կը ծանօթանայ նաեւ աշխարհի ապագայ շախմատի չեմպիոն Ռոպերթ Ֆիշերի հետ: Տայանա Իտա Ռուեզենը, գոհ չէր իր դստեր ընտրութեամբ, քանի որ անոր կը համարէր ոչ այնքան գրաւիչ այդ ոլորտի համար:
Ասպարէզի Սկիզբ
Երաժշտական մրցոյթներէն մէկուն յաղթանակէն յետոյ Սթրէյսընտին գիշերային ակումբի աշխատանք առաջարկած են: Ի սկիզբէն ան կ'ուզէր դերասանուհի ըլլալ եւ կը մասնակցէր թատերական տարբեր ներկայացումներու, որոնցմէ մէկուն ան կը խաղար դերասանուհի Ճոն Ռիվրզի հետ: 1960 թուականին անոր ընկերոջ՝ Բարրի Դեննենի հրաւերով Սթրէյսընտը կը սկսի երգել մանհեթենեան Գրիշուիչ-Վիլլիջ գտնւող գեյ բար բարին, ուր մէծ յաջողութիւններու կը հասնի: Նոյն ժամանակ ան կը կրճատէ իր անունը եւ կը դառնայ Պարպրա, որպէսզի տարբերի  :
1962 թուականին Սթրէյսընտը առաջին անգամ կու գայ Պրոտվէ: Նոյն թուականին ան պայմանագիր ստորագրած է Քոլոմպիա Րեգորտս-ի հետ: 1962 թուականին ան հանդէս կու գայ «Էդ Սալիւան շռու» ուր անոր կը նկատեն յայտնի դաշնակահար Վլազդի Լիբերաչեն: Շուտով ան երգչուհին համագործակցութեան առաջարկ կ'ընէ, եւ Սթրէյսընտը կը սկսի անոր հետ հանդէս գալ Լաս Վեկասի մէջ:
1963 թուականին լոյս կը տեսնէ անոր ալպոմը «The Barbra Streisand Album», որ արժանացած է «Գրեմմի» երկու մրցանակներու: Սթրէյսընտի յայտնիութիւնը կը շարունակուէր աճիլ:
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:24 Ապրիլի ծնածներ Ստորոգութիւն:1942 ծնունդներ
Ժիրայր Յովնանեան
Ժիրայր Յովնանեան, ամերիկահայ գործարար
Կենսագրութիւն
Ստեփան Յովնանեան Պաղտատի մէջ հիմնած է շինարարական կազմակերպութիւն մը ։ Եղած է ընտանիքին 6 զաւակներէն մէկը։ Ան յաճախած է Քէրքիւքի Ճիզուիտներու աւագ դպրոցւ ։
Յովնանեան ընտանիքը՝ 1948 թուականին, գաղթած եւ հաստատուած է Միացեալ Նահանգներու Հիւսիսը՝ Ֆիլատելֆիա։ 1952 թուականին աւարտած է Փենսիլվանիոյ համալսարանը, մագիստրոսի աստիճան ստացած է Սթենֆորտի համալսարանէն ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ գործարարներ
Հայ Յեղափոխական Բանակ
Հայ Յեղափոխական Բանակ (յապաւումը՝ ՀՅԲ, անգլերէն անուանումը՝ Armenian Revolutionary Army, ARA), հայ քաղաքական ընդյատակեայ կազմակերպութիւն։ Ինքզինք ներկայացուցած է իբրեւ հայկական նոր զինուած կազմակերպութիւն մը, որ իր պայքարը կը կեդրոնացնոէ միայն թրքական պետութեան դէմ՝ ի նպաստ Հայ դատի ն, եւ այլ շահեր չի յետապնդեր։
ՀՅԲ գործողութիւններից են 27 Յուլիս 1983-ին Լիզպոնի թրքական դեսպանատան (մասնակիցները՝ Սեդրակ Աճեմեանը, Վաչէ Տաղլեանը, Սիմոն Եահնեանը, Սարգիս Աբրահամեանը եւ Արա Քերզլեանը ինքնաողջակիզուեցան գործողութեան ընթացքին), 18 Մարտ 1985-ին՝ Օթթաուայի թրքական դեսպանատան գրաւումը (գործողութեան մասնակիցները՝ Յովիկ Նուպարեանը, Գէորգ Մարաշլեանը եւ Ռաֆֆի Թիթիզեանը դատապարտուեցան ցմահ բանտարկութեան)։
ՀՅԲ գործունէութիւնը լայնօրէն լուսաբանուած է է ՀՅԴ մամուլին մէջ, ձերբակալուած անդամը պաշտպանութիւնը ստանձնած է տեղական Դաշնակցական կազմակերպութիւնները, բայց ՀՅԴ-ը ժխտած է որեւէ կազմակերպչական կապ ՀՅԲ հետ։
Ստորոգութիւն:Հայկական ահաբեկչական կազմակերպութիւններ Ստորոգութիւն:Հայ դատ
Մտորումներ Ժողովուրդի Մը, Հողի Մը Եւ Դատի Մը Մասին (գիրք)
Մտորումներ Ժողովուրդի Մը, Հողի Մը Եւ Դատի Մը Մասին, 1991-2007 ժամանակաշրջանի՝ Դոկտ. Երուանդ Քասունիին, թուղթին յանձնած եւ «Ջանասէր»-ի մէջ հրատարակուած խոհերու հաւաքածոյ մըն է «Մտորումներ ժողովուրդի մը, հողի մը եւ դատի մը մասին» խորագրեալ հատորը, որ լոյս տեսած է, 2016-ի Մայիսի սկիզբը, «Քէստէնեան» տպարանէն, Պէյրութ, 400 էջերով: Հեղինակը գիրքը ձօնած է տարագիր հայութեան սփիւռքի նոր սերունդներուն` յիշեցնելով.
Բովանդակութիւն
Հեղինակը, որպէս մուտք, խորագիրով կը բացատրէ գիրքին հրատարակութեան դրդապատճառները: Նախ ներկայացնելով Ցեղասպանութիւնը, սփիւռքն ու 100-ամեայ գոյատեւման պայքարը, անդրադարձած է հարցականներու, ապա տուած՝ իրադրութիւն-հարցին իբրեւ լուծում` «ժամանակին հետ քայլ պահել» եւ «նորը անընդհատ նորոգել գալիքին նախազգացումով ու զայն դիմագրաւելու վճռականութեամբ»:
Հատորը բաժնուած է քանի մը բաժիններու, որոնցմէ ամենածաւալունն ու հիմնականը «Յիշելու եւ պահանջելու համար» բաժինն է, ուր հեղինակը խորապէս կը քննարկէ Հայ Դատին բնոյթն ու էութիւնը: Քասունի այնտեղ անդրադարձած է Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչումի գործընթացքներուն, յատկապէս` Ֆրանսայի մէջ: Այս գործողութեան զուգահեռ կ՛ընթանայ հայոց պահանջատիրութիւնը, եւ շեշտը կը դրուի հայկական սփիւռքի դերին վրայ: Հեղինակը մէջբերած է սփիւռքահայ տարագիր խմբագիրի մը խօսքը.
Հեղինակը Հայաստանի Գ. Հանրապետութիւնը բնաւ զերծ չէ կացուցանած պահանջատիրութեան պարտականութենէն :
Գիրքին յաջորդ գլուխները կը կազմեն «Եկեղեցի»ն՝ աղանդաւորներու իրավիճակը, եկեղեցին ազգային ծառայութեան մէջ եւ էքիւմենիզմի մասին. «Դպրոց»ը՝ դերը հայապահպանման աշխատանքին մէջ, եւ «Մշակոյթ»ը, ուր կան խոհեր` բարոյական արժէքներու:
Գիրքին մէջ կան երգիծանկարներ, զորս կը պատկանին Վրէժ Վ. Քասունիին:
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայերէն գիրքեր Ստորոգութիւն:2016 գիրքեր
Տաւուշի Բերդ
Տաւուշի բերդ կամ Ցլիկ Ամրամի բերդ, միջնադարեան բերդ Հայաստանի Հանրապետութեան Տաւուշի մարզի Բերդ քաղաքի ծայրամասին մէջ, Տաւուշ գետի աջ ափին, պատմական Մեծ Հայքի Ուտիք նահանգի Տաւուշ գաւառին մէջ։
Պատմութիւն
Հիմնադրման թուականը յայտնի չէ։ Տաւուշի բերդը 9-10-րդ դարերուն հռչակուած վայր էր։ Այստեղ նստող իշխանները մի քանի անգամ ապստամբութիւն բարձրացուցած են Բագրատունի թագաւորներու դէմ։ Աշոտ Բ-ը (914-928) զէնքի ուժով կը կտրէր անոնց դիմադրութիւնը եւ գրաւում Տաւուշի բերդը։ Գրաւոր աղբիւրներուն մէջ առաջին անգամ կը յիշատակուի X դ. սկզբին, որպէս Հայոց թագաւոր Աշոտ Բ Երկաթի կուսակալներու նստավայր։ X-XI դդ. պատկանած է Բագրատունիներու Կիւրիկեան ճիւղին, XII-XIII դդ.՝ Զաքարեաններուն ։ XIV դ. վերջը անտերունչ մնացած Տաւուշը աստիճանաբար աւերուած եւ քայքայուած է։ Տաւուշը բաղկացած էր միջնաբերդէն եւ ստորին բերդէն։ Միջնաբերդը կը գրաուէր բարձրադիր, զառիթափ ժայռերով եզերուած բլուրի գագաթի նեղ (առավելագոյն լայնութիւնը 25մ), լեզուականման տարածքը։ Կիսագլանաձեւ բուրգերով ամրացուած պարիսպի մնացորդները (մինչեւ 12մ բարձրութեամբ, կառուցուած ոչ խոշոր գետաքարերով եւ ճեղքուած անդեզիտի քարերով) պահպանուած են արեւելեան եւ հիւսիս-արեւմտեան մասերուն մէջ։ Մուտքը եղած է հարաւային կողմէն։ Տարածքին մէջ շինութիւններու հետքեր չեն պահպանուած։ Միջնաբերդը հիւսիսային կողմը շարունակուած է աւելի ցած դիրքով փոքր բլուրի վրայ, դէպի ուր ունեցած է ելք։ Ստորին բերդը գտնուած է միջնաբերդի արեւելեան ստորոտին, ուր պահպանուած են ճեղքուած խոշոր քարերով կիկլոպեան շարուածքով պարիսպի մնացորդներ, միանավ դահլիճ տիպի եկեղեցիի պատեր, կացարաններու եւ տնտեսական շինութիւններու հետքեր։ Խմելու ջուրը մինչեւ ստորին բերդ բերուած է հարաւային կողմի Գլգլան կոչուող աղբիւրներէն՝ կավէ փողրակներով (մնացորդները պահպանուած են)։
Բերդի աւերակները, որոնք մինչեւ օրս կը նշմարուին, կը գտնուին Բերդ քաղաքի մէջ, բարձր եւ զառիթափ լեռան վրայ։ Անոր շինութիւնները բռնած են բաւական մեծ տարածութիւն։ Այժմ անոր բոլորը, գրեթէ առանց բացատրութեան, կը գտնուին հողի հաստ շերտի տակ։ Այստեղ կատարուած են մասնակի պեղումներ ։
Աւանդութիւն
Երբ արաբները կու գան այս կողմերը, Աշոտ Երկաթը իր զորքով կ'ամրանուի Ղալի քար կոչուած ապառաժին շինուած բերդին մէջ։ Թշնամին կը պաշարէ այն, բայց ոչինչ չի կրնար ընել բերդականներուն։ Պառավ կին մը թաքուն դուրս կու գայ բերդէն, որ պաշարուածներու համար ուտելիք բերէ։ Արաբները բռնութեամբ կ'իմանան անորմէ ջուրի ճանապարհը եւ կտրում ջուրը։ Չնայած անոր, բերդին մէջ գտնուող Աշոտ Երկաթը անձնատուր չ'ըլլար։ Մութ գիշեր մը ան իր զորքով դուրս կու գայ բերդէն եւ կը տեղափոխուի Սեւանի կողմերը ։
Աննա Աստուածատուրեան–Թըրքոթ
Ան «Ոչ մէկ տեղ. աքսորի պատմութիւն մը» (անգլերէն՝ Nowhere, a Story of Exile) յուշագրական գիրքին հեղինակն է, ուր կը նկարագրէ իր մանկութիւնը։ Յուշագրութիւնը պատմութիւնն է 14 տարեկան հասակին Պաքուի ջարդերէն փրկուելու իր փորձառութեան, ապա՝ իր ընտանիքին հետ Հայաստանի մէջ գաղթականի վիճակի մատնուելուն եւ Միացեալ Նահանգներ հաստատուելուն ։
Ան վերապող մըն է Պաքուի ջարդերէն, ինչպէս նաեւ՝ ականաւոր հեղինակ։ 2013 թուականին անոր առաջնորդութեամբ կարելի եղած էր վաւերացումը ապահովել Արցախի անկախութիւնը ճանչցող Մէյն նահանգի խորհրդարանի բանաձեւին, որ կոչ կ՛ընէր Միացեալ Նահանգներու նախագահին եւ Քոնկրեսին՝ նմանապէս ճանչնալու Արցախի անկախութիւնը եւ նեցուկ կանգնելու անոր ժողովուրդին ինքորոշման իրաւունքին։
2015 թուականին ընտրուած է Մէյն շրջանի Ուեսթպրուք քաղաքի խորհուրդի անդամ։
Կեանքի Վաղ Շրջան
Աննա Աստուածատուրեան ծնած է 1978 թուականին, Պաքու։ 1990 թուականին Պաքուի ջարդերու ժամանակ տեղափոխուած է Հայաստան, ուր 3 տարի որպէս փախստական ապրելէ ետք՝ 1992-ին, Աննան դարձեալ ինքզինք կը գտնէ «դրսեցի»-ի կարգավիճակին մէջ։ Անոր ընտանիքը կը հաստատուի Հիւսիսային Տոքոթայի նահանգի Ուափիթըն (Wahpeton) քաղաքին մէջ, ուր 1997 թուականին կը դառնայ ԱՄՆ քաղաքացի ։
Կրթութիւն
Ուսում ստացած է Հիւսիսային Տոքոթայի համալսարանին մէջ եւ որակաւորում ստացած՝ Անգլերէն եւ գրականութիւն, փիլիսոփայութիւն եւ կրօն, ռուսերէն եւ գրականութիւն բնագաւառներէն ներս։ Իրաւագէտի որակաւորում ստացել է 2003 թուականին Մէյնի իրաւաբանական դպրոցին մէջ, որ տեղակայուած է Փորթլենտի մէջ ։ Իրաւաբանութիւն ուսանելով՝ Աննան մաս կազմած է ամերիկացիներու առաջին խմբակին, որոնք աշխատած են Լա Հէյի Ոճրադատ միջազգային ատեանին մէջ. Աննան ատեանին ծառայած է որպէս քարտուղար։ ։
Հրատարակումներ
2012 թուականին կը տպագրէ իր առաջին՝ «Ոչ մէկ տեղ. աքսորի պատմութիւն մը» (անգլերէն՝ Nowhere, a Story of Exile) գիրքը, որ գրած է՝ հիմնուելով մանուկ ժամանակ վարած օրագիրի յիշողութիւններուն վրայ, ան լուսարձակի տակ կ'առնէ Պաքուի մէջ իր ընտանիքին ու Ազրպէյճանի հայութեան ապրած ահաւոր ողբերգութիւնը, ազգային բռնութիւնն ու բնաջնջումը, որ նախանշեց Արցախի ազատամարտը ։ Այնուհետեւ կը նկարագրէ Հայաստանի մէջ իր կեանքը որպէս փախստական։ 14 տարեկան հասակին սկսած է իր օրագրէն որոշ հատուածներ թարգմանել անգլերէնի։ Անոր գիրքն առաջին անգլերէն գիրքն է, որ որպէս ականատես կը պատմէ Ազրպէյճանի մէջ հակահայկականութեան եւ Պաքուի ջարդերու մասին։
Հասարակական գործունէութիւն
Աստուածատուրեան մարդու իրաւունքներու, միջազգային իրաւունքի եւ հակահայկականութեան թեմաներով դասախօսած է ամբողջ ԱՄՆ-ի մէջ՝ ներառեալ Քափիթոլի մէջ ։ Ան այն առանցքային մարդոցմէ էր, որուն շնորհիւ Մէյն նահանգը 2013 թուականին ճանչցաւ Լեռնային Ղարաբաղի անկախութիւնը։ Մէյն նահանգը թիւով երրորդն էր՝ Ռոտ Այլընտէն եւ Մասաչուսեցէն ետք ։ Ան Քոնկրեսի եւ Եւրախորհրդարանի անդամներուն հետ քննարկած է Ազրպէյճանի թշնամական պահուածքը եւ Լեռնային Ղարաբաղի անկախութիւնը ։ Աստուածատուրեան «Ամերիկացիները Արցախի Համար» ՀԿ-ի խորհուրդի անդամ է։
2015 թուականի Նոյեմբեր 3-ին Աննան ընտրուած է Մէյն շրջանի Ուեսթպրուք քաղաքի խորհուրդի անդամ։ Ան ստացած է ընդհանուր քուէներու 64%-ը՝ քարոզարշաւին մէջ ընդառաջ երթալով Փոլ Էմերիէն եւ մէկ այլ թեկնածէն ։
Մրցանակներ
Աստուածատուրեան 2013 թուականին ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսեանէն ստացած է Մխիթար Գոշի մետալ, իսկ ԼՂՀ նախագահ Բակօ Սահակեանէն՝ Լեռնային Ղարաբաղի երախտագիտութեան մետալ։ 2014 թուականին Ամերիկայի Հայ Ազգային Կոմիտէէն ստացած է՝ Վահան Քարտաշեանի անուան մրցանակ ։
Զանգուածային Լրատուական Միջոցներ
Աստուածատուրեան հանդէս եկած է TEDxGrandForks 2015-ին, ելոյթ ունենալով այն մասին, թէ ինչպէ՞ս հրաշալի գաղափարներն իրականութիւն դարձնել։ Խօսած է նաեւ իր՝ որպէս մարդու իրաւունքներու եւ կեանքի այն հատուածի մասին, երբ ճակատած է ազգային բնաջնջման հետ։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Հայ գրողներ Ստորոգութիւն:Հայ իրաւաբաններ
Ազնուութեան Միջազգային Օր
Ազնուութեան համաշխարհային օրուան միջազգային պահպանումը 13 Նոյեմբերին է: Այն ներկայացուած է 1998-ին, Համաշխարհային ազնուութեան շարժման դաշնութեան ազգերու ազնուութեան հասարակական կազմակերպութիւններու կողմէ :
Տօնը կը նշուի բազմաթիւ երկիրներու մէջ, ինչպէս՝ Քանատա, Ճափոն, Աւստրալիա, Նիճերիա եւ Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններ։
Պատմութիւն
2009-ին, Սինկափուրը առաջին անգամ նշած է օրը: Իտալիան եւ Հնդկաստանը նոյնպէս կը նշեն այդ օրը: Մայքըլ Լլոյտի խնդրանքով 2010-ին սպիտակ ««NSW»» դաշնութեան ծնողներու եւ քաղաքացիներու ընկերակցութիւնը նամակ կը յղումէ նախարարի «NSW» վարչութեան կրթութեան որպէսզի համաշխարհային ազնուութեան օրը տեղադրուի «NSW» դպրոցի օրացոյցին մէջ։
2012-ին, Աւստրալիոյ համաշխարհային ազնուութեան նախագահի խնդրանքով, ազնուութեան համաշխարհային օրը տեղ կը գտնէ դաշնային դպրոցի օրացոյցին մէջ, ապա կրթութեան նախարարը, «Early Childhood» եւ «Youth The Hon Peter Garrett»-ը աջակցութիւն կը ցուցաբերեն համաշխարհային ազնուութեան տօնի օրուան:
Բոլոր ուսումնասիրութիւնները ցոյց տուած են, որ ազնիւ մարդիկ կեանքի մէջ աւելի առողջ են, հանգիստ եւ խաղաղ, քանի որ ազնուութիւնը կը բարձրացնէ տրամադրութիւնը եւ աւելի լաւատես կը դարձնէ անձը :
Ազնուութեան քարտերը շարունակական գործունէութիւն ունին, որ պէտք է անցնի ազնուութեան ճանաչողական գործուղութեան կամ խնդրի, որ ազնուութեան գործողութիւն ըլլայ: Ըստ «Gulf News»-ի այդ մէկ օր է, որ կը քաջալերէ անհատներուն, անտեսելով սահմանները, տեսակը եւ կրօնը:
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Տօներ Ստորոգութիւն:Միջազգային օրեր
Զաւէն Քհնյ. Հովիւեան
'''Զաւէն Քհնյ. Հովիւեան (ծնած է 1884, Էվէրկէկ- մեռած է 1957)'''
Կենսագրութիւն
Իր նախնական ուսումը ստացած է Էվէրկէկի Մեսրոպեան բարձրագոյն վարժարանը, ուրկէ թերաւարտ եղած է 1899-ին։ Պայմաններու բերումով նետուած է ազատ ասպարէզ։ Երեք տարիներ պաշտօնավարելէ ետք վաճառականի մը քով, 1903-ին իր հօր հետ սկսած է աշխատիլ որպէս ատաղձագործ։ Արհեստը իւրացնելէ ետք, ծրագրած է անձնական գործի ձեօնակել։ Ուստի, 1904-ին, տնտեսական հեռանկարով փոխադրուած է Գոնիա եւ սկսած է ատաղձագործութեան։
նիւթապէս ինքնաբաւ ըլլալէ ետք, 1911-ին, ան վերադառձած է իր ծննդավայրը ու պատրաստուած ամուսնութեան։ Ան իր կեանքի ընկեդը ընտրած է Վարդուհի Նայապանտեանը, որուն հետ պսակուած է 20 Նոյեմբեր 1911-ին եւ ունեցած է հինգ զաւակներ՝ Սիմոն, Յարութիւն, Նուարդ, Կարպիս եւ Կիրակոս։
1915-ի Մեծ Եղեռնի, շնորհիւ իր արհեստին, ան ազատած է Տէր Զօրի աքսորէն, բայց կորսնցուցած է իր ծնողքը ու զոքանչը։
1918-ին, ընտանեօք հաստատուած է Օսմանիէ, ուր տեղւոյն եկեղեցւոյ մէջ վարած է դպրապետութեան պաշտօն քանի մը տարիներ։
1920-ին, երբ իրեն առաջարկուած է քահանայ ձեռնադրուիլ, ան մերժած է բացատրելով, որ ինք արժանի չէ այդ պաշտօնին։
1922-ին, տեղափոխուած է Քեսապ, ուր կարճ ժամանակուան մէջ ունեցած է իր աշխատանոցը։ Տեղւոյն պայմաններուն եւ կեանքին ընտելանալէ ետք, ան սիրայօժար ստանձնած է եկեղեցւոյ դտրապետութեան պաշտօնը։
1927-ին, ան ընտանեօք տեղափոխուած է Հալէպ եւ կամաւորապէս ստանձնած է քէմբի Ս. Խաչ եկեղեսւոյ դպրապըտի պաշտօնը, զոր ձեռնահասօրէն վարած է քանի մը տարիներ։
Իր քահանայական ձեռնադրութիւնն ու օծումը տեզի կ'ունենան ձեռամբ Բերիոյ Հայոց Թեմի Առաջնորդ Տ. Արտաւազդ Արք. Սիւրմէեանի, Ս. Քառասնից Մանկաց Եկեղեցւոյ մէջ, 14 Փետրուար 1935-ին, Տեառընդառաջի տօնին, վերակոչուելով Տէր Զաւէն։
1944-ին, Բերիոյ Հայոց Թեմի Առաջնորդ Սրբազան Հօր թոյլատուութեամբ ան վերջապէս կը ձգէ Ճարապլուսը եպ կը տեղափոխուի Լիբանան։ Նոյն տարին Ճիւնիի թաղական խորհուրդի հրաւէրով ու Լիբանանի Թեմի Կրօնական ժողովի հաւանութեամբ ան կը նշանակուի Ճիպէյլի, Ղազիրի եւ Մամըլթէյնի շրաջաններուն ծխական ժողովուրդին հոգեւոր հովիւ։
Իսկ 1974-ին, Լիբանանի Հայոց Թեմի Առաջնորդ Տ. Խագ Եպիսկոպոսի տնօրինութեամբ, Տէր Զաւէն կընշանակուի Պէյրութի նոր Հաճըն թաղամասի Ս. Ւէորգ եկեղեցւոյ հոգէւոր հովիւ ու այնտեց կը քահանայագործէ մինչեւ իր վախճանումը։
Նկարագրի Ուշագրաւ Յատկանիշներ
Ա.-Կրօնասիրութիւն Բ.-Անկողմնակալութիւն
Արմէն Սագինեան
Արմէն Սագինեան, իրանահայ ճարտարագէտ։
Կենսագրութիւն
Ծնած է Թաւրիզ։ Ծնողները բաժանուած են, Արմէնը մնացած է մօր խնամքին տակ, սակայն 1935 թուականին, երբ Արմէն ընդամէնը երկու տարեկան էր, մայրը մահացած է եւ մինչեւ 13 տարեկան ան մնացած է մեծ մօր հոգածութեան ներքոյ։
Միջնակարգ դպրոցը աւարտած է Թաւրիզի մէջ, այնուհետեւ՝ Թեհրան։ 1955 թուականին գաղթած է Միացեալ Նահանգներ, աշխատած է իբրեւ հողագործ, վարպետ, վարսայարդար, ուսուցչի օգնական։
1955-1958 թուականներուն ուսանած է «Maryville College» մաթեմաթիքի բաժնին մէջ, 1958-1961 թուականներուն՝ Թենեսիի համալսարանի մեքենական ճարտարագիտութեան բաժինին մէջ, 1973-ին աւարտած է Քալիֆորնիոյ համալսարանը: Տարիներ շարունակ Սագինեան աշխատած է օդային, տիեզերական եւ հիւլէական ճարտարագիտութեան բնագաւառներուն մէջ` «Boeing» (1961-1963), «General Dynamics», «Rocketdyne» (1963) եւ «Garrett-Air Research» (1965-1979) ընկերութիւններուն մէջ, 1998-էն «New Horizons»-ի գործադիր տնօրէնն է :
1975 թուականին վերադարձած է Իրան։ Սագինեանին ամենամեծ նախագիծը եղած է Իրանի 66 հազար գիւղերու համար նախատեսուած ծրագիր-նախագիծը՝ «Բարգաւաճման եւ վերանորոգման ծրագիրի» շրջանակներուն մէջ ։
Տաւուտ (բժիշկ)
Տաւուտ, հայ բժիշկ։
Արմէն Սագինեան
Կենսագրութիւն
Ան կը տիրապետէ շարք մը լեզուներու, կը զբաղի հետազօտական, թարգմանական ու խմբագրական աշխատանքներով, հեղինակած ու թարգմանած է գիրքեր ։
Տաւուտ (բժիշկ)
Կենսագրութիւն
Ունեցած է բարձրագոյն բժշկական կրթութիւն։ Կոստանդնուպոլսոյ մէջ բժիշկ (տոքթոր) աշխատած է։ Կիլիկիա աքսորուած է։
Արմէն Սագինեան
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Սփիւռքահայեր
Տաւուտ (բժիշկ)
Կենսագրութիւն
12 Ապ­րի­լ 1909 թուականին, հայկական ջարդերու ժամանակ, եղած է Կիլիկիոյ, Ատա­նայի, Սանճաքի, Միսիս աւանի մէջ։ Թուրք ոճրագործները յարձակած են Միսիսի բնակիչ՝ Եփրեմ աղային տան վրայ, ուր ապաստանած էին հայերն ու այլ քրիստոնեաներ։ Դահիճները բոլորին դուրս հանած են՝ ընդարձակ բակ եւ կոտորած։ Եփրեմ աղայի տան ապաստանողներուն մէջ եղած է նաեւ «պոլ­սե­ցի մի աք­սո­րա­կան` տոքթոր Տաւուտը, որը բաւական դիմադրեց դահիճներին, բայց ի վերջոյ, ընկրկեց»։
Գրականութիւն
Ստորոգութիւն:Հայ բժիշկներ Ստորոգութիւն:Հայոց Ցեղասպանութեան զոհեր Ստորոգութիւն:1909 մահեր
Արցախեան Ազատամարտի Նահատակներ
Պետօ Ղեւոնդեան
Ծնած է Հայաստանի Պռոշեան աւանը,1964-ին:Ան եղած է Արցախեան Ազատամարտի Նահատակ Ընկեր:
Պատմութիւն
Համագիւղացի այլ երիտասարդներու հետ,10 Մայիս 1990-ին կը միանայ Հ.Յ.Դաշնակցութեան շարքերուն:
Նոյն տարուան աշնան իր մարտական զինակիցներուն՝ Կարօտի, Հրաչի եւ միւս ընկերներուն հետ կը մեկնի Շահումեանի շրջան:
Այնուհետեւ կը սկսի խիզախ մաքառումներու, օրհասական կռիւներու, ինքնապաշտպանական մարտերու երկար շարք մը, որուն աւարտը Պետոյի նահատակութեան թուականն է:14 Փետրուար 1994-ին Շուշիի առանձնակի գումարտակի փոխ հրամանատար Պետօ Ղեւոնդեան կը նահատակուի Քելբաջարի(այժմ՝ Քարվաճառ) մէջ, օմարի լեռնանցքի ազատագրման գործողութեան ժամանակ:
Վարդան Բախշեան
Ծնած է Երեւան,1965-ին:Ան եղած է Արցախեան Ազատամարտի Նահատակ Ընկեր:
Պատմութիւն
1989-ին աւարտած է Երեւանի Պետական Համալսարանի պատմութեան բաժանմունքը եւ ընդունուած է ասպիրանտուրա:
Ուսանողութեան տարիներուն ան աշխատած է համալսարանին քարտէսագրութեան տարրալուծարանին մէջ:
1988-ի կէսերուն կը մասնակցի Հայ Ուսանողութեան Դաշինք կազմակերպութեան ստեղծման աշխատանքներուն:Վարդանի անմիջական մասնակցութեամբ կը տպագրուի Հայաստանի առաջին անկախ թերթերէն մէկը՝ «Դաշինք»ը:
1989-ին կանդամագրուի Հայաստանի Ազգային Անկախութեան կուսակցութեան՝ քաջ գիտակցելով, որ Հ.Յ.Դ. գաղափարաբանութեան վրայ ստեղծուած այդ կազմակերպութիւնը պիտի դառնայ Հայաստանի մէջ Հ.Յ.Դաշնակցութեան վերընձիւղման գործօն մը:
Նոյն թուականին նաեւ կը լծուի Հայաստանի մէջ Հ.Մ.Ը.Մ. ի կազմակերպման աշխատանքներուն՝ ընտրելով առաջին վարչութեան ատենապետ:1991-ին ան կ’ընտրուի Հ.Մ.Ը.Մ.ի կեդրոնական վարչութեան անդամ:
Վարդան Բախշեան 1990-ին կը միանայ Հ.Յ.Դաշնակցութեան շարքերուն:Անմիջապէս կը միանայ դաշնակցական մարտական խումբերուն եւ կը մասնակցի Բերդաձորի Պաշտպանութեան:
Ան կը նահատակուի 16 դեկտեմբեր 1991-ին, Հասանապատի ինքնապաշտպանութեան կռիւներուն:
Մերուժան Մոսիյեան
Ծնած է Մարտունի,1965-ին:Ան եղած է Արցախեան Ազատամարտի Նահատակ Ընկեր:
Պատմութիւն
1988-ին աւարտեց Ստեփանակերտի մանկավարժական հիմնարկի պատմութեան բաժանմունքը,միջանկեալ երկու տարի ծառայելով խորհրդային բանակին:
Առաջին իսկ օրէն Մոսիյեան միացաւ Արցախեան շարժումին:Ան, յատկապէս Մարտունիի մէջ, զբաղեցաւ ինքնապաշտպանական կառոյցներու ստեղծման աշխատանքներով:Մարտական կենսագրութիւնը սկսաւ Հադրութի շրջանի սահմանամերձ եւ սակաւաբնակ գիւղերու սահմաններուն վրայ:Մարտունի վերադարձաւ երբ կենսական նշանակութիւն ստացաւ Աշան-Նորշէն հատուածին պաշտպանութիւնը:
1992-ի աշնան,Մերուժան Մոսիյեան դարձաւ Մարտունիի առաջին գումարտակի հրամանատարը:Անոր հրամանատարութեան գումարտակը մասնակցեցաւ Կուրապատկինօ,Մուղանլու,Ղարադաղլու եւ Ամինլար գիւղերու թշնամիի դիրքերու ոչնչացման կռիւներուն,Ապտալ,Կիւլապլու,Ջանաթաղ եւ Կիւլաթաղ գիւղերու,Քելբաջարի շրջանի ազատագրութեան,ինչպէս նաեւ՝Աղդամի եւ Ֆիզուլիի գրաւման:
Մերուժան Մոսիյեան,Մհեր Ջուլհաճեան,Արտակ Մնացականեան եւ Լեւոն Համբարձումեան նահատակուեցան 23 Օգոստոս 1993-ին, երբ զանոնք փոխադրող ճիփը բախեցաւ հակահրասայլային ականի մը:
Մոսիյեան յետ մահու ստացաւ հազարապետի(մայոր)աստիճան եւ պարգեւատրուեցաւ «Մարտական Խաչ» առաջին կարգի շքանշանով:Ամուսնացած էր եւ հայր՝ 3 երեխաներու:Կրտսեր որդին՝ Մերուժանը, ծնաւ հօրը նահատակութենէն ետք:
Մոսիյեան Հ.Յ.Դ.շարքերուն միացած է 1990-ին:1991-ին ընտրուած է Հ.Յ.Դ. Մարտունիի կոմիտէի եւ 1992-ին՝ Հ.Յ.Դ. Արցախի կեդրոնական կոմիտէի անդամ:
Արթիւր Ղարիպեան
Ստեփանաւանցի Արթիւր ՂարիպեաՆ ծնած է 1967-ին:Ան եղած է Արցախեան Ազատամարտի Նահատակ ընկեր:
Պատմութիւն
Քանդակագործի իր կրթութիւնը ստացած է Երեւանի Տաճատ Թերլէմեզեանի անուան նկարչական ուսումնարանին մէջ:
Արցախեան պայքարի առաջին իսկ պահէն Արթիւր միացաւ կենաց-մահու կռիւ մղող հերոսներու փաղանգին՝ հայրենի հողը անկախացած տեսնելու երազով:Նախ մաս կազմեց Հայաստանի Ազգային Անկախութեան կուսակցութեան:Ապա,երբ Հ.Յ.Դաշնակցութիւնը վերընձիւղուեցաւ Հայաստանի մէջ,իր բազմաթիւ կուսակիցներուն հետ միացաւ Դաշնակցութեան:
Նախիջեւանի սահմանակից Խաչիկ գիւղի պաշտպանութեան եւ Գորիսի մէջ գործունէութիւններու մասնակցելէ ետք, Արթիւր Ղարիպեան դաշնակցական մարտական խումbերու հետ կը մտնէ Արցախեան մարտական ուղին:Նախ 1990-ին՝ Բերդաձոր,Շահումեան,ապա 1991-ին՝ Հասանապատ,Խոջալու,Մալիպէյլի,Շուշի,Մարտակերտ:
Շուշիի ազատագրումէն ետք,Արզախեան հողը դարձեալ կը կանչէ զինք:Այս անգամ կը գտնուի Մարտակերտի մէջ,պաշտպանելու համար հայրենի հողը:Եւ այսպէս, պատնէշի վրայ կը մնայ մինչեւ 5 դեկտեմբեր 1992,երբ հերոսի մահով կը նահատակուի Մարտակերտի մէջ:
Աշոտ Ղուլեան
Ասկոլկա-Բեկոր ծնած է 1961-ին, Պաքու:Ան եղած է Արցախեան Ազատամարտի Նահատակ Ընկեր:
Պատմութիւն
Ծնողները, որոնք Ասկերանի Խնձորիստան գիւղէն էին,աշխատանքի պատճառով մեկնած էին Պաքու:Պատանի Աշոտ իր ծնողքին հետ կը վերադառնայ հայրենիք:
Աշոտ Ղուլեան յատուկ սէր ունէր զինագործութեան հանդէպ:Արցախի մէջ առաջին ինքնաշէն կարճափող հրացանը Աշոտի գործն է:Աշոտ Ղուլեան նաեւ շինած է նռնակներ,նռնականետներ:
Արցախեան պայքարի մարտական աշխատանքներուն սկսելէն առաջ,Աշոտ Ղուլեան կը վիրաւորուի Եղվարդի մէջ,երբ կը փորձէր իր շինած նռնակները:
1990-ին կ’անդամագրուի Հ.Յ.Դաշնակցութեան շարքերուն:
Կը նշանակուի դաշնակցական մարտական խումբի խմբապետ:Դաշնակցական մարտիկը այնուհետեւ կրակի առաջին գիծի վրայ է, գիւղի պաշտպանութեան գործին մէջ:
Բեկոր 1991-ին կարեւոր դերակատարութիւն կունենայ ազրպէյճանական ՕՄՈՆԻ դէմ տարուող կռիւներուն մէջ:Կը դառնայ «Ղարաբաղի Ազատութեան Մարտիկներ»զինեալ ուժերու կազմաւորման սիւներէն մէկը:
Բեկորի անմիջական մասնակցութեամբ կը ստեղծուին Արցախի առաջին վաշտերը,որոնց առաջինին հրամանատար կը նշանակուի ան:Կը սկսի առասպելական առաջին վաշտի մարտական ուղին.Հադրութի,Մարտակերտի,Կրկժանի,Խոջալուի,Մալիբէյլիի,Ղարադաղլուի,Քարինտակի,Սրխաւէնդի Բաշ Կիւնափայի,Օրթա Կիւնափայի ռազմական գործողութիւնները,որոնց գագաթնակէտը ի հարկէ Շուշիի ազատագրութեան մարտերն էին:Բեկորն էր,որ իր զինակիցներուն հետ առաջին անգամ մտաւ Շուշի:
Վերջապէս Արցախը ազատագրուած էր ամբողջապէս:
Հասած էր բանակը ամրապնդելու հանգրուանը:Սակայն Շահումեանի շրջանի եւ Մարտակերտի հիւսիսային հատուածի գրաւուած ըլլալը նորէն պարտադրեց մարտիկներուն սկսելու պատերազմական գործողութիւններու, որոնց առաջին գիծերուն էր Բեկորը:
Տակաւին ամբողջովին չապաքինած՝ Բեկոր դրմբոնի մօտերը կը կռուէր ազերիներուն դէմ՝երբ 25 Օգոստոս 1992-ին մահացու եղաւ թշնամիին փամփուշտը իրեն համար:
Սիմոն Աչիգկէօզեան
Ծնած է 1937-ին, Ռումանիա:Ան եղած է Արցախեան Ազատամարտի ահատակ Ընկեր:
Պատմութիւն
1951-ին հաստատուած է հայրենիք:Երկրաբան ու գիտութիւններու թեկնածու:Կ’աշխատէր գիտութիւններու ակադեմիայի երկրաբանական հիմնարկին մէջ:1990-ին ընտրուած է Երեւանի քաղաքային խորհուրդի պատգամաւոր:
Անդամ էր Հ.Յ.Դաշնակցութեան:
1990-էն մաս կը կազմէր«Արաբօ» ջոկատին:
Մասնակցած է Իջեւանի, Եղէգնաձորի եւ Գետաշէնի կռիւներուն:1991 փետրուարէն սկսեալ Մարտունաշէնի պաշտպանութեան ղեկավարն էր:
Նահատակուած է 29 Ապրիլ 1991-ին,Մարտունաշէնի պաշտպանութեան կռիւներուն:
Արթիւր Մկրտչեան
Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան գերագոյն խորհուրդի առաջին նախագահ Արթիւր Մկրտչեան ծնած է 1959-ին Հադրութ Էդիլլու գիւղը.եղած է Արցախի ազատամարտի Նահատակ Ընկեր:
Պատմութիւն
1981-1983 աշխատած է Հայաստանի Ազգագրութեան պետական թանգարանին մէջ:Ապա,ծննդավայր տեղափոխուելով,ստանձնած է Հադրութի հայրենագիտական թանգարանի տնօրէնութեան պաշտօնը:
ԼՂՀ-ի գերագոյն խորհուրդի պատգամաւոր ընտրուած է Հադրութի շրջանէն:8 Յունուար 1992-ին ընտրուած է գերագոյն խորհուրդի նախագահ:Նահատակուած է 14 Ապրիլ 1992-ին:
Արաբօ
Արաբօ, ծնած է Ստեփանօս Մխիթարեան անունով, նաեւ ճանչցուած է Առաքել անունով։ 19-րդ դարուն եղած է յայտնի հայ ֆետայի մը(ազատամարտիկ), առաջինը Ֆետայիներէն ։
Արցախեան Ազատամարտի Նահատակներ
Լէոնիտ Ազգալդեան
ծնած է Թիֆլիս,1942-ին:Եղած է Արցախեան Ազատամարտի Նահատակ Ընկեր:
Արաբօ
Արաբո յաճախած է Առաքելոց վանքի դպրոցը Մուշի մէջ։ 1880 թուականին վէրջերէն, ան առաջնորդած է հայկական ինկած խումբեր Սասունի եւ Տարոնի մէջ։ 1892-ին ձերբակալուած է Թրքական իշխանութիւններու կողմէ, դատապարտուած է 15 տարի ազատազրկութեան, սակայն փախելով բանտէն կը վերադառնայ իր ֆետայական գործունէութեան։
Արցախեան Ազատամարտի Նահատակներ
Պատմութիւն
1960-ին ընտրուած է Մոսկուայի Լոմոնոսովի անուան համալսարանի բնագիտութեան բաժանմունքը:Հետագային փոխանցուած է Երեւանի պետական համալսարանի նոյն բաժանմունքը,որ աւարտած է յաջողութեամբ:
Արաբօ
Արաբօ սպաննուած է 1893 թուականին, քուրտ հրոսակախումբերու դեմ մղուած ճակատամարտին ընդաձքին Խնուսէն Մուշ ճամբու վրայ։
Արցախեան Ազատամարտի Նահատակներ
Պատմութիւն
Ղարաբաղեան շարժման առաջին որերէն իսկ Լ.Ազգալդեան մասնակցած է ազգային-ազատագրական պայքարին:1990-ի փետրուարէն սկսեալ վարած է «Անկախութեան Բանակ»-ի հրամանատարութիւնը,կազմակերպած է շրջաններու,յատկապէս Վարդենիսի ինքնապաշտպանութիւնը,մասնակցած է ազատագրական կռիւներու,ինչպէս նիւվատիի առաջին գրոհին:
Աւելի ուշ Լէոնիտ Ազգալդեան իր ճակատագիրը ամբողջութեամբ կապած է Արցախին:Ան գործած է նախ Գետաշէնի եւ Շահումեանի,ապա Մարտակերտի մէջ:21 Յունիս 1992-ին Լէոնիտ Ազգալդեան նահատակուեցաւ Մարտակերտի Տոնաշէն գիւղին մօտ՝ թշնամիներու դաւադիր կրակոցներէն:
Բարձրագոյն ուսումը ստազած է Պաքուի մասնավարժական հիմնարկի գրական բաժանմունքին:
Աշխատած է իբրեւ գրականութեան ուսուցիչ,Տողի մէջ,ապա նշանակուած է Մոխրենես գիւղի 8-ամեայ դպրոցի տնօրէն:Ի վերջոյ՝ Տողի դպրոցի հայկական բաժինի ուսումնական հարցերու վարիչ:
Տողեցիներու համար արցախեան շարժումը եղաւ կրկնակի պայքար,որովհետեւ գիւղին մէջ անոնք կ’ապրէին ազերիներու հետ կողք կողքի:Համերաշխ ապրիլը անհնար էր, իսկ գաղտնի գործելը՝ դժուար:Վիգէն Գրիգորեան,այս իմաստով,եղաւ գիւղի ըմբոստութեան ոգին,ինքնապաշտպանութեան կազմակերպիչը եւ մղիչ ուժը:1987-էն սկսեալ ան կը գործակցէր արցախեան շարժումի ընդյատակեայ գործիչներու հետ՝«Ամարաս» ընկերութեան անուան տակ:1990-ին ան ձեռնամուխ եղաւ Տողի ինինքնապաշտպանութեան ջոկատի ստեղծման:
Վիգէն Գրիգորեան միացաւ Հ.Յ.Դաշնակցութեան շարքերուն 1989-ին:1992-ին ան ընտրուեցաւ Հ.Յ.Դ. Արցախի կեդրոնական կոմիտէի անդամ:Ժողովուրդը առաջին օրէն իսկ սիրեց անմնացորդ նուիրումի այս տիպարը եւ իր համակրանքը արտայայտեց՝ զայն ընտրելով ԼՂՀ-ի առաջին գերագոյն խորհուրդի պագամաւոր,1991-ին:
Քաղաքական գործունէութեան զուգահեռ,Վիգէն Գրիգորեան մնաց մարտական պայքարի բովին մէջ՝ մասնակցելով Հադրութի շրջանի ինքնապաշտպանութեան բոլոր կռիւներուն:
Արցախեան բանակի կազմաւորումէն ետք,երբ ստեղծուեցաւ Տողի գումարտակը,Վ.Գրիգորեան նշանակուեցաւ գումարտակի շտաբի պետ:Ան նահատակուեցաւ 5 Ապրիլ 1993-ին,կռիւի առաջին գիծի վրայ:
Վիգէն Գրիգորեան հայր էր 3 զաւակներու:
Նորիկ Դանիէլեան
Մարտակերտի ճակատամարտի հրամանատար եւ ԼՂՀ գերագոյն խորհուրդի պատգամաւոր Նորայր Դանիէլեան ծնած է 1 Օգոստոս 1967-ին,Մարտակերտի շրջանի Գիւլիթաղ(Վարդաձոր)գիւղին մէջ:Եղած է Արցաւեան Ազատամարտի նահատակ Ընկեր:
Պատմութիւն
Նորիկ Դնիէլեան անունը շաղախուած է Գիւլաթաղի մէջ:Ծանր պայմաններու մէջ նորիկ Դնիէլեան Գործեց իր հայրենի գիւղին մէջ,Հ.Յ.Դաշնակցութեան շարքերուն միանալէ ետք:Գիւղին եւ Աղդամի միջեւ գտնուող հատուածին մէջ հիմնեց նոր բնակավայր՝ Քաջաւանը,որպէսզի Աղդամի շրջանի գիւղերուն սահմանակից Գիւլաթաղը զերծ մնայ թշնամիին հարուածներէն:Նորիկի գործունէութիւնները աննկատ չմնացին:Ան ձերբակալուեցաւ եւ տարուեցաւ Շուշիի բանտը:
Գերիներու փոխանակման ժամանակ ազատուելով՝Նորիկ բանտային տանջանքներէն իր քայքայուած առողջութիւնը վերագտնելու մասին չմտածեց, այլ լծուեցաւ ինքնապաշտպանութեան կազմակերպման աշխատանքին Գիւլաթաղի մէջ:1992-ին ծանրօրէն վիրաւորուելով՝ կը փոխադրուի,Երեւան բուժուելու:
Նոյեմբեր 1992-ին Նորիկ Դանիէլեանին կը վստահուի շրջանի պաշտպանութիւնը:Այդ ժամանակ եթէ կիչանի հատուածին մէջ թշնամին կարողանար ճեղք բանալ եւ քանի մը քիլոմեթր յառաջանար,ապա թէ՝ Գանձասարին կը դիրանար,թէ՝դուրս կու գար դէպի Ստեփանակերտ տանող ճանապարհը:Ասոնք չպատահեցան,որովհետեւ ճակատը ղեկավարուեցաւ Նորիկ Դանիէլեանի կողմէ:
18 Հոկտեմբեր 1993-ին Նորիկ Դանիէլեան նահատակուեցաւ:
Անոր նահատակութեան ծալքերը տակաւին պարզուած չեն:
Քլէյ Թոմսըն
Քլէյ Ալէքսանտր Թոմսըն, ամերիկացի արհեստավարժ պասքէթպոլիստ։ Ներկայիս կը խաղայ Պասքէթպոլի Ազգային հաւաքական ի (NBA) «Կոլտըն Սթէյթ Ուորիըրզ» ակումբի մէջ, որպէս յարձակող պաշտպան եւ թեթեւ յարձակող։
Ծնած է Լոս Անճելըս ի մէջ, մանկութիւնը անցուցած է Լադերա Ռանչ բնակավայրը (Գալիֆորնիա նահանգ)։ Յաճախած է Րէնչօ Սանդա Մարկարիթայի մէջ գտնուող «Սանդա Մարկարիթա» աւագ դպրոցը ։ Դպրոցի աւարտական տարին Թոմսընը միջինը կը բերէ 21 կէտ, որու օգնութեամբ խումբը մրցաշրջանին ունեցած է 30 յաղթութիւն եւ ընդամէնը 5 պարտութիւն, որու շնորհիւ ալ դուրս եկան նոյնիսկ նահանգային առաջնութեամբ ։ Նահանգային առաջնութեան ժամանակ Թոմսըն կը սահմանէ խաղային մրցանիշ՝ մէկ հանդիպման ընթացքին իրականացնելով եօթ 3-կէտնոց նետում։
Դպրոցը աւարտելով 2008 թուականին՝ Թոմսըն կ'ընդունուի Ուաշինկթընի նահանգային համալսարան։ Համալսարանի առաջին, երկրորդ եւ երրորդ տարիներուն Թոմսընը միջինը կը բերէ համապատասխանաբար 12, 5, 19, 6 եւ 21, 6 կէտ։
Ընտրուած է NBA-ի 2011 թուականի տրէֆթ ի առաջին ռաունտի 11-րդ ընտրութեամբ՝ «Կոլտըն Սթէյթ Ուորիըրզ» ի կողմէ։
2014 թուական ին խաղընկեր Սթէֆըն Քըրի ի հետ (միասին յայտնի որպէս «Սփլէշ եղբայրներ», "Splash Brothers") սահմանիշ սահմանած է ընդամէնը 3-կէտնոց նետումներու ասպարէզին մէջ (484)։
2015 թուական ին, «Ուորիըրզ»ի կազմին ճանչցուած է NBA-ի ախոյեան։
Թոմսընի հայրը՝ Մայքըլ Թոմսընը ժամանակին խաղացած է NBA-ի՝ «Լոս Անճելըս Լեյքըրզ» ակումբէն 1987 եւ 1988 թուականներ ուն դառնալով NBA-ի ախոյեան։
Ուսանողական Ասպարէզ
Թոմսըն աւարտած է «Սանթա Մարկարիթա» կաթոլիկական դպրոցը, որ կը գտնուի Գալիֆորնիա նահանգի համանուն քաղաքի մէջ։ Դպրոցը աւարտելէ ետք 3 մրցաշրջան անցուցած է Ուաշինկթընի նահանգային համալսարանի պասքէթպոլային հաւաքականի մէջ։
2010-11 մրցաշրջանում Թոմսըն անցուցած է 34 մարզական հանդիպում՝ մանրայատակի վրայ միջինի մէջ անցընելով 35 վայրկեան եւ գրանցելով 21 կէտ, 5 արգելափակում, 1 խլում, 4 արդիւնաւէտ փոխանցում եւ ունենալով ընդամէնը 3 կորուստ։
NBA-ի Ասպարէզը
Ընտրուած է 2011 թուական ի NBA տրէֆթի առաջին ռաունտի 11-րդ ընտրութեամբ «Կոլտըն Սթէյթ Ուորիըրզ» ակումբի կողմէ։
NBA-ի մէջ անցուցած առաջին մրցաշրջանին Թոմսընը մանրայատակի վրայ միջինի մէջ կ'անցընէր 24 վայրկեան, եւ իր հաշուին գրանցելով 12 կէտ, 2 արգելափակում եւ 2 փոխանցում։ Մեկնարկային մրցաշրջանի բարձրագոյն արդիւնքը Թոմսըն կ'ունենայ «Սաքրամենթօ Քինկզ» ակումբի հետ խաղին, որու ժամանակ հաշուին կը գրանցէ 31 կէտ։ Ընդհանուր առմամբ, Թոմսընը մեկնարկային մրցաշրջանին 10 անգամ հաւաքած էր 20-էն բարձր միաւոր։
2015 թուական ի Յունուար ին Թոմսընը NBA-ի նոր մրցանիշ կը սահմանէ «Սաքրամենթո»յի հետ հանդիպման ժամանակ՝ մէկ խաղակէսի ընթացքին հաւաքելով 37 կէտ։ Հանդիպման երրորդ խաղափուլին Թոմսըն արդիւնաւէտ կերպով կ'արձակէ 13 նետում։ Հանդիպման աւարտին Թոմսըն իր հաշուին կը գրանցէ ասպարէզի բարձրագոյն՝ 52 կէտ։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ Ստորոգութիւն:8 Փետրուարի ծնածներ‎
30 Մարտ
30 Մարտ, տարուայ 89-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 90-րդ) օրն է 29 Մարտ 30 Մարտ  31 Մարտ
Ծնունդներ
Տես նաեւ՝ 30 Մարտի ծնածներ
Մահեր
Տես նաեւ՝ 30 Մարտի մահացածներ
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Մարտ
Ցրօնքցի Մուրատ
Ցրօնքցի Մուրատ (Մուրատ Պետրոսեան, ), հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ, ֆետայի, ՀՅԴ կուսակցութեան անդամ:
Կենսագրութիւն
Մուրատ ծնած է 7 ապրիլ 1884-ին, Մշոյ հիւսիսարեւելեան կողմը` Քոսուր լերան արեւմուտքը:
1900-ին Մուրատ ընտրուած է գիւղի խումբի խմբապետ ․ 1901-ին մասնակցած է Առաքելոց վանքի պատմական մեծ կռիւին` Անդրանիկի, Գէորգ Չաւուշի, Կայծակ Վաղարշակի կողքին:
1902-ին Մուրատ ընտրուած է ենթակոմիտէի անդամ, իսկ 1903-ի Մայիսին Կեդրոնական կոմիտէի կողմէ նշանակուած է թռուցիկ խումբի խմբապետ: 1904-ի Սասնոյ ապստամբութեան ատեն Մուրատ իր շուրջը հաւաքելով մօտ 20-25 կտրիճներ մեկնած է Սասուն` Գէորգ Չաւուշին օգնելու:
1909-ին մասնակցած է Սուրբ Կարապետի Ռայոնական ժողովին, ապա անցած՝ Կարին, Կովկաս, Փարիզ, Լոնտոն ու Միացեալ Նահանգներ:
Համաշխարհային Ա. պատերազմի ատեն Մուրատ դիմած է տեղւոյն ՀՅԴ Կեդրոնական կոմիտէին` զինք Կովկաս ուղարկելու: 1915 Օգոստոսին շուրջ 300 հոգիով հասած են Կովկաս, ուր մասնակցած են զանազան կռիւներու: Վիրաւորուելով` փոխադրուած է Երեւան:
Խորհրդային կարգերու հաստատումէն ետք Մուրատ եւ իր զինակիցները ստոյգ մահէ ազատած են, վիրաւոր Մուրատ 12 հազար տարագիրներու հետ հասած է Թաւրիզ, ապա` Հալէպ, ուր լծուած է որբահաւաքի աշխատանքին:
Պետրոսեան վարակուած է թոքախտէ եւ, ապա փոխադրուած՝ Պէյրութ, ուր մահացած է 16 Յունիս 1927-ին: Անոր մարմինը ամփոփուախ է Ֆըրն Շըպպեքի Ազգային գերեզմանատան մէջ :
Ծանօթագրութիւներ
Ստորոգութիւն:Հայ ֆետայիներ Ստորոգութիւն:ՀՅԴ-ի անդամներ
Լեւոն Հախվերդեան
Կենսագրութիւն
Լեւոն Հախվերդեանը ծնած է Ղարաքիլիսա: Ուսանած է Երեւանի Խաչատուր Աբովեանի անուան միջնակարգ դպրոցը: 1949-ին աւարտած է Երեւանի գեղարուեստա-թատերական ուսումնարանի թատերագիտութեան բաժինը։ 1955-1959-ականներուն եղած է «Խորհրդային արուեստ» ամսագիրի քարտուղար, 1956-էն՝ ՀՀ ԳԱԱ արուեստի ուսումնարրանի աշխատակից (1965-1987-ականներուն՝ թատրոնի եւ պատկերասրահի բաժինի վարիչ), 1987-2003-ականներու՝ նոյն ուսումնրանի տնօրէն: 1956-ին «Մեր օրերի հայ դրամատուրգիան» թեմայով քննախօսութիւն պաշտպանած եւ ստացած բանասիրական գիտութիւններու թեկնածուի աստիճան: 1967-ին «Թումանեանի աշխարհը» թեմայով քննախօսութիւն պաշտպանած եւ ստացած բանասիրական գիտութիւններու դոկտորի աստիճան: Հախվերդեանի «Թումանեան» գիրքը 1969-ին Երեւանի մէջ լոյս տեսած է ռուսերէն, անգլերէն, ֆրանսերէն եւ գերմաներէն : 1980-2001-ականներուն դասաւանդած է Երեւանի գեղարուեստա-թատերական ուսումնարանէն ներս:
Հախվերդեանի յօդուածներն ու գիրքերը կը վերաբերին լեզուի, հայ դասական եւ ժամանակակից գրականութեան (Թումանեանի աշխարհը, Երեւան, 1966 թ., Թումանեան, Երեւան, 1969 թ., նաեւ անգլերէն, ֆրանսերէն, գերմաներէն, Մտորումներ, Երեւան, 1984 թ., Զրոյցներ լեզուի մասին, Երեւան, 1993 թ., Թումանեանը եւ իր ժամանակը, Երեւան, 1995 թ.), թատրոնի հարցերուն (Մեր օրերի հայ դրամատուրգիան 1945-1955 թթ., Երեւան, 1955 թ., Սուրէն Քոչարեանի արուեստը, Երեւան, 1959 թ., Հայ թատրոնի պատմութիւն. 1901-1920 թուականներ, Երեւան, 1980 թ., Տաղանդ եւ բնաւորութիւն. Վարդան Աճեմեանը կեանքում եւ արուեստում, Երեւան, 1989 թ.), ուր հեղինակի վառ արտայայտուած անհատականութիւնը կը համադրուի գիտական ստոյգ իմացութեան։ Թարգմանած է Ն. Կունի, Անտօն Չեխովի, Ստեփան Ցուայգի, Իոսիֆ Եուզովսկու եւ ուրիշներու երկերէն ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Գրականագէտներ Ստորոգութիւն:Հայ գրականագէտներ Ստորոգութիւն:Թատերագէտներ Ստորոգութիւն:Հայ թատերագէտներ Ստորոգութիւն:Թարգմանիչներ Ստորոգութիւն:Հայ թարգմանիչներ Ստորոգութիւն:1924 ծնունդներ Ստորոգութիւն:26 Դեկտեմբերի ծնածներ Ստորոգութիւն:2003 մահեր Ստորոգութիւն:6 Փետրուարի մահացածներ
Րաֆֆի Արմէնեան
Ռաֆֆի Պարոյր Արմենեան (ծն.՝ 4 Յունիս 1942-ին, Գահիրէ), Քանատահայ երաժշտահան, խմբավար, ղեկավար։
Կենսագրութիւն եւ կրթութիւն
Արմէնեան ծնած է 4 Յունիս 1942-ին, Գահիրէ, եւ այնտեղ ստացեր է իր առաջին երաժշտական դասերը ՝ 1959-ին տեղափոխուած է Վիեննա՝ Պրունօ Սեյտլհոֆերի հետ դաշնամուր սորվելու: Աւարտելէն յետոյ ան մէկ կողմ դրաւ երաժշտական ուսումը եւ 1962-1965 թուականներուն յաճախեց Լոնտոնի համալսարան, ուր մեծ մասնագիտութիւն ձեռք  բերաւ  մետաղաձուլման metallurgy բնագաւառի մէջ:  Ան վերադարձաւ Վիեննայի երաժշտական ակադեմիա եւ ուսանեցաւ 1965-էն 1969 թուականներուն: 1968-ին Ֆրանսայի Պեզանսոն Besançon քաղաքի մէջ երիտասարդ խմբավարներու միջազգային մրցոյթի International Competition for Young Conductors երկու եզրափակիչ յաղթողներէն մէկն էր Արմէնեանը:
Ուսման տարիներ
Բարձրագոյն երաժշտական կրթութիւն ստացեր է Վիեննայի երաժշտական ակադեմիոյ մէջ։ Հակառակ իբրեւ դաշնակահար ունեցած իր յաջողութիւններուն, Լոնտոնի մէջ կը հետեւի մետաղաձուլումի ճարտարագիտական մասնագիտութիւնը։ Յետոյ կը վերադառնայ Վիեննա, ուր ան կը կատարելագործուի իբրեւ երաժշտահան, նուագավար, խմբավար, ղեկեվար։
Ստեղծագործական տարիներ
1966-1967 թթ. յաջորդաբար Պերլինի մէջ կը մասնակցի Հերպերթ Ֆոն-Քարայանի անուան նուագավարական մրցոյթին, շահելով 2-րդ մրցանակը։ Այնուհետեւ կը տեղափոխուի Քանատա: Կ'աշխատի «Աթլանթիք» սիմֆոնիք նուագախումբին մէջ, իսկ 1969 թուականին «Քլիկեն» օփերային ընկերութեան նուագախմբով համերգային շրջագայութիւն կը կատարէ ԱՄՆ-ի եւ Քանատայի մէջ։ 1972 թուականին կը հաստատուի  իբրեւ Քիչնր Ուաթերլուի, իսկ 1974 թուականին նաեւ Սթաթֆորտի սիմֆոնիք նուագախումբի գեղարուեստական ղեկավար ու նուագավար։
23 տարի Քիչնր-Սթաթֆորտ նուագախումբերու հետ աշխատանքով Արմենեանը այդ գրեթէ ինքնագործ նուագախումբերը հասցուցեր է այնպիսի մասնագիտացուած մակարդակի, որ նախապես 400 ունկնդիր ունեցող նուագախումբի ունկնդիրներու թիւը հասեր է 8500-ի։ Այսպիսի բացառիկ արդիւնքը կառավարութեանը կը ստիպէ կառուցել նոր համերգասրահ մը, որ իր յարմարութիւններով կը ծառայէ նաեւ օփերային թատրոն։ Եւ այդ թատրոն-սրահը կը կոչուի Արմենեան անունով, միաժամանակ Արմենեանը պարգեւատրուեր է Քանատայի բարձրագոյն շքանշանով՝ անգլ.՝ «Orden of Canada»:
Ռաֆֆի Պարոյր Արմէնեան Երեւան եկեր է 1994 թուականի Դեկտեմբերին՝ ղեկավարելով Կուսթավ Մալերի առաջին սիմֆոնիան, Շումանի թաւջութակի համերգը։ 1995 թուաակնին կրկին Երեւանի մէջ հանդէս եկած է երկու համերգով՝ ծրագրին մէջ ունենալով Փիոթր Չայքովսկու 4-րդ ու Պէթհովէնի 5-րդ սիմֆոնիաները, Եոհաննէս Պրամսի «Ակադեմիական նախերգանքը», Շթրաուսի Իրիկնային չորս երգը (մեներգչուհի՝ Յասմիկ Հացագործեան), Պէթհովէնի դաշնամուրային 4-րդ համերգը (մենակատար՝ Անահիտ Ներսիսեան):  :
Սպիտակաւոր Սուրբ Աստուածածին եկեղեցի
Սպիտակաւոր Ս․ Աստուածածին Եկեղեցի, տասնըչորրորդ դարու սկիզբը Օրբելեան իշխանները, որպես հոգեւոր կեդրոն եւ տոհմական տապանատուն, հիմնած են Ուրցաձորի Ս․ Յոհվաննէս Կարապետ վանքը, որուն Սպիտակաւոր Ս․ Աստուածածին եկեղեցին կառուցած է Իվան Զաքարեանի դուստրը՝ Գոնցան։ Եկեղեցիի շինարարական արձանագրութիւններուն համաձայն՝ Գոնցան, որ ամուսնացած էր Ջալալ Օրբելեանի հետ, 1301 թուականին շինարարական գործունէութիւն ծաւալած է վանքի առաջին վանահօր՝ Կիրակոս վարդապետի հսկողութեամբ եւ կառուցած է գլխաւոր Սպիտակաւոր Ս․ Աստուածածին եկեղեցին։ Գոնցան եկեղեցիին նուիրած է Քալաս գիւղը, ինչպէս նաեւ այգիներ, ջրաղացներ եւ ձիթահանք։ Պահպանուած է նաեւ եկեղեցիի ճարտարապետին անունը՝ Բուտ։ Յուշարձանախումբի կառոյցները սպիտակաւուն քարերէ են, հաւանաբար այդ պատճառով է որ կոչուած է Սպիտակաւոր։
Ստորոգութիւն:Հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Աղբիւր
Բնութագիր
Աղբիւր կը յառաջանայ, երբ ռելիէֆի բացասական ձեւերը կը հատեն ջրատար հորիզոնները։ Աղբիւրը կը սնուի տարբեր եեսակներու ստորերկրեայ ջրերէ եւ կը կոչուի անոնց անունով (օրինակ, արտեզեան ջրեր, գետնաջրեր, եւ այլն)։ Կարստային շրջաններու մէջ կ'ըլլան մեծ ելք ունեցող Աղբիւրներ (վոկլիւզներ), երիտասարդ հրաբխականութեան շրջաններուն մէջ՝ տաք Աղբիւրներ եւ կեյզերներ։
Հայաստանի մէջ
Աղբիւրներով առաւել հարուստ են ՀՀ լեռնային շրջանները։ Հայկական հրաբխային բարձրավանդակի եւ միջլեռնային գոգաւորութիւններու մէ' բազմաթիւ են մեծ ծախս (0, 1 -2, 5 հզ․ լ/վ) ունեցող Աղբիւրները։ Հայաստանի մէջ կը հաշուենք մօտ 10 000 աղբիւր։
Անոնցմէ են Մեծամորի, Աշոցք-Զոյգաղբիւրի, Ապարանի, Նազրեւան-Բազմաղբիւրի, Արզնու, Ակունքի, Արգելի, Արզականի, Սոլակի, Մաքրականի, Սարուխանի, Հացառատի, Գառնի-Գողթի, Ջերմուկի, Շաքիի եւ այլ աղբիւրներ, որոնց գումարային ծախսը (առանց Մեծամորի Աղբիւրախմբի) կը գերազանցէ 45-46 հզ․ լ/վ։
Կ'օգտագործուին կենցաղային, արդիւնաբերական ջրամատակարարման, ոռոգման նպատակներով։ ՀՀ հարուստ է նաեւ հանքային աղբիւրներով։
ՀԽՍՀի մէջ կը հաշուենք շուրջ 10 հազար աղբիւրներ, որոնք կ'օգտագործուին կենցաղային եւ արդիւնաբերական ջրամատակարարման, ինչպէս նաեւ ոռոգման եւ բուժական նպատակներով։
Ստորոգութիւն:Ջրագրություն
Պօղոս Պէյ Եուսուֆեան
Պօղոս Պէյ Եուսուֆեան (1775-1844 թթ.)
Հօր մահէն ետք
Եուսուֆեան մանուկներ, դասատիարակուեցան խնամքով ու շռայլոթեան մէջ։ Ամէն մէկը զատ-զատ ուսուցիչներ ունեցաւ։ Պօղոս Եուսուֆ, բացի իր մայրենի լեզուէն, հմուտ էր նաեւ Թուրքերէն, Պարսկերէն եւ արաբերէն, յունարէն, իտալէրէն եւ ֆրանսերէնի, որոնք Զմիւռնիոյ պէս վաճառաշահ քաղաքի մը համար անհրաժեշտ էր։ Առաքել, ապա տեսնելով Պօղոսի յառաջադէմ վիճակը, իր տեղը առաջին թարգման կ'որոշէ՝ Անգլիացիներու Զմիւռնիոյ հիւպատոսին։ Այս պաշտօնին մէջ իր դիւանագիտական յատկութիւնը աւելի ճոխացաւ եւ այնքան սիրելի դարձաւ, որ երբ օր մը 1800-ին Կիպրոս կղզին գնաց՝ կարեւոր յանձնարարութեամբ մը, Անգլիացի ծովակալը Սըտնի Սմիթ ճանչցաւ զինք. հոնկէ Սմիթ տարաւ զինք Եգիպտոս եւ երբ Անգլիական նաւատորմը Ալէքսանդրիա կ'երթար՝ Ֆրանսացիները անկէ հանելու համար, Պօղոս Սիր Սմիթի Թարգմանն էր։ Այդ միջոցներուն ալ Քէօր Եուսուֆ փաշա վէզիրն ալ ցամաքէն հասած էր Եգիպտոս՝ Անգլիացիներու օգնելու համար. այս քաղաքական մեծ գործողութեան մէջ Պօղոս ցոյց տուաւ ճարտարամտութիւն եւ նուրբ քաղաքականութիւն։ Այնչափ սիրուեցաւ, որ վէզիրը տեսնելով անոր յաջողութիւնը, խնդրեց Անգլիացի ծովակալէն հրաման տալ իր ծառայութեանը մէջ մտնելու, վասն զի ըսաւ. «Ես քեզմէ աւելի կարօտ եմ ասանկ հանճարեղ Թարգմանի մը»։ Ծովակալը իր գործերը լմնցուցած ըլլալով Անգլիա պիտի դառնար, հետեւապէս արտօնեց որ Եուսուֆ փաշա վէզիրը Պօղոսը իր հետ տանի. վէզիրը իրեն առաջարկեց Բ. Դրան առաջին թարգմանի պաշտօնը, բայց Պօղոս պէյ մերժեց խոհեմութեամբ, ըսելով թէ. «Թէեւ մեծ շնորք մ'է այդ ինծի համար բայց նկատելով, որ այդ պաշտօնը շատ տարիներէ ի վեր Յունաց կը պատկանի եւ անոնց ժառանգութիւնն է, լաւ կ'ըլլայ որ իմ պատճառովս չզրկուին անկէ եւ ինծի հետ չթշնամանան»։ Ասոր վրայ վէզիրը պատասխանեց. «Խօսք չունիմ խոհեմութեանդ, բայց դուն ինծի համար մեծ ու պատուական ես հետեւաբար քեզի հրաման ինչ որ կ'ուզես խնդրէ ինձմէ»։