cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Լուպնա Թահթամունի
Լուպնա Համիտ Թաուֆիք Թահթամունի (արաբ․՝ لبنى تهتموني‎‎), յորդանանցի կենսաբան, ով նշանաւոր է կենսաբանութեան զարգացման եւ քաղցկեղի հետազօտութեան բնագաւառներուն մէջ իր կատարած աշխատանքներով: Ան Հաշիմեան Համալսարանի կենսաբանութեան եւ կենսատեխնոլոգիայի ամպիոնի վարիչն է: Կուրծքի քաղցկեղի բնագաւառին մէջ կատարած իր աշխատանքի համար Թահթամունի արժանացած է բազմաթիւ մրցանակներու։ Ան նաեւ արաբական աշխարհին մէջ ծանօթ է գիտութեան նուիրուած եւ գիտութիւնը իրենց մասնագիտութիւնը ընտրած կիներու պաշտպան: 2016-ին ընդգրկուած է BBC-ի 100 նշանաւոր կաներու շարքին մէջ:
Վաղ կեանք եւ կրթութիւն
Թահթամունին եղած է իր ընտանիքի վեց զաւակներէն երրորդը: Մեծցած է Յորդանանի հիւսիսը գտնուող Իրպիդ քաղաքին մէջ : 1997-ին Յորդանանի Համալսարանէն ստացած է բակալաւրի աստիճան, իսկ 2000-ին՝ նոյն համալսարանէն մագիստրոսի աստիճան : Փործնական աշխատանքներուն մէջ իր ստացած բարձր արդիւնքներուն շնորհիւ ան ընդգրկուած է կենսաբանական ծրագրոին մէջ եւ մագիստրոսի կոչում ստանալու համար աշխատած է Համետ ալ Հաճի հետ եւ ուսումնասիրած՝ վերարտադրողական կենսաբանութեան զարգացումը :
2005-ին աւարտած է Քոլորատոյի նահանգի համալսարանի դոկտորական աստիճանը, Ճէյմս Բամբուրկի ղեկավարութեամբ ուսումնասիրած է սաղմնային եւ մետաստազային բջիջները: Լուպնան մեծ աջակցութիւն ստացած է իր ընտանիքէն՝ գիտութեան բնագաւառին մէջ գործունէութիւն ծաւալելու եւ ԱՄՆ տեղափոխուելու հարցով :
Գործունէութիւն
2011-ին Թահթամունի նշանակուած է Հաշիմեան Համալսարանին կենսաբանութեան եւ կենսատեխնոլոգիայի ամպիոնի վարիչ : 2011-ին արժանացած է L'Oreal-UNESCO Կիները Գիտութեան Բնագաւառին մէջ համաարաբական տարածաշրջանային կրթաթոշակին եւ Կիները Գիտութեան Բնագաւառին մէջ Յանուն Համաշխարհային Զարգացման կազմակերպութեան մրցանակին՝ կուրծքի քաղցկեղի բնագաւառին մէջ իր կատարծ աշխատանքին համար : 2015-ին ան ներառուած է Յորդանանի մէջ ԱՄՆ դեսպանատան գիտութեան բնագաւառի կիներու փառքի սրահէն ներս, 2016-ին ընդգրկուած է BBC-ի 100 Նշանաւոր Կիներու ցանկին մէջ :
14 Ապրիլ
14 Ապրիլ, տարուան 104-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 105-րդ) օրն է։
Տօներ
Ստորոգութիւն:Ապրիլ
Վրաստանի Լեզուներ
Վրաստանի Լեզուներ, Վրաստանը հին ժամանակներէն յայտնի է որպէս Կովկասի բազմամշակութային եւ բազմալեզու երկրներէն մէկը։ Վրաստանի մէջ ապրող բազմաթիւ ազգեր կ’ապրին հեռաւոր, անհասանելի շրջաններու մէջ, հետեւաբար կը խօսին իրենց սեփական լեզուով։ Ընդհանուր առմամբ երկրին մէջ կը խօսին 6 տարբեր լեզուաընտանիքներու 23 լեզուներով։
Միւս լեզուները
Վրաստանի միւս լեզուներէն կարեւոր է նշել հարաւկովկասեան ընտանիքին պատկանող Մեկրելերէնը (մօտ 500 000 խօսող), հնդեւրոպական հայերէնը (մօտ 450 000 խօսող) եւ ռուսերէնը (խօսողներու թիւը զգալիօրէն կը նուազի ԽՍՀՄ-ի փլութենէ ետք), թրքական ազրպէյճաներէնը (մօտ 300 000 խօսող), ինչպէս նաեւ արեւմտակովկասեան աբխազերէնն ու արեւելաիրանական օսերէնը (կը խօսի մօտ 100 000 մարդ)։
Վրաստանի լեզուները, որոնցմով կը խօսի 100 000 եւ աւելի մարդ․
Վրաստանի լեզուներու դասակարգում
Վրաստանի 23 լեզուները կը պատկանին 6 տարբեր լեզուաընտանիքներու, որոնցմէ 3-ը՝ հարաւկովկասեանը, արեւմտակովկասեանը եւ արեւելակովկասեանը բնիկ կովկասեան լեզուներ են։ Ներկայիս այս երեք խումբերը միայն ազգակից չեն համարուիր։ Մնացած երեքը՝ հնդեւրոպական, թրքական եւ ափրասիական լեզուաընտանիքներուն կը պատկանին այն լեզուները, որոնց կրողները Կովկասէն տեղափոխուած են աւելի ուշ (օրինակ՝ հայերը Կովկասի մէջ հաստատուած են Ք․ Ա․ 7-րդ դարու ընթացքին)։ Յաջորդ դասակարգումը կը նկարագրէ լեզուներու միջեւ ազգակցական կապերը եւ այդ լեզուներու կրողներու թիւը (նշում՝ թիւերը ցոյց կու տան միայն Վրաստանի մէջ խօսողներու թիւը։ «Ընդհանուր» նշումը կ’ընդգրկէ ինչպէս լեզուակիրներուն, այնպէս ալ լաւ տիրապետողներուն)․
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Վրաստան Ստորոգութիւն:Լեզուներ
Ստեփան Կանայեան
Ստեփան Մկրտիչ Կանայեան, հայ բանասէր-պատմաբան, մանկավարժ։ ՀԽՍՀ գիտութեան եւ արուեստի հաստատութեան (1930 թուականին՝ ՀԽՍՀ գիտութիւններու հիմնարկ) իսկական անդամ (1925)։
Շրջանաւարտ է Իգտիրի Վարդանեան-Շուշանեան դպրոցէն, 1874-1883 թուականներուն՝ էջմիածնի Գէորգեան ճեմարանէն, Դորպատի, Ցիւպինկենի, Միւնխենի, Ստրասպուրկի համալսարանէն։ 1888-1889 թուականներուն Յունաստանի մէջ ուսումնասիրած է դասական լեզուներ։ 1891-1893 թուականներուն եւ1896-1914 թուականներուն Գէորգեան ճեմարանէն աւանդած է հայոց ընդհանուր պատմութիւն եւ գերմաներէն։ 1893-1896 թուականներուն դասաւանդած է Թիֆլիսի Ներսիսեան եւ Շուշիի թեմական դպրոցներու մէջ, 1920-1922 թուականներուն եղած է Հայաստանի Ազգային գրադարանի վարիչ, 1927 թուականին՝ ՀԽՍՀ գիտութեան եւ արուեստի հաստատութեան գիտական քարտուղար եղած է։
Ստեղծագործութիւն
Աշխատակցած է հայ եւ օտար պարբերականներուն, գրած է հայ ժողովուրդի պատմութեան, ազգագրութեան, Հայաստանի պատմական աշխարհագրութեան վերաբերեալ, ինչպէս եւ պատմա-բանասիրական ու բանագիտական աշխատութիւններ [«Ցուցակ հայերէն ձեռագրերու Թիֆլիսի Ներսիսեան հոգեւոր դպրանոցի», 1893, «Lehrbuch der Neuesarmenischen Literatursprachen», 1902 («Հայ գրական նոր լեզուի ձեռնարկ», հայագէտ Ֆ. Ն. Ֆինկի հետ), «Մամիկոնեանց պատմութիւն»-ը («Արարատ», 1906-1907))։
Յատկապէս արժէքաւոր են «Ջոջանց տան Սասնայ ծռեր. Դաւիթ եւ Մհեր ազգային ժողովրդական վէպի պատմականը» (1907) եւ «Ջոջանց տուն կամ Սասնայ ծռեր Ստեփան Մկրտչի Կանայեան վէպի երեք փոփոխակ» (1910), «Իրանական առասպելները հայոց մէջ» (որուն լուսաբանած է հայ-իրանական առասպելներու ու դիւցազնավէպերու ընդհանրութիւնները) գործերը։ «Անյայտ գաւառներ հին Հայաստանի» (մաս 1, 1914) գործին մէջ Կանայեանը հայ սկզբնաղբիւրներու տեղեկութիւններու հիման վրայ լրացուցած եւ ճշդած է Հայաստանի շարք մը նահանգներու ու գաւառներու վայրերը։
Հայագիտութեան համար արժէքաւոր է Գ. Տէր-Մկրտչեանի հետ կատարած Ագաթանգեղոսի «Պատմութիւն Հայոց»-ի (1909) քննութիւն-բաղդատութիւնը։
Ստորոգութիւն:Հայ բանասէրներ Ստորոգութիւն:Հայ պատմաբաններ Ստորոգութիւն:1860 ծնունդներ Ստորոգութիւն:1936 մահեր Ստորոգութիւն:25 Դեկտեմբերի ծնածներ Ստորոգութիւն:8 Հոկտեմբերի մահացածներ
Ռատիօ ԵԱՆ
Ռատիօ Եան (անգլերէն Radio Yan) հայատրոփ համացանցային ձայնասփիւռի կայան ՝ հայկական, աշուղական, սիրային, ազգագրական, գաւառական, եւ յատկապէս, ազգային յեղափոխական տարրերով։
Ռատիօ Եանը սկսած է սփռուիլ համացանցի վրայ Փետրուար 2011-էն ի վեր, եւ նախաձեռնութիւնն է խումբ մը երիտասարդներու, որոնք մտահոգ են հայկական երգերու եւ մշակոյթի աղաւաղման ընթացքէն եւ իրենց այս քայլով կը փորձեն տարածել իսկական հայկական երաժշտութիւն եւ ազգային յեղափոխական մթնոլորտ։
Տիրամայրն (տաղ)
Տիրամայրն հայկական միջնադարեան նշանաւոր տաղ, որ վերագրուած է Գրիգոր Նարեկացիին կողմէ։ «Տիրամայրն» յուրահատուկ հայկական «Ստաբատ մատեր» է։ Մեղեդին Մեղեդին պահպանուած է առնվազն երկու գրառումով՝ Նիկողոս Թաշճեանի և Կոմիտասի։ Կոմիտասի յայտնաբերսծ տաղը իր խոր ավանդականութեամբ և այլ ոճական յատկանիշներով մօտիկ է Գրիգոր Նարեկացույի այլ տաղերուն, ապա խօսքերը լեզուա-ոճական և տաղաչափական յատկանիշերով, յաւանաբար, փոքր-ինչ ուշ ժամանակի արգասիք են։ Տեքստը Տեքստէն յայտնի միայն առաջին տունը։ Առանձնանուած է ընգծուած ժողովրդական արտահայտութիւններով։ Տիրամայրին հանդէպ որդւոյն ի խաչին կայր տըրտմագին, Եւ լսելով զծարաւին, յառաչմամբ լայր ցաւագին, Ի փուշ պըսակըն դիտելով, ողբ, կոծ, վայ տայր իւր անձին, ―Աչացըս լոյս, որդեակ Յիսուս, Ես ընդ քեզ մեռանիմ։ Ծանօթագրութիւն Երգեցողութիւնք ս․ Պատարագի, 1874, էջ 186
Ռատիօ ԵԱՆ
Ռատիոն մինչ օրս նշանակալի ժողովրդականութիւն ապահոված է իր աշխատանքին եւ յատկապէս բարեգործական նախաձեռնութիւններուն շնորհիւ, որոնց կրնաք ծանօթանալ Ռատիոյի համացանցային կայքի միջոցավ՝ Ռատիօ Եան։ Ռատիոն իր համացանցի էջին վրայ ունի նաեւ արխիւի բաժին ուր կը գտնէք երգարան, կը տեղադրուին ազգային հետաքրքրական քարոզչական եւ պատմական նիւթեր, ու ինչպէս նաեւ յայտնի դէմքերու մասին տեղեկութիւն եւ կենսագրութիւն։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Հայկական ռատիոկայաններ
Զանի (անձնանուն)
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայկական իգական անձնանուններ Ստորոգութիւն:Հայկական անձնանուններ
Հայ Գրականութիւնը Կիլիկեան Շրջանին
Միջավայրը
Հայ գրականութիւնը իր ժողովուրդին հետ գաղթեց Կիլիկիա. Մեծ Հայաստանի մէջ մնացին թիւով քիչ ներկայացուցիչներ: Կիլիկիան աւելի նպաստաւոր միջոցներ ստեղծեց հայ գրողին համար: Կիլիկեցի գրողը գաղափարի, ոճի եւ նիւթի կենսական փոփոխութիւն կրեց՝ ազդուելով ծովէն, եւրոպացիներէն եւ ապրելակերպի նոր պայմաններէն: Ռուբինեան եւ Հեթումեան թագաւորները, յատկապէս Լեւոն Բ.ը, դրամական եւ բարոյեական օգնութեամբ եղան իսկական մեկենասներ:
Գրականութեան նիւթն ու ձեւը
Կիլիկեան գրողները թէպէտ չկրցան իրենց օգտագործած լեզուով հասնիլ ոսկեդարեան գրաբարի գեղեցկութեան, սակայն անոնք լեզուն բաւական մաքուր էր: Այս գրականութիւնը թէպէտ մեծ մասով կրօնական նիւթեր կը շօշափէ, սակայն հեղինակները մեծ ուշադրութիւն դարձուցին, որ արդիական նիւթեր եւս մշակուին։ Այսպէ, ունեցանք առակագիրներ, բանաստեղծներ, իրաւագիտութեամբ զբաղողներ, բժշկագիրներ: Գրելու ձեւը եւս փոխուեցաւ, ջանք կը գործադրուէր գրել աւելի ճշգրիտ ու պարզ, ինչպէս Ոսկեդարուն: Կիլիկեան շրջանի գրականութիւնը շատ աւելի հարուստ եղաւ նիւթերու զանազանութեամբ, քան՝ Ոսկեդարունը։ Կիլիկիոյ մէջ գրաբարին զուգահեռ սկսաւ զարգանալ ժողովրդակախօսակցական լեզուն։ Այս նոր լեզուով գրողները մասնաւորապէս կը գրէին առակներ, գիտական երկեր եւ քերթուածներ:
Գրական կեդրոններ
Ինչպէս Մեծ Հայաստան ի, նոյնպէս եւԿիլիկիոյ մէջ գրականութիւնը ծաղկեցաւ վանքերու հովանիին տակ: Գրական մեծ օճախներ եղան Հռոմկլա, Դրազարկ, Արքայակաղնի, Սկեւռա, Գռներ, Ակներ վանքերն ու հոգեւոր ու մշակութային կեդրոնները: Այսօր մեզի հասած ձեռագիրներուն մեծ մասը եկած են Կիլիկեան գրականութեան դարաշրջանէն:
Կիլիկեան շրջանը նշանաւոր եղած է նաեւ մանրանկարչութեամբ: Այս արուեստին ամէնէն մեծ վարպետներն էին Կոստանդին, Թորոս Ռոսլին եւ Սարգիս Պիծակ։
Կիլիկեան ուրիշ հեղինակներ
Այս հեղինակներէն զատ Կիլիկիա տուած է բազմաթիւ այլ գրողներ, ինչպէս՝
Մեծ Հայաստանի Հեղինակներ
Նշանաւոր եղան՝
69 (թիւ)
69 (վաթսունինը)՝ կենտ երկնիշ բնական թիւ մըն է 68-ի եւ 70-ի միջեւ
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Թիւեր
Ընդհատուած Մանկութիւն
Ընդհատուած մանկութիւն (անգլ.՝ Broken Childhood), 2013-ի բեմադրիչ Ջիւան Աւետիսեանի նկարահանած ժապաւէնը Ղարաբաղեան ազատամարտի մասին ։
2013-ին ժապաւէնը ներկայացուած է Ոսկէ ծիրան ժապաւէնի փառատօնի «Հայկական համայնապատկեր» ծրագրին եւ Քաննի 66-րդ միջազգային շուկային :
ժապաւէնի մասին
Ընդհատուած մանկութիւն ժապաւէնը կը պատմէ ղարաբաղեան պատերազմի ընթացքին Մարաղայի մէջ ազրպէյճանցիներու իրականացուցած ջարդերուն եւ փոքրիկ Լենային մասին, որ 129 օր ապրելով ազրպէյճանցի կնոջ մը տունը, կը վերադարձուի հայկական կողմին:
6-ամեայ Լենային բանտէն կը տանին Ֆաթիմա Խալայի տուն, որպէսզի ան Լենային փոխանակի ռազմաճակատին կորած իր որդիին հետ: Ժամանակի ընթացքին վախն ու թշնամանքը կը վերածուին փոխադարձ կարեկցանքի. չորս ամիս ետք Ֆաթիման աղջկան կը վերադարձնէ ընտանիքին` փոխանակելով իրեն անծանօթ ազրպէյճան ցի զինուորին դիակին հետ:
14 Դեկտեմբեր
14 Դեկտեմբեր, տարուան 348-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 349-րդ) օրն է
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Դեկտեմբեր
Ժորժէթ Աւագեան
Կենսագրութիւն
Ժորժէթ Աւագեան ծնած է 6 Դեկտեմբեր 1938-ին, Պաղեստինի Ռամի գիւղը: Ան աւարտած է տեղւոյն երկրորդական վարժարանը: 1960-ին աւարտած է Երուսաղէմի Եբրայական համալսարանը՝ ստանալով Պսակաւոր արուեստից վկայականը՝ կրթութեան կառավարում եւ կրթական հոգեբանութիւն մասնագիտութեամբ: 1966-ին ստացած է նոյն համալսարանէն Պսակաւոր արուեստից աստիճանը՝ մասնագիտութեամբ արաբերէնի եւ արաբ գրականութեան ու ընդհանուր եւ Միջին Արեւելքի պատմութեան մէջ։ 1972-ին աւարտած է Եբրայական համալսարանի դասական արաբերէն բաժինը՝ ստանալով մագիստրոսի վկայականը:
1976-1977, վերապատրաստման ծրագիրով մեկնած է Միացեալ Նահանգներ եւ ուսանած «Հարվըրտ» համալսարանի Կրթութիւն եւ կրթութեան կառավարում ճիւղը:
1990-ին ստացած է Եբրայական համալսարանի Միջին Արեւելքի պատմութեան բաժինի դոկտորի կոչումը:
Ուսուցչական եւ դասախօսական ասպարէզ
Ժորժէթ Աւագեան աշխատանքային իր գործունէութիւնը սկսած է 1957-ին՝ 18 տարեկանին, իբրեւ ուսուցիչ: Տարի մը ետք ան նշանակուած է դպրոցի տնօրէնի պաշտօնին, զոր վարեց մինչեւ 2003:
1982-2003, ան դասախօսած է Հայֆայի համալսարանի Միջին Արեւելքի պատմութեան բաժինին մէջ։ Դասախօսած է նաեւ Իսրայէլի տարբեր քոլեճներու մէջ:
Կրթութեան նախարարութեան յանձնաժողովներու մասնակից
Ժորժէթ Աւագեան քանի մը անգամ ընդգրկուած է Իսրայէլի կրթութեան նախարարութեան արաբական եւ հրէական դպրոցներու ուսումնական ծրագիրներու պատրաստման յանձնաժողովներուն մէջ եւ յաճախ ներկայացուցած է Իսրայէլի պետութիւնը՝ նախագահելով արտասահման գործուղուած բազմաթիւ պատուիրակութիւններու:
Երուսաղէմի Հայ Դատի յանձնախումբի հիմնադիր
1974-ին Աբրահամ Սուրթուկեանի հետ հիմնադրած է Երուսաղէմի Հայ Դատի յանձնախումբը:
1985էն կը զբաղեցնէր Երուսաղէմի Հայ Դատի գրասենեակի ատենապետի պաշտօնը:
ՀՅԴ Երուսաղէմի կոմիտէի անդամ
1991-էն Ժորժէթ Աւագեան անդամակցած է ՀՅԴ կուսակցութեան: 1995էն սկսեալ եղած է ՀՅԴ Երուսաղէմի կոմիտէի անդամ: Ան յաճախ ներկայացուցած է ՀՅԴ Իսրայէլի շրջանը եւ Երուսաղէմի Հայ Դատի գրասենեակը Հայաստանի եւ արտերկրի մէջ կազմակերպուած ժողովներուն եւ համագումարներուն:
Անդամակցութիւն քաղաքացիական եւ հասարակական կազմակերպութիւններու եւ քաղաքական կուսակցութիւններու
Ժորժէթ Աւագեան կ՛անդամակցէր նաեւ տեղական հրէական եւ պաղեստինեան շարք մը քաղաքացիական եւ հասարակական կազմակերպութիւններու: Ժորժէթ Աւագեանի՝ Իսրայէլի Մերեց կուսակցութեան եւ այլ քաղաքական կուսակցութիւններու հետ գործակցութեան իբրեւ արդիւնք՝ վերջին տարիներուն քանի մը անգամ Հայոց Ցեղասպանութեան ճանաչման հարցը դրուեցաւ Իսրայէլի Քնեսեթի օրակարգին վրայ:
Խորհրդային Հայաստանի Գերագոյն Խորհուրդի շքանշանի եւ պատուոգիր
1988-ին Սպիտակի աւերիչ երկրաշարժէն ետք ան ուղեկցած է Իսրայէլէն օգնութեան ժամանած մասնագիտական խումբին եւ տեղւոյն վրայ համակարգած իսրայէլեան մարդասիրական օգնութեան աշխատանքները: Իր օժանդակութիւնը շարունակած է նաեւ Իսրայէլի մէջ, շուրջ 70 անդամալոյծ վիրաւորներու բուժման եւ վերականգնողական աշխատանքներուն, որուն համար արժանացած է Խորհրդային Հայաստանի Գերագոյն Խորհուրդի շքանշանին եւ պատուոգիրին:
Ժորժէթ Աւագեանին շնորհուած է Հայաստանի անձնագիր
1988-1994, Ժորժէթ Աւագեան նշանակալիօրէն օժանդակութիւն ցուցաբերած է Արցախեան հերոսամարտին՝ կազմակերպելով դրամահաւաքներ: Հայրենանուէր իր գործունէութեան համար 2005-ին անոր շնորհուած է Հայաստանի անձնագիր:
Պարգեւատրուած է Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան ոսկի մետալով
Հայաստան-Սփիւռք գործակցութեան նշանակալի ծառայութիւններ մատուցելու, Հայաստանի եւ Սփիւռքի միջեւ, Սփիւռքի զանազան համայնքներու միջեւ կապերու ամրապնդման գործին մէջ ներդրում ունենալուն, նոր սերունդին եւ երիտասարդութեան ուսուցման ու հայեցի դաստիարակութեան գործին մէջ ձեռք բերած յաջողութիւններուն, ազգային-հասարակական գործունէութիւն ծաւալելուն, ինչպէս նաեւ հայապահպանման գործին մէջ մեծ աւանդ ունենալուն համար, Ժորժէթ Աւագեան 2017-ին պարգեւատրուած է Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան ոսկի մետալով:
1988-1994-ներուն Ժորժէթ Աւագեան իր նշանակալի օժանդակութիւնը բերած է Արցախեան հերոսամարտին` կազմակերպելով դրամահաւաք եւ նուիրատուութիւններ:
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:1938 ծնունդներ (արւմտ.) Ստորոգութիւն:Պաղեստինի Ռամի գիւղը ծնածներ (արւմտ.) Ստորոգութիւն:2019 մահացածներ (արւմտ.) Ստորոգութիւն:Մանկավարժներ (արւմտ.) Ստորոգութիւն:Լեզուաբաններ (արւմտ.) Ստորոգութիւն:Պատմաբաններ(արւմտ.) Ստորոգութիւն:Երուսաղէմի Հայ Դատի յանձնախումբի ատենապետներ (արւմտ.) Ստորոգութիւն:Հայ հրապարակագիրներ Ստորոգութիւն:Ազգային-հասարակական գործիչներ (արւմտ.) Ստորոգութիւն:Արաբերէնին, անգլերէնին, եբրայերէնին, թրքերէնին (օսմանեան եւ ժամանակակից) եւ ֆրանսերէնի տիրապետողներ (արւմտ.)
Սանա Ալ Սայէհ
Սանա Ալ Սայէհ, Պաղեստինի համալսարանի Գիտութեան եւ արուեստագիտութեան բաժնի ատենապետ: Իբրեւ համալսարանին ներկայացուցիչը հանդէս եկած է տարբեր երկիրներու մէջ:
Դաւանափոխութիւն
Օգոստոս 2007-ին Ալ-Սայէհի՝ քրիստոնէութենէն իսլամի դաւանափոխութիւնը տարաձայնութիւններ առաջացուց: Ֆաթահի պաշտօնեաները մեղադրած են իրենց քաղաքական մրցակից Համասին՝ ալ-Սայէհին առեւանգելու եւ ստիպելու դաւանափոխուիլ եւ իսլամ ընդունիլ : Համաս հերքած է այդ պնդումը:
Համասի անդամներէն մէկուն տան մէջ հանդիպելով իր մօրը, Ալ-Սայէհը անոր ըսած է. «Այո, Աստուած առաջնորդած է զիս ճիշդ ճանապարհով»: Սակայն մայրը, հետագային պնդած է, որ իր դուստրը ստիպուած եղած է հանդէս գալ այդ յայտարարութեամբ: Ընտանիքին մօտիկ աղբիւրներ կը պնդեն, որ Ալ-Սայէհը կոչ ըրած է իրենց ըսել, որ ստիպուած եղած է ամուսնանալ համալսարանի իսլամ դասախօսներէն մէկուն հետ :
Ղազայի Մարդու իրաւունքներու պաղեստինեան կեդրոնի (արաբ․՝ المركــز الفلسطيني لحقــوق الإنســـان‎‎) ակտիվիստ Հանան Մաթարը ըսած է, որ ինքը հանդիպած է Ալ Սայէհի հետ, որ հերքած է, որ դաւանափոխուած է ամուսնութեան պատճառով: Ակտիվիստը Ալ Սայէհի վարքագիծը բնութագրած է որպէս «հաւատացեալ իսլամ կնոջ» վարքագիծ:
Փոքր Ասիա
Փոքր Ասիա (Μικρά Ασία), Անատոլիա (Ανατολία, Anadolu), թերակղզի Ասիոյ արեւմուտքը, ժամանակակին Թուրքիոյ տարածքին մեծ մասը։ Երկայնքը արեւմուտքէն արեւելք կը կազմէ աւելի քան 1000 քմ, լայնքը՝ 400-էն 600 քմ։ Տարածքը կը կազմէ 506 հազար քմ։
«Անատոլիա» բառը յունարէն ով կը նշանակէ արեւածագ, արեւելք։ Անատոլիա յաճախ կը կոչեն Թուրքիոյ ասիական հատուածը (ի տարբերութիւն Րումելի կամ Րոմիլիա՝ Ρούμελη կամ Ρωμυλία, որ Թուրքիոյ եւրոպական մասն է)։
Աշխարհագրութիւն
Փոքր Ասիոյ ափերը կ'ողողեն Սեւ, Էգէական, Մարմարա եւ Միջերկրական ծովերուն ջուրերը։ Ինչպէս նաեւ Վոսփոր ի եւ Տարտանել ի նեղուցներուն ջուրերը, որոնք կը բաժնեն Ասիան եւ Եւրոպան։ Թերակղզին, ի տարբերութիւն ասիական միւս թերակղզիներուն, դէպի արեւելք կ'երկարի։ Փոքր Ասիոյ արեւելեան սահմանը իբրեւ ֆիզիքաաշխարհագրական գօտի կը համարուի Միջերկրական ծովու Իսքենտերուն ծոցէն հարաւ, ապա 40 0 Միջերկրականի եւ Վանայ լիճի միջեւ ինկած տարածքները։ Իսկ հիւսիսէն սահմանագիծը կը համընկնի Ճորոխի ստորին հոսանքին հետ։ Փոքր Ասիոյ ափերուն շրջակայքը տեղակայուած են Կիպրոս, Ռոտոս եւ այլ կղզիները։
Թերակղզիին մեծ մասը կը զբաղեցնեն Փոքրասիական բարձրաւանդակին կիսանապատները իսկ արեւելքէն՝ Հայկական լեռնաշխարհը ։ Փոքրասիական բարձրաւանդակին ներքին մասը կը զբաղեցնէ Անատոլիական սարահարթը, որ եզերուած է հիւսիսէն Պոնտական լեռներով, հարաւէն՝ Տաւրոսեան։ Ափերուն երկայնքով նեղ հարթավայրեր են՝ միջերկրածովային բուսականութեամբ։ Փոքր Ասիա անջատուած է Պալքանեան Թերակղզիէն, որուն իբրեւ արդիւնք ձեւաւորուած են Մարմարա եւ Էգէական ծովերը, Տարտանելի եւ Վոսփորի նեղուցները։ Կոտրատման հետեւանքով յառաջացած են հրաբխականութիւն եւ արեւմտեան հատուածին մէջ ուժեղ երկրաշարժային երեւոյթներ։
Պոնտական լեռները, գրեթէ ամէնուր, կտրուկ կը բարձրանան սեւծովեան ծովափին երկայնքին, որոշ տեղեր միայն ձգելով նեղ ծովափեր։ Հոն համեմատաբար մեծ են Սամսունը եւ Սինոպը։ Տաւրոսի լեռները նոյնպէս քիչ կտրատուած են, նեղ ափերով, բայց որոշ տեղեր կան լայն հարթավայրեր։ Հոն համեմատաբար մեծ ծոցերէն են Մերսինը եւ Իսքենտերունը, ուր մեծ են Լիկիական եւ Կիլիկեան թերակղզիները։
14 Հոկտեմբեր
14 Հոկտեմբեր, տարուան 287-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 288-րդ) օրն է
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:14 Հոկտեմբերի ծնածներ
Մահեր
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:14 Հոկտեմբերի մահացածներ
Ծանաւթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հոկտեմբեր
Թաթուլ Հաճեան
Կենսագրութիւն
Թաթուլ Հաճեան ծնած է Լիբանան եւ 10 տարեկան հասակին ծնողներուն հետ, հայրը՝ յայտնի երգիչ Գէորգ Հաճեան եւ մայրը՝ Բանասէր Ֆրիտա Գզլեան-Հաճեան, հաստատուած է Հայաստան։
Երաժշտական նախակրթութիւնը ստացած է Երեւանի «Չայկովսկի»ի անուան պետական երաժշտական եւ տարրական տասնամեայ ուսումնարանին մէջ, ուսուցիչ ունենալով Նունէ Պատալեանը, ապա ընդունուած է Երեւանի Կոմիտասի անուան Պետական Երաժշտանոց՝ Փրոֆ. Յակոբ Չաղացպանեանի մասնագիտական ղեկավարութեամբ, եւ քառամեայ բարձրակարգ ուսումը աւարտած է գերազանց արդիւնքով։
Ան, 16 տարեկանէն սկսած է դասաւանդել Երեւանի երաժշտական վարժարաններէն ներս․ ինչպէս՝ Արմէն Տիգրանեան, Անահիտ Ցիցիկեան, Ալեքսանդր Հէքիմեան եւ Բարսեղ Կանաչեան, եւ ցայսօր ունի իր անձնական աշակերտները։
Ան օժտուած է գերլսողութեամբ․վարպետօրէն կը տիրապետէ Կիթառի ամենանրբագոյն երանգներէն մինչեւ ամենայաղթական հնչողութեան, որուն շնորհիւ գերած ու հմայած է իր լսարանը։
Միջազգային փառատօններու մասնակցութիւն
Թաթուլ Հաճեանը մասնակցած է շարք մը միջազգային փառատօններու՝ Հայաստանի Թիֆլիսի, Պուլկարիոյ, եւ Փրակայի մէջ։
Եւրոպական 13-րդ «Քրիսթալ Սթար» միջազգային երաժշտական, պարի եւ թատերական փառատօն-մրցումին դարձաւ Գաւաթակիր Grand Prix
2 - 3 Նոյեմբեր, 2017-ին Չէխիայի մայրաքաղաք Պրահայի մէջ, տեղի ունեցաւ Եւրոպական 13-րդ «Քրիսթալ Սթար» միջազգային երաժշտական, պարի եւ թատերական փառատօնը։
Թաթուլ Հաճեանը (Կիթառ) ներկայացուց Հայաստանը, գեղարուեստական ղեկավար ունենալով Արմանտօ Ղուկասեանը։
Թաթուլը վարպետօրէն կատարեց Տոմենիքօ Սքարլաթիի Սոնաթա K239 եւ Վիչէնթէ Ասենչոյի La Frisanca բարդ յօրինուածքը։ Եւրոպայէն՝ Գերմանիա, Սլովենիա, Ուքրանիա, Ռուսիա, Իտալիա եւայլ երկիրներէ իրենց մասնակցութիւնը բերին թիւով 37 կատարողներ։ Այս մասին կը յայտնէ yerkir.am-ը։
Հայաստանը ներկայացնող մասնակիցը՝ Թաթուլ Հաճեանը, սոյն փառատօն-մրցումին դարձաւ Գաւաթակիր Grand Prix, շնորհիւ իր բարձրատաղանդ եւ հմուտ բեմական կատարողական արուեստին։
Աղբիւրներ
Թաթուլ Հաճեանը Պրահայի մէջ Նուաճեց Եւրոպական «Քրիսթալ Սթար» Միջազգային Երաժշտական Փառատօնին Գաւաթը, Grand Prix
Թաթուլ Հաճեանը Եւրոպական «Քրիսթալ Սթար» Երաժշտական Փառատօնի Բաժակակիր
Nescafé
Nescafé, սուրճի տեսակ մըն է, որ ստեղծուած է Nestlé ընկերութեան կողմէ: Nescafé-ն ունի տարբեր ձեւեր ու կազմութիւններ եւ անոր անունը եկած է «Nestlé» ու «café» անուններէն : Nestlé-ն առաջին անգամ ըլլալով այս արտադրութիւնը ներկայացուց 1 Ապրիլ, 1938 թուականին՝ Զուիցերիոյ մէջ :
Թաթուլ Հաճեան
Աղբիւրներ
ԹԱԹՈՒԼ ՀԱՃԵԱՆ ՊՐԱՀԱՅԻ ՄԷՋ ՆՈՒԱՃԵՑ ԵՒՐՈՊԱԿԱՆ «ՔՐԻՍԹԱԼ ՍԹԱՐ» ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԵՐԱԺՇՏԱԿԱՆ ՓԱՌԱՏՕՆԻՆ ԳԱՒԱԹԸ, Grand Prix
Nescafé
Պատմութիւն
Nestlé-ն սկսաւ սուրճը արտադրել 1930 թուականին, Մաքս Մորկանթայլերի գլխաւորութեամբ: Nescafé-ն առաջին անգամ հրատարակուեցաւ 1 Ապրիլ, 1938 թուականին՝ Զուիցերիոյ մէջ, իսկ 1965 թուականին հրատարակուեցաւ «Nescafé Gold»-ը Եւրոպայի մէջ :
Արտադրութիւններ
Nescafé-ին արտադրութիւնները կը պարունակեն՝
7 Ապրիլ
7 Ապրիլ, տարուայ 97-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 98-րդ) օրն է 6 Ապրիլ 7 Ապրիլ  8 Ապրիլ
Nescafé
Արտադրութիւններ
Nescafé-ին տարբեր տեսակներն ու համերն են՝
7 Ապրիլ
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Ապրիլ
Nescafé
Արտադրութիւններ
Nescafé-ին պարկերն են՝
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Nestlé Ստորոգութիւն:Զուիցերիա Ստորոգութիւն:Սուրճ (արմտ.) Ստորոգութիւն:1938 արտադրութիւններ
Զէնտէյա
Զէնտէյա Մարի Սթորմըր Քոլմըն (անգլ.՝ Zendaya Maree Stoermer Coleman, ), ճանչցուած իբր Զէնտէյա (անգլ.՝ Zendaya), Ամերիկացի դերասան եւ երգիչ: Ան արժանացած է շատ մը մրցանակներու, ինչպէս Էմմի Մրցանակի, Սէթըլայթ Մրցանակի, եւ Սէթըրն Մրցանակի:
Լուսաբեր
Լուսաբեր, Հայերէն լեզուի դասագիրք, գրուած՝ Լեւոն Շանթի կողմէ, Յովհաննէս Թումանեանի եւ Ստեփան Լիսիցեանի հետ:
Նկարագրութիւն
Լեւոն Շանթ ձեռնամուխ կ'ըլլայ ո՛չ միայն տարրական, այլ նաեւ միջին դասարաններու ուսանողներու համար նոր դասագիրքեր ստեղծելու եւ հրատարակելու աշխատանքին: Ան, Թիֆլիսի մէջ Վերնատան հայ գրական ակումբի իր մտերիմ ընկերներէն բանաստեղծ Յովհաննէս Թումանեանի հետ եւ պատմաբան, թարգմանիչ ու բանասէր Ստեփան Լիսիցեանի գլխաւորութեամբ կը հրատարակէ հայոց լեզուի «Լուսաբեր» դասագիրքը, որուն մէջ յատուկ համարներ պոլսահայերուն համար կը փոխադրէ արեւմտահայերէնի, յատկապէս Թումանեանի ստեղծագործութիւնները :
Նմանօրինակ Հրատարակութիւններ
Լեւոն Շանթ «Լուսաբեր»ի կողքին ուսանողներու համար կը հրատարակէ նաեւ «Գրաւոր Դասեր», «Մանկական Աշխարհներ»:
7 Դեկտեմբեր
7 Դեկտեմբեր, տարուան 341-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 342-րդ) օրն է
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Դեկտեմբեր
Յառաջ (թերթ, Լիբանան)
Յառաջ, ամբողջական անուն՝ «Մեր Նշանաբանն Է Յառաջ», քաղաքական շաբաթերթ։ Լոյս տեսած է 1957-1964 թուականներուն։ Արտօնատէր՝ Նէսիպ Նըմր։ Պատասխանատու տնօրէններ՝ Ապտալոս Հոշէյմի, Գասպար Տէրտէրեան։ Պատասխանատու խմբագիրներ՝ Գառնիկ Աբգարեան, Հովհաննես Աղպաշեան, Յարութիւն Մասեան։
Գործունէութիւն
Յառաջ շաբաթաթերթը խմբագրած է Լիբանանի հանրապետական կուսակցութեան եւ իր հայ անդամներու տեսակետներու մասին։ Լուսաբանած է արաբական երկիրներու ժողովուրդներու ազգային-ազատագրական պայքարը, Լիբանանի եւ Մերձաւոր Արեւելքի ուրիշ երկիրներու Հանրապետական կուսակցութիւններու գործունէութիւնը եւ նաեւ միջազգային Հանրապետական շարժումներու հարցերը։ Կարեւորութիւն տուած է յատկապէս Լիբանանի ներքին կացութեան եւ արտաքին յարաբերութիւններուն։ Ներկայացուցած է խորհրդահայ գրականութեան նուաճումներ, տպագրել է սփիւռքահայ գրողներու գործերը եւ թանախօսութիւններ իրենց մասին։
Յառաջ թերթը ծանօթացուցած է նաեւ ռուս դասական ու ժամանակակից գրողներուն, գեղանկարչութեան, երաժշտութեան... 1964-ինթուականին ունեցած է «Յառաջ-Գրական» շաբաթական յաւելուածը (խմբագիրներ՝ Գ.Տերանեան, Ա.Դարեան, Պ.Մինասեան)։
Ստորոգութիւն:Լիբանան Ստորոգութիւն:Մամուլ
Զենոբ Գլակ
Զենոբ Գլակ նաեւ Զենոբ Գլակ Ասորի, Զենոբ Ասորի, Դ. դարու ասորի եկեղեցական գործիչ եւ պատմիչ, Տարօնի եպիսկոպոս, Մշոյ Սուլթան Ս. Կարապետի վանքին վանահայրը եւ Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչի աշակերտներէն: Գրած է «Պատմութիւն Տարօնոյ» գիրքին առաջին մասը:
Կենսագրութիւն
Զենոբ Գլակ Կապադովկիոյ Կեսարիա քաղաքէն Մեծ Հայք եկած է Գրիգոր Լուսաւորիչին հետ, եղած է անոր աշակերտներէն մէկը , ձեռնադրուած է Մամիկոնեաններու նախարարութեան տիրոյթ Տարօնի եպիսկոպոս եւ նշանակուած՝ Մշոյ Սուլթան Ս. Կարապետի վանքին վանահայր, եւ իր անունով ալ հետագային վանքը կոչուած է Գլակայ վանք ։
Վահան Զանոյեան
Վահան Զանոյեան, սփիւռքահայ գործարար, գրող եւ բանաստեղծ։
Կենսագրական գիծեր
Ան մեծցած է Լիբանան: Ապրած է ԱՄՆ, Զուիցերիա եւ Պահրէյն: իր բարձրագոյն ուսումը ստացած է նախ Պէյրութի Հայ Աւետարանական քոլեճէն եւ Պէյրութի Ամերիկեան համալսարանէն, ապա ուսումը շարունակած է Ամերիկայի մէջ՝ յաճախելով Փենսիլվենիոյ համալսարանը:
Պէյրութի ամերիկեան համալսարանին եւ Փենսիլվանիոյ համալսարանին մէջ ուսանած Զանոյեան կատարած է ռահվիրայի աշխատանք անցած չորս տասնամեակներուն` քարիւղ արտադրող երկիրներու քաղաքական տնտեսութեան եւ այդ երկիրներու զարգացման ընթացքի գործնական վերլուծումի ծիրին մէջ։ Ան անդամ է Արտաքին յարաբերութեանց խորհուրդին: Ան ունի հրատարակուած բազմաթիւ մասնագիտական յօդուածներ ուժանիւթի յատուկ մամուլի էջերուն մէջ, ինչպէս նաեւ տուած է անհամար դասախօսութիւններ եւ կարդացած ճառեր` նոյն նիւթը արծարծող արհեստավարժներու գիտաժողովներուն ընթացքին :
Աշխատութիւններ
Ան հեղինակ է երկու բանաստեղծական հատորներու՝
Զանոյեան եղած է միջազգային ուժանիւթի փորձագէտ եւ խորհրդատու՝ բազմաթիւ Միջազգային քարիւղի ընկերութիւններու, դրամատուներու եւ կարգ մը հանրային ընկերութիւններու:
Իր նիւթի վերլուծումներուն Վահան Զանոյեան սկսած է․
Առաջին վէպը՝ «A Place Far Away»ը, հրատարակուած է 2013-ին, ապա թարգմանուած է արեւելահայերէնի «Հեռաւոր Մի Տեղ» խորագրով :
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ գործարարներ Ստորոգութիւն:Հայ գրողներ Ստորոգութիւն:Հայ բանաստեղծներ
14 Մայիս
14 Մայիս, տարուան 134-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 135-րդ) օրն է: 13 Մայիս 14 Մայիս  15 Մայիս
Ծնունդներ
resize|85%|Տես նաեւ՝ 14 Մայիսի ծնածներ}}
Մահեր
resize|85%|Տես նաեւ՝ 14 Մայիսի մահացածներ}}
Տօներ
Անաւարտ Օր}}
Ծանօթագրութիւններ
Ծնթ․ցանկ}}
Արտաքին յղումներ
ՎՊԵ|14 May|14 Մայիս}} Տարուայ օրեր}}
Ստորոգութիւն:Մայիս
Հայ գրողներու ծածկանուններու ցանկ
Ստորոգութիւն:Ցանկեր
Nestlé
«Nestlé S.A.», (հայ․՝ «Նեսթլէ»), սնունդի եւ խմիչքի զուիցերիական անդրազգային ընկերութիւն։ Եկամուտի ծաւալով կը հանդիսանայ սնունդի խոշորագոյն արդիւնաբերութիւնը աշխարհի վրայ ։
Մասնագիտացուած է մանկական սնունդի, սուրճի, թէյի, կաթնամթերքի, ջուրի, հրուշակեղենի, սառեցուած սնունդի, ընտանի կենդանիներու սնունդի եւ նախաճաշներու արտադրութեան եւ իրացման մէջ։ «Nestlé»-ին պատկանող շուրջ 29 ապրանքանիշի տարեկան վաճառքի ծաւալը կը գերազանցէ 1 միլիար զուիցերիական ֆրանքը (մոտաւորապես 1,1 ԱՄՆ տոլար)։ Առաւել լայն սպառում ունեցող ապրանքանիշներն են «Nescafé» սուրճը, «KitKat»-ը, «Nesquik» նախաճաշը, «Maggi» արագ պատրաստուող սնունդի ապրանքանիշը եւ այլն։
Ընկերութեան կը պատկանին 447 գործարաններ, որոնք տեղակայուած են 194 երկիրներու մէջ։ Աշխատողներու ընդհանուր թիւն ամբողջ աշխարհի վրայ կը հասնի մոտ 333 000-ի։
Հիմնադրուած է 1905 թուականին՝ Ճորճ եւ Չարլզ Փեյջերի «Anglo-Swiss Milk Company» (Անգլո-զուիցերիական կաթնամթերքի ընկերութիւն) եւ Հենրի Նեսթլէի «Farine Lactée Henri Nestlé» (Անրի Նեսթլէի կաթի փոշի) ըներութիւններուն ձուլման արդիւնքէն։ Ընկերութիւն մեծ յաջողութիւններ կը գրանէ առաջին եւ երկրորդ աշխարհամարտերու տարիներուն՝ խտացրած կաթին եւ կաթնախառնուրդներուն աւելցնելով բազմաթիւ այլ ապրանքատեսակներ։ Ընկերութեան գրասենեակը տեղակայուած է Զուիցերիոյ Վեվէ քաղաքին մէջ։ Առաւել նշանաւոր շուկայական մրցակիցներն են «PepsiCo» եւ «Kraft Foods» ընկերութիւնները։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Տնտեսութիւն
14 Մարտ
14 Մարտ, տարուան 73-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 74-րդ) օրն է։
Տօներ
Ստորոգութիւն:Մարտ
MTV երաժշտական տեսահոլովակի մրցանակաբաշխութիւն 2013
«MTV երաժշտական տեսահոլովակի մրցանակբաշխութիւն 2013»-ը անցկացուած է Օգոստոս 25 2013-ին Պրուքլին ([[Նիւ Եորք)|Պրուքլինի]] Պարքլէյս սէնթրին մէջ, Նիւ Եորք։ Մրցանակաբաշխութեան բոլոր անուակարգերուն մէջ առաջադրուած թեկնածուներու անունները հրապարակուած են 17 Յուլիս, 2013-ին։ Անուանակարգերուն մէջ ամէնաշատ առաջադրուած թեկնածուներն էին՝ Ճասթին Պիպըրը, Մաքլեմորը եւ Ռայան Լիւիսը, որոնց կը յաջորդեն Պրունօ Մարսը, Մայլի Սայրուսը եւ Ռոպին Թիքը։ Երեկոյի ժամանակ ամէնաշատ մրցանակները բաժին կը հասներ Ճասթին Թիմպերլէյքին՝ որ ստացած է 4 մրցանակ։
Մրցանակաբաշխութիւնը ուղիղ եթերին մէջ կը դիտեն աւելի քան 10.1 միլիոն մարդ։ Մրցանակաբաշխութեան հովանաւորները եղած են՝ «CoverGirl»-ը, «Kia Motors-»ը, «Orbit»-ը, «Pepsi»-ն, «Red Bull»-ը, «State Farm Insurance»-ը, «Taco Bell»-ը եւ «Windows Phone»-ը։
Կատարումներ
Հաուս Արուեստագետ
Տարուայ տեսահոլովակ
Ճասթին Թիմպերլէյք — «Mirrors»
Տղամարդու լաւագոյն տեսահոլովակ
Պրունօ Մարս — «Locked Out of Heaven»
Կնոջ լաւագոյն տեսահոլովակ
Թէյլըր Սուիֆթ — «I Knew You Were Trouble»
Դիտելու արուեստագետ
Օսթին Մահոուն — «What About Love»
Լաւագոյն փոփ տեսահոլովակ
Սելենա Կոմէզ — «Come & Get It»
Լաւագոյն ռոք տեսահոլովակ
30 Seconds to Mars — «Up in the Air»
Լաւագոյն հիփ հոփ տեսահոլովակ
Մաքըլմոր եւ Ռայան Լիւիս (Ռէյ Տալթոնի հետ) — «Can't Hold Us»
Լաւագոյն համագործակցութիւն
Փինկ (Նէյթ Ռիւս-ի հետ) — «Just Give Me a Reason»
Լաւագոյն արտադրող
Ճասթին Թիմպերլէյք (Ճէյ Զիի հետ) — «Suit & Tie» (արտադրող։ Տէյվիտ Ֆինչեր)
Լաւագոյն Բեմադրիչ
Պրունօ Մարս — «Treasure» (Բեմադրող։ Պրունօ Մարս)
Լաւագոյն տեսողական ազդողներ
Capital Cities — «Safe and Sound» (Վիզուալ էֆեկտներ։ Գրեյդի Հոլ, Ջոնաթան Վու եւ Դերեկ Ջոնսոն)
Լաւագոյն շարժապատկեր
Մաքըլմոր եւ Ռայան Լիւիս (Ռայան Տալթոնի հետ) — «Can't Hold Us» (Արտադրողներ։ Ճէյսոն Գէնիկ, Ռայան Լիւիս եւ Մէկո Լին)
Լաւագոյն սոցիալական յաղորդագրութեամբ տեսահոլովակ
Մաքըլմոր եւ Ռայան Լիւիս (Մէրի Լամպերդի հետ) — «Same Love»
Ամառուայ լաւագոյն երգ
One Direction — «Best Song Ever»
Լաւագոյն լատինօ արուեստագետ
🇵🇷 Տատի Եանկի
Մայլի Սայրըսի ելոյթ
Ամերիկացի երգչուհի Մայլի Սայրըսը լրատուամիջոցներու եւ հանրութեան քննարկման առարկայ դարձաւ իր սկանդալային ելոյթի պատճառով։ Ան ելոյթի սկիզբը կը կատարէ իր «We Can't Stop» երգը, իսկ այնուհետեւ երբ Քանատա-ամերիկացի երգիչ Ռոպին Թիքը բեմ կը բարձրանայ կատարելու իր «Blurred Lines» երգը զուգերգ անոր հետ, Մայլին կը հանէ իր զգեստը եւ կը սկսի ելոյթ ունենալ երկու կտորէ բաղկացած մաշկագոյն հագուստով։ Անոնց զոյգերգու ընթացքին, Մայլի Սայրըսը մեծ ձեռնոցով մը հպուած է Ռոպին Թիքի մէջքէն ներքեւ հատուածներուն, այնուհետեւ անոր առջեւ պարած է թուերք։
Անոնց ելոյթը դարձաւ մրցանակաբաշխութեան քննարկման հիմնական նիւթը, իսկ լրատուամիջոցներու ուշադրութեան մնացին այնպիսի կատարողներու ելոյթներ, ինչպիսի են Լէյտի Կակայի եւ Քէյթի Փերրիի ելոյթները, կամ օրինակ 'N Sync խումբի ելոյթը։ BBC-ն մրցանակաբաշխութեան մասին իր հոդուածին մէջ կը գրէ որ Մայլի Սայրըսը իր «ճղճիմ կատարումով» գողցաւ շոուն։ Մրցանակաբաշխութեան երեկոյի ամբողջ հետաքրքութիւնը իր կողմ տանելու մասին նաեւ գրեց Rolling Stone ամսագիր։
Մրցանակաբաշխութեանը յաջորդող մի քանի օրերուն, Մայլի Սայրըս ունեցաւ աւելի քան 226, 000 հետեւորդ իր Թուիթթըրի էջին մէջ, 226, 000 մարդ միացաւ անոր Ֆէյսպուքի էջին, իսկ անոր «Wrecking Ball» կոչուող նոր երգը ներբեռնեց աւելի քան 90, 000 անգամ։
Արտաքին հղումներ
Ստորոգութիւն:MTV երաժշտական տեսահոլովակի մրցանակաբաշխութիւն Ստորոգութիւն:2013
Հայաստանի խորհրդարանական ընտրութիւններ (2021)
Հայաստանի խորհրդարանական ընտրութիւններ (2021), Հայաստանի Ազգային Ժողովի 8-րդ գումարման արտահերթ ընտրութիւններ, որոնք տեղի ունեցած են 20 Յունիս, 2021-ին ։ Այս ընտրութիւնները նախատեսուած էին 9 Դեկտեմբեր, 2023-ին, սակայն 2020-ի Արցախեան երկրորդ պատերազմէն ետք Հայաստանի մէջ տեղի ունեցած քաղաքական տագնապին պատճառով ընտրութիւնները տեղի ունեցած են աւելի կանուխ ։
Նախապատմութիւն
44-օրեայ պատերազմէն ետք, 9 Նոյեմբեր 2020-ին, Հայաստան ի վարչապետ Փաշինեան, Ռուսիոյ նախագահ Վլատիմիր Փութին եւ Ազրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւ կը ստորագրեն զինադադարի համաձայնագիր մը: Արցախի տարածութեան 45% արդէն իսկ ազերի զինուած ուժերու կողմէ գրաւուած էր, սակայն այս պայմանագիրին հետեւանքով Արցախի շուրջ 75%-ը կը յանձնուի Ազրպէյճան ի: Զինադադարին համաձայնութեան ստորագրման երեկոյեան, Երեւան ի մէջ Փաշինեանի եւ համաձայնութեան դեմ մեծ ցոյց մը տեղի կ'ունենայ: Ցուցարարները կը յաջողին մտնել ազգային ժողովին շէնքը:
Յաջորդող քանի մը ամիսներուն, Փաշինեանի հրաժարականը պահանջող ցոյցերը եւ կոչերը չեն դադրիր: 25 Փետրուար 2021-ին Հայաստանի զինուած ուժերու գլխաւոր շտաբ՝ Օննիկ Գասպարեան եւ 40-է աւելի այլ բարձրաստիճան զօրավարներ կը պահանջեն Փաշինեանի հրաժարականը: Փաշինեան այս մէկը իբր պետական հարուած կը նկարագրէ, սակայն բանակի զօրաշարժ տեղի չ'ունենար: Գասպարեան կ'արձակուի իր պաշտօնէն:
25 Ապրիլին Փաշինեան կը յայտարարէ իր հրաժարականը:
10 Մայիսին խորհրդարանը երկրորդ անգամ Փաշինեանը իբր վարչապետ չ'ընտրեր ու Հայաստանի եօթներորդ Ազգային ժողովը կը լուծուի օրէնքի ուժով։
Կուսակցութիւններ եւ դաշինքներ
4 դաշինքներ եւ 23 կուսակցութիւններ կը ներկայացնեն իրենց փաստաթուղթերը Հայաստանի կեդրոնական ընտրական յանձնաժողովին, ընտրութիւններուն արձանագրուելու համար: 2018-ի ընտրութիւններուն հետ բաղդատած, ուր միայն 2 դաշինք եւ 9 կուսակցութիւն մասնակցած էր, թեկնածուներուն թիւը շատ կը բարձրանայ: Բազմաթիւ կուսակցութիւններ եւ դաշինքներ Հայաստանի Արցախեան երկրորդ պատերազմին պարտութենէն ետք կը հիմնուին:
Արդիւնքներ
Յունիս 21-ին Հայաստանի կենդրոնական ընտրական յանձնաժողովը հետեւեալ արդիւնքները կը յայտարարէ՝ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կը ստանայ 53.96% եւ 72 նիստ խորհրդարանի մէջ, «Հայաստան» դաշինքը 18.8% եւ 27 նիստ, իսկ «Պատիւ Ունեմ» դաշինքը 5.23% եւ 6 նիստ:
Վալմար Արուեստի Սրահ
Վալմար արուեստի սրահը հիմնադրուած է Ապրիլ 2004-ին ։
Ցուցասրահը կը ներկայացնէ ՀՀ ժողովրդական նկարիչ Վալմարի եւ անոր դուստր՝ Հռիփսիմէ Մարգարեանի գեղանկարչական եւ կրաֆիկական աշխատանքները։
Ամէն տարի այստեղ կը կազմակերպուի թեմատիկ նոր ցուցադրութիւն, որ հայ եւ օտարազգի հանդիսատեսին հնարաւորութիւն կ՚ընձեռէ ծանօթանալու Վալմար գեղանկարիչի ստեղծագործական ուղիին։
Ցուցասրահը կը գտնուի Երեւանի Փաւստոս Բուզանդի փողոցի վրայ։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Թանգարաններ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Երեւանի պատկերասրահներ
Հայաստանի պատմութեան թանգարան
Հայաստանի պատմութեան թանգարան, պատմամշակութային, գիտահետազօտական եւ տեղեկատուական խոշոր կեդրոն է։ Հիմնադուած է 1919-ին, Երեւան։
Պատմութիւն
Հայաստանի պատմութեան թանգարանը հիմնադրուած է Հայաստանի Առաջին Հանրապետութեան խորհրդարանի օրէնքով (N 439, 09.09.1919 թ.)։ Կոչուած է Ազգագրական-մարդաբանական թանգարան-գրադարան։ Առաջին տնօրէնն էր Երուանդ Լալայեանը։ Այցելուներու համար բացուած է 20 Օգոստոս 1921-ին։ Ժամանակի ընթացքին կրած է անուանափոխութիւններ.
Թանգարանը կազմաւորուած է Կովկասի Հայոց ազգագրական ընկերութեան, Նոր Նախիջեւանի Հայկական հնութիւններու թանգարաններու, Անիի Հնադարանի, Վաղարշապատի Մատենադարանի հաւաքածուներու հիման վրայ (15.289 առարկայ)։
1935 թուականին ՀԿԿ Կենտկոմի հրամանով մայր թանգարանի հաւաքածուներու հիման վրայ ստեղծուեցան ինքնուրոյն թանգարաններ.
1.	գեղարուեստական բաժինի յիման վրայ (ղեկավար Ռուբէն Դրամբեան) կազմակերպուեցաւ ՀՍԽՀ Կերպարուեստի թանգարանը (այժմեան՝ Ազգային Պատկերասրահը), - յանձնուեցաւ 1660 առարկայ 2.	գրական բաժինի յիման վրայ ձեւաւորուեցաւ ՀՍԽՀ Գրական թանգարանը (այժմեան՝ Չարենցի անուան գրականութեան եւ արուեստի թանգարանը), - յանձնուեցաւ 301 առարկայ եւ 1298 ձեռագիր։
Թանգարանին մէջ պահպանուած է շուրջ 400 000 առարկայէ բաղկացած ազգային հաւաքածոյ հետեւեալ բաժիններով. հնագիտութիւն (հիմնական հաւաքածոյի 35%,) ազգագրութիւն (8%), դրամագիտութիւն (45%), վաւերագրեր (12%)։ Թանգարանի հաւաքածոները համալրուին հիմնականին մէջ Հայաստանի տարածքի հնավայրերէն յայտնաբերուած են գտածոներով, գնումներով, նուիրատուութիւններով։ Թանգարանը կը ներկայացնէ Հայաստանի մշակոյթի եւ պատմութեան ամբողջական պատկերը նախապատմական ժամանակներէն՝ մէկ միլիոն տարի առաջ, մինչեւ մեր օրերը։ Կը Ցուցադրուի Հայկական լեռնաշխարհին մէջ Հին Արեւելքի երկիրներու (Եգիպտոս, Միտանի, Խեթական թագաւորութիւն, Ասորեստան, Իրան, Սելեւկեան պետութիւն, Հռոմ, Բիւզանդիա) մշակութային փոխառնչութիւններու հազուագիւտ հետքերը։ Թանգարանը տէրն է՝ 1.	Ք.ա. III-II հազարամեակներու պրոնզէ նմուշներու մեծաքանակ եւ բացառիկ հաւաքածոյի, որ կը մտնէ համաշխարհային գլուխգործոցներու գանձարանը։
2.	Հին Արեւելքի հայկական հզօր պետութեան՝ Ուրարտուի պատմամշակութային շքեղ ժառանգութեան. բացառիկ սեպագիր արձանագրութիւններ, պրոնզէ արձանիկներ, որմնանկարներ, գունազարդ խեցեղէն, քանդակազարդ սպառազեն, ոսկեայ, արծաթեայ, ոսկյ եզակի նմուշներ՝ պեղուած Կարմիր Բլուրէն, Արին Բերդէն, Արգիշտիխինիլիէն:
3.	Ուրարտուի Արգիշտի Ա. արքայի՝ Երեւան քաղաքի հիմնադրման մասին թողած սեպագիր արձանագրութեան՝ Ք.ա. 782 թ.:
4.	Փոխադրամիջոցներու պատմութեան հնագոյն վկայութիւններու. Լճաշենէն պեղուած փայտեայ կառքեր եւ անոնց պրոնզէ մանրակերտեր՝ Ք.ա. XV-XIVդդ.:
5.	հայկական դրամներու հարուստ հաւաքածոյի՝ բաղկացած Ծոփքի, Արտաշէսեան, Կիւրիկեան եւ Կիլիկիոյ հայկական թագաւորութիւններու, ինչպէս նաեւ տարբեր ժամանակաշրջաններուն Հայաստանի մէջ գործող դրամահատարաններու (Դուին, Անի, Երեւան եւ այլն) օտար թողարկումներէն։
Թանգարանը՝ 1.	կը ցուցադրուի Հայաստանի մէջ հելլենիստական մշակոյթի ինքնատիպ փոխակերպման բարձրարժէք նմուշներ՝ քանդակ, ճարտարապետական մանրամասեր, ոսկերչական իրեր, խեցեղէն՝ պեղուած Գառնի, Արտաշատ, Օշական հնավայրերէն 2.	կը ներկայացնէ Հայաստանի քրիստոնէական մշակույթը IV-XV դդ.՝ ճարտարապետական, քանդակագործական, խեցեգործական եզակի գտածոներ՝ պեղուած Դվին, Անի քաղաքներէն, Ամբերդ ամրոցէն 3.	կ'իրականացնէ կոնսերվացման եւ վերականգման աշխատանքներ 4.	կը հրատարակէ՝ 1948-էն ի վեր, հայկական ճարտարապետութեան, հնագիտութեան, ազգագրութեան, հայոց պատմութեան նուիրուած աշխատութիւններ, մատենաշարեր, հնագիտական պեղումներու զեկոյցներ։
Հնագիտութեան բաժին
Հնագիտական ֆոնդը կը ներառէ հնագիտական եօթ հաւաքածոյ, որոնք կը ներկայացնեն Հայկական Լեռնաշխարհի պատմա-մշակութային զարգացման ամբողջական ընթացքը՝ հին քարի դարէն մինչեւ ուշ միջնադար ընկած ժամանակաշրջաններով՝ 1 միլիոնէն մինչեւ ք.ա XV դ. 1.	Պալեոլիթեան հաւաքածոներ (Ք.ա. 100.000 – 12.000 թթ.) 2.	Նեոլիթ - Էնեոլիթեան հաւաքածուներ (Ք.ա. VIII – IV հազ-ի կէսեր) 3.	Պրոնզէ դարեան եւ վաղ երկաթի դարաշրջանի հաւաքածոներ (Ք.ա. IV հազ. II կէսէն – XV – XII դդ.) 4.	Ուրարտուի (Վանի թագաւորութիւն) հնագիտական հաւաքածոներ (Ք.ա. IX դ. - VI դ. սկիզբ) 5.	Հաւաքածոներ Ք.ա. VI – IV դդ. 6.	Հելլենիստական հաւաքածոներ (Ք.ա. IV դ. – Ք.ա. III դ.) 7.	Միջնադարեան հաւաքածոներ (VI – XV դդ.)
Դրամագիտութեան բաժին
Դրամագիտական ֆոնդի մեծ մասը կը կազմեն մետաղադրամները՝ ոսկի, արծաթ, պղինձ։ Դրամագիտական ֆոնդին մէջ կը պահուին նաեւ մետալներ, ժետոններ, շքանշաններ, կրծքանշաններ։ Կան նաեւ թղթադրամներու եւ նամականիշներու ժողովածուներ։
1.	Մետաղադրամներու ֆոնդի զգալի մասը կը կազմեն գանձերը՝ յայտնաբերուած պատահականօրէն կամ հնագիտական պեղումներու ընթացքին։ Ի մասնաւորի՝ Դուինի պեղումներէն յայտնաբերուած հարիւրաւոր դրամները կազմեցին ֆոնդի միջնադարեան ժողովածուներու կարեւորագոյն մասը, անոնք յետագային աւելցան Գառնիի, աւելի ուշ՝ Արտաշատի պեղումներէն յայտնաբերուած հելլենիստական, հռոմէական եւ միջնադարեան ժամանակաշրջաններու դրամները։ Ինչպէս նաեւ սասանեան եւ արաբական արծաթէ դրամներու, բիւզանդական ոսկէ դրամներու, սելճուկեան, մոնկոլական, ուշ պարսկական, ռուսական, թուրքական, արեւմտաեւրոպական դրամներու գանձերը։
2.	Թղթադրամներու ժողովածուն կ'ընդգրկէ XVIII-XX դդ. բազմաթիւ երկրներու թողարկումներ, որոնց մէջ յատկապէս արժէքաւոր են հայկական եւ նախկին Ռուսական կայսրութեան տարածքին մէջ 1918-1922 թուականներուն գործող տարբեր տէրութիւններու եւ կառավարութիւններու վճարման միջոցները։
3.	Նամականիշներու ժողովածուն կ'ընդգրկէ Հայաստանի Առաջին Հանրապետութեան 1918-1920 թթ. թողարկումները, Հայաստանի Սոցիալիստական Խորհրդային Հանրապետութեան` 1921-1923 թթ. թողարկումները` ինչպէս նաեւ Հայաստանի Հանրապետութեան նորագոյն թողարկումները՝ 1992-էն ի վեր։ Ժողովածոյի մէջ են XIX-XX դդ. տասնեակ երկիրներու թողարկած բազմաթիւ նմուշներ։
4.	Մետալներու Ժողովածուն կ'ընդգրկէ XVII դ. մինչեւ մեր օրերը թողարկուած հայկական, եւրոպական եւ այլ երկրներու մետալներ, շքանշաններ եւ կրծքանշաններ, հայոց պատմութեան յիշարժան դէպքերուն եւ անձանց նուիրուած մետալները։ Ժողովածոյի մէջ ուրոյն տեղ կը զբաղեցնեն XVI-XX դդ. ֆրանսական 900 արծաթէ մետալները, որոնք Փարիզի դրամահատարանին մէջ բնօրինակ կնիքներով հատուած պատճէններ են։
Ազգագրութեան բաժին
Ազգագրական ֆոնդը կը ներառէ XVI-XX դդ. պատկանող դեկորատիվ-կիրառական արուեստի, կենցաղի, արտադրութեան միջոցներու նմուշներ Հայաստանի պատմաազգագրական բոլոր շրջաններէն։ Ֆոնդին մէջ կը պահվուին՝ 1.	Ասեղնագործութեան եւ ժանեակագործութեան նմուշներ, ոսկեթելով եւ արծաթաթելով պատրաստուած ձեռագործ ծածկոցներ, եկեղեցական գոգնոցներ տարազային համալիրներ, եկեղեցական հանդերձ, հայ ոսկերչութեան եւ կիրառական արուեստի նմուշներ։
2.	Հայկական պղնձագործութեան փորագրազարդ, դրուագուած նմուշներ։
3.	Փայտափորագիր արուեստի նմուշներ, յախճապակեայ առարկաներ եւ աշխատանքային գործիքներ։
4.	Գորգահիւս եւ կարպետահիւս առարկաներ եւ կիրառական նշանակութեան այլ առարկաներ. այդ թիւին մէջ՝ XVII-XIX դդ. վիշապագորգեր, երկրաչափական, բուսական, խառը զարդանախշերով գորգեր։
5.	Կայծքարէ հրացաններ եւ ատրճանակներ, դաշոյններ, սուրեր, ինչպէս նաեւ նշանաւոր անձերու պատկանող զէնքեր։
6.	Ազգագրական լուսանկարներ, սկզբնաղբիւրներ եւ քարտէսներ, ինչպէս նաեւ ազգագրագետ գիտնականներու անձնական արխիւներ։
Նորագոյն Պատմութեան բաժին
Նոր եւ նորագոյն շրջանի պատմութեան բաժինը թանգարանին մէջ կը գործէ 1949-էն։ 1991-ին Հայաստանի Յեղափոխութեան թանգարանին մէջ լուծարումէն ետք վերջինիս հաւաքածոն տրուած է Հայաստանի պատմութեան թանգարանի Նոր եւ նորագոյն պատմութեան բաժինին։ Բաժինի ուսումնասիրութեան շրջանակը կ'ընդգրկէ XVII դ. մինչեւ արդի ժամանակահատուածին մէջ հայկական գաղթօջախներու, ինչպէս նաեւ բուն Հայաստանի հասարակական, քաղաքական, ազգային ազատագրական շարժումներու եւ մշակույթի պատմութիւնը։ Նորագոյն պատմութեան ֆոնդը կ'ընդգրկէ XVII - XX դարերուն վերաբերող փաստաթուղթեր, լուսանկարներ, վիմագիր արձանագրութիւններ, դրօշներ, կնիքներ, հասարակական, քաղաքական ռազմական գործիչներու անձնական արխիւները (լուսանկարներ, փաստաթուղթեր, անձնական իրեր)։
Վերականգնման բաժին
Բաժինը հիմնադրուած է 1945 թ.։ Անոր կառուցուածքին մէջ կը գործեն չորս աշխատանոց՝ 1.	Խեցեգործական առարկաներու վերականգնում եւ մակետներու պատրաստում 2.	Մետաղներու մաքրութիւն եւ վերականգնում 3.	Բանուածքներու եւ ասեղնագործութիւններու վերականգնում 4.	Ատաղձագործական առարկաներու վերականգնում եւ կազմարարութիւն
Ցուցադրութիւններ եւ Ցուցահանդէսներ
Հայաստանի պատմութեան թանգարանին մէջ առաջին ցուցադրութիւնը կազմակերպուած է 1925 թուին, ապա յաջորդած են բազմաթիւ մշտական ու ժամանակաւոր ցուցահանդէսներ։
Ժամանակաւոր Ցուցադրութիւններ
Թանգարանը մասնակցած է միջազգային ցուցահանդէսներուն՝ Պուդապեստ 1968, Փարիզ 1970, Լենինկրատ 1974, 1985, Սպոկան 1975, Լոս-Անճելես 1977, Տարտու 1979, Կիեւ 1980, Ցուկուբա 1984, Վենետիկ 1987, Նիւ Եորք 2008 -2009, Թեսալոնիկի 2009, Պրինստոն 2010, Վենետիկ 2011։
Թանգարանը ունեցած է ցուցահանդէսներ՝ Բոխում (1995), Նանտ (1996), Փարիզ (1996), Լիոն (1997), Գահիրէ (1997), Բոնն, Հալլէ-Վիտտենբերգ (1998), Աթէնք (1998), Վատիկան (1999), Փարիզ (2001), Լոնտոն (2001), Լեյդեն (2002), Պուդապեստ (2002), Վանդէ (2006), Սենտ Ռաֆայէլ (2007), Ռուան (2007), Փարիզ (2007), Լիոն (2007), Առլ (2007), Մարսէլ (2007), Կլունի (2007), Նիւ Եորք (2008), Սան-Պետերբուրգ (2009), Լյուբլյանա (2010), Հռոմ (2011), Նիւ Եորք (2014 -2015), Հռոմ (2015)։
Նշանաւոր անձեր
Հայաստանի պատմութեան թանգարանի ստեղծումի ակունքներուն մէջ կանգնած եղած են հայ հնագիտութեան եւ ազգագրութեան, մշակոյթի նշանաւոր ներկայացուցիչներ, որոնք ղեկավարած են ինչպէս թանգարանը, այնպէս ալ անոր առանձին բաժինները՝
Թանգարանի գիտական խորհուրդը 1997 թուականէն կը ղեկավարէ Անելկա Գրիգորեանը։
Ընկեր Փանջունի
Գիրքին Մասին
«Ընկեր Փանջունի» եռահատոր շարքը հաճելի եւ դիւրըմբռնելի կերպով ծաղրանքի առարկայ կը դարձնէ «հայ ընկերվարական յեղափոխական»-ի մը կերպարը: Ան կը խօսի այնպիսի մարդոց մասին, որոնք բաւական հեռու են գաղափարական եւ բարոյական սրբութիւններէն: Օտեան իր երգիծական բացառիկ ոճով կը ծաղրէ եւ լուսարձակի տակ կ'առնէ այնպիսի մարդիկ, որոնք երեւութապէս տիպար «յեղափոխական»ներ, «հայրենասէր»ներ եւ «ազգային հերոս»ներ են, սակայն գործնականօրէն անոնք կը մտրակահարեն բոլոր իտէալական եւ սկզբունքային գաղափարները: Ան յատուկ ուշադրութիւն կը դարձնէ նաեւ դրամատէր պարագլուխներուն եւ իրենց «ես»-ով առաջնորդուող բարերարներու, ինչպէս նաեւ` հասարակ ժողովուրդի մակարդակին, կուրօրէն հետեւող եւ նորաձեւութեան գերին դարձած նմուշներու: Այլ խօսքով, «Ընկեր Փանջունի»ն հայ գրականութեան մէջ քաղաքական երգիծանքի գլուխ գործոցներէն մէկը կը դառնայ :
«Առաքելութիւն մը ի Ծապլվար»ը տպուած է 1909-ին, «Ընկեր Փանջունի Վասպուրականի մէջ»՝ 1914-ին, «Ընկեր Փանջունի տարագրութեան մէջ»՝ 1923-ին։
Բովանդակութիւն
«Ընկեր Փանջունի» վէպի յաջորդական երեք մասերուն մէջ, Օտեան կը պատկերէ ԺԹ. դարավերջի ու Ի. դարասկիզբի հայոց պատմութեան բախտորոշ ժամանակաշրջանը։ Իրադարձութիւններ, որոնք հայութիւնը մերթ խանդավառելէ, մերթ յուսախաբ ընելէ ետք, ի վերջոյ կը յանգին ահաւոր ողբերգութեան՝ ազգին մեծ մասինբնաջնջումին ու պատմական հայրենիքի կորուստին։ Օտեան մռայլ անցեալին ու ողբերգական ներկային կը նայի ծիծաղով ու հեգնանքով, հազիւ զսպելով արցունքը, դարձնելով գործը երգիծականի ու ողբերգականի համաձուլուածք։
Համաշխարհային գրականութեան մէջ, Փանջունին ունի իր կրկնօրինակը կամ նմանակները, ինչպէս՝ սպանացի Տոն Քիշոթը, անգլիացի Փիքուիքը, ֆրանսացի Տարտարէնը, սակայն մէկ կարեւոր տարբերութեամբ. միւսները, ընդհանրապէս սիրելի խենթեր, իրենց սխալ կամ ծիծաղելի արարքներով ուրիշներու վնաս չեն պատճառեր ու անոնց գործունէութիւնը կը վերջանայ ընդհանրապէս զուարճալի կամ երջանիկ աւարտով, մինչ ընկ. Փանջունիի գործունէութիւնը բոլորովին տարբեր է։ Ան միայն աղէտքներ կը պատճառէ իր տգիտութեան, մեծխօսիկութեան, միջավայրին իւրայատկութիւնները չճանչնալու, երբեք սխալներէն չխրատուելու եւ քանդիչ նկարագրով։ Հոս Օտեան ծաղրած է հայ ընկերվարականներու, աւելի ստոյգ, ընկերվարութեան անունով հանդէս եկող, բայց իրենց դաւանած գաղափարէն անտեղակ ու շահամոլ հացկատակները։