cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կարմիր Լոռի
«Կարմիր Լոռի», պոլշեւիկեան ագիտացիոն թերթ։ Հանդիսացած է ՀԿ(բ)կ Լոռուայ գաւառային եւ յեղափոխական կոմիտէներու օրգանը։ Լոյս տեսած է 1921-1922 թուականներուն։ Հիմնադրուած է Ալաւերդիի մէջ, Լոռի՝ 1921 թուականի Փետրուարեան ապստամութենէն յետոյ, որու հետեւանքով Լոռին կցուեցաւ Խորհրդային Հայաստանին։ 1921 թուականի Դեկտեմբերին գաւառական կեդրոնը տեղափոխուեցաւ Ջալալօղլի (այժմ՝ Ստեփանաւան), ուր ալ շարունակուեց հրատարակուիլ անկանոն պարբերականութեամբ։ Տպագրուած է Ղարաքիլիսայի մէջ (յետագային՝ Կիրովական, այժմ՝ Վանաձոր), Կարմիր բանակի զօրակայանի տպարանին մէջ։ Խմբագիրներ՝ Կ. Ղազարեան, Գ. Մեհրաբեան, Սիմակ Սահակեան (Մաճկալ Շմաւոն)։
Շեմփանզէն
Անոնք ի վիճակի են լուծելու բազմաթիւ բարդ խնդիրներ: Շեմփանզէներու ուղեղի այն հատուածը, որ պատասխանատու է սորվելու եւ զարգացման, երբեք չի դադրիր աճելէ, ահա թէ ինչո՛ւ անոնք այդքան փայլուն են, եւ այս մէկը յար ու նման է մարդոց պարագային:
Շեմփանզէներուն ծիներուն 96 առ հարիւրը մարդ արարածի ծիներուն նման են:
Ըստ վերջին ուսումնասիրութիւններուն, գիտնականները հասած են այն եզրակացութեան, որ շեմփանզէներուն «խօսելու» ձեւը մարդոց խօսելու ձեւին շատ մօտ է : Այս շատ խելացի մարդակապիկները ունին շատ լաւ կազմուած հաղորդակցելու միջոց մը: Անոնք մարդոց նման բառեր չեն գործածեր, այլ ձեւերով` լեզուի տարբերակ մը: Անոնք իրենց ձեռքերով կ'ընեն շատ ճշգրիտ շարժումներ, որոնցմէ իւրաքանչիւրը ունի յատուկ նշանակութիւն մը. այս ձեւերը ուսումնասիրող գիտնականները հաշուած են յիսունութ ձեւ: Անոնք կը գործածեն նաեւ իրենց մարմինին կեցուածքը, դէմքին արտայայտութիւնները եւ ձայներ:
Շեմփանզէներուն «խօսելու» ձեւը  ուսումնասիրելու համար անգլիացի գիտնականներ բազմաթիւ անգամներ դիտած են իրարու հետ հաղորդակցող կապիկներու վիտէօներ. ընդամէնը` երկու հազար: Գիտնականները նշմարած են անհաւատալի բան մը. վերը նշուած օրէնքները, որոնք վաւերական են աշխարհի բոլոր լեզուներուն համար, կը կիրարկուին նաեւ շեմփանզէներուն պարագային: Անոնց ամէնէն յաճախ գործածած բառերը ամէնէն կարճն են. եւ երբ շէմփանզէ մը կը գործածէ ձեւերու երկար շարք մը, անոնք ընդհանրապէս կարճ կ'ըլլան:
Մանուկները շեմփանզէներուն նման կը խնդան: Շեմփանզէները կը խնդան թէ՛ շնչած, թէ՛ ալ արտաշնչած ատեն, ասիկա կը նշանակէ, որ մանուկներուն խնդուքը շատ աւելի նոյնանման է կապիկներուն խնդուքին, քան` մարդոց խնդուքին:
4300 տարի առաջ խելացի շեմփանզէներ արդէն կը գործածէին քարէ «գործիքներ»` ընկոյզներու կեղեւները կտրելու համար: Անոնք տակաւին այսօր կը գործածեն այս նոյն հնարքը:
Կարմիր Լոռի
Տեղական բարբառին մօտ լեզուով ներկայացուցած է խորհրդային ռեժիմի կառուցուածքն ու էութիւնը, ծանօթացուցած Հայաստանի կոմունիստական կուսակցութեան գործունէութեան։ Լուսաբանած է գաւկոմի, գիւղխորհուրդներու գործունէութիւնը, մեծ տեղ տրամադրած հողային հարցի լուծման։
Խորհրդային հասարակարգի կառուցման գործին մէջ կարեւոր դեր յատկացուցած է կանանց շրջանակին մէջ տարուող աշխատանքներուն, երիտասարդութեան ագիտացիոն դաստիարակութեան, կրթութեան եւ մարզանքի հարցերուն։ Ունեցած է «Լոռուայ կարմիր երիտասարդ», «Լոռուայ աշխատաւոր կնոջ թերթիկ», «Հեծգնդի թերթիկ» էջերը։
Ստորոգութիւն:Պարբերականներ Ստորոգութիւն:Պարբերականներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Հայկական պարբերականներ Ստորոգութիւն:Հայաստանի պարբերականներ
Վոլոտիմիր Զելենսքի
Վաղ կեանք
Նախքան նախակրթարան յաճախելը, Զելենքսի ապրած է Մոնկոլիոյ Էրտենեթ քաղաքը, ուր իր հայրը կ'աշխատէր: Անոր մայրենի լեզուն ռուսերէնն է: Ան ուսանած է իրաւաբանութիւն, սակայն չէ աշխատած այդ մարզին մէջ:
Թուքիտիտիս
Թուքիտիտիս (յուն․՝ Θουκυδίδης)․ յոյն պատմաբան եւ զինուորական՝ սպարապետ (≈Ք․Ա․460-Ք․Ա․399), ծանօթ «Պելոպոնեսեան Պատերազմի Պատմութիւն» գործին համար։
Կենսագրական հակիրճ տեղեկութիւններ
Թուքիտիտիս ծնած է Ատիկէի հարաւ-արեւմտեան Ալիմօ (հին յուն․՝ Ալիմունտա) շրջանը։ Հայրը՝ Օլորոս*, Թրակիոյ ծովեզերեայ շրջանի (Թասոս կղզիին դիմացը) ոսկիի հանքերու սեփականատէր էր։ Թուքիտիտիս ազգական էր Աթէնքի քաղաքագէտ եւ սպարապետ Միլթիատիսին եւ անոր զաւկին՝ Քիմոնասին։
Ան մօտաւորապէս 25-30 տարեկան էր երբ Պելոպոնեսեան պատերազմը կը ծագի( Ք․Ա․431) Աթէնք եւ Սփարթի քաղաք-պետութիւններուն միջեւ։ Կը հիւանդանայ սակայն կը վերապրի երբ ժանտախտի համաճարակը Աթէնքի բնակչութեան 1/3 կ՛ոչնչացնէ (Ք․Ա․430-427)։
«Պելոպոնեսեան Պատերազմի Պատմութիւն» գործը
Թուքիտիտիս մօտէն ապրած է Պելոպոնեսեան պատերազմը (Ք․Ա․431-Ք․Ա․404), ինչպէս ինք կը վկայէ գործին Ե․ (Ε) հատորին 29-րդ գլուխին մէջ։ Ինք այս հսկայ գործը հատորներու չէր բաժնած։ Պատմութեան բաժանումը 8 գիրքերու «Թուքիտիտիս Իսթորիէ» կամ «Սիղրաֆի» (Θουκυδίδου Ιστορίαι կամ Συγγραφή Թուքիտիտիս Պատմութիւն կամ Գրութիւն) տիտղոսով հին բանասէրներու գործն է։
«Պելոպոնեսեան Պատերազմի Պատմութիւն»ը, դասական պատմական գործ մըն է, առաջինը իր տեսակով։ Թուքիտիտիս փաստացի տուեալներով եւ վկայութիւններով կը պատմէ Պելոպոնեսեան Պատերազմի (Պելոպոնես․ Յունաստանի ցամաքամասի հարաւը) եղելութիւնները Աթէնք եւ Սփարթի քաղաք-պետութիւններուն միջեւ։
Գործին ազդեցութիւնը
Թուքիտիտիսի «Պելոպոնեսեան Պատերազմի Պատմութիւն» գործը մեծ ազդեցութիւն ունեցած է պատմաբաններուն վրայ, ինչպէս օրինակ՝ Լուքիանոս, Փոլիվիոս, Փրիսքոս, Փրոքոփիոս, Աղաթիաս, Քանտաքուզինոս, եւայն, եւ մինչեւ այսօր կ՛ուսումնասիրուի։ Ան քաղաքական իրապաշտութեան հայրը կը սեպուի եւ գործը ուրոյն՝ իբրեւ մերձեցում միջազգային յարաբերութիւններու ուսումնասիրութեան համար։
Տե՛ս նաեւ
Իրոտոթոս
Սոֆոքլիս
Էվրիփիտիս
Էսհիլիոս
Փերիքլիս
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Յոյն աշխարհագիրներ Ստորոգութիւն:Յոյն պատմիչներ Ստորոգութիւն:Յոյն սպարապետներ Ստորոգութիւն:Աշխարհագրութիւն Ստորոգութիւն:Պատմագէտներ Ստորոգութիւն:Ռազմական պատմութիւն Ստորոգութիւն:Ռազմագիտութիւն
3092 Իրոտոթոս աստղակերպ
3092 Իրոտոթոս․ կը պատկանի Աստղակերպերու Գլխաւոր Գօտիին։ Բացարձակ մեծութեամբ աստղակերպ է (1,124), այդպէս ինչպէս հաստատուած է Արեգակնային Դրութեան համար։
Հակիրճ տեղեկութիւններ
Աստղակերպը կը յայտնաբերուի 1960-ին հոլանտամերիկացի աստղաբան Թոմ ԿերըլսինTom Gehrels, ինչպէս նաեւ Քորնելիս Եոհանես վան Հութեն եւ https://en.wikipedia.org/wiki/Ingrid_van_Houten-Groeneveld հոլանտացի զոյգին կողմէ։ Անոնք աստղակերպին կու տան «պատմութեան հայրը» անուանուած հին յոյն պատմաբան Իրոտոթոսին անունը։
3092 Իրոտոթոս աստղակերպին տրամագիծը կը բնորոշուի 35,1 ± 3,1 քլ․, իսկ անոր երկրաչափական ալպետօն (մակերեւոյթի արտացոլացման (ցրման) յատկութեան յատկանիշ) 0,057 ± 0,011 է։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Աստղակերպեր այբենական կարգող Ստորոգութիւն:Աստղակերպեր Ստորոգութիւն:1960-ին յայտնաբերուած աստղակերպեր
Կապիկի Տարի
Կապիկի Տարուան թուականը կը փոխուի ամէն տարի, սակայն միշտ 21 Յունուարէն 20 Փետրուարի միջեւ կ'ըլլայ:
Չինացիներուն օրացոյցը տարբեր է սովորական օրացոյցէն: Անոնք լուսինին կը հետեւին իրենց Նոր տարուան առաջին օրը նշելու համար:
Այս առիթով, չինացիները մէկ շաբաթ արձակուրդ կ'ունենան եւ կ'երթան իրենց ընտանիքներուն այցելելու: Ասիկա տարուան ընթացքին աշխարհի ամէնէն մեծ տեղափոխումն է: Այս տօնին առիթով մարդիկ իրարու դրամ կը նուիրեն կարմիր պահարաններու մէջ, կարմիր կը հագնին բախտաւոր ըլլալու համար եւ պայթուցիկներ կը պայթեցնեն գէշ ոգիները հեռացնելու համար :
Թոքախտ
Թոքախտ, Mycobacterium tuberculosis (MTB) մանրէով յարուցուող վարակիչ հիւանդութիւն ։ Այս օրերուս, սակայն, թոքախտը բուժելի է: Անիկա հիմնականօրէն կ'ախտահարէ թոքերը. նաեւ կրնայ ախտահարել այլ անդամներ ։ Վարակումը ընդհանրապէս ոչ մէկ ախտանշան ցոյց կու տայ. այս երեւոյթը կը կոչուի ծածուկ թոքախտ (latent tuberculosis) ։ Ծածուկ վարակի 10%-ը կը վերածուի աշխուժ հիւանդութեան, որ չբուժուելու պարագային կը տանի դէպի մահ ։ Աշխուժ թոքախտի դասական նշաններն են հազը, խորխում արեան առկայութիւնը, տենդը, գիշերային քրտինքը եւ կշիռքի նուազումը ։ Այլ անդամներու ախտահարումը կրնայ տարբեր տեսակի ախտանիշներ ցոյց տալ ։
Թոքախտը կը տարածուի օդային ճամբով (air-borne), երբ թոքերու մէջ աշխուժ թոքախտի մանրէներ ունեցող անձը կը հազայ, կը թքէ, կը խօսի կամ կը փռնգտայ ։ Ծածուկ թոքախտ ունեցողներ չեն տարածեր հիւանդութիւնը ։ Հիւանդութեան աշխուժ տեսակին սովորաբար կը հանդիպինք ՍԻՏԱ-է (HIV/AIDS) տառապողներու եւ ծխողներու մօտ. անոր ախտորոշումը հիմնուած է կրծքավանդակի շօղագրութեան վրայ ։ Ծածուկ թոքախտի յայտնաբերումը տեղի կ'ունենայ թոքախտի մաշկային փորձերով եւ արեան քննութիւններով ։ Հիւանդութեան կանխարգիլումը կը ներառէ բարձր հաւանականութիւն ունեցող անձերու մշտական քննութիւններ ու հետազօտութիւններ, դէպքերու վաղ յայտնաբերում ու բուժում եւ BCG (bacillus Calmette-Guérin) պատուաստում  : Բարձր հաւանականութեան խումբին մէջ կը գտնուին աշխուժ թոքախտէ տառապող անձերու հետ շփուողները ։ Բուժումը կը կատարուի երկարատեւ հակամանրէներու ընկալումով (antibiotics) ։ Սակայն հակամանրէներու կայութիւնը աճող խնդիր մըն է, քանի որ երթալէն կը բազմանայ դիմակայուն թոքախտի (MDR-TB) եւ ընդլայնուած կայունութիւն ունեցող թոքախտի (XDR-TB) դէպքերը։ Կը նկատուի, թէ իւրաքանչիւր 4 անձէն մէկը վարակուած է թոքախտով ։ Ամէն տարի բնակչութեան 1%-ը կը վարակուի ։ 2017-ին արձանագրուած է աշխուժ թոքախտէ վարակուողներու 10 միլիոն դէպք, որոնց 1.6 միլիոնը մահացած է, ինչ որ այս հիւանդութիւնը կը դասէ վարակիչ հիւանդութիններու մահուան գլխաւոր պատճառը ։ Մահերու աւելի քան 95%-ը արձանագրուած է զարգացող երկիրներու մէջ, որոնցմէ աւելի քան 50%-ը՝ Հնդկաստանի, Չինաստանի, Ինտոնեզիայի, Փաքիստանի և Ֆիլիփինի մէջ ։ 2000-էն ի վեր վարակուողներու թիւը տարուէ տարի կը նուազի ։ Ափրիկէի ու Ասիոյ բնակչութեան աւելի քան 80%-ը թոքախտի քննութեան դրական արդիւնք ունի, իսկ Միացեալ Նահանգներու մէջ այդ ցուցանիշը կը կազմէ 5-10% ։ Մարդիկ թոքախտէ վարակուած են անյիշելի ժամանակներէ սկսեալ ։
Պատմական տեղեկութիւններ
Թոքախտը հնագոյն եւ ամէնէն շատ տարածուած հիւանդութիւններէն մէկն է։ Թոքախտի ախտաբանական երեւոյթներ յայտնաբերուած են քարէ դարու մարդոց ու Եգիպտոսի մումիաներու ոսկրային մնացորդներուն մէջ։ Հին դարերու բժիշկները կ'առանձնացնէին թոքախտի բնորոշ ախտանշաններ՝ զօրաւոր հազ (խորխարտադրութեամբ), յաճախակի արիւնախխումներով եւ տենդով, որ շուտով կը հիւծէ հիւանդը. հոսկէ յառաջացած է թոքախտի հետազօտութիւններով զբաղող գիտութեան՝ ֆթիզիատրիայի (фθίσις -հիւծում, քայքայում) անուանումը։ Այն ժամանակ թոքախտը կը նկատուէր յոյժ վարակիչ եւ ժառանգաբար փոխանցուող հիւանդութիւն։ Այդ պատճառով, օրինակ Պարսկաստանի մէջ, թոքախտով տառապող հիւանդները բորոտներուն հետ միասին կը մեկուսնացնէին, իսկ Հնդկաստանի մէջ արգիլուած էր նման հիւանդներու կամ անոնց հարազատներու հետ ամուսնութիւնը։
Համաճարակաբանութիւն
Համաճարակաբանութեան տեսանկիւնէն կարեւոր կը նկատեն կենսաբանական (կապուած մարդու օրկանիզմի եւ հիւանդութեան հարուցիչի փոխազդեցութեան հետ) եւ ընկերային (բնակչութեան եւ անոր առանձին խումբերու առողջական ու ընկերային վիճակ) գործօնները։ Վարակի հիմնական աղբիւր կը հանդիսանայ թոքերու թոքախտէ տառապող հիւանդը, որմէ վարակը կը փոխանցուի օդակաթիլային, հազուադէպ՝ սնունդի ճամբով։ Երկրորդական դեր ունին վարակի միւս աղբիւրները. թոքախտէ տառապող խոզերը, կատուները, շուները, թռչունները, որոնցմէ մարդը կրնայ վարակուիլ ինչպէս օդակաթիլային, այնպէս ալ շփման ձեւով։
Բարեբախտաբար միշտ չէ, որ օրկանիզմի վարակումը միկոմանրէներով կը տանի հիւանդութեան յառաջացման։ Այս առումով կարեւոր նշանակութիւն ունին կեանքի անբարենպաստ պայմանները եւ օրկանիզմի դիմադրողականութեան անկումը։ Հիւանդութեան յառաջացման կը նպաստեն սնունդի պակասը, երկարատեւ ֆիզիքական եւ յուզումնային լարուածութիւնը եւ որոշ քրոնիք հիւանդութիւններ (շաքարախտ,խոցային հիւանդութիւն, քրոնիք ալքոհոլիզմ եւ այլն) ։
Թոքախտը տարածուած է ամենուրեք։ Ըստ Առողջապահութեան համաշխարհային կազմակերպութեան 1990-ի տուեալներոն, աշխարհի վրայ ամէն տարի կը վարակուի մօտաւորապէս 8 միլիոն մարդ, որմէ 3-4 միլիոնը մահանայ այս հիւանդութենէն։ Թոքախտէ վարակուող մեծագոյն թիւը արձանագրուած է Ասիոյ, Ափրիկէի եւ Լատին Ամերիկայի քիչ զարգացած երկիրներուն մէջ ։
Հայաստանի մէջ
Թոքախտը հիմնական առողջական խնդիր է Հայաստանի մէջ։ 2005-ին Հայաստանի մէջ արձանագրուած է թոքախտի 2000 նոր վպարագայ։ 2006-ին, այդ թիւը նուազած է 1500-ի ։ 2010-ին արձանագրուած է 1331 պարագայ ։
Դասակարգում
Կը տարբերին թոքախտի հետեւեալ դարմանական ձեւերը.
Բուժում
Թոքախտի բուժման ժամանակ պարտադիր կ'օգտագործեն օրկանիզմի պաշտպանական ուժեր ամրապնդող մեթոտներ։ Առողջարանային սննդականոնը (զօրաւոր սնունդ, չափաւոր ֆիզիքական շարժում) ունի էական նշանակութիւն։ Որոշ պարագաներու վիրաբուժութեամբ կը հանեն թոքերու, երիկամներու եւ թոքախտով ախտահարուած այլ հատուածներ։
Փոկերը
Անոնք կրնան հասկնալ բառերն ու հրամանները, ինչպէս նաեւ`նշաններն ու մարդկային ծիծաղը, բայց անոնք վատ յիշողութիւն ունին:
Թոքախտ
Բուժում
Թոքախտի բոլոր ձեւերու յաջող բուժման նախադրեալներն են բժիշկի սահմանած սննդականոնի պահպանումը, բազմատեսակ, կենսանիւթերով հարուստ սնունդը, ինչպէս նաեւ մաքուր օդը (անհրաժեշտ է հիւանդին սենեակը մշտապէս օդափոխել)։ Ժամանակին կիրարկուած համալիր բուժումը առիթ կու տայ բուժելու հիւանդներու ճնշող մեծամասնութիւնը։
Փոկերը
Փոկերը ունին երկակենցաղ ապրելակերպ: Փոկերը ջուրէն կը հեռանան միայն բազմանալու, ձագեր ծնելու, հին մաշկը թափելու, հանգստանալու, մարմինի ջերմաստիճանը կարգաւորելու կամ ջուրի մէջի գիշատիչներէն փախչելու համար:
Թոքախտ
Բուժում
Միեւնոյն ժամանակ, Հայաստանի առողջապահութեան նախարարութեան Կլոպալ հիմնադրամի կողմէ "Թոքախտի դէմ պայքարի ազգային ծրագիրի զօրացում" դրամաշնորհային միջոցներով Երեւանի շարք մը համայնքներու մէջ, ինչպէս նաեւ հանրապետութեան մարզերու մէջ թոքախտի դեղակայուն ձեւերով հիւանդներու բուժման նպատակով կը բացուին դեղակայուն հիւանդներու բուժման առանձնարաններ, կը հրաւիրուին Առողջապահութեան Համաշխարհային Կազմակերպութեան փորձագէտներ, կը վերապատրաստուին մասնագէտներ, կը նախատեսուի դեղակայուն հիւանդներու ընդլայնուած ընկերային աջակցութիւն ։
Փոկերը
Պաղ ջուրերուն մէջ իրենք զիրենք տաք պահելու համար փոկերը իրենց մաշկին տակ ունին ճարպի շերտ մը, որ կը կոչուի blubber: Իրենց ջրակայուն մորթին առկայութիւնը կը դիւրացնէ ալիքներուն մէջ երթեւեկելը:
Թոքախտ
Կանխարգիլում
Թոքախտի կանխարգիլումը կը կատարուի 3 ձեւով՝
Փոկերը
Փոկերուն դէմքին մազերը կ'օգնեն իրենց մութ ու պղտոր ջուրերուն մէջ որսը յայտնաբերելու: Ընդհանուր առմամբ, փոկերը կ'ապրին 25-30 տարի:
Թոքախտ
Կանխարգիլում
Թոքախտի ընկերային կանխարգիլումը միջոցառումներու համալիր է, որուն նպատակը բնակչութեան առողջութեան բարելաւումն է։ Անիկա կը ներառէ ինչպէս կեանքի նիւթական պայմաններու եւ կենցաղավարման մակարդակի բարելաւումը, այնպէս ալ առողջապահական գիտելիքներու հայթայթումը։
Փոկերը
Էգերը հակած են աւելի երկար ապրելու:
Թոքախտ
Կանխարգիլում
Թոքախտի առողջապահական կանխարգիլում ըսելով կը հասկնանք հիւանդութեան բաց ձեւով հիւանդներու շտապ հիւանդանոցային հոգատարութիւն, ինչպէս նաեւ բնակչութեան զանգուածային (յատկապէս հանրակացարաններու մէջ ապրողներու) պարբերաբար հետազօտութիւններու կատարում։ Վարակման վտանգը աւելի եւս կը բարձրանայ ընտանեկան սերտ շփման մթնոլորտի մէջ, ուստի հիւանդներու հետ շփուած բոլոր անձերը պէտք է գտնուին հակաթոքախտային յատուկ հսկողութեան տակ։ Տեղամասային հիւանդապահը ամէն ամիս պէտք է այցելէ ու հետեւի հիւանդին եւ վստահ ըլլայ, որ ան ճիշդ ձեւով կը կատարէ բժիշկին թելադրանքները, ինչպէս նաեւ պէտք է ընտանիքի անդամներուն սորվեցնէ հիւանդութեան կանխարգիլման անձնական միջոցները, յատկապէս՝ անձնական իրերու օգտագործման վարակազերծման մեթոտները։
Փոկերը
Փոկերը անասուններու ամէնէն խելացի տեսակներէն են: Անոնք կրնան հասկնալ բառերն ու հրամանները, ինչպէս նաեւ` նշաններն ու մարդկային ծիծաղը, բայց դժբախտաբար անոնք վատ յիշողութիւն ունին
Թոքախտ
Կանխարգիլում
Թուքը հաւաքելու համար իւրաքանչիւր հիւանդ պէտք է ունենայ թքաման. թուքը կը հաւաքեն մինչեւ թքամանի կէսը, այնուհետեւ անոր վրայ կ'աւելացնեն չոր քլորակիր (10 մլ-ին՝ 2 կրամ), կըը խառնեն եւ 2 ժամ կը ձգեն թքամանին մէջ։ Վարակազերծելէ ետք պարունակութիւնը կը թափեն կոյուղի, իսկ թքամանը կը լուան սովորական ձեւով։
Հիւանդին ճերմակեղէնը (յատկապէս թաշկինակները եւ սրբիչը) անհրաժեշտ է հաւաքել առանձին տոպրակի մէջ, լուալէ առաջ գիշերը թրջել քլորամինի լուծոյթով եւ 30 վայրկեան եռացնել։ Հիւանդին համար կ'առանձնացնեն ամանեղեն, որ առանձին կը լուան (նախընտրելի է 15 վայրկեան եռացնել 2%-անոց օճառասոտային լուծոյթի մէջ)։ Հիւանդին հագուստը պէտք է յաճախ արդուկել եւ օդափոխել արեւուն տակ։ Հիւանդին սենեակը պէտք է պաշտպանել ճանճերէ։ Երբ հիւանդը հիւանդանոց կը տանին, սենեակին մէջ կը կատարեն վերջնական վարակազերծում. սենեակի գետինն ու պատերը կը լուան վարակազերծող լուծոյթով, իսկ 2 ժամ ետք բնակարանը կը մաքրեն ու կը չորցնեն։ Խորհուրդ կը տրուի պատերն ու առաստաղը ճերմակ ներկել կամ պաստառները փոխել։
Առանձնայատուկ հակաթոքախտային կանխարգելումը տեղի կ'ունենայ BCG պատուաստով, զոր յայտնաբերած են ֆրանսացի գիտնականներ Քալմետն ու Կերենը։ Պատուաստը կը կատարուի պարտադիր կարգով բոլոր նորածիններուն, եթէ հակացուցումներ չկան։ Պատուաստուած երեխաներու հիւանդացութեան տոկոսը քանի մը անգամ նուազ է։ Պատուաստի ազդեցութեան տեւողութիւնը 4-5 տարի է, որմէ ետք ախտամերժութիւնը աստիճանաբար կը մարի։ Այդ պատճառով մինչեւ 30 տարեկան կը կատարեն պարբերաբար կրկնակի պատուաստ։
Թոքախտի բաց ձեւով հիւանդներու հետ շփուող երեխաներուն եւ անչափահասներուն, ինչպէս նաեւ հիւանդութեան բարձր հաւանականութեամբ հակուած անձերուն կը նշանակեն քիմիականխարգիլում՝ հակաթոքախտային պատրաստուկներու ներարկում 3 ամիս ժամանակով ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հիւանդութիւններ Ստորոգութիւն:Հիւանդութիւններ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Թոքային հիւանդութիւններ
Հրանդ Թամրազեան
Հրանդ Թամրազեան, հայ գրականագէտ, բանասիրական գիտութիւններու դոկտոր (1963), փրոֆէսոր (1964), ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ (1986), ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1996), ՀԽՍՀ գիտութեան վաստակաւոր գործիչ (1970), ՀԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր (հայկական միջնակարգ դպրոցի 9-րդ դասարանի «Հայ գրականութիւն» դասագիրքի համար), ԽՍՀՄ գրողներու միութեան անդամ (1953) ։
Կենսագրութիւն
1943-1948 թուաաններուն սորված է Երեւանի պետական համալսարանի բանասիրական բաժանմունքին մէջ։ 1951 թուաանին աւարտած է ԵՊՀ յետ-ընթացաւարտ։
1952-1955 թուաաններուն աշխատած է Հայաստանի պետական հրատարակչութեան մէջ իբրեւ աւագ խմբագիր։
1954 թուաանին «Շիրվանզադեի դրամատուրգիան» նիւթով ատենախօսութիւն պաշտպանած է եւ ստացած բանասիրական գիտութիւններու թեկնածուի աստիճան։
1964 թուաանին ստացած է փրոֆէսորի կոչում։
1968-1980 թուաաններուն եղած է ԵՊՀ խորհրդահայ գրականութեան, 1980-2001 թուաաններուն՝ հայ գրականութեան ամպիոնի վարիչ։
1986 թուաանին ընտրուած է ՀԽՍՀ ԳԱ թղթակից անդամ, 1996 թուաանին՝ ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս։ ԽՄԿԿ անդամ 1949 թուաանէն։
2006 թուաանէն Իջեւանի շրջանի Աչաջուր գիւղի միջնակարգ դպրոցը կը կոչուի Հրանդ Թամրազեանի անունով։
Գործունէութիւն
Հեղինակ է աւելի քան 300 գիտական յօդուածներու եւ ուսումնասիրութիւններու, 40 մենագրութեան, ուսումնական ձեռնարկներու, դպրոցական ու համալսարանական դասագիրքերու։
Թամրազեանի «Խմբապետ Շավարշը պատմական դարաշրջանի լույսի տակ» (Երեւան, 1962) ուսումնասիրութիւնը նոր հուն բացաւ հայ գրականագիտական մտածողութեան մեջ։
Թամրազեան կարեւոր դերակատարութիւն ունեցած է արեւմտահայ քնարերգուներու, մանաւանդ Մեծ եղեռնին զոհ դարձած հայ բանաստեղծներու ստեղծագործութեան արժեւորման, ինչպէս նաեւ 1930-ականներուն զոհուած կամ բռնադատուած տաղանդաւոր գրողներու իրաւունքներու վերականգման գործին մէջ։
Անոր ջանքերով համալսարանին մէջ կազմակերպուած են Չարենցեան ընթերցումները եւ գիտական նստաշրջանները, որոնց նիւթերը հրապարակուած են համանուն եօթ հատորներուն մէջ ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ գրականագէտներ Ստորոգութիւն:Հայ բանասէրներ
Հնդկահաւ
Հակառակ անոնց մեծ արագութեան` վայրի հնդկահաւերը կրնան թռչիլ միայն ցած բարձրութեան վրայ, նախքան անոնց կրկին գետին իջնելը: Միւս կողմէ` ընտանի հնդկահաւերու մեծ մասը ի վիճակի չէ թռչելու, որովհետեւ անոնք բուծուած են այնպէս, որ շատ աւելի մեծ ըլլան, քան` վայրի բնութեան իրենց վիճակին մէջ:
Հնդկահաւերը ընդհանրապէս բանականութիւն չունին, եւ կը թուի, թէ անոնք նաեւ խնդիր ունին յիշողութեան հետ, որ ամէնէն վատերէն մէկն է :
Մեսինիաքոս ծոց
Մեսինիաքոս ծոց (յուն․՝ Σαρωνικός κόλπος), Յոնիական ծով, Պելոպոնես, Յունաստան։ Կը տարածուի Մեսինիա եւ  Մանի թերակղզիներուն միջեւ։
Աշխարհագրական տուեալներ
Մեսինիաքոս ծոցը կը գտնուի Պելոպոնեսին հարաւ-արեւմուտքը։ Սահմաններն են Թենարօ եւ Աքրիթաս հրուանդանները։ Ծոցին ամենալայն մասը 23 ծովային մղոն է։ Ծոցին երկու ափերուն կան բազմաթիւ հրուանդաններ եւ խորշեր։
Ծովեզրերուն կը գտնուին բազմաթիւ բնակավայրեր։ Գլխաւոր քաղաքն է Գալամաթա, որ կը գտնուի ծոցին խորը։ Ուրիշ կարեւոր բնակավայրեր են՝ Քորոնի, Փեթալիտի (արեւմտեան ափերուն) եւ Քարտամիլի, Աւիա, Սթուփա, Նէօ Իթիլօ եւ Երոլիմենաս (արեւելեան ափերուն)։
Մեսինիաքոս ծոցը, ինչպէս նաեւ Միսինիա դաշտը կը կազմեն երկրաբանական խրամ մը։ Անոր արեւելքին կը բարձրանայ Թայիղեթոս լեռը։
Երկրաշարժներ
Շրջանը յաճախակի ուժգին երկրաշարժներու ենթակայ է, ինչպէս օրինակ 1947-ի եւ 1986-ի։ Վերջին 5-6 միլիոն տարիներու երկրաշարժները 3 քիլոմեթր խորութեամբ հողին նստում յառաջացուցած են։ Ծոցին խորութիւնը անհամաչափ է․ խորագոյն կէտերը 1․100մ․ կը հասնին եւ կը գտնուին ընդծովեայ հովիտի մը զուգահեռ եւ արեւելեան ափին մօտ։ Արեւմտեան կողմը համեմատաբար աւելի մեղմ ելեւէջեր ունի։
Գետեր - Կղզիներ
Փամիսոս եւ Նետոնաս գետերը կը թափին ծոցին մէջ․ անոնց գետաբերանները կը գտնուին ծոցին հիւսիսային կողմը։
Ծոցին մէջ կղզի գոյութիւն չունի։ Միայն անոր արեւմտեան մուտքին կայ Վենեթիքօ կղզեակը։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Պելոպոնեսի ծոցեր Ստորոգութիւն:Յունաստանի ծոցեր Ստորոգութիւն:Յոնիական ծով
Կիլիկիա (հանդէս)
«Կիլիկիա», առողջապահական, բարոյախօսական, ուսումնա-դաստիարակչական հանդէս։ Լոյս տեսած էր 1861-1875 թուականներուն, Կոստանդնուպոլսոյ մէջ, փոփոխական պարբերականութեամբ (ամսագիր, երկշաբաթաթերթ, շաբաթաթերթ) ։
Թերթի խմբագիր
Խմբագիր՝ Մ. Ցութուճեան։ Տպագրած է բժշկական եւ առողջապահական բնոյթի յօդուածներ, կենցաղային օգտակար խորհուրդներ, ընդհանուր տեղեկութիւններ՝ տնտեսագիտութեան, պատմութեան եւ բնագիտութեան վերաբերեալ, բանաստեղծութիւններ, գրախօսականներ։
Ստորոգութիւն:Պարբերականներ Ստորոգութիւն:Պարբերականներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Հայկական պարբերականներ Ստորոգութիւն:Թուրքիոյ հայկական պարբերականներ
Երկրորդ Ծաղկազարդ
Երկրորդ Ծաղկազարդ կը կոչուի Համբարձման յաջորդող Կիրակին, որ յատուկ տօն մը չունի, այլ ըստ կարգի աւուրց՝ Յինանց 43-րդ ու Համբարձման 4-րդ օրն է։
Կերպարուեստ (հանդէս)
«Կերպարուեստ», Հայաստանի նկարիչներու միութեան պարբերականը, որ լոյս տեսած է 2003-2014 թուականներուն։ Հրատարակիչ՝ «Դիզայն կենտրոն» կոոպերատիւ։
Իրոտոթոս
Իրոտոթոս (յուն․՝ Ηρόδοτος)․ յոյն պատմաբան, ճանապարհորդ եւ աշխարհագէտ (Ք․Ա․484 - Ք․Ա․424)։ Պատմագիտութեան հիմնադիրը կը սեպուի։ Հեղինակն է «Իսթորիէ» (հին յուն․՝ Ἱστορίαι Պատմութիւն) գործին։
Երկրորդ Ծաղկազարդ
Տոհմային յիշատակ մըն ալ աւելցուած է նոյն օրուան վրայ. ըստ աւանդութեան, հրեշտակ մը ամէն օր կ'այցելէր Լուսաւորիչին Խոր վիրապին մէջ. Համբարձման Դ. օրը ան բացակայած է եւ Գրիգոր Լուսաւորիչին բացատրած է, թէ Քրիստոսի Համբարձումը տօնելու համար՝ հրեշտակներու դասերէն իւրաքանչիւրն օր մը հանդէս կը կատարէ եւ ինքը Դ. դասէն ըլլալով՝ Դ. օրը չէր ուզած իր դասին հանդէսներէն բացակայիլ ։ Երկրորդ Ծաղկազարդին օրը 35 օրերու շարժականութեամբ 3 Մայիսէն մինչեւ 6 Յունիս կրնայ հանդիպիլ։
Կերպարուեստ (հանդէս)
Պատմութիւն
Առաջին համարը լոյս տեսած է 5 Սեպտեմբեր 2003-ին ։ Կերպարուեստը լուսաբանող մասնագիտական լրատուամիջոց էր։ Հանրահռչակած է հայ աւանդական եւ ժամանակակից ազգային կերպարուեստը։ Տպագրած է վերլուծական նիւթեր, ներկայացուցած ցուցահանդէսներ, անդրադարձած հայ նշանաւոր վարպետներու յոբելեաններուն եւ նկարիչներու միութեան գործունէութեան։
Երկրորդ Ծաղկազարդ
Հրեշտակներու այս երկխօսութիւնը կը բացատրէ այն իրադարձութիւնը՝ երբ Համբարձումէն երեք օր ետք Քրիստոս կը բարձրանայ Վերին Երուսաղէմ։ Այդ օրը հրեշտակներու ուրախութեան տօնն էր, որ կը կոչուի «Երկրորդ Ծաղկազարդ»։
Իրոտոթոս
Կենսագրական հակիրճ տեղեկութիւններ
Ան երիտասարդ տարիքին կը մասնակցի Ալիքարնասոսի բռնակալ Լիղտամիսին տապալումի անյաջող փորձին։ Ընտանիքին հետ Սամոս կ՛աքսորուի Ք․Ա․468 եւ կամ՝ Ք․Ա․467-ին։
Կերպարուեստ (հանդէս)
Պատմութիւն
Պարբերականին մէջ, հայերէնէն զատ, տպագրուած են նաեւ ռուսերէն նիւթեր։ Հրատարակուած է 1200-էն աւելի տպաքանակով տարին 1 կամ 2 անգամ, տարածուած ՀՆՄ անդամներու եւ արուեստասէր հասարակութեան մէջ, ուղարկուած միութեան մասնաճիւղեր եւ արտերկիր։
Ընդգրկուած եղած է Հայաստանի Հանրապետութեան բարձրագոյն որակաւորման յանձնաժողովի (ՀՀ ԲՈՀ) սահմանած դոկտորական եւ թեկնածուական ատենախօսութիւններու հիմնական արդիւնքներու եւ դրոյթներու հրատարակման համար ընդունելի պարբերական գիտական հրատարակութիւններու ցուցակին մէջ։
Երկրորդ Ծաղկազարդ
Եթէ Առաջին Ծաղկազարդի ժամանակ կը յիշատակուի Տիրոջ գալուստը երկրային Երուսաղէմ, ապա Երկրորդ Ծաղկազարդին կը յիշատակուի Տիրոջ մուտքը Վերին Երուսաղէմ։ Առաջին Ծաղկազարդին Տէրը կը փառաբանուէր իբրեւ Դաւիթի Որդի, իսկ Երկրորդ Ծաղկազարդին՝ իբրեւ Աստուծոյ Որդի։
Իրոտոթոս
Կենսագրական հակիրճ տեղեկութիւններ
Ք․Ա․ 455 մինչեւ Ք․Ա․ 443 կը ճաբորդէ միաժամանակ ուսումնասիրութիւններ մը կատարէ․ Սքիթիա*, Փոքր Ասիոյ խորերը, Պոնտոս, Խրիմ, Կիպրոս եւ մինչեւ Սուրիա, Բաբելոն, Եգիպտոս (որ կ՛անուանէ « Նեղոսի նուէրը»), ինչպէս նաեւ ամբողջ Յունաստանը։
22 Յունիս
22 Յունիս, տարուան 173-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 174-րդ) օրն է։
Իրոտոթոս
Կենսագրական հակիրճ տեղեկութիւններ
Սքիթիա ․ հին արձանագրութիւններու մէջ անոր սահմանները կը բնորոշուին Ռումանիայէն մինչեւ Փամիրի լեռնադաշտը, Եւրասիայի ընթարձակ շրջանը ուր վաչկատուն ցեղեր կ՛ապրէին եւ Իրանական լեզուներ կը խօսէին։ Չինացիները զանոնք իբրեւ Սաքես կը ճանչնային (Ասիացի Սքիթես) եւ «Սայ» կ՛անուանէին (չին․՝塞)։
Բաւական տարիներ Աթէնք կը մնայ եւ բարեկամական կապեր կը հաստատէ այդ ժամանակի կարեւոր անձնաւորութիւններու հետ, ինչպէս օրինակ՝ Փերիքլիս եւ Սոֆոքլիս։ Ք․Ա․443-ին, Փրոթաղորասին (իմաստասէր եւ ուսուցիչ, Ք․Ա․490 - Ք․Ա․420) հետ հարաւային Իտալիա (Մեծ Յունաստան) կը հիմնեն Թուրյի գաղթօճախը։ Իրոտոթոս հոն կ՛անցընէ կեանքին ամենամեծ շրջանը, այդ պատճառով լատինները անոր «Թուրիոս» անունը տուած են։
Իրոտոթոս աշխարհագէտը
Իրոտոթոս շրջած է բազմաթիւ տեղեր։ Նկարագրած է ժողովուրդներ, որոնք ապրած են այդ ժամանակի ծանօթ աշխարհին տարբեր շրջաններու մէջ (Եգիպտացիներ՝ Եգիպտոս այցելած է Ք․Ա․ 449-ին, Սքիթացիներ, Միջագետքի բնակիչներ)։
Գլխաւոր ճամբորդութիւններուն ընթացքին արձանագրած է կլիմայական պայմանները։ Հանդիպած է ժողովուրդներու կառավարման տարբեր վարչաձեւեր եւ նկարագրած է անոնց մշակոյթները։
Տե՛ս նաեւ
Էվրիփիտիս
Էսհիլոս
Երկրորդ Ծաղկազարդ
Հայ Առաքելական Ուղղափառ Եկեղեցին Քրիստոսի Համբարձման տօնին յաջորդող Կիրակի օրը կը նշէ «Երկրորդ Ծաղկազարդ»ը։
Իրոտոթոս
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Յոյն աշխարհագիրներ Ստորոգութիւն:Յոյն գրողներ Ստորոգութիւն:Յոյն պատմիչներ Ստորոգութիւն:Աշխարհագրութիւն Ստորոգութիւն:Պատմաբաններ Ստորոգութիւն:Քաղաքական գործիչներ
Երկրորդ Ծաղկազարդ
«Երկրորդ Ծաղկազարդ» անուանումը յառաջացած է Զատկուան, այսինքն Սուրբ Յարութեան նախորդող Ծաղկազարդի տօնին անուանումէն։ Արդարեւ, ինչպէս առաջին Ծաղկազարդը Մեծ Պահքի եօթներորդ Կիրակի օրն է, այնպէս ալ երկրորդ Ծաղկազարդը Յինանց եօթներորդ Կիրակի օրն է։
Արդարեւ, «Երկրորդ Ծաղկազարդ»ը Յիսուս Քրիստոսի յաղթանակի տօնն է։
«Երկրորդ Ծաղկազարդ»ը այն օրն է, երբ իւրաքանչիւր հաւատացեալ մասնակից կը դառնայ հրեշտակներու ուրախութեան, ցնծութեան, կը վերապրի Քրիստոսի առաջին յաղթական մուտքը Երուսաղէմ եւ կը հաւատայ, որ եթէ թոյլ տայ, որ Աստուած բնակի իր մէջ՝ ի՛նքն ալ կ'ապրի յաղթանակի այն մեծ ուրախութիւնը, զոր ապրեցան հրեշտակները։
Այս առիթով Գրիգոր Վկայասէր Կաթողիկոսին (Գրիգոր Բ. Վկայասէր. 1066-1105) գրած «Մեծահրաշ այս խորհուրդ» շարականին մէջ հանգամանօրէն պատմուած է ամբողջ աւանդութիւնը։
Ուրեմն, առաջին Ծաղկազարդի խորհուրդը երկրի վրայ՝ մարդոց համար էր, իսկ երկրորդ Ծաղկազարդը՝ երկինքը, հրեշտակներու համար։
Եթէ առաջին-բուն Ծաղկազարդը կը խորհրդանշէ Յիսուս Քրիստոսի արքայական մուտքը Երուսաղէմ, ապա երկրորդ Ծաղկազարդը կը խորհրդանշէ Յիսուս Քրիստոսին փառաւոր մուտքը Վերին՝ Երկնային Երուսաղէմ, հրեշտակներու ուղեկցութեամբ։
25 Սեպտեմբեր
25 Սեպտեմբեր, տարուան 268-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 269-րդ) օրն է։
Կերպարուեստ (հանդէս)
Պատմութիւն
Հանդէսի վերջին համարը լոյս տեսած է Սեպտեմբեր 2014-ին։ Հրատարակումը դադրեցուցած է ֆինանսներու բացակայութեան պատճառով ։
Խմբագրական խորհուրդ
«Կերպարուեստի» խմբագրական խորհուրդը ձեւաւորուած եղած է նկարիչներու միութեան բաժիններու նախագահներէն եւ կերպարուեստի ոլորտի ճանչցուած գիտնականներէն։
Պարբերականի խմբագրական խորհուրդի նախագահն էր Կարէն Աղամեանը, գլխաւոր խմբագիրը՝ Վրէժ Առաքելեանը ։
Աղբիւր
Ստորոգութիւն:Պարբերականներ Ստորոգութիւն:Պարբերականներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Հայկական պարբերականներ Ստորոգութիւն:Հայաստանի պարբերականներ
Մեղուները
Մեղուները թեւերով միջատներ են. բացի բեղմնափոշի փոխադրելէն` անոնք նաեւ ծանօթ են իրենց մեղրի արտադրութեամբ: Մեղուները ունին եօթը տարբեր ընտանիքներու դասակարգեր, որոնց մէջ կան մօտ 16.000-էն աւելի տեսակներ ամբողջ աշխարհին մէջ:
Նեկտարը եւ բեղմնափոշին մեղուներու համար ներուժի հիմնական աղբիւրներն են: Բեղմնափոշին յատկապէս մեղուներուն համար սպիտակուցի եւ այլ սննդանիւթերու հիմնական աղբիւրն է:
Անոնց թրթուրներուն համար բեղմնափոշիի մեծ մասը սնուցման աղբիւր կ'ապահովէ:
Միջատներու գիշատիչները, ինչպիսիք են գայլամեղուները (beewolf) եւ վիշապաճանճերը (dragonfly), ինչպէս նաեւ` կարգ մը թռչուններ,  կ'որսան մեղուները: Մեղուներու կարճաժամկէտ յիշողութիւնը բաւական տկար է` հակառակ անոնց զարմանալի ունակութիւններուն :
Մեղրը բնական ուտելիք մըն է, զոր կ'արտադրեն մեղուները ծաղիկներուն վրայէն հաւաքած նեկտարով :
Մեղր
Մեղրը բնական ուտելիք մըն է, զոր կ'արտադրեն մեղուները ծաղիկներուն վրայէն հաւաքած նեկտարով:
Հրաչեայ Թամրազեան
Հրաչեայ Թամրազեան, բանաստեղծ, թարգմանիչ, հայագէտ, Հայաստանի Հանրապետութեան Գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի թղթակից անդամ, Մ. Մաշտոցի անուան մատենադարանի հին ձեռագիրներու գիտահետազօտական հիմնարկի տնօրէն։
Մեղր
Երկար ժամանակ մեղրը եղած էր միակ համեմը, որուն միջոցով կարելի էր ուտելիքները  քաղցրացնել: Հին եւ միջին դարերուն մեղրը կը գործածուէր իբրեւ դարման, համեմ եւ քաղցրեղէն: Շատ աւելի ուշ է, որ կը յայտնուին մեղուապահները եւ մեղուները կը սկսին ընտելացուիլ:
Հրաչեայ Թամրազեան
Կենսագրութիւն
Ծնած է Երեւան։ 1971 թուականին աւարտած է միջնակարգ դպրոցը, 1976 թուականին աւարտած է Երեւանի պետական համալսարանի բանասիրական բաժանմունքը, 1977-ին աշխատանքի անցած է Երեւանի Մեսրոպ Մաշտոցի անուան Մատենադարանին մէջ` նախ իբրեւ աւագ աշխատող, ապա կրտսեր ու աւագ գիտաշխատող։
Մեղր
Նկարագրութիւն
Սկզբունքով մեղրը քիչ թէ շատ հեղուկ է, սակայն կրնայ ժամանակի ընթացքին բիւրեղանալ եւ աւելի թանձրանալ` ըստ իր ծագումի բոյսին: Մեղրին այս բիւրեղացումը ըսել չէ, թէ ան սկսած է փճանալ:
Հրաչեայ Թամրազեան
Կենսագրութիւն
1988-1991 թուականներուն աշխատած է «Սովետական գրող» հրատարակչութեան մէջ՝ իբրեւ գլխաւոր խմբագիր, իսկ 1991-1993 թուականներուն զբաղեցուցած է «Նաիրի›› հրատարակչութեան տնօրէնի պաշտօնը։
1986 թուականէն Գրողներու միութեան անդամ է։ 1993-ին նշանակուած է ՀՀ կառավարութեան առընթեր Հրատարակչական գործերու վարչութեան պետ, իսկ 1995-1997 թուականներուն ղեկավարած է ՀՀ Տեղեկատուութեան նախարարութիւնը։
Մեղր
Նկարագրութիւն
Որպէսզի ան դարձեալ հեղուկ դառնայ, կարելի է զայն մեղմ կրակով քիչ մը տաքցնել:
Հրաչեայ Թամրազեան
Կենսագրութիւն
1997-2007 թուականներուն համատեղութեամբ աշխատած է իբրեւ «Նաիրի» հրատարակչութեան տնօրէն եւ Մատենադարանի աւագ գիտաշխատող։
1999 թուականին ստացած է բանասիրական գիտութիւններու դոկտորի գիտական աստիճան։
Մեղր
Նկարագրութիւն
Գոյութիւն ունին տեսակաւոր մեղրեր: Նախ եւ առաջ` այն մեղրերը, որոնք շինուած են նուազագոյնը 50 առ հարիւր մէկ տեսակի ծաղիկով, ապա` տարբեր տեսակի ծաղիկներով շինուած մեղրերը:
Հրաչեայ Թամրազեան
Կենսագրութիւն
2007 թուականէն զբաղեցուցած է Մատենադարանի տնօրէնի պաշտօնը։
Մեղր
Նկարագրութիւն
Գլխաւորաբար մէկ ծաղիկով շինուած մեղրերուն մէջ կարելի է տեսնել.
Հրաչեայ Թամրազեան
Կենսագրութիւն
2014 թուականէն Հայաստանի գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի թղթակից անդամ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ բանաստեղծներ Ստորոգութիւն:Հայ թարգմանիչներ Ստորոգութիւն:Հայ հայագէտներ
Կոլխոզնիկ
«Կոլխոզնիկ», խորհրդային շրջանի հայկական երկշաբաթեայ պատկերազարդ հանդէս։
Հանդիսացած է ՀԽՍՀ հողժողկոմատի, Կոլտնտկենտրոնի եւ Հայկոոպի հրատարակութիւնը։ Լոյս տեսած է 1930-1931, 1934 թուականներուն, Երեւանի մէջ։ Խմբագիրներ՝ Պ. Ֆոլեան, Վախթանգ Անանեան։ Լուսաբանած եւ ընդհանրացուցած էր առաջաւոր համարուող կոլտնտեսութիւններու աշխատանքային փորձը, քննադատած տնտեսութիւններուն մէջ տեղ գտած ենթադրեալ թերութիւնները։
«Կոլխոզնիկ»-ը զգալի աւանդ ներդրած էր անգրագիտութեան վերացման, դպրոցական գործի կազմակերպման, սոցիալիստական կենցաղի արմատաւորման բնագաւառներուն մէջ։
Յաջորդած է « Գիւղատնտեսական կեանք » ամսագրին։
Ստորոգութիւն:Պարբերականներ Ստորոգութիւն:Պարբերականներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Հայկական պարբերականներ Ստորոգութիւն:Հայաստանի պարբերականներ
Ախտաբանական Սուտ
Ախտաբանական Սուտը (pseudologia fantasica) այն է, երբ մարդը կը ստէ այնպիսի աստիճանի, որ համաչափ չէ որեւէ յստակ, առարկայական օգուտի :
Ախտաբանական Սուտի չափանիշներու ոսկեայ օրէնքներ չկան, սակայն քանի մը հիմնական բնութագրիչներ յայտնաբերուած են.
Մարդոց մեծամասնութիւնը կը սարսափի եւ կ'ամչնայ, երբ բացայայտուի իրենց սուտերը, բայց` ոչ անոնք, որոնք ունին PF: Երբ դէմ յանդիման կը գտնուին իրենց խաբէութեան հետ, PF-ով մարդիկ սովորաբար անտարբեր կը գտնուին: Անոնք չեն սարսափիր, իրենց քունը չի փախչիր, ոչ ալ կը քրտնին: Աւելի՛ն. անոնք կ՛երթան աւելի հեռուն` երբեմն տրամադրելով լրացուցիչ մանրամասնութիւններ` սուտը բացատրելու համար :
Նորա Փափազեան
Նորա Փափազեան, հայ գեղանկարիչ։
Կենսագրական գիծեր
1941-1946 թուականներուն Գահիրէի մէջ սորված է նկարիչ Աշոտ Զօրեանի մօտ։
Գործերէն են՝ «Գեղեցիկ նեկրուհին», «Աստուածամայրը երեխայի հետ», «Յոյն կինը» եւ այլն ։
Մատենագրություն
II eme exposition des peintres armeniens d'Egypte, Le Caire, 1958
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ գեղանկարիչներ
Ֆոնեաս, Էվիա
Ֆոնեաս (յուն․՝ Φονιάς)․ անբնակ ժայռակղզիակ, Սթիրոնիսիա, Էվոյիքոս ծոց, Յունաստան։
Ընդհանուր տեղեկութիւններ
Սթիրոնիսիայի հիւսիս-արեւմտեան ժայռակղզիակն է։ Ծովու մակերեսէն բարձրութիւնը 35 մեթր է։  Ունի ցած բուսականութիւն եւ կենդանական աշխարհը բաւարարուած է մուկերով եւ օձերով։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Յունական ժայռակղզիակներ Ստորոգութիւն:Ժայռակղզիակներ
Ժան Ժաք Ռուսօ
Ժան-Ժաք Ռուսօ (Jean-Jacques Rousseau, Լուսաւորութեան դարաշրջանի ֆրանսացի նշանաւոր փիլիսոփայ, մանկավարժ, երաժշտահան եւ գրող։
Ռոզ Փափազեան
Ռոզ Փափազեան, եգիպտահայ գեղանկարչուհի։
Ժան Ժաք Ռուսօ
ֆրանսական լուսաւորութեան ամէնէն ազդեցիկ գործիչներէն մէկն է։ Ծնած է աղքատ ժամագործի մը ընտանիքին մէջ։ Փոքր տարիքէն զրկուած է ծնողներէն, իսկ հարազատները չեն մտահոգուած անոր կրթութեան ու դաստիարակութեան հարցերով։ Ռուսօ թափառաշրջիկ կեանք մը վարած է, շրջագայած՝ Զուիցերիոյ քաղաքներն ու գիւղերը, հարուստ ընտանիքի մը քով աշխատած է իբրեւ սպասաւոր, որոշ ժամանակ մը ուսած է դպրեվանքի մը եւ աշխատած՝ երաժշտական դպրոցի մը մէջ։
Ռոզ Փափազեան
Կենսագրութիւն
Ծնած է Աղեքսանդրիա: Փոքր տարիքէն Աշոտ Զօրեանի արուեստանոցին մէջ հետեւած է նկարչական դասերու:
Ժան Ժաք Ռուսօ
Թափառաշրջիկ կեանքը Ռուսոյին հնարաւորութիւն տուած է մօտէն ծանօթանալու ժողովուրդին իրաւազուրկ վիճակին, անձամբ տեսնելու եւ զգալու աւատատիրական դասին մէջ իշխող ընկերային անհաւասարութիւններն ու անարդարութիւնները, ինչ որ ատելութիւն յառաջացուցած է իր մէջ՝ ազնուականութեան ու հոգեւոր դասին նկատմամբ։
Ռոզ Փափազեան
Կենսագրութիւն
Անոր սկզբնական շրջանի գործերուն մեծ մասը կնոջական դիմանկարներ եղած են: 1964-ին, Զուիցերիա փոխադրուելէ ետք, ան մասնագիտացած է վերացական նկարչութեան, եւ աւելի ուշ իւղաներկ բնանկարչութեան մէջ:
Ժան Ժաք Ռուսօ
Ռուսոյի հասարակական եւ քաղաքաիրաւական հայեացքները շարադրուած են «Դատողութիւն գիտութիւններու եւ արուեստներու մասին» (1750), «Դատողութիւններ մարդոց միջեւ անհաւասարութեան ծագման մասին» (1755), «Հասարակական դաշինք» (1762), «Էմիլ կամ դաստիարակութեան մասին» (1762), «Դատողութիւններ յաւերժական աշխարհի մասին» (առաջին անգամ հրատարակուած է մահէն ետք, 1782) երկերուն մէջ։
Ռոզ Փափազեան
Կենսագրութիւն
Ռոզ Փափազեան մահացած է ժընեւի մէջ:
Ժան Ժաք Ռուսօ
Ռուսօ մեծ ճանաչում գտած է «Դատողութիւն գիտութիւններու եւ արուեստներու մասին» գործը, որ արժանացած է Տիժոնի կաճարի մրցանակին։ Այս գործին մէջ քննադատելով իր ժամանակի հասարակական կարգերը՝ Ռուսօ կը ձգտի ապացուցել, որ քաղաքականութիւնը, գիտութիւններն ու արուեստները ոչ թէ կը ծառայեն հասարակութեան յառաջընթաց զարգացման, այլ կը ստրկացնեն մարդը։ Ան, քննադատելով քաղաքակրթութիւնը, առաջին հերթին կը քննադատէ զայն կրողները, այն քաղաքակրթութիւնը, որուն քօղին տակ ազնուականութիւնը կը թաքցէ այլասերուած բարքերը։ Ռուսօ կը քննադատէ աւատատիրական դասակարգին կեղծ քաղաքակրթութիւնն ու մշակոյթը։
Ռոզ Փափազեան
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հայ գեղանկարիչներ
Ժան Ժաք Ռուսօ
1761-ի սկիզբը լոյս տեսած «Եուլիա կամ Նոր Էլոիզ» գեղարուեստական վէպը, որ ֆրանսական զգացապաշտ գրականութեան առաջին լաւագոյն գործերէն մէկն էր։ Անիկա թարգմանուած եւ տարածուած է Եւրոպայի բոլոր երկիրներուն մէջ։ Իր վէպին մէջ Ռուսօ երկու սիրահարներու ողբերգական սիրոյ մասին խօսելու ատեն կը պաշտպանէ ազատ, դասային սահմանազատում չճանչցող սիրոյ գաղափարը։
1762-ին Ռուսօ կը հրատարակէ իր հռչակաւոր «Հասարակական դաշինք» գործը, ուր ան կ'ապացուցէր, որ անհաւասարութիւնը աճած է քաղաքակրթութեան հետ միասին։
Ռուսօ համակարգուած կրթութիւն երբեք չէ ստացած, կրթութիւն չէ տուած նոյնիսկ իր զաւակներուն, սակայն մինչեւ այսօր անոր գաղափարները ամբողջ աշխարհին կը սորվեցնեն, թէ ինչպէս պէտք է դաստիարակել երեխաները։
Կեանքին վերջին տարիները
Կեանքին վերջին տասնամեակին Ռուսօ կը գրէ իր նշանաւոր «Խոստովանութիւն» մեծածաւալ գործը եւ անոր շարունակութիւնը հանդիսացող «Երկխօսութիւն՝ Ռուսօն կը դատէ Ժան-Ժաքը» եւ «Մենակեաց երազողին զբօսանքները» գործերը։
«Խոստովանութեան» մէջ Ռուսօ կը նկարագրէ ոչ միայն իր կեանքին պատմութիւնը, այլեւ՝ իր հասարակական, քաղաքական եւ փիլիսոփայական հայեացքները, Ֆրանսայի եւ Զուիցերիոյ ընկերային ու մշակութային կեանքը, հասարակական տարբեր խաւերու կենցաղն ու բարքերը։ Անգերազանցելի ուղղամտութեամբ եւ անկեղծութեամբ հեղինակը կը նկարագրէ իր ներաշխարհը, վերապրումները, տրամադրութիւնները, խոհերն ու զգացումները, հանգամանք մը, որ այդ երկը արժէքաւոր կը դարձնէ նաեւ հոգեբանութեան տեսակէտէն։
Կեանք Եւ Գիր
Կեանք Եւ Գիր, եգիպտահայկական գրական-գեղարուեստական ամսագիր։ Լոյս տեսած է 1944-1950-ին, Գահիրէի մէջ։ Խմբագիր՝ Դ. Շահլամեան։ Նպատակ ունեցած է համախմբել սփիւռքահայ (յատկապէս եգիպտահայ) գրողներուն ու գրասէր երիտասարդութիւնը։
Մեծ տեղ յատկացուցած է Խորհրդային Հայաստանի մշակոյթի, գիտութեան եւ արդիւնաբերութեան մասին նիւթերուն։ Տպագրած է Աւետիք Իսահակեանի, Դերենիկ Դեմիրճեանի, Ստեփան Զօրեանի, Նայիրի Զարեանի, Գուրգէն Մահարիի, Դ. Մարեանի, Շիրազի, Սիլվա Կապուտիկեանի եւ ուրիշներու ստեղծագործութիւնները։
Արձագանգած է արաբական եւ համաշխարհային գրականութեան։ Աշխատակցած են Վահան Թէքէեանը, Ա. Տատրեանը, Ե. Պարսամեանը, Հ. Ժամկոչեանը, Օ. Աւետիսեանը եւ այլք։ Յաջորդած է « Զարթօնք » գրական-գեղարուեստական ժողովածուին (1939-1940)։
Ստորոգութիւն:Պարբերականներ Ստորոգութիւն:Պարբերականներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Հայկական պարբերականներ Ստորոգութիւն:Եգիպտոսի պարբերականներ
Սթիրա, ժայռակղզիակ (Էվիա)
Ընդհանուր տեղեկութիւններ
Սթիրոնիսիա կղզեխումբին մեծագոյն ժայռակղզիակն է։ Անբնակ է։ Կը գտնուի Էվոյիքոս ծոցին հարաւային մասը, Նեա Սթիրայի (Էվիայ) դիմացը։  Տարածութիւնն է 1,7 քլ․²։  Կը պատկանի Նեա Սթիրա (Էվիա) քաղաքապետութեան։
Հին անունն է Էղիլիա կամ Էղլիին։ Ըստ Իրոտոթոսին (Հերոտոթոս), պարսկական առաջին Յունաստան ներխուժման ընթացքին (Ք․Ա․ 492/490), Էրեթրիայի պաշարման (Ք․Ա․ 490) գերիները Մարաթոնասի ճակատամարտին (Ք․Ա․ 490) ընթացքին Սթիրա կը պահուին։ Ճակատամարտէն ետք, անոնք Սուսա (Պարսկաստան) Դարեհ Ա․-ին մօտ կը ղրկուին։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Յունական ժայռակղզիակներ Ստորոգութիւն:Ժայռակղզիակներ
Կոհակ (թերթ)
«Կոհակ», գրական, քաղաքական, տնտեսական եւ հասարակական շաբաթաթերթ, 1913 թուականին՝ եռօրեայ։ Լոյս տեսած է 1909-1913 թուականներուն, Կ.Պոլսոյ մէջ։ Տնօրէն-խմբագիր՝ Հ. Արամեան, խմբագիր՝ Գ. Եղիկեան։ Ունեցած է հնչակեան ուղղութիւն։
Լուսաբանած է հասարակական կեանքը, հնչակեան կուսակցութեան գործունէութիւնը, անդրադարձած ժամանակի մամուլի նիւթերուն, թղթակցութիւններ տպագրած Թիֆլիսէն, Պաքուէն, Սոֆիայէն, Պուրկասէն, Իրանէն եւ այլ վայրերէն։ Գովազդած է ընդհանուր, պարտադիր, աշխարհիկ կրթութիւնը։ «Կոհակը» ներկայացուցած է Ն.Տաղաւարեանի Օսմանեան խորհրդարանին մէջ արտասանած ճառը երկրագործութեան եւ բնական հանածոներու օգտագործման ուղիներու մասին, վիճակագրական տուեալներ Արեւմտեան Հայաստանի վերաբերեալ։ Տպագրած է Հ. Արամեանի «Անմահ Ժիրայր կամ Մեծ յեղափոխականը» վէպը, Մ. Մնակեանի «Դերասանը» յօդուածաշարը, Գ. Օզանեանի «Դրուագներ Փոքր Հայքի յեղափոխական կեանքէն», «Հայ յեղափոխութիւնը եւ ազգային մեծ վիպասանը» (Րաֆֆի, Շ. Կուրղինեանի, Հ. Մարքի, Ե. Օտեանի, Ա. Թէոդիկի յօդուածներն ու գեղարուեստական գործերը։ 1913-1914 թուականներուն (Դեկտեմբեր- Յունուար) լոյս տեսած «Դայլայլիկ» անուամբ։
Ստորոգութիւն:Պարբերականներ Ստորոգութիւն:Պարբերականներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Հայկական պարբերականներ Ստորոգութիւն:Թուրքիոյ հայկական պարբերականներ
Կոմունիզմի Ուղիով
«Կոմունիզմի ուղիով» խորհրդային շրջանի հայկական երկօրեայ թերթ։ Հանդիսացած է ՀԿԿ էջմիածնի շրջկոմի, ժողովրդական դէպուտատներու շրջանային եւ քաղաքային սովետներու օրգանը։ Առաջին անգամ լոյս տեսած է 1964 թուականին, էջմիածնի մէջ։
Լուսաբանած է արտադրական ձեռնարկութիւններու ու գիւղատնտեսական միաւորումներու աշխատանքային գործունէութիւնը։ Կարեւոր տեղ կը յատկացնէր «ժողովուրդներու բարեկամութեան ու պրոլետարական ինտէրնացիոնալիզմին», «սովետական հայրենասիրութեան» եւ երիտասարդութեան կոմունիստական ագիտացիոն դաստիարակութեան հարցերուն։ Կը լուսաբանէր շրջանի հասարակական, մշակութային եւ մարզական առօրեան, կը տպագրէր բժշկական, իրաւաբանական խորհուրդներ։
Յաջորդած է «Բամբակի համար» (1931—1934), «Կոլխոզ ֆրոնտ» (1934-1955), «էջմիածնի կոլտնտեսական» (1956-1962) եւ «Կոմունիզմի ուղիով» (միջշրջանային, 1962-1964) թերթերուն։
Ստորոգութիւն:Պարբերականներ Ստորոգութիւն:Պարբերականներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Հայկական պարբերականներ Ստորոգութիւն:Հայաստանի պարբերականներ
Կոմունիզմի Դրօշով
«Կոմունիզմի դրօշով», խորհրդային շրջանի հայկական երկօրեայ թերթ, Նախկին ՀԿԿ (Հայաստանի Կոմունիստական կուսակցութիւն) Թալինի շրջկոմի եւ ժողովրդական պատգամաւորներու շրջանային խորհրդի օրգան։ Լոյս կը տեսնէր 1953-1962 թուականներուն, իսկ 1965 թուականէն՝ Թալինի մէջ։
Լուսաբանած է շրջանի կուսակցական, արհմիութենական եւ կոմերիտական կազմակերպութիւններու աշխատանքները, կոլեկտիւ եւ խորհրդային տնտեսութիւններու առօրեան, նիւթեր տպագրած գիւղատնտեսութեան եւ արդիւնաբերութեան ենթադրեալ զարգացման ուղիներու վերաբերեալ, անդրադարձած անասնապահութեան խնդիրներուն, շրջանի աշխատաւորութեան մոբիլիզացնել ԽՄԿԿ եւ ՀԿԿ համագումարներու որոշումներու իրագործման համար։
Լայն տեղ կը յատկացնէր սոցմրցութեան, քարոզած առաջաւոր համարուող տնտեսութիւններու փորձը, անդրադարձած երիտասարդութեան ագիտացիոն դաստիարակութեան, գիտութեան եւ արտադրութեան հարցերուն։ Տպագրած է մշակութային ու մարզական կեանքը պատկերող հաղորդումներ ու լուրեր, գրական ստեղծագործութիւններ, բժշկական, իրաւաբանական խորհրդատւութիւններ։
Յաջորդած է «Բոլշեւիկեան դրօշով» (1932-1953 թուականներ) թերթին։
Ստորոգութիւն:Պարբերականներ Ստորոգութիւն:Պարբերականներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Հայկական պարբերականներ Ստորոգութիւն:Հայաստանի պարբերականներ
Ենովք Տէր Յակոբեան
Ենովք Տէր Յակոբեան, 20-րդ դարու հայ գեղնկարիչ, քանդակագործ, երաժիշտ ։
Կենսագրական գիծեր
Ծնած է Վանի շրջանի Իշխանիգոմ գիւղը (Վանայ լիճի ափին, Վան քաղաքի հարաւ-արեւմուտքը, ներկայ անունը Պաքըմլը)։ Եղած է աշուղ, երաժիշտ եւ քանդակագործ։
Ենովքի մեծ հայրը աշուղ էր, իսկ հայրը՝ Ախթամար կղզիի Սուրբ Խաչ տաճարին քահանան։ Ջարդերու ժամանակ ամերիկացի միսիոնարներու շնորհիւ, ընտանիքը փրկուած եւ ապաստանած է Երեւան։
1916-ին, Ենովք Թիֆլիսի մէջ արուեստի ուսում ստացած է, 1918-1923 վարչական պաշտօններ վարած է Մերձաւոր Արեւելքի նպաստամատոյց կոմիտէի (Near East Relief) Երեւանի եւ Նոր Բայազիդի որբանոցներուն մէջ։
Փետրուար 1921-ին Ենովք իր մասնակցութիւնը բերած է Հայաստանի մէջ խորհրդային կարգերուն դէմ տեղի ունեցած ապստամբութեան, ոտքէն վիրաւորուած, փամփուշտը երբեք ալ կարելի չէ եղած դուրս հանել, այս պատճառով ալ Ենովք մինչեւ կեանքին վերջը կաղ մնացած է։ 1923-ին գաղթած է դէպի Միացեալ Նահանգներ եւ հաստատուած՝ Արեւելեան ափ, Մասաչիւսեց նահանգին մէջ։ Աուսնացած է 1948-ին Նուարդ Քալարճեանի հետ։
Ենովքի արուեստի գործերէն ոմանք ցուցադրուած են Ուոթըրթաունի «Armenian Library and Museum of America»-ին մէջ (Մասաչիւսեց) ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ գեղնկարիչներ Ստորոգութիւն:Հայ քանդակագործներ Ստորոգութիւն:Հայ երաժիշտներ
Փեթալյի
Փեթալյի (յուն․՝ Πεταλιοί)․ Էվոյիքոս ծոցի անբնակ կղզեխումբ, Յունաստան։
Ընդհանուր տեղեկութիւններ
Փեթալյի կղզեխումբը կը գտնուի Էվոյիքոս ծոցին հարաւային մասը։ Քարիստոս քաղաքապետութեան մաս կը կազմէ։ Տարածութիւնն է 22,5 քլ․²։  Մինչեւ Ի․ դարու վերջերը կղզեխումբին երկու մեծ կղզիները՝ Մեղալոնիսոս եւ Հերսոնիսի, կը բնակուէին։ Մնացեալ կղզիակներն են՝ Աւղօ, Լամպերուսա, Լուլուտի, Մաքրոնիսի, Փոնտիքոնիսօ, Փրասօ, Թրաղոնիսի եւ Ֆունտի։
1830-ին Յունաստանի կառավարութիւնը իբրեւ երախտագիտութիւն Ռուսիոյ ունեցած դրական ներդրումին յունական ապստամբութեան ընթացքին, Փեթալյի կղզեխումբը կը նուիրէ Ռուսիոյ ցար Նիքոլաոս Ա․-ին։   Անոր յաջորդը՝ ցար Ալեքսանտր Բ․, 1867-ին կղզեխումբը կը նուիրէ Օլկա Գոստանդինովա քրոջորդիին, երբ ան կ՛ ամուսանայ Յունաստանի Եորղոս Ա․ թագաւորին։  Վերջինս 1915-ին կղզին կը նուիրէ Էմպիրիքոս նաւատէրերու ընտանիքին։  Յաջորդող տարիներու ընթացքին, կղզեխումբի կղզիակներ մաս առ մաս կը ծախուին, ինչպէս օրինակ Փապլօ Փիքասոյին եւ Դաւիթ ընտանիքին։  Անոր ջուրերուն լողացած են աշխարհածանօթ անձնաւորութիւններ՝ Մարիա Քալաս, Ուինսթըն Չորչիլ, Ռուտոլֆ Նուրեյեֆ, Կրեթա Կարպօ, եւայլն։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Յունական կղզեխումբեր Ստորոգութիւն:Կղզեխումբեր
Կոմունիզմի Համար
«Կոմունիզմի համար», խորհրդային շրջանի հայկական երկօրեայ թերթ, նախկին ՀԿԿ Հոկտեմբերեանի շրջկոմի, ժողովրդական դէպուտատներու շրջանային եւ քաղաքային խորհուրդներու օրգան։
Ստորոգութիւն:Պարբերականներ Ստորոգութիւն:Պարբերականներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Հայկական պարբերականներ Ստորոգութիւն:Հայաստանի պարբերականներ
Էրիհ Մարիա Ռեմարք
Էրիհ Մարիա Ռեմարք (գերմ․՝ Erich Maria Remarque, 22 Յունիս 1898, Օսնապրիւք, Գերմանիա - 25 Սեպտեմբեր 1970, Լոքարնօ, Զուիցերիա)․ գերմանացի վիպագիր։ Անոր գործերը կ՛արտայայտեն պատերազմի սարսափը։
Կեանքը
Էրիհ Մարիա Ռեմարք ծնած է Օսնապրիւք (Հանովերի թագաւորութիւն) կաթոլիկ դաւանանքի բանուորական ընտանիքի մը մէջ։ Աւազանի անունն է Էրիհ Փաուլ Ռեմարք (Erich Paul Remark)։ 18 տարեկան հասակին զինուորագրուած է Ա․ Համաշխարհային Պատերազմին ընթացքին եւ պատերազմած է արեւմտեան ռազմաճակատին։ 1917 Յուլիսին, ծանրօրէն վիրաւորուած ըլլալով մինչեւ պատերազմին վերջաւորութեան մնացած է Գերմանիոյ զինուորական հիւանդանոցի մը մէջ։
Ան, ապրած ըլլալով Ա․ Համաշխարհային Պատերազմին ճակատներուն յորձանքը, անոր գրութիւնները սրտաճմլիկ են եւ այդ ապրումը կը փոխանցեն։ Զանազան գործերով զբաղած է մինչեւ 1929, երբ կը հրատարակէ «Ոչ մէկ լուր արեւմտեան ճակատէն» վէպը։ Հակապատերազմական վէպ, դասական իր տեսակով, ուր Ռեմարք նկարագրած է Ա․ Համաշխարհային Պատերազմին ընթացքին իր ապրած փորձառութիւնները։ Այս վէպով Ռեմարք համաշխարհային ճանաչում կը ստանայ։ Վէպը 45 լեզուներու թարգմանուած է, ինչպէս նաեւ ժապաւէնի վերածուած է համանուն տիտղոսով։
1931-ին Զուիցերիա տեղափոխուած է ուր ապրած է մինչեւ 1939 (փոքրիկ դադարներով Ֆրանսա ալ ապրած է)։ 1933-ին Նացիները կ՛արգիլեն անոր գիրքերը եւ հրոյ ճրագ կը դարձնեն։ 1939-ին Ա․Մ․Ն․ կը մեկնի, իսկ 1943-ին քոյրը, որ մինչ այդ Գերմանիա մնացած էր, կ՛ամբաստանուի որպէս պարտուողական եւ կը գլխատուի։
1948-ին Ռեմարք Զուիցերիա կը վերադառնայ եւ մինչեւ կեանքին վերջը հոն կը մնայ։ Գործերը համաշխարհային ճանաչում ստացած են։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Գերմանացի վիպագիրներ Ստորոգութիւն:Գերմանացի գրողներ Ստորոգութիւն:Վիպագիրներ Ստորոգութիւն:Գրողներ ըստ իրենց ազգութեան Ստորոգութիւն:Գրողներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Գրողներ Ստորոգութիւն:22 Յունիսի ծնածներ Ստորոգութիւն:1898 ծնունդներ Ստորոգութիւն:25 Սեպտեմբերի մահեր Ստորոգութիւն:1970 մահեր
Գիսակ Վրոյր
Գիսակ Վրոյր, հայ ջութակահար։
Կենսագրական գիծեր
Ծնած է 1903 թուականին մեկնած է Պելճիքա, սորված է Պրիւքսէլի երաժշտանոցին մէջ՝ Մ․ Թոմսընի մօտ, որ աւարտելէ ետք դարձած է նոյն երաժշտանոցին փրոֆէսօր։
Կոչ-Դեւեթ
«Կոչ-Դեւեթ», հայերէն եւ ազրպէյճաներէն լեզուներով բոլշեւիկեան օրինական թերթ։ Ռուսաստանի կոմունիստական կուսակցութեան (կոմկուս) Պաքուի կեդրոնական կոմիտէին (կենտկոմ) կից հայկական բաժանմունքի եւ «Հումմեթ» (ազրպ.՝ Hümmət` «Եռանդ») կազմակերպութեան օրգան։ Լոյս տեսած է 1906 թուականին (16 համար), Պաքուի մէջ։
Գիսակ Վրոյր
Կենսագրական գիծեր
Համերգներով հանդէս եկած է Եւրոպայի երկրները։ Վրոյրը ջութակի ֆրանսական–պելճիքական դպրոցի ներկայացուցիչ է։
1911–1914 թուականներուն Վրոյր ապրած է Թիֆլիս, ընտրուած է Թիֆլիսի հայոց երաժշտական ընկերութեան վարչութեան կազմին մէջ։ Համերգներով հանդէս եկած է Անդրկովկասի տարբեր քաղաքներու մէջ, մասնաւորապէս Պաթումի, Ալեքսանդրապոլի մէջ։
Կոչ-Դեւեթ
Թերթի հրատարակման մասնակցել են Ստեփան Շահումեանը, Պրոկոֆի Ջափարիձէն, Լիւդուիգ Կնունեանցը, Մեշադի Ազիզբեկովը, Պետրոս Մնացականեանը։
Գիսակ Վրոյր
Կենսագրական գիծեր
1914 թուականին համերգային շրջագայութեան մեկնած է Հոլանտա։ 1923 թուականէն ապրած է Ամերիկա (Լոս Անճելըս)։
Նուագած է «Մեթրօ Կոլտուին Մայըր» ընկերութեան նուագախմբոին մէջ, հիմնադրած է իր դպրոց-արուեստանոցը, զբաղած է մանկավարժութեամբ, կազմած է ջութակի ուսումնական ձեռնարկներ։
Կոչ-Դեւեթ
Ստորոգութիւն:Պարբերականներ Ստորոգութիւն:Պարբերականներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Հայկական պարբերականներ Ստորոգութիւն:Ազրպէյճանի հայկական պարբերականներ