cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Շա­քէ ­Տէր Մել­քո­նեան-­Մի­նա­սեան
Կենսագրութիւն
Ո­րոշ ժա­մա­նակ «­Սուրբ Ն­շան» եւ ­Հա­մազ­գա­յի­նի «Ն­շան ­Փա­լան­ճեան» ­Ճե­մա­րան կրթա­կան հաս­տա­տու­թիւն­նե­րուն մէջ կը ստանձ­նէ ու­սուց­չա­կան պաշ­տօն: Ա­պա՝ կը մեկ­նի ­Փա­րիզ, հոն շա­րու­նա­կե­լու հա­մար իր հա­մալ­սա­րա­նա­կան ու­սու­մը: ­Կը յա­ճա­խէ Sorbonne հա­մալ­սա­րա­նը, ուր­կէ կը վկա­յո­ւի Գ­րա­կա­նու­թեան ­Դոկ­տո­րա­յի աս­տի­ճա­նով։
Ու­սա­նո­ղա­կան օ­րե­րէն սկսեալ, ան մաս կը կազ­մէ հե­տե­ւեալ պար­բե­րա­կան­նե­րու խմբագ­րա­կան կազ­մե­րուն. «Ա­րաքս» ման­կա­պա­տա­նե­կան պար­բե­րա­թեր­թին, ­Նոր ­Սե­րունդ ­Միու­թեան «­Հա­յաս­տան» ամ­սա­գի­րին, եւ «­Յա­ռաջ» օ­րա­թեր­թին: ­Միա­ժա­մա­նակ կը վա­րէ Cite universitaire de Parisի Maison des etudiants armռmiens հայ ու­սա­նո­ղա­կան տան տնօ­րէ­նի պաշ­տօ­նը :
1 Յուլիս 2017-ին, Մոնրէալի մէջ կը կնքէ իր մահկանացուն: :
խմբագ­րա­կան կազ­մի աշխատակից
Բա­ցի իր ա­կա­դե­մա­կան աշ­խա­տան­քէն, ըն­կե­րու­հի ­Շա­քէ կը շա­րու­նա­կէ մաս կազ­մել մե­ծա­թիւ հայ­կա­կան թեր­թե­րու եւ պար­բե­րա­կան­նե­րու խմբագ­րա­կան կազ­մե­րուն, ինչ­պէս՝ «Ա­կօս», The Armenian Review, The Canadian Slavonic Papers, La Cause Armenienne, եւ «­Հո­րի­զոն» շա­բա­թա­թեր­թի գրա­կան յա­ւե­լո­ւա­ծը։ ­Միա­ժա­մա­նակ՝ ան իր յօ­դո­ւած­նե­րով կ­՚ե­րե­ւի «Ազ­դակ»ի, «Այգ»ի, «­Յա­ռաջ»ի, «Ազ­դա­րար»ի եւ «­Հո­րի­զոն»ի է­ջե­րուն ։
Համազգային եւ Հայ Օգ­նու­թեան ­Միու­թեան ­Կեդ­րո­նա­կան ­Վար­չու­թիւն
ունեցած է աշխուժ գործունէութիւն Համազգայինի Մոնրէալի «Սանահին» մասնաճիւղի շարքերուն մէջ : 1970ին կ­՚ընտ­րո­ւի ­Հայ Օգ­նու­թեան ­Միու­թեան ­Կեդ­րո­նա­կան ­Վար­չու­թեան ա­տե­նա­պետ, եւ այդ պաշ­տօ­նը կը վա­րէ մին­չեւ 1986 :
Բարձրաստիճան պաշտօններ եւ անդամակցութիւն
­Դոկտ. ­Շա­քէ ­Տէր-­Մել­քո­նեան-­Մի­նա­սեան 1972-1978 փոխ-նա­խա­գահն է Conseil des ecoles ethniques de Montreal մարմ­նին, 1974-1986՝ ան­դամ Comite consultatif de ministere de l’immigration du Quebecին, 1976-1978՝ ան­դամ Communication jeunesseի վար­չու­թեան, 1981-1984՝ իր բա­ժան­մուն­քի ներ­կա­յա­ցու­ցի­չը Conseil des etudes of the Universite du Quebecին, եւ 1990-1994՝ ան­դամ Ville St. Laurentի Liberal կու­սակ­ցու­թեան տե­ղա­կան վար­չու­թեան ։
Հրատարակութիւններ
Դոկ­տոր ­Շա­քէ ­Տէր-­Մել­քո­նեան-­Մի­նա­սեա­նի հա­րուստ վաս­տա­կին մաս կը կազ­մեն իր աշ­խա­տա­սի­րու­թիւն­նե­րը, թարգ­մա­նու­թիւն­ներն ու հա­տո­րով լոյս տե­սած գոր­ծե­րը։ Նշենք՝ «ՕՂԱԿՆԵՐԷՆ ՄԷԿԸ ԿԱՄ ՎԱՂԱՐՇ Ա. ԹԱԳԱՒՈՐ ՀԱՅՈՑ» (Գ.Մ.Գ.Մ. թիւ 41):, Հայերէնի գիրքս - ԸՆթերցարան - Հինգերորդ Կարգ
Մրցանակ, կոչում, պարգեւ եւ շքանշան
1996ին ան ստա­ցած է Montreal Citizenship Councilի Outstanding Citizen մրցա­նա­կը, 1997ին Ա­րե­ւե­լեան Ա­մե­րի­կա­յի եւ ­Գա­նա­տա­յի կի­լի­կեան թե­մի ա­ռաջ­նոր­դա­րա­նը զինք հռչա­կած է «­Տա­րո­ւան կի­նը», նոյն տա­րին, Ա­րամ Ա. ­Վե­հա­փառ ­Կա­թո­ղի­կո­սը ի­րեն պար­գե­ւած է «­Մես­րոպ ­Մաշ­տոց» շքան­շա­նը, իսկ 2004ին, ան մե­ծա­րո­ւած է ­Հա­մազ­գա­յի­նի ­Կեդ­րո­նա­կան ­Վար­չու­թեան շքան­շա­նով։
Աղբիւրներ
Hamazkayin Armenian Educational and Cultural Society
Ստորոգութիւն:1926 ծնածներ Ստորոգութիւն:2017 մահացածներ Ստորոգութիւն:համալսարանի դասախօս Ստորոգութիւն:Սորպոնի շրջանաւարտներ Ստորոգութիւն: Մոնթրէալ Հ.Օ.Մ ­Կեդ­րո­նա­կան ­Վար­չու­թեան ա­տե­նա­պետ
Թէոնա Քումսիաշվիլի
Թէոնա Քումսիաշվիլի, վրացի գրող, երգչուհի, Փշավի-Խեւսուրեթի շրջանի երգերու երգահան։ Թէոնան անուանած են «լեռնային սոխակ» իր իւրայատուկ ձայնին համար։
Կենսագրութիւն
Թէոնա Քումսիաշվիլի ծնած է Արեւելեան Վրաստան ի Սիոնի գիւղին մէջ՝ Սուրբ Նինո յի օրը։ 2007-2010 թուականներուն Վրաստանի մէջ մասնակած է տարբեր ժողովրդական փառատօներու, որոնցմէ են՝ «Խեւսուրեան երեկոյ» (ხევსურული საღამო) եւ «ArtGene»(არტ-გენი):
2007 թուական ին Թուրքիոյ մէջ Ինեկլոս ժողովրդական փառատօնի ժամանակ հանդէս եկած է Շաւնապատա Անսամպլի հետ։
22 Յուլիս 2010 թուական ին Խեւսուրեթի շրջանի բարձր լեռնային հատուածին մէջ որդիներու, քրոջ եւ ընկերներու հետ ինքնաշարժի զոհ կը դառնան։ Վարորդը կորսնցուցած է ինքնաշարժի տիրապետումը եւ ան գլորուած է լեռնային գետ։ Ինքնաշարժին մէջ գտնուող անձերէն 7-ը (որոնց մէջն են երեխաները) զոհուած են։ Թէոնայի ամուսինը եւ եղբայրը ողջ մնացած են։
Տիսքոկրաֆի
Թէոնան ձայնագրած է ժողովրդական երգերու երկու ալպոմ.
Ընտանիք
Ամուսին՝ Կելա Տայաուրի, գրող։ Ունեցած են երկու որդի՝ Տեմեթրէ (08.07.2008) եւ Ճարճի (30.09.2009):
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Վրացի գրողներ Ստորոգութիւն:Վրացի երգչուհիներ Ստորոգութիւն:27 Յունուարի ծնածներ Ստորոգութիւն:22 Յուլիսի մահացածներ
Նոնա Աղաջանովա
Նոնա Ռաֆայէլ Աղաջանովա, հայ բեմադրիչ, սենարիստ, արտադրող։
Կենսագրութիւն
Նոնա Աղաջանովան ծնած է 1960 թուականին Թբիլիսի քաղաքին մէջ։ Կինոյով կը սկսի հետաքրքրուիլ դեռ մանուկ հասակէն, որուն մեջ մեծ դեր կը խաղայ քեռին՝ Կառլեն Աղաջանովը, որ Մոսֆիլմին մէջ լեգենդար մարդ էր եւ կ'աշխատէր այնպիսի յայտնի մարդկանց հետ, որոնցմէ են Ակիրա Կուրասաւան, Միքայէլ Բոնդարչուկը, Էլդար Ռյազանովը, Գրիգորի Չուխրայը։ Կառլենը «Երգիծական եւ երաժշտական ֆիլմերու» միաւորման տնօրէնն էր, որուն գեղարուեստական ղեկավարը Գեորգ Դանելիան էր։
1981 թուականին կ'աւարտէ Մոսկուայի մշակոյթի պետական ինստիտուտի ռեժիսուրայի ֆակուլտետը՝ Գրիգորի Ռոշալի արուեստանոցը։ Աշխատանքային գործունէութիւնն կը սկսի «Մոսֆիլէն», որուն մէջ 1982-1999 թուականներուն կ'աշխատի որպէս բեմադրիչ։ Աղաջանովան կինոստուդիայի մէջ միակ բեմադրիչի օգնականն էր, որ բարձրագոյն կրթութիւն ունէր։
Շուտով կինեմատոգրաֆէն Նոնան տեղափոխեց հեռուստատեսութիւն։ НТВ, ТВ-6, ТВС հեռուստաալիքներուն պրոդոյսերուն տեղակալն էր, այնուհետեւ գլխաւոր պրոդոյսերը։
Թուիստ ստուդիայի («TVист») հիմնադիրն ու ղեկավարն է, որ տարեկան կը նկարահանէ 5 ֆիլմ։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:19 Մայիսի ծնածներ Ստորոգութիւն:Հայ բեմադրիչներ Ստորոգութիւն:Հայ սենարիստներ
Ալեն Հալիլովիչ
Ալեն Հալիլովիչ (Alen Halilović, 18 Յունիս 1996 թուական), խորուաթ ֆուտպոլիստ, Պարսելոնա Պ-ի եւ Խրուաթիոյ հաւաքականի մէջ կիսապաշտպան։
Տինամօ Զակրէպ
Հալիլովիչը իր ընթանցքը սկսած է «Տինամօ Զակրէպի» մանկապատանեկան խումբին մէջ։ 2012 թուականի յունիսին պայմանագիր կնքած խումբին հետ։ Իր առաջին կոլը նշած է 16 տարեկան 102 օրականին 2012 թուականի Սեպտեմբեր 27-ին՝ «Հայտուքի» դեմ խաղին մէջ խաղավարտէն 10 վարկեան առաջ փոխարինելով պրազիլցի Սամմիրին, ուր Տինամօն յաղթած է 3։1 հաշուով։ Հաջորդ տուրիին՝ «Սլովեն Պելուպոյի» դեմ խաղին, կրկին դուրս եկած է փոխարինումի եւ արձանագրած է իր առաջին կոլը մասնագիտական մակարդակին վրայ։ Այդ խաղին մէջ Տինամօն հաղթած է 4։1 հաշուով։ Այս կոլը անոր դարձուց առաջնութեան ամենափոքր ռմբարկուն առաջնութեան պատմութեան մեջ՝ 16 տարեկան 112 օրականին։ 2012 թուականի Հոկտեմբեր 24-ին իր դեբյուտը նշած է Չամփիոններու Լիկային ներս՝ ֆրանսական «Փարի Սեն-Ժերմեն»-ի դեմ՝ խաղին մտնալով խաղաւարտէն 1 վարկեան առաջ։
Պարսելոնա
Իր խաղի շնորհիւ Ալենը արժանացած է գադալոնական «Պարսելոնայի» ուշադրութեանը, որ սկսած է ճոխ բանակցութիւններ վարել անոր խումբ փոխելուն շուրջ, որ հաստատած է «Տինամօ Զակրէպի» ղեկավարութիւնը։ 2014 թուականի Մարտ 27-ին «Պարսելոնան» 5-տարուայ պայմանագիր կնքեց Ալենի հետ ։ 2014 թուականի մարտ 27-ին «Պարսելոնան» 5-տարուայ պայմանագիր է կնքած է Ալենի հետ ։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Խորուաթ ֆուտպոլիստներ Ստորոգութիւն:1996 ծնունդներ Ստորոգութիւն:18 Յունիսի ծնածներ
Տարօնի հերոսամարտեր
Տարօնի հերոսամարտեր, Տարօնի շրջանին մէջ լարուածութիւնը ծայր առած էր 1915 թուականի Յունուարին։ Սասուն ապաստանած Ռուբէնն ու Կորիւնը կազմակերպեցին շրջանին ինքնապաշտպանութիւնը։ Մարտին Սասունը գրեթէ պաշարուած էր եւ դիմադրական կռիւներ սկսած էին տարբեր դիրքերու վրայ։ Մայիսին Մշոյ դաշտի գիւղերը պաշարուեցան քրտական զինեալներու եւ ոստիկաններու կողմէ, իսկ Յունիսին գիւղէ-գիւղ եւ Մուշ քաղաքին միջեւ կապն ու երթեւեկը խզուեցան։
Թրքական իշխանութիւնը մինչեւ Յուլիսի սկիզբը զինուորական խիստ պաշարումի տակ առաւ Մուշի հայկական թաղերը եւ թնդանօթներ զետեղեց շրջակայ դիրքերուն վրայ։ Կիրակի, 10 Յուլիսին թրքական զինուած հրոսակներ հայոց տուները մտնելով անխնայ սկսան սուրէ անցընել անոնց բնակիչները, կողոպտել ու հրդեհել տուները։ Յուսահատական այս կացութեան մէջ, վերի թաղի հայկական դիրքերէն կրակ բացուեցաւ ոստիկաններուն վրայ, եւ կռիւը սկսաւ։
Մուշի դիմադրական ուժերու հրաամնատար հռչակուեցաւ Հաճի Յակոբ Կոտոյեան, իսկ անոր օգնական՝ Տիգրան Մկրտիչեան։ Հայկական դիրքերէն պարպուած առաջին գնդակներուն հետ քաղաքի երեք կողմերուն զետեղուած թնդանօթները սկսան որոտալ հայկական թաղերուն ուղղութեամբ, մինչ թրքական զօրքն ու խուժանը սկսան յառաջանալ դէպի հայկական թաղերը, կատաղի դիմադրութեան հանդիպելէ եւ մեծ թիւով զոհեր տալէ ետք նահանջեցին։
Առաջին օրուան կռիւները գլխաւորաբար «Վերի թաղ»ին մէջ կեդրոնացած էին, որ քանի մը ժամուան ընթացքին սաստիկ ռմբակոծումներուն եւ հրդեհներուն պատճառով աւերակոյտի վերածուեցաւ։ Ամբողջ գիշերը շարունակուած անհաւասար կռիւէ ետք, յաջորդ օր, Յուլիս 12-ի կէսօրին, երբ այլեւս թնդանօթներու եւ հրդեհներու կրակին տակ դիմադրութիւնը շարունակել անկարելի էր, ժողովուրդին մեծամասնութիւնը «Ձորու թաղ» փոխադրուեցաւ, ուր կեդրոնացաւ վերջին դիմադրութիւնը։ Նոյն օրը, կէս գիշերին, մութէն օգտուելով, կռուող ուժերուն եւ ժողովուրդին մէկ մասը, Տիգրան Մկրտիչեանի գլխաւորութեամբ, անընդհատ կռուելով պաշարման շղթան պատռեցին, ցրուեցան շրջակայքը եւ կռիւը շարունակելով հասան Քանի լեռները։
Քաղաք մնացողները Հաճի Յակոբ Կոտոյեանի գլխաւորութեամբ Յուլիս 14-ին շարունակեցին կռիւը, եւ անհաւասար գօտեմարտին բոլորն ալ նահատակուեցան։ Մուշի կողքին, դաշտի կարգ մը գիւղեր առանձին-առանձին դիմադրութիւն կազմակերպեցին։ Ալիջանցիք չորս օր դիմադրեցին, բայց յետոյ ստիպուած ձգեցին գիւղը եւ քաշուեցան մօտակայ լեռները։ Աւրանցիք ամբողջ օր մը դիմադրեցին, որմէ ետք 12 օր կռիւը շարունակեցին մօտակայ անտառներուն մէջ ու լեռներուն վրայ։ Վարդենիսցիք տասնհինգ օր ամբողջ դիմադրեցին, մինչեւ որ հոն ապաստանած վեց հազար հայեր, Վարդենիսէն եւ շրջակայքէն, ռուսական բանակի նահանջէն ետք Արարատեան դաշտ անցան։
Սուրբ Կարապետի շրջանին մէջ Յուլիս 7-էն սկսած ինքնապաշտպանութեան կռիւները շարունակուեցան մինչեւ 1916 թուականի Յունուար. շատեր զոհուեցան իսկ ողջ մնացողները ռուսական բանակին միացան։
Հերոսական դիմադրութիւն տեղի ունեցաւ նաեւ Նեմրութի լանջերու պուրակներուն մէջ, ուր երեք հարիւր երիտասարդներ Ապրիլէն սկսեալ երեք ամիս շարունակ դիմադրեցին, մինչեւ որ ռուսական բանակը հասաւ եւ ազատեց զանոնք։
Ստորոգութիւն:Հայ ազգային-ազատագրական շարժումներ Ստորոգութիւն:Հայկական հերոսամարտեր
Քունի Շնչադադար
Քունի շնչադադարը կը պատահի առանց սեռի խտրութեան, եւ ընդհանրապէս տարեցներու եւ երոտասարդներու մօտ, սակայն երբեմն կը տեսնենք մաեւ երեխաներու մօտ:
Ուղեղային Կեդրոնական Պատճառներ
Ուղեղային որոշ հիւանդութիւններ կրնան խանգարել ուղեղի շնչառական համակարգի գործունէութիւնը եւ ժամանակաւոր շնչադադար կը յառաջացնեն:
Շնչարական Համակարգի որոշ բաժիններու Մասնակի Խցում
Տարբեր ձեւեր կան, օրինակ, երբ անձը քիթի խցում կ՛ունենայ, խոշոր գեղձուռոյցներ եւ նշագեղձեր, կոկորդի զանազան տեսակի ուռեր, թոյլ մկանային քիմք, մեղցած լեզուակ, լեզուի յետսմասի ուռեր, ետեւ քաշուած ծնօտ, խոշոր լեզու, գիրութիւն եւ մեծցած վահանգեղձ, այս բոլորը պատճառ կը դառնան շնչարգելութեան:
Քունի շնչադարութիւն կը կատարուի երբ ուղեղը իր պէտք ունեցաղ թթուածինը չի ստանար: Այս պարագային հիւանդը խոր քունէն կ՛անցնի թեթեւ քունի, ուղիղի շնչառական կեդրոնը կը գրգռուի եւ շնչառութիւնը կը վերսկսի խռկալով:
Հայր Սահակ Կոգեան
Հայր Սահակ Կոգեան (28 Փետրուար 1895, Ախալցխա - 1 Ապրիլ 1963, Հռոմ ), եպիսկոպոս, գրագէտ։
Կենսագրութիւն
Նախնական կրթութիւնը կը ստանայ իր ծննդավայրին մէջ։ Կը սորվի հայերէնի կողքին ռուսերէն եւ վրացերէն: 1906-ին կու գայ Վիեննա: Մխիթարեաններու մօտ կ'առնէ իր բարձրագոյն դաստիարակութիւնը եւ ուսումը։ Վիեննայի պետական համալսարանէն կը վկայուի՝ Աստուածաբանութեան Տոքդոր։ Մխիթարեան վարդապետ կը ձեռնադրուի 1921-ին։
Մայր վանքին մէջ զանազան պաշտօններ ձեռնհասօրէն վարելէ ետք, կ'առաքուի 1927-ին Պուլկարիա: Կը հիմնէ յաջորդ տարին Պլովդիւ՝ հայաշատ քաղաքին մէջ Մխիթարեան Վարժարան։ Կը վարէ երեք տարի անոր տնօրէնութիւնը։ 1930-ին կը կարգուի ռումանահայ գաղութին Առաքելական Կառավարիչ։ 1939-ին կը հրաժարի բարձր պաշտօնէն, ու կը մեկնի Պոսթըն, հիմնելու Մխիթարեան առաջին կայանը։ 1950-ին կ'օծուի Եպիսկոպոս, ու այդ «Թագուն Կանչը» կը դառնայ Քարտինալ Աղաճանեանին Փոխանորդը պատրիարքական։
Հռոմ կը մահուան 1 Ապրիլ 1963-ին։
Գիտէր 12 լեզու, եւ զանոնք կը գրէր ու կը խօսէր կատարելապէս։ Կը կոչուէր հռետոր։
Հրատարակած է տասնեակ մը հատորներ - բանասիրական, պատմական եւ ջատագովական, որոնցմէ մէկն է՝ «Մինչեւ Ցե՞րբ, Տէր, Մինչեւ Ցե՞րբ»:
Խըրլագեան Գերդաստան
Խըրլագեան Գերդաստան
Կենսագրութիւն եւ Գործը
ԽԸՐԼԱՔԵԱՆ ԳԵՐԴԱՍՏԱՆ.-Մարաշի ծանօթ Խըրլագեան գերդաստանին առեւտրական գործունէութիւնը Լիբանանի մէջ սկսաւ 1875-ին։ Խըրլագեաններ միշտ ալ առեւտրական յարաբերութեան մէջ եղած են Պէյրութի հետ, իրէնց ներկայացուցիչներուն միջոցաւ, որոնցմէ մին էր Պրն. կարապետ Գույումճեան, որուն տղան Յակոբոս ամուսնացած էր Գէորգ աղա Խըրլագեանի աղջկան հետ։ Խըրլագեաններու ներկայացուցիչներ էին նաեւ Պրն. Ֆիլիպ Գաբրիէլեան եւ Պրն. Մկրտիչ Հազարապետեան։ Այս ներկայացուցիչները ամէն տարի հազարաւոր անգլիական ոսկիի համարժէք ապրանք կը ղրկէին Մանչեսթըրէն Մարաշ, Պէյրութի վրայով։ Մարաշի իրենց կեդրոնատեղին կը կառավարուէր Աւետիս եւ Յարութիւն (Արթին) աղա Խըրլագեաններու կողմէ։ Չգոհանալով իրէնց ներկայացուցիչներուն հետ խորհրդակցելու, պէտք գնելու։ 1896-ին է որ Խըրլագեաններ ուղղակի կը հաստատուին Պէյրութ, մասնաճիւղ մը բանալով հոս, իրենց բարեկամին Թուրք Մարաջախտ Էհդէմ Փաշայի խորհուդով, որ հայասէր մըն եր, Էհդեմ Փաշան օր մը Գէորգ աղա Խըրլագեանը քովը կանչելով այսպէս կ'ըսէ անոր.-«Ես կը տէսնեմ թէ դուն եւ եղբայրներդ զարգացած, աշխարհ տէսած մարդիկ էք: Գտնուած էք Եւրոպա եւ Փարիզ, ի՞նչպէս կրնաք այս մոլեռանդ, տգէտ, յետադիմական մարդոց (ակնարկելով Թուրքերուն) հետ ապրիլ: Թող ձեզմէ ոմանք հեռանան այս աղքատ քաղաքէն եւ երթան Եւրոպա, Պոլիս եւ Պէյրութ եւ առեւտրական տուներ հաստատեն»:
Արդէն Խըրլագեաններն ալ որոշած ըլլալով նման քայլ մը առնել, Աւետիս աղա Խըրլակեան 1896-ի վերջերը կ'երթայ Մանչեսթըր, Պետրոս աշա Պէյրութ եւ Շիւքրիւ՝ Հալէպ։ Քիչ ատենէն այս երեք մասնաճիւղեր Գէորգ, Աւետիս եւ Յակոբ Խըրլակեան անուամբ։ Մանչեսթըրի մասնաթիւղը տարեկան աւելի քան 130,000 անգլ. ոսկինոց առետուր ըրած է։ Երբ առեւտրական գործերը իրենց յածողութեան գագաթնակէտին հասած էին՝ 1905-ին Պետրոս Խըրլակեան կը մեռնի Պեյրութի մէջ։ Հայրը Գէորգ աղա կը փութա հոս, սակայն դժբախտաբար ինքն ալ կ'ենթարկուի միեւնոյն չար բախտին եւ կը մեռնի Պէյրութ։ Մեր այս գործին «Գերեզմանատուներ եւ Շիրմաքարեր» հատուածին մէջ տուինք Խըրլագեան գերդաստանի շիրմաքարին լուսանկարը։ Մանչեսթըրի մէջ Աւետիս աղա կը հիւանդանայ եւ կը ստիպուի վերադառնալ Մարաշ։ Այս դէպքերը պատճառ կ'ըլլան որ Խըրլագեան եղբայրները իրենց մասնաճիւղերը գոցեն եւ գոյացած դրամով Մարաշ աւելի հող առնեն առանց գուշակելու չէ օր մը իրենց բոլոր ինչթը պիտի յափշտակուէր Թուրքերու կողմէ եւ իրենք ալ երկրէն դուրս պիտի արտաքսուէին։
Խըրլագեանները Թրքահայութեան առաջիններէն են՝ որոնք իրենց զաւակները Լիբանանի բարձրագոյն վարժարանները ղրկած են 1885-ին։ Շիւթրիւ Խըրլագեան եկաւ Անթուրայի Գոլէճը։ 1893-ին եկաւ Ժօզէֆ։ Լիբանան երկրորդ հայրենիք մը եղած է Խըրլագեան գերդաստանին համար։
Այժմ Խըրլագեաններէն Լիբանան կը գտնուի Յովհաննէս աղա (ամուսնացեալ Օր. Զէքիա Խըրլագեանի), զաւակները՝ Նաում, Ռէժինա (ամուսնացեալ Ֆրանսա), Ճօրճ, Վահիտէ եւ Մարի։ Պրն. Ֆուատ (ամուսնացեալ Օր. Աննա Գույումճեանի), զաւակները՝ Ճօրճ եւ Ժագ։ Այրի Տիկ. Արուսեալ Խըրլագեան (ծնեալ Պիլէցիկճեան), զաւակները՝ Ժօզէֆ, Մարի (ամուսնացեալ), Աւետիս եւ Ռուբէն։ Ինչպէս նաեւ Տօքթ. Ֆրանսուայ, Տէր եւ Տիկ. Քերովջէ, Տէր եւ Տիկ. ՆՃէճիպ, Գայիմ եւ Վէնսան։
Հայկական Յաւերժութեան Նշան
Հայկական յաւերժութեան նշանը (յաւերժութեան հայկական նշան) հին հայկական ազգային նշան մըն է եւ ձեւով մը կը ներկայացնէ հայ ժողովուրդը. Շատ կը գործածուի հայկական շինութիւններու մէջ, փորագրուած եկեղեցիներու եւ հնութիւններու վրայ։
Լորիս Ճգնաւորեան
Լորիս Հայկազ Ճգնաւորեան, Երեւանի պատուաւոր քաղաքացի: Յայտնի երաժշտահան, խմբավար եւ նկարիչ, Իրանի հայ համայնքի ներկայացուցիչ Լորիս Ճգնաւորեանին առաջարկած են դառնալ ՄԱԿ-ի խաղաղութեան դեսպան Իրանի կողմէ: Այս մասին կը հաղորդէ ԻՌնա գործակալութիւնը: գեղարուեստական եւ մարդասիրական գործունէութեան 70-ամեայ փորձ ունեցող Լորիս Ճգնաւորեանին առաջարկուած՝ «ՄԱԿ»-ի բարի կամքի եւ խաղաղութեան դեսպան Իրանի կողմէ» կոչումը, լաւատեսութեամբ ու խանդավառութեամբ ընդունուած է հայ հասարակութեան կողմէ:
Հայկական Յաւերժութեան Նշան
Գործածութիւն
Միջնադարեան հայկական մշակոյթին մէջ, յաւերժութեան նշանը կը խորհրդանշէ կեանքի անմահութիւնը։ Հինգերորդ դարէն ի վէր, երեւցաւ հայկական steles, որմէ ետք շարունակուեցաւ փորագրուիլ խաչքարերու վրայ։ Շուրջ 8-րդ դարուն, հայկական յաւերժութեան նշանը դարձաւ շատ գործնական, եւ կը պահէ իր իմաստալից նշանը մինչեւ հիմա ալ։ Խաչքարերու վրայ ըլլալէ բացի, նաեւ կը գտնուի եկեղեցական պատերու վրայ,  դամբանաքարերու եւ այլ արձաններու։    Հռչակաւոր եկեղեցիներէն մէկը որ կը կռէ այդ նշանը Գառնիի Մաշտոց Հայրապետ Եկեղեցւոյ Մէջ, Հօրամայր Սրբատեղ, Նոր Վարագավանք, Ծիծեռնակավանք. Նաեւ կարելի է գտնել նշանը հին հայկական մատեաններու մէջ։
Լորիս Ճգնաւորեան
Կենսագրութիւն
Ծնած է Իրան 1937 թուականին։ 1950-1954 թուականներուն ուսանած է Թեհրանի երաժշտանոցի (ջութակի բաժինը), 1961 թուականին աւարտեր է Վիեննայի երաժշտական ակադեմիայի, ջութակի եւ երաժշտահանութեան բաժինները, 1963-1964 թուականներին կատարելագործուեր Ձալցպուրկի Մոցարթէումի (Mozarteum) մէջ եւ 1965-1966 թուականներուն՝ Միշիկընի համալսարանը։
Խըրլագեան Գերդաստան
Կենսագրութիւն եւ Գործը
Վըրլագեան գերդաստանը որպէս մեծահարուստ եւ շատ ազդըցիկ ընտանիք հայ եւ թուրք շրջանակներու մէջ, մեծապէս օգտակար եղաւ ժամանակին հայերուն՝ թէ՛ տնտեսական եւ թէ ալ քաղաքական մարզերու մէջ։ Գէորգ, Յակոբ եւ Յարութիւն (Արթին) աղաներ արժանացան բազմաթիւ շքանշաններու Թրքական կառավարութեան եւ Սբ. Քահանայապետին կողմէ։
Լորիս Ճգնաւորեան
Կենսագրութիւն
1970-1975 թուականներին՝ Իրանի մշակոյթի նախարարութեան ժողովրդական երաժշտութեան արխիւի տնօրէն եւ ներկայացուցիչ-երգահան, օփերային թատրոնի գլխաւոր խմբավար-ղեկավար, Փեհլեւի մշակութային հիմնադրամի գլխաւոր երաժշտական տնօրէն։ 1975 թուականէն ի վեր ապրեր եւ աշխատեր է Վիեննա, Նիւ Եորք, Լոնտոն:
Խըրլագեան Գերդաստան
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Լիբանան
Հայկական Յաւերժութեան Նշան
Գործածութիւն
Այս նշանը նաեւ կարելի է գտնել պետական նշանակներու եւ ոչ պաշտօնական մետաղեայ դրամներու վրայ (որոնք կը գործածուին իբրեւ յուշանուէր), ինչպէս նաեւ ոչ- պետական միութիւնները եւ դպրոցները եւ սփիւռքը.
ArmSCII եւ UNICODE
ArmSCIIի մէջ (Armenian Standard Code for Information Interchange), հայկական յաւերժութեան նշանը 7-bit եւ 8-bit ձեւերով ու ad-hoc բառագործնականի մէջ 1987-էն ի վէր։ 2010-ին հայկական կազմակերպութիւն մը ուզեց նշանը արձանագրել իբրեւ «Unicode character set», եւ ալ թէ աջ եւ թէ ձախ դարձող յաւերժութեան նշաններ արդէն արձանագրուած էին 2014-ի Unicode Version 7.0-ին վրայ
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Հայ մշակոյթ
Լորիս Ճգնաւորեան
Կենսագրութիւն
1978 թուականին Լոնտոնի մէջ հիմներ է Հայ երաժշտութեան հիմնարկը։ 1989 թուականին գործունէութիւն ծաւալեր է Հայաստանի մէջ, 1989-1998 եւ 1999-2000 թուականներուն՝ Հայաստանի ֆիլհարմոնիք նուագախումբի գեղարուեստական ղեկավար եւ գլխաւոր խմբավար : 2010 թուականէն ԱՄՆ Քալիֆորնիա նահանգի Կլեյնտել քաղաքի սիմֆոնիք նուագախումբի գեղարուեստական ղեկավարն ու գլխաւոր խմբավարն է   :
Ստեղծագործութիւններ
Գրած է 5 օպերա, Ռեքվիեմ եւ բազմաթիւ երաժշտական ստեղծագործութիւներ։ 1988 թուականի Մեծ երկրաշարժէն յետոյ ԱՄՆ-էն տեղափոխուեր է Հայաստան եւ 1991 թուականին ոտքով քալած է մինչեւ Գիւմրի, որպէսզի երկրաշարժէն քանդուած քաղաքի համար դրամահաւաք կազմակերպէ եւ քաղաքի մէջ մշակութային Ակադեմիա ստեղծէ, այդ օրերուն նկարահանուեցաւ շարժապատկեր մը՝ «Ուխտագնացութիւն դէպի Գյումրի», որու սցենարի հեղինակը Հրաչուհի Տատուրեանն էր։ Ճգնաւորեանը մեծ ներդրում ունի նաեւ Հայաստանի անկախութեան ճանաչման գործին մէջ,ան այդ օրերուն կազմակերպեց մեծ համերգ՝ «Այո Անկախութեանը» ի նպաստ ժողովուրդի կողմէն անկախութեան ճանաչմանը։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Հայ երաժիշտներ Ստորոգութիւն:Հայ մանկավարժներ Ստորոգութիւն:Հայ խմբավարներ Ստորոգութիւն:Հայ երգահաններ
Հովանոց
Հովանոցը տարածուած իր մըն է, որ կը ծառայէ պաշտպանուելու անձրեւին դէմ: Անիկա կրնայ օգտագործուիլ նաեւ արեւուն ճառագայթներէն պաշտպանուելու համար:
Գոյութիւն ունին հովանոցի տարբերակներ, ինչպէս արեւանոցը կամ հովանոցակը, որոնք կը գործածուին արեւէն պաշտպանուելու:
Կառոյց
Հովանոցը կրնայ տարբերիլ չափով եւ ձեւով բայց անոր կազմութիւնը միեւնոյնը կը մնայ: Անիկա բաղկացած կ'ըլլայ փայտէ գաւազանէ մը եւ կմախքէ մը, որ հաստատ կը պահէ անջրանցիկ կտորը: Կեդրոնին փայտը ընդհանրապէս իր ծայրը ունի կոթ մը՝ հովանոցը բռնելու համար: ԻԱ. դարուն, հովանոցները կը նկատուին առօրեայ գործածուող իրեր, սակայն իրենց որակին պատճառով անոնք կրնան շատ արագ կտրուիլ, եւ քանի մը  օրէ աւելի չդիմանալ: Այսպիսով, ուսումնասիրութիւն մը նշմարած է, թէ  Ֆրանսայի մէջ տասը միլիոնէն աւելի հովանոց աղբ թափած են մէկ տարուան ընթացքին:
Պատմութիւն
Հովանոցը հնարուած է աւելի քան 4000 տարի առաջ։
Հովանոցին հայրենիքը Ճափոնն է: Ք. Ա. 10-րդ դարուն ատաղձագործ մը իր կնոջ համար «տանիք» կը պատրաստէ: Առաջին հովանոցը աւելի քան երկու քիլօ կը կշռէր, իսկ բռնակին երկարութիւնը շուրջ 1,5 մեթր էր… Հովանոցը այդ ժամանակ արեւէն պաշտպանուելու կը ծառայէր:
Հին Եգիպտոսի, Յունաստանի, Չինաստանի եւ Ասորեստանի մէջ մարդիկ հովանոց կը գործածէին: Առաջին հովանոցները յատկապէս հարուստներու եւ հզօր անձերու առանձնաշնորհումը եղած է: Պարսկաստանի մէջ միայն թագաւորը հովանոց գործածած է, շինուած եղած է վուշ կերպասով եւ անոր ծայրերէն երկար կերպասի կտորներ կախուած են ամբողջական շուք եւ մեկուսացում ապահովելու համար :
Հին Եգիպտոսի եւ Բաբելոնի մէջ հովանոցները երկու դեր ունէին` կը պաշտպանէին արեւէն եւ իշխանութիւն կը խորհրդանշէին: Եգիպտոսի փարաւոններուն հովանոցները կը պատրաստուէին արմաւենիի տերեւներէն եւ թռչունի փետուրներէն:
Հովանոցը իշխանութեան եւ ընտրեալ ըլլալու խորհրդանիշ էր` համարուելով չափազանց շքեղ իր: Հովանոցին ծանրութիւնն ու ձեւը կը տարբերէին` ըստ անոր տիրոջ դիրքին: Օրինակ` Սիամի (Թայլանտ) թագաւորին հովանոցը պատուած էր ոսկիով եւ ադամանդներով :
Միքայէլ Մազմանեան
Միքայէլ Մազմանեան, ճարտարապետ եւ Խորհրդային Հայաստանի արուեստի վաստակաւոր գործիչ։
Հովանոց
Պատմութիւն
Գրական աղբիւր մը կը հաստատէ, թէ Ուանկ Մանկ կայսրը՝ Կզին գերդաստանի հիմնադիրը, յօրինած է առաջին դարու ծալլուող հովանոց-արեւանոց մը, կառքի մը վրայ հաստատուած, որ կ'օգտագործուէր կրօնական արարողութեան ատեն:
Չիները եղած են առաջինները, որոնք անդրադարձած են, թէ հովանոցները կրնան նաեւ գործածուիլ անձրեւի պարագային: Անոնք իրենց թուղթէ շինուած հովանոցները ծածկած են մոմով եւ ջնարակով` զայն ջրակայուն դարձնելու համար :
Միքայէլ Մազմանեան
Կենսագրական գիծեր
Ծնած է Թիֆլիս։ Կրթութիւնը ստացած է Թիֆլիսի Ներսիսեան վարժարանէն ներս, ուրկէ շրջանաւարտ եղած է 1918 թուականին, որմէ մի քանի տարիներ ետք՝ 1921-ին ընդունուած է Մոսկուայի Վուխտեմաս ուսումնական հաստատութիւնը, ուսանելով մինչեւ 1929 թուականը:
Հովանոց
Պատմութիւն
Միջնադարուն, Եւրոպայի մէջ հովանոցի փոխարէն  կը գործածուէր «անձրեւու շուրջառ»ը, մուշտակապատ լայն վերարկու մը, որ բաղկացած էր անջրանցիկ կտաւէ մը:
Միքայէլ Մազմանեան
Գործունէութիւն
17 տարեկանին՝ 1916 թուականին, Անիի մէջ հայագէտ ու լեզուաբան վրացի արեւելագէտ Նիկողայոս Մառի ցուցմունքներով պատճէնահանած է Տիգրան Հոնեցիի եկեղեցւոյ որմանկարները:
Հովանոց
Պատմութիւն
ԺԶ. դարուն հովանոցները կը սկսին երեւիլ արեւմտեան աշխարհին մէջ: Սկիզբի շրջանին միայն կիները զայն կը գործածէին: Անգլիացիները իրենց հովանոցները կը ծածկէին փետուրներով`յուսալով, որ անձրեւին տակ իրենք պիտի չթրջուէին բադերու նման: Սակայն այս լուծումը շատ արդիւնաւէտ չ'ըլլար: Հետեւաբար հետագային անոնք փետուրները կը փոխարինեն իւղոտած մետաքսով, կերպասով կամ ալփակայի մորթով:
Միքայէլ Մազմանեան
Գործունէութիւն
Փոքր տարիքէն իր մասնակցութիւնը բերած է Թիֆլիսի մէջ կազմակերպուած Հայ արուեստագէտներու միութեան առաջին եւ երկրորդ ցուցահանդէսներուն՝ 1917 եւ 1919 թուականներուն:
Նախքան ճարտարապետութեամբ զբաղիլը՝ Մազմանեան զբաղած է թատրերգութեամբ եւ թարգմանական աշխատանքով։
Հովանոց
Պատմութիւն
Առաջին ծալուող հովանոցը ստեղծուած է Փարիզի մէջ 1705-ին կամ 1710-ին ժան Մարիւս վաճառականին կողմէ, «Կտրուող հովանոց» անունով, զոր կարելի էր ծալլել եւ տուփիկի մը մէջ դնել: 1759-ին ֆրանսացի գիտնական մը «Նավար» անունով կը հնարէ հովանոց-գաւազանը, ուր գաւազանը կը գործածուի իբրեւ պայուսակիկ: Այդ ձեւի հովանոցը կը դառնայ ԻԱ. դարու նորոյթի մեղսակից մը Ֆրանսական մեծ յեղափոխութեան ատեն:
Միքայէլ Մազմանեան
Գործունէութիւն
1924 թուականին Կարօ Հալապեանի հետ միասին Երեւանի մէջ բեմադրած է «Կարմիր դիմակ»ը, «Քաջ Նազար»ն ու այլ թատրերգութիւններ, որոնք ներկայացուած են Հայաստանի առաջին պանթէոնին մէջ: Ետքը որոշ ժամանակ զբաղած է թարգմանութեամբ, հայերէնի վերածելով Պլեխանովի «Գեղարուեստը եւ հասարակական կեանքը» աշխատութիւնը:
Ժպիտի Համաշխարհային Օր
Հարվի Պէյլի ժպիտի համաշխարհային հիմնադրամ
2001-ին` Հարվի Պէյլի մահէն ետք, ի պատիւ անոր յիշատակին հետեւեալ կարգախօսով` «բարի գործ ըրէ, օգնիր գոնէ, որ ժպիտ մը յայտնուի» հիմնուեցաւ Հարվի Պէյլի  Ժպիտի համաշխարհային հիմնադրամը: Հիմնադրամը կը շարունակէ մնալ Ժպիտի օրուան՝ իբրեւ պաշտօնական հովանաւոր:
Հովանոց
Պատմութիւն
Առաջին անձը, որուն միտքէն կ'անցնի հովանոցի միջոցով անձրեւէն պաշտպանել, ճանապարհորդ Ճոն Հանուէյնն էր, 1822-ին: Մինչ այդ կիներ եւ տղամարդիկ անձրեւոտ օրերուն տունէն դուրս չէին ելլեր… Ամուր կտորէ պատրաստուած Հանուէյնի հովանոցը սկիզբը ծիծաղի եւ սուլոցներու կ'արժանանայ, սակայն շուտով կը պարզուի, որ հովանոցը իսկական փրկութիւն էր բոլոր անոնց, որոնք սեփական կառք չունէին:
Միքայէլ Մազմանեան
Վարած պաշտօններ
1930-1935 թուականներուն եղած է Երեւանի Շինարարական հիմնարկի առաջին տնօրէնը, միաժամանակ վարելով «գիպրոգոր» նախագծային ճարտարապետական արուեստանոցի ղեկավարի պաշտօնը՝ 1932-1937 թուականներուն :
Ժպիտի Համաշխարհային Օր
Նպատակը
Կազմակերպութիւնը կը նշէ, որ անոնց նպատակն է, «որքան հնարաւոր է շատ մարդոց իրազեկել ժպիտի համաշխարհային օրուան մասին` օգտագործելով ընկերային լրատուամիջոցները, խրախուսելով ժպտալ եւ բարութիւն տարածել աշխարհին մէջ»:
Հովանոց
Պատմութիւն
ԺԹ. դարու 40-ական թուականներուն կը յայտնաբերուին ծալուող հովանոցները: Ժապաւէնազարդ, ժանեակաւոր հովանոցները իրենց տեղը կը զիջին աւելի գործնական տարբերակներուն:
Հովանոցին տեսքը մինչեւ այսօր կը շարունակուի բարելաւուիլ: 1852-ին, Սամուէլ Ֆոքս կը յօրինէ զանգակաձեւ հովանոցը, որ աւելի տոկուն կը դարձնէ զայն: Գերմանացի Հանս Հոբդը 1930-ին, կը ստեղծէ  պզտիկ հովանոցը, զոր կարելի է զետեղել պայուսակին մէջ:
Ժպիտի Համաշխարհային Օր
Ժպիտի համաշխարհային օրուան միջոցառումներ
Ժպիտի համաշխարհային օրը կը շարունակուի նշուիլ ամէն տարի Որքեսթրի մէջ` օդապարիկներով, մայթերուն կաւիճներով նկարելով եւ իհարկէ աշխարհի ամէնամեծ մարդկային ժպտացող դէմքով: Բացի այդ, ժպիտի համաշխարհային օրը նշուելով աշխարհի տարբեր երկիրներուն մէջ՝ անհատները, դպրոցները, ձեռնարկութիւնները եւ կազմակերպութիւնները կը փորձեն աշխարհը աւելի լաւ դարձնել սնունդ բաժնելով, տեսահոլովակներ նկարելով եւ այլն:
Միքայէլ Մազմանեան
Շինութիւններ
Մազմանեանի նախագիծերով Երեւանի մէջ կառուցուած է բազմաթիւ շինութիւններ. ինչպէս՝ Աջափնեակ բնակելի թաղամասը, Գիրքի պալատի շէնքը, Կառուցողներու ակումբը, Պետապի տունը, Մանկական աշխարհ հանրախանութը եւ այլ կառոյցներ:
Ժպիտի Համաշխարհային Օր
Ժպիտիկի ստեղծման պատմութիւն
Առաջին ժպիտիկը ամրացուած է կապոցներուն, այսինքն, պատրաստուած նմուշի ձեւով եւ կը տրէր ընկերութիւններու աշխատակիցներուն եւ յաճախորդներուն: Անկէ ետք Ժպիտիկները մեծ յաջողութեան հասան: Անոնք դուր եկան յաճախորդներուն, իսկ ամերիկեան ապահովագրական ընկերութիւն մըն ալ անկէ աւելի քան 10 հազար օրինակ պատուիրեց: Ժպիտիկը առաւել յայտնի դարձաւ 1970-ականներու սկիզբները երկու սպանացի եղբայրներու շնորհիւ, որոնք այն թողարկեցին հետեւեալ կարգախօսով` «Ձեզ լաւ օր կը մաղթենք»: Նման կարգախօսով  ժպիտիկը անմիջապէս հիթ դարձաւ, այն յայտնուեցաւ պաստառներու, բացիկներու, վերնաշապիկներու եւ պէյսպոլի գլխարկներու վրայ, մէկ խօսքով այն ամէնի, ինչը որ կրնար արագ վաճառուիլ: Բնականաբար, ոչոք կը մտածէր հեղինակային իրաւունքի օրէնքի մասին, իսկ  ԱՄՆ-ի  փոստային ծառայութիւնը նոյնիսկ Պէյլի  ժպիտով խորհրդանշաններ  թողարկեց: Ժպիտիկը 1971-ին ֆրանսացի գործարար Ֆրանքլին Լուֆրանիի կողմէ գրանցուած  ապրանքանիշ է, որ այժմ կ՚օգտագործուի աւելի քան 80 երկիրներու մէջ:
Միքայէլ Մազմանեան
Շինութիւններ
Մազմանեանի կարեւորագոյն գործերէն մէկն է քանդակագործ Երուանդ Քոչարի հետ միասին պատրաստած 1959 թուականին Երեւանի Էրեբունի վարչական շրջանին մէջ տեղադրուած Սասունցի Դաւիթի արձանը, որ անցած է մշակոյթի անշարժ յուշարձաններու ցանկին մէջ:
Ժպիտի Համաշխարհային Օր
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Տօներ Ստորոգութիւն:Միջազգային օրեր
Միքայէլ Մազմանեան
Կոչում
1968-ին արժանացած է Խորհրդային Հայաստանի Վաստակաւոր ճարտարապետ կոչման :
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ ճարտարապետներ Ստորոգութիւն:Հայ արուեստագէտներ
Արցախ (նահանգ)
Արցախի նախարարութիւնը կոչուած է նաեւ Ծաւդեացւոց կամ Ծաւդէից իշխանութիւն, իշխանանիստ Ծաւդք (Զոդ) աւանի անունով։ Առանշահիկներու թագաւորութեան շրջանին՝ Դիւթական աւանը դարձած է նահանգի կեդրոնը։ Յետագային նահանգի գլխաւոր քաղաքը եղած է Փառնէս (Փառիսոս) բերդաւանը, Հայկական Փառիսոսի Թագաւորութեան օրերուն (X-XI դդ):
Վարչական բաժանում
Արցախ աշխարհի տարածութիւնը կը կազմէր 11.528 քմ²: Ան ունէր 12 գաւառ.
Արցախի բաժանումը ըստ Մակար Բարխուդարեանցի
Իր «Արցախ» գիրքին մէջ Մակար եպիսկոպոս Բարխուդարեանց, 19-րդ դարուն Արցախը կը բաժնէ հետեւեալ կերպով.
Պատմական տեղեկանք
Հնագոյն ժամանակներէն սկսած նահանգի բնակչութիւնը զբաղած է հացահատիկային կուլտուրաներու մշակութեամբ, այգեգործութեամբ եւ շերամապահութեամբ։ Ամբողջ արեւելքի մէջ յայտնի էին Արցախի մէջ բուծուող ձիերը, որոնք աչքի կը զարնէին իրենց դիմացկունութեամբ եւ արագավազութեամբ։
Արցախի նախարարական տունը սերած էր Հայկ նահապետի ժառանգ Սիսակէն: Արցախի առաջին եպիսկոպոս Գրիգորիսը շատ մեծ դեր խաղցած է Արցախի եւ Ուտիքի բնակչութեան քրիստոնէացման ծիրէն ներս։ 5-րդ դարու սկզբը Մեսրոպ Մաշտոց եւ իր աշակերտները, հայերէն գիրն ու դպրութիւնը տարածած են Արցախի մէջ եւ պայքարած են հեթանոսութեան մնացորդներուն դէմ։
Օգտուելով Պարսից արքունիքի զիջումներէն, Արցախի Առանշահիկները 5-րդ դարու վերջը Վաչագան Բարեպաշտի գլխաւորութեամբ ստեղծեցին Աղուաններու թագաւորութիւնը, որուն մէջ կ՛ընդգրկէին Ուտիքը եւ Անդրկուրեան Կամբեճան հայաբնակ գաւառը։
7-րդ դարասկզբին Արցախը եւ ամբողջ արեւելեան Անդրկովկասը կ՛ենթարկուին խազարներու ներխուժման։ 7-րդ դարու կէսէն մինչեւ 9-րդ դարավերջը Արցախը կը գտնուէր արաբական տիրապետութեան տակ։ Արցախի ու հարակից հայկական գաւառներու ապստամբութիւնները արաբներու կողմէն ճնշումի կ՛ենթարկուէին դաժանօրէն, անոնց կազմակերպիչներէն շատերը աքսորուեցան, սակայն, չնայած անոր, 9-րդ դարավերջին Արցախի իշխանական տան երկու ճիւղերը հզորացան եւ Բագրատունեաց թագաւորութեան ենթակայ ըլլալով՝ ստեղծեցին երկու փոքրիկ թագաւորութիւն, մէկը՝ Դիզակի մէջ, միւսը՝ Խաչէնին մէջ։ Արցախի նախարարական տան եռանդուն գործունէութիւնն ու մշակութային բուռն վերելքը անընդմէջ շարունակուեցաւ Խաչէնի մէջ։ 12-րդ դարու երկրորդ կիսուն հոն արդէն կ՛իշխէին Առանշահիկ հարստութեան երեք ճիւղերը՝ Ներքին Խաչէնի, Հաթերքի եւ Ծարա կամ Վերին Խաչէնի իշխանութիւնները։
Մոնկոլներու տիրապետութեան նախօրեային Ներքին Խաչէնի ու Վերին Խաչէնի իշխանութիւնները խնամիութեամբ կապուած էին Զաքարեան զօրապետներուն հետ եւ կը վայլէին անոնց հովանաւորութիւնն ու աջակցութիւնը։ Մոնկոլ-Թաթարներու տիրապետութեան շրջանին Արցախ–Խաչէնի բնակչութեան վրայ ծանր հարկ դրուեցաւ։ Լենկթիմուրը 1387–ին ասպատակեց նաեւ Խաչէնը՝ կոտորելով գրեթէ բոլոր իշխանական տուներու տէրերուն։  16-րդ դարավերջին եւ 17-դարու սկզբը այդ իշխանութիւնները մանրացած, վերածուած էին գաւառական վարչական միաւորումներու, որոնք կը կոչուէին մելիքութիւններ եւ իրենց մէջ կը պահէին հայ պետականութեան վերջին բեկորները։ Այս մանր պետական միաւորումներն էին, որոնք կը գլխաւորէին հայ ժողովուրդի ազատագրական պայքարը՝ պարսկական ու թրքական բռնապետութիւններուն դէմ։ Արցախի հայկական աւատական իշխանութիւնները հարատեւեցին մինչեւ անոր միացումը Ցարական Ռուսաստանին, որ տեղի ունեցաւ 1813–ին, Կիւլիստանի պայմանագրով:
Յակոբ Աղասեան
Յակոբ Աղասեան, յօդուածագիր եւ ուսուցիչ։
Նախնական ուսումը առնելէ ետք Վենետիկ երթալով՝ Մուրատ Ռափայէլեան վարժարանի շրջանը աւարտած է 1907-ին, ստանալով վկայաական։
Գրել սկսած է Զմիւռնիոյ «Աշխատանք» թերթին (1910-1914), Պոլսոյ «Ազատամարտ»ին մէջ՝ թարգմանութիւններ ընելով Տ՝Անունցիոյէն եւ Գառտաչչիէն։
Առանձին հատորով հրատարակած է Մածծինիի Մարդկային պարտականութիւնները (տպ. իզմիր 1931-ին) եւ Օվիտիոսի Սերելու արուեստը գիրքը։ Գարլոյ կոլտոնիէն թարգմանած է Միրանտօլինա թատերախաղը։ Ունի ինքնագիր պատմուածքներ, Հրատարակուած Ազատ Խօսք«»ին, «Փարոս»ին եւ «Հայրենիք» ամսագրին մէջ դրուած՝ գրական-քննադատական եւ երաժշտական յօդուածներ։ Պոլսոյ մէջ հասցուցած է ջութակահար եւ ուսուցիչ․ ունի բազմաթիւ աշակերտներ․ 1932-էն ի վեր Փլովտիւի (Պուլկարիա) Պուլկար Ազգային Թատրոնի նուագապխումբին վարիչն էր։
Վերջին գործն է «Ադրիանապոլսոյ հայ գաղութը» ազգագրական եւ տեղեկագրական երկը, տպուած 1937-ին։ Մահացած է 1938 թուականին։
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հայ ուսուցիչներ Ստորոգութիւն:Հայ խմբագիրներ
Ամատէօ Մոտիլեանի
Ամատէօ Քլեմանթէ Մոտիլիանի (Amedeo Clemente Modigliani), իտալացի գեղանկարիչ եւ քանդակագործ, ԺԹ. դարու վերջին եւ Ի. դարու սկիզբին հաանորյայտ նկարիչներէն մէկը, արտայայտչականութեան վառ ներկայացուցիչ։
Մոտիլիանիէն հասած են մեծ մասամբ նկարներ եւ ուրուանկարներ, թէեւ 1909-1914 կը զբաղէր քանդակագործութեամբ։ Ինչպէս կտաւներուն, այնպէս  ալ քանդակներուն մէջ, Մոտիլիանի ներկայացուցած է մարդը։ Ունի նաեւ քանի մը բնանկար: Ան յաճախ կ'անդրադառնար վերածննդեան, ինչպէս նաեւ այդ  օրերու նշանաւոր  ափրիկեան արուեստին։ Միաժամանակ Մոտիլիանիի ստեղծագործութիւնները կարելի չէ վերագրել այդ տարիներու ժամանակակից արուեստի ոչ մէկ ուղղութեան։ Այդ պատճառով ալ մշակութաբանները Մոտիլիանիի ստեղծագործութիւնները կը դիտարկեն այդ օրերու արուեստի ուղղութիւններէն բոլորովին տարբեր ուղղութիւն մը։ Անոր գործերը կը գնահատուին իր մահէն ետք։ 2010-ին «Սոթփիս» վերջին աճուրդին, կը վաճառուի  Մոտիլիանիի 2 նկար՝ 60,6 եւ 68,9 միլիոն ԱՄՆ տոլարով։ 9 Նոյեմբեր 2015-ին «Մերկ պառկածը» ("Nu Couche") կտաւը նիւ Եորքեան Christie’s աճուրդին կը վաճառուի 170,4 մլն տոլարով  ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգում:Իտալացի նկարիչներ Ստորոգում:Իտալացի քանդակագործներ Ստորոգում:Հրեայ արուեստագէտներ Ստորոգում:Փեր Լաշէզ գերեզմանատան մէջ թաղուածներ Ստորոգում:Թոքախտէ մահացածներ
Ներքին Քաղաք (Վիեննա)
Ներքին քաղաքը, կամ Վիեննայի Առաջին Թաղամասը (գերմ. Innere Stadt, Erste Bezirk), Վիեննայի պատմական ամենէ հին բաժինն է: 1850-ի քաղաքի ընդարձակումէն առաջ, Վիեննա քաղաքը կը բաղկանար միայն այս մասէն: «Առաջին թաղամասը» տեսչութեան, պաշտօնատեղի եւ զբօսաշրջիկութեան կենդրոն է, որուն պատճառով ան 110.000 աշխատաւորներով Վիեննայի ամենէ զբաղ մասն է:
Աշխարհագրութիւն
Ներքին քաղաքը կը գտնուի Վիեննայի մէջտեղը: Անոր սահմանները՝
Անոր տարածութիւնը 2,869 քմ. ք. է:
Բնակչութեան տարիք
Ներքին Քաղաքի բնակչութեան տարիքի միջինը Վիեննայի ամենէ բարցրն է: 2020-ին միջինը 47,5 տարեկան էր, մինչ այդ Վիեննայի ընդհանուրը՝ 41 տարեկան:
Բնակչութեան ծագում
Առաջին թաղամասի բնակչութիւնը մեծամասնութեամբ Աւստրիացի է (10434, 65%): 17,3% (2775 ) կու գան Եւրոպական Միութեան երկիրներէն, իսկ մնացած 17,6% (2838) այլ երկիրներէ:
Պատմութիւն
1946-էն ի վեր, Ներքին Քաղաքի թաղապետը միշտ « Աւստրիոյ Ժողովրդական Կուսակցութիւնը » (ԱԺԿ; գերմ.՝ Österreichische Volkspartei, ÖVP) նշած է: 2020-ի ընտրութիւններէ ետք Մարքուս Ֆիկլ վերընտրուի առաջին թաղամասի թաղապետ:
2020-ի թաղամասերու ներկայացուցիչական ընտրութիւն
Ներքին Քաղաքի արդիւնքները՝
Թանգարաններ
Ներքին քաղաքի մէջ կը գտնուին աւելի քան 60 թանգարաններ: Ալպերդինա թանգարանը Վիեննայի երկրորդ ամենէ շատ այցելուած թանգարանն է եւ ունի 65.000 գծագրութիւններ: Անոր համար ան կը համարուի աշխարհի ամենէ մեծ եւ կարեւոր գծագրութեան հաւաքածոներէն մէկը:
Այլ կարեւոր թանգարաններ՝
Խիմենա
Խիմենա (Jimena), քաղաք եւ համայնք Սպանիոյ, կը մտնէ Խաէն պրովինցիաի կը կազմէ, Անտալուզիա ինքնավար մարզ։ Համայնքը կը գտնուի Կուենկա-Միներա գաւառի կազմին մէջ։ Տարածքը 48 ք․մ․։ Բնակչութիւնը՝ 1435 մարդ (ըստ 2010 թուականի մարդահամարի)։ Կը գտնուի նահանքի քաղաքապետարանէն՝ 38 ք․մ․ հեռաւորութեան վրայ։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Սպանիոյ քաղաքներ
Աշոտ Մելքոնեան
'''Աշոտ Ա. Մելքոնեան''' (կամ՝ Մելքոնյան, ծնած 16 Փետրուար, 1961, Ախալքալաք, Ջաւախք, Սովետական Վրաստան) պատմաբան, դոկտոր, համալսարանի դասախօս, եւ Հայաստանի Գիտութիւններու Ազգային Ակադեմիոյ մէջ ակադեմիկոս: 2002 թուականէն ի վեր ան գլխաւոր տնօրէնն է նոյն ակադեմիոյ:
Կենսագրութիւն
Մելքոնեան աւարտած է Երեւանի Պետական Համալսարանէն 1982 թուականին, եւ ստացած է իր Դոկտորի վկայականը, դարձեալ Երեւանի Պետական Համալսարանէն, 1989 թուականին:  2002 թուականէն մինչեւ այժմ ան կը դասախօսէ Հայոց Պատմութեան բաժանմունքին մէջ, Երեւանի Պետական Համալսարան:
Ս․ Վարդանանց Եկեղեցի (Քուէյթ)
Քուէյթի Ս․ Վարդանանց Եկեղեցւոյ Պատմական Հոլովոյթը, (1947-2017), Հայ Համայնքի Կազմութիւն, Դժուարութիւններ եւ Մարտահրաւէրներ, Եկեղեցաշինութիւն։
Քուէյթի Հայ Համայնքի Կազմութիւնը եւ Հայ Եկեղեցին
1950ական թուականներէն, Արաբական Ծոցի երկիրներուն մէջ կերպարանք ստացան նորագոյն հայ գաղութներ։
Այս շրջանակին մէջ իր կազմաւորման տեսակէտէն առաջին տեղը կը գրաւէ Քուէյթը, ուր հայերու հաստատումը սկսած է 1947-էն։ Սկզբնապէս՝ գլխաւորաբար ամուրի երիտասարդներէ կամ ընտանիքի հայրերէ կազմուած հայ փոքրիկ հաւաքականութեան մէջ, հետզհետէ մագլցում կʼունենայ ընտանիքներու թիւը։ Հոս է, որ կը ծագի հոգեւոր եկեղեցական կեանքի ու մանաւանդ, մանուկներու աճող թիւին հետ, նաեւ կրթութեան, ազգային դաստիարակութեան ու մայրենի լեզուի ուսուցման անհրաժեշտութիւնը։ Կազմակերպումի իմաստով առաջին քայլը կը կատարուի 1956-ին, երբ կը ստեղծուի «Քուէյթի Հայ Լուսաւորչական Առժամեայ Մարմին»ը, որ անմիջապէս, 10 Յունիս 1956-ին, ելլելով այն հանգամանքէն, որ տեղւոյն հայերը կու գան ընդհանրապէս Կիլիկեան թեմերու շրջանակներէն (Սուրիա, Լիբանան, Պարսկաստան), կը դիմէ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան՝ անոր հովանին եւ օժանդակութիւնը խնդրելով իր հոգեւոր եւ կրթական կարիքներուն համար։ 1959-ի Ապրիլին, երբ հայ ընտանիքներու թիւը կը հասնէր 150-ի, իսկ գործի համար կայք հաստատած երիտասարդները աւելի քան 1500֊ի, կազմակերպչական գործը աւելի կայուն կը դառնայ «Առժամեայ Մարմին»ին փոխարէն ստեղծելով եօթը հոգինոց վարչութիւն մը «Քուէյթի Հայ Առաքելական Եկեղեցւոյ Մարմին» անունով։ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսարանի Ազգային Կեդրոնական Վարչութիւնը, 30 Դեկտեմբեր 1959-ի նիստին կը քննէ վերոնշեալ մարմնի դիմումը եւ կʼորոշէ Քուէյթը առնել իր իշխանութեան տակ։
20 Հոկտեմբեր 1960-ին, Քուէյթի Սալմիէ շրջանին մէջ, պետական պաշտօնական արտօնագրով, հիմը կը դրուի առաջին հայկական վարժարանին։
Որոշ շրջան մը Կաթողիկոսարանէն այցելու կղերականներ, հոգեւոր գործունէութեամբ կը ղրկուին Քուէյթ, յատկապէս Զատկական տօներուն, Ս․ Պատարագ, Քարոզ եւ ջրօրհնէք կը կատարեն Ամերիկեան Բողոքական եկեղեցիէն ներս, տարեկան փոքր նիւթական նուէրի մը փոխարէն, ինչպէս նաեւ տնօրհնէք եւ գերեզմանի այցելութիւններ։
Տիրան Երկանեան
Տիրան Միսաք Երկանեան (17 Նոյեմբեր 1891, Կարին - 25 Մարտ 1963, Երեւան), ճարտարապետ, ՀԽՍՀ վաստակաւոր շինարար (1962)։
Ս․ Վարդանանց Եկեղեցի (Քուէյթ)
Քուէյթի Հայ Համայնքի Կազմութիւնը եւ Հայ Եկեղեցին
1961-ի վերջաւորութեան գաղութը կʼունենայ իր մնայուն հոգեւոր հովիւը՝ Տ․ Պարոյր Քհնյ․ Սարգիսեան, որ միեւնոյն ժամանակ կը վարէ դպրոցի Տնօրէնի պաշտօնը։
Տիրան Երկանեան
Ստեղծագործական Ուղի
Երկանեանի Նախագիծերով կառուցուած են`
Ս․ Վարդանանց Եկեղեցի (Քուէյթ)
Քուէյթի Հայ Համայնքի Կազմութիւնը եւ Հայ Եկեղեցին
1965-ին, երբ Բողոքականներու եկեղեցւոյ պատասխանատուները պաշտօնական նամակով մը կը յայտնեն, որ յետայսու եկեղեցին ազատ ժամեր չունի տրամադրելու Հայ Առաքելական Եկեղեցւոյ զաւակներուն, յատուկ կարգադրութեամբ դպրոցի բակը ծածկելէ, որոշ բարեփոխումներու եւ նորոգութիւններու ենթարկելէ ետք, զայն կը վերածեն օրինաւոր եկեղեցիի՝ իր բեմով, դասով, անհրաժեշտ մասնաբաժիններով ու սպասներով։ Այսպիսով Եկեղեցին եւ Ազգային Վարժարանը կը միանան մէկ յարկի տակ։
Սակայն նկատի առած, թէ ապօրինի շինութիւններ արգիլուած են քաղաքին մէջ, պետութիւնը կը հրահանգէ քանդել նոր կառուցուած բաժինները։ Խորքին մէջ կը քանդուին ծածկոյթ վրանները, միւսները կը մնան նոյն ձեւով։ Կը շարունակուի եկեղեցւոյ շինութիւնը ու նոյն տարուան Ապրիլ ամսուն, եկեղեցւոյ մէջ կը նշուի Եղեռնի Յիսնամեակը։
1967-ին, մատնութեան մը հետեւանքով, Կրթական Նախարարութեան, անհատական վարժարաններու պատասխանատու վարչական կազմի խիստ հրահանգով, Դպրոցը պարտադրաբար կը փոխադրուի նոր շէնք՝ Միտան Ալ Հաուալի Ալ Շարքի։
Նախկին Կալուածի հետ կապուած Դժուարութիւններ
19 Հոկտեմբեր 1974-ի Քուէյթի Ազգային Վարչութեան նիստին, կը զեկուցուի եկեղեցւոյ կալուածատիրոջ՝ Ահմատ Հուսէյն Կապազարտի գրութիւնը, ուր մտադիր է շէնքը փլել՝ նոր մը կառուցելու համար։ Ժողովը կʼաշխատի հնարաւորութիւններու մասին մտածել, որպէսզի տանտէրը փոխէ միտքը, կամ յետաձգէ իր ծրագիրը եւ կամ կալուածը նպաստաւոր գնով ծախէ։ Իսկոյն, Ապրիլ 1975-էն սկսեալ Պրն․ Կապազարտը պաշտօնական նամակով մը շէնքի վարձքին յաւելում կը պահանջէ, պայմանաւ որ համաձայնագիրը ըլլայ առնուազն հինգ տարուան։
80ական եւ 90ական թուականներուն, արդէն իրերայաջորդ Երեսփոխանական (Թեմական) ու Ազգային Վարչութիւններու Ժողովներու կարեւորագոյն օրակարգերէն մէկը կը դառնայ՝ եկեղեցւոյ կալուածի հարցը, նկատի ունենալով, որ կալուածատէրը ըստ պետական օրէնքին, յաճախ սպառնալիքներ կը փոխանցէր, եւ որեւէ ժամանակ կրնար դուրս հանել տեղւոյն հայերը։ Դարձեալ հողը գնելու առաջարկներ կʼըլլան, սակայն անոնք կը մնան ապարդիւն:
Սեփական Եկեղեցի Ունենալու Հրամայականը
2002 թուականի սկիզբը, օրուան Երեսփոխանական Ժողովի որոշումով, Ազգային Վարչութիւնը հիմը կը դնէ «Եկեղեցաշինութեան Հիմնադրամի անձեռնմխելի հաշիւ»ին, որուն մաս կը կազմեն Թեմի բոլոր շրջաններու վարչութիւնները եւ ազգայինները անհատաբար, ամէն տարի որոշ գումարներ մուծելով այդ հաշուին:
2006 - 2007 տարիներուն, Կապազարտ ընտանիքը իր որոշումը վճռական կերպով կը փոխանցէ ըսելով, «Կամ գնեցէ՛ք կալուածը եւ կամ դատարկեցէ՛ք զայն»:
Ցաւ ի սիրտ, եկեղեցւոյ կալուածը գնելու համաձայնութեան փորձերը կրկին ձախողութեան կը մատնուին եւ անոր փոխարէն, 7 Յուլիս 2009-ին, երկու տարուան ժամկէտով, կալուածատիրոջ հետ նոր վարձակալական համաձայնագիր մը կը ստորագրուի, եւ վարձքը ահռելի աճ կʼարձանագրէ:
12 Յունիս 2011-ին, Երեսփոխանական Ժողովի յատուկ օրակարգով, որոշում կը կայանայ յառաջացնել «Դրամահաւաքի Կեդրոնական Մարմին»ը։
Այս շրջանին դարձեալ համաձայնութեան փորձեր տեղի կʼունենան Կապազարտ ընտանիքին հետ, սակայն ամէն անգամ կալուածի գինը աներեւակայելի ոստում կʼարձանագրէ եւ պատճառ կը դառնայ, որ քուէյթահայութիւնը սեփական եկեղեցի մը ունենալու առաջնահերթութեան գաղափարը կեանքի կոչէ։
Ուստի, ահազանգը կը հնչէ՝ նոր կալուածի մը ոռոնումով:
Նոր Կալուած
2015-ին կը յառաջանայ «Եկեղեցւոյ Հիմնախնդրի Կեդրոնական Մարմին»ը։
Յարմարագոյն կալուած մը որդեգրելու ծիրէն ներս, Քուէյթի ողջ տարածքին պրպտումներ կը կատարուին եւ ծախու առանձնատուներու ու հողաշերտերու ցանկեր կը պատրաստուին, իրենց ճշգրիտ հասցէներով ու տուեալներով, որպէսզի հարկ եղած պարագային օգտուիլ անոնցմէ: Երկար քննարկումներէ ետք, Երեսփոխանական Ժողովի եւ Ազգային Վարչութեան 6 Նոյեմբեր 2015-ի խառն նիստը, միաձայնութեամբ որոշում կը կայացնէ առանձնատուն մը գնել, հրաժարելով հողաշերտ գնելու կամ առանձնատուն վարձելու գաղափարներէն, ուստի ձեռք կը ձգուի 700 քառակուսի մեթր տարածութեամբ ծախու կալուած մը, որ կը գտնուի Սալուա շրջանի, 12րդ պլօքին մէջ: Նշեալ առանձնատունը, օժտուած էր Եկեղեցի եւ Առաջնորդարան վերածուելու գրեթէ բոլոր յարմարաւետութիւններով: Առանձնատան արժեգինն է` 725.000 Քուէյթեան Տինար:
1 Դեկտեմբեր 2015-ը ճակատագրական օր մը կʼըլլայ քուէյթահայութեան պատմութեան մէջ, ուր Երեսփոխանական ժողովի եւ Ազգային Վարչութեան խառն նիստի որոշումով, եկեղեցւոյ գնման առաջին մասնավճարը կը փոխանցուի կալուածատիրոջ, եւ այսպիսով, վաթսունամեակէ մը աւելի կեանք ունեցող Քուէյթահայ գաղութը, իրաւականօրէն կը տիրանայ իր սեփական առաջին եկեղեցիին եւ Առաջնորդարանին:
Այնուամենայնիւ արհամարհելով ամեէն տեսակի ծանրակշիռ մարտահրաւէրներն ու դժուարութիւնները, որով վճրուած կʼըլլայ մինչեւ 21 Փետրուար 2016, կալուածին ամբողջ արժեգինը ապահովել, միեւնոյն ժամանակ մեկնարկել, Ազգային Առաջնորդարանի եւ եկեղեցւոյ արտօնագրի պետական գործընթացներուն:
Այս բոլորով հանդերձ, հաւաքուած գումարը տակաւին բաւարար չըլլար, մնացած մասնավճարները ամբողջացնելու: Արդ, դրամատունէն վարկ չվերցնելու խիստ որոշումէն մեկնելով, մարմինը անձնուրաց ազգայիններէ պարտք կը վերցնէ եւ կալուածին ընդհանուր արժեգինը կը վճարէ:
Ի միջի այլոց, Սալմիէի նախկին եկեղեցւոյ գծով, կալուածատէրերուն ներկայացուցիչները զանազան առիթներով եւ անպաշտօն կերպով կը պահանջեն եկեղեցին պարպել ու կալուածը յանձնել: Սակայն այս մէկը իրենց ակնկալած ժամանակամիջոցին չիրականանալուն պատճառով, անոնք իրենց պահանջքը կը ներկայացնեն դատական ատեան, որու հիման վրայ 27 Յուլիս 2016-ին, կը ստանան դատարկման պաշտօնական վճիռը: Եկեղեցւոյ հիմնախնդրի Մարմնի փաստաբանին ցուցմունքներով, սոյն վճիռը վերատեսութեան ենթարկելու դիմում կը կատարուի, որու արդիւնքով Ապրիլ կամ Մայիս 2017-ն, կը ճշդուի որպէս եկեղեցւոյ դատարկման ամենաուշ ժամկէտ:
Սրբոց Վարդանանց Նորակառոյց Եկեղեցւոյ Կառոյցը
Ստորեւ, ամփոփ գիծերու մէջ կը ներկայացնենք Քուէյթի առաջին սեփական Հայ Առաքելական եկեղեցւոյ յատակագիծը, որ ձեւակերպուած է գործակցութեամբ ճարտարագէտ` Տիար Պարգեւ Տէմիրճեանի եւ անոր հիմնական հեղինակներն են ճարտարապետներ` Տեարք Պետրոս եւ Գրիգոր Պետիրեաններ:
Սոյն յատակագիծը ինքնատիպ է եւ առանձնայատուկ։ Արդ, լուսարձակի տակ կʼառնենք հետեւեալ կարեւոր նկատառումները․-
Եկեղեցին նոր հիմքերու վրայ չկառուցուիր, այլ եկեղեցւոյ կը վերածուի արդէն գոյութիւն ունեցող, արաբական ոճով շինուած առանձնատան մը տեղը, որը քուէյթահայ գաղութին սեփականութիւնը դարձած է այսօր: Կը խօսինք ուրեմն բարեփոխման եւ վերակառուցման աշխատանքներու մասին, ուր վերջնական պատկերը կը պարունակէ Եկեղեցին, Ազգ․ Առաջնորդարանը, միութենական ու գործող բոլոր մարմիններու հաւաքավայրերն ու ժողովակեդրոնները, ինչպէս նաեւ հանրային, գաղութային եւ մշակութային ձեռնարկներու մասնայատուկ տարածութիւնները:
Այսպէս կոչուած՝ վիլլան կը բաղկանայ երեք յարկերէ` հիմք (Basement), գետնայարկ եւ առաջին յարկ: Տեղի կʼունենան երկար սերտողութիւններ, ինչպես նաեւ շարք մը արհեստավարժ ճարտարապետներու եւ ճարտարագէտներու կարծիքները կʼառնուին, աշխատանքային օրինակելի յատակագիծ մը ունենալու համար եւ այս վիլլան լաւագոյնս օգտագործելու մեր ժողովուրդի հոգեմտաւոր զարթօնքի ի խնդիր։
Հետեւաբար, գետնայարկը կը վերածուի եկեղեցւոյ, որու մուտքը մայր դրան աջ եւ ձախ կողմերէն է: Եկեղեցւոյ մէջ եւ դրան ետեւը կը տեղադրուի բանկալի սեղանը: Կան 6 մոմակալներ, որոնք կը տեղադրուին մուտքին աջ կողմը: Մոմակալներուն կը յաջորդէ թաղականութեան գրասենեակը, որու մուտքը կը գտնուի կողմի աստիճանատան մօտ, այսինքն եկեղեցւոյ դուրսի բաժինէն: Դպրաց դասի երգեցողութեան կեդրոնը յատկացուած է խորանին աջ կողմը, իսկ անոր ետեւը դպրաց դասի անդամ-անդամուհիներուն յատուկ սենեակը:
Եկեղեցին օժտուած է 16 սիւներով եւ իւրաքանչիւր սիւն, գեղեցիկ ոսկի խաչով մը զարդարուած։ Եկեղեցւոյ առաստաղը, որ ճիփսով պատրաստուած խաչի կերպարանք կը կրէ: Առաստաղին ընդմէջէն կը սլանայ նաեւ եկեղեցւոյ գմբէթը, որ անցնելով առաջին յարկէն կը հասնի մինչեւ տանիք: Սոյն գմբէթը յարդարուած է կիսաթափանցիկ լուսամուտներով, Աստուծոյ լոյսը ներս ցոլացնելու նպատակով:
Անդրադառնալով հիմքին (Basement), կը շեշտենք, որ անոր վրայ բծախնդիր աշխատանք տարուած է բաւարարելու ժողովուրդի կարիքները։ Ան կը բաղկանայ 2 գլխաւոր բաժիններէ: Առաջին բաժինը կʼօգտագործուի ձեռնարկներու եւ կամ այլ հաւաքներու որպէս սրահ, օժտուած անհրաժեշտ սարքաւորումներով: Երկրորդ բաժինը տրամադրուած է Ազգային եւ միութենական Վարչական կազմերուն, զայն օգտագործելու որպէս կեդրոններ եւ ժողովասրահներ: Նաեւ կʼընդգրկէ 5 սենեակներ, որոնք կը ծառայեն նախապէս յիշուած նպատակներուն: Հիմքը օժտուած է լուացարաններով: Հիմքի բաժնին մէջ կայ նաեւ ոչ շատ մեծ տարածութեամբ բացօդեայ հաւաքատեղի մը: