Կայուն_Զարգացում
Թարգամանութեան նրբութիւնները
Զանազան հեղինականեր բազմիցս նշել են օտարերկրեայ արտայայտութիւններու ոչ ճիշտ կերպով ռուսերէն թարգմանութիւնները։ / անգլ. sustainable development, ֆր. developpement durable, գերմ. Nachhaltige Entwicklung/. Ի հարկէ, «կայուն զարգացում» եզրը կողմնորոշումը, կը նշանակէ ուղղակի հաստատուն, կայուն, մշտական աճ։ Միաժամանակ եւրոպական լեզուներուն մէջ հետեւեալ բառերու թարգմանութիւնները կը տրուին ինչպէս՝ sustainable – օժանդակում, development - զարգացում, վերամշակում, ստեղծում, ձեւաւորում, կառուցում, կատարելագործում, ընդլայնում, տեղաբաշխում, բարելաւում, ծրագրաւորում, աճում, առաջացում, հանգամանքներ, գործառնական զարգացում, գործարան, նախապատրաստական աշխատանքներ, նոր կառոյցներ, ծննդավայրի նախապատրաստում, եզրակացութիւն, մշակուող հողակտորը, շինարարութիւն, ծննդավայրի շրջանառում, գերմ. Nachhaltige – հաստատուն; Entwicklung-զարգացում, առաջացում, վերամշակում, ստեղծում, ծրագրաւորում, բարելաւում, փոփոխում, կոնստրուկտաւորում, արդիականացում, ծրագիր։ Develeopment - Զարգացում, Durable / ածական / - ուժեղ, երկարաժամկէտ, երկարատեւ, երկարատեւ օգտագործում, երկարակեաց, ապահով։ Համապատասխան համատեքստին մէջ այդ թարագմանութիւնը պէտք է ունենայ աւելի նեղ իմաստ։ «Շարունակական» զարագացումն է, աւելի շուտ, որ արգելք չի հանդիսանար մարդկութեան յետագայ գոյութեան եւ զարգացման նախկին դիրքով։ Ռեսուրսներու օգտագործման մոդելներու կայուն զարգացումը, որ ուղղուած է մարդու կարիքներու հոգման շրջակայ միջավայրի պահպանման պարագային, որ այդ կարիքները կրնան լուծուիլ ոչ միայն ներկայի այլեւ ապագայ սերուդներու համար։ Պրունտլանտի յանձանաժողովը եղած է այս եզրի առաջ քաշողը, այդ կայուն զարգացման աւելի յաճախ դիտուող կը բնութագրէր իբրեւ զարգացում, որ «ներկայ սերունդի կարիքներու հոգման եւ ապագայ սերունդներու կարիքներու հոգման համար արգելք չի հանդիսանայ»: Պրունտլանտի յանձնաջողովը, որ պաշտօնապէս յայտնի է իբրեւ Շրջակայ միջավայրի եւ / WCED / զարգացման աշխարհիկ յանձնաժողով, գումարուեած է ՄԱԿ- ի կողմղ 1983-ին։ «Յանձնաժողովը ստեղծուած է «շրջակայ միջավայրի վիճակի արագ վատթարացման, մարդկային եւ բնական ռեսուրսներու եւ արդիւնաբերական եւ ընկերական զարգացման ուղղութեան վատթարացման» աճող մտահոգութիւններու արդիւքնով»: ՄԱԿ-ի Գլխաւոր Ասսամբլեան յանձնաժողովի ստեղծման ժամանակ ընդունեց, որ այդ էկոլոգիական խնդիրները կը կրեն խոր բնութագիր եւ կը պարզաբանեն, որ այն կը համապատասխանէ բոլոր երկիրներու տհետաքրքրութիւններու կայուն զարգացման քաղաքական վերամշակման։ Դեռ 1970-ականներուն «կայունութիւնը» օգտագործուած է արդիւնաբերութեան «հիմնական բնապահպանական աջակցութեան համակարգերու հետ հաւասարակշռութեան» նկարագրման համար։ Բնապահպանները կը նշեն «Աճի սահմանները» եւ «էկոնոմիկայի կայուն զարգացումը» կը ներկայացնեն այլընտարնքային որակաւորմամբ՝ բնապահպանական խնդիրներու լուծման նպատակներով։ «Աճի սահմանները» աշխարհի բնակչութեան արագ աճի եւ ռեսուրսներու վերջնական առաքման հետեւանքներու մոդելաւորման գիրք է։ Գիրքի հեղինակներն են Տոնելլա Ն. Մետոուսը, Տեննիս Լ. Մետոուսը, Եորկն Ռանտերսը եւ Ուիլիամ Վ. Պերենս երրորդը։ Գիրքին մէջ աշխարհի եւ մարդու փոխազդեցութան արդիւքնով մոդելաւորման փորձ կատարուած է, ներկայացնելով՚ որոշ խնդիրներ եւ կանխատեսումներ ինչպէս Թոմաս Ռոպերտ Մալտուսի «Բնակչութեան օրէնքներու մասին ակնարկին մէջ» / 1789 /: Սկզբնական մոդելին մէջ վերանայուած էին հինգ կատարուած փոփոխութիւնները։ Այդ փոփոխականներն էին՝ աշխարհի բնակչութիւնը, ճարտարարուեստականացումը, շրջակայ միջավայրի աղտոտութիւնը, ռեսուրսներու սպառումը, սննդամթերքի արտադրութիւնը։ Հեղինակները կը ծրագրին դիտարկել հակառակ կայուն կաղապարի հնարաւորութիւնը, որ հնարաւոր էր ձեռք բերել հինգ փոփոխականներու միջեւ աճի ուղղութեան փոփոխման ճանապարհով։ Վերջին նորացուած տարբերակը հրատարկեց 1 Յուլիս 2004-ին «Աճի սահմանները` 30 տարի» անուամբ։ Տնելլա Լուգան, Եորկան Ռանտերսը, եւ Տեննիս Մետոուսը նորացուցին եւ ընլայնեցին սկզբնական տարբերակը։ 2008-ին Կրեմ Դեները գիտական եւ արդիւնաբերական հետազօտութիւններու համագործակցութեան մակարդակով /CSIRO/ Աւստրիալիոյ մէջ հրատարակեց «Աճի սահմաններու համեմատութիւնը» անուամբ յօդուածը։ Անոր մէջ քննարկած է վերջին 30 տարուան իրականութիւնն ու կանխատեսումները, որոնք առնուած են 1972-ին։