cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մասսաչուսէթս
Փոխադրութիւն եւ փոխադրամիջոցներ
Մասսաչուսէթսի մէջ կը գործեն 10 տարածաշրջանային մեթրոփոլիթէն սպասարկող կազմակերպութիւններ եւ երեք մեթրոփոլիթէնի ծրագրաւորող կազմակերպութիւններ, որոնք կը ներառեն պետութեան մնացած հատուածները ,Պետական ծրագրաւորումը եւ տնտեսական տնօրէնութիւնը կ'իրականացուի Մասսաչուսէթսի Փոխադրութեան վարչութեան կողմէ:
Տարածաշրջանային հասարակական փոխադրամիջոցներ
Մասսաչուսէթսի բեռնափոխադրող ընկերութիւնը (MBTA), որը նաեւ յայտնի է որպէս «T», կը կազմակերպէ հասարակական Փոխադրամիջոցը թրամուէյի տեսքով ,հանրակառքի եւ լաստանաւային համակարգերը Metro Boston -ի համակարգի մէջ:
Տասներկու այլ տարածաշրջանային (transit) փոխանցման կամ անցք կէտի կազմակերպութիւնները կ'ապահովեն հանրային փոխադրական հանրակառքային ծառայութիւններու տեսքով : Երկրի մէջ կը գործեն նաեւ Cape Cod Central Railroad եւ Berkshire Scenic Railway Կեդրոնական երկաթուղային կազմակերպութիւնները  : ընկերութիւն]] Մասսաչուսէթսի մէջ կը գործեն 10 տարածաշրջանային մեթրոփոլիթէն սպասարկող կազմակերպութիւններ եւ երեք մեթրոփոլիթէնի ծրագրող կազմակերպութիւններ, որոնք կը ներառեն պետութեան մնացած հատուածները ,Պետական ծրագրաւորումը կ'իրականացուի Մաասաչուսէթսի Փոխադրութեան վարչութեան կողմէ:
Օդային ծառայութիւն
Պետութեան մէջ գործող հիմնական օդանաւակայանը Պոսթըն-Լոան միջազգային օդանաւակայանն է:
2015 թուականին օդանաւակայանը սպասարկեր է 33,5 միլիոն ուղեւորի, 2014 թ.-ի 31,6 միլիոնի փոխարէն, ուր կ'աշխատին շուրջ 40 օդանաւային ընկերութիւններ, ընդհանուր առմամբ 103 ուղղութիւններով :
Լոկան (Logan) միջազգային օդանաւակայանը կը ծառայէ Միացեալ Նահանգներու մէջ գտնուող բազմաթիւ քաղաքներու, ինչպես նաեւ Քանատայի, Մեքսիկայի, Քարիպեան երկրի միջազգային կազմակերպութիւններուն, նաեւ Եւրոպայի եւ Ասիայի օդանաւային ընկերութիւններուն . :
Արշարունեաց Դպրոցներ
Արշարունեաց դպրոցները, կը գործեն 5-րդ մինչեւ 14-րդ դարերուն, Մեծ Հայքի Այրարատ նահանգի Արշարունիք գաւառին մէջ։ Մեզի յայտնի գրչութեան հնագոյն խոշոր դպրոցներ եղած են Մայրաձոր անապատն ու Սանդղկավանքը։ Կը հիմնադրուին 5-րդ դարուն, Մեսրոպ Մաշտոցի եւ Սահակ Ա Պարթեւի աշակերտներ Թաթուլի ու Վարոսի ջանքերով։ Կը զարգանան 6-րդ դարուն ընթացքին։ Այնտեղ ընդգրկուած էին 36 ընտիր գրչագրեր։ Կը դասաւանտուէին գրչութեան արուեստներ՝ աստուածաբանութիւն եւ փիլիսոփայութիւն։
Ըստ Ստեփանոս Օրբելեան ի՝ Արշարունեաց դպրոցը 7-րդ դարուն կը համարուի «վարդապետարան հայոց...»։ Արշարունեաց իշխաններուն դպրոցը կը հովանաւորեն Բագրատունիները եւ Կամսարականները։ Վահան Կամսարականի խնդրանքով «քաջ փիլիսոփա եւ նախընտիր վարդապետ» հռչակուած Գրիգորիս Արշարունին 8-րդ դարասկիզբին կը շարադրէ «Մեկնութիւն ընթերցուածոց» աին մէջ կը կառուցէ վանք՝ կից օժանդակ կառոյցներով։ Նոյն դարուն ուշագրաւ է Վարդկավանքի դպրոցը, վարդապետարանը վերաշինող՝ առաջնորդ Վարդիկի անունով։ Յաճախադէպ արշաւանքները կը կործանեն մշակութային կեդրոնները, սակայն անոնցմէ ոչ հեռու կը ծաղկին այլ կեդրոններ։ 10-րդ դարուն Կաղզուան ի մօտ հիմնադրուած է Կամրջաձորի դպրոցը, որ ունեցած է մոտ 300 միաբան սան։ Նշանաւոր էին Սամուել Կամրջաձորեցին, անոր աշակերտներ՝ Ստեփանոս Ասողիկը եւ Գեւորգ Թառիճեցին (Ուռճեցին)։ 11-րդ դարուն կը զարգանան  Մայրաձորի կամ Կանչնուտի եւ Սանդղկավանքի գրչութեան դպրոցները։ Առաջին դարէն մեզի հասած են «Մողնու», «Սանդղկավանքի» եւ «Բեկյունց» Աւետարանները, որոնց նկարազարդումները (գրիչ եւ ծաղկող՝ Յովհաննես Սանդղկավանեցի) հայ մանրանկարչութեան արժեքաւոր գործերէն են։ 14-րդ դարուն յայտնի էին Հանկիւնաց վանքի, Կաղզուանի եւ գրչութեան այլ դպրոցներ։
Ստորոգութիւն:Դպրոցներ Ստորոգութիւն:Դպրոցներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Արեւմտեան Հայաստանի Դպրոցներ Ստորոգութիւն:Արեւմտեան Հայաստան
Ճիւզեփէ Վերտի
Ճիւզեփէ Վերտի Giuseppe Verdi, աւազանի անունով՝ Ճիւզեփէ Ֆորթունինօ Ֆրանչեսքօ Վերտի, (10 Հոկտեմբեր, 1813, Րոնքոլ, Փարմա, Իտալիա – 27 Յունուար, 1901, Միլանօ օ)․ իտալացի վիպապաշտ յօրինող։  Անոր գործերը ընդհանրապէս օփերայի ստեղծագործութիւններ են։  ԺԹ․ դարու իտալական օփերայի աղդեցիկ յօրինողներէն է։  Գլխաւոր գործերէն են՝ «Նապուքօ», «Լա Թրավիաթա», «Այտա», «Րիկոլեթօ»։
Առաջին տարիները
Ճիւզեփէ Վերտի ծնած է 10 Հոկտեմբեր, 1813, Րոնքոլ գիւղը (այդ շրջանին Ֆրանսական Թագաւորութեան մաս կը կազմէր):  Հայրն է իջեւանատէր Քարլօ, իսկ մայրը՝ մանող Լուիճիա Ութինի։  Դեռ մանուկ, ընտանեօք Պուսեթօ կը փոխադրուին։  Չորս տարեկանէն իտալերէնի եւ լատիներէնի անձնական դասեր կ՛առնէ եւ վեց տարեկանին ծխական դպրոցը կը յաճախէ։  Փոքր տարիքէն երաժշտական ընդունակութիւն կը ցուցնէ։
Շնորհիւ Անթոնիօ Պարեձի հարուստ վաճառականին՝ երաժշտութեան սիրահար, տեղական Ֆիլարմօնիք Ընկերութեան անդամ եւ հօրը բարեկամ, երիտասարդ Ճիւզեփէ 1823-ին ուսումը կը շարունակէ Պուսեթոյի երկրորդական վարժարանը եւ միաժամանակ կը հետեւի դպրոցի տնօրէն Փիետրօ Սելեթիին երաժշտութեան դասերուն։  1825-ին կ՛ արձանագրուի Ֆերտինանտօ Փրովեսիին երաժշտանոցը, ուր անթերի կը կատարէ դասական եւ երաժշտական ուսումը։  Տասներկու տարեկանին գիւղի եկեղեցիին երգոնահարը կ՛ ըլլայ։  Պարեձի զայն շրջանի բարձր խաւի դասակարգին կը ծանօթացնէ։  Այդ շրջանակին մէջն է ուր ան, պատանի, կու տայ իր առաջին նուագահանդէսները։
Պատանի յօրինողը
1828-ին, տասնհինգ տարեկան հասակին, կը յօրինէ իր առաջին գործը․ համանուագ մը Ճոաքինօ Ռոսինիի «Սիվիլիային սափրիչը» (Իլ պարպիերէ տի Սիվիլիա Il barbiere di Siviglia ) օփերային բացումին համար։  Յաջորդող տարիներուն, գրականութեան ուսումին զուգահեռ, կը յօրինէ բազմաթիւ կտորներ Պուսեթոյի Նուագախումբի (Ֆիլարմօնիք) Ընկերութեան եւ կամ թատրոնին համար։
Միլանօ
Անթոնիոյ Պարեձի կը շարունակէ իր նիւթական եւ բարոյական ներդրումը։  14 Յունուար, 1832-ին Վերտի պետական վճարումով կ՛ապահովէ Միլանոյի Երաժշտանոցի ուսման ծախսերը։  Երաժշտանոցի մուտքի քննութեան ընթացքին զինք կը մերժեն, առարկելով թէ ան երաժշտական տաղանդ չունի․ հետագային Երաժշտանոցը իր սխալը կը ճշդէ, իր անունը «Ճիւզեփէ Վերտի» վերանուանելով։  Պարեձի կը շարունակէ Վերտիին նեցուկ կանգնիլ․ Ճիւզեփէ դաշնակի դասեր կու տայ Պարեձիին աղջկան՝ Մարկրիթին։  Նաեւ Միլանոյի «Լա Սքալա թատրոն»ի պատասխանատուներէն, Վինչենծօ Լավինիային մօտ յարադաշնակահարի դասերու կը հետեւի։  Դասերը երեք տարի կը տեւեն եւ անոնց ընթացքին յաճախ «Լա Սքալա» թատրոնը կ՛ այցելէ։  Կը հակի օփերայի մթնոլորտին, կը ծանօթանայ Մոցարթի գործերուն։
Միլանօ, կու տայ համերգահանդէսներու շարք մը ներկայութեամբ վարչակարգի եւ արուեստի անձնաւորութիւններու։  Կը ստանայ յօրինելու պատուէրներ։  23 տարեկանին Պուսեթոյի «Նուագախումբի Ընկերութեան» տնօրէնութիւնը կը ստանձնէ։  4 Մայիս, 1836-ին Վերտի եւ Մարկրիթ կ՛ ամուսնանան եւ Միլանօ կը հաստատուին։  Կը յօրինէ եկեղեցական երաժշտութիւն՝  «Tantum Ergo»,  «Messa di Gloria», ինչպէս նաեւ աշխարհիկ երաժշտութիւն․ կը նուագակցէ Վիթորլիի, Պիանչիի, Անճոլինիի եւ Կիոթէի բանաստեղծութիւններ։
Ընտանիքը
Միլանօ, շնորհիւ Մարկրիթի հօր՝ Անթոնիօ Պարեձիին, կը բնակին «Թեպալտի» առանձնատան մէջ։  Երկու զաւակներով կը բախտաւորուին՝ Վիրճինիա (27 Մարտ, 1837) եւ Իչիլիօ Ռոմանօ (11 Յուլիս, 1838)։ Սակայն 12 Օգոստոս 1838-ին զոյգը կը կորսնցնէ իր աղջնակը։
Ասպարէզ
17 Նոյեմբեր, 1839-ին երիտասարդ սոփրանօ Սթրեփանիի շնորհիւ, «Լա Աքալա»յի մէջ կը ներկայացնէ իր առաջին գործը՝ «Օպերթօ»․ յենուած Անթոնիօ Փիաձայի թատերակին վրայ։  Մեծ յաջողութիւն կ՛ արձանագրէ եւ թատրոնին տնօրէնը ուրիշ պայմանագրութիւններ կ՛ առաջարկէ, որպէսզի օփերաներ յօրինէ։  Վերտի hազիւ թէ «Լա Սքալա»յի տնօրէնին հետ կատակերգակ օփերայի յօրինման պայմանագրութիւն մը ըրած է, կարճատեւ հիւանդութենէ ետք Մարկրեթ կը մահանայ։  Կնոջ մահուան գուժին մէջ ստիպուած կատակերգակը կը յօրինէ, որ սակայն ձախողութիւն մըն է։  Կ՛ինքնամեկուսանայ քանի մը ամիս ու ոչինչ կը յօրինէ։
Վերտին աշխարհահռչակ դէմք մը կը դառնայ եւ զանազան մայրաքաղաքներէ հրաւէրներ կը ստանայ։  Անոր յաջորդ օփերաներուն առաջին ներկայացումը կը կատարուի Իտալիայէն դուրս բեմերէն․ «Ճակատագրին ուժը» (Լա ֆորցա դել տեսթինօ) La forza del destino (1862՝) Սուրբ Փեթերսպուրկի Կայսերական Թատրոն, «Տոն Քարլոս» Don Carlos (1867)՝ Փարիզ, «Այտա» Aida (1871)՝ Գահիրէ, Սուէզի ջրանցքին բացման արարողութեան ընթացքին։  «Այտա»ն կը սեպուի անոր գլուխ գործոցը։  22 Մայիս, 1874-ին Միլանոյի Սան Մարքօ եկեղեցւոյ մէջ կը ներկայացուի «Մեսա տէ Ռեքուեմ» Messa da Requiem (կաթոլիկներու հոգեհանգստեան կարգի շարարական) գործը։  Փետրուար 1887-ին կը ներկայացուի Վերտիին «Օթելօ» Otello գործը, իսկ 1893-ին «Ֆալսթաֆ» կատակերգակ օփերան։  Վերջին գործը՝ «Չորս սուրբ կտորներ»ն է Quattro pezzi sacri․ չորս խմբերգներ։
17 Նոյեմբեր, 1897-ին երկրորդ կինն ալ կը մեռնի։
Քաղաքականութիւն
Վերտի Իտալիոյ միացման մեծ հետաքրքրութիւն կը ցուցնէ եւ ձայնը կը միացնէ «Իտալիոյ քաղաքական միացման հոսանք»ին (Risorgimento)։  Իր «Նապուքօ» օփերային «Va, pensierօ» խմբերգը, ծանօթ նաեւ իբրեւ «Հրիայ ստրուկներուն խմբերգը», երբ առաջին անգամ կ՛ երգուի «Լա Սքալա»յին բեմէն, թատրոնի հոծ բազմութիւնը ծափակոչերով անոր կրկնումը (encore) կը պահանջէ․ այդ ժամանակներուն կառավարութեան կողմէն «կրկնել տալ»ը արգիլուած էր։  1848-ին ազգայնական ղեկավարներէն Ճիւզեփէ Մացինի, իրմէ կը խնդրէ յօրինել հայրենասիրական ոգերգ մը։  Վերտիին 1849-ին յօրինած «Լենիանոյին կռիւը» Լա Պաթայա տի Լենիանօ La battaglia di Legnano օփերան, կը սեպուի« դիտաւորութեամբ գրուած» օփերա։  Իտալիոյ միաղումով՝ 1861, Վերտիին օփերաները կրկին կը ներկայացուին Իտալիոյ տարածքին։
Մահը
27 Յունիս, 1901-ին, Վերտի կը մահանայ։  Կը թաղուի նախ Միլանի Գերեզմանատունը Cimitero Monumentale։  Ամիս մը ետք մարմինը Ազգային հերոսի պատիւներով կը փոխադրուի «Երաժիշտներու Հանգստեան Տունը»ին իր կողմէ կառուցուած գետնադամբանին մէջ,  երկրորդ կնոջ՝ Ճիւզեփինա Սթրեփոնի, կողքին։  Անոր երկրորդ յուղարկաւորութեան, կը մասնակցի 800 հոգինոց երգչխումբ մը (ղեկաբարութեամբ խմբավար Արթուրօ Թոսքանինիի) կ՛ երգէ «Va, pensiero» խմբերքը եւ ներկայ կը գտնուի ամէն դասակարգէ անձերէ բաղկացած հոծ բազմութիւն մը՝ 300 000 հոգի։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Երաժիշտներ Ստորոգութիւն:Երաժիշտներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Իտալացի երաժիշտներ Ստորոգութիւն:Վիպապաշտ երաժիշտներ Ստորոգութիւն:1813 ծնունդներ Ստորոգութիւն:1901 մահեր
Հայկական Ժողովրդական Թատրոն
Ժողովրդական թատրոնը ձեւաւորուած է հնագոյն ժամանակներուն՝ տօնակատարութիւններու ընթացքին կազմակերպուած խաղերու, հարսանեկան, թաղման եւ այլ ծիսակատարութիւններու տարրերու վերամարմնաւորման հիմքին վրայ։
Կապը մշակութային այլ ճիւղերու հետ
Հայկական ժողովրդական թատրոնը կապուած է երաժշտութեան, երգարուեստի, պարարուեստի ու բանաւոր ստեղծագործութեան հետ։ Հնագոյն թատերականացուած պարերգային գործողութիւններուն ընթացքին զարգացած է խօսքի, պարի, թատրերգական եւ երաժշտական արուեստներու համադրումը, որ հայկական ժողովրդական թատրոնին մէջ պահպանուած է մինչեւ 20-րդ դար։ Թատերականացուած ներկայացումներն ու ծէսերը՝ գիւղ, հրապարակներուն եւ եկեղեցիներու բակերուն մէջ, նաեւ շարք մը երաժշտական խաղեր նախկին թատերականացուած գործողութիւններու մնացորդներ են։
Ժողովրդական թատրոնը տարբեր միջոցառումներու ժամանակ
Տարբեր շրջաններու մէջ հարսանիքներու ընթացքին ներկայացուցած են գեղարուեստական թատերական գործողութիւններ («Ղադի», «Ուղտ եւ գող», նաեւ հարսանեկան ծիսական պարեր ու երգեր, տիկնիկային ներկայացումներ եւ այլն)։ Բարեկենդանի օրերուն ներկայացուած է ղարագեօզ (ստուերներու տիկնիկային թատրոն, ներկայացում, որ հայկական միջավայրին մէջ տարածուած է 19-րդ դարուն)։ Բարեկենդանի դիմակահանդէսները ուղեկցուած են երգով ու պարով, մրցումներով, ձիարշաւներով, ըմբշամարտերով եւ այլն։
Լարախաղացութիւնը՝ ժողովրդական թատրոնի ձեւ
Ժողովրդական թատրոնի ձեւերէն է նաեւ լարախաղացութիւնը, որ մինչեւ 20-րդ դարու սկիզբը պահպանած է իր պաշտամունքային իմաստը։ Ժողովրդական թատրոնին մէջ կը տարբերակուին դերասաններու եւ տիկնիկներու թատրոնը։
Ժողովրդական թատրոնը մասնագիտական չէ
Լայն առումով ժողովրդական թատրոնը մասնագիտական չէ, սակայն բոլոր ժողովուրդներն ալ ունեցած են այդ գործի մասնագէտները՝ միմոսներ, գուսաններ, կատակագուսաններ, ծաղրածուներ, դերասան-տիկնիկավարներ, որոնք խումբերով հանդէս եկած են քաղաքներու ու գիւղերու մէջ, ներկայացուցած են բեմականացումներ՝ հիմնուած բանահիւսսական թեմաներու վրայ։
Ժողովրդական թատրոնը՝ թատերական գեղարուեստական ինքնագործունէութեան բարձրագոյն ձեւ
Ժողովրդական թատրոնը նաեւ թատերական գեղարուեստական ստեղծագործութեան զարգացած ձեւն է, որուն գործերը կը ստեղծեն եւ կը կատարեն ոչ մասնագէտները՝ սիրողները, որոնք հանդէս կու գան միասին (խմբակ, արուեստանոց, ժողովրդական թատրոն) կամ առանձին (երգիչ, ասմունքող, պարող, նուագող, լարախաղաց եւ այլն)։
Ժողովրդական թատրոնի զարգացման նպաստող մշակութային գործիչներ
Հայկական ժողովրդական թատրոնի զարգացման նպաստած են թատրոնի եւ երաժշտութեան առաջադէմ գործիչները՝ դերասաններ Պօղոս Արաքսեան, Հովհաննէս Աբէլեան, Արմէն Արմէնեան, Ամօ Խարազեան, Օվի Սեւումեան, Գրիգոր Աւետեան, երաժիշտ-յօրինողներ Քրիստափոր Կարա-Մուրզա, Կոմիտաս, Անտոն Մայիլեան եւ ուրիշներ, որոնց կազմակերպած սիրողական ներկայացումներն ու ղեկավարած երգչախումբերը հասած են կատարողական բարձր մակարդակի։
Ժողովրդական թատրոններու ստեղծումը տարբեր վայրերու մէջ
1959-ին ժողովրդական թատրոններ ստեղծուած են Դիլիջանի, Էջմիածինի, Արթիկի, Ալավերդի ի, 1960-1961-ականներուն՝ Տաշիրի, Արմաւիրի, Վեդիի, Աշտարակի, Սպիտակի, 1962-ին՝ Գորիսի, Հրազդանի, Տաւուշի, 1963-ին՝ Երեւանի N 11 մշակոյթի տան, 1964-ին՝ Իջեւանի, Եղեգնաձորի, Մեղրիի, Վանաձորի, 1969-ին՝ Նոյեմբերեանի, 1971-ին՝ Վայքի եւ այլուր։ Ժողովրդական թատրոններու միութեան փառատօներուն մասնակցած են Հայաստանի բազմաթիւ թատերախումբեր։ Շարք մը ժողովրդական թատրոններուն կից ստեղծուած են արուեստանոցներ, ուր ուսուցանած են դերասանի վարպետութիւն, բեմական խօսք, շարժում, դիմահարդարման արուեստ եւ այլն։ Ժողովրդական թատրոններուն ներկայիս կը փոխարինեն մարզային թատրոնները (Ալավերդի, Արթիկի եւ այլն), որոնք կը ձգտին պահպանել հայկական թատրոնին լաւագոյն աւանդոյթները։
Ստորոգութիւն:Հայկական մշակոյթ Ստորոգութիւն:Թատրոն
Սուփըր Մարիօ
Սուփըր Մարիօ (անգլերէն՝ Super Mario), Սուփըր Մարիօ Պրոս վիտէօ-խաղը ստեղուած է Նինթենտոյի կողմէն ։ Խաղը առաջին անգամ շուկայ իջած է Ճափոնի մէջ, 13 սեպտեմբեր 1985-ին:
Իբրեւ Ճամփմեն
Սկիզբը Մարիոյին անունը անունը Ճամփմեն եղած է (ցատկող անձը):
Ան ատաղձագործ եւ երկրորդական կերպար մըն է «Տոնքի Քոնկ» անունով խաղի մը մէջ : Այդ խաղին մէջ ան պարզապէս կը ցատկէ տախտակէ տախտակ եւ կը փորձէ արգելքներէն խուսափիլ: Նինթենտոյի այս խաղին մէջ, մեծ կապիկն է հերոսը: Սակայն արդէն Ճամփմեն կը նմանի մեզի ծանօթ Մարիոյին: Ան հագուած է սալոփեթ տաբատ մը, դրած է քասքեթ եւ ունի պեխ: Այդ ժամանակաշրջանին գրեթէ անկարելի էր այդքան փոքրիկ անձի մը վրայ գծել բերան եւ մազեր:
Իբրեւ Մարիօ
Ճամփմեն կը դառնայ Մարիօ 1982-ին, երբ «Տոնքի Քոնկ Ճիւնիոր» խաղը կ՛իջնէ արքէյտի խաղին մեքենաներուն վրայ, վիտէօ-խաղերու կեդրոններուն մէջ:
Այս նոր անունը անոր տուած է զայն ստեղծողը` Շիկերու Միյա-Մոթօ. Մարիօ անունը Նինթենտոյի աշխատանոցներու շէնքին տիրոջ անունն է` Մարիօ Մեկալէ, որ իտալական ծագումով ամերիկացի գործատէր մըն է:
Մէկ տարի ետք Մարիօ կը դադրի ատաղձագործ ըլլալէ եւ կը դառնայ ջրմուղագործ, իսկ երկրորդական կերպարը` գլխաւոր կերպար: Ան կը դառնայ հերոսը Մարիօ Պրոս արքէյտի խաղին, որուն մէջ կը կռուի Նիւ Եորքի կոյուղիներուն մէջի էակներուն դէմ, իր եղբօր` Լուիճիի հետ: Սունկերու թագաւորութեան մէջ շրջելով` ան կը փորձէ փրկել Թոտծթուլ իշխանուհին Պրաուզըրէն, Քինկ Քուփայէն: Տեսակաւոր արգելքներ եւ վտանգներ կը սպասեն իրենց ճամբուն վրայ :
Շատ շուտ Մարիօ կը դառնայ Նինթենտոյի խորհրդանիշ պատկերը` մասքոթը: Տարիներու ընթացքին ան տարբեր արհեստներ կ՛ունենայ` ատաղձագործ, ջրմուղագործ, սակայն նաեւ բժիշկ, թենիս խաղցող, քարթ ինքնաշարժ քշող, նկարիչ, շինարար… Այժմ ան աւելի քան 70 վիտէօ-խաղերու գլխաւոր կերպարն է, սակայն ան նաեւ կը մասնակցի իր ընկերներուն արկածախնդրութիւններուն աւելի քան 80 ուրիշ խաղերու մէջ:
Ֆլորիտա
Ֆլորիտա (անգլերէն՝  Florida), նահանգ ԱՄՆ-ի հարաւարեւելեան մասը։ Խոշոր քաղաքներն են՝ Մայամի, Թամբա, Օրլանտօ եւ Ճեքսոնվիլ։
Աշխարհագրական դիրք
Ֆլորիտան հիւսիսէն սահմանակից է Ալապամայի եւ Ճորճիայի հետ։ Թերակղզիի սահմանը կ՚անցնի ափային գիծով, հարաւը նաեւ կ՚ընդգրկէ Ֆլորիտա֊Քիսի կղզիները։ Թերակղզիի եւ Ֆլորիտա֊Քիս կղզեխումբի միջեւ ինկած է Ֆլորիտական ծովածոցը։ Հարաւը կ՚ողողուի Ֆլորիտական ծովածոցով, արեւմուտքը՝ Մեքսիկական, իսկ արեւելքը՝ Ատլանտեան ովկիանոսով։
Ֆլորիտա նահանգի մեծ մասը ինկած է նոյնանուն թերակղզիին մէջ, որ կը գտնուի Մեքսիկական ծովածոցի, Ատլանտեան ովկիանոսի եւ Ֆլորիտական նեղուցի միջեւ։ Ամրան այստեղ կը գործէ GMT-4 ժամային գօտին, ձմրան՝ GMT-5:
Բնակչութիւն
1920ս-ին Ֆլորիտան դարձաւ ԱՄՆ-ի ամենայաջող եւ ամեաարագ զարգացող նահանգներէն մէկը։ 1920-1990ս-ականներուն բնակչութիւնը աճե 13 անգամ։ 2013ս-ի մարդահամարի տուեալներով նահանգին մէջ կ՚ապրի 19 552 860 անձ։ Բնակչութեան խտութիւնը հաւասարաչափ բաշխուած չէ։ Բնակչութեան մօտ 85 %-ն կ՚ապրի խոշոր քաղաքներու կամ ծովափերու մէջ։ Թերակղզիի կեդրոնական եւ հիւսիսարեւմտեան շրջաններու մէջ նոյնպէս բնակչութիւնը շատ է. այդտեղ մարդիկ կը զբաղուին գիւղատնտեսութեամբ։ Իսկ Ֆլորիտայի հարաւային շրջաններու բնակավայրերը փաստացի գրեթէ անբնակ են։
Կլիմայ
Ֆլորիտան կը ներկայացնէ 2 կլիմայական գօտի։ Հիւսիսային Ֆլորիտայի մէջ կլիման խոնաւ է, հարաւային՝ ովկիանոսային։ Ձմրան հարաւային Ֆլորիտայի մէջ (Մայամի) զարգացած է զբօսաշրջիկութիւնը՝ տաք կլիմայի շնորհիւ։
Հիւսիսային եւ Կեդրոնական Ֆլորիտաները տարուան ընթացքին կը ստանան 2400-2800 ժամ արեւային լոյս, Հարաւայինը՝ 2800-3200:
Ամրան միջին ջերմաստիճանը կը կազմէ սկսած 26 °С՝ հիւսիսը մինչեւ 28 °С՝ հարաւը, ձմեռնայինը՝ սկսած 12 °С հիւսիսը մինչեւ 20 °С հարաւը։ Ամրան ջերմաստիճանը հազուադէպ կ՚անցնի 38 °С:
Ժողովրդագրութիւն
1990 ս-ի մարդահամարի համաձայն, Ֆլորիտայի բնակչութեան ցեղերու տոկոսային թիւը հետեալն էր`
Համաձայն 2000-ի մարդահամարի՝ Ֆլորիտայի բնակչութեան ցեղերու տոկոսային թիւը հետեալն էր`
2007-ի արդիւնքները.
2010-ի ցանկը.
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:ԱՄՆ-ի նահանգներ Ստորոգութիւն:ԱՄՆ Ստորոգութիւն:Աշխարհագրութիւն
Հայաստանի Զինանշան
Հայաստանի Հանրապետութեան զինանշանը, Հայաստանի Հանրապետութեան պետական խորհրդանշաններէն մէկն է։ «Հայաստանի Հանրապետութեան պետական զինանշանի» օրէնքը ընդունուած է 19 Ապրիլ 1992-ին Գերագոյն Խորհուրդի կողմէ: Վերականգնուած է Հայաստանի Առաջին Հանրապետութեան (1918-1920 թթ.) զինանշանը, որուն հեղինակներն են՝ ճարտարապետ, Ռուսաստանի գեղարուեստի ակադեմիայի ակադեմիկոս Ալեքսանտր Թամանեանը եւ նկարիչ Յակոբ Կոջոյեանը: 27 Նոյեմբեր 2005-ին ՀՀ Սահմանադրութեան բարեփոխումներէն ետք, 15 Յունիս 2006-ին ընդունուած է «ՀՀ զինանշանի» նոր օրէնքը։
Հայաստանի Հանրապետութեան զինանշանին կեդրոնը վահանի վրայ կը տեսնուին Արարատ լեռը՝ Նոյեան տապանով եւ պատմական Հայաստանի չորս թագաւորութիւնները. վերը ձախին՝ Բագրատունիներ ու, վերը աջին՝ Արշակունիներ ու, վարը ձախին՝ Արտաշէսեաններ ու, վարը աջին՝ Ռուբինեաններ ու զինանշանները։ Վահանին ետեւը ձախ կողմէն կանգնած է արծիւը եւ աջ կողմէն՝ առիւծը, իսկ վահանին տակ պատկերուած են սուր, ճիւղ, հասկերու խուրձ, շղթայ եւ ժապաւէն։ Հայաստանի Հանրապետութեան զինանշանի հիմնական գոյնն է ոսկեգոյնը, պատմական Հայաստանի թագաւորութիւններու գոյները՝ վերէն ձախ՝ կարմիր, վերէն աջ՝ կապոյտ, վարէն ձախ՝ կապոյտ, վարէն աջ՝ կարմիր եւ կեդրոնը՝ վահանի վրայ պատկերուած Արարատ լեռը՝ նարնջագոյն։ Նշուած գոյները կը խորհրդանշեն Հայաստանի Հանրապետութեան դրօշի գոյները:
Աղբիւրներ
Հայաստանի Հանրապետութեան պետական խորհրդանշանները president.am կայքէջի մէջ
Ստորոգութիւն:Զինանշաններ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Հայաստան
Խաչատուր Աբովեանի Անուան Հայկական Պետական Մանկավարժական Համալսարան
Խաչատուր Աբովեանի Անուան Հայկական Պետական Մանկավարժական Համալսարան, հիմնադրուած է 7 Նոյեմբեր 1922-ին Երեւանի վաստակաշատ մանկավարժ Արշաւիր Շաւարշեանի ղեկավարութեամբ։
1924-1925 ուսումնական տարին հայկական մանկավարժական ուսումնարանը ունեցաւ իր առաջին շրջանաւարտները։
Համալսարանին մէջ կ՛աշխատէին ականաւոր գիտնականներ ու հմուտ մանկավարժներ Յակոբ Մանանդեանը, Հրաչեայ Աճառեանը, Մանուկ Աբեղեանը, Արսէն Տէրտէրեանը, Աշոտ Տէր-Մկրտիչեանը, Դրաստամատ Տէր-Սիմոնեանը, Հայկ Ազատեանը, Գրիգոր Չուպարը, Աւետիք Տէր-Պօղոսեանը, Արսէն Պէճանեանը, Տիգրան Ռաշմաճեանը, Հովհաննէս Տէր-Միրաքեանը, Գրիգոր Ղափանցեանը, Ստեփան Ներսիսեանը, Վահան Ռշտունին եւ շատ ուրիշներ։
Հայ մեծ լուսաւորիչ Խաչատուր Աբովեանի մահուան 100-ամեայ տարեդարձի առթիւ 1948-ին Մանկավարժական ուսումնարանը կոչուեցաւ անոր անունով ու մինչեւ օրս ալ կը կրէ մեծ մանկավարժի անունը։
Հայաստանի Հանրապետութեան կրթութեան եւ գիտութեան նախարարութեան որոշմամբ Յունուար 2000-էն մանկավարժական ուսումնարանը վերանուանուեցաւ Խ. Աբովեանի Անուան Հայկական Պետական Մանկավարժական Համալսարան։
Համալսարանը իր 95 ամեայ պատմութեան ընթացքին ունեցած է ականաւոր շրջանաւարտներ, հասարակական եւ պետական գործիչներ, այնպիսիք, ինչպիսին են Հայաստանի կենտգործկոմի նախագահ Գէորգ Հանեսօղլեանն ու Հայաստանի Գերագոյն խորհուրդի նախագահութեան նախագահ Հրանդ Ոսկանեանը, Խորհրդային Միութեան հերոս Աշոտ Ամատունին, Հայաստանի Հանրապետութեան Ազգային հերոս Մովսէս Գորգիսեանն ու Արցախի հերոս Մեխակ Մեխակեանը, ՀՀ Ազգային ժողովի նախագահ Արմէն Խաչատրեանը, նախարարներ Յակոբ Մովսէսն ու ՀՀ արդարադատուրեան պետական խորհրդական Դաւիթ Յարութիւնեանը, կեներալ-լեյտենանտ Ալիկ Սարգսեանը:
Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմին մասնակցած են 200-էն աւելի շրջանաւարտներ եւ ուսանողներ: Արցախեան ազատամարտին մասնակցած են 50-էն աւելի շրջանաւարտներ եւ ուսանողներ: Անոնց մեծագոյն մասը արժանացած են խորհրդային եւ ՀՀ շքանշաններու ու մետալներու:
Մեծ է համալսարանի շրջանաւարտ գիտնականներու աւանդը. Շաքրօ Մհոյեանն ու Մանուէլ Զուլալեանը դարձած են ՀՀ ԳԱԱ ակադէմիկոսներ։ ՀԽՍՀ գիտութիւններու ակադեմիայի եւ ՀՀ գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի թղթակից անդամներ են համալսարանի շրջանաւարտներ Աշոտ Աբրահամեանը, Գուրգէն Թադէւոսեանը, Սիմոն Կրկեաշարեանը, Աելիտա Տոլուխանեանը, Վիգէն Ղազարեանը։ Մոտ 200 շրջանաւարտ դարձած է գիտութեան դոկտոր-պրոֆեսոր։ Անոնց ջանքերով տպագրած է 2200 անուն գիրք։
Մանկավարժական համալսարանին մեծ պատիւ եւ հռչակ բերած են համալսարանի շրջանաւարտներ Յովհաննէս Շիրազն ու Հրանդ Մաթեւոսեանը, Սերօ Խանզադեանն ու Ռազմիկ Դաւոյեանը։
Համալսարանի շրջանաւարտները լուրջ ներդրում ունին երկրի մշակութային կեանքէն ներս։ Բազմաթիւ գրողներ, լրագրողներ, գրադարանային աշխատողներ, գեղանկարիչներ, ռեժիսորներ, դերասաններ յայտնի են որպէս աբովեանականներ։ Ռեժիսորներ Հենրիկ Մալեան, Ֆրունզէ Տովլաթեան, Գրիգոր Մելիք-Աւագեան, Լաերտ Վաղարշան, Մարատ Վարժապետեան, Ալպերտ Եաւուրեան, Եուրի Երզնկեան, Սերգէյ Իսրայէլեան, Տմիդրի Կեսայանց, դիրիժորներ Էմմա Ծատուրեան, Արամ Քաթանեան, Յակոբ Ոսկանեան, գեղանկարիչ Յովհաննէս Զարդարեան, քանդակագործ Ղուկաս Չուպարեան, պարուսոյցներ Ազատ Ղարիպեան, Վանուշ Խանամիրեան, Ֆրունզէ Ելանեան։ Մտաւորականներու այս սերուցքը կրթած է մեր ուսանողներուն։
Ոչ միայն գիտական ու մշակութային, այլեւ մարզական յաջողութիւններ գրանցած է մանկավարժական համալսարանը։ Հայաստանի մարզական փառքի տարածողներ միջազգային կարգի մարզանքի վարպետներ, թենիսիստներ Էլմիրա Անտոնեանը, Բագրատ Պուռնազեանը մանկավարժականի շրջանաւարտներ են։ Ներկայիս ֆիզիկական կուլտուրայի ամպիոնը վերակազմաւորուած է «Շախմատի եւ սպորտի» ամպիոնի, եւ այն կը ղեկավարէ միջազգային կարգի գրոսմայստէր Սմբատ Լպուտեանը։
Համալսարանէն ներս կը դասաւանդեն իրենց ոլորտներուն կայացած եւ լայն ճանաչում ունեցող բարձրորակ մասնագէտներ, գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի 17 անդամներ։
Մանկավարժական համալսարանը կը գործէ ՀՀ ԳԱԱ «Ֆիզիկական հետազօտութիւններու ինստիտուտ»-ի հետ համատեղ բացուած գիտաուսումնական «Ոչ գծային օպտիկական, լազերային եւ ֆօթօնիկական բիւրեղներու լապորատորա, որտեղ կ՛աճեցուին արհեստական բիւրեղներ։
Այսօր մանկավարժական համալսարանը կը վարէ միջազգային համաւատարմանգրմանը միտուած քաղաքականութիւն, ընդգրկուած է կրթութեան որակի բարձրացման ուղղուած տարածաշրջանային եւ եւրոպական կրթական ծրագիրներուն մէջ։ Մանկավարժականի լաւագոյն ուսանողները այսուհետ հնարաւորութիւն ունին իրենց ուսման որոշակի ժամանակահատուած փոխանակման ծրագրերով անցկացնել ամերիկեան, եւրոպական եւ ռուսական յայտնի համալսարաններէն ներս։
Գիտական առաջընթացին համաքայլ՝ համալսարանը մասնագէտներ կը պատրաստէ ոչ միայն Հայաստանի Հանրապետութեան, այլեւ Արցախի եւ սփիւռքի հայ կրթօջախներուն համար։
Ամպիոններ
Հայոց լեզուի եւ անոր դասաւանդման մեթոդիկայի, Հայ հին եւ միջնադարեան գրականութեան եւ անորդասաւանդման մեթոդիկայի, Հայ նոր եւ նորագոյն գրականութեան եւ անոր դասաւանդման մեթոդիկայի, Ռուսաց լեզուի, Արտասահմանեան գրականութեան, Հայոց պատմութեան, Համաշխարհային պատմութեան եւ անոր դասաւանդման մեթոդիկայի, Իրաւագիտութեան եւ անոր դասաւանդման մեթոդիկայի, Քաղաքագիտութեան եւ իրաւունքի պատմութեան, Մաթեմատիկայի եւ տարրական ուսուցման մեթոդիկայի, Աշոտ Տէր-Գրիգորեանի անուան Մայրենիի եւ անոր դասաւանդման մեթոդիկայի, Նախադպրոցական մանկավարժութեան եւ մեթոդիկաներու, Զարգացման եւ կիրառական հոգեբանութեան, Հոգեբանութեան տեսութեան եւ պատմութեան, Տարիքային եւ մանկավարժական հոգեբանութեան, Հասարակագիտութեան եւ ընկերային աշխատանքի, Կենսաբանութեան եւ անոր դասաւանդման մեթոդիկայի, Քիմիայի եւ անոր դասաւանդման մեթոդիկայի, Մարդու եւ կենդանիներու ‎բնախօսութեան, Ընկերա-տնտեսական աշխարհագրութեան եւ աշխարհագրութեան դասաւանդման մեթոդիկայի, Ֆիզիկական աշխարհագրութեան, Անգլերէն լեզուի ուսուցման, Գերմանական լեզուներու, Ռոմանական լեզուներու, Օտար լեզուներու դասաւանդման մեթոդիկայի, Ընդհանուր ֆիզիկայի, Ինֆորմատիկայի եւ անոր դասաւանդման մեթոդիկայի, Տեսական ֆիզիկայի եւ ֆիզիկայի ուսուցման մեթոդիկայի, Մեքենագիտութեան, ընդհանուր տեխնիկական առարկաներու եւ անոնց դասաւանդման մեթոդիկայի, Բարձրագոյն հանրահաշուի եւ երկրաչափութեան, Մաթեմատիկայի դասաւանդման մեթոդիկայի, Մաթեմատիկական անալիզի եւ ֆունկցիաներու տեսութեան, Արուեստի պատմութեան, տեսութեան եւ մշակութաբանութեան, Տիզայնի եւ տեքորատիւ կիրառական արուեստի, Խմբավարութեան եւ ձայնադրման, Երաժշտութեան տեսութեան, դասաւանդման մեթոդիկայի եւ նուագարաններու, Կերպարուեստի, Գրադարանագիտութեան եւ մատենագիտութեան, Թանգարանագիտութեան եւ յուշարձանագիտութեան, Պարարուեստի մանկավարժութեան, Օպերատորութեան, գեղարուեստական լուսանկարչութեան եւ ընկերա-մշակութային գործունէութեան, Հեռուստառատիոլրագրութեան, Երաժշտութեան, Ռեժիսուրայի, Առաջին բուժօգնութեան, արտակարգ իրավիճակներու եւ քաղպաշտպանութեան, Շախմատի եւ մարզանքի Փիլիսոփայութեան եւ տրամաբանութեան, Տնտեսագիտութեան եւ անոր դասաւանդման մեթոդիայի, Մանկավարժութեան տեսութեան եւ պատմութեան, Մասնագիտական կրթութեան եւ կիրառական մանկավարժութեան, Էքոլոկիայի եւ կայուն զարգացման։
Մասնագիտութիւններու ցանկ
Ուսուցման տեւողութիւնը՝ 4 տարի /բակալաւրիատ/ +2 տարի /մագիստրատուրա/
Ուսման վարձը (ՀՀ դրամով)՝ 260.000-էն 585.000 /պայմանաւորուած մասնաբաժինի ընտրութեամբ։
Թանգարան
Խաչատուր Աբովեանի Անուան Հայկական Պետական Մանկավարժական Համալսարանի թանգարանը հիմնադրուած է 2004-ին՝ որպէս հնագիտութեան աշխատասենեակ, որտեղ ազգագրական եւ հնագիտական նիւթեր կը հավաքուէին ՀՊՄՀ Պատմութեան մասնաբաժինի ուսանողներու եւ դասախօսներու հաւաքչական աշխատանքներու եւ հնագիտական պեղումներու արդիւնք։
Առաջին տնօրէն նշանակուած է պատմութեան փաժնի դասախօս, պատմաբան, հնագէտ Վարշամ Աւէտեանը։
2008-ին թանգարանի տնօրէն նշանակուեցաւ Կուլտուրայի բաժնի թանգարանային գործ եւ յուշարձաններու պահպանութիւն բաժնի դասախօս Ալվարդ Գրիգորեանը։
ՀՊՄՀ հենակէտային վարժարան
1994-ին հիմնադրուած է Խաչատուր Աբովեանի Անուան Հայկական Պետական Մանկավարժական Համալսարանի հենակէտային աւագ դպրոց/վարժարանը։ 1994-1999 թթ. վարժարանը ղեկավարած է վաստակաւոր մանկավարժ, պրոֆեսոր Ալեքսանտր Խաչատուրի Ղուշչեանը։ 1999-էն մինչ օրս վարժարանի տնօրէնն է մանկավարժական գիտութիւններու թեկնածու, դոցենտ Նաիրա Աւետիսի Սաֆարեանը։ Վարժարանէն ներս այժմ կը գործեն մշակութային (ռեժիսուրա-օպերատրութիւն, գեղարուեստական լուսանկարչութիւն, նկարչութիւն-տիզայն) եւ հումանիտար (հոգեբանութիւն, լրագրութիւն), բնագիտամաթեմատիկական (ֆիզիկա, մաթեմատիկա, քիմիա, կենսաբանութիւն) հոսքերը։
ՃամԷ մզկիթ (Սպահան)
ՃամԷ մզկիթ կամ Ուրբաթի մզկիթ, (The Jāmeh Mosque of Isfahān or Jāme' Mosque of Isfahān (Persian: مسجد جامع اصفهان‎ – Masjid-e-Jāmeh Isfahān)) հասարակական ամենախոշոր մզկիթը Իրանի Սպահան քաղաքԻ մէջ: Մզկիթը կառուցուեր է երկար ժամանակ. հիմնադրուեր է 771 թուականին, սակայն վերակառուցուեր եւ շինարարութիւնը աւարտին հասած է 20-րդ դարու վերջաւորութեան: Մզկիթէն արեւելք կը գտնուի Սպահանի Մեծ շուկան: 2012 թուականէն ՃամԷ մզկիթը ընդգրկուած է ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի Համաշխարհային ժառանգութիւնը Իրանի մէջ|համաշխարհային ժառանգութեան]] ցանկի մէջ:
Մզկիթը հնագոյններէն մէկն է Իրանի մէջ: Կառուցուեր է «չորս իուաններու» (iwan (Persian: ایوان‎ eyvān, Arabic: إيوان‎ Iwan) (կամարակապ բաց շինութիւն) ոճով, այսինքն` ունի չորս դարպաս, որոնք կը գտնուին դէմ առ դէմ: Մուքարնաս`(muqarnas) ծալքաւոր կամարը, կառուցուած է 13-րդ դարուն մզկիթի հարաւային մասը :
Սելճուկներու կառավարման ժամանակ աղիւսէն կառուցուեր են գմբէթաձեւ երկու շինութիւններ: Հարաւային գմբէթը կառուցուեր է 1086-1087 թուականներուն, որպէսզի այնտեղ միհրապ ձեւաւորեն: Այն ժամանակին ամենամեծն էր աշխարհի մնացած բոլոր մզկիթներու գմբէթներու մէջ: Հիւսիսային գմբէթը կառուցուեր է մէկ տարի անց. անոր նշանակութիւնը յայտնի չէ: Հակառակ անոր, որ այն տեղակայուած էր հիւսիսէն հարաւ երկարող առանցքի մէջ, սակայն այն գտնուեր է մզկիթի սահմաններէն դուրս: Գմբէթը կառուցուեր է երկրաչափական հաւասարակշռութեան հաշուարկով:
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Սպահանի մզկիթներ Ստորոգութիւն:Համաշխարհային ժառանգութիւն Իրանի մէջ Ստորոգութիւն:Գմբէթաւոր կրօնական շէնքեր եւ կառոյցներ
Արմէն Ալչեան
Արմէն Ալպերթ Ալչեան, 20րդ դարու հայ մեծ տնտեսագէտ, որ ապրած է Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու մէջ: Լոս Անճելըսի մասնաճիւղի (UCLA) պատուակալ դասախօս, որ յայտնի եղած է իր նորարարական հետազօտութիւններով ։
Կեանք եւ գործունէութիւն
Ալչեան ծնած է Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու Քալիֆորնիա նահանգի Ֆրեզնօ քաղաքին մէջ: Հայրը` Ալեքս, Աներիկայ փոխադրուած է 1901 թուականին: Իսկ մայրը` Լիլին, եղած է Ֆրեզնոյի մէջ ծնած առաջին հայ երեխան, 1889 թուականին:
Արմէն նախնական կրթութիւնը ստացած է Ֆրեզնոյի աւագ դպրոցին մէջ: Ապա համալսարանական ուսումը ստացած է նշանաւոր Սթենֆըրտ համալսարանին մէջ: Դոկտորական աւարտաճառը պաշտպանած է 1944 թուականին: Տնտեսական հետազօտութիւններու գրասենեակին, Հարվըրտ համալսարանին եւ Օրեկոն նահանգի համալսարանին մէջ աշխատած է իբրեւ դասախօս եւ գիտաշխատող:
Բ. Համաշխարհային պատերազմի տարիներուն ծառայած է օդային ուժերուն մէջ իբրեւ վիճակագրութեան վերլուծաբան: Դոկտորականը ստանալէ ետք Լոս Անճելըսի Քալիֆորնիոյ համալսարանին մէջ սկսած է դասախօսելու 1946-ին՝ պաշտօնապէս հանգստեան կոչուելով 1984-ին, սակայն համալսարանի իր գրասենեակը պահած է մինչեւ 2007 : Նոյն ժամանակաշրջանին, ան աշխատած է «Ռանտ Քորփորէյշըն» կոչուած ռազմավարական հետազօտութիւններու կեդրոնին մէջ, իբրեւ գիտաշխատող Աներիկայի անվտանգութեան եւ բարեկեցութեան խնդիրներու:
Ան հիմնած է քանի մը տնտեսագիտական դպրոց, աշխատած է ծախքի տեսութեան, սեփականութեան իրաւունքի, ընկերութեան տեսութեան, շուկայի կառուցուածքի, սղաճի, անգործութեան եւ շատ մը այլ մարզերու մէջ: Արդի տնտեսագիտութիւնը շատ բան կը պարտի հայ մեծ տնտեսագէտին:
Աշխատութիւններ
Ալչեան կը համարուի 20-րդ դարու երկրորդ կէսի ամենամեծ տեսաբաններէն մէկը: Ուիլիըմ Ալէն եւ Արմէն Ալչեան համահեղինակներն են «Փոխանակութիւն եւ Արտադրութիւն» տնտեսագիտական երկին, որ իր ուրոյն տեղը կը գրաւէ ամերիկեան տնտեսագիտութեան մարզին մէջ:
Հայ տնտեսագէտին «Անորոշութիւն, Եղափոխութիւն եւ Տնտեսագիտութեան Տեսութիւն» գիտական թուղթը մեծ վարկ կը բերէ իրեն:
Նոպէլեան մրցանակի թեկնածու
«Ուոլ Սթրիթ Ճըրնըլ»ի մէջ, 2013 -ի Փետրուար 20-ին լոյս տեսած մահագրութեան մը մէջ, Տէյվիտ Հենտըրսըն գրած է, որ մէկ օր առաջ իր մահկանացուն կնքած տնտեսագէտ Արմէն Ալչեան նկատուած է տնտեսութեան Նոպէլեան մրցանակի արժանի տնտեսագէտ մը, շնորհիւ իր բազմաթիւ ուսումնասիրւթեանց եւ յատկապէս՝ տնտեսագիտութեան դասագիրքով:
Անոր ուսանողներէն Ուիլեըմ Շարփ 1990-ին արժանացած է Նոպէլեան մրցանակին։
Ուրանոս (դիցաբանութիւն)
Ուրանոս (յուն․՝ Ουρανός)․ յունական դիցաբանութեան մէջ երկինքին մարմնացումն է եւ Երկրի նախածագութեան գերագոյն էակը։
Ափոլոդորոս (1,1,1): Οὐρανὸς πρῶτος τοῦ παντὸς ἐδυνάστευσε κόσμου.(Ուրանոս, առաջիններուն առաջինը որ աշխարհը յաղթահարեց)
Դիցաբանութիւն
Ւստ Իսիոդոսին (Թէողոնիա, տաղ, 127-128) Ուրանոս Եէային ամուսինն ու անդրանիկ զաւակն էր։ Ան զայն ծննդաբերեց երբ Էրոսին կից կը քնանար, առանց արգասաւորումի՝ «որպէսզի անոր շրջապատէ եւ անմահ աստուածներուն Տունը յաւիտենից եւ ապահով ըլլայ»։
Ուրանոս եւ Եէա բազմաթիւ զաւակներ ունեցան․ գլխաւորներն են՝
Տիտաններ, երեք Կիկլոբներ եւ երեք Էքաթոհիրես (հարիւր ձեռքեր / Էքաթո=հարիւր, հիրես=ձեռքեր)։ Սակայն, ան կ՛ատէր զաւակները եւ այդ պատճառով զանոնք Թարթարա (երկրի ամենախոր մասը) կը խրէր։ Ուրանոս իր այս արարքներէն կ՛ախորժէր, բայց Եէա կը զայրանար եւ պատեհ առիթով պողպատէ ադամանդ կը ցայտէ եւ իր զաւակներուն կը յանձնէ, որպէսզի անոնք հսկայ մանգաղ կը շինեն եւ կռուին իրենց գէշ հօր դէմ։ Սակայն զաւակներէն ոեւէ մէկը քաջութիւնը չունէր այդ ոճիրը ընելու համար։ Միայն Քրոնոս, Տիտաններէն մէկը, կը յանդգնի։ Առաջին պատեհ առիթին, երբ Ուրանոս կը քնանար, Քրոնոս մանգաղը կ՛առնէ եւ զայն կը ներքինացնէ։ Երկիրին վրայ ինկած արիւնի կաթիլներէն կը ծնին վրէժխնդրութեան եւ բռնաբարութեան ոգիները՝ երեք էրինիեսները, Հսկաները եւ Մելեադես յաւերժահասերը։ Իսկ ծով ինկած սերմէն Աֆրոտիթին կը ծնի։ Քրոնոս աշխարհին կ՛իշխէ, մինչեւ որ զաւակը Տիաս (կամ Զեւս) զայն գահընկեց կ՛ընէ։
1840 թուական
1840 թուական, նահանջ տարի, 19րդ դարու 40րդ տարին
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1840 ծնունդներ
Մահեր
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1840 մահեր
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:1840
Ռոպին Թիք
Ռոպին Թիք (Robin Thicke, ծնած է՝ 10 Մարտ 1977, Քալիֆորնիա, Լոս Անճելըս), ամերիկա-գանատացի երգիչ-երգահան, երաժշտական արտադրող եւ դերասան։ Իր երաժշտական ճամբուն ընթացքին թողարկած է 7 արուեստանոցի ալպոմ, որոնք հիմնականին R&B ոճով են։ Ռոպին Թիքը համագործակցած է շարք մը յայտնի աստղերու հետ, որոնցմէ են՝ Քրիստինա Ագիլերա, Նիքի Մինաժ, Աշեր, Ճենիֆեր Հադսոն եւ այլք։
2013 «Blurred Lines» եւ «Paula»
26 Մարտ 2013-ին, Ռոպին թողարկեց իր «Blurred Lines» կոչուող երգը Ֆարել Վիլեամսի եւ T.I.-ի հետ համատեղ։ Երգի տեսահոլովակը մէկ օրուան մէջ հաւաքեց աւելի քան 1 միլիոն դիտում անոր Vevo-ի էջին վրայ։ «Blurred Lines» երգի թողարկումէն ամիսներ ետք՝ 12 յուլիս-ին, համանուն ալպոմը թողարկուեցաւ։ «Blurred Lines» ալպոմը որ անոր թիւով վեցերորդ ալպոմը դարձաւ, գլխաւորեց Billboard 200 հիթ շքերթը եւ առաջին շաբաթուան ընթացքին, 177,000 օրինակի վաճառք ունեցաւ։
25 Օգոստոս-ին MTV երաժշտական տեսահոլովակի մրցանակաբաշխութիւն 2013-ին ան իր «Blurred Lines» երգը կատարեց Մայլի Սայրուսի հետ։ Անոնց կատարումը բաւական քննադատութիւններու արժանացաւ բեմին վրայ արհեստական սեռական գործողութիւններ ցոյց տալու պատճառով։
26 Յունուար 2014-ին Գրեմմիի ամենամեայ 56-րդ մրցանակաբաշխութեան ընթացքին, Ռոպինի «Blurred Lines» ալպոմը առաջադրուեցաւ «Լաւագոյն փոփ վոքալ ալպոմ» անուանակարգի, իսկ «Blurred Lines» երգը առաջադրուեցաւ «Տարուայ ձայնագրութիւն» եւ «Դուետի/խումբի լաւագոյն փոփ կատարում» անուանակարգերուն մէջ։
11 Յուլիս 2014-ին ան իր «Paula» անուանումը կրող թիւով եօթներորդ արուեստանոցական ալպոմը թողարկեց։
Անձնական Կեանք
2005-ին Ռոպին ամուսնացած է դերասանուհի Փոլա Պեթոնի հետ։ Անոնց որդին ծնած է 6 ապրիլ 2010-ին։ Փետրուար 2014-ին, Ռոպինը եւ Փոլան կ՛ամուսնալուծուին։
Արտաքին Յղումներ
Ստորոգութիւն:1977 ծնունդներ Ստորոգութիւն:10 Մարտի ծնածներ Ստորոգութիւն:Լոս Անճելըս ծնածներ Ստորոգութիւն:Քանատացի երգիչներ Ստորոգութիւն:Քանատացի երգահաններ Ստորոգութիւն:Ամերիկացի երգիչներ Ստորոգութիւն:Ամերիկացի դերասաններ
Գեղարդ Ծ. Վրդ. Քիւսպէկեան
Գերապատիւ Տ. Գեղարդ Ծ. Վրդ. Քիւսպէկեան, Գանատայի Հայոց Թեմի Առաջնորդական Փոխանորդ:Ազգային Առաջնորդարանի Քրիստոնէական եւ Երիտասարդական Բաժանմունքներու Վարիչ:
Կենսագրութիւն
Տ. Գեղարդ Ծ. Վրդ. Քիւսպէկեան, Աբեղայական ձեռնադրութիւն ստացած է 2001 թուականին, ձեռամբ Վարուժան Արք. Հերկելեանի, այնուհետեւ ծառայելով որպէս կուսակրօն քահանայ, Հայ Եկեղեցւոյ անդաստանէն ներս:
2009 թուականին ստացած է վարդապետական աստիճան, ձեռամբ՝ Նարեկ Արք. Ալէմէզեանի, իսկ
2016ին ստացած է Ծայրագոյն Վարդապետական աստիճան, ձեռամբ Խաժակ Արք. Յակոբեանի:
Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան (Մ.Տ.Կ.) Դպրեվանքը աւարտելէ ետք, Հայր Գեղարդ հետեւած է աստուածաբանական յատուկ դասընթացքներու, Մերձաւոր Արեւելքի Աստուածաբանական Դպրոցէն ներս, ինչպէս նաեւ՝ Զուիցերիոյ Պոսէի Միջ-Եկեղեցական Հիմնարկէն ներս:
Ստանձնած պատասխանատուութիւնները
Հայր Գեղարդ ստանձնած է հետեւեալ պատասխանատուութիւնները. ▪ Մ.Տ.Կ. Կաթողիկոսութեան Միջ-Եկեղեցական Յարաբերութիւններու գրասենեակի վարիչի օգնական
▪ Քրիստոնէական Դաստիարակութեան բաժանմունքի տեսուչի օգնական
▪ Երիտասարդական Բաժանմունքի վարիչ
▪ Թեսաղոնիկահայ գաղութի հոգեւոր հովիւ, Յունաստան
Հաստատուած է Գանատա
2009-2012 Հայր Սուրբը վարած է Գանատայի Ազգային Առաջնորդարանի Քրիստոնէական դաստիարակութեան Խորհուրդի Վարիչի պաշտօնը:
Աստուածաբանական բարձրագոյն ուսման
Գանատա հաստատուելէ ետք, Հայր Գեղարդ հետեւած է աստուածաբանական բարձրագոյն ուսման, Համիլթըն քաղաքի Մքմասթըր համալսարանէն ներս, եւ արժանացած Սուրբ Գրային Աստուածաբանութեան Մագիստրոսի (Master's) վկայականին:
2016-2019 Հայր Սուրբը ստանձնած է Թորոնթոյի Ս. Աստուածածին Հայց. Առաքելական Եկեղեցւոյ Հոգեւոր Հովիւի պաշտօնը։
Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան ներկայացուցիչը՝ Եկեղեցիներու Համաշխարհային Խորհուրդի
2017-ին, Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Կաթողիկոսի բարձր տնօրինումով, Հայր Գեղարդ նշանակուեցաւ Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան ներկայացուցիչը՝ Եկեղեցիներու Համաշխարհային Խորհուրդի «Խաղաղութեան եւ Արդարութեան Ուխտագնացութիւն» Յանձնաժողովին:
Առաջնորդական Փոխանորդ
Բարձր տնօրինութեամբ, Բարեխնամ Առաջնորդ՝ Գերաշնորհ Տ. Բաբգէն Արք. Չարեանի, 6 Յունուար 2018-ին, Գերապատիւ Տ. Գեղարդ Ծ. Վրդ. Քիւսպէկեան նշանակուեցաւ Առաջնորդական Փոխանորդ։ Հայր Սուրբը իր Աստուածատուր շնորհներով, ձեռներեցութեամբ վարած է իրեն վստահուած առաքելութիւնը եւ ծառայական իր այս նոր հանգրուանին կը մաղթենք նորանոր յաջողութիւններ:
Ազգային Առաջնորդարանի Քրիստոնէական եւ Երիտասարդական Բաժանմունքներու Վարիչ
Բարձր տնօրինութեամբ, Բարեխնամ Առաջնորդ՝ Գերաշնորհ Տ. Բաբգէն Արք. Չարեանի, Գերապատիւ Տ. Գեղարդ Ծայրագոյն Վարդապետ Քիւսպէկեան նշանակուեցաւ Ազգային Առաջնորդարանի Քրիստոնէական եւ Երիտասարդական Բաժանմունքներու վարիչ եւ իրեն վստահուեցաւ պատասխանատուութեան քաղցր լուծը։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Գանատայի Թեմի Առաջնորդական Փոխանորդ
Արշտա
Արշտա (կ'ըսուի նաեւ ռշտա, էռիշտա)։ Ուտեստեղէն մը, որ կը պատրաստեն՝ ոչ համեմուած, պինդ խմորէ։ Խմորը կը բարակցնեն, ինչպէս լաւաշը եւ մէկ քանի յարկ ծալլելէ ետք, դանակով երիզաձեւ կը կտրեն, ապա արեւուն տակ կը չորցնեն, ինչպէս նաեւ թոնրիի կամ փուռի մէջ։
Կը համարուի ձմեռուան համար պահածոյ սննդամթերք։ Կ՝ օգտագործուի զանազան կերակուրներու մէջ՝ փիլաւ, ապուր եւ այլ ճաշեր պատրաստելու։ Արշտա կը պատրաստեն, բացի հայերէն, արեւելքի որոշ ժողովուրդներ։
Աբաս Ա. Բագրատունի
Աբաս Ա․ Բագրատունի (880 - 953), հայ թագաւոր՝ 929-953։
Աբաս՝ Սմբատ Ա․-ի որդին, հայոց թագաւոր կը նշանակուի 928-ին։ Մինչեւ թագաւորելը սպարապետը կը նստէր Կարսի մէջ։ Եղբօր՝ Աշոտ Բ․ Երկաթի մահէն ետք գահ կը բարձրանայ որպէս «Շահնշահ Հայոց Եւ Վրաց»։ Կարսը կը հռչակէ թագաւորանիստ քաղաք եւ կը կառուցէ եկեղեցի։ 948-ին կաթողիկոսական աթոռը Աղթամարէն կը փոխադրէ Արգինա։ Երկիրը մասամբ կ'ազատէ արաբ հողատէրերէն, կը զսպէ աբխազական թագաւորներու ոտնձգութիւնները Բագրատունեաց Հայաստանի եւ Քարթլիի թագաւորութեան վրայ։ Աբասի օրերուն հայկական զօրքերը կը շարունակեն լեռնականներու յարձակումներէն պաշտպանել Ալանաց դուռը։ Աբաս կը զբաղի նաեւ երկրի վերաշինութեամբ։
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հայ միապետներ
Անդրյորդանան
Անդրյորդանան կամ Արեւելեան ափ ( անգլ՝. Transjordan, East Bank, եբրայերէն՝ ) עבר הירדן ]) - Յորդանան գետին Արեւելքը գտնուող տարածաշրջան, որուն զգալի մասը ընդգրկուած է Յորդանանի Թագաւորութեան մէջ։
Եբրայական եզրոյթը՝ עבר הירדן կը նշանակէ «Յորդանանի միջով», կիրառուած է, օրինակ, Աստուածաշունչի Հին Կտակարանի Հեսու Նավէի գիրքին մէջ:
Աշխարհագրութիւն
Թէեւ Անդրյորդանան անուանումը կը նշանակէ Յորդանան գետին Արեւելքը ինկած տարածաշրջանը, անիկա չի ներառեր Եարմուք գետին Հիւսիսը գտնուող տարածքները, Գալիլիա ծովը եւ Կոլանի բարձունքները, որոնք այսօր կը պատկանին Իսրայէլին:
Անդրյորդանանին մէջէն կը հոսին քանի մը ոչ մեծ գետեր՝ Եարմուք, Եաբոկա (Զորկան) եւ Արնոնա (Ուատի Մուձիբը), որոնք կը թափին Յորդանան գետ ու Մեռեալ ծով:
Պատմութիւն
Դարերու ընթացքին այս տարածաշրջանը նուաճուած է զանազան ցեղերու ու ժողովուրդներու կողմէ: Ըստ Աստուածաշունչին, Ն.Ք. 1900-1050 թուականներուն այստեղ ապրած են Zuzimi, Emi , Horei հնագոյն ցեղերը՝ Ham, Moab , Edom , Gad, Amon անուանումները կրող թագաւորութիւններու մէջ:
Այդ ժամանակաշրջանի եգիպտական արձանագրութիւնները կը յիշատակեն Յորդանան գետի հովիտին մէջ գտնուող Պելա, Զաֆոն քաղաքները: Ռամզես Երկրորդ փարաւոնի՝ Ն.Ք. 13-րդ դարու արձանագրութիւններուն մէջ կը յիշատակուի Մոաբի թագաւորութեան Տիպոն քաղաքը:
Ասորեստանի թագաւոր Թիգլաթպալասար Գ. Ք.ա. 732-ին գրաւած է այս տարածաշրջանի մեծ մասը: Ք.ա. 3-րդ եւ 2-րդ դարերուն հոն իշխած են պտղոմէոսեան թագաւորական ընտանիքի առաջին ներկայացուցիչները, իսկ աւելի ուշ տարածաշրջանը ենթարկուած է սելեւկեաններու յարձակումներուն:
Պտղոմէոս Ժբ. Աուլետը Ք.ա. 63-ին իր տիրապետութիւնը հաստատած է հոս՝ միայն Փերուն թողելով հրեաներու իշխանութեան տակ: Ք.ե. 68-ին՝ հրեա-հռոմէական առաջին պատերազմին արդիւնքով Փերուն նոյնպէս յայտնուած է հռոմեացիներու տիրապետութեան տակ:
106-ին, երբ կայսր Տրայանոսը կը նուաճէ Նապաթիան եւ կը միացնէ  Հռոմին, Անդրյորդանանին մէջ կը վերանայ հնագոյն վերջին թագաւորութիւնը:
Բիւզանդական տիրապետութեան շրջանին հոս լայնօրէն կը տարածուի քրիստոնէութիւնը: 629-ին ներկայիս Քարաք քաղաքի մերձակայքը տեղի կ'ունենայ բիւզանդացիներու եւ արաբներու միջեւ առաջին ճակատամարտը, որ պատմութեան մէջ կը մտնէ Մութահայի ճակատամարտ անուանումով: Երեք տարի ետք տեղի կ'ունենայ ճակատամարտ մը եւս, որուն պատճառը Մուհամմէտ մարգարէի սպանութիւնն էր։
Եարմուքի 636-ի ճակատամարտին արաբներու տարած յաղթանակէն ետք անոնց գերիշխանութիւնը տարածաշրջանին մէջ վճռորոշ կը դառնայ:
1119-1191 տարիներուն Երուսաղէմի թագաւորութեան օրօք Վատիկանը հոս հիմնած էր Անդրյորդանան պետութիւնը: Խաչակիրներու եւ արաբների ու սելճուքներու միջեւ կռիւները այստեղ բռնկուած ու հանդարտած են մինչեւ տասնչորսերորդ դարու սկիզբները:
15-րդ դարուն տարածաշրջանը ինկած է Օսմանեան կայսրութեան տիրապետութեան տակ եւ այդպէս մնացած մինչեւ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիները՝ մտնելով Սուրիոյ վիլայէթի մէջ: 1900-1908 տարիներուն թուրքերը կառուցած են Դամասկոս-Մատինա 1200 քիլոմեթրանոց ճանապարհը, որուն մեծ մասը կ'անցնէր Անդրյորդանանով:
Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներուն արաբները ապստամբած են թուրքերու դէմ եւ բրիտանական բանակին օգնութեամբ ազատագրուելով՝ Հուսէյն պին Ալիին ու անոր որդիին բերած են իշխանութեան, սակայն իրական իշխանութիւնը բրիտանացիներու ձեռքը կեդրոնացուած էր:
Գահիրէի 1921-ի խորհրդաժողովը, որու նպատակն էր լուծել Սայքս-Փիքոյի համաձայնութենէն ետք ծայր առած քաղաքական հակամարտութիւններն ու վէճերը, Ուինսթոն Չերչիլի գլխաւորութեամբ որոշեց Անդրյորդանանի էմիրութեան մէջ հաստատել բրիտանական հովանաւորութիւն՝ Հուսէյն պին Ալիի երկրորդ որդու՝ Ապտուլլա իպն ալ-Հուսէյնի գլխաւորութեամբ: Ձեւականօրէն՝ այն անկախութիւն կը ստանայ 15 Մայիս 1923-ին:
Մարտ 1946-ին էմիրութիւնը կը հռչակուի անկախ պետութիւն՝ Անդրյորդանանի Հաշէմեան Թագաւորութիւն անուամբ: Անուանումը 1 Մարտ 1948-ին կը փոխուի՝ ստանալով ներկայի ձեւակերպումը՝ Յորդանանի Հաշէմեան Թագաւորութիւն:
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Տարածքաշրջաններ Ստորոգութիւն:Միջին Արեւելքի շրջաններ Ստորոգութիւն:Յորդանանի շրջաններ
Սարգիս Սերոբեան
Սարգիս Սերոբեան (Սարգիս աղբարիկը, Պարոնը, ), յօդուածագիր, ժողովրդական պատմաբան, բանասէր, հետազոտիչ գրագէտ։ Պոլսոյ հայկական «Ակօս» շաբաթաթերթին հիմնադիրներէն մէկն ու հայերէն բաժնի խմբագիր։
Կրթութիւն
Սարգիս Սերոբեան, փոքր տարիքէն, այսօրուան Քուրթուլուշ՝ յունական Պոլսոյ Թաթաւլա շրջանը մեծցած է. Յաճախած է հայկական Արթի կրթարանը, որ այլեւս փակուած է։ Երկու տարեկանին որբ կը մնայ հայրէն։
Ըստ իր վկայութիւններուն, մօրը մայրը հարուստ ընտանիքէ մըն էր, եւ անոր հայրը գաղութին բարերարը եղած էր։ Ջարդի ժամանակ իր մեծ հայրը կը նահատակի, իսկ մեծ մայրիկը աքսորէն ետք կը վերադառնայ Պոլիս, ծառայ կ'ըլլայ հարուստ տուներու մէջ եւ այս ձեւով կ'ապրեցնէ իր ընտանիքը:
15 տարեկանին, իր մեծ հայրիկին մահէն ետք, ընտանիքը կը տեղափոխուի Փերայի շրջանը, ուր մայրը, մեծ մայրն եւ ինք փոքր սենեակի մը մէջ սիրով կ՛ապրին: Ստիպուած Միջնակարգի ուսումէն վերջ կը պարտաւորուի իր դպրոցական կրթութեան վերջ տալ եւ աշխատանքի կեանքի անցնիլ։ Հայերէնը կը կատարելագործէ ինքնաշխատութեամբ։
Կեանքն ու Գործունէութիւնը "Ակօս"էն առաջ
Որոշած էր լքել Թուրքիան եւ Հայաստան տեղափոխուիլ, ուր մօրեղբայրը կ'ապրէր, բայց դիմումը Սովետական կառավարութենէն կը մերժուի եւ կ'որոշէ Թուրքիա մնալ, հակառակ մեծ դժուարութիւններուն որ դիմագրաւեց՝ 1955-ի եղելութիւնները, 1943-ի Ունեւորութեան Տուրքը, եւ այլն, եւ այլն: Երբ կ'ամուսնանայ, Պաքըրգիւղ կը տեղափոխուի կնոջը հետ: Գործին, ընտանիքին, զաւակներուն կեանքին զուգահեռ՝ կը յառաջանայ նաեւ գաղութին հետ իր զբաղումը:
Զինուոր՝ թրքական բանակին մէջ կը գտնուի Արեւմտեան Հայաստան՝ Սեբաստիա, Էրզրում (Կարին), Երզնկա, եւ կը սկսի հետաքրքրուիլ հոն ապրող հայերուն համար։
1960-1968, Պոլս ոյ Շնորհք Պատրիարքի օրերուն, կը մասնակցի Պատմական Հայաստանի տարբեր շրջաններուն մէջ ապրող հայերը Կ․Պոլիս բերելու գործին։ 4-5 հոգինոց խումբի հետ կը սկսի շրջիլ Պատմական Հայաստանի գաւառները, տեղեկութիւններ կը քաղէ, կ'արձանագրէ, կը լուսանկարէ։ Այդ ժամանակին կը հանդիպի Հրանդ Տինքին։
Կ'արձանագրէ Սասունի շրջանէն 8000 հայ, որոնք իրենց անձնաթուղթին մէջ քրիստոնիայ արձանագրուած էին։
1990 թուականին կը սկսի յօդուածներ գրել թերթերու մէջ:
Կեանքն ու Գործունէութիւնը "Ակօս"ի հիմնադրութենէն ետք
1996 թուականին լոյս տեսնող Ակօս շաբաթաթերթի հիմնադիր խմբագիրներէն է եւ այդ թուականէն իվեր մինչեւ մահը կը վարէր թերթի հայերէն բաժինը։
Հայոց Ցեղասպանութինը ճանչնալու մասին Ակօսին մէջ յօդուածին պատճառով, Սարգիս Սերոբեանը եւ Հրանդ Տինքը կը դատապարտուին թրքական դատարանէն 1 տարուան բանտարկութեամբ։ Սակայն՝ Հրանդը կը սպաննուի եւ քանի Սարգիսը «գէշ» անցեալ չունի, բանտ չի մտներ։
Ֆրանսայի Բնակչութիւն
Ֆրանսայի բնակչութիւնը 1 Յունուար 2017-ի դրութեամբ երկրին սահմաններէն ներս կազմած է 64 859 773 անձ եւ 66 991 000 անձ՝ օտարերկրեայ տարածքներու մէջ ։ Իր բնակչութեան թիւով 2014-ին Ֆրանսան գրաւած է աշխարհի ամենաբազմամարդ երկիրներու 21֊րդ հորիզոնականը ։
Ֆրանսայի բնակչութեան խտութիւնը կը կազմէ 103 մարդ՝ 1 քառակուսի մեթր տարածքի վրայ։
Սարգիս Սերոբեան
Կեանքն ու Գործունէութիւնը "Ակօս"ի հիմնադրութենէն ետք
Անտոլուի հնագոյն ժողովուրդներու պատմութեան ու աւանդութիւններուն հմուտ ու բանասէր Սարգիս Սերոբեան, հեղինակն է գիրքերու ու բազմաթիւ թարգմանութիւններու՝ ինչպէս Տէրսիմի մասին կատարած ուսումնասիրութիւնները ։ Ան,Պաղտիկ Աւետիսեան ծածկանունով, հայերէնէն թրքերէնի թարգմանած է Փրօֆ.Լեւոն Խաչիկեանի “Հէմշինի Գաղտնիքը” անուն գիրքը։
Ֆրանսայի Բնակչութիւն
2011-ին Ֆրանսասայի մէջ կը հաշուառուած է 5․5 միլիոն ներգաղթած, այսինքն՝ INSEE֊ի սահմանմամբ, Ֆրանսայի տարածքին ապրող օտարերկրացիները, որոնք ծնած են Ֆրանսայի տարածքէն դուրս ։
2004-ի մարդահամարին արդիւնքով պետութեան բնակչութեան 64,3%֊ը կը դաւանի կաթողիկէ եկեղեցիին, 27%֊ը ոչ մէկ կրօնքի հետեւորդ է, 4,3%՝ մահմետական, 1,9%՝ աւետարանական, 1%՝ Հայ Առաքելական Եկեղեցի, 0,6%՝ յուդայական ։ Ֆրանսայի ԱԳՆ֊ի համաձայն, երկրին մէջ կ՛ապրին մօտ 5 միլիոն մահմետտականներ :
Ֆրանսայի մէջ ծնելիութեան մակարդակը Եւրոպայի տարածքին ամենաբարձրներէն է՝ 2,01 երեխայ մէկ կնոջ համար ։ Ֆրանսայի մէջ ծնելիութեան 13%֊ը կը սեռի այնպիսի ընտանիքներէ, ուր երկու ծնողները ներգաղթածներ են, եւ 15%-ը այնպիսի ընտանիքներէ, ուր ծնողներէն մէկը ներգաղթածլ է.
Սարգիս Սերոբեան
Տե՛ս նաեւ
Փոքրիկ