cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Պարաք Օպամա
Երիտասարդ Կեանքը Եւ Արհեստը
Օպաման վերադարձաւ Հոնոլուլու 1971-ին իր մօր կողմէ մեծ մայրը եւ մեծ հայրը՝ Մէտլին եւ Սթէնլի Տանհամներուն մօտ եւ յաճախեց տեղական բարձրագոյն դպրոցը մինչեւ 1979: Երիտասարդ տարիներուն Օպաման ունեցած էր կեղծ անուն մը՝ Պէրի: Իր մօր եւ քոյրիկի հետ Օպաման Հաուայ ապրած է 1972-էն մինչեւ 1975-ը, երբ իր մայրը Հաուայի համալսարանը կ'ուսանէր մարդաբանութիւն:
Աւագ դպրոցէն ետք Օպաման 1979-ին կ'ուղեւորուի Լոս Անճելըս՝ Օքզիտենթըլ Քոլէճ:
Փունահուի աւագ դպրոցը սորվելու համար Օպաման կ'որոշէ մնալ իր մեծ մօր եւ մեծ հօր մօտ, երբ մայրն ու քոյրը վերադարձան Ինտոնեզիա: Մայրը պիտի սկսէր մարդաբանութեան աշխատանքներուն: Անոր մայրը յաջորդ երկու տասնամեակը կ'անցնէ Ինտոնեզիա, կըբաժնուի Լոլոյէն 1980-ին: 1992-ին ան ստացաւ փիլիսոփայութեան դոկտորի կոչում. 1995-ին մահացաւ Հաուայ, ձուարաններու եւ արգանդի քաղցկեղէ:
Իր մանկութենէ Օպաման կը յիշէր. «Այն ատենը, երբ հայրս ոչ մէկ նմանութիւն ունեցած էր իմ շուրջի մարդոցմով՝ ան սեւ էր ձիւթի նման, մայրս կաթի նման ճերմակ տպաւորուած է իմ յիշողութեանս մէջ:» Աւելի ուշ Հոնոլուլու ապրած տարիները անդրադառնալով, Օպաման կը գրէր. «Հաուայը տուած է փոխադարձ յարգանքի մթնոլորտի մէջ մշակոյթներու բազմազանութիւնը զգալու հնարաւորութիւնը, որոնք դարձան իմ աշխարահայեացքի անբաժան մասը եւ այն արժէքներու հիմքը, որոնք ինծի համար առաւել յարգանքի արժանացած են»:
Համայնապետ Եւ Հարվըրտի Իրաւաբանական Դպրոց
Աւարտելէն երկու տարիէ ետք Օպաման կը նշանակուի Զարգացող համայնքներու նախագիծի մը ղեկավար, որ է եկեղեցակեդրոն համայնքային կազմակերպութիւն մը՝ գլխաւորապէս բաղկացած 8 կաթոլիկ ծխական կեդրոններէ Րոզլընտի՝ Արեւմտեան Փուլմանի, Չիգակոյի հարաւային մասի Րիվըրտէյլի մէջ։ Հոն կ'աշխատի որպէս համայնքի ղեկավար 1985 թուականի Յունիսէն մինչեւ 1988 թուականի Մայիսը։ : Օգնեց ստեղծել աշխատանքի ուսուցումի ծրագիր, քոլէճի նախապատրաստական ուսումնական ծրագիր եւ բնակիչներու իրաւունքներու պաշտպանութեան կազմակերպութիւն Ալթճըլտ Կարտընսի (Altgeld Gardens) մէջ։ Օպաման նաեւ աշխատած է որպէս խորհրդատու եւ հրահանգիչ Կամալիէլ Հիմնադրամին մէջ, որ համայնքը կառավարող հաստատութիւն մըն է։
1988 թուականի կէսերուն առաջին անգամ երեք շաբաթով կը մեկնի Եւրոպա, այնուհետեւ հինգ շաբաթով՝ Քենիա, ուր առաջին անգամ կը հանդիպի իր հօրենական կողմի շատ բարեկամներու։ Կը վերադառնայ Քենիա 1992 թուականին իր հարսնացու Միշելի եւ իր խորթ քոյր Օմայի հետ: Այնուհետեւ կրկին Քենիա կը վերադառնայ 2006 թուականի Օգոստոսին՝ հօր ծննդավայրը այցելելու նպատակով, որ Արեւմտեան Քենիայի Քիսումու քաղաքի մօտ գտնուող գիւղ մըն է ։
Օպաման ընդունուեցաւ Հարվըրտի իրաւաբանական դպրոց 1988 թուականի աշնան։ Առաջին դասարանի աւարտին ան սկսաւ աշխատիլ Հարվըրտի իրաւաբանական ամսագիրին մէջ որպէս խմբագիր, երկրորդին՝ դարձաւ ամսագիրին նախագահը եւ գիտնական Լորենս Թրայպի օգնականը, ընդամէնը երկու տարուան մէջ։ Ամառուան՝ արձակուրդներուն կը վերադառնար Չիքակօ, ուր 1989 թուականին աշխատած է Սիտլի Օսթին իրաւաբանական ընկերութեան թղթակից անդամ, ինչպէս նաեւ Հոփքինս եւ Սաթեր կազմակերպութեան մէջ 1990 թուականին : 1991 թուականին Հարվըրտը աւարտելով գերազանց առաջադիմութեամբ ՝ ան վերադարձաւ Չիքակօ: Օպամայի ընտրուիլը՝ որպէս Հարվըրտի իրաւաբանական ամսագիրին առաջին սեւամորթ նախագահ, կը գրաւէ ԶԼՄ-ներու ուշադրութիւնը , որու շնորհիւ հրատարակչութեան հետ պայմանագիր մը կը կնքուիճ հրատարակուի գիրք՝ ազգայնամոլ յարաբերութիւններու մասին , եւ հրատարակուածը դարձաւ անձնական յուշագիրք մը։ Գիրքը տպագրուեցաւ 1995 թուականի կէսերուն «Հայրիկիս Երազանքները» վերնագիրով ։
Ընտանիք Եւ Անձնական Կեանք
2006 թուականի հարցազրոյցի մը մէջ Օպաման նշեց, որ անոր ընդարձակ ընտանիքին բազմազանութիւնը «Մինի Միաւորուած Ազգերուն Կազմակերպութեանը» կը նմանի: Ան կ'ըսէր, որ «ունեցած է բարեկամներ, որոնք կը նմանին [սեւամորթ դերասան] Պերնի Մաք ի (Անգլերէն) եւ նաեւ բարեկամներ, որոնք կը նմանին Մարկրիթ Թաչըը»ի : Օպաման ունի խորթ քոյր մը՝ Մայա Սոյեթորոնկ, որ իր մօր եւ ինտոնեզիացի երկրորդ ամուսինի զաւակն էր եւ եօթ խորթ եղբայրներ ու քոյրեր իր քենիացի հօր ընտանիքէն։ Օպամայի մօրը մայրիկը՝ Մէտլին Տանհամ (Madelyn Dunham), որ Քանսաս ծնած էր, իր մօրմէն աւելի երկար ապրած է եւ մահացած է 2 Նոյեմբեր 2008-ին, նախագահ ընտրուելէ երկու օր առաջ: Օպաման նաեւ ունի Իրլանտական արմատներ։ Ան իր իրլանտացի զարմիկներուն հանդիպած է Մոնէյկալի մէջ՝ 2011 թուականի Մայիսին : «Հայրիկիս Երազնքները»ին մէջ Օպաման կը խօսի իր մօր ընտանիքին հաւանական բնիկ ամներիկացի նախնիներու եւ Ճեֆերսոն Տէյվիսի հետ արիւնակցական կապերու մասին, որ յայտնի եղած է ամերիկեան քաղաքացիական պատերազմի տարիներուն:
Բացի իր մայրենի անգլերէնէն, Օպաման կը խօսի նաեւ ինտոնեզերէն, որ սորված է մանկութեան տարիներուն Ճաքարդա:
1989 թուականի Յունիսին Օպաման հանդիպեցաւ Միշէլ Ռոպինսընի, երբ ան կ'աշխատէր Չիքակոյի իրաւաբանական ընկերութիւններէն մէկուն մէջ։ Ան երեք ամիս պաշտօնավարած էր այդ ընկերութեան մէջ որպէս Օպամայի խորհրդատու։ Հետագային Ռոպինսընը միացաւ Օպամային քանի մը հասարակական գործունէութիւններու ընթացքին, սակայն կը մերժէր Օպամայի ժամադրութեան առաջարկները։ Անոնք հանդիպիլ սկսան աւելի ուշ՝ ամառը. նշանուեցան 1991 թուականին, ամուսնացան՝ 3 Հոկտեմբեր 1992 թուականին։ Զոյգին առաջին աղջիկը՝ Մալիա Անը՝ ծնած է 4 Յունիս 1998 թուականին, իսկ երկրորդ աղջիկը՝ Նատաշան կամ Սաշան՝ 10 Յունիս 2001 թուականին։
Օպաման նաեւ ունի երկու շուն (Portuguese Water Dogs), առաջինը տղայ է՝ Պօ անունով, որ նուէր է Թետ Քեննետիի կողմէ՝ 2013 թուականի Օգոստոսին։ Պոյի ընկերուհին Սաննին է։ 2005 թուականին ընտանիքը Հայտ Փարք՝ Չիքակոյէն տեղափոխուեցան 1.6 միլիոն արժող հարեւանութեամբ՝ Քենվուտի բնակարաններէն մին։
Օպաման բազմաթիւ անգամներ փորձած է ձգել ծխելը, նոյնիսկ որոշ ժամանակներ օգտագործած է նիքոդինային թերաբիա, եւ վերջապէս 2010 թուականին Միշէլ Օպաման յայտարարեց, որ իր ամուսինը յաղթահարած է իր վատ սովորութիւնը։
Կրօնական Հայեացքներ
Օպաման քրիստոնեայ է, որու կրօնական հայեացքները զարգացած են արդէն հասուն տարիքին։ Ան իր ընտանիքի անդամներէն, յատկապէս մօրը համարած է ոչ կրօնական անձ։ Իսկ իր հօրը ան բնորոշած է որպէս «համոզեալ աթէիստ», իսկ խորթ հօրը՝ «մարդ, որ կրօնի մէջ ոչ մէկ օգուտ տեսած է»: Օպաման բացատրած է, որ ան քսան տարեկանին աշխատելով սեւամորթերու եկեղեցիներուն մէջ որպէս համակարգող մը, ան հասկցած է հասարակութեան վրայ աֆրօ-ամերիկեան աւանդական կրօններու ազդեցութիւնը։ 2008 թուականի Յունուարին Օպաման խօսեցաւ իր քրիստոնեայ ըլլալու պատճառներու եւ հաւատի մասին։ Ան համոզուած է, որ քրիստոնէութիւնը անոր կու տայ հաւատ, իսկ իր հաւատը՝ մեղքերէն մաքրութիւն եւ հաւերժական կեանք։ 27 Սեպտեմբեր 2010 թուականին յայտարարեց իր ելոյթին, որ ան արդէն ընտրած է քրիստոնէութիւնը։
Քաղաքական Գործունէութիւն
Օպամա ընտրուած է որպէս համայնքի կազմակերպիչ եւ որպէս քաղաքացիական իրաւունքներու դատախազ՝ Իլինոիսի Խորհրդարանին երեք ժամկէտներու համար՝ 1997-2004 թուականներուն։ Եւ միաժամանակ, 1992-2004 թուականներուն Օպամա դասաւանդած է սահմանադրական իրաւունք Չիքակոյի համալսարանին մէջ։ 2000 թուականին ձախողեցաւ ԱՄՆ ներկայացուցիչներու պալատի անդամ դառնալու անոր առաջին փորձը։ Աս դեպքէն յետոյ, 2003-ի Յունուարին Օպամա դրաւ իր թեկնածութիւնը ԱՄՆ սենատի անդամ ընտրուելու համար եւ 2004 թուականի Նոյեմբերին ընտրուեցաւ՝ շահելով քուէներու 70%։ Օպաման 2005-ի Յունուարէն 2008-ի Նոյեմբերը Միացեալ Նահանգներու կրտսեր սենատորն էր Իլինոիսէն, որմէ հրաժարած է 20 Յունուար 2009-ին նախագահ ընտրուելու կապակցութեամբ։
Որպէս 109-րդ Քոնկրէսի տեմոքրադ փոքրամասնութեան անդամ՝ Օպաման օգնած է զինուած ուժերու կարգաւորման եւ պետական պիւտճէի օգտագործման թափանցիկութիւնը աւելցնելու վերաբերեալ օրէնքներ ստեղծելու գործին մէջ։ Ինչպէս նաեւ գործնական ուղեւորութիւններով եղած է Արեւելեան Եւրոպայի մէջ՝ այդ թուին՝ Ռուսաստան ի, Միջին Արեւելքի եւ Ափրիկէ ի մէջ։ Քոնկրէսի 110-րդ գումարման ընթացքին Օպաման մասնակցած է բազմաթիւ օրէնքներու ստեղծման, այդ թուին՝ ընտրակեղծիքներու, քոնկրէսի անդամներու վրայ օրէնսդրական ազդեցութեան եւ ընտրութիւններու արդար ըլլալուն վերաբերեալ, ինչպէս նաեւ համաշխարհային տաքութեան, միջուկային ահաբեկչութեան եւ զօրացուած ամերիկեան զինծառայողներու օգնութեան խնդիրներու մասին։ Օպաման ԱՄՆ նախագահի թեկնածութիւնը դնելու փափաքը յայտարարած է 10 Փետրուար 2007-ին Իլինոիս նահանգի Սփրինկֆիլտի հին Քաբիթոլիի շէնքի դիմաց։ Տեղի ընտրութիւնը ունէր խորհրդանշական բնոյթ, քանի որ այդ տեղը Աբրահամ Լինքոլն ը 1858 թուականին իր պատմական ելոյթը ունեցած է ընդդէմ ստրկատիրութեան:
Նախագահի Ընտրութիւններ
2008-ի համագումարին Ազգային տեմոքրադական կուսակցութեան կողմէ Օպաման պաշտօնապէս առաջադրուեցաւ որպէս ԱՄՆ նախագահի թեկնածու, իսկ Տելավերի նահանգի սենադոր Ճոզէֆ Պայտընը՝ որպէս փոխնախագահի թեկնածու։ Ընտրարշաւի ողջ ընթացքին Օպաման հանդէս եկած է Իրան ի պատերազմի արագ աւարտով, ադոմային-արեգակնային անկախութեամբ եւ «Իւնիվըրսալ» առողջապահութեամբ ։ Ընտրարշաւը ընթացած է «Փոփոխութիւններ, որոնց մենք կրնանք հաւատալ» եւ «Այո, մենք կրնանք» (Yes We Can) երգը շարք մը հանրաճանաչ մարդոց մասնակցութեամբ կատարուած են, ու կը հնչեն Օպամայի նախընտրական ելոյթի խօսքերը, մեծ ճանաչում ստացաւ եւ արժանացաւ (Ուէպպի/Webby մրցանակի) կարգախօսներու ուղեկցութեամբ։
2008 թուականին ԱՄՆ նախագահական ընտրութիւններուն՝ ԱՄՆ տեմոքրադական կուսակցութեան կողմէ առաջադրուած Պարաք Օպաման ձայներու մեծամասնութեամբ (365 ձայն) յաղթեց իշխող ԱՄՆ Հանրապետական կուսակցութեան կողմէ առաջադրուած Ճոն Մքքէյնին (173 ձայն)։ Ստանալով ընտրազանգուածի 52,9%-ի քուէն՝ Օպաման ԱՄՆ նախագահական պաշտօնը ստանձնած է 20 Յունուար 2009 թուականին։
Արտաքին Քաղաքականութիւն
20-22 Մարտ 2016-ին Պարաք Օպամա այցելեց Հաւանա : Ասիկա Միացեալ Նահանգներու նախագահին առաջին այցելութիւնը եղած է վերջին 90 տարիներու, 1928-ին Քէլուին Քոլըճ՝ Քուպա կատարած այցէն ետք:
Արտաքին Յղումներ
Ստորոգութիւն:4 Օգոստոսի ծնածներ
Վրթանէս Ասկէրեան
'''Հ. Վրթանէս Ասկէրեան:(''' Ծնած էր Պոլիս, 1720-ին): Պատանի տարիքէն ղրկուեցաւ Ս.Ղազար, ուսանեցաւ այնտեղ, 23 տարեկանին ալ վարդապետ ձեռնադրուեցաւ: Բախտաւորուեցաւ աշակերտելու Մխիթար աբբահօր, նոյնիսկ գործակցելու անոր հետ:Կանուխէն ձեռնարկեց թարգմանական աշխատանքներու՝ յենելով իր լեզուագիտական կարողութիւններուն ու դասական հայերէնի բացարձակ հմտութեան վրայ: Իր թարգմանութիւններու ամբողջութիւնն է՝ շուրջ 15000 տպագիր էջի ծաւալով գործեր երեք լեզունէրէ՝ լատիներէնէ,յունարէնէ եւ իտալերէնէ: Ճիշտ այս պատճառով ալ, Ասկէրեան վարդապետ կրնայ նկատուիլ ԺԸ. դարու Հայ թարգմանական դպրոցի մեծագոյն ներկայացուցիչներէն մին: Ֆրանսացի աստուածաբան Անտոն Կովդինի (Antonio Goudin, 1640-1695) «Փիլիսոփայութիւն»ը, որ գրաբար հայերէնով ու չորս հատորանի շարքով (շուրջ 2400 էջ) լոյս տեսաւ Վենետկի մէջ 1750-51, Ասկէրեան վրդ.ի առաջին գործէրէն մին կը նկատուի:
Աղբիւրներ
ԴԵԳԵՐՈՒՄՆԵՐ ՀԱՅ ԳԻՐԻ ԵՒ ՊԱՏՄՈՒԹԵԱՆ ԳԵՏԵԶՐԻՆ, Բ.Հատոր, Լեւոն Շառոյեան, Հալէպ 2018
Արտաշէս Տէր Ստեփանեան
Արտաշէս Տէր Ստեփանեան (1882 Գըրգաղաճ - 1915), գրագրութիւն, ուսուցիչ, պաշտօնեայ:
Կըրլ Օնլայն
Կըրլ Օնլայն (Girl Online), վէպ, հեղինակ՝ Անգլիացի Զոյի Սակ: Հրատարակուած` 25 Նոյեմբեր 2014-ին, «Փենկուէն Պուքս» (Penguin books) հրատարակչատան կողմէ :
Նիւթ
Պատմութիւնը ստեղծուած է պատանիներու համար ու կը խօսի 15 տարեկան Փենիին, գլխաւոր կերպարին մասին, որ համացանցի միջոցով եւ ծածկանունով մը հանրածանօթ կը դառնայ:
Այս վէպը մեծ թիւով մրցանակներ շահած է, իբրեւ ամէնէն արագ եւ շատ ծախուած գիրքերէն մէկը :
Փեննի Փորթըր 15 տարեկան աղջիկ մըն է, որ կ'ապրի Անգլիոյ Պրայթըն գիւղաքաղաքին մէջ, իր մտերիմ ընկերուհիին՝ Էլիոթին եւ ընտանիքին հետ: Ան ունի մեծ տարիքով ընկերուհի մը՝ Մեկանը, ինչպէս նաեւ իրեն սիրահարած ընկեր մը՝ Օլլին եւ գաղտնիք մը. ան ինքնավստահութեան պակաս ունի եւ մղձաւանջէ մը կը տառապի: Կը վարէ առօրեայ կեանք մը, սակայն գոհ չէ ինքզինքէն:
Դպրոցը տեղի ունեցած միջադէպ մը իր վրայ վատ ազդեցութիւն կը ձգէ, ընտանիքը զինք կ'ուղարկէ Նիւ Եորք, ուր մայրը կը գտնուէր իբրեւ հարսանեկան խրախճանքի մը կազմակերպող: Հոն ան կը հանդիպի Նոյին, որ հարսանեկան ճաշատեսակները մատակարարողին թոռն էր։ Փեննի եւ Նոյ կը սիրահարին: Հարսանիքէն ետք, Փենի կը վերադառնայ Պրայթըն, իբրեւ ինքնավստահ աղջիկ մը, որ գիտէր ինքզինք արժեւորել եւ ունէր գեղեցիկ ամերիկացի ընկեր մը: Յաջորդը շրջադարձ մըն է, որ կը կազմէ վէպին աւարտը:
Հրատարակութիւն
«Կըր Օնլայն»ը օրինաւոր ձեւով առաջին անգամ կը հրատարակուի 25 Նոյեմբեր, 2014-ին ։ Ապրիլ, 2015-ին գիրքը դասուած է իբրեւ ամէնէն շատ ծախուած գիրքերու շարքին, աւելի քան 43,562 օրինակ :
Կըրլ Օնլայն վիպաշարը կը պարունակէ երեք գիրք, երկրորդն է՝ «Կըրլ Օնլայն Ան Թուր» (Girl Online On Tour), որ հրատարակուած էր 20 Հոկտեմբեր, 2015-ին  իսկ երրորդը՝ «Կըրլ Օնլայն Կօուինկ Սօլօ» (Girl Online: Going Solo), որուն լոյս տեսնելը յայտարարուած էր 8 Յուլիս, 2016-ին Զոյիին կողմէ, իր կայքէջին վրայ եւ հրատարակուած՝ 17 Նոյեմբեր, 2016-ին :
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:2014 գիրքեր Ստորոգութիւն:Զոյի Սակի գիրքեր Ստորոգութիւն:Պատանիներու գիրքեր
Յովհաննէս Բաղրամեան
Յովհաննէս Բաղրամեան, Խորհրդային Միութեան նշանաւոր զօրահրամանատար, Խորհրդային Միութեան մարաջախտ, ԽՍՀՄ պաշտպանութեան փոխնախարար:
Կենսագրութիւն
Ծնած է Արցախ ի Չարդախլու գիւղը (Գանձակի նահանգի տարածք): Նախնական կրթութիւնը ստացած է տեղւոյն երկաթուղային երկդասեան դպրոցին, ապա Թիֆլիսի երկաթուղային ուսումնարանին մէջ:
Յովհաննէս Բաղրամեանը զինուորական ծառայութեան սկսած է 1915-ին, ռուսական բանակին մէջ, իբրեւ կամաւոր-շարքային զինուոր կովկասեան 2-րդ սահմանապահ գունդին մէջ, կռուելով կովկասեան ռազմաճակատին վրայ` Օսմանեան կայսրութեան դէմ:
1917 յունիսին, աւարտելով Թիֆլիսի փրոպորշչիկներու դպրոցը, դարձեալ մեկնած է ռազմաճակատ`, ծառայելու համար հայկական 3-րդ հրաձգային գունդին մէջ:
Ռազմական գործունէութիւն
1918 փետրուար-ապրիլին հայկական առաջին հեծեալ գունդի շարքերուն մէջ կռուած է թրքական բանակին դէմ` Քարաուրկանի, Սարիղամիշի եւ Կարսի ճակատներուն վրայ: Նոյն գունդի կազմին մէջ 1918-ին մասնակցած է Սարդարապատի ճակատամարտին:
Հայաստանի խորհրդայնացումէն ետք Կարմիր բանակի մէջ ծառայած է իբրեւ հայկական գունդի բաժնի հրամանատար :
1923-ին նշանակուած է հայկական հրաձիգային բաժանմունքի Ալեքսանդրապոլի (այժմ` Գիւմրի) հեծեալ գունդի հրամանատար (մինչեւ 1931):
1925-ին աւարտած է հեծելազօրային հրամանատարական կազմի կատարելագործման, 1931-ին բարձրագոյն հրամանատարական կազմի դասընթացքները, 1934-ին` Մ. Ֆրունզէի անուան ռազմական ակադեմիան, 1938-ին` գլխաւոր սպայակոյտի ռազմական ակադեմիան:
1940-ին եղած է Քիեւի ռազմական շրջանի յատուկ գործողութիւններու բաժնի պետ եւ սպայակոյտի պետի տեղակալ:
1943 նոյեմբերին զօրավար-գնդապետի կոչումով կը նշանակուի 1-ին Մերձպալթեան ռազմաճակատի հրամանատար եւ 1944-ին կը մասնակցի խորհրդային մեծ յարձակումին Պիլոռուսական եւ Լիթվայի գործողութեան: Անոր բանակները ճեղքելով հասած են Պալթիկ ծով: Այս ռազմական սխրագործութեան համար Բաղրամեանը կ՛արժանանայ Խորհրդային Միութեան հերոսի կոչման:
1945-ին սկիզբը անոր բանակը մասնակցած է արեւելեան Պրուսիոյ գրաւումին: Բաղրամեան ղեկավարած է Քէօնիկսպերկի (այժմ` Քալինինկրատ) գրաւումին. 1945 Ապրիլին եւ 1945-ի վերջը ստիպուած է Մերձպալթիկայի մէջ շրջափակուած գերմանական հզօր զօրախմբաւորումին յանձնուիլ:
1954-ին նշանակուած է պաշտպանութեան նախարարութեան գլխաւոր տեսուչ:
1955-ին նշանակուած է ԽՍՀՄ պաշտպանութեան փոխնախարար եւ ստացաւ Խորհրդային Միութեան մարաջախտի կոչում: Ան նաեւ եղած է ԽՍՀՄ Զինուած ուժերու Գլխաւոր սպայակոյտի ռազմական ակադեմիայի եւ ԽՍՀՄ պահեստային ուժերու հրամանատարը: 1968 Ապրիլին նշանակուած է խորհրդային պաշտպանութեան նախարարութեան գլխաւոր տեսուչ եւ տեսուչներու խումբին ղեկավար: Պարգեւատրուած է ԽՍՀՄ բարձրագոյն շքանշաններով:
Հեղինակ է շատ մը ռազմավարական մտածողութեան նուիրուած երկերու:
Հաբէլեան Դաւիթ
Հաբէլեան Դաւիթ, Արզնցի, եղբայր Հարպիկի որ 1051-ին Արզնի բերդր երկար ատեն պաշտպանեց Մոմոմախ կայսեր Պեռող զօրավարին յարձակման դէմ: Պեռոզ դաւաճանութեամբ բերդին տիրելէն ետք Դաւիթը իր երկու եղբայրներուն հետ Պոլիս տարաւ: ( Մատթէոս Ուռհայեցի):
Աղբիւրներ
Հայ Հանտրագիտակ, Հ. Մկրտիչ Վրդ. Պոտուրեան, 1939, Տպ. Պուքրէշ, Էջ 602
Ղեւոնդ Տայեան
'''Հ. Ղեւոնդ Տայեան''', հայ երաժշտագէտ, Մխիթարեան միաբանութեան անդամ։
1890 թուականէն ուսանած է Վենետիկի Մխիթարեան միաբանութեան մէջ, երեւան բերել, յատկապէս, երաժշտական ու երգեցողական ակնառու ունակութիւններ։
1911-14 թուականներուն Հռոմի մէջ ուսումնասիրած է Գրիգորեան երգեցողութիւն եւ երաժշտական հնագրութիւն։ Այնուհետեւ նուիրուած է հայ հոգեւոր երաժշտութեան հետազօտման, իտալական եւ գերմանական հանրագիտարաններու եւ զանազան միջազգային համաժողովներու մէջ այդ նիւթին շուրջ հանդէս եկած է յօդուածներով ու հաղորդումներով։
Երկար տարիներ զբաղած է մանկավարժութեամբ, 1921-1927 թուականներուն՝ « Բազմավէպի » խմբագիր։ 1916-1941 թուականներուն եւրոպական նոթագրութեամբ գրի առած է եւ 1952 թուականէն սկսեալ հատոր առ հատոր հրապարակած է շարականներուՂազարի մէջ բանաւոր հաղորդմամբ պահպանուած եղանակները (սկզբնաղբիւր կը նկատուին Մխիթար Սեբաստացիի աւանդած եղանակները, որոնք ան 1891-1992 թուականներուն սորված է Էջմիածինի եւ Հայաստանի այլ վանքերու մէջ հրատարակութիւնը չէ աւարտած)։
Իր գրառած շարակնոցին մէջ փորձած է փոփոխութեան ինքնահնար «մոնոսիս» եւ «թրեզսիս» (1/4 եւ 3/4 թոն բարձրացնող) ու «պեմոլէթ» եւ «պեմոլոն» (1/4 եւ 3/4 թոն իջեցնող) նշաններու օգնութեամբ գրաւոր դրսեւորել հայ մոնոտիք երաժշտութեան անհաւասարաչափ աստիճանը։
Տայեանի շարակնոցը, որպէս շարականներու շուրջ երկուքուկէս դար աւանդապահօրէն հաղորդուած ամբողջական տարբերակ մը, ինքնուրոյն արժեք կը պահպանէ։ Տայեան հեղինակած է նաեւ «Եղիշէի չորս եղանակները հնագոյն գրչագրի մը մէջ» (1911), «Կոմիտաս վարդապետ» (1936) եւ այլ աշխատութիւններ, աշխարհիկ եւ հոգեւոր երգեր։
Ստորոգութիւն:Հայ երաժշտագէտներ
Ալեքսիս Օհանեան
Ալեքսիս Քերի Օհանիան (անգլ.՝ Alexis Kerry Ohanian, ծնած ) Ամերիկահայ համացանցային հիմնադիր է: Ան ամէնէն շատ ծանօթ է իբր համա-հիմնադիր եւ տնօրէն ատենապետ՝ Reddit համացանցային հարթակին, Սթիվ Հաֆմընի եւ Էրըն Շուարթզի հետ: Ան նաեւ համա-հիմնած է Initialized Capital, օգնած է Hipmunk ճամբորդական կայքէջի հիմնադրման մէջ, եւ ընկերային միութիւն Breadpig-ը հիմնած է: 2012 թուականին, Forbes պարբերաթերթի Էնտի Սէպմպըրկ զինք անուանեց «Համացանցի Քաղաքապետը»:
Օհանիան կ'ապրի Ֆլորիտա, ԱՄՆ, իր կնոչ Սիրինա Ուիլյըմզի հետ, ով Ողիմպեական թենիսի մասնագէտ է: Անոնք ունին մէկ դուստր՝ Ալեքսիս Օլիմփիա Օհանեան:
, Forbes պարբերաթերթը Օհանեանի նիւթական ունեցուածքը կը համարէ $70 միլիոն ԱՄՆ տոլար:
Ասփրոնիսի
Մաս կը կազմէ Թիրա Շրջանային Միաւորին։ Անունը կը պարտի սպիտակ չեչաքար խաւին որ զայն կը ծածկէ․ Ασπρο=ճերմակ, νησί=կղզի։
Տարածութիւնն է 0,14 քլ²։ Բարձրագոյն կէտն է 74 մ․։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Յունական կղզիներ Ստորոգութիւն:Քիքլատեսի կղզիներ Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Կղզիներ
Հ.Մ.Ը.Մ. Անթիլիասի Սկաուտութիւն, Լիբանան
1970-ին, Անթիլիասի շրջանին մէջ, խումբ մը Հ.Մ.Ը.Մ.-ականներ կը հաւաքուին եւ անդրադառնալով շրջանի հայութեան թիւի աճին, հիմը կը դնեն Հ.Մ.Ը.Մ.-ի Լիբանանի Անթիլիասի մասնաճիւղին։
Սկաուտութիւն
Այդ օրերուն, մասնաճիւղը կ'ունենայ սկաուտական խումբեր գլխաւորութեամբ եղբայր Յովհաննէս Թէրճանեանի։
Արդի Գործունեութիւն
Այսօր, անգամ մը եւս Հ.Մ.Ը.Մ.-ի Անթիլիասի մասնաճիւղի մեծ ընտանիքը կու գայ ըսելու եւ փաստելու, թէ Անթիլիասի հայահոծ շրջանին մէջ ան բարձր կը պահէ Հ.Մ.Ը.Մ.-ի դրօշը։ Կիրակի, 15 Նոյեմբերին 2015, մասնաճիւղի սկաուտութիւնը կը կատարէ 2015-2016 տարեշրջանի բացումը, մեծ յաջողութեամբ՝ հսկայ Հ.Մ.Ը.Մ.-ի նշանակը ձեռային աշխատանքով կազմելով եւ վերահրատարակելով իր պարբերաթերթ «Զարգացի՛ր, Զարգացո՛ւր»-ը, ունենալով 239 անդամ։
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Լիբանան
Դերենիկ Դեմիրճեան
Դերենիկ Դեմիրճեան (Դեմիրճօղլեան) (18 Փետրուար 18776- Դեկտեմբեր 1956, Երեւան), Հայ գրող, հրապարակախօս։
Կենսագրութիւն
Ծնած է Ախալքալաք (Ջաւախք գաւառ), այժմ՝ Վրաստան։ Նախնական կրթութիւնը ստացած է ծննդավայրին մէջ։ Իսկ միջնակարգ ուսումը առած է Էջմիածինի Գէորգեան Ճեմարանէն եւ Ներսէսեան վարժարանէն (Թիֆլիս)։
Դեռ աշակերտ՝ աշխատակցած է կովկասեան գրական մամուլին(«Մուրճ»)։ Ու հազիւ քսանամեայ՝ հրատարակած է բանաստեղծութիւններու իր առաջին ժողովածուն։ 1905-էն՝ Զուիցերիա, ամբողջ հնգամեակ մը, հետեւած է համալսարանական ուսումի՝ գիտական ճիւղեր։ Մշակած է նաեւ երաժշտական իր հակումը, տեղւոյն մէկ երաժշտանոցին մէջ հետեւելով ջութակի դասերու։
1910-ին Թիֆլիս դարձած՝ նուիուած է ուսուցչութեան եւ գրականութեան։ Յաջորդաբար հրատարակած է բանաստեղծութիւններու եւ քառեակներու զոյգ ժողովածուներ։ Նաեւ թատերգութիւններ, պատմական կամ նոր ժամանակներէ առնուած նիւթերով։
1920-էն փոխադրուած է Երեւան եւ քաջալերանք գտած՝ խորհրդային վարչակարգէն։
Հայաստանի խորհրդայնացում էն ետք, Դեմիրճիան տրուած է թատերական եւ վիպական բազմաթիւ գործեր, օրինակ՝ Քաջ Նազարը եւ Ֆոսֆորային Շողերը:
Պատերազմի տարիներուն (1940-1945) գրած է «Անխուսափելին», «Խոշտանգուածի աւանդը» եւ այլն: Իր վերջին եւ կարեւորագոյն գործը կը նկատուի «Վարդանանք» պատմավէպը:
Դեմիրճեան գրելու վրայ իր պատմական նոր վէպ մը, եւս՝ Մեսրոպ Մաշտոց կը մահանայ, եւ գործը կէս կը մնայ: Իր երկերու ժողովածուն հրատարակուեցաւ եօթը հատորներով Հայաստանի մէջ:
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:1956 ծնունդներ Ստորոգութիւն:1956 մահեր Ստորոգութիւն:18 Փետրուարի ծնածներ Ստորոգութիւն:6 Դեկտեմբերի մահացածներ Ստորոգութիւն:Ախալքալաք ծնածներ Ստորոգութիւն:Երեւան մահացածներ Ստորոգութիւն:Հայ գրողներ
Պրիւքսէլի Մայր Տաճար
Պատմութիւն
Լեովէնի դուքս Լամպերտ Բ.ը (հոլ.՝ Lambert II van Leuven) 1047-ին Սուրբ Կուտուլի (ֆր.՝ Gudule de Bruxelles, հոլ.՝ Goedele van Brussel) մասունքները տեղափոխեց Սուրբ Միքայէլ հրեշտակապետի եկեղեցի եւ այնտեղ կապիտուլ հիմնեց, որ ճանչցուեցաւ «Սուրբ Միքայէլի եւ Սուրբ Կուտուլի եկեղեցի» անուանումով եւ որ յետագային դարձաւ «Սուրբ Միքայէլի եւ Սուրբ Կուտուլայի տաճար»: Այս տաճարին սուրբերը նաեւ Պելճիքայի մայրաքաղաքին սուրբերն են: 1200-ին Պրապանտի հերցոգ Հենրի Բ.ը որոշեց կառոյցին ոճը փոխել՝ դարձնելով գոթական, վերնատուներու կառուցման աշխատանքները շարունակուեցան 1226-էն մինչեւ 1276: 1450-ին ճակատային մասի կառուցումը հիմնականին աւարտուած էր, իսկ 1485-ին աւարտեցաւ նաեւ ներքին մասը:
1983-1999-ականներուն անցան վերականգնումի աշխատանքներուն:
1995-ին տաճար այցելեց Հովհաննէս Պօղոս Բ.ը:
1999-ին տաճարին մէջ տեղի ունեցաւ Ֆիլիպի եւ Մաթիլտայի պսակադրութեան արարողութիւնը: 2003-ին տաճարին մէջ տեղի ունեցաւ իշխան Լորէն Պելճիքացի եւ իշխանուհի Քլեր Քոոմպսի պսակադրութիւնը:
Ճարտարապետութիւն
Շէնքի արտաքին տեսքը կը ներկայացնէ երկու աշտարակներով գոթական համաչափ կառուցուածք: Իւրաքանչիւր աշտարակի ներսը կան երկար աստիճաններ, որոնք դուրս կու գան դէպի 64 մեթր բարձրութեամբ սանդղավանդակ:
Տաճարին գլխաւոր ճակատը ունի չորս դուռ՝ զարդարուած մուտքի երեք կամարաւոր ճակատամուտքերով եւ սուրբերու քանդակներով: Այն կառուցուած է ճարտարապետ Եան վան Ռեոպսրուկի կողմէ, ով նաեւ Պրիւքսէլեան քաղաքապետարանի հեղինակն է:
Դռները զարդարուած են երկաթակուռ բարձրաքանդակներով:
Չափեր
Նաւ
Ներսի մաս
Տաճարին մէջ կան գեղեցիկ ապակենկարներ, որոնք աշխատցուած են 16-րդ դարուն Եան Հակի կողմէ, 18-րդ եւ 19-րդ դարերուն Շան Պաբտիստ Կապրոնիերու կողմէ: Տաճարին նաւը զարդարուած է նրբակերտ խոյակներով եւ սուրբերու արձաններով սիւնազարդ գաւիթներով, նստարանները ունին մուգ շագանակագոյն երանգաւորում, որ կը համադրուի լուսաւոր սրահի հետ: Տաճարին մէջ կայ երգեհոն: Տաճարին մէջ կը գտնուի նաեւ Պելճիքայի ազգային հերոս Ֆրետերիք տէ Մերոտէի (ֆր.՝ Frédéric de Mérode) դամբարանը:
Տարօրինակ Դէպքեր
Հեռատեսիլի շարակառք, յարավէպերու շարք
Յամառօտ տեղեկութիւններ
«Տարօրինակ դէպքեր» (անգլ.՝ Stranger Things), գերբնական սարսափի առասպել, ամերիկեան արտադրութեամբ, հեռատեսիլի յարավէպերու շարք, ստեղծուած Տաֆեր եղբայրներուն կողմէն եւ հեռասփռուած Նեթֆլիքս կայանէն։ Հեղինակներն են՝ Մեթ և Ռոս Տաֆեր: Գլխաւոր նկարահանողը Շօն Լեւին է:
Այս ստեղծաբանութեան առաջին յարադէպերու շարքը հեռասփռուած է 2016 թուականին  եւ դրական գրախօսութիւններու արժանացած է:
Դերակատարներ
Գլխաւոր դերակատարներն են՝ Ուինոնա Ռայտըր, Տէյվիթ Հարփոր, Մաթիու Մոտին, Ֆին Ուոլֆհարտ, Միլլի Պոպի  Պրաուն, Կյեթէն Մաթարացօ, Գալէփ Մաքլաֆլին, Նաթալիա Տայեր, Նօա Շնափ, Չարլի  Հիթոն, Գարա Պուօնօ, Տաքրէ Մոնթկոմերի, Շօն Օսթին, Փօլ  Րէիզեր, Սատի Սինգ, Ճօ Գիրի, Մայա Յօուք եւ Փրիա Ֆերկիւսոն :
Պատմութիւնը տեղի կ՝ունենայ Ինտիանա նահանգին Հօքինս քաղաքը՝ 1983 թուականի Նոյեմբեր ամսուն:
Հեռասփռումի եթերաշրջաններ
Յուլիս 15-ին առաջին դրուագը, կը կեդրոնանայ  պզտիկ տղու մը անհայտացման շուրջ եւ հոգեշարժուն- հեռաշարժումի  ձիրքերով աղջկայ մը յայտնութեան, որ կորսուած տղուն բարեկամներուն կ՝օգնէ անոր փնտռտուքին: Միեւնոյն ժամանակ տղուն աւագ եղբայրը եւ քաղաքին ոստիկանապետը իրենց հետաքննութիւնը կը վարեն։
Երկրորդ եթերաշրջանը նկարահանուած է 2017 թուականի Հոկտեմբեր 27-ին:  Իսկ նոյն տարուան,Դեկտեմբերին, Նեթֆլիքսը կը պատուիրէ երրորդ եթերաշրջանը, որուն առաջին հեռարձակումը  տեղի կ՝ունենայ 2019 թուականին Յունիս 4-ին: Սառա Պուօնօ, որ կը կերտէ Նէնսիի և Մայքի մօր դերը, իր հարցազրոյցներէն մէկու մը մէջ կը նշէ թէ չորրորդ եթերաշրջանի նկարահանումները պիտի սկսին 2019 թուականի Հոկտեմբերէն:
Տաֆեր եղբայրները նշած են, որ այս հեռատեսիլի շարանկարին համար նախատեսուած են չորս կամ հինգ եթերաշրջան:
Սպանիոյ Գերագոյն Դատարանի Նախագահ
Սպանիոյ Թագաւորութեան գերագոյն դատարանի նախագահ կամ դատական ընդհանուր խորհուրդի նախագահ (սպ.՝ residente del Tribunal Supremo), բարձրագոյն դատական մարմին Սպանիոյ Թագաւորութեան մէջ, որու ձեռքը կեդրոնացուած է երկրի արդարադատութեան համակարգը ։
Կը համարուի Սպանիոյ բարձրագոյն կառավարական երեք պաշտօնեաներէն մէկը՝ օրէնսդիր քորթէսի նախագահի եւ գործադիր կառավարութեան ղեկավարի հետ միասին։
Առաջին անգամ գերագոյն դատարանի նախագահի պաշտօնը Սպանիոյ մէջ ձեւաւորուած է 1812-ին, իսկ առաջին պաշտօնավարողը եղած է Ռամոն Փասատա ի Սաթօն։ Գերագոյն դատարանի ներկայի նախագահն է Քարլոս Լեսմէս Սերանոն, որ բարձրագոյն մարմինը կը նախագահէ 2013-էն ի վեր ։
Գործառոյթներ
Սպանիոյ Սահմանադրութեան 589-րդ յօդուածը գերագոյն դատարանի նախագահին կ՛օժտէ հետեւեալ լիազօրութիւնը ․
Ենթակայութիւն
Գերագոյն դատարանի նախագահը կախում ունի նախագահող կառավարութենէն, որ կը ղեկավարէ կառավարութեան գործող ղեկավարը։ Որպէս նախագահող քարտուղարութիւն կրնայ հանդէս գալ գերագոյն դատարանի եւ դատական մասնաճիւղի գլխաւոր խորհուրդը։
Ընտրակարգ
Սպանիոյ Սահմանադրութեան 586-րդ յօդուածը կը սահմանէ թագաւորութեան գերագոյն յատուկ նախագահի եւ խորհուրդի գումարման եւ ընտրութեան ընթացակարգը։ Սոյն յօդուածին մէջ բովանդակուած է հետեւեալը․
Նախագահը կ՛ընտրուի խորհուրդի լիագումար նիստով, իսկ անոր թեկնածութիւնը կ՛առաջադրուի այն պարագային, եթէ ան ստացած է պալատի անդամներու երեք հինգարորդի փաստացի վստահութիւնը։ Ընտրութիւններէն ետք տուեալ անձին այդ պաշտօնին կը նշանակէ Սպանիոյ թագաւորը, որուն կը յաջորդէ միապետի եւ պետութեան խորհրդանիշներու առջեւ երդմնակալութեան արարողութիւնը ։
Փիլիսոփայութեան Համաշխարհային Օր
Փիլիսոփայութեան համաշխարհային օր (անգլերէն՝ World Philosophy Day), 2002 թուականէն սկսեալ, ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի նախաձեռնութեամբ, իւրաքանչիւր տարուան Նոյեմբեր ամսուան երրորդ Հինգշաբթին կը նշուի Փիլիսոփայութեան համաշխարհային օրը:
Այն առաջին անգամ նշուած է 21 Նոյեմբեր 2002-ին:
Նպատակը
Այսօր տօնը արդէն կը նշուէ աշխարհի աւելի քան 70 երկիրներ : Տօնական օրը, որ նուիրուած է որոշակի թեմայի, տեղի կ՛ունենայ  տարաբնոյթ միջոցառումներ՝ փիլիսոփայական երկխօսութիւններ, կլոր սեղաններ, քննարկումներ, սեմինարներ եւ այլ միջոցառումներ :
1898 թուական
1898 թուական, ոչ նահանջ տարի, 19րդ դարու 98րդ տարին
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1898 ծնունդներ
Մահեր
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1898 մահեր
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:1898
Google Play
Google Play (նախկին յայտնի որպէս՝ Android Market), Անտրոիտ օբերասիոն համարակարգով սմարթֆոններու յատուկ յաւելուած, որ միջոցով օգտատերը կրնայ ներբեռնել ծրագրեր եւ խաղեր, լսել երաժշտութիւն եւ նոյնիսկ դիտել ֆիլմեր Google-ի եւ այլ ընկերութիւններու համակարգերով։ Այս ինդերնեդ-խանութի ծրագրերուն մեծամասնութիւնը անվճար են, իսկ մասամբ վճարովի (2014 թուականի մայիսին սկսած հնարավորութիւն կը ստեղծէ վճարել PayPal համակարգով)։
Googlue Play յաւելուածին դուք կրնաք գտնել օգտակար յաւելուածներ։ 2012 թուականի հոկտեմբերի 31-ին Googl
e-ը յայտարարեցաւ, որ ծրագրերի եւ դիմումներու քանակը հասած է 700 000 դիմումներու եւ 25 միլիառ բեռնումներու, թէեւ բեռնողներու մի մասը ծրագրերը կը համարեն անորակ։
Յաւելուածներ
Մուրատեան Վարժարան
Մուրատեան վարժարան՝ սփիւռքի մէջ գործող հայկական վարժարան է։ Վարժարանը որոշակի դեր կը կատարէ հայ-ֆրանսական մշակութային կապերու զարգացման գործին մէջ։ Սերտ կապի մէջ է Հայաստանի հետ։
Հիմնադրուած է 1832-ին, Իտալիոյ Պադուա քաղաքին մէջ, եւդոկացի մեծահարուստ Սամուէլ Մուրատեանի կտակով, Մխիթարեան միաբանութեան նախաձեռնութեամբ (կը կոչուի նաեւ Սամուէլ Մուրատեանի վարժարան)։
1846-ին տեղափոխուած է Փարիզ։ 1870-ին միացած է Վենետիկի Ռափայէլեան վարժարանին՝ Մուրատ-Ռափայէլեան ընդհանուր անունով։ 1929-ին նորէն բացուած է Փարիզի մէջ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ փակուած է, վերաբացուած 1946-ին։
Քերոս
Քերոս (յուն․՝ Κέρος), Էգէական ծովու կղզի, Փոքր Քիքլատես, Քիքլատես, Յունաստան։ Հնագիտական վայր։ Կը գտնուի Նաքսոս կղզիին հարաւ-արեւելքը, Ամորղոսին հիւսիս արեւմուտքը եւ Քուֆոնիսիային հարաւը։
Տեղեկութիւններ
Քերոս լեռնային, անջրդի ու դժուարամատչելի կղզին մըն է։ Կղզին ծանօթ է իր սպիտակ մարմար քարով։  Տարածութիւնն է 15,042 քլ․², իսկ ծովեզրն է՝ 27 քլ․։
Կղզիին կարգ մը տարածքներ, պարբերաբար աճուրդի կը տրուին անասնապահական գործունէութիւններուն համար։
Քերոս, Քուֆոնիսիա, Սհինուսա եւ Իրաքլիա կղզիներուն հետ իրենց միջերկրականեան հարուստ կենսաբազմազանութեան (ցամաքի եւ ծովու) շնորհիւ, բնապահպանման բնագառէն ներս իբրեւ CORINE բնասահմանուած են։
Կղզին 1968-էն անբնակ է։
Պատմական ակնարկ
Հնադարին կղզին Քարոս, Քերիա եւ կամ Քերի՛ա կը կոչուէր․ անունին առաջին արձանագրութիւնը յայտնաբերուած է Ք․Ա․ 425-ին, Աթէնքի Դաշինքի անուանացանկին մէջ։ Կղզիին Քավոս Տասքալիու (արեւմտեան մաս) վայրը յայտնաբերուած են Քիքլատեան Մշակոյթի պատկանող բազմաթիւ հնագիտական իրեր, որոնք կը փաստեն թէ կղզին դասական շրջանին Տիլոսի նման սրբավայր եղած է։
Միջնադարին ծառայած է իբրեւ ծովահէններու խարիսխ-թաքստոց։ Մինչեւ 1952 Ամորղոս կղզիին վրայ գտնուող Հազովիոթիսա վանքին սեփականութիւնն էր։   Իսկ այսօր՝ Ամորղոս քաղաքապետութեան եւ յայտարարուած է իբրեւ Հնագիտական վայր։
1963-ի, 1967-ին եւ 2006-2008 Քերոսի տարածքին հերթական կանոնաւորութեամբ հնագիտական պեղումներ կատարուած են։
Յայտնաբերուած հնագիտական իրերը կը ցուցադրուին Աթէնքի Հնագիական Ազգային Թանգարանին մէջ, ինչպէս նաեւ Նաքսոսի Հնագիտական Աթէնքի Ղուլանտրիս Քիքլատեան Մշակոյթի թանգարաններուն մէջ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Յունական կղզիներ Ստորոգութիւն:Քիքլատեսի կղզիներ Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Կղզիներ
Յակոբ Մանանդեան
Յակոբ Համազասպի Մանանդեան, հայ պատմաբան, բանասէր, աղբիւրագէտ, պատմական գիտութիւններու դոկտոր (1938), փրոֆէսօր (1925), ԽՍՀՄ ԳԱ (1939) եւ ՀԽՍՀ ԳԱ (1943) ակադեմիկոս, ՀԽՍՀ գիտութեան վաստակաւոր գործիչ (1935):
Կենսագրութիւն
Ծնած է Ախալցխայի մէջ։ Սկզբնական կրթութիւնը ստացած է 1880-1983 թուականներուն՝ ծննդավայրի Կարապետեան վարժարանին մէջ։ 1883-1893 թուականներուն սորված է Թիֆլիսի 1-ին գիմնազիոնէն ներս, 1893-1897 թուականներ՝ Ենայի, Լայփցիկի եւ Սթրասպուրկի համալսարաններուն մէջ եւ ստացած փիլիսոփայութեան դոկտորի աստիճան: 1898 թուականին աւարտած է Սենթ Փեթերսպուրկի Պետական Համալսարանի արեւելեան լեզուներու, իսկ 1909 թուականին՝ Թարթուի Համալսարանի իրաւաբանական բաժամունքները:
1900-1905 թուականներուն դասաւանդած է Էջմիածնի Գէորգեան Ճեմարանին մէջ, 1905-1907 թուականներուն՝ Թիֆլիսի առաջին եւ երկրորդ արական գիմնազիոններուն մէջ, 1906-1907 թուականներուն՝ Ներսիսեան Դպրոցին մէջ, 1911-1913 թուականներուն՝ Պաքուի Ժողովրդական Համալսարանին մէջ եւ 1915-1919 թուականներուն՝ առեւտրական դպրոցին մէջ։ 1919 թուականիկի Դեկտեմբերին կը հրաւիրուի ԵՊՀ եւ կը նշանակուի պատմալեզուագրական բաժամունքի դեկանի պաշտօնակատար, 1921-1922 թուականներուն՝ ռեկտոր, 1921-1923 թուականներուն՝ արեւելագիտութեան եւ պատմագրական բաժամունքներու դեկան, 1921-1925 թուականներուն՝ հայ ժողովուրդի պատմութեան ամպիոնի վարիչ, 1925-1931 թուականներուն՝ նոյն ամպիոնի փրոֆէսօր: ԵՊՀ-ի մէջ առաջինը եղած է, որ դասաւանդած է հայ ժողովուրդի հին եւ միջնադարեան պատմութիւնը: 1931 թուականին ընդհատած է մանկավարժական աշխատանքը եւ զբաղած միայն գիտական գործունէութեամբ:
Գիտական Գործունէութիւնը
Հեղինակ է հայերէն, ռուսերէն եւ գերմաներէն աւելի քան 150 աշխատութիւններու՝ նուիրուած հայոց հին եւ միջնադարեան պատմութեան ու բանասիրութեան, պատմական աշխարհագրութեան, չափագիտութեան ու մշակոյթին: Զբաղած է յունական իմաստասիրական երկերու հայերէն թարգմանութիւններու, յունաբան դպրոցի գործունէութեան, յատկապէս Դաւիթ Անյաղթի իմաստասիրական ժառանգութեան ուսումնասիրութեամբ : Այս բնագաւառին մէջ հայագիտական մնայուն արժէք է «Յունաբան Դպրոցն Եւ Անոր Զարգացման Շրջանները» (Վիեննա, 1928) ուսումնասիրութիւնը: Հայ պատմագիտական միտքի մնայուն գործերէն են հին եւ միջնադարեան Հայաստանի հասարակական-տնտեսական յարաբերութիւններուն նուիրուած «Հայաստանի Առեւտրի Եւ Քաղաքներու Մասին» (ռուսերէն, Եր., 1930, 1954, 1985), «ֆէոտալիզմը Հին Հայաստանում» (Երեւան, 1934, 1981), «Կշիռները Եւ Չափերը Հնագոյն Հայ Աղբիւրներում» (Եր., 1930, 1985), «Երատոսթենեսի Սթատիոմը Եւ Պարսից Ասպարէզը» , «Հին Հայաստանի Գլխաւոր Ճանապարհները» (Եր., 1936, 1985), «Տիգրան Բ․ Եւ Հռոմը» (Եր., 1940, 1972 , 1977, ռուսերէն՝ 1943, ֆրանսերէն՝ 1963), Արմաւիրի յունարէն արձանագրութիւնները եւ այլ մենագրութիւններ:
Ձեռնարկած է «Քննական Տեսութիւն Հայ Ժողովրդի Պատմութեան» բազմահատոր աշխատութեան ստեղծումը՝ նպատակ ունենալով շարադրել Հայաստանի Ք․Ա․ 6 - 16-րդ դարերու ամբողջական պատմութիւնը (հ. I-III, 1945, 1952, 1957, նաեւ՝ 1977, 1978), որ, սակայն, մնացած է անաւարտ: 1920-ին, Հրաչեայ Աճառեանի աշխատակցութեամբ, հրատարակած է 12-19-րդ դարերու հայկական վկայաբանական գրականութեան յայտնի բոլոր բնագրերը (հ. I-II), գիտական հրատարակութեան պատրաստած է հին յունական իմաստասէրներու (Նոնոս, Էլիաս, Զէնոն Ստոիկ, Արիստոտէլ եւ այլն) երկերու հայերէն թարգմանութիւններու բնագրերը:
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:1873 ծնունդներ Ստորոգութիւն:22 Նոյեմբերի ծնածներ Ստորոգութիւն:1952 մահեր Ստորոգութիւն:4 Փետրուարի մահացածներ Ստորոգութիւն:Հայ պատմաբաններ Ստորոգութիւն:Հայ բանասէրներ Ստորոգութիւն:Հայ աղբիւրագէտներ Ստորոգութիւն:ՀԽՍՀ գիտութեան վաստակաւոր գործիչներ Ստորոգութիւն:Ախալցխա ծնածներ Ստորոգութիւն:Երեւան մահացածներ Ստորոգութիւն:Պատմական գիտութիւններու դոկտորներ
Մուրատ-Ռափայէլեան Վարժարան
Մուրատ-Ռափայէլեան Վարժարան, հայկական վարժարան՝ Վենետիկ։ Գիշերօթիկ է, 1980-ականներուն կ՛ուսանէին մօտ 120 սան, որոնցմէ շուրջ 45-ը՝ անվճար։ Վարժարանն ունի հարուստ գրադարան, թանգարաններ, մարզական հրապարակներ, կը գործեն «Սայեաթ-Նովա» նուագախումբն ու թատերական խմբակը։
Այնտեղ բացի հայերէն, ուսանած են հայագէտներ Հայնրիխ Հիւբշմանը, Մարի Ֆելիսիտէ Բրոսսէն, Եորգանը եւ ուրիշներ ։
Պատմութիւնը
Հիմնադրուած է 1836-ին, Մխիթարեան միաբանութեան նախաձեռնութեամբ, էդվարդ Ռափայէլի Ղարամեանի միջոցներով՝ Ռափայէլեան վարժարան անուանմբ։ 1870-էն կը կոչուի Մուրատ-Ռափայէլեան (կրթական հաստատութեան կը միանայ Փարիզի Մուրատեան վարժարանը, որ 1929-ին կ՛անջատուի եւ դարձեալ կը բացուի Փարիզի մէջ, սակայն Մուրատ-Ռափայէլեան վարժարանը կը պահպանէ իր անունը (Սամուէլ-Մուրատեան վարժարան)։
Վարժարանի դասաւանդողներ
Մուրատ-Ռափայէլեան վարժարանոէն ներս դասաւանդած են Ղեւոնդ Ալիշանը, Ս․ Թէոդորեանը, Մ․ Նուրիխանը, Վ․ Աւգերեան, Ա․ Գասքանտիլեան, Դ․ Նազարեթեան, Գ․ Ճելալեանը, Գ․ Նահապետեանը, Թադէոս Թովմաճանեան, Մ․ Թաշճեանը, Վ․ Հացունին, Մ․ Ճանաշեանը, Ս․ Ագլեանը, Հ․ Ապոյեանը, Սինանեանը, Հ․ Դերձակեանը, Ա․ Ճարեանը, Ա․ Ղազիկեանը, ֆրանսացի եւ իտալացի ուսուցիչներ Ալեանսքը, Մ․ Տամէն, Տէ-Լուգան, փրոֆէսոր Գալոն, վարժարանի «Հայկական քայլերգի» հեղինակ Աւրելիանոս Բոնձիլագուան։
Վարժարանի շրջանաւարտներ
Շրջանաւարտներէն են Դանիէլ Վարուժան, Թովմաս Թերզեան, Մկրտիչ Աճէմեան, Վ․ Սվաճեան, Ա․ Արապեան, Վ․ Փափազեան, Յ․ Փափազեան, Է․ Շահին, Զ․ Մութաֆեան, Գ․ Ալեմշահ, Էտկար Մանաս եւ ուրիշներ։ Վարժարան յաճախած են նաեւ եւրոպացիներ։ Անուանի հայագէտներէն Հէնրիկ Հիւպշման, Փ․ Ֆետտերը, Ֆ․ Նեւ, Պրոսսէն, Է․ Դյուլորիէն, Ն․ Եորգան, Ֆրետերիք Ֆէյտին եւ ուրիշներ մշտական կապերու մէջ եղած են Մխիթարեաններուն եւ Մուրատ-Ռափայէլեան վարժարանի հայագէտներուն հետ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:19-րդ դարու հայկական դպրոցներ Ստորոգութիւն:20-րդ դարու հայկական դպրոցներ
Անիտրոս
Անիտրոս կամ Ամորղոփուլա (յուն․՝ Άνυδρος Αμοργού կամ Αμοργοπούλα), անբնակ կղզիակ Էգէական ծով, հարաւ-արեւելեան Քիքլատես, Յունաստան։
Շրջապատուած է Սանթորինի, Ամորղոս, Իոս, Անաֆի եւ Ասթիփալէա կղզիներէն։
Մաս կը կազմէ Ամորղոս քաղաքապետութեան։ 1960-էն անձնական կղզի է։
Տարածութիւնն է 1,2 քլ²։ Բարձրագոյն կէտն է 194 մ․։
Բնապահպանում
Կղզիակը առանձնացած է եւ յայտարարուած է որպէս CORINE կենսավայր։ Կղզիակին վրայ կը հանդիպինք Քիքլատեսի բնիկ բոյսեր (ինչպէս օրինակ՝ Allium luteolum, Fibigia lunarioides, Origanum calcaratum, Pimpinella pretenderis και Trigonella rechingeri) եւ սողուններու ընտանիքէն երկու հազուագիւտ տեսակներ՝ Cyrtodactylus kotschyi solerii x saronicus եւ Ամորղոսին «սիլիվութի»ին (Podarcis erhardii amorgensis)։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Յունական կղզիներ Ստորոգութիւն:Քիքլատեսի կղզիներ Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Կղզիներ
Պրոմեթեւս
Պրոմեթեւս (Προμηθεύς), հին յունական դիցաբանութեան մէջ՝ տիտաններէն մին, մարդոց արարիչ եւ պաշտպան։ Ըստ առասպելի՝ մարդերը ծեփած է կաւէն, իսկ Աթենասը անոնց մէջ կեանք ներշնչած է։ Պրոմեթեւսը մարդկային տոհմի գոյության առաջին շրջանին անոր հովանաւորը եւ դաստիարակը եղած է։ Ողիմպոսէն կրակը գողնալու եւ մարդոց նուիրելու համար Զեւսը դաժանաբար պատժեցաւ անոր՝ գամելով Կովկասեան լերներուն։ Զեւսի ուղարկած արծիւն ամեն օր կը ծուատէր անոր լեարդը, որը գիշերուան նորէն կը վերականգնուէր։ Պրոմեթեւսի տանջանքներուն վերջ տուաւ Հերակլեսը, որն իր ճամբորդություններուն մեկին ատենը յանդիպեցաւ անոր ու ազատեց շղթաներէն։
Պրոմեթեւս Եւ Իոյ
Այն ատենը, երբ Պրոմեթեւսը կը կրէր իր տառապանքը, անոր քովը եկած է Իոն՝ գետերու աստուած Ինաքոսի դուստրը, ում սիրահարուած էր Զեւսը եւ խանդօտ Հերայէն թաքցնելու համար անոր կով դարձուցած էր։ Հերայէն փախչելով՝ Իոն հասած էր մինչեւ Կովկասեան լերներ։ Պրոմեթեւսը գիտէր մօտ ապագան եւ Իոյին ըսաւ, որ ան պիտի անցնի իր պատուին անունն ստացած Պոսփորը, ինչը կը նշանակէ «կովի գետանց», յետոյ, շատ տեղեր ըլլալով, պիտի հասնի մինչեւ Նեղոս, որտեղ ալ Զեւսը անոր պիտի վերադարձնէ նախկին կերպարանքը։ Պրոմեթեւսը նաեւ գուշակեցաւ, որ ատկէ ետք Իոն Զեւսէն պիտի ունենայ որդի՝ Եւպատոս անունով եւ անոր ժառանգը շատ սերունդներ յետոյ զինքը պիտի արձակէ տառապանքէ։ Եւ, իսկապէս, բազում սերունդներ անց Եւպատոսի ժառանգներէն մեկը եղաւ մեծագոյն հերոս Հերակլեսը, ում շնորհիւ Պրոմեթեւսն ազատուեցաւ գերութենէ։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Դիցաբանութիւն
Էլի Պէրպէրեան
Կենսագրութիւն
Էլի Պէրպէրեան ծնած է Լիբանան: Հօրը եւ մօրը մեծ հայրերն ու մայրերը ականատես եղած են հայոց ցեղասպանութեան: Հօրը մեծ հայրը ծնած է Քիլիս: Հայրս յայտնուեր է Լիբանան, իսկ մօրը գերդաստանի մեծ հայրերն ու մայրերը Տիգրան Մեծի հիմնած կայսերական Տիգրանակերտ քաղաքէն են: Մորը մեծ հայրն իր ընտանիքով հրաշքով յայտնուեր է Տէր Զօր, հետագային հաստատուեր է Լիբանան: Էլի Պէրպէրեան կը տիրապետէ հայերէն, արաբերէն, ֆրանսերէն, անգլերէն եւ Տիգրանակերտցիներու բարբառին:
Յաճախած է Լիբանանի Կիլիկեան վարժարանը, Թռչնոց բոյնը, Շամլեան-Թաթիկեան վարժարանը, Մխիթարեան վարժարանը եւ Սոֆիա Յակոբեան քոլէճը: 4 տարի հետեւած է Լիբանանի Պետական երաժշտանոցի դասընթացքներուն, ապա առիթը ունեցած է երաժշտական իր ուսումը շարունակելու Քանատայի ՄըգԿիլ համալսարանին մէջ, զոր աւարտած է 2015-ին՝ արժանանալով մագիստրոսական կոչումին: Լիբանանի մէջ 10 տարեկանէն սկսեալ ազգային-յեղափոխական երգերով հանդէս եկած է:
2006 Օգոստոս 9-ին հրաւիրուած է Քանատա, Մոնրէալ, Սուրբ Յակոբ եկեղեցւոյ տարեկան քերմէսին, որմէ ետք հաստատուած է Քանատա: Էլի Պէրպէրեան այսօր, որպէս դասական, ժողովրդային եւ ազգային երգերու մեկնաբան, հանդէս կու գայ զանազան երգահանդէսներով ու ելոյթներով ոչ միայն Քանատայի, այլեւ Հայաստանի եւ Սփիւռքի մէջ:
Էլի Պէրպէրեանի ելոյթներու ընթացքին կը հնչեն թէ՛ դասականը եւ թէ՛ ժողովրդականը, ներառեալ pop music-ը:
Աշուղական երգերու իր առաջին ձայնասկաւառակը
Համազգայինի «Ռուբէն Զարդարեան» մասնաճիւղին նախաձեռնութեամբ հրապարակուած է աշուղական երգերու իր առաջին ձայնասկաւառակը:
երաժշ­տա­կան ալ­պոմներ
“Ար­եան Կան­չը“ ազ­գա­յին, յե­ղա­փո­խա­կան եր­գե­րու ըն­տիր հա­ւա­քա­ծոյ մըն է, որ Էլի Պէր­պէր­եա­նի չոր­րորդ երաժշ­տա­կան ալ­պոմն է, եւ որ կը յա­ջոր­դէ իր
“Ար­եան Կան­չը“ ալ­պո­մին առա­ջին եր­կու եր­գե­րը` “Հրանդ Տինք“ եւ “Շու­շի“ նոր եր­գեր են: Առա­ջի­նը` գրուած Ման­ուէլ Չար­շաֆ­եա­նին եւ երկ­րոր­դը` Յա­կոբ Արս­լան­եա­նին, իսկ երաժշ­տու­թիւնը` Էլի Պէր­պէր­եա­նին կող­մէ :
Տեսահոլովակներ
Առայժմ հրապարակած է երեք տեսահոլովակ՝ «Արեւ,արեւ», «Դու ես» եւ «Հոփփա» իր երգերուն, իսկ անցնող օրերուն հրապարակուեցաւ իր «Ինձ կը մոռանամ» տեսահոլովակը:
2019-ին, Էլի Պէրպէրեան հրապարակեց Յովհաննէս Շիրազի «Ինձ կը մոռանամ»ը՝ նուիրուած Հայոց Ցեղասպանութեան, երաժշտութիւնը մշակած է Մաժակ Թոշիկեան:
Նոր երգ «Երկիր իմ Լիբանան»
Էլի Պէրպէրեանի «Երկիր իմ Լիբանան» նոր երգին բառերու հեղինակ Աւետիք Աբղ. Տէր Կարապետեանը :
«Միասին երեխաների համար» առցանց համերգ
4 Յուլիս 2020-ին, տեղի ունեցաւ «Միասին երեխաների համար» առցանց համերգը, որուն մասնակցեցան հայազգի արուեստագէտներ աշխարհի չորս կողմերէն: Ձեռնարկին ընթացքին կատարուեցաւ հանգանակութիւն՝ ի նպաստ « Ժպիտների քաղաք» բարեգործական հիմնարկին՝ քաղցկեղ եւ արեան հիւանդութիւններ ունեցող երեխաներու եւ երիտասարդներու բուժման ծախսերը հոգալու նպատակով։
Մասնակցողներն են՝ Արա Մալիքեան (Սպանիա), Արա Գէորգեան (Հայաստան), Յարութ Փամպուքճեան (Միացեալ Նահանգներ), Ռոզի Արմէն (Ֆրանսա), Սիպիլ (Թուրքիա), Վահէ Պէրպէրեան (Միացեալ Նահանգներ), Սերժ Աւետիքեան (Ֆրանսա), Սեպուհ Սիմոնեան (Միացեալ Նահանգներ), Լենա Շամամեան (Սուրիա), Սերուժ Քրաճեան (Քանատա), Էլի Պէրպէրեան (Քանատա), Գեւ Օրգեան (Բրիտանիա), «Նիու Տոքթա» խումբը (Միացեալ Նահանգներ), Ալվարօ Յակոբեան (Ուրուկուէյ), «Գուսան» նուագախումբը (Արժանթին) ։
Աշու­ղա­կան հա­մերգ՝ Սա­յաթ Նո­վա­յի ծննդեան 300 ամ­եա­կին առ­թիւ
2013 թուականի գարնան, Նիւ Եոր­քի Հա­մազ­գա­յի­նը կազ­մա­կեր­պած էր աշու­ղա­կան հա­մերգ մը, Սա­յաթ Նո­վա­յի ծննդեան 300 ամ­եա­կին առ­թիւ, Էլին դիւ­թեց ներ­կա­նե­րը ո՛չ միայն իր ձայ­նով, այլ մա­նա­ւա՛նդ ունկն­դիր­նե­րուն ներ­կա­յաց­նե­լով իւ­րա­քան­չիւր եր­գի պատ­մու­թիւնն ու իմաս­տը :
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Լիբանան ծնածներ Ստորոգութիւն:Քանատա հաստատուածներ Ստորոգութիւն:դասական, ժողովրդային եւ ազգային երգերու մեկնաբան
Աւետիս Նագգաշեան
'''Աւետիս Ս. Նազգաշեան''', հայ բժիշկ, գրող, թարգմանիչ, հրապարակախօս։
Կենսագրութիւն
Ծնած է 1868 թուականին, Հաէպի նահանգի Այնթէպի գաւառի նոյնանուն գաւառակի կեդրոն Այնթէպ քաղաքին մէջ։ Նախնական կրթութիւնն ստացած է Ասատուր խալֆայի «դպրոցիէն ներս»։ 1887 (1888) թուականին աւարտած է ամերիկացի միսիոներներու Այնթէպի Կեդրոնական Թուրքիոյ գոլէճը։ 1888-89 թուականներուն սորված է Այնթապի բժշկական վարժարանին մէջ, որ փակուելուն պատճառով ուսումը կիսատ կը ձգէ։
1889-90 թուականներուն, բժիշկ Ալթունեանի օգնական աշխատած է։ 1890-94 թուականներուն ուսանած է Պէյրութի Ամերիկեան համալսարանի բժշկական ֆակուլտետի մէջ եւ սատացած է բժշկական վկայական։ 1895 թուականին՝ հայկական կոտորածներու ժամանակ, գտնուած է Մարաշի մէջ եւ շահելով տեղի կառավարչի ու զինուորական հրամանատարութեան համակրանքը, անոնց աջակցութեամբ արտասահման փախիլ։
1896 թուականին մեկնած է Փարիզ եւ 9 ամիս մնացած է այնտեղ, այնուհետեւ անցած է Լոնտոն, ապա՝ Պերլին եւ այդ քաղաքներու հիւանդանոցներուն մէջ աշխատած։ Որոշ ժամանակ անց վերադարձած է Ատանա։ Ամրան ամիսներուն մեծ յաջողութեամբ աշխատած է Անատոլիոյ տարբեր վայրերու մէջ։ Մի քանի տարի անց հաստատուախ է Կ. Պոլսոյ մէջ։ Բացի բժշկական եւ հասարակական աշխատանքէն, զբաղած է նաեւ գրական-հրապարակախօսական գործունէութեամբ։ Եղած է Կ. Պոլսոյ՝ հայատառ թուրքերէնով հրատարակուող «Րահնիւմա» շաբաթաթերթի սիրուած աշխատակիցներէն մէկը, քանի որ ընթերցողները հաճույքով էին կարդում զավեշտներով համեմված նրա գրվածքները։ Երգիծական գրութիւններով թղթակցած է նաեւ Կ. Պոլսոյ «Աւետաբեր»ին եւ այլ պարբերականներու։ Այդ բոլորին լաւագոյնները ամփոփուած են «Սէյեահաթ խաթըրէլերի» («Ճանապարհորդական յուշեր») հայատառ թուրքերէն հատորին մէջ։
1913 թուականին՝ «Աւետաբեր» թերթի խմբագրապետ պատուելի Գրիգորեանի ԱՄՆ կատարած ճամփորդութեան ժամանակ, անոր փոխարինած է։ Եղած է եռանդուն հանրային եւ ազգային գործիչ։ Կ. Պոլսոյ մէջ ապրած է Կոմիտաս վարդապետի եւ ԱՄՆ-ի դեսպան՝ Հենրի Մորգենթաուի հարեւանութեամբ։
1915 թուականի Ապրիլ 11 (24)-ին, ի թիւս Կ. Պոլսոյ բազմաթիւ ակնառու հայ մտաւորականներու, ձերբակալուած է եւ բանտարկուախ՝ Կ. Պոլսոյ կեդրոնական բանտին մէջ։ 1915 թուականին Ապրիլի 12 (24)-ին, Կ. Պոլսոյ բազմաթիւ հայ մտաւորականներու հետ շոգեկառքով տեղափոխուած է Այաշ աւանի ծայրամասի բլուրի վրայ գտնուող «Սարը քըշլա» հին զօրանոց-բանտը եւ մի քանի ամիս բանտարկուած մնացած է այնտեղ։ Անունը փորագրուած է Չանղըրըի բանտին մէջ հաւաքվուծ համրիչի՝ 99 հատիկներէն մէկի վրայ։ Որոշ ժամանակ յետոյ դեսպան Մորգենթաուի միջնորդութեամբ ազատուած է բանտէն եւ վերադարձած՝ Կ. Պոլիս։
Հայկական եւ ամերիկեան մամուլոյ մէջ տպագրած է երգիծական գործեր։ Հայերէն գործերու մէկ մասը հրատարակած է «Զուարթ Պատմութիւններ» ժողովածուին մէջ։ Յետագային, յուշեր գրած է Չանղըրըի եւ Այաշի ողբերգութիւններու մասին։
Հաւանաբար ծերունական տարիքին անոր մօտ հոգեկան խանգարում առաջացած է։ Մահացած է 1943 թուականին՝ 75 տարեկան հասակին ։
Դուստրը՝ Ֆիլիրա Նագգաշեանը, բնակուած է Ալեքսանդրիոյ մէջ եւ իր մօտ պահած՝ հօր օրագիրը։
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հայ բժիշկներ Ստորոգութիւն:Հայ գրողներ Ստորոգութիւն:Հայ հրապարակախօսներ Ստորոգութիւն:Հայ թարգմանիչներ Ստորոգութիւն:1868 ծնունդներ Ստորոգութիւն:1943 մահեր Ստորոգութիւն:Այնթէպ ծնածներ Ստորոգութիւն:ԱՄՆ մահացածներ Ստորոգութիւն:Հայոց Ցեղասպանութեան ականատեսներ
Ավոլատոնիսի
Ավոլատոնիսի (յուն․՝Αβολαδονήσι Σικίνου)․ կղզիակ Էգէական ծով, Քիքլատես, Յունաստան։
Մաս կը կազմէ Սիքինոս քաղաքապետութեան։
Բնապահպանում
Կղզիակը առանձնացած է եւ յունական կառավարութեան որոշումով՝ ΔΠΑ/10908, յայտարարուած է բնպահպանման կենսավայր։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Յունական կղզիներ Ստորոգութիւն:Քիքլատեսի կղզիներ Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Կղզիներ
Լեւոն Մանասէրեան
Լեւոն Մանասէրեան (3 Յունիս, 1925, Վաղարշապատ), հայ նկարիչ, ՀԽՍՀ վաստակաւոր նկարիչ (1983)։
Կենսագրութիւն
Մասնակցած է Հայրենական մեծ պատերազմին: 1953 թուականին աւարտած է Երեւանի գեղարուեստայ-թատէրական ինստիտուտը։ 1953 թուականին մասնակցած է ցուցահանդէսներու ։ 1963 թուականին դասաւանդած է ԵՊՃՇԻ-ի մէջ, 1975-1991 թթ.` եղած է ամբիոնի վարիչ ։ Անոր աշխատանքներէն մաս մը կը գտնուի Հայաստանի ազգային պատկերասրահին մէջ ։
Ստեղծագործական գործունէութիւն
Ստեղծագործութիւնները գրաֆիկական աշխատանքներ են։ Անոր ուշագրաւ գործերն են`
Ստեղծածէ նաեւ գեղանկարչական, թեմատիկ-կոմպոզիցիոն գործեր, բնանկարներ, նատիւրմօրտներ, դիմանկարներ, նկարազարդած է 200-էն աւելի գրքեր։
Մատենագրութիուն
Н. Арамян, Левон Манасерян (буклет), Ереван, 1971 г.
Ծանօթագրութիուններ
Ստորոգութիւն:1925 ծնունդներ Ստորոգութիւն:Հայ նկարիչներ Ստորոգութիւն:3 Յունիսի ծնածներ Ստորոգութիւն:Էջմիածին քաղաքում ծնվածներ Ստորոգութիւն:ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչներ
Նինա Ճիտէճեան
Նինա Ճիտէճեան, ծնած էՊոսթըն, Մասաչուսէց։ Ան հիմնադիր անդամներէն էր Պաալպէքի փառատօնի կազմակերպիչ յանձնախումբին, ինչպէս նաեւ նախագահը 1991-ի Այնճարի փառատօնի յանձնախումբին:
Կենսագրութիւն
Ճիտէճեան ծնողներուն հետ կը տեղափոխուի Թեհրան ապա Պէյրութ :
Տոքթ. Երուանդ Ճիտէճեան իր մահկանացուն կը կնքէ 8 Ապրիլ 1989 ։
Պատմութիւնը արձանագրող, շուրջ 16 գիրքերու եւ «L’Orient-Le Jour» թերթին մէջ լոյս տեսած բազմաթիւ յօդուածներու հեղինակ Նինա Ճիտէճեան կը խոստովանէր որ ինք 100% հայ է եւ ամբողջական լիբանանցի։
Կրթութիւն եւ ասպարէզ
Երբ Տընիզ համալսարանական կը դառնայ,Նինա Ճիտէճեան կը շարունակէ իր կիսատ ձգած ուսումնառութիւնը AUB-ի մէջ, ուրկէ 1965-ին կը վկայուի Նախնեաց պատմութեան եւ հնագիտութեան բաժանմունքէն ստանալով Մագիստրոս աստիճան, որպէս թէզ պաշտպանելով «Պիպլոսը առաջին հազարամեակին» նիւթը, որ հետագային լոյս կը տեսնէ Տար էլ Մաշրէք տպարանէն:
Երկեր
Նինա Ճիտէճեան հեղինակ է 16-է աւելի գիրքերու. ան հմտութեամբ ու անաչառութեամբ ուսումնասիրած է հայրենիքին պատմութիւնը ինչպէս՝ Տիւրոս, Սիտոն, Պէյրութ եւ Թրիփոլի քաղաքներու պատմութեան գիրքերը: