cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Տուրմ
Տուրմը եւ Նորաձեւութիւնը
Լուվրի ստորգետեայ առեւտրական ցուցասրահին մէջ «քաղցր օրերու» շրջանակներոնմ կը ցուցադրուին իսկական գլուխգործոցներ, որոնք կը ստեղծեն ֆրանսական տուրմի նորաձեւութեան վարպետները։ Սակայն սրահի ամենավառ իրադարձութիւնը կը համարուի 15յայտնի նորաձեւութեան տուների (Cacharel, Nina Ricci եւ այլն) ստեղծած տուրմէ զգեստներու ցուցադրութիւնը։ Եւրոպացի այս «ձեւագործներուն» ձեռնոց կը նետեն անոնց ամերիկացի պաշտռօնակիցները. 1998 թուականին, Նիւ-Յորքին մէջ, կայացած ցուցադրութիւնը վտանգեց եւրոպացիներու մենաշնորհը, այնտեղ յատկապէս ցնցող Էին տուրմէ կորսետները, զարդերը եւ հարսանեաց զգեստը։ Բայց, ի տարբերութիւն Օլիվյէ Լապիտուսի կամ Ռոպերթօ Կավալլիի, այսօր կայ նաեւ դիզայներմը, որ տուրմի նկատմամբ իր սէրը կ'արտայայտէ անմիջականօրէն։ Պրիտանացի դիզայներ Ջեֆ Բենքսը կը խօստանայ դատարանէն ետ վերցնել «Sinsbury»’s խանութներու ցանցի դէմ հարուցած 15 միլիոն օգնութիւն ստերլինգի հարցը, եթէ ատոր ղեկավարութիւնը համաձայնի իրեն տուրմով ապահովել մինչեւ կեանքի վերջը։
Սեքսը եւ Տուրմը
Այսօր կարծիք կայ, որ սեռական ուժեղ գրգռիչ հանդիսացող տուրմը կրնայ փոխարինել այդպէս սեքսը. ամենայն դէպս, ամերիկուհիներիու կէսը պատրաստ Է աւելի շուտ հրաժարուած է սեքսէն, քան տուրմէն։ Բացի այս, յայտնի Է, որ Կազանովան ամենուր իր հետ կը տանէր արծաթեայ «տուրմի տուփ», որուն մէջ ըստ անոր՝ կը կայանար իր սիրային յաջողութիւննեուի գաղտնիքը։ Դեռեւս Մադամ Պոմպադուրը՝ Ֆրանսայի թագաւորի հետ առանձնանալէն առաջ նախ՝ «կը համբուրուէր» տուրմի հետ, իսկ մադամ Դիւ Բարին՝ ատով կը կշտանար իր բազմաթիւ ֆաւորիտներուն՝ իր ցանկութիւններուն ամբողջովին համապատասխանելու համար։ Աստիճանաբար ֆրանսական արքունիքին մէջ, ձեռք բերելով «աֆրոդիզիակի» համարին մէջ, հետագային մէջ շիշ մը լաւ գինիի հետ տուրմը դարձաւ ռոմանթիկ երեկոներու անբաժան մասը։ Պատահական չէ, որ ժամանակին ֆրանսացի հրուշակագործ ժակ Բոկելը որոշեց «Կամասուտրայի » մէջ նկարագրուած դիրքերը վերարտադրել այդպէս տուրմէ արձանիկներու միջոցաւ, ան մտահղացման արդյունքը տեսնելու հնարավորություն էր տալիս միայն չափահասներին։ Պատահական չէ նաև, որ մերօրեայ ամենասեքսուալ սեւամորթ կանանց եւս կ'անուանուին «տուրմ»։
Կարօ Աբրահամեան
Կարօ Աբրահամեան, մատենագէտ եւ բանասէր։
Կենսագրութիւն
Ծնած է Իսթանպուլ։ Նախակրթութիւնը ստացած է ծննդավայրին, իսկ երկրորդական եւ համալսարանական ուսումը Պէյրութ ի մէջ։ Մասնագիտացած է առեւտրական վարչագիտութեան եւ տնտեսագիտական պատմութեան ճիւղերուն մէջ։
Աշխատակցած է Մարմարա, Զարթօնք, Արարատ օրաթերթերուն, Շիրակ, Բագին, Ջանասէր, Դիտակ ամսաթերթերուն. Հայկազեան Հայագիտական հանդէսին եւ Հասկ Հայագիտական Տարեգիրքին։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Հայ բանասէրներ Ստորոգութիւն:Հայ մատենագէտներ
Կարսի Պայմանագիր
Կարսի պայմանագիրը (Kars Antlaşması, Карсский договор), 13 Դեկտեմբեր 1921-ին ստորագրած են, ինչպէս գրուած է պայմանագիրի նախաբանին մէջ, «Հայաստանի Սովետական Ընկերվարական Հանրապետութեան, Ազրպէյճանի Սովետական Ընկերվարական Հանրապետութեան եւ Վրաստանի Սովետական Ընկերվարական Հանրապետութեան կառավարութիւնները մէկ կողմէ եւ Թուրքիոյ ազգային մեծ ժողովի կառավարութիւնը, միւս կողմէ, Ռուսաստանի Սովետական Դաշնակից Ընկերվարական Հանրապետութեան մասնակցութեամբ»։ Պայմանագիրը, յաջորդելով Մոսկուայի պայմանագիրին, կը հաստատէր վերջինիս դրութիւնները եւ կը սահմանէր ժամանակակից սահմանները Թուրքիոյ եւ Անդրկովկասեան հանրապետութիւններու միջեւ։
Կարսի պայմանագիրի վաւերաթուղթերու փոխանակումը տեղի ունեցած է 11 Սեպտեմբեր 1922-ին Երեւան ի մէջ ։
Պայմանագիրով Թուրքիոյ անցած են Կարսի մարզը գրեթէ ամբողջութեամբ եւ Սուրմալուի Գաւառը՝ ներառեալ Արարատ լեռը իր յարակից շրջաններով, իսկ Ազրպէյճանին՝ Նախիջեւանի շրջանը, որ սահմանուած է իբրեւ ինքնավար կազմաւորում։ Այս պատճառով Հայաստան կորսնցուցած է իր տարածքին գրեթէ կէսը։ Պայմանագիրի դրութիւնները պարտադրուած են խորհրդային Հայաստանի կառավարութեան ռուս պոլշեւիկեան կառավարութեան եւ անձամբ Սթալինի ճնշումին տակ։
Նախապատմութիւն
ԺԸ. դարու վերջաւորութեան եւ ԺԹ. դարու սկիզբներուն մղուած ռուս-պարսկական պատերազմներու պատճառով Ռուսական Կայսրութիւնը կը տիրանայ ժամանակակից Անդրկովկասի տարածքին մեծագոյն մասին։ 1877-1878 թուականներու ռուս-թրքական պատերազմին հետեւանքով Ռուսաստանին կ'անցնին նաեւ Կարսի, Արտահանի, Արտուինի եւ Պաթումի շրջանները։ ԺԹ. դարու վերջաւորութեան, Ի. դարու սկիզբին գրաւուած տարածքները բաժնուած էին Պաքուի, Ելիզաւէթփոլի, Երեւանի, Թիֆլիսի ու Քութայիսի նահանգներու եւ Կարսի ու Պաթումի մարզերու միջեւ։
Ռուսաստանը եւ Թուրքիան կրկին բախեցան 1914-ին սկսված Առաջին Համաշխարհային Պատերազմին։ Պարտութեան մատնելով Էնվէրի գլխաւորած թրքական բանակը Սարիղամիշի ճակատամարտին՝ ռուսերը տիրեցին ռազմական նախաձեռնութեան։ Էնվէր իր պարտութեան մէջ մեղադրեց հայերը. այս պատճառով մերձաւոր ճակատային գօտիէն ռուսամետ հայերու հեռացման պատրուակով սկսաւ Հայոց ցեղասպանութիւնը՝ Մեծ Եղեռնը։ 1915-1916 թուականներուն ռուսական զօրքերը հայկական կամաւորական ջոկատներու աջակցութեամբ գրաւեցին Արեւմտեան Հայաստանի տարածքի զգալի մասը. Վանը՝ 1915-ի Ապրիլին, Էրզրումը՝ 1916-ի Փետրուարին, Պիթլիսը եւ Մուշը՝ Մարտին, Տրապիզոնը՝ Ապրիլին, Երզնկան՝ Յուլիսին։
Օգտուելով ռուսական զօրքերի հեռացումէն՝ թուրքերը 1918-ի Փետրուարին անցան յարձակման ճակատի գիծ՝ երկու ամսուան ընթացքին ետ գրաւելով Արեւմտեան Հայաստանի տարածքները։ Ապրիլին թուրքերը ներխուժեցին նախկին ռուսական տարածք՝ գրաւելով Կարսը եւ Ալեքսանդրոպոլը։ Մինչ այդ, 3 Մարտ-ին, ստորագրուեցաւ Պրեսթ-Լիթովսկի Պայմանագիրը, որով պոլշեւիկեան Ռուսաստանը ճանչցաւ Կարսի, Արտահանի եւ Պաթումի անցումը Թուրքիոյ։ Մայիսին թրքական զօրքերը անցան նոր յարձակումի. անոնց յառաջխաղացումը դէպի Երեւան կանգնեցաւ Սարդարապատի եւ Բաշ-Ապարանի ճակատամարտերուն հայկական զօրքերու յաղթանակէն ետք, սակայն Ղարաքիլիսէի ճակատամարտին ընթացքին հայկական բանակը պարտուեցաւ։ Մայիսի վերջաւորութեան Անդրկովկասեան ֆետերասիոնը մասնատուեցաւ՝ 26 Մայիս-ին Վրաստանի անկախութեան յայտարարումէն ետք։ 28 Մայիս-ին հռչակուեցաւ Հայաստանի Դեմոկրատական Հանրապետութիւնը։ Նորաստեղծ հանրապետութիւնը ստիպուած էր կնքել Պաթումի խայտառակ պայմանագիրը, որով Հայաստան կը սահմանափակուէր 14 հազար քմ² տարածքով՝ կորսնցնելով ոչ միայն Կարսը եւ Արտահանը, այլ մաեւ Շիրակը, Սուրմալուն, Նախիջեւանը, Շարուր-Տարալագեազը, Զանգեզուրը, Ղարաբաղը եւ այլն։
30 Հոկտեմբեր 1918-ին կնքուած Մուտրոսի Զինադադարէն ետք թրքական զօրքերը լքեցին Անդրկովկասը եւ Հայաստանի Հանրապետութիւնը հաստատեց իր վերահսկողութիւնը կորսուած տարածքներու զգալի մասի նկատմամբ։ Սակայն թուրքերու նահանջէն ետք 1 Դեկտեմբեր-ին իսլամականները Կարսի մէջ հռչակեցին Հարաւ Արեւմտեան Կովկասեան հանրապետութիւնը։ Վերջինս լուծարուեցաւ 1919-ի Ապրիլին անգլիացիներու կողմէ, որմէ ետք Կարսի մարզի տարածքի մեծ մասը փոխանցուեցաւ Հայաստանին։ Փարիզի Խաղաղութեան վեհաժողովի միամեայ բանակցութիւններէն ետք 10 Օգոստոս 1920-ին կնքուեցաւ Սեւրի Պայմանագիրը, որով ոչ միայն Կարսի մարզը, այլ նաեւ Արեւմտեան Հայաստանի տարածքի զգալի մասը ճանչուեցաւ Հայաստանի Հանրապետութեան մաս։ Սակայն իրադարձութիւնները զարգացան այլ յունով. 1920-ի Ապրիլին Մուսթաֆա Քեմալի կողմէ ստեղծուած Թուրքիոյ Ազգային մեծ ժողովը երբէք չճանչցաւ այդ պայմանագիրը եւ Անտանտի դաշնակից երկիրներու դէմ պոլշեւիկներու օգնութեամբ սկսած պատերազմական գործողութիւններու պատճառով հասաւ հայերու համար ոչ նպաստաւոր շարք մը պայմանագիրներու կնքումին։
1920-ի Ապրիլին Ազրպէյճանի խորհրդայնացումէն ետք Հայաստանի Հանրապետութիւնը յայտնուեցաւ ծանր վիճակի մէջ։ Մինչեւ ամրան վերջը ռուսական, ազրպէյճանական եւ թրքական զօրքերը վերահսկողութիւն հաստատեցին Ղարաբաղի, Զանգեզուրի եւ Նախիջեւանի տարածքներուն վրայ։ Սեպտեմբերին սկսած երկրորդ հայ-թրքական պատերազմին հետեւանքով մինչեւ Նոյեմբեր թրքական զօրքերը գրաւեցին Կարսի մարզի տարածքը եւ Ալեքսանդրապոլը։ 29 Նոյեմբեր-ին Հայաստան ներխուժեցին ռուսական զօրքերը՝ 2 Դեկտեմբեր-ին պարտադրելով դաշնակցական կառավարութիւնը յանձնել պոլշեւիկներուն։ Անոր զուգահեռ դաշնակցական կառավարութեան ներկայացուցիչները թուրքերու հետ 3 Դեկտեմբերի լուսցող գիշերը ստորագրեցին Ալեքսանդրապոլի հաշտութեան պայմանագիրը, որով կը ճանչնային Կարսի մարզի գրաւումը թուրքերու կողմէ։
16 Մարտ 1921-ին կնքուած Մոսկուայի պայմանագիրով քեմալական Թուրքիան եւ պոլշեւիկեան Ռուսաստանը փաստացի կիսեցին Հայաստանի Հանրապետութեան տարածքը. Թուրքիան ստացաւ 1877-1878 թուականներուն կորսնցուցած Կարսի մարզի տարածքը եւ Պաթումի մարզի հարաւային մասը։ Կը համարուի, որ Պաթումի մարզի հիւսիսային մասի փոխարէն պոլշեւիկները թուրքերուն փոխանցեցին Սուրմալուի գաւառը։ Կարսի պայմանագիրը կոչուած էր ընդամէնը հաստատելու Մոսկուայի պայմանագիրի դրութիւնները Հայաստանի, Վրաստանի եւ Ազրպէյճանի ներկայացուցիչներու կողմէ։
Պայմանագիրին Կէտերը
Կարսի պայմանագիրը ընդգրկած է հետեւեալ կարեւոր կէտերը.
Պայմանագիրը Միջազգային Իրաւունքի Տեսանկիւնէն
Ոմանց թիւրըմբռնումներու եւ տասնամեակներ տեւած նենգափոխումներու պատճառով առ այսօր կը տիրէ այն սխալ տեսակէտը, որ, իբր թէ, Կարսի պայմանագիրը կ'որոշէ հայ-թրքական սահմանը։ Միջազգային իրաւունքի տեսանկիւնէն այդ փաստաթուղթի քննումը ակնյայտ կը դարձնէ, որ անիկա երբէք չէ ունեցած եւ չունի իրաւական ուժ, հետեւաբար չի ստեղծեր պարտաւորութիւններ կողմերուն համար ։
Կնքող Կողմերու Լիազօրութիւնները
Հայկական ՍՍՀ-ի Կարգավիճակը
ՀՍՍՀ-ը անկախ երկիր չէր, թէեւ այդպէս գրուած էր շարք մը ներքին օգտագործման փաստաթուղթերու վրայ (օրինակ՝ ՀՍՍՀ կամ ԽՍՀՄ սահմանադրութիւններուն մէջ)։ Անկախ չէր համարուեր, որովհետեւ միջազգային իրաւունքին մէջ միակողմանի իրաւական փաստաթուղթերը (unilateral legal acts), ինչ ձեւով ալ անոնք արտայայտուած ըլլան (հռչակագիրերու, յայտարարագիրներու, սահմանադրութիւններու եւ այլն), չեն կրնար շնորհել աւելի շատ իրաւունքներ, մինչեւ անիկա հասնի ըստ միջազգային իրաւունքի ։ ՀՍՍՀ-ի գոյութիւնը, հետեւաբար անոր իրաւական կարգավիճակը, կը բաժնուի 2 ժամանակաշրջանի՝
Միջազգային իրաւունքի տեսանկիւնէն ՀՍՍՀ-ը երբէք չէ եղած պետութիւն եւ, բնականաբար, երբէք ճանչցուած չէ եղած իբրեւ այդպիսին։ Պետութեան ճանաչումը այլ պետութեան մը կողմէն վճռորոշ նշանակութիւն ունի պետութեան կայացման գործին մէջ։ ՀՍՍՀ իր գոյութեան եւ ոչ մէկ շրչանի մէջ երբէք ճանչցուած չէ եղած որեւէ օրինական ճանաչում ունեցող պետութեան լիազօր իշխանութիւններու կողմէ։ ՀՍՍՀ-ի ճանաչումները չեն յառաջացուցած որեւէ իրաւական հետեւանք, քանի որ իրենց հերթին բխած են չճանչցուած երկիրներէ կամ վարչախումբերէ։ Որպէսզի ճանաչումը օրինապէս համարուի այդպիսին, անիկա պէտք է կատարուի իր հերթին օրինականօրէն ճանչցուած միջազգային իրաւունքի նիւթի կողմէ ։ Հետեւաբար, միջազգային իրաւունքի տեսանկիւնէ ՀՍՍՀ ի սկզբանէ չէ ունեցած միջպետական յարաբերութիւն իրականացնելու որեւէ կարողութիւն եւ իրաւասութիւն, մասնաւորապէս՝ միջազգային պայմանագիր կնքելու լիազօրութիւն։
Թուրքիոյ Ազգային մեծ ժողովի կառավարութեան կարգավիճակը
Թուրքիոյ Ազգային մեծ ժողովը իր կարգավիճակով հասարակական կազմակերպութիւն էր (NGO), եւ անոր մէջ միաւորուած էին նախկին պատգամաւորներ, պաշտօնանկ զինուորականներ ու պաշտօնեաներ։ Մուսթաֆա Քեմալի վարչախումբը որեւէ իրաւական հիմք չունէր միջազգային յարաբերութիւններու մէջ ներկայացնելու թրքական պետութիւնը։ Մինչեւ Նոյեմբեր 1922-ի, այսինքն՝ սուլթան Մուհամմետ Զ.-ի մեկնումը Թուրքիայէն, վերջինիս կառավարութեան վերապահուած էր Թուրքիոյ անունով միջազգային յարաբերութիւններու մէջ մտնելու իրաւունքը, եւ միայն սուլթանը կրնար, ըստ Օսմանեան կայսրութեան սահմանադրութեան 7-րդ յօդուածին, լիազօրել որեւէ անձի՝ հանդէս գալու երկրի անունով ։ Քեմալականների շարժումը սկզբնաւորուսծ ու ընթացած է օսմանեան սահմանադրութեան ոտնահարումով եւ միջազգային իրաւունքի խախտումով, որոնք երկրի օրինական իշխանութեան է՝ սուլթան-խալիֆի, դէմ ապստամբութիւնը եւ Մուտրոսի զինադադարի (30 Հոկտեմոեր 1918) ոտնահարումը։ Մուսթաֆա Քեմալ 1921-ին պարզապէս փախուստի մէջ գտնվող քրէական յանցագործ էր։ Այդ իսկ պատճառով թերեւս 11 Ապրիլ 1920-ին կայսրութեան բարձրագոյն կրօնավորի՝ շէյխ-ուլ-իսլամի, ֆեթուայով (կոնդակով) Մուսթաֆա Քեմալ մահուան դատապարտուած էր։ Ըստ անոր նոյն տարուան 11 Մայիս-ին մահապատիժի վճիռ կայացուցած էր նաեւ թրքական ռազմական դատարանը։ Այս դատավճիռը 24 Մայիս 1920-ին հաստատուած էր սուլթանին կողմէ։ Ի դէպ, Քեմալի եւ քեմալականներու նկատմամբ քրէական հետապնդումը կարճցած է միայն 24 Յուլիս 1923-ին՝ ներումի համապատասխան յայտարարագիրով ։ Կարսի պայմանագիրը ստորագրած Քեազըմ Քարապեքիր 1921-ին չէր հանդիսանար իրաւականօրէն ճանչցուած թրքական պետութեան լիազօր ներկայացուցիչը, այլ Քեմալի մարտախոպմբի ներկայացուցիչն էր։
Պայմանագիրին Վաւերացումը
Խիստ խնդրահարոյց է նաեւ Կարսի պայմանագիրի օրինապէս վաւերացուած ըլլալու հարցը։ Ըստ պայմանագիրին 20-րդ յօդուածի՝ պայմանագիրը ենթակայ էր վաւերացման։ Սակայն տպագիր աղբիւրներու մէջ չէ գտնուած յիշատակի մէջ ՀՍՍՀ որեւէ կառոյցի կողմէ Կարսի պայմանագիրին պաշտօնական անդրադարձած, առաւել եւս՝ վաւերացուցած, ըլլալու մասին։ Կարսի պայմանագիրի վերաբերեալ սովետական աղբիւրները կը նշեն միմիայն վաւերագիների փոխանակման մասին (Երեւան, 11.09.1922), սակայն չեն նշեր Հայաստանի, Վրաստանի կամ Ազրպէյանի կողմէ պայմանագիրի վաւերացման մասին։
Օտար աղբիւրները կը նշեն, որ Կարսի պայմանագիրը վաւերացուած է Թուրքիոյ Ազգային մեծ ժողովին կողմէ (16.03.1922, օրէնք #207) եւ, ի դէմս Հայաստանի, Վրաստանի եւ Ազրպէյճանի՝ ՌՍՖՍՀ-ի կողմէ ։ Եթէ ասիկա իրողութիւն է, ապա, ըստ այդմ, Կարսի պայմանագիրը անօրինական է ու անվաւեր նաեւ վաւերացման գործընթացի կոպիտ խախտման պատճառով։ Ըստ միջազգային իրաւունքի յստակ է. իւրաքանչիւր երկիր կրնայ որեւէ պայմանագիր վաւերացնել միմիայն իր անունով եւ իրեն համար ու չի կրնար անիկա ընել ուրիշի փոխարէն։
Այսպիսով, Կարսի պայմանագիրը ստորագրելու գործընթացը ոտնահարած է շարք մը jus cogens-ներ։ Ըստ այդմ, եթէ սահմանի յստակացման եւ հաստատման գործընթացը խախտած է միջազգային իրաւունքի որեւէ անբեկանելի սկզբունք՝ jus cogens, ապա տուեալ սահմանը անօրինական է եւ անվաւեր (illegal and void), քանի որ անօրինական եւ անվաւեր է այն ամրագրող պայմանագիրը։ Այս սկզբունքը ամրագրուած է Վիեննայի Պայմանագիրներու մասին օրէնքի համաձայնութեան 53-րդ յօդուածին մէջ։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Պայմանագիրներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:13 Հոկտեմբերի դէպքեր Ստորոգութիւն:Հայկական ԽՍՀ պատմութիւն Ստորոգութիւն:1921
Բովանդակութիւն Եւ Ձեւ
Բովանդակութիւն եւ ձեւ, գրական-գեղարուեստական ստեղծագործութեան` անխզելիօրէն իրար հետ կապուած կողմերը։ Գեղարուստական ստեղծագործութիւն մը անպայման կ՛ունենայ խորք (բովանդակութիւն) եւ ձեւ։
Խորք
Խորքը ստեղծագործութեան թեման է՝ հոն արծարծուած հարցերը, կեանքի պատկերները ու հեղինակային գնահատականները, այսինքն՝ արտայայտել ուզած գաղափարը։ Այլ խօսքով՝ գեղարուեստական ստեղծագործութեան խորքը թեմայի (նիւթի) ու գաղափարի միասնութիւնն է։ Օրինակ Թումանեանի «Գիքորը» պատմուածքի խորքը հայ գիւղի քայքայումն է, գիւղ-քաղաք հակադրութիւնը, քաղաքային վաշխառուական դասակարգի կողմէ գիւղացիին շահագործումը ու կործանումը։ Հոն յստակ է նաեւ հեղինակին վերաբերմունք-գնահատականը, այն է՝ հայ գիւղացիին անզօր առաքինութիւնը ու առեւտրական դասակարգին անմարդկայնութիւնը։
Ձեւ
Ձեւը ստեղծագործութեան մը պատկերումի, արտայայտչական միջոցներու ամբողջութիւնն է, որ կը ծառայէ բովանդակութեան արտայայտումին։
Ձեւի մէջ կը մտնեն երկի մասերու, պատկերներու դասաւորութիւնը, փոխադարձ կապուածութիւնը, դէպքերու զարգացումին ընթացքը։ Ձեւի անխուսափելի մաս են լեզուն ու ոճը, սեռի (պատմուածք, վէպ, բանաստեղծութիւն, թատերգութիւն եւ այլն) իւրայատկութիւնները եւ չափածոյ սեռերու տաղաչափական կառուցուածքը՝ չափ, յանգաւորում եւ այլն։
Ամփոփում
Ձեւն ու բովանդակութիւնը անբաժանելի են, այսինքն՝ հնարաւոր չէ խորք առանց ձեւի ու փոխադարձաբար։ Եթէ անջատենք ձեւը՝ ոչնչացած կ’ըլլայ բովանդակութիւնը եւ եթէ անջատենք բովանդակութիւնը, անիմաստ կը դառնայ ձեւը։ Անտարակոյս այս երկուքի մէջ առաջնային կարեւորութիւն ունի բովանդակութիւնը՝ թեման ու գաղափարը, բայց եւ ձեւի կատարելութենէն կախուած է երկի յաջողութիւնը. եթէ լաւ խորքը տրուի անյաջող ձեւով՝ գործը կը ձախողի եւ հակառակը՝ առանց լաւ խորքի գեղեցիկ ձեւը անիմաստ զարդարանք է։
Գաթըրճեան
Գաթըրճեան, հայկական մականուն ։
16 Յունուար
16 Յունուար, տարուան 16-րդ (նահանջ տարուան 16-րդ) օրն է։ 15 Յունուար 16 Յունուար  17 Յունուար
Տօներ
Ստորոգութիւն:Յունուար
Քաթմանտու
Ստորոգութիւն:Նեպալ
Հմայեակ Ոսկանեան
Հմայեակ Ոսկանեան (Սիրաս, ), հայ արձակագիր եւ թարգմանիչ։
Կենսագրական գիծեր
Ոսկանեան ծնած է Ալաշկերտ գաւառի Քարաքիլիսէ գիւղաքաղաքին մէջ, Աղրը։ Նախնական կրթութիւնը ստացած է տեղւոյ ութամեայ դպրոցին մէջ։
Առաջին աշխարհամարտի ժամանակ ընտանիքով գաղթած եւ բնակութիւն հաստատած է Թիֆլիս։ Եղած է գրաշար։ 1921 թուականին տեղափոխուած է Երեւան։
1922-1925 թուականներուն ուսանած է Երեւանի Պետական համալսարանի Պատմագրական կաճառին մէջ։ 1925-1929 թուականներուն աշխատած է իբրեւ քարտուղար։
Ան եղած է ռազմական թղթակից, Խորհրդային Հայաստանի պաշտպանութեան նախարարութեան գլխաւոր քաղաքական վարչութեան մէջ հայկական հրատարակչութիւններու խմբագիր, թարգմանիչ։ Հեղինակ է բազմաթիւ գիրքերու եւ տիրացած՝ բազում շքանշաններու եւ պարգեւներու։
Գործունէութիւն
1932 թուականին պաշտօնավարած է Մոսկուայի Լրագրական կաճառէն ներս։ 1928-1933 թուականներուն իբրեւ խմբագիր աշխատած է Լենինականի «Բանուոր» թերթին մէջ։
1933-1934 թուականներուն եղած է Երեւանի մէջ լոյս տեսնող «Հարուածային բանուոր» թերթի խմբագիրը։ 1934-1940 թուականներուն եւ 1954-1957 թուականներուն եղած է «Սովետական գրականութիւն» ամսագրի խմբագիրը, 1939-1941 թուականներուն։ 1946-1948 թուականներուն՝ Հայաստանի Գրողներու միութեան վարչութեան քարտուղար։
Հմայեակ Ոսկանեան իբրեւ գրական անուն ընտրած է «Սիրաս»ը ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ արձակագիրներ Ստորոգութիւն:Հայ թարգմանիչներ
Մկրտիչ Անանեան
Ծնած է Կ․ Պոլիս։ Կրթութիւն ստացած է Վենետիկի Սուրբ Ղազար վանքէն ներս։ 1759-ին լոյս ընծայած է աղօթագիրք մը։ Եղած է Մխիթար Սեբաստացիի աշակերտը։ 1769-ին Վենետիկի մէջ լոյս է ընծայած է «Բառարան Աշխարհաբարէ Գրաբար» գիրքը։ Մահացած է Սալոնիկ քաղաքին մէջ ։
1756-1758 թուականներուն Կ․ Պոլսոյ մէջ քարոզիչի պաշտօն կը վարէ, ուրկէ կը վերադառնայ Վենետիկ, իսկ այնտեղէն ալ կ'ուղարկուի Հռոմ, իբրեւ ներկայացուցիչ Վենետիկի Մխիթարեաններուն։ 1766-ի կը ձգէ այդ պաշտօնը եւ Վենետիկ կը վերադառնայ։ 1775-ին կրկին Կ․ Պոլսի կը ղրկուի, սակայն իր անխոհեմ ընթացքի համար մի քանի ամիսէն Թեսաղոնիկէ կ'աքսորուի, ուր եւ կը մահանայ 1777-ի Սեպտեմբեր 6-ին։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ բանասէրներ Ստորոգութիւն:Հայ բառարանագիրներ
Գալայճեան
Գալայճեան, հայկական մականուն ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայկական մականուններ Ստորոգութիւն:Մականուններ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Մականուններ ըստ վերջածանցի Ստորոգութիւն:Եան վերջածանցով մականուններ
Վարդան Քէշիշեան
Վարդան Քէշիշեան Խաչերի (1883, Մարաշ, Մարաշի գաւառ, Հալէպի նահանգ, Օսմանեան կայսրութիւն- 20 Յունուար 1920, Մարաշ), հայ դեղագործ։
Կենսագրութիւն
1914 թուականին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, զօրակոչուած է Օսմանեան բանակ եւ ուղարկուած՝ Զեյթուն, որպէս զինուորական դեղագործ ծառայելու։ Զէյթունի մէջ 8 ամիս ծառայելէ ետք տարագրուած է Քոնիա, ուրկէ ալ ընտանիքով՝ Մեսքենէ։ Այստեղէն փախած է Հալէպ, ուր կրկին մտած է Օսմանեան բանակ եւ որպէս զինուորական դեղագործ ծառայած՝ Նապլուսի (Պաղեստին) ռազմաճակատի վրայ։ 1918 թուականի զինադադարէն ետք վերադարձած է Մարաշ։ 1920 թուականի Յուն­ուա­ր 26-ին՝ Մարաշի հայերու կոտորածի ժամանակ, թուրքերը զինք սրախողխողի ենթարկած են՝ 37 տարեկան հասակին։
Աղբիւր
Ստորոգութիւն:Հայ դեղագործներ Ստորոգութիւն:20 Յունուարի մահացածներ
Թրենց Գուրգէն
Թրենց Գուրգէն (1888 - 1972), բուն անունով՝ Գուրգէն Թուրսարգիսեան։ Բանաստեղծ եւ ուսուցիչ։
Ծնած է Հաճըն եւ մահացած՝ Իսթանպուլ։ Յաճախած է Կեսարիոյ Ս. Կարապետ վանքի վարժարանը։ Վկայուած է Իսթանպուլի համալսարանի իրաւագիտութեան ճիւղէն։ Ոսուցչագործած է Ս. Կարապետ Վանքի, Իսթանպուլի Թադէոսեան, Ինճիրտիպիի Աւետարանական եւ Կեդրոնական վարժարաններուն մէջ։ Պաշտօնավարած է իբրեւ փոխ տնօրէն Կեդրոնական վարժարանի եւ տնօրէն Ս. Փրկիչ ազգային հիւանդանոցին մէջ։ Աշխատակցած է Իսթանպուլահալ մամուլին՝ բանաստեղծու– Բիւններով եւ արձակ էջերով։ Օգտագործած է Աշուղ եւ Հագներգու Գբչանունները։ Ունի անտիպ գեղագիտական արձակ էջեր։
16 Նոյեմբեր
16 Նոյեմբեր, տարուան 320-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 321-րդ) օրն է
Տօներ
Ստորոգութիւն:Նոյեմբեր
Ray-Ban
«Ռէյ-Պըն» (Ray-Ban), արեւային ակնոցներու եւ օպտիկան շտկելու շրջանակներու բռէնտ, որ կը պատկանի իտալական Luxottica Group S.p.A. (Լիւքստտոնիկա) ընկերութեան։
Պատմութիւն
Առաջին տեսակը թողարկուած է 1937 թուականին։ Այն կը կոչուէր «Ավիատոր» եւ թողարկուսծ էր ԱՄՆ-ի ռազմա-օդային ուժերու օդաչուներու համար ։
1930-ական и 1940-ական թուականներուն Ray-Ban-ը կը համագործակէր ԱՄՆ-ի պաշտոնական կոմպլեկսի հետ եւ կը մատակարարէր իր արտադրանքը զինւորականներուն համար ։ ԱՄՆ-ի Խաղաղ օվկիանոսի նաւատորմի հրամանատար Տուգլաս Մակերտուրը կը սիրէր կեցուածքը ընդունել ֆոտոխցիկի առաջ կանաչ լինզաներով եւ դեղին մետալիկ շրջանակներով «Ավիատոր»ով։
Արտաքին յղումներ
Ray-Ban-ի պաշտոնական կայք
Ստորոգութիւն:Իտալիայի ընկերություններ
Կարօ Թիւթիւնճեան
Կարօ Թիւթիւնճեան, Հ.Մ.Ը.Մ.-ի ղեկավար դէմքերէն մէկն է։ Ծնած է 1943-ին, Հալէպ։
Կենսագրութիւն
Կարօ Թիւթիւնճեան Հ.Մ.Ը.Մ.ի սկաուտական շարքերուն կ՚անդամակցի 1956-ին։ Պէյրութ փոխադրուելէ ետք, 1966-1982, մաս կը կազմէ Հ.Մ.Ը.Մ.ի Լիբանանի Շրջանային Սկաուտական Խորհուրդին, իբրեւ քարտուղար, ապա՝ ատենապետ։ 1983-ին կ՚ընտրուի Հ.Մ.Ը.Մ.ի Կեդրոնական Վարչութեան անդամ եւ այնուհետեւ կը վերընտրուի երեք անգամ, մինչեւ 1999, 16 տարի ձեռնհասօրէն վարելով իր պաշտօնը։ 2003-ին, միութեան 8-րդ Պատգամաւորական Ժողովին, չորս տարուան շրջանի մը համար ան դարձեալ կ՚ընտրուի Կեդրոնական Վարչութեան անդամ, սակայն անակնկալ մահը՝ 16 Յունուար 2006-ին, պատճառ կը դառնայ որ ան չկարենայ ամբողջացնել իր պաշտօնավարութեան շրջանը։
Գրական գործունէութիւն
Կարօ Թիւթիւնճեան 1979-1980 եղած է գլխաւոր խմբագիրը Հ.Մ.Ը.Մ.ի Լիբանանի Շրջանային Սկաուտական Խորհուրդի «Հայ Սկաուտ» թերթին։ Այնուհետեւ ան իր ներդրումը ունեցած է միութեան «Մարզիկ» պաշտօնաթերթի խմբագրական եւ վարչական աշխատանքներուն։ Հրատարակած է երկու գիրք. «Հ.Մ.Ը.Մ.ի գաղափարաբանութիւնը» եւ «Հ.Մ.Ը.Մ. եւ ազգային դէմքեր»։
Շքանշաններ
Լիբանանի սկաուտութեան վերելքին իր ունեցած նպաստին համար, 2003-ին Կարօ Թիւթիւնճեան կը պարգեւատրուի Լիբանանի սկաուտական ֆետերասիոնին կողմէ։ Յետմահու, ան կ՚արժանանայ Հ.Մ.Ը.Մ.ի բարձրագոյն՝ «Արժանեաց» շքանշանին։
Նշան Յ. Մուրատեան
նշան Յակոբի Մուրատեան( 1 Մայիս 1908, Մարգարա (ՀՍՍՀ-ի Հոկտեմբերեանի շրջան, 27 Յուլիս 1982, Սեւան), հայ գրականագէտ, քննադատ, բանասիրական գիտութիւններու դոկտոր, ԽՍՀՄ գրողներու միութեան անդամ 1943 թուականէն։
Կեսագրութիւն
Մուրատեան իր միջնակարգի ուսումը կ'աւարտէ 1932-ին երեւանի Կրուպսկայի անուան դպրոցէն։ Այնույետեւ 1929-1932 իբրեւ հայերէնի ուսուցիչ կը պաշտօնավարէ Վարդենիսի Կամոյի շրջաններու դպրոցներուն մէջ։
1933-1945 իբրեւ գիտաշխատող պաշտօն կը ստանձնէ Երեւանի գրականութեան թանգարանին մէջ։ 1944 հեռակայ կարգով կ'աւարտէ Երեւանի Խաչատուր Աբովեանի անուան մանկավարժական համալսարանը։
1947-1953 կը վարէ Երեւանի Գաբրիէլ Սունդուկեանի անուան թատրոնի գրական բաժինի վարիչի պաշտօնը, ապա «Հայֆիլմ» հիմնարկի մէջ կը ստանձնէ խմբխգրի աշխատանք։
1967-ին կը սկսի իբրեւ աւագ գիտաշխատող եւ կը պաշտօնավարէ ՀՍՍՀ գիտութիւններու ակադեմիայի արուեստի համալսարանի մէջ։
1976-ին կը պաշտպանէ «Աբովեանի Պոէտիկան» վերնագրով իր աւարտաճառը ու կ'արժանանայ պատմական գիտութիւններու դոկտոր աստիճանին։
Գիտական-ստեղծագործական աշխատանքին զուգահեռ, Նշան Մուրատեան 1940-1947 կը մասնակցի Միքայէլ նալպանտեանի երկերու լիակատար ժողովածուի եւ 1964-1968 Յովհաննէս Յովհաննիսեանի երկերու լիակատար ժողովածուի ակադեմական հրատարակութիւններուն։ Ան նաեւ իր մասնակցութիւնը կը բերէ Շէյքսպիրի ու անոր մասին՝ Հայաստանի մէջ հրատարակութեան պատրաստուած բոլոր հատորներու խմբագրութեան ու հրատարակութեան աշխատանքներուն։
Երկեր
Նշան Մուրատեանի աշխատասիրութիւններէն առանձին հատորով Լոյս տեսած են.
Իրմէ անտիպ կը մնան Շէյքսպիրական երկու հատորներ՝ «Շէյքսպիրի կեանքն ու գործը» եւ Շէյքսպիրի Տիպերի հանրագիտարանը»։
Զարեհ Արք. Ազնաւորեան
Զարեհ Արք. Ազնաւորեան, (1947 Լիբանան- 30 Ապրիլ, 2004, Լիբանան) Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան Ուխտի միաբան եւ Եպիսկոպոս Կիպրոսի Հայոց:
Կենսագրութիւն
Աւազանի անունով՝ Մինաս, ծնած է 1947-ին, Պէյրութ, Լիբանան:  Նախնական կրթութիւնը ստացած է Ս. Յակոբ եկեղեցւոյ Ազգային Եփրէմեան Վարժարանին մէջ:  Փոքր տարիքէն մաս կազմած է Ս. Յակոբ Եկեղեցւոյ դպրաց դասին:
1960-ին, Մինաս Ազնաւորեան կ'ընդունուի Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան Դպրեվանք, որուն  Ժառանգաւորաց բաժինի ընթացքը աւարտելէ ետք՝ կը ձեռնադրուի Սարկաւագ, 23 Յունիս 1963-ին, ձեռամբ՝ Երնշ. Խորէն Ա. Կաթողիկոսին:  ԸՆծայարանի երեք տարիներու Հայագիտական ու կրօնագիտական ուսման շրջանը աւարտելէ ետք, 19 Յունիս, 1966-ին կը ձեռնադրուի կուսակրօն քահանայ, Անթիլիասի Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ Մայր Տաճարին մէջ, ձեռամբ Դպրեվանքի Տեսուչ՝ Գերշ. Տ. Գարեգին Եպս. Սարգիսեանին, վերակոչուելով Զարեհ Աբեղայ, ի յիշատակ Երնշ. Տ. Զարեհ Ա. Կաթողիկոսին:
1966-1969 տարիներուն կը նշանակուի Մայր Տաճարին Դպրապետ եւ Դպրեվանքի փոխտեսուչ, միաժամանակ կը դասաւանդէ Դպրեվանքէն եւ Կաթողիկոսարանի Մեսրոպեան (հետագային՝ Մարտիկեան) Վարժարանէն ներս: Կրօն, բարոյագիտութիւն եւ Հայ եկեղեցւոյ պատմութիւն կը դասաւանդէ Պէյրութի Լեւոն եւ Սոֆիա Յակոբեան Ազգային Քոլէճէն ներս: Նոյն տարիներուն երաժշտական տեսական եւ գործնական դասերու կը հետեւի  Լիբանանի պետական երաժշտանոցէն ներս, աւարտելով անոր հնգամեայ ծրագիրը:
19 Մարտ 1969-ին Վարդապետի աստիճան կը ստանայ ձեռամբ՝ Տ. Խորէն Ա. Կաթողիկոսին, ներկայացնելէ ետք իր աւարտաճառը, նիւթ ունենալով՝ «Ս. Ներսէս Լամբրոնացիի կեանքը եւ եկեղեցական բարեկարգութիւնը»:
Զարեհ Արք. իր բարձրագոյն ուսումը կը շարունակէ Հռոմի մէջ, 1969-1971 տարիներուն, տեղւոյն Արեւելեան Ուսմանց Հիմնարկին մէջ, հետեւելով Հայրախօսական, Աստուածաբանական եւ Եկեղեցւոյ պատմութեան նիւթերուն, որոնց ընթացքը 1971-ին յաջողութեամբ աւարտելէ ետք՝ կը ստանայ Պսակաւոր աստուածաբանութեան տիտղոսը:
1972-ին կը վերադառնայ Անթիլիասի Մայրավանք, դարձեալ ստանձնելով Դպրեվանքի հսկողութեան պաշտօնը, միաժամանակ դասաւանդելով Հայոց Լեզու եւ վարդապետական աստուածաբանութիւն: Յաջորդ տարին կը ստանձնէ Աստուածաշունչի մեկնաբանութեան եւ Նոր Կտակարանի ներածութեան դասերը:
1973-ին Ս. Ներսէս Շնորհալի Հայրապետին վախճանման 800-ամեակին առիթով կը կազմուի «Շնորհալի» երգչախումբը, նախաձեռնութեամբ՝ Խորէն Ա. Կաթողիկոսին, որուն հիմնադիրներէն Է եւ փոխ- խմբավարը կը դառնայ Զարեհ վրդ., մինչեւ իր Կիպրոս մեկնիլը:
1974-1975 Ուսումնական տարեշրջանին, Զարեհ վրդ. Պէյրութի Համազգայինի Նշան Փալանճեան Ճեմարանին կից բացուած Համազգայինի Հայագիտական Հիմնարկ կը հրաւիրուի իբրեւ Մատենագրութեան դասախօս:
1975-1976 կը վարէ «Հասկ» պաշտօնաթերթին Խմբագրապետի պաշտօնը:
1977-ին Երնշ. Գարեգին Բ. Կաթողիկոսին կողմէ կը կոչուի Կիպրոսի Հայոց Թեմին Կաթողիկոսական Փոխանորդ:
30 Մայիս 1979-ին, կ'ընտրուի Առաջնորդ՝ Կիպրոսի Հայոց Թեմին:
17 Մայիս 1980-ին ծայրագոյն վարդապետութեան աստիճան կը ստանայ ձեռամբ Արտաւազդ Արք. Թրթռեանին: Յաջորդ օրը՝ 18 Մայիս 1980-ին, կը ստանայ  Եպիսկոպոսական ձեռնադրութիւն եւ օծում, ձեռամբ՝ Երնշ. Գարեգին Բ. Կաթողիկոսին:
Պաշտօնավարութեան վեց տարիներուն, կը զբաղի Կիպրոսի Թեմին վերանորոգութեամբ, որ մեծապէս ազդուած էր 1974-ի թրքական ներխուժման պատճառով։ Կը նախաձեռնէ «ԿԻՊՐԱՀԱՅ ՏԵՂԵԿԱՏՈՒ» ամսաթերթիկին հրատարակութեան:  Իր ջանքերով կը կառուցուի Նիկոսիոյ Ս. Աստուածածին Եկեղեցին եւ Ազգ. Առաջնորդարանին նոր շէնքը: Կը վերադառնայ Կաթողիկոսարան, ստանձնելու գրական, ուսումնասիրական ու մանաւանդ՝ Աստուածաշունչի արդի թարգմանութիւնը, ինչպէս նաեւ՝ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան Քրիստոնէական Դաստիարակութեան Բաժանմունքի Վարիչի պաշտօնը, ձեռնարկելով ու լոյս ընծայելով հոգեւոր ու մանկավարժական բնոյթի բազմաթիւ հրատարակութիւններ, գործակցութեամբ՝ «Խաչեր Գալուստեան Մանկավարժական կեդրոն»ին:
Արքութեան տիտղոս կը ստանայ 1995-ին։
1996-ին կը ստանձնէ Ճիպէյլի «Թռչնոց Բոյն»ի տնօրէնութեան եւ Գայեանեան հոգեւոր քոյրերու միաբանութեան հոգեւոր Տեսուչի պաշտօնը, մեծապէս օգտակար հանդիսանալով աշակերտութեան եւ քոյրերու կազմաւորման աշխատանքին, պահելով հանդերձ Քրիստոնէական Դաստիարակութեան Բաժանմունքի Վարիչի իր պաշտօնը:
Գործունէութիւն, Թարգմանութիւններ, Նոթագրութիւններ Եւ Շարականներ
Զարեհ Արք. Ազնաւորեան Ս. Գրոց հաստատութեան հետ գործակցաբար գրաբարէն եւ բուն լեզուներէն կը թարգմանէ  եւ արդի աշխարհաբարի կը վերածէ Նոր Կտակարանը, սակայն Հին Կտակարանին թարգմանութիւնը կը մնայ կիսաւարտ: Ան Հայ Եկեղեցւոյ անդաստանէն ներս կը համարուի Աստուածաշունչի ամէնէն  նշանաւոր մասնագէտներէն մէկը։
Նոր կտակարանի թարգմանութեան առընթեր կը թարգմանէ Փոքր Մաշտոցը (ծիսարանը) նաեւ ձեռնադրութեանց եւ Ս. Միւռոնի օրհնութեան կանոները:
Շարականի պահպանութեան նախանձախնդիր ըլլալով, անոնց եւրոպական նոթագրութիւնը կը պատրաստէ:
Կը ստանձնէ Աւագ օրհնութեան եւ Աւագ շաբթուան շարականներուն, Մաշտոցի շարականներուն, ժամերգութեանց երգերուն, սաղմոսներու եղանակներուն, Ս.Պսակի շարականներուն, մեծ թիւով տաղերու եւ մեղեդիներու դաշնաւորումը:
Կը յօրինէ Ապրիլեան Սրբոց Նահատակաց շարականներու կանոնը:
Ունի հոգեւոր, թարգմանական, երաժշտական եւ ուսումնասիրական բազմաթիւ հրատարակութիւններ:
Ան մինչեւ իր վախճանումը կը շարունակէ արտադրել բազմաթիւ եկեղեցագիտական, թարգմանական, ուսումնասիրական, երաժշտական, աստուածաբանական ու մատենագիտական գործեր, որոնք ճոխացուցած են Հայ եկեղեցւոյ գրադարանը ու լուսաւորած Հայ Եկեղեցւոյ հաւատացեալին միտքն ու հոգին: Իր Հեղինակած կրօնական, աստուածաբանական ու հայագիտական բազմաթիւ գործերէն են՝
Զարեհ Արք. Ազնաւուրեան իր քարոզներով լուսաւորած է հաւատացեալները եւ իր Քրիստոնէական առաքինի վարքով եղած է հիւրասէր, համեստ եւ հաւատարիմ իր Ս. Ուխտին, իր անձը նուիրելով Քրիստոսի եւ Ս. Եկեղեցւոյ:
Հին կտակարանի հասկացողութեան գծով սրբազանը կ'ըսէր. «Հին Կտակարանը հիմն է եւ ապացոյցը Նոր Կտակարանին»:
Զարեհ Արք. կը վախճանի Ուրբաթ, 30 Ապրիլ 2004-ին, իսկ թաղման կարգը կը կատարուի Երկուշաբթի, 3 Մայիսին, հանդիսապետութեամբ՝ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Վեհափառին:
Զարեհ Արք. Ազնաւորեանի շիրիմը կը գտնուի Մեծի Տանն Կիլիկոյ կաթողիկոսութեան ուխտի դամբարանին մէջ: Իր բարեխօսութեամբ հրաշքներ տեղի ունեցած են եւ կ'ունենան:
Աղբիւրներ
[https://alikonline.ir/news/community/itemlist/tag/%D4%B6%D5%A1%D6%80%D5%A5%D5%B0%20%D4%B1%D5%A6%D5%B6%D5%A1%D6%82%D5%B8%D6%82%D6%80%D5%A5%D5%A1%D5%B6 Կատարուեցաւ՝ Ս. Գրիգոր Նարեկացու «Մատեան ողբերգութեան» արեւելահայերէնով տպագրուած եւ երանաշնորհ Զարեհ Ազնաւուրեանի հեղինակած «Սերտողութիւն Մատթէոսի Աւետարան»-ի գիրքերու շնորհահանդէսը]
[https://www.ciliciabookstore.com/authors/%D5%A1%D5%B7%D5%AD%D5%A1%D6%80%D5%B0%D5%A1%D5%A2%D5%A1%D6%80%D5%AB-%D5%BE%D5%A5%D6%80%D5%A1%D5%AE%D5%A5%D6%81-%D5%A6%D5%A1%D6%80%D5%A5%D5%B0-%D5%A5%D5%BA%D5%BD-%D5%A1%D5%A6%D5%B6%D5%A1%D6%82%D5%B8/?orderby=recent_to_oldest ԱՇԽԱՐՀԱԲԱՐԻ ՎԵՐԱԾԵՑ ԶԱՐԵՀ ԵՊՍ. ԱԶՆԱՒՈՒՐԵԱՆ]
[http://arevelk.am/am/content/8/3879/%D4%BF%D5%AB%D5%BA%D6%80%D5%B8%D5%BD.-%D5%80%D5%B8%D5%A3%D5%A5%D5%B0%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D5%BD%D5%BF%D5%A5%D5%A1%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%B7%D5%BF%D6%85%D5%B6--%D5%8F.--%D4%B6%D5%A1%D6%80%D5%A5%D5%B0--%D5%A1%D6%80%D6%84.%D4%B1%D5%A6%D5%B6%D5%A1%D6%82%D5%B8%D6%82%D6%80%D5%A5%D5%A1%D5%B6%D5%AB--%D5%B0%D5%B8%D5%A3%D5%AB%D5%AB%D5%B6-%D5%B0%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D6%80-(%D4%BC%D5%B8%D6%82%D5%BD%D5%A1%D5%B6%D5%AF%D5%A1%D6%80).html Կիպրոս. Հոգեհանգստեան պաշտօն Տ. Զարեհ արք. Ազնաւուրեանի հոգիին համար]
[http://asbarez.com/arm/89354/%D5%AC%D5%AB%D5%A2%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%B6%D5%AB-%D5%B0%D5%B8%D5%A3%D5%A5%D6%82%D5%B8%D6%80-%D5%A5%D6%80%D5%A1%D5%AA%D5%B7%D5%BF%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%A5%D5%A1%D5%B6-%D5%A3-%D6%83%D5%A1%D5%BC%D5%A1/Լիբանանի Հոգեւոր Երաժշտութեան Գ. Փառատօնը]
[https://www.dropbox.com/s/04703h7anjetpvl/Kanon%20Aplilyan%20nahatakac.pdf?dl=0 Կանոն Շարականի Ապրիլեան Նահատակաց Հրաշացան պակուցմամբ. Շարական Ապրիլեան Նահատակների]
Ստորոգութիւն:Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Ս.Ուխտի միաբան Ստորոգութիւն:Եպիսկոպոս Կիպրոսի Հայոց Ստորոգութիւն:«Գլաձոր»ի եւ «Հասկ» պաշտօնաթերթի խմբագրապետ Ստորոգութիւն:Յօրինող՝ ապրիլեան եղեռնի նահատակներուն կանոն շարականներու Ստորոգութիւն:Յօրինող բազմաթիւ շարականներու եւ դաշնաւորումը
Մկրտիչ Քէչեան
Մկրտիչ Քէչեան (1880 (հաւանաբար), Եոզկաթ, Եոզկաթի գաւառ, Անգարայի նահանգ- անյայտ), հայ բժիշկ։
Կենսագրութիւն
Ծնած է հաւանաբար 1880 թուականին Անգարայի նահանգի, Եոզկաթի գաւառի կեդրոն՝ Եոզկաթ քաղաքին մէջ։ 1905 թուականին աւարտած է Պէյրութի Սեն Ժոզեֆ ֆրանսական համալսարանի բժշկական բաժինը։ Որպէս բժիշկ աշխատած է։ Անոր մասին ուրիշ տեղեկութիւն չկայ։ Հաւանաբար՝ անյայտ կորսուած է։
Աղբիւր
Ստորոգութիւն:Հայ բժիշկներ
Արժանթինահայ Երաժշտութիւն
Արգենտինայի սփիւռքահայ երաժշտութիւն։ Արգենտինայի մէջ հայ արվեստագետները մեծ ներդրում ունին ագգային երաժշտութեան եւ պարարվեստի պահպանման ու զարգացման մէջ։
«Միջացգային հանդիպումներու փառատօն»
ճանչցուած երաժշտուհի Ալիսիա Թերգեանը 1968 թուականին կազմակերպած է «Միջազգային հանդիպումներու փառատօնը», աւելի ուշ՝ նուագափումբ։
Երգիչներ
Բուենոս Այրեսի «Կոլոն» օպերային թատրոնի ճանաչուած երգիչներ են Մանուկ Հալպերեանը, Շամիրամ Թորոսեանը, Նուրիցա Գասապեանը։
Դաշնակահարներ
Յայտնի դաշանակահարներ են Անթառամ Ահարոնեանը, Իզապէլ Միսակեանը։
Ջութակահարներ
Ջութակահարներ Րաֆֆի Ձմրուխտեանը, Ռոման Ափրիկեանը, դիրիժորներ Վահագն Մինասեանը, Ձարուհի էլմեսեգեանը, ժան Ալմուխեանը եւ ուրիշներ։
Երգչախումբեր
Հիմնադրուել են «Կոմիտաս» (1929), «Արաքս» (1957), «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» (1958), «Շնորհալի» (1980) եւ այլ երգչախումբեր։
Պարարուեստ
Պարարուեստի զարգացմանը նպաստել են պարուհիներ էմե Աբրահամոեան, Նանի Մորեան, Լիա Սիրուեանը (նաեւ պարուսույց) եւ ուրիշներ։
Պարախումբեր
Յայտնի են «Գայանէ» (1960), «Նայիրի» (1978), «Մասիս» (1993) պարախումբերը։
Ստորոգութիւն:Հայ մշակոյթ Ստորոգութիւն:Երաժշտութիւն
Մկրտիչ Էժտահարեան
Էտհարեան Մկրտիչ, Բնիկ Աբրիկեցի, Տօքթ. Մելքոնեանի դասընկեր, միասնի աւարտած՝ Ֆրանսական համալսարանը։ Չորս տարի կը պաշտօնավարէ Դամաստոսի Ֆրանսական Հիւանդանոցը, ուրկէ կու գայ Պէյրութ եւ ապա կ՝ անցնի Տէօրթ Եօլ։ ա. Ընդհ. Պատերազմին կ՝ երթայ Պոլիս, ուր կը զինուորադրուի եւ կը ղրկուի Պաղեստին։ Հոն անգլիացիներուն գերի կ՝ իյնայ եւ իբր բժիղկ կը ծառայէ մինչեւ պատերազմի վերջաւորութիւնը։ Կը հաստատուի Եգիպտոս, ուրկէ Հ.Բ.Ը.Մ.ի դիմումին վրայ կը փոխադրուի Տէօրթ Եօլ որպէս Բարեգործականի այդ քաղաքի որբանոցին բժշկապետ, Կիլիկիոյ պատերազմին դարձեալ կու գայ Պէյրութ եւ ի վերջոյ կ՝ անցնի Պաղեստին եւ կը հաստատուի Կազա, ուր անգլիական հուանդանոցին մէջ կը պաշտօնավարէ որպէս բժիշկ ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայեր
Մաքլըմոր
Պէն Հակկերդի, աւելի յայտնի է Մաքլըմոր (Macklemore) կեղծանուամբ, աւելի շուտ յայտնի է Փրոֆէսոր Մաքլըմոր (Professor Macklemore), ամերիկեան ռափեր եւ երաժիշտ։
Մեներգչային ասպարէզը սկսած է 2000 թուականին։ Մայիս 2013-ին թողարկեց Երիզ մը, երեք պզտիկ-ալպոմ եւ երկու ալպոմ առանց մեծ ձայնագրման աշխատանոցներու օգնութեան։ Անոր «Thrift Shop» տեսահոլովակը դարձաւ շատ յայտնի Եութիւպ-ի մէջ գերազանցելով 700 մլն. դիտումը։ ԱՄՆ-ի մէջ այդ երգը գրաւեց առաջին տեղը Billboard Hot 100 ամէնշաբաթեայ յաջողութիւններուն մէջ, վաճառելով աւելի քան 7 միլիոն կրկնօրինակ ։ Այդպիսի բան դեռ տեղի չէր ունեցած դեռ 1994 թուականէն ։
Կենսագրութիւն
Պէնը ծնած եւ մեծցած է Սիաթլի մէջ։ Հենց այդտեղ ալ ան ստացաւ իր կրթութիւնը, որ անոր օգնեց ոտքի կանգնի։
Թէեւ ան չէր ծնած երաժիշտներու ընտանիքին մէջ անոր ծնողները միշտ օգնած են անոր այն հարցին մէջ, որ ան ուզած է դառնալ երաժիշտ։ Ան վեց տարեկանին հասկցաւ, թէ ինչ է Հիփ-Հոփը՝ լսելով Digital Underground։ Արդէն տասնչորս տարեկանին ան սկսաւ գրել իր ստեղծագործութիւնները։ Այդ տարիքին ընկերները սկսան անոր կոչել Möcklimore։
Ասպարեզ
2002 թուականին արդէն Professor Macklemore կեղծանուամբ թողարկեց իր առաջին՝ Open Your Eyes պզտիկ-ալպոմը։ Աւելի ուշ, տիտղոսը կորցրած փրոֆեսորը, կը թողարկէ իր լիարժէք աշխատակական The Language of My World ալպոմը։
2005-2008 թուականներուն ան չթարմացրեց իր երաժշտական ասպարեզ թմրանիւթերու չարաշահման պատճառով։ 2008 թուականի հոկտեմբերէն վերադառնալով՝ կ'սկսի աշխատիլ Ռայան Լիւիսի հետ։ Աւելի ուշ կը թողարկեն երկու պզտիկ-ալպոմ։ 2012 թուականի Յուլիսին Հակկերտին եւ Լիւիսը կը հայտարարեն իրենց առաջին լիարժէք ալպոմի՝ Heist-ի մասին, որու թողարկումը տեղի ունեցաւ 2012 թուականի Հոկտեմբեր 9-ին։ Ալպոմի թողարկմանը յաջորդելու էր համաշխարհային մրցաշրջանը։ Heist-ը գրաւեց առաջին տեղը iTunes-ի մէջ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:19 Յունիսի ծնածներ Ստորոգութիւն:Ամերիկացի երաժիշտներ Ստորոգութիւն:Ամերիկացի ռափերներ
Քեթի Պէրպէրեան
Քեթի Պէրպէրեան, ծնած է Մ. նահանգներու մէջ հայ ծնողքէ եւ շատ կանուխէն սկսած է իր արուեստին կազմաւորումին հետեւելով թատրոնի եւ պարի։ Աւելի ետք ան կ'ընթանայ դէպի երաժշտութիւն հետեւելով ձայնամարզութեան դասերուն։
Ստանալով կրթաթոշակ, ան բախտը կ'ունենայ կատարելագործելու իր արուեստը Միլանի մէջ։
Քէթի Պէրպէրեան տաղանդաւոր արուեստագիտուհի մըն է դասական թէ ժամանակակից երաժշտութեան մէջ։ Մասնակցած է բազմաթիւ փառատօներու Վիեննայի, Վարշաւիոյ, Բալերմի, Վենետիկի, Լիզպոնի եւ Պիւքսէլի մէջ։ Ան նոյնպէս եղած է համաշխարհային համբաւ վայելող բեմերու վրայ, ինչպէս Գառնեկի Հօլ, Ֆիլհարմոնիք հօլ եւայլն։
Քէթի Պէրպէրեան կ'երգէ քսան լեզուներով որոնց մէջ չինարէն «արիա» մը գրուած մասնաւորաբար իրեն համար Թոնա Շերչէնի կողմէ։ Ան նոյնպէս երգած է Պիթըլզներու երգերով պարոք ոճով :
Քեթրին Անահիտ Պերպերեան (Catherine Anahid "Cathy" Berberian, 4 Յուլիս 1925, Աթլպորօ, Մասսաչուսեթս – 6 Մարտ 1983, Հռոմ, Իտալիա), ծագումով հայ մեծանուն ամերիկեան դասական երգչուհի (մեցցօ-սոփրանօ) եւ երգահան։ Յատկապէս յայտնի է Քլաուտիօ Մոնթեւերտիի, ժամանակակից աւանգարդ ոճի երաժշտութեան, հայկական ժողովրդական երգերու, ինչպէս նաեւ իր սեփական ստեղծագործութիւններու կատարմամբ։
Կենսագրութիւն
Քեթի Պերպերեանը ծնած է ԱՄՆ-ի Մասսաչուսեթս նահանգի Աթլպորօ քաղաքին մէջ՝ Երուանդ եւ Լուսինէ Պերպերեաններու ընտանիքին մէջ։ Մինչեւ 12 տարեկան ապրած են Աթլպորոյի մէջ, այնուհետեւ ընտանիքը տեղափոխուած է Նիւ Եորք, ուր 1937 թուականին աւարտած է իգական Ճուլիա Ռիչման աւագ դպրոցը։ Վաղ հասակէն հետաքրուքրութիւն ցուցաբերած է ինչպէս հայկական ժողովրդական երգ ու երաժշտութեան, այնպէս ալ օփերային երաժշտութեան հանդէպ։ Յաճախած է դաշնամուրի, վոքալի եւ հայկական պարերու դասերու։ Դպրոցական տարիներուն եղած է հայկական ժողովրդական երգի խումբի տնօրէնն ու մենակատարը։ Ընդունուած է Նիւ Եորքի համալսարան, սակայն ուսումը կիսատ ձգած ու միացած է Քոլումպիա համալսարանի թատրոնի եւ երաժշտութեան երեկոյեան դասընթացքներուն։ 1948 թուականին Փարիզի մէջ երաժշտութեան դասեր առած է Մարիա Ֆրիւտէն։ 1949 թուականին ուսանած է Միլանի կոնսերվատորիային մէջ։
Առաջին անգամ բեմ բարձրացած է 1957 թուականին, Նեափոլի մէջ։ Կատարած է դասական եւ օփերային, աշխարհի տարբեր ժողովուրդներու երգեր, ճազ եւ ռոք երգեր։ Մշտապէս իր համերգներուն մէջ տեղ տուած է հայկական երգին։ Ունեցած է ձայնամարզութեան սեփական ստուդիա, զբաղած է մանկավարժութեամբ, գրած է երաժշտական գործեր։ Կատարած է նաեւ Քլաուտիօ Մոնթեւերտիի, ժամանակակից աւանգարդ ոճի երաժշտութեան, հայկական ժողովրդական երգերու, ինչպէս նաեւ իր սեփական ստեղծագործութիւնները։ Անոր ամենայայտնի գործը «Ստրիպսոդիա» վոքալ ստեղծագործութիւնն է (Stripsody, 1966)։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Ամերիկահայ երգչուհիներ Ստորոգութիւն:Ամերիկահայ երաժշտահաններ Ստորոգութիւն:4 Յուլիսի ծնածներ
Պահքի տեսակներ
ՊԱՀՔ-ի տեսակները
Պահքի օրերը կը բաժնուին երկու խումբերու՝ Օրապահք եւ Շաբաթապահք։ Շաբթուան երկու պահքի օրերը օրապահք կը կոչուին, իսկ հինգ օրերու պարագային՝ շաբաթապահք։ Սովորաբար պահքի օրերը ապաշխարութեան խորհուրդին յատկացուած ըլլալուն համար տօն չեն համարուիր։
Չեզարէ Մաքքարի
Չեզարէ Մաքքարի իտալերէն [ˈtʃeːzare makˈkaːri, ˈtʃɛː-]; եղած է իտալացի նկարիչ եւ քանդակագործ, առաւել յայտնի է իր 1888-ին նկարած Cicerone denuncia Catalina նկարով (սովորաբար կը թարգմանուի որպէս Cicero մեղադրանքներ Catiline կամ Cicero Denounces Catiline):
Վաղ կեանք
Մաքքարին ծնած է Սիէնա,Թոսքանայի Մեծ դքսութեան մէջ: Ան Սիէնայի Գեղարուեստի հիմնարկիի ուսանող էր Թիթօ Սարրոչիի հետ միասին, կ'աշխատէր քանդակագործութեան մեջ եւ կ'օգնէր Սիէնայի Մօնումենթօ Փիանիկիանի ամբողջացման : Հետագային ան աշխատեր է Ֆլորենցիայի Լուիճի Մուսինիի (Luigi Mussini) արուեստանոցին մէջ: 1864-ին այնտեղ անգլիական հասարակութեան կողմէն ան յանձնարարուեցաւ ընդօրինակել եւ պատճէնը հանել Սիենայի Մայր տաճարի մէջ գտնուած Պերնարտինօ Փինթուրիչչիոյի (Bernardino Pinturicchio) գործերը:
Հասուն աշխատանք Հռոմի մէջ
1870 - 1873 թուականներուն ան աշխոյժ գործունէութիւն ծաւալեր է որպէս որմնանկարիչ, զարդարելով Հռոմի Սուտարիօ եկեղեցւոյ ներքին յարդարանքը: Ան նկարած է նաեւ Քամփօ Վերանոյի Լօմպարտի գերեզմանի վրայ կիսալուսնակը: 1878-ին Թուրինի ցուցահանդէսին, ան ուղարկեց իւղաներկ գործեր, որոնք կը պատկերէր «Հռոմի պապ Սիլվերիուսի վկայութիւնը» Պելիսարիուսի կնոջ՝ Անթոնինայի: Մրցանակակիր նկարը գնած են Թուրինի քաղաքացիական թանգարանի համար :
1882 - 1888 թուականներուն Մաքքարին նկարեց շարք մը որմնանկարներ, որոնք կը պատկերէին Հին Հռոմի Ծերակոյտի պատմութեան յայտնի իրադարձութիւնները «Սալա Մաքքար»ի տարածքին գտնուող Salone d'Onore (ընդունարաններու դահլիճը) Հռոմի Palazzo Madama «Փալազզօ Մատամա»՝ Իտալական Ծերակոյտի աթոռը, ասոնց մէջ կ'ընդգրկուի իր նշանաւոր որմնանկարը՝ Cicero Denounces Catiline «Չիչերօ կ'ազդարարէ Չաթիլինէ» : Կան նաեւ այլ որմանկարներ, ինչպէս Ափիոս Գլաուտիոօ Չէքուս-ի (Appius Claudius Caecus) մուտքը Ծերակոյտ, ուր ան ելոյթ կ'ունենայ, որպէսզի համոզէ հռոմէացիներուն յորդորելով անոնց, որ մերժեն  Փիրրհուս Էփիրուսի դեսպան խորհրդականի կողմէն պարտադրուած նուաստացուցիչ պայմանները:
«Չիչերօ կը դատապարտէ Չաթիլինէ»
Մաքքարիի ամենայայտնի արուեստի գործը կը պատկերէ Սիցերոյի ճառը «Չաթիլինամ Փրիմա» Սենաթու Հապիթա, անոր առաջին ելոյթը, որը կը դատապարտէր Չաթիլինին Հռոմէական Ծերակոյտին մէջ, որը քշեց զայն քաղաքէն (Ք.Ա. 63):
Վրաստանի Տնտեսական Ճգնաժամ (2008—2010)
Վրաստանի տնտեսական ճգնաժամ, 2008-2010 թուականներուն Վրաստան ի տնտեսական ճգնաժամ, որ տեղի ունեցած է համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամ ի ընթացքին։
Ճգնաժամի ընթացք
2008 թուականի սկիզբը զարգացում ապրած համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամը անդրադարձաւ Վրաստանի տնտեսութեան վրայ եւս։ 2008 թուականի գարունէն խնդիրներ առաջացան դրամական ակերու հետ, անկում ապրեցաւ ներդրումային աշխուժութիւնը, կրճատուեցաւ պահանջարկը։
Հոկտեմբեր 2008 թուականին արեւմտեան երկիրները Վրաստանին յատկացուցին 4,5 միլիար տոլար դրամական օգնութիւն, որմէ 2,5 միլիարը՝ որպէս երկարաժամկէտ պարտք, իսկ 2 միլիարը՝ գրանտref>В Грузии ожидается подорожание продуктов питания // Кавказский узел, 7 декабря 2009 ։ Որոշ փորձագէտներու կարծիքով՝ այդ օգնութիւնը հիմնական դեր խաղցաւ Վրաստանին մէջ տնտեսութեան կոլապսը կանգնեցնելու նպատակով ։
2008 թուականի տուեալներով՝ ՀՆԱ-ն աւելցած է 2,1 %-ով, ուղղակի ներդրումներու թիւը նուազած է 22 %-ով (մինչեւ 1,564 միլիար տոլար), ուղղակի ներդրումներու թիւը նվազած է 22 %-ով (մինչեւ 1,564 միլիար տոլար) ։ 2009 թուականի առաջին երեք քառորդներու ընթացքին ստացուած է 505,2 միլիոն տոլար ուղղակի արտասահմանեան ներդրում:
2009 թուականի արդիւնքներով՝ ՀՆԱ-ն նուազած է 7 %-ով, որ ՀՆԱ-ի վատագոյն ցուցանիշերէն մէկն էր աշխարհի մէջ ։ Արդիւնաբերական արտադրութիւնը այդ տարուան ընթացքին անկում ապրեցաւ 8,5 %-ով։
16 Սեպտեմբեր
16 Սեպտեմբեր, տարուան 259-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 260-րդ) օրն է։
Ծնունդներ
16 Սեպտեմբերի ծնածներ
Տօներ
Ստորոգութիւն:Սեպտեմբեր
Արի Կիրակոս Մինասեան Վարժարան
Արի Կիրակոս Մինասեան վարժարան (անգլ.՝ Ari Guiragos Minassian (AGM) Armenian School), ամենօրեայ հայկական վարժարան։ Հիմնուած է 1986-ին, Քալիֆորնիոյ Սանթա Անա քաղաքին Ս. Քառասնից մանկանց եկեղեցւոյ հոգաբարձուներուն նախաձեռնութեամբ։
Պատմութիւն
Ունի նախադպրոցական (մանկապարտէզ) եւ միջին բաժիններ (մինչեւ Զ. դասարանի երեխաներու կրթութիւն)։ Դասաւանդուող պետական ծրագիրին զուգահեռ կ'ուսուցանուին հայոց լեզու, պատմութիւն, կրօն եւ երգ։ Կը գործեն մարզական խումբեր, երգչախումբ, պարախումբ։ Կը հրատարակէ տեղեկագիրք եւ տեղեկատու-պարբերաթերթ։
Ստորոգութիւն:Հայկական վարժարաններ
Իշխանուհի Ռիմ ալ-Ալի
Իշխանուհի Ռիմ ալ-Ալի Ալճերացի լրագրող, ամուսնացած Յորդանանի Իշխան Ալի պըն Հուսէյնի 7 Սեպտեմբեր, 2004 թուականին: Ան նախկին Ալճերիոյ Արտագին Գործոց Նախարար եւ բարձր ՄԱԿ-ի պաշտօնեայ Լախտար Պրահիմիի դուստրն է ։ Իշխանուհիին մայրը, Միլա Պաքիք, կէս հայ եւ կէս խրուաթ է: Ան մեծցած է Անգլիոյ եւ Ալճերիոյ մէջ, եւ ուսումը ստացած է Ֆրանսա եւ ԱՄՆ:
Իշխանուհին եւ Իշխանը այժմ միասին Ամմանի մէջ կ'ապրին իրենց երկու զաւակներ Իշխանուհի Ժալիլա պընթ Ալիի եւ Իշխան Ապտալլահ պըն Ալիի հետ:
Կենսագրական
Իշխանուհին նաեւ նախագահն է Ամմանի Միջազգային Ֆիլմի Փառատօնին (անգլ.՝ Amman International Film Festival կամ AIFF) 2017 թուականէն ի վեր:
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Իշխանուհիներ Ստորոգութիւն:Արաբ իշխանուհիներ
Թուրոն
Թուրոն ար․ Տուրոն (Turón), քաղաք եւ համայնք Սպանիոյ մէջ, կը մտնէ Գրանդա պրովինցիայի մեջ, ինչնալ իր կարգին կը մտնէ Անդալուսիա ինքնավար համայնքի մեջ։ Համայնքը կը մտնէ Ալպուխարա–Գրանադինա շրջանի կազմի մէջ։ Տարածքը՝ 55 կմ²։ Բնակչութիւնը՝ 297 (2010 թուականին)։ Հեռավորութիւնը պրովինցիայի վարչական կեդրոնէն՝ 148 կմ։ Տուրոնը եւս յայտնի սպանական քաղցրութիւն է, ինչին գլխաւոր բաղադրիչներն են նուգան, նուշը եւ տուրմը։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Սպանիոյ քաղաքներ
Արիս Յովհաննէսեան
Արիս Յովհաննէսեան, ։
Արիս Յովհաննէսեան ծնած է 1812-ին, ընտանեկան մականունն էր Շալճեան Հօրը անունը Յովհաննէս որ կը բնակէր Պոլսոյ Լանկա թաղը։ Կարճ միջոց մը աշակերտած է Մայր Եկեղեցիի մէջ պապա Համբարձումին եւ յետոյ Տիրացու Եղիշէյի եւ Գարթալցի Յարութիւնի։ Հակառակութեան պատճառով պապա Համբարձումի հրաժարելէն ետքը՝ իր երեք ընկերներէն միայն ինքը Մայր եկեղեցի մնացած էր առանց սակայն ձայնալրութեամբ զբաղելու։ Այս միջոցներուն տպագրիչ Յովհաննէս Միւհենտիսեան պաշտպան կը կանգնի անոր եւ մեծամեծներու դիմում ընելով կը յաջողի զինքը Մայր-Վարժարանի աշակերտներուն դասախօս կարգել տալ։
Ստորոգութիւն:Հայեր
Ֆրիտա Քալօ
Ֆրիտա Քալօ, մեքսիքացի գեղանկարչուհի։ Ան նկարչութեան մէջ իւրայատուկ տեղ գրաւած է թէ՛ իր  ոճով, թէ միտքերով։
Կենսագրական գիծեր
Մեքսիքացի գեղանկարչուհին ծնած է 6 Յուլիս 1907-ին: Հայրը գերմանացի էր, իսկ մայրը՝ խառնածին։ Ան նկարած է իր կենսագրութիւնը, իր կեանքը բացառիկ անկեղծութեամբ։
Ան յայտնի եղած է իր ֆեմինիստական հայեացքներով, համարձակ, անկախ, ազատ բնաւորութեամբ ու արտայայտուելու իր բացառիկ անկեղծութեամբ:
Եղիշէ Թադեւոսեան
Եղիշէ Թադեւոսեան, դարասկիզբի հայկական գեղանկարչութեան ամենալուսաւոր դէմքերէն մէկը։ Թադեւոսեան Ուսումի եւ գեղարուեստական հետազօտութիւններու համար յաճախ ճամբորդած է ու այցելած շատ երկիրներ։ Նկարիչ, մշակութային գործիչ։ Ան ծնած է, ապրած եւ գործած Անդրկովկաս։
Կենսագրութիւն
1879–94 թուականներուն ուսանած է Թիֆլիսի Տէր-Յակոբեան Գիշերօթիկ վարժարանէն, Մոսկուայի Լազարեան ճեմարանէն, գեղանկարչութեան, քանդակագործութեան եւ ճարտարապետութեան ուսումնարանէն ներս։ 1894–95 թուականներուն դասաւանդած է Էջմիածինի Գէորգեան ճեմարանին մէջ, ապա վերադարձածէ Մոսկուա։ 1896-ին Թադեւոսեան մասնակցած է «Պերեդվիժնիկներ»ու 24-րդ ցուցահանդէսին, 1898-ին Մոսկուայի արուեստագետներու ընկերութեան մրցոյթին անոր «Կէսօրեայ ճաշ» (1896 թ.) եւ «Քարոզ ուղղադաւաններին» (1896 թ.) կտաւներն մրցանակներու արժանացած են։ 1898-ին իր ուսուցչի՝ ռուս նկարիչ Վասիլի Պոլենովի հետ մեկնած է Պաղեստին, գրեթէ ամէն տարի ճամփորդած է Մերձաւոր Արեւելքի ու Եւրոպայի տարբեր երկրներ (մինչեւ 1914 թ.), Ռուսաստանի եւ Հայաստանի մէջ, ստեղծած է շարք մը գործեր։
Պահք
Պահք, պաս, պահոց օրեր, պահեցողութիւն, ծոմ, ծոմապահութիւն, որոշ կրօններու մէջ ուտելիքի կամ յատուկ ճաշատեսակներու համար որոշուած ժամկէտով սահմանուած արգելք, կերակուրներէն լրիւ կամ մասնակի հրաժարում (պահեցողութիւն)։
Եղիշէ Թադեւոսեան
Կենսագրութիւն
Իր մասին, գեղարուեստի մասնագէտ մեկնաբան Շահէն Խաչատրեան կը գրէ «Ե․ Թադեւոսեանի ստեղծագործութիւնը տպաւորապաշտ մեթոտի կիրառման առաջընթաց քայլ է ազգային գեղանկարչութեան մէջ։ Իր գործերը դիտողին գրաւոմ են արեւի ջերմութեան,օդային միջավայրի եւ բնութեան տրամադրութիւններու նուրբ զգացումով, լուսաստուերներու թրթռուն խաղերով եւ կատարման տպաւորիչ վարպետութեամբ, անոնք յագեցած են խոր քնարականութեամբ»։