cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Թարխուն (լիմոնաջուր)
Թարխունի իսկական հիւթին իսկական «Թարխունը» այժմ կ'արտադրուի դեղին գոյնի, բայց կանաչ շշերով, որպէսզի համապատասխանի սպառողներու սովորութիւններուն։ Ներկայումս առավել յաճախ «Թարխուն» կ'արտադրեն՝ օգտագործելով բաց դեղին E102 եւ կապոյտ E133 ներկեր, սակայն կայ նաեւ ըմպելիքի լրիւ բնական տարբերակը, օրինակ՝ գերմանական ապրանքանիշով վաճառուող «Wostok» լիմոնադը։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Ոչ ալկոհոլային խմիչքներ (արմտ.)
Վէնաս Կէյմինկ
Վէնաս Կէյմինկ
Էվըն Ֆանկ (Evan Fong) ծնած 31 Մայիս 1992-ին, աւելի յայտնի իր համացանցային Վէնաս Կէյմինկ (VanossGaming) անունով: Ան կ'արտադրէ քանի մը խաղերու շուրջ կեդրոնացած երիզներ, որ կը խաղայ իր ընկերներուն հետ, կատարելով կատակերգութիւններ եւ ամբողջացնելով որոշ մարտահրաւէրներ։ Ան իր Իւթիւպի քըրիրը սկսելէ ի վեր, ունէ աւելի քան 14 միլիոն բաժանորդ (subscribers) եւ 2.9 պիլիոն երիզի դիտում (views) today. :
Անձնական Կեանք
Ծնած եւ մեծցած է Քանատայի մէջ, Ֆանկը Ասիական ծագում ունի, անոր մայրը քորիուհի, իսկ հայրը չինացի։ Իր Իւթիւպի կեանքէն զատ Ֆանկ տակաւին կը շարունակէ յաճախ հաքի խաղալը, եւ նաեւ կը շարունակէ կիթար նուագել։
Այլ Ծրագիրներ
28 Յունիս 2015-ին, Վէնաս յայտնուեցաւ երիզի մը մէջ, որուն վրայ ան կ'աշխատեր 6-7 ամիս, խաղ մը Տէտ Րէլմ անունով, իբր ստեղծագործ տնօրէն, այլ Իւթիւպրներէ զատ ունի նաեւ Տայթի Տէ Նոկլա, Տը Կէյմինկ Թէրրորայզըր եւ Մինի Լէտ:
1679 թուական
1679 թուական, ոչ նահանջ տարի, 17րդ դարու 79րդ տարին է
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1679 ծնունդներ
Մահեր
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1679 մահեր
Քէօրքիւնէ
Քէօրքիւնէն Քեսապ շրջանի Չինարճըգ-Էքիզօլուք տանող ճամբուն վրայ գտնուող երրորդ գիւղն է Չինարճըգէն եւ Չագալճըգէն ետք ուր հաստատուած են հայերը շատ հին թուականներէն իվեր։
Հակիրճ պատմութիւն
Անտիոքի Ռենալտ (Reynald of Chatillon 1153-1160) դուքսի նօթագրութիւններուն մէջ կը յիշուի Corcona գիւղը որ կը գտնուէր Անտիոքի հարաւը։ Քէօրքիւնայի մէջ գտնուած մետաղէ դրամները, կաւէ ամանները, եւայլն, մասամբ կ՛ապացուցեն այս վարկածը։
19րդ դարու սկիզբը գիւղի թաղերու մէջ կ՛ապրէին 5 գերդաստաններ համեմատաբար իրարու շատ մօտ տուներով։ Գիւղացիներուն գլխաւոր զբաղումն էր երկրագործութիւն եւ անասնապահութիւն։
1840-ական թուականներէ սկսեալ Քէօրքիւնէյի բնակչութիւնը կամաց-կամաց կը յարի բողոքական դաւանանքին։ 1898-ին կը հիմնուի գիւղի հայ աւետարանական եկեղեցին, յաջորդ տարին Էքիզօլուքի հայ աւետարանական համայնքի հետ կը կազմուի միացեալ եկեղեցին։
Աղեքսանդրէթ Սանճագի ժամանակ գիւղի բնակչութիւնը կ՛աւելնայ։ Այսպէս 1929-ին՝ 189 եւ 1938-ին 215՝ անձի բնակչութիւն մը ունի Քէօրքիւնէ։
1947-ին հայրենիք կը ներգաղթեն 63 անձ, գիւղ կը մնայ 30 ընտանիք 114 անձով։1955-ին գիւղը ուներ 94 բնակիչ։
1993-ի տուեալներով գիւղը ուներ մնայուն 57 բնակիչ կամ 18 տուն, սակայն ամռան հոն օդափոխութեան համար հալէպահայ եւ լիբանանհայ ընտանիքներ շինած են առանձնատուներ եւ ամառը հոն կ՛անձընեն։
Լուիս Սուարէզ
Ակումբ
2006 թուականին Սուարէզը 800 հազար եւրոյով տեղափոխված է հոլանտական չափանիշներով համէստ «Գրոնինգեն» ակումբը, այդ կազմին մէջ 29-աղում խփեց եւ 10 կոլ։ 2007-ին 7.5 միլիոն եւրոյով տեղափոխուեցաւ «Այաքս», որտեղ խաղաց մինչեւ 2011 թուական։
Քէօրքիւնէ
Բնորոշիչ Կառոյցներ
Գիւղին գլխաւոր կառոյցներն են՝
Լուիս Սուարէզ
Ակումբ
«Այաք»-ի առաջին մրցաշարգին 33 խաղի ընթացքին դարձավ 17 կոլի հեղինակ, իսկ 2008-09 մրցաշրջանին՝ 31 խաղում 21 կոլ առաջնութեան լաւագույն ռմբարկին խփած էր մէկ կոլ աւելի։ Սուարէզը հաջող անցուց նաեւ 2009-10 սիզընը՝ դառնալով 35 կոլի հեղինակ Էրեդիվայզի-ի մէջ։ 2009-ի Դեկտեմբեր 25-ին, Հոլանդիայի գաւաթի խաղարկութեան ժամանակ, «WHC» սիրողական խումբին դէմ խաղին ան խփեց 6 կոլ, իսկ «Այաքս»-ը յաղթեց 14-1 հաշիւով։ 2011-ի Յունուարին Սուարէզին կը ցանկային բերել Ուքրանիական «Շախտյորը» եւ ռուսական «Զենիթը», սակայն ֆութպոլիստը մերժէց այդ ակումբները։ 2011 թուականի յունուար 28-ին Այաքսը հայտարարեց, որ ընդունել է «Լիվերպուլի» առաջարկը։ Դրանսֆըրի արժեքը կազմեց 26.5 միլիոն եւրո։ Յունուար 31-ին Սուարէզը պայմանագիր ստորագրեց «Լիվերպուլի» հետ։ Ան ստացավ 7 համարի մարզաշապիքը, որ նախքին կը հագրէր «Լիվերպուլի» լեգենդ Կեննի Դալգլիշը։
Իր առաջին կոլը նոր ակումբի կազմին հետ Սուարէզը խփեց արդէն իր դեբյուտին՝ «Ստոկ Սիթի» ակումբին դէմ խաղին։ Մարտ 6-ին Լուիսը օգնեց «Լիվերպուլին» հաղթել «Մանչեսթըր Իւնայթըտին» 3-1 հաշիւով՝ մասնակցելով բոլոր կոլերուն։ Մարտ 20-ին Սուարէզին՝ վերջին վարկեան խփած կոլը յաղթանակ բերեց «Լիվերպուլին» «Սանդերլենդի» դէմ խաղին։
Հաւաքական
Սուարէզը առաջին անգամ ազգային հաւաքականին մաս կազմած է 2007 Փետրուար 8-ին։ Ատկէ ետք Սուարէզը պարբերաբար սկսաւ հրաւիրվիլ ազգային խումբ եւ մասնակցած է 2010 Ֆութպոլի աշխարհի առաջնութեանը։
Սուարէզը մասնակցզծ է ուրուգաւացիներու բոլոր երեք խմբային հանդիպումներուն եւ իր առաջին կոլը խփեց Մեքսիկայի դէմ խաղոին։ 1/8 եզրափակչի՝ Հարաւային Քորեայի դէմ խաղին Սուարէզը դարձավ երկու կոլի հեղինակ։
1/4 եզրափակիչ Գանայի հաւաքականին դէմ խաղին 120-րդ րոպէին Սուարէզը արժանացավ կարմիր քարտի, երբ ան ազատէց Ասամոա Գյանի հարիւր տոկոսանոց կոլի հարւածը սեփական դարպասէն։ Արդիւնքով Սուարէզը փրկէց իր խումբը պարտութիւնէ։ Ասամոա Գյանը չկարողացավ իրակացնել 11-մետրանոց կոլը, իսկ այդ խաղին յաղթական եկան ուրուգւայցիները։
2011 թուականի Յուլիս 24-ին, Ամերիկայի գաւաթի եզրափակիչ խաղին ուրուգւայցիները 3-0 հաշիւով յաղթեցին Պարագւէյի ֆութպոլի ազգային հաւաքականին։ Լուիսը այդ խաղին դարձավ կոլի եւ կոլային փոխանցման հեղինակ եւ աւարտին դարձավ առաջնութեան լաւագիւյն ֆութպոլիստը։
Խմբային
«Նասիոնալ» «Այաքս» Ուրուգւայի ֆութպոլի ազգային հաւաքական
Վիճակագրութիւն
2011 թուականի Մայիս 1-ի դրութեամբ
Անձնական կեանք
Սուարէզը մէծցած է մինակ մոր հետ, վէց եղբայրներու եւ քույրերու կողքին։ 2009 թուականին ան ամուսնացած է իր մանկութեան ընկերուհին հէտ՝ Սոֆիա Բալբիի։ Լուիսի աւագ եղբայրը՝ Պաոլո Սուարէզը, նույնպէս պրոֆեսիոնալ ֆութպոլիստ է։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Ուրուգվայցի ֆուտբոլիստներ Ստորոգութիւն:Լիվերպուլի ֆուտբոլիստներ Ստորոգութիւն:Այաքսի ֆուտբոլիստներ Ստորոգութիւն:1987 ծնունդներ Ստորոգութիւն:24 Յունուարի ծնածներ Ստորոգութիւն:Բարսելոնայի ֆուտբոլիստներ
Հանգստապատառ (լոխում)
Հանգստապատառ (լոխում)․ (արաբերէն՝ هولهوم ḥlqwm/ hulhum) արաբական ծագումով քաղցրեղէն, տարածուած յատկապէս արաբական, Միջերկրականի աւազանին արեւելեան եւ հարաւային (հիւսիսային Ափրիկէ) ափերու երկիրներուն մէջ: Անկէ յառաջացած է թրքերէն «lokum» անունը․ Օսմանեան կայսրութեան տարածքին լոխումը յայտնաբերուած է ԺԵ․ դարուն։
Յունաստան
Հակառակ անոր, թէ հանգստապատառը Էգէականի արեւելեան յունահոծ ափերուն լայն ընդունելութիւն գտած էր եւ գլխաւորաբար յունական փոքր արհեստանոցներէ կ'արտադրուէր, Յունաստանի մէջ կը տարածուի ԺԹ․ դարուն։  Սիրոս կղզին արտադրուած հանգստապատառը (λουκούμι) հռչակ ունի․ անիկա կղզիին գլխաւոր արտադրութիւններէն է։ Հիւսիսային Յունաստանի Սերես շրջանը իր ուրոյն լոխումը կ'արտադրէ, որ «աքանես» կը կոչուի․ անիկա իւրայատուկ համ մը ունի, որովհետեւ այծի կարագ կը պարունակէ։ Նաեւ Գոմոթինիի շրջանը կ'արտադրուի լոխումի երշիկաձեւ տեսակը, որ ընկոյզ կը պարունակէ։
Եւրոպական Միութեան կողմէ հաստատուած մակնիշ
Հանգստապատառի միակ տեսակը, որուն անունը (մակնիշը) Եւրոպական Միութեան կողմէ հաստատուած է Կիպրոսի «Երոսքիփու Լոխում»ն է․ Երոսքիփու Լոխում Loukoumi Geroskipou PGI (Protected geographical indication -PGI-)։
Աղբիւրներ
Հածիքոսթի Մ․ 2008 Երոսքիփու, Հին տարիներէն մինչեւ այսօր, Երոսքիփու քաղաքապետութիւն, Կիպրոս
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Քաղցրեղէն Ստորոգութիւն:Արեւելեան խոհանոց Ստորոգութիւն:Ուտեստներ
Արմենակ Խախամեան
Արմենակ Խախամեան (1884, Քըրշեհիր - 1944, Կոստանդնուպոլիս), հայ դեղագործ։
Կենսագրութիւն
Արմենակ Խախամեան ծնած է 1884 թուականին, Անգարայի նահանգի Կեսարիոյ գաւառի Քըրշեհիր քաղաքին մէջ։
Մանկական տարիքին տեղափոխուած է Կեսարիա։ Ուսանած է Կեսարիոյ ազգային վարժարաններէն ներս։
1908 թուականին աւարտած է Պէյրութի Սեն Ժոզեֆ Ֆրանսական համալսարանի բժշկական բաժինը։
Ուսանողական տարիներուն զանազան պարբերականներու աշխատակցած է՝ գիտական, գրական եւ առողջապահական յօդուածներով։ Բժշկութեամբ զբաղուած է Արեւմտեան Հայաստանի քաղաքներու մէջ եւ արժանացած է մեծ համակրանքի։
1914 թուականին աշխատած է Կ. Պոլսոյ Գալեճիք թաղամասին մէջ, եղած Հալք Էվիի (Ժողովրդական տուն) բուժարանի եւ Բերա թաղամասի աղքատախնամ դարմանատան բժիշկ։
Կ. Պոլսոյ մէջ վայելած է մեծ ժողովրդականութիւն։ 1914 թուականին, Առաջին աշխարհամարտի ժամանակ, զօրակոչուած է Օսմանեան բանակ եւ որպէս զինուորական բժիշկ ծառայած է՝ հրամանատարի աստիճանով։
Եղած է Սուրիական ռազմաճակատի վրայ, գերի ինկած է անգլիացիներուն եւ որոշ ժամանակ մնացած՝ Եգիպտոս։ Պատերազմի աւարտէն ետք վերադարձած է Կ. Պոլիս։
1915 թուականին Կ. Պոլսոյ Կալաթա թաղամասին մէջ ձերբակալուած եւ աքսորուած է, զոր պատճառ դարձած է, որ անունը յայտնուի տարբեր հեղինակներու (օրինակ Արշակ Ալպօյաճեանի) նշած նահատակուածներու ցուցակներուն մէջ։
Իրականութեան մէջ հրաշքով փրկուելով կոտորածներէն, վերադարձած է Կ. Պոլիս ու շարունակած զբաղիլ բժշկութեամբ։ Կ. Պոլսոյ Պարմաք Գափու Իմամ փողոցի, ապա՝ Բերա թաղամասի Իսթիքլալ պողոտայի մէջ ունեցած է սեփական դարմանատուն կամ հիւանդանոց, որուն ճակատին հայերէն գրուած էր «Խախամեանի Քլինիք»։
1940-ական թթ. սկզբնաւորութեան Երեւանի մէջ բնակող եղբօրորդիին յղած նամակին մէջ գրած է, որ Կ. Պոլսոյ հայերու վրայ դրուած պետական հարկերը այնքան մեծ են, որ ինքը մտածմներէն խցում ստացած է։
Թաղուած է Կ. Պոլսոյ Շիշլիի ազգային գերեզմանատան մէջ։
Որդին՝ Լեւոն Արմենակ Խախամեան եւս եղած է ներքին հիւանդութիւններու բժիշկ։
Գիտական գործունէութիւն
Գիտական պրպտումները վերաբերած են բժշկական բարոյագիտութեան, բժիշկ-գիտութիւն, բժիշկ-ճշմարտութիւն, բժիշկ-հիւանդ, բժիշկ-բժիշկ փոխյարաբերութիւններին։ Հրապարակախօսական ու բժշկական յօդուածներով եւ այլ ստեղծագործութիւններով թղթակցած է Բագարատ Թեւեանի՝ Կ. Պոլսոյ մէջ լոյս տեսնող «Երջանկին Տարեցոյցը» պարբերականին եւ այլ թերթերու։
Աղբիւր
Ստորոգութիւն:Հայ դեղագործներ
Միրզա Կէնճեան
Միրզա Կէնճեան,, հայ բժիշկ։
Կենսագրութիւն
1915 թուականի Ապրիլ 11-13-ը Իթթիհատի առաջին զոհերն եղան 600 հայ մտաւորականներ, որոնց մէջ էին բժիշկներ՝ Նազարէթ Տաղաւարեանը, Վահրամ Թորգոմեանը, Կարապետ Փաշաեանը, Միրզա Կէնճեանը, Յակոբ Նարկիլէճեանը, Տիգրան Ալլահվերտին եւ ուրիշներ։
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հայ բժիշկներ
Բիւրականի Աստղադիտարան
Վիքտոր Համբարձումեանի անուան Բիւրականի Աստղադիտարան, աստղադիտարան՝ Հայաստանի Բիւրական գիւղին մէջ։ Կը պատկանի Հայաստանի Գիտութիւններու Ճեմարանին։ Արեւելեան Եւրոպայի և Միջին Արեւելքի կարեւորագոյն աստղադիտարաններէն մէկն է :
Պատմութիւն
Հիմնուած է 1946 թուականին հայ աստղագէտ Վիքտոր Համբարձումեան ի կողմէ, որ եղած է աստղադիտարանի առաջին տնօրէնը ։ Ճարտարապետն է Սամուէլ Սաֆարեան։
Բիւրականի աստղադիտարանի առաջին աստղագետներէն եղած են Հայկ Բադալեանը, Բենիամին Մարգարեանը, Ռուբէն Սահակեանը, Գրիգոր Գուրզադեանը, Լուդվիք Միրզոեանը, Նինա Իվանովեանը, Վաղարշակ Սանամեանը, Մարատ Առաքելեանը, Էտուարտ Խաչիկեանը և Գարլոս Գրիգորեանը :
Վ. Համբարձումեանի անուան Բիւրականի աստղադիտարանը Միջազգային աստղագիտական միութեան որոշումով հռչակուած է տարածաշրջանային աստղագիտական կեդրոն:
Կառուցուածք
Բիւրականի աստղադիտարանը կը գտնուի Արագած լերան հարաւային լանջին՝ Հայաստանի Արագածոտնի մարզի Բիւրական գիւղին մէջ։ Անոր աստինաճանակիցներն են 40°20′07″Հյ 44°16′25″Աե : Կը գտնուի նաեւ Երեւանի 50 քմ հիւսիսը, 1500 մ․ բարձրութեան վրայ :
Աստղադիտարանը կազմուած է երկու մասերէ՝ բնակելի աւան և արհեստական բաժին, որ կը պարունակէ՝ դիտաշտարակները, վարչական և տարրալուծարանային շէնքերը, ժողովասրահը և հիւրանոցները : Արտաքին մուտքի սանդուխները ունի իւրայատուկ ճարտարապետական ոճ :
Գարեգին Մելոեան
Գարեգին Գրիգորի Մելոեան, հայ արձակագիր, բանաստեղծ, գրականագէտ, թարգմանիչ, մանկավարժ, բանասիրական գիտութիւններու թեկնածու, ԽՍՀՄ գրողներու միութեան անդամ 1934-էն։
Ծնած է Արեւմտեան Հայաստանի Վան քաղաքին մէջ։ Հինգ տարեկան հասակին զրկուած է մօրմէ։ 1895-ին անոնց ընտանիքը տեղափոխուած է Անդրկովկաս։ Գարեգինը տեղաւորուած է Էջմիածնի սուրբ Գայանէ վանքին կից որբանոցին մէջ։ 1907-ին աւարտած է Գեւորգեան ճեմարանի լսարանական բաժինը։ 1907-էն սկսած է զբաղուիլ մանկավարժական աշխատանքով, որ տեւած է 32 տարի։ Միաժամանակ աշխատած է Թիֆլիսի «Կարմիր աստղ» օրաթերթի խմբագրութիւնին մէջ որպէս պատասխանատու քարտուղար, «Մարտակոչի» խմբագրութիւնին մէջ՝ որպէս գրական բաժնի վարիչ, «Նոր աշխարհ» ամսագրի խմբագրութիւնին մէջ՝ որպէս քարտուղար եւ ոճաբան։ Որոշ ժամանակ դասախօսած է Թիֆլիսի համալսարանի հեռակայ բաժնին մէջ։ Գրած է «Պետրոս Դուրեանը եւ իր քնարը» ուսումնասիրութիւնը, որմէ հատուած մը տպագրուած է «Արշաւի» 1938-ի թիւ 4-ին մէջ։ Գարեգին Մելոեանի գեղարուեստական գործերէն՝ «Վերածնուած Պետոն» (հատուած վեպէն) տպագրուած է «Լուսաբացի» 1928-ի թիւ 2-ին մէջ, «Արեւելեան լեգենդը»՝ նոյն հանդէսի 1929-ի թիւ 3-ին մէջ։ Մահացած է Թբիլիսի մէջ։
Արտաքին յղումներ
Мелоян Гарегин Григоревич
Ստորոգութիւն:5 Մայիսի ծնածներ Ստորոգութիւն:24 Մայիսի մահացածներ
Քիրա Փանայիա, Ալոնիսոս
Քիրա Փանայիա (յուն․՝ Κυρά Παναγιά Αλοννήσου)․ Սփորատեսին ամայի կղզիներէն մեծագոյնը։ Կը գտնուի Ալոնիսոսին հիւսիս-արեւելքը։ Էգէական ծով, Յունաստան։ Մաս կը կազմէ Ալոնիսոս ծովային պուրակին։
Տարածութիւնն է 24,973 քլ²․։ Բնակչութեան թիւը ըստ 2011-ի մարդահամարին 2 եղած է, իսկ 2001-ին՝ 10։ Բարձրագոյն կէտը 302մ․ է։ Կղզիին ափերուն կ՛ապրի մոնահուս-մոնահուս փոկը։ Կղզիին վրան կը գտնուի Քիրա-Փանայիա վանքը։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Ալոնիսոս ծովային պուրակ Ստորոգութիւն:Սփորատեսի կղզիներ Ստորոգութիւն:Էգէականի կղզիակներ Ստորոգութիւն:Յունաստանի կղզիներ
Սուբհի Նէժադ Աղըրնասլը
Սուբհի Նէժադ Աղըրնասլը(Քոպանիի մէջի անունով՝ Փարամազ Քըզըլպաշ), (22 Սեպտեմբեր 1984, Այտըն – Հոկտեմբեր 2014, Քոպանի) Թուրք ընկերաբան, թարգմանիչ, միջազգայնական, համայնաւար յեղաբոխական: Սուբհի Նէժադը, Պօղազիչի Համալսարանի ընկերաբանական բաժնի մէջ ուսում առած է: Քոպանիի մէջ YPGի(Ժողովուրդի Պաշտպանման Ջոկատներ) անդամ ըլլալով, ISISի դէմ պայքարած ժամանակ նահատակուած է:
Կենսագրութիւն
Սուբհի Նէժադ, 22 Սեպտեմբեր 1984-ին ծնած է Այտընի մէջ։ Մայրը Նուրճան Աղըրնասլը, հայրը Հիքմէթ Աճուն է: Իր ընտանիքը, քաղաքական գաղթական ըլլալով կը զետեղուի Քերմանիա: Քերմանիոյ մէջ իր ուզած համալսարանը շահելուն հանդէպ Թուրքիոյ մէջ ուսանիլ ուզած է, որովհետեւ շատ ազդուած է Թուրքիոյ քաղաքական ուժականութենէն: Սուբհին կ'ըներ թարգմաութիւններ նոյնաժամանակ կը գրէր թերթերու մէջ՝ մասնաւորաբար Քրտական հարձի մասին:
Փարամազ Քըզըլպաշ Գաղտնանուն
Փարամազ անունը առնելուն պատճարը, Թուրքիոյ մէջ գտնուող Հայու հարցին հանդէպ ունեցած հետաքրքրութիւնն էր։ Փարամազ ծածկանունը կը պատկանէր 1900ներու սկզբին Սոցիալ-Տէմոգրադական Հնչակեան Կուսակցութեան առաջնորդական անձնակազմին մէջ գտնուող ՄատթԷոս Սարգիսեանին(Նոյնաժամանակ Փոքր Ասիայի առաջին յեղափոխականներէն մին էր): Փոքր Ասիայի մէջ միշտ կ'անտեսուէր Մատթէոս Սարգիսեան եւ իր ընկերները, իրենց հայութեանը պատճարաւ: Բայց Սուբհին այս անարդարութեան վերջ տալով Թուրք եւ Հայ ժողովուրդներու միջեւ կապ հաստատած է:
Մելքոն (անձնանուն)
Մելքոն, արական անուն է, արեւմտեան քրիստոնէական աւանդույթի համաձայն մանուկ Քրիստոսին նուերներ բերած երեք մոգերէն մեկու անունն է: Մելքոնը պարսից արքայ էր եւ ոսկի նուիրաբերած էր: Միւս երկու մոգերն էին Գասպարը եւ Բաղդասարը:
Անուան Մելքում տարբերակով կայ Մելքումեան մականունը:
168 (թիւ)
168 (հարիւր վաթսունութ)՝ զոյգ եռանիշ բնական թիւ մըն է 167-ի եւ 169-ի միջեւ
Պունտեսթակ
Պունտեսթակ, դաշնային մակարդակով սահմանադրական ու օրէնսդիր մարմին է Գերմանիայի մէջ: Ելնելով իրականացուող գործառոյթներէն՝ երբեմն կը բաղդատեն խորհրդարանի ստորին պալատի գործունէութեան հետ, ինչպիսին ԱՄՆ-ի Ներկայացուցիչներու կամ Մեծն Բրիտանիայի Համայնքներու պալատներն են: Հիմնադրուեր է Գերմանիայի դաշնային հանրապետութեան՝ 1949 թուականի Հիմնական օրէնքով (սահմանադրութիւն)՝ որպէս Գերմանիայի օրէնսդիր մարմիններէն մէկն ու նախորդ Ռայխսթակի պատմական իրաւայաջորդը: 1999 թուականէն նստավայրը Պերլինի մէջ է: Նորպերթ Լամերթը Պունտեսթակի ներկայիս նախագահն է: Անդամները կ'ընտրուին 4 տարի ժամկէտով: Պունտեսթակը ունի 631 պատգամաւորական աթոռ:
Պատմութիւն
1866 թուականին, Գերմանիայի համադաշնութեան լուծարումէն ու 5 տարի անց Գերմանական կայսրութեան հիմնադրումէն յետոյ, Պերլինի մէջ հիմնադրուեցաւ Ռայխսթակը՝ Գերմանիայի կառավարութիւնը: Պերլինը այդ ժամանակ Փրուսիայի թագաւորութեան մայրաքաղաքն էր: Երկու տասնամեակ անց կառուցուեցաւ խորհրդարանի շէնքը: Պատուիրակ կրնային ընտրուիլ միայն արական սեռի անձինք՝ ուղիղ ու հաւասար ընտրական իրաւունքով: Ռայխսթակը չէր մասնակցեր վարչապետի Կանցլերի նշանակմանը՝ մինչեւ 1918 թուականի Հոկտեմբերի խորհրդարանական բարեփոխումները :
Խնդիրներ
Պունտեսռաթի հետ մէկտեղ Պունտեսթակը Գերմանիայի քաղաքական համակարգի օրէնսդիր ճիւղն է: Կառավարութեան օրէնսդրական ծրագրի գնահատման ու հաւանութեան արժանացման գործի մէջ կոմիտէները էական դեր կը խաղան: Լիագումար նիստերու ընթացքին անդամները կ'ընդգրկուին օրէնսդրական հարցերով հանրային քննարկումներու մէջ՝ մինչեւ համապատասխան օրէնսդրական փոփոխութիւն կատարուիլը:
Պունտեսթակի անդամները միակ դաշնային պաշտօնեաններն են, որոնք կ'ընտրուին ժողովուրդի կողմէ: Պունտեսթակը կ'նտրէ կանցլերին, գործադիր իշխանութեան նկատմամբ վերահսկողութիւն կ'իրականացնէ հիմնական քաղաքականութեան ու արմատական վարչարարութեան հարցերով պայմանաւորուած: Այս գործառոյթը կարելի է իրականացնել օրէնսդրութեան արգելման, կառավարութեան քաղաքականութեան մասին հանրային քննարկումներ, հետաքննութիւններ, կանցլերին կամ խորհուրդի այլ պաշտօնեաներուն ուղիղ հարցաքննութիւն ձեռնարկելու միջոցով:
Պատգամաւորական տեղերու տեղաբաշխում
Պունտեսթակի անդամներու կէսը կ'ընտրուին ուղղակիօրէն՝ 299 ընտրատարածքներէ, միւս մասը՝ Գերմանիայի երկրամասերու ցուցակով՝ համամասնական ներկայացուցչութիւն ապահովելու համար: Իւրաքանչիւր ընտրող քուէարկելու 2 ձայն ունի. առաջինով Պունտեսթակի համար իրենց տեղական ներկայացուցիչներուն կ'ընտրեն, իսկ երկրորդով ընտրատարածքներէն թեկնածուները խորհրդարանի մէջ տեղեր կը ստանան:
Կը պատահի նաեւ կախուած տեղերու դէպքեր, երբ կուսակցութիւն մը կ'ունենայ աւելի շատ ուղղակի պատգամաւորական հրահանգ տուեալ երկրամասի մէջ, քան նախատեսուած երկրորդ քուէարկութեամբ (համամասնական ընտրակարգով): Տուեալ կուսակցութիւնը չի կորսնցներ այդ պատգամաւորական հրահանգները եւ լիազօրութիւնները, որովհետեւ ուղղակիօրէն ընտրուած բոլոր թեկնածուներուն Պունտեսթակի մէջ տեղեր կ'երաշխաւորուին:
Ժամանակակից Արուեստի Թանգարան (Երեւան)
Երեւանի Ժամանակակից արուեստի թանգարան, հիմնադրուած է 1972-ին, Հենրիկ Իգիթեանի, քաղաքապետ Գրիգոր Հասրաթեանի եւ ժամանակի ականաւոր հայ նկարիչներու ջանքերով :
Ցուցադրութիւն
Թանգարանի առաջին ցուցանմուշները հայ արուեստագէտներու նուիրատուութիւններն էին եւ 1960-ականներու Հայաստանի ու Սփիւռքի նկարիչներու գործեր։ Հետագային, ցուցանմուշներու քանակը աւելցած է ՀՀ մշակոյթի նախարարութեան գեղարուեստական ֆոնտի եւ ձեռքբերումներուն շնորհիւ։ Թանգարանին մէջ կը ցուցադրուին Մինաս Աւետիսեանի, Յակոբ Յակոբեանի, Աշոտ Յովհաննիսեանի, Մարտին Պետրոսեանի, Գայանէ Խաչատուրեանի, Վրոյր Գալստեանի, Լաւինիա Բաժբէուկ-Մելիքեանի, Վաղարշակ, Հենրի ու Ռոբերտ Էլիբէկեաններու, Յարութիւն Կալենցի, Ռուդոլֆ Խաչատրեանի, Վարուժան Վարդանեանի, Աշոտ Ղազարեանի (Աշոտ-Աշոտ), Աշոտ Բայանդուրի, սփիւռքահայ նկարիչներ Ժիրայր Օրագեանի, Ժանսեմի, Գառզուի, Էմիլ Գազազի, Ասատուր Պզտիկեանի եւ ուրիշներու ստեղծագործութիւններէն նմուշներ։ Թանգարանի հաւաքածոն համալրուած է միջին ու երիտասարդ սերունդի՝ Սարգիս Համալբաշեանի, Արթուր եւ Արարատ Սարգսեաններու, Մարինէ Դիլանեանի, Ալբերտ Յակոբեանի, Սամուէլ Բաղդասարեանի, Արեւիկ Արեւշատեանի, Կամօ Նիգարեանի, Տիգրան Մատուլեանի, Թենի Վարդանեանի եւ այլ հանրաճանաչ նկարիչներու աշխատանքներով։
Թանգարանը մայրաքաղաքի տարբեր ցուցասրահներուն մէջ («Գէորգեան», «Ակադեմիա» եւ այլն), Հայաստանի նկարիչներու միութեան դահլիճներուն մէջ յաճախակի կը կազմակերպէ ցուցահանդէսներ, հրատարակած է շարք մը ալպոմներ՝ «Քոչար», «Ալեքսանտր Բաժբէուկ-Մելիքեան», «Յովնաթանեանից Մինաս», «Թանգարան», «Մինաս Աւետիսեան», «Վրոյր Գալստեան», «Աշոտ Հովհաննիսեան» եւ այլն։ 2006–2007 թուականներուն Ֆրանսայի մէջ՝ «Հայաստանի տարի», 2007-ին Հռոմի մէջ՝ «Հայ մշակոյթի օրեր» ծրագիրներու շրջանակներուն թանգարանը կազմակերպած է նոր ցուցադրութիւններ, տպագրած է գրացուցակներ։
Ճոշ Տան
Ճոշ Ուիլլիամ Տան (Joshua William Dun,, ծնած է 18 Յունիս, 1988 թուականին :) Ան ամերիկացի երաժիշտէ եւ ճանչցուած է որպէս թմբկահարը Twenty One Pilots խումբին: Այդ խումը կազմուած է իրմէ եւ Թայլըր Ժոսէֆէն որ գլխաւոր երգիչն է  :
Կենսագրութիւն
Տան ծնած է Քոլոմպուսի մէջ, եւ մեծցած է իր երկու քոյրերուն՝ Աշլի եւ Ապակէյլին ու իր եղբօր՝ Ճորտանին հետ: Փոքր տարիքէն ան ինքզինք թմբուկ նուագել սորվեցուցած է երբ մտիկ ըրած է տարբեր երգերու ու փորձած է նոյն երաժշտութիւնը ստեղծել թմբուկներուն վրայ : Ճոշ ըսած է թէ երբ ան պզտիկ էր, իրեն արգիլուած էր մտիկ ընել երաժշտութեան բայց ան միշտ գաղտնօրէն կ'երթար երաժշտութեան խանութը ու մարդոց կարծիքը կ'առնէր տարբեր երգերու մասին : Ան ըսած է՝ «Ես իմ նախասիրած ալպոմներս կը պահէի, օրինակ՝ Green Day-ի ալպոմները, իմ անկողինիս տակ: Իսկ երբ որ ընտանիքս գտնէր այս ալպոմները, կը զայրանային եւ կը ստիպէին կրօնական երգեր մտիկ ընեմ:» : Տան երեգ տարի աշխատեցաւ երաժշտութեան խանութի մը մէջ եւ Twenty One Pilots խումբին նախկին թմբկահար՝ Քրիս Սալիհին հետ բարելաւեց իր կարողութիւնները  :
House of Heroes
Մարտ, 2010 թուականին Ճոշ միացաւ House of Heroes խումբին ու դարձաւ անոնց թմբկահարը, որովհետեւ նախկինը՝ Քոլին Ռիկզպին, բաժնուեցաւ խումբէն որպէսզի միանայ իր ընտանիքին հետ :
Տանը House of Heroes խումբին շրջապտոյտին մաս կազմեց մինչեւ Հոկտեմբեր, 2010 թուական երբ նախկին թմբկահարը վերադարձաւ իր ճամբորդութիւնէն :
Twenty One Pilots
2011 թուականին Ճոշ Twenty One Pilots խումբին համերգներէն մէկուն հրաւիրուեցաւ անոնց թմբկահարին կողմէ (Քրիս Սալիհ) : Տան տպաւորուեցաւ անոնց կատարողութեամբ, ու վերջապէս ծանօթացաւ անոնց գլխաւոր երգիչին՝ Թայլըր Ժոսէֆին, ու անոնք դարձան լաւ ընկերներ :Ետքը այդ տարի, Նիք Թոմասը եւ Քրիս Սալիհը բաժնուեցան խումբէն որովհետեւ անոնք ժամանակ չ'ունէին երաժշտութեան համար: Միաժամանակ Ճոշը իր երաժշտութեան խանութի գործէն կ'արձակուի եւ կ'որոշէ մէկ համերգ մը ունենալ Թայլըրին հետ: Անոնք կը նուագեն միայն մէկ երգ երբ ոսկիկանները կը ստիպեն անոնց կեցնել իրենց հաներգը : Այդ օրէն ետք, Ճոշը պաշտօնապէս դարձաւ խումբին թմբկահարը : Թայլըրը եւ Ճոշը հրատարակեցին իրենց խումբին երկրորդ ալպոմը, Regional at Best 8 Յուլիս, 2011 թուականին եւ պայմանագրութիւն ստորագրեցին Atlantic Records-ին հետ Ապրիլ, 2012 թուականին :
Twenty One Pilots-ին երրորդ ալպոմը, Vessel, թողարկուած էր 8 Յունուար, 2013 թուականին : Իսկ խումբին չորրորդ ալպոմը, Blurryface, հրատարակուեցաւ 17 Մայիս, 2015 թուականին :
Անձնական կեանքը
Տան ըսած է՝ «Որպէս պատանի, թմբուկ նուագելը իմ նախասիրած զբաղումս էր, իսկ հիմա ես կարողեմ ամէն օր այս մէկը կատարել որպէս իսկական երաժիշտ: Ես մանաւանդ կը սիրեմ իմ հարազատ անձերուս հետ նուագել մէկ սենեակի մը մէջ:» :
Շահէ Քէօրօղլեան
Շահէ Քէօրողլեան, ծնած է Պէյրութ, քաղաքական գործիչ եւ բանաստեղծ։
Ճոշ Տան
Անձնական կեանքը
Տանը քրիստոնեայէ եւ Մայիս, 2013 թուականէն մինչեւ Սեպտեմբեր, 2014 թուական յարաբերութիւն ունեցած է դերասանուհի եւ երգչուհի՝ Տեպպի Ռայանին հետ  : Ան Յունուար, 2016 թուականէն սկսեալ ոչ մէկ անձի հետ յարաբերութիւն ունի :
Շահէ Քէօրօղլեան
Կենսագրութիւն
Նախակրթութիւնը ստացած է Թոգոեան Ազգ. վարժարանին մէջ, իսկ երկրորդական ուսումը Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան Դպրեվանքի Ժարանգաւորաց բաժնին մէջ, Անթիլիաս։ 1975 ին 18 տարեկանը նոր լրացուցած՝ Պէյրութի «College International des Beaux Arts»էն կը վկայուի իբրեւ Interior Designer:
Ճոշ Տան
Անձնական կեանքը
Ճոշը ունի ծառի կտած մը իր աջ ձեռքին վրայ որ կը ներկայացնէ իր հաւատքը: Բայց ան չ'ուզէր անոր իսկական իմաստը յայտարարուի ու տարածուի :
Շահէ Քէօրօղլեան
Կենսագրութիւն
Առաջին գրութիւնը, որ պատմուածք մըն է, լոյս տեսած է 1971−ին «Ազդակ» օրաթերթին մէջ։
Ճոշ Տան
Անձնական կեանքը
Թէ Ճոշը եւ թէ Թայլըրը ունին "X" կտած մը իրենց մարմիններուն վրայ որ կը ներկայացնէ անոնց կապը ու յարաբերութիւնը իրենց հայրենիքին՝ Քոլոմպուսին: Անոնք կտածը ստացան Քոլոմպուսի մէջ, բեմին վրայ, իրենց համրգներէն մէկուն ժամանակ 2013 թուականին : Տանին կտածը կը գտնուի իր աջ ականջին ետեւը :
Շահէ Քէօրօղլեան
Կենսագրութիւն
1977-1981 մաս կազմած է«Ազդակ Շաբաթօրեակ-Դրօշակ»ի խմբագրութեանց։
Ճոշ Տան
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:18 Յունիսի ծնածներ
Շահէ Քէօրօղլեան
Կենսագրութիւն
Աշխակակցած է սփիւռքահայ զանազան թերթերու, ստորագրելով բանաստեղծութիւններ եւ քննադատական ու հրապարագրական յօդուած ներ։
1981-ին հրատարակած է բանաստեղծութիւններու Էութիւն հատորը։ Նոյն տարին կը փոխադրուի Միացեալ Նահանգներ եւ կը հաստատուի Քալիֆորնիա։
1985-ին Լա Վէրն համալսարանէն կը վկայուի Պսակաւոր Արուեստից տիտղոսով։ Ապա Գալիֆորնիոյ ֆուլըրթըն համալսարանին մէջ կը շարունակէ բարձրագոյն ուսումը, քաղաքական գիտութեանց եւ վարչագիտութեան ճիւղերուն հետեւելով։
1984-1990 կը վարէ ուսուցչական եւ լրագրական պաշտոններ, հայկական ու ամերիգական շրջանակներու մէջ։ 1990-էն ի վեր մաս կը կազմէ Կլէնտէյլ քաղաքի ոստիկանութեան, վարելով Միջ-Համայնքային Յարաբերութեանց Գրասենենիակի Վարիչի եւ Ոստիկանութեան խոսնակի պաշտոններ։
Ոսկի
Ոսկի (Aurum), քիմիական տարր է, որուն նշանն է Au, տարրերու պարբերական համակարգ ի 6-րդ պարբերութեան, առաջին խումբի տարր։ Ազնիւ մետաղ է, կը պատկանի անցումային տարրերու շարքին։ Կարգահամարը՝ 79, ատոմական զանգուածը՝ 196,9665։ d տարր է, ատոմի ելեկտրոնային թաղանթներու կառուցուածքն է 5s25p65d106s1, К, L, M, N թաղանթները լրացուած են,
Ոսկին համեմատաբար փափուկ, ծանր (p=19,32 գ/սմ3), դեղին մետաղ է, tհալ=1064°С,tեռ=2947°С։ Ամենալաւ կռելի եւ ձգելի մետաղն է։ Ան դեղնափայլ, գեղեցիկ տեսքով, ազնիւ մետաղ է։ Ան հինէն մարդկութեան յայտնի մետաղներէն է։ 1 կր. ոսկիէն կարելի է ձգել մինչեւ 3 քմ. երկարութեամբ լար։
Պատմութիւն
Ոսկին մարդկութեան ամէնէն հին յայտնի մետաղ ն է։ Հայաստան ի մէջ եւ Անատոլիոյ մէջ, ան յայտնի էր Ք.ա․ 6-րդ հազարամեակին։ Եգիպտոս ի, Միջագետք ի, Հնդկաստան ի եւ Չինաստան ի մէջ, ոսկեայ իրերու պատրաստման արուեստը յայտնի էր Ք.ա․ 3-2-րդ հազարամեակներուն։
Ոսկին կը յիշատակուի Աստուածաշունչ ին մէջ, «Իլիական» ի, «Ոդիսական» ի մէջ։ Ալքիմիկոսները կ'անուանէին «մետաղներու արքայ», որ կը ստանային հասարակ մետաղներէն եւ կը համարէին իրենց հիմնական նպատակը։
Բնութեան Մէջ
Երկրակեղեւ ի մէջ ոսկիի պարունակութիւնը 4,3•10−7 զանգուած % ) է, տարածութեամբ 74-րդ տարրն է։ Կը հանդիպի մեծ մասամբ բնածին վիճակին մէջ, հազուադէպ՝ միացութիւններու ձեւով տելուր ի, սելեն ի, ծարիր ի, պիսմութ ի հետ։
Յայտնի են ոսկիի կարեւորագոյն (հիտրոթերմալ) եւ ցրոնային հանքավայրերը։ Արդիւնաբերական կարեւոր նշանակութիւն ունին հիտրոթերմալ ոսկեբեր քուարցային երակները։ Բնածին ոսկին կը հանդիպի նաեւ երկաթ ի, պղինձ ի, արսեն ի եւ այլ սուլֆիտներուն մէջ, որոնք երբեմն կը պարունակեն նաեւ ոսկիի միացութիւններ։
Հազուադէպ հանդիպող միներալներ ը՝
Հանքավայրեր
Բնածին ոսկիի ամենամեծ կտորը (36,2 քկ.) ԽՍՀՄ-ի մէջ գտնուած է Ուրալ ի մէջ։ Ոսկիի հիմնական պաշարները գտնուած են ԽՍՀՄ-ի, Հարաւ-Ափրիկեան Հանրապետութեան մէջ եւ Գանատա յի մէջ։
Ոսկի կ'արդիւնահանուի նաեւ 38 այլ երկիրներու եւ գետաջուրերու մէջ։ Ծովու եւ գետի ջուրերուն մէջ, անոր պարունակութիւնը 4․109 կ/լ է, ոսկեբեր շրջաններու ստորերկրեայ ջուրերուն մէջ՝ 10−6 կ/լ։ Որոշ բոյսեր (ձիաձետ, եգիպտացորեն) կը կուտակեն ոսկի։
Հայաստանի մէջ եւ ԼՂՀ-ի մէջ, նոյնպէս կան ոսկիի հանքեր, եւ կը գործեն հանքանիւթի հարստացման գործարաններ։ Յայտնի են Սոթքի (Գեղարքունիքի մարզ), Լիճքուազ-Թէյի (Սիւնիքի մարզ), Մեղրաձոր ի (Կոտայքի մարզ), Ղարաբաղ ի մէջ՝ Դրմբոնի (Մարտակերտի շրջան) ոսկիի հանքավայրերը։
Ֆիզիքական Յատկութիւններ
Ոսկին դեղնափայլ մետաղ է, հալման ջերմաստիճանը՝ 1064,43 °C, եռմանը՝ 2947 °C, խտութիւն ը՝ 19320 կգ/մ3 (20 °C-ի)։ Ջերմութեան եւ ելեկտրականութեան լաւ հաղորդիչ է (կը զիջի արծաթ ին)։ Մաքուր ոսկին փափուկ է եւ չափազանց բլաստիկ։ Անոնցմէ կարելի է գլանել մինչեւ 8•10−6 մմ. հաստութեան նրբաթիթեղ եւ ձգել 5•10−3 մմ. հաստութեամբ լար։
Քիմիապէս բասիւ է, օդ ին մէջ՝ անգամ խոնաւութեան առկայութեամբ չի օքսիտանար։ Չի լուծուիր ջուրին մէջ, ալկալիներ ու եւ թթուներ ու մէջ։ Կը լուծուի ցիանաջրածնական թթուին մէջ, արքայաջուրին եւ օքսիտացնող թթուներու խառնուրդներուն մէջ։ Անոր բնորոշ է կոմպլեքսային միացութիւններու առաջացումը։
Մաքուր ոսկին չափազանց փափուկ է օգտագործման համար եւ պէտք է օգտագործուի այլ համաձուլուածքներ ու հետ, ինչպիսի են՝ արծաթ ը, պղինձը եւայլն։ Ոսկին եւ անոր բազմաթիւ համաձուլուածքները առաւել յաճախ կ'օգտագործուին զարդերու եւ ոսկեդրամներու արտադրութեան մէջ։
Իր բարձր ելեկտրահաղորդունակութեան եւ կոռոզիա յի նկատմամբ լաւ դիմադրողականութեան ու քիմիական յատկութիւններու, ոսկին 20-րդ դարուն լայնօրէն կ'օգտագործուի արդիւնաբերութեան բազմաթիւ ոլորտներուն մէջ։
Քիմիական Յատկութիւններ
Միացութիւններուն մէջ, եռարժէք է կամ միարժէք, կոմպլեքսային միացութիւններուն մէջ՝ հազուադէպ երկարժէք։ Մետաղներ ու լարուածութեան շարքին մէջ, ոսկին կը գտնուի ջրածին էն, պղինձ էն եւ արծաթ էն առաջ։ Անմիջականօրէն կը միանայ միայն հալոկեններ ու եւ որոշ մետաղներու հետ։
Թթուածնական միացութիւնները կը ստանան անուղղակի ճանապարհով։ АuО-ի գոյութիւնը կասկածելի է։ Ոսկիի (III) օքսիտը (Au2O3) կը ստացուի հիտրօքսիտ էն եւ անկայուն է՝ 220 °C-էն բարձր տաքնալէ կը քայքայուի, ջուրին մէջ՝ չի լուծուիր։
Au(OH)3 ջուրին մէջ, վատ լուծուող, դեղնաշագանակագոյն ամֆոտեր հիտրօքսիտ է։ Գերակշռող թթուային յատկութիւններու պատճառով կը կոչուի ոսկեթթու, ալկալիներու հետ կ'առաջացնէ աուրատներ։ Ոսկին ջրածնի հոսանքին մէջ տաքնալէն (~1400 °C) աննշան քանակներով կ'առաջանայ հեշտ ցնդող եւ անկայուն հիտրիտը՝ AuH։
Անկայուն են նաեւ ոսկիի (I) հալոկենիտները՝ AuCl, AuBr եւայլն։ Ոսկիի փոշին քլորիւ մթնոլորտ ին մէջ, (200 °C) կ'առաջացնէ AuCl3, որ դիւրին ցնդող, կարմիր բիւրեղական նիւթ է։ Կը լուծուի ջուրին մէջ, առաջացնելով կարմրաշագանակագոյն բարդ թթու՝ H2[AuOCl3]։ Աղաթթու աւելցնելէն, կ'ունենանք ոսկիքլորաջրածնական թթու (բաց դեղին), որ կը բիւրեղանայ H[AuC14]•2H2O բաղադրութեամբ։ Ոսկիի (III) քլորիտը դիւրաւ կը վերականգնուի, անագի (II) քլորիտով. վերականգնելէն կ'ունենանք չափազանց կայուն ոսկիի ծիրանագոյն կոլոիտային լուծոյթը։
Այդ ռեակցիան կ'օգտագործեն ոսկիի վերլուծական յայտնաբերման համար։ Քանակական որոշման նպատակով ոսկին, կը նստեցնեն ջրային լուծոյթներէն այլ վերականգնիչներով (FeSO4, H2SO3, Н2С2O4 եւայլն) կամ կը կիրառեն մետաղափորձական վերլուծութեան եղանակը։
Ոսկիի (III) թթուածնաւոր թթուներու աղերը կայուն են միայն համապատասխան թթուի խիտ լուծոյթներուն մէջ։ Թթուածինի առկայութեամբ ոսկին կը լուծուի նատրիում ի (կալիում) ցիանիդի լուծոյթին մէջ եւ կ'առաջանայ ցիանաուրատ (I)՝
Արծաթի, բալատիում ի եւ պղնձի հետ ոսկին կ'առաջանայ պինդ լուծոյթներ, այլ մետաղներ ու հետ՝ ներմետաղական միացութիւններ (Na2Au), KAu2, Be5Au, Mg3Au, Ba3Au2 եւայլն)։
Քիմիապէս շատ իներտ է. թթուածինի, ջրածինի եւ ածխածինի հետ ընդհանրապէս չի փոխազդուիր։ Մինչեւ 150°С տաքնալէն քլորի հետ կ'առաջանայ AuCl3, որ 190°С-ի մէջ կը քայքայուի AuCl-ի.
Կը լուծուի «արքայաջուրին մէջ».
Ոսկիի միացութիւնները անկայուն են եւ դիւրաւ կը վերականգուին.
Այս արդիւնքով, կը ստացուի ոսկիի կարմիր կամ վարդագոյն կոլոիտ լուծոյթ։ Կ'առաջացնէ ցիանային բաղադրութիւններ՝ ցիանաուրատներ.
Այս գործողութեամբ կ'ունենանք հանքերէն ոսկիի արդիւնաբերական կորզման գործառնութիւնը։
Ստացում
Շատ հին ժամանակներէն սկսած ոսկին պարապ ապարէն կը բաժնէին նստուածքազտման եղանակով՝ օգտուելով անոնց խտութիւններու մեծ տարբերութենէն։ 19-րդ դար ու վերջերէն սկսան լայնօրէն կիրառուած է ամալկամացման (յայտնի է Ք․ա Ա. դարէն) եւ ցիանացման եղանակները։
Մանրացուած եւ հարստացած հանքանիւթէն ոսկին, կը կորզեն կալիումի կամ նատրիումի ցիանիդներու լուծոյթներով։ Ոսկիի կորզումը սնդիկ ով (ամալկամացում) աստիճանաբար աւելի հազուադէպ կ'իրականանայ։ Ոսկիի նշանակալի քանակներ կը ստացուին պղինձի եւ բազմամետաղական հանքանիւթերու վերամշակման թափոններէն։
Ցրոնային ոսկիի զգալի մասը, կը կորզեն լողացող հունափոր մեքենաներու (դրագներու) միջոցով․ փխրեցուած ապար ը կը լուան երկաթէ ծակոտկէն թիթեղներով, նախշազարդ փայտով կամ կանեփաթելի գորգով պատուած թեք ջրհորդաններուն մէջ։ Դատարկ ապարը կը լուացուի ջուրի շիթով, իսկ ոսկիի հատիկները կը մնան ջրհորդանի յատակը։
Խառնուրդներ պարունակող ոսկին կը մաքրեն (աֆինաժ) ելեկտրոլիզ ով։ Անոդը կը ձուլեն մաքրուող ոսկիէն, քաթոթը մաքուր ոսկիի թերթ է։ Որպէս էլեկտրոլիտ կ'օգտագործեն AuCl3֊ի աղաթթուային լուծոյթը։ Քաթոթի վրայ կը նստի 99,99 % մաքրուած ոսկի։ Խառնուրդները կ'անջատուին որպէս անոդային տիղմ։
Զուգաթիւեր
Բնական ոսկին բաղկացած է միայն 197Au կայուն զուգաթիւ էն։ Արհեստականօրէն ստացած են 177-204 զանգուածի թիւերով ռատիօակտիւ զուգաթիւերը (27 իզոթոփ)։ 195Au (T1/2 = 185 օր), 198Au (2,7 օր) եւ 199Au (3,15 օր) զուգաթիւերը կ'օգտագործուին արդիւնաբերութեան, բժշկութեան մէջ եւ գիտահետազօտական աշխատանքներուն մէջ, որպէս ռատիօակտիւ ինտիքաթորներ։
Կիրառութիւն
Մաքուր ոսկին կ'օգտագործուի ելեկտրական ճարտարագիտութեան եւ արուեստին մէջ։ Գեղեցիկ տեսքի, քիմիական կայունութեան, փափկութեան եւ գլանուելու ունակութեան շնորհիւ ան կ'ենթարկուի նուրբ գեղագիտական մշակման։
Կ'օգտագործուի կիրառական եւ զարդարուեստին մէջ։ Ոսկիի նրբաթերթերը օգտագործուած են հին հայկական մանրանկարչութեան մէջ։ Ոսկին կ'օգտագործուի նաեւ ժամացոյցները, զարդարանքի եւ սպասքի առարկաները ոսկեզօծելու համար։ Տեխնիկա յի մէջ, դրամի հատման, մետալներ եւ ատամնաբրոթեզային սկաւառակներ պատրաստելու համար կ'օգտագործեն ոսկիի համաձուլուածքները։ Ոսկիի միացութիւնները կ'օգտագործուին լուսանկարչութեան մէջ։
Բժշկութեան Մէջ
Անոնց կախոյթները՝ բժշկութեան մէջ․ ռեւմատիկ յօդաբորբոքումները եւ գայլախտը բուժելու համար։ Ոսկի պարունակող դեղամիջոցներու կիրառումը հակացուցուած է թոքախտ ի, շաքարախտ ի, սիրտ-անոթային, լէարդ ի, երիկամներ ու եւ արեան հիւանդութիւններու դէպքերու պարաքային։ ռատիօակտիւ ոսկին (սովորաբար 198Au) կ'օգտագործուի ուռուցքներ ու բուժման, լէարդի, փայծաղ ի եւ այլ օրկաններու հիւանդութիւններու ախտորոշման համար։
Տնտեսական Նշանակութիւն
Ապրանքային արտադրութեան պայմաններուն մէջ, ոսկին կը կատարէ համընդհանուր համարժէքի դեր, որով ձեռք կը բերէ յատուկ սպառողական արժէք ու կը վերածուի դրամի․
Որպէս դրամ ոսկիի առանձնացման պատճառը ատոր ֆիզիքական եւ քիմիական յատկութիւններն են։ Ոսկիի զգալի մասը կ'օգտագործուի ստակներ պատրաստելու համար կամ ձուլակտորներով կը պահուի որպէս կեդրոնական դրամատուներու մէջ (պետութեան) ոսկիի պաշար։ Ան լայնօրէն կ'օգտագործուէր արդիւնաբերական սպառման համար (ռատիօէլեկտրոնիկա յի մէջ, գործիքներու շինութեան մէջ եւայլն) եւ ոսկերչութեան մէջ։
Սկիզբը, ոսկին կ'օգտագործուի բացառապէս զարդեր պատրաստելու համար, հետագային ան ծառայած է որպէս խնայողութեան ու հարստութեան կուտակման, նաեւ փոխանակութեան (սկիզբը ձուլակտորներու ձեւով) միջոց։ Որպէս փող ոսկին Չինաստան ի, Հնդկաստան ի, Եգիպտոս ի եւ Միջագետք ի պետութիւններու մէջ, օգտագործուած է թերեւս Ք.ա 1500 տարի առաջ, իսկ Հին Յունաստան ի մէջ՝ Ք.ա 8-7-րդ դարերուն։ Առաջին անգամ ոսկիէն, ստակներ հատուած են Լիտիա յի մէջ, Ք.ա 7-րդ դարուն, ԽՍՀՄ տարածքը՝ Հայաստան ի մէջ, Ք.ա Ա. դար։ Սակայն հին ատեն ու միջին դարեր ուն ոսկին թանկարժէք հիմնական մետաղ չէր, որովհետեւ փողի դերը կը կատարէին նաեւ պղինձն ու արծաթը։
Յայտնագործութիւններ
Ոսկին ձեռք բերելու ձգտումը եւ հարստանալու տենչը եղած են գաղութային ու առեւտրական բազմաթիւ պատերազմներու պատճառ: Աշխարհագրական մեծ յայտնագործութիւններու շրջանին մէջ մղած է նոր հողերու որոնումներ։
Ամերիկայի յայտնագործումէն ետք, ազնիւ մետաղներու հոսքը Եւրոպա դարձաւ դրամագլուխի նախասկզբնական կուտակման աղբիւր։ Քաբիթալիզմի զարգացումը, միջմայրցամաքային առեւտուրի ընդլայնումը զօրացուցին դրամամետաղներու պահանջը, եւ մինչ այդ ոսկիի արդիւնահանումը կ'աճէր, սակայն բոլոր երկիրներուն մէջ՝ որպէս փող թերեւս լայնօրէն օգտագործուած էր նաեւ արծաթը։
Արդիւնաբերութիւն
19-րդ դարու վերջին արծաթի արժէքը կտրուկ ինկաւ եւ երիկրներու մեծ մասին մէջ, պայմաններ ստեղծուեցան մոնոմենտալիզմի (ոսկիի) անցնելու համար։ Առաջինը այդ, կատարուեցաւ Մեծ Բրիտանի ոյ մէջ, 18-րդ դարու վերջին, իսկ 20-րդ դարու սկիզբին ոսկիի արժէքը հաստատուեցաւ աշխարհի երկիրներու մեծ մասին մէջ։
Տարերային ապրանքային արտադրութեան պայմաններուն մէջ, արտացոլելով մարդոց յարաբերութիւնները, երեւոյթներու մակերեսին՝ ոսկիի իշխանութիւնը հանդէս կու գայ, որպէս իրերու յարաբերութիւն։ Ան կը թուի ոսկիի բնական ներքին յատկութիւն ու կը ծնի ոսկիի ու դրամի կռապաշտութիւնը։ Ոսկիով հարստութիւն դիզելու տենչը այնչափ կ'աճի, որ կիրքը կը մղէ հրեշաւոր յանցագործութիւններ գործելու։ Ոսկիի իշխանութինը յատկապէս կը զօրանայ դրամատիրական յարաբերութիւններու պայմաններուն մէջ, երբ ապրանք կը դառնայ նաեւ աշխատուժը։ Դդրամի րամատիրութեան ժամանակ համաշխարհային շուկայի կազմաւորումը կ'ընդլայնէ ոսկիի շրջանառութեան ոլորտը, ան կը դառնայ համաշխարհային դրամ։ Դրամատիրութեան ընդհանուր ճգնաժամի պայմաններուն մէջ ոսկիի միօրինականացումը կը խախտի։
Դրամատիրական երկիրներու ներքին շրջանառութեան մէջ տիրապետող կը դառնան թղթադրամներն ու ոսկիով չփոխանակուող դրամատան տոմսերը։ Կը սահմանափակուին կամ ընդհանրապէս կ'արգիլուին ոսկիի արտահանումն ու առուծախը։ Ատոր հետ կապուած, ոսկին կը դադրի շրջանառութեան ու վճարման միջոցի դերեր կատարել, բայց իտէալապէս հանդէս գալով որպէս արժէչափ, ինչպէս նաեւ պահպանելով գանձակուտակման միջոցի ու համաշխարհային դրամ ի իր նշանակութիւնը, ան կը մնայ որպէս դրամատիրական երկիրներու դրամական համակարգի հիմք ու փոխադարձ դրամական պահանջներու եւ պարտաւորութիւններու վերջնական կարգաւորման գլխաւոր միջոց։
Ոսկիի պաշարներու չափը դրամատիրական վասուտաներու կայունութեան եւ առանձին երկիրներու տնտեսական ներուժի կարեւոր ցուցանիշ է։ Արդիւնաբերական սպառման, ինչպէս եւ մասնաւոր գանձակուտակման համար ոսկիի առուծախը կը կատարուի ոսկիի շուկաներուն մէջ։ Ընկերային տնտեսական պայմաններուն մէջ, ոսկին նոյնպէս համընդհանուր համարժէք է եւ հանդէս կու գայ որպէս արժէչափ ու գիներու զանգուած։
1 Յունուար 1961- ին խորհրդային ռուբլին կը պարունակէ 0,987412 կր. զուտ ոսկի։ Այդ նոյն քանակութիւնը դրուած է փոխանակային ռուբլիի՝ ՏՓԽ-ի անդամ-երկիրներու միջազգային ընկերային արժոյթի հիմքին մէջ։ Համաշխարհային ընկերային շուկային մէջ ոսկին կը կատարէ համաշխարհային դրամի դերը։
Գիներ
Ոսկիի գինը, հաշուի առնելով իր յատուկ գործառոյթը, սկիզբէն գոյութիւն ունէր ոսկիի ստանտարտ եւ մինչեւ 1970-ական թուականները ստեղծուած է դրամավարկային կարգաւորման մարմիններու պետութիւն, որ որպէս կանոն, կեդրոնական դրամատան խնդիրն էր ։
Ոսկիի համաշխարհային գինը հիմնականին մէջ, կ'որոշուի Լոնտոն ի ոսկիի սակարանին մէջ։ 2000-ականներու 2-րդ կէսէն, ոսկիի գինը շարունակաբար աւելցած է։ Հիմնական պատճառներէն են ոսկեգործական արտադրանքի համաշխարհային վաճառքի ծաւալի աճը, ԱՄՆ տոլարի դիրքերու թուլացումը եւ ոսկիի գնումը որպէս յուսալի խնայողութիւն՝ համաշխարհային վերջին տնտեսա-ֆինանսական ճգնաժամի հետեւանքներու համատեքստին մէջ։
2012 թուականի վերջին տարիներուն առաջին անգամ ոսկիի համաշխարհային գինը կայունացման նշաններ կը դրսեւորէ։ Ըստ կանխատեսումներու՝ յառաջիկայ տասնամեակին մէջ, ոսկիի պահանջարկը կ'աճի՝ յանգեցնելով ոսկիի գինի աճի միտման պահպանմանը։
Պաշարներ
Ոսկիի պաշարներ, ոսկիի ձուլածոներու ու ստակներու կեդրոնացած պաշարներու ֆոնտ, որը կը պատկանի երկրի կեդրոնական էմիսիոն դրամատուներուն կամ գանձատանը։ Ոսկիի ազատ շրջանառութեան ժամանակաշրջանին մէջ կը կատարէին միջազգային վճարումներու (համաշխարհային փողի), ներքին մետաղադրամային շրջանառութեան, աւանդներու վճարումներու ու դրամատնային տոմսերու փոխանակման պաշարներու ֆոնտերու դեր։
2000-ի Յունուարէն մինչեւ՝ 2009 Մարտ, կեդրոնական դրամատուները իրենց պահեստային ոսկին կրճատած են 114 միլիոն տրոյական ունցիայով։ Այնուհետեւ, հաւանաբար նաեւ ոսկիի գիներու աճով եւ համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամով պայմանաւորուած, կեդրոնական դրամատուները սկսած են աւելցնել իրենց ոսկիի պաշարները։
Արժոյթի միջազգային հիմնադրամը իր կայքին մէջ, ամէն ամիս կը հրապարակէ կեդրոնական դրամատուներու ոսկիի պահեստային պաշարներու վերջին ամսուան տուեալները։ Այսպիսով 2015 Փետրուարի դրութեամբ, ոսկիի ամենամեծ պահեստային պաշարները ունին Միացեալ Նահանգները՝ 261.5 միլիոն տրոյական ունցիա ծաւալով։ Իսկ առաջին 4 հորիզոնականները զբաղեցնող երկիրները ընդհանրապէս կը տիրապետեն համաշխարհային պաշարներու կէսէն աւելիին։
Միայն Ռուսիոյ, Թուրքիոյ եւ Հնդկաստան ի ոսկիի պաշարներու աճը, կը պայմանաւորուին համաշխարհային շուկայի փոփոխութիւններու 60 տոկոսը։ 2009 թուականէն ետք, Ղազախստան ը իր պաշարները աւելցուցած է 4 միլիոն ունցիայով փաստացի եռապատկելով եղած պաշարները։
Ամբողջ աշխարհին ոսկիի մեծ պաշարները (Յունուար 2013).
Գաղատիա
։Նոր քաղաքին համար, տես՝ Անքարա
Գաղատիա (Անգարա), Անկիւրիա կամ Էնկիւրի, հին երեւելի ու պատմական քաղաք, ներկայիս (1938) մայրաքաղաք Թուրքիոյ, ինչպէս ժամանակաւ մայրաքաղաք եղած է Գաղատիա գռ.ին, Փոքր Ասիոյ մէջ:
Գաղատիա նշանաւոր եղած է իբրեւ քրիստոնեայ քաղաք. Ս. Պօղոս գնաց քարոզելու Աւետարանը անթիւ կուռքերով լի քաղաքիս մէջ, եւ քրիստոնէական ճշմարիտ կրօնքը հոն ունեցաւ իր աղանդաւորները: Չորրորդ դարու առաջին կիսուն, Ս. Յուլիս քահանայապետը Գաղատիոյ եկեղեցին առաքելական եկեղեցիներու կարգը դասեց, հոս գումարուած են շատ ժողովներ, յորոց ոմանց կանոնները եւս հասած են մեզ:
Անգարա հեռուէն հիանալի եւ նկարչական դիրք ունի, ամփիթէատրոնի ձեւով տարածուած է, 120 մէրթ դաշտէն եւ 920՛ ծովու մակերեւոյթէն բարձր բլրոյ մը՝ արեւելեան, հարաւային եւ արեւմտեան կողմերը, որուն գագաթին վրայ հանգչած է մեծատարած եռապարիսպ բերդը: Գաղատիոյ հնութեանց մէջ առաջինը կը համարուի հռչակաւոր Օգոստոսի տաճարը, որ ոչ միայն մասամբ կանգուն մնացած որմերու սրբատաշ եւ հաւասարաչափ սարմարիոն քարերով, ճարտարապետական ձեւովը եւ զարդերով, այլեւ ընդարդակ արձանագրութիւններովը, յոյժ հետաքրքրական եւ թանկագին մնացորդ մըն է հնութեանց յաչս հնախօսներու եւ պատմաբաններու: Թուրքերը այս տաճարին Հաճի Պէյրամ անունը կու տան մերձակայ համանուն մզկիթի անուամբ, որուն մէջ է Հաճի Պէյրամի շիրիմը եւ գաղագը: Հին արձաններ, խոյակեր, սիւներ եւ ուրիշ հնութեանց մնացորդներ կը գտնուին քացաքիս զանազան կողմերը:
ԺԹ. դարուն սկիզբը Գաղատիոյ բնակչութիւնը 40000-50000 էր. իսկ 1900-ին 30-35 հազար: Մեծամասնութիւնը կը կազմէին Թուրքեր, որոնք ընդհանրապէս պետական գործերով կը զբաղէին: Բազմութեան կողմէն երկրորդ կու գային հայ կաթողիկեայք, որոնց թիւը 10000-ի կը հասնէր, եւ 1850 թուականէն է վեր ունեցած էին իրենց եպիսկոպոս առաջնորդներ, որոնց մէջ նշանաւոր եղած է Գեր. Անտոն եպ. Շիշմանեան (1850-1862), որուն դամբանը կը գտնուէր մայր եկեղեցւոյ աւագ խորանին կռնակը. Այդ եպիսկոպոսին օրով բացուած է վանք մը, որուն մասին Գէորգ Փէրոյ Գաղղիացի ուղեւորը գովեստով կը խօսի: Հին ատեն բոլոր Հայերը թուրքերէն կը խօսէին, այս վանքի աշակերտները կ’ըլլան ամբողջ քաղաքի հայ հասարակութեան մէջ հայերէն լեզուն մշակողն ու խօսողը: Կաթողիկէ Հայերը չորս եկեղեցի ունէին. Ս. Աստուածածին՝ որ էր մայր եկեղեցին, որուն մօտ կը գտնուէին տարրական դպրոցներ. Կանխաւ կար նաեւ գաղղիացի Եգինէոս Պօրէէն հաստատուած լեզուաց դպրոց մը: 1883-1884 տարիներու մէջ Յակոբ Գըրմըզեան քեհենեյի ջանքով բացուեցաւ Որդին Յիսուսի կամ Քառասնից կոչուած վարժարան մը, որ յետոյ րա»ագաներու բերմամբ ժամանակ մը փակ մնաց:
Լուսաւորչական Հայոց սեփականութիւնն էր Գաղատիոյ հիւսիսակողմը գտնուող Ս. Աստուածածին գանքը, քաղաքէն կէս ժամ հեռու, հոս կը նստէր քաղաքին առաջնորդը, երկու կամ երեք վարդապետներով:
Գաղատիա ընդհ. պատերազմէն ետք Աթաթիւրք Քէմալ փաշայի, նոր Թուրքիոյ, մայրաքաղաքն եղաւ. 1926-ի մանդահամարի մը համաձայն 122,700 բնակիչ ունէր, որոնց 239 հայ մեծ մասամբ կաթողիկէ, 6 հոգի միայն կրիկօրիէն արձանագրուած:
1680 թուական
1680 թուական, նահանջ տարի, 17րդ դարու 80րդ տարին է
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1680 ծնունդներ
Մահեր
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1680 մահեր
Ստորոգութիւն:1680
Սոճուտ տենտրոայգի
Սոճուտ Տենտրոայգի կամ Ստեփանաւանի Տենտրոբարք, կը գտնուի Լոռի մարզի Գիւլագարակ գիւղին մէջ, Ստեփանաւան քաղաքէն 12 քմ․ հեռաւորութեան վրայ, Երեւանէն 155 քմ․ հիւսիս, ծովի մակերեսէն շուրջ 1450 մ․ բարձրութեան վրայ։
Պատմութիւն
Բուսաբանական այգիին տարածքը կը կազմէ շուրջ 35 հեկտար։ Բաղկացած է բնական անտառէ, զարդանախշերով բոյսերէ, փոքրատերեւ լորենիի ծառուղիներէ եւ վայրի ծագում ունեցող այլ բուսատեսակներէ։ Բոյսերուն մեծ մասը բերուած են Երեւանի բուսաբանական այգիէն, ինչպէս նաեւ բազմաթիւ այլ երկիրներէ՝ Վրաստան, Ուքրանիա, Ռուսաստան, հեռաւոր արեւելք եւ այլն։ Բոյսերու բազմաթիւ տեսականեր բերուած են նաեւ Գերմանիայէն, Ֆրանսայէն, Փորթուգալէն, Չինաստանէն եւ ԱՄՆ-էն։ Ներկայիս, Այգին կը պարունակէ աւելի քան 500 բուսատեսակ։
Յատուկ արժէք կը ներկայացնէ Քալիֆորնիական սեկւոյան։ Այգիին մէջ, իրարու մօտ տնկուած 5 վիթխարի ծառերը երիտասարդ են եւ աւելի կը բարձրանան քանի մը հարիւր տարուայ ընթացքին։
Կլիմայ
Տենտրոայգին կը գտնուի ծովի մակերեսէն 1450 մ․ բարձրութեան վրայ: Ունի ցուրտ կլիմայ։ Անձրեւի տեղումները կը կազմեն տարեկան 550 մմ․։ Դեկտեմբեր ամիսէն մինչեւ Մարտ այգին ձիւնով ծածկուած կ՛ըլլայ։ Բոյսերու հաւաքածոն գիտական մեծ հետաքրքրութիւն կը յառաջացնէ՝ հնարաւորութիւն տալով ուսումնասիրել նոր կլիմայական պայմաններուն մէջ աճող բոյսերու զարգացման փոփոխութիւնները։
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Ստեփանաւան Ստորոգութիւն:Հայաստանի Տենտրոայգիներ
Մելքոն Իսքէնտէրեան
Մելքոն Իսքէնտէրեան, հայ գրագէտ։
Կենսագրութիւն
Բնիկ պաղտատցի: Կը փոխադըրւի Պոլիս ուրկէ Պէյրութ կը ղրկուի որպէս նամակատան տնօրէն։ Երեք տարի պաշտօնավարելէ յետոյ Ա. Ընդհ. Պատերազմին, ըստ թրքական հայերը ծովեզըրեայ վայրերէն դէպի ներքին գաւառները քշելու քաղաքականութեան, կ՛աքսորուի Երուսաղէմ ուր անգլիացիներու գերի կ՛իյնայ։ :
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ գրողներ
Քէօֆթէ
Քէօֆթէ (կոլոլակ), հայկական մսային կերակուր։ Կը պատրաստեն հիմնականին տաւարի թարմ միսէ։ Միսը փայտէ թակիչովկը ծեծեն սալաքարի վրայ, կը խառնեն սոխ, աղ, պղպեղ եւ այլ համեմունքներ, ձեռքով կը հարեն մինչեւ համաձոյլ զանգուած դառնալը, կը պատրաստեն խոշոր գնդիկներ, կ՛եփեն ջուրի մէջ եւ կ՛ուտեն իւղով կամ սոխառածով։ Առանձնապէս յայտնի են Գաւառի, Վարդէնիսի եւ Էջմիածնի քէօֆթաները։
«Քէօֆթա» բառը կու գայ պարսկերէնէն. kūfta կամ کوفتن կը նշանակէ «մանրացնել» կամ «միսէ գնդիկներ» ։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Ուտեստներ
Տիգրան Ոսկունի
Տիգրան Ոսկունի (Դամասկոս 1925 - Սան Ֆրանսիսքօ 26 Փետրուար 2005): Գրագէտ, թարգմանիչ,խմբագիր, արձակագիր ու հասարակական գործիչ: Մաս կազմած է «Ազդակ-Մարզական»-ի, «Ազդակ Շաբաթօրեակ»-ի, Բագին գրականութեան եւ արուեստի ամսագրին եւ Նոր Կեանք» շաբաթաթերթի խմբագրութեան:
Կենսագրութիւն
Տիգրան Ոսկունի, բուն անունով Տիգրան Գույումճեան, ծնած է Դամասկոս, 1925-ին։ Նախնական կրթութիւնը ստացած է տեղւոյն Միացեալ Վարժարանը, իսկ երկրորդականը՝ Դամասկոսի ֆրանսական լիսէն։ 1945-ին, ընտանեօք ան փոխադրուած է Պէյրութ եւ մուտք գործած է լրագրական ասպարէզ։
1976-ին, Տիգրան Ոսկունի կը մեկնի Մ. Նահանգներ եւ կը հաստատուի Սան Ֆրանսիսքօ, ուր կը շարունակէ իր հանրային եւ հրապարակագրական գործը։ Կը խմբագրէ «Նոր Կեանք» շաբաթաթերթը։ Ոսկունի կը մահանայ 26 Փետրուար 2005-ին։
Խմբագրութիւն եւ թարգմանութիւն
1946-1976, երեսուն տարի Տիգրան Ոսկունի մաս կազմած է «Ազդակ» օրաթերթի խմբագրութեան՝ 1952-1958 վարելով նաեւ «Ազդակ-Մարզական»ի խմբագրութիւնը։ Շրջան մը մաս կազմած է նաեւ «Ազդակ Շաբաթօրեակ»ի եւ աւելի ուշ՝ «Բագին»ի խմբագրութիւններուն։ Ան ֆրանսացի հեղինակներէ թարգմանած է աւելի քան 20 գիրքեր։ Գրած է «Բոցավառ մայրիներ» գիրքը։
Հ.Մ.Ը.Մ.ի Պէյրութի մասնաճիւղի վարչութեան անդամ
1961-1962 Տիգրան Ոսկունի եղած է Հ.Մ.Ը.Մ.ի Պէյրութի մասնաճիւղի վարչութեան անդամ։ Բազմիցս մասնակցած է Հ.Մ.Ը.Մ.ի Մերձաւոր Արեւելքի Շրջանային Վարչութեան Պատգամաւորական Ժողովներուն։
1974-ին, միութեան համագաղութային առաջին Պատգամաւորական Ժողովին, Տիգրան Ոսկունի կ’ընտրուի Հ.Մ.Ը.Մ.ի անդրանիկ Կեդրոնական Վարչութեան անդամ՝ 1974-1979։
Շքանշան
2003-ին, Ամենայն Հայոց Գարեգին Բ. Կաթողիկոս Տիգրան Ոսկունիի կը շնորհէ «Ս. Մեսրոպ Մաշտոց» շքանշանը։
Երկեր
Բոցավառ մայրիներ Հեղինակ՝ Տիգրան Ոսկունի,  Հրատարակիչ:Մատենաշար «Նոր Կեանք», Թուական:1994 Լոս Անճելըս, Գալիֆորնիա
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Դամասկոս ծնածներ Ստորոգութիւն:2005 մահեր Ստորոգութիւն:Հայ արձակագիրներ Ստորոգութիւն:Հայ հրապարակագիրներ
Քեն Խաչիկեան
Քեն Խաչիկեան (Ken Khachigian, ), ամերիկահայ քաղաքական խորհրդատու, ելոյթներ գրող եւ փաստաբան։ Ան առաւել յայտնի է որպէս ԱՄՆ նախագահ Ռիչըրդ Նիքսընի երկարատեւ օգնական եւ Ռոնալտ Ռեյկընի հիմնական զեկոյցները պատրաստող։
Ան Ռեյկընի 1980 թուականի նախագահական ընտրութիւններուն անոր գլխաւոր ելոյթներ պատրաստողն էր, եւ հետագային ալ շարունակեց Ռեյկընի համար ելոյթներ գրել՝ առաջին երդման արարողութեան, անոր երեք տնտեսական գլխաւոր ելոյթները եւ Իրանի պատանդներուն ողջունելու ելոյթը։ Թէեւ քանի մը ամիս անց, մասնաւոր վայր տեղափոխուելու նպատակով, ան հրաժարական տուաւ, սակայն ան Ռեյկընի գլխաւոր ելոյթները կը շարունակէր գրել։
Ան մասնակցեր է 9 նախագահական արշաւերու։ Ան եղեր է Պոպ Տոուլի (1996), Ճոն Մաքքեյնի (2000) եւ Ֆրետ Թոմփսոնի (2008) նախագահական արշաւներու խորհրդական։
Վաղ տարիներ եւ կրթութիւն
Քեն Խաչիկեանը ծնած է 1944 թուականի 14 Սեպտեմբերին, Վիսեյլիայի մէջ, Քալիֆորնիա։ Ան իր երեք եղբայրներուն հետ մեծցած է իր հայրական մեծ հօրը կողմէն հիմնադրուած 60 հեքթար զբաղեցնող, բամբակ, ընկոյզ եւ խաղող աճեցնող, արեւտրական ընկերութեան մէջ։ Իր մեծ հայրը Հայոց ցեղասպանութիւնէն հրաշքով կենդանի է մնացեր` «մահուան կարաւանով» երկար ճանապարհ անցնելով Չամարլու (գիւղ Էրզրում) գիւղից մինչեւ Սուրիայի Տէր Զօր անապատ:1912 թուականին Հայաստանէն գաղթեր էր Միացեալ Նահանգներ։
Ան յաճախեր է Վիսեյլիայի աւագ դպրոց, ուր ընտրուեր է կրթահամալիրի, կրտսեր եւ աւագ դասի նախագահ, եւ աւարտեր 1962 թուականին։