cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Աճարիոյ Ճգնաժամ (2004)
Նախադրեալներ
1991-ին, Աճարիոյ Ինքնավար Հանրապետութեան Գերագոյն խորհուրդին նախագահը կը դառնայ Ասլան Ապաշիձէն: Քաղաքացիական պատերազմէն ետք, ան կը ստեղծէ իր անձնական բանակը՝ հակակշռելու զինուած խմբաւորումները, որոնք միացած էին Զվիատ Կամսախուրտիայի կողմնակիցներուն եւ հակառակորդներուն։ Ի տարբերութիւն Աբխազիոյ եւ Հարաւային Օսիայի ղեկավարներուն՝ Ապաշիձէ չէր ձգտեր լիակատար անկախութեան, այլ կը զարգացնէր զայն իբրեւ «ազատ տնտեսական գօտի»: Թէեւ մաքսային հասոյթները հանրապետութեան կը մնային, սակայն 2000-ին ան կը հասնի իր նպատակին եւ Վրաստանի Սահմանադրութեան մէջ յատուկ կէտ մը կ'աւելցնէ պետական կարգավիճակին մասին։ Փաստօրէն ան կը համարուի պետութեան կիսանկախ կառավարիչը։ Բացի ատկէ, Պաթումի մէջ կը տեղակայուի Ռուսիոյ Զինուած ուժերու 145-րդ մարտական գործողութիւններ վարելու զօրքերուն բաժանմունքը, որուն ղեկավարութեան հետ Ապաշիձէ ունէր ընկերական յարաբերութիւններ ։
Մինչեւ 1999, անոր կ'օգնէին նաեւ՝ ռուս սահմանապահ զօրքերը, բայց անոնց հեռանալէն ետք, ան ձեռնամուխ կ'ըլլայ իր սեփական սահմանապահ զօրքերուն կազմաւորման:
Աճարիոյ մէջ Ռուսական ռազմակայանին առկայութիւնը ռուսական ղեկավարութեան հնարաւորութիւն կու տար վերահսկելու Աճարիոյ վրայ։ Վրաստան կը փափաքէր զօրանալ Պաթումի մէջ։ Կար նաեւ հակամարտութեան տնտեսական լուրջ նախադրեալը. մինչեւ 2004, այսինքն՝ Վրաստանի վերահսկողութեան սահմանումը, Աճարիա ինքնուրոյն կը կառավարէր Թուրքիոյ հետ սահմանը եւ նաւերէն, ինքնաթիռներէն եւ ցամաքի բոլոր փոխադրամիջոցներէն գանձուող մաքսային հասոյթները (ըստ 2000-ին Վրաստանի Սահմանադրութեան մէջ կատարուած եւ 5 Յուլիս 2004-ին չեղարկուած փոփոխութեան):
«Աճարական Յեղափոխութիւն»
Ապաշիձէի հետ Իվանովի «դէմ առ դէմ» հանդիպումը կը շարունակուի չորս ժամ։ Բանակցութիւններու վերջերուն, շէնքին մօտ կրակոցներ կը լսուին։ Սակայն այդ միջադէպին մասին ստոյգ տեղեկատուութիւն չ'ըլլար։ Անիկա «աճարական առիւծի»ն մտերիմներուն հրաժեշտի «հրավառութիւնն» էր, որոնք իմացած էին Ապաշիձէի հրաժարականին մասին։ Իվանովի հետ բանակցութիւններու աւարտէն ետք, Աճարիոյ նախկին ղեկավարը կը հեռանայ իր նստավայրէն եւ կ'ուղղուի Պաթումի օդակայանը, ուրկէ Մոսկուա կ'երթայ։ Չորեքշաբթի երեկոյեան, մինչ Ռուսիոյ ԱԽ քարտուղարին հետ բանակցութիւնները պաշտօնապէս կը հերքեն իր պաշտօնանկութեան մասին լուրերը, Ապաշիձէ կ'որոշէ ձգել Պաթումը՝ առանց որեւէ յայտարարութեան ։ Անիկա առիթ մը կ'ըլլայ Վրաստանի ղեկավարութեան համար, որպէսզի անոր հեռանալը «փախուստ» անուանէ : Ապաշիձէի պաշտօնանկութիւնը Պաթումի փողոցներուն մէջ, հազարաւոր մարդիկ խանդավառութեամբ կ'ընդունին։ Ապաշիձէի բազակաթոռը դուրս կը բերուի Աճարիոյ Գերագոյն խորհուրդի անոր աշխատասենեակէն, կը ջարդուի եւ հրապարակայնօրէն կ'այրի անոր մեծ հօր՝ Մեհմետ Ապաշիձէի արձանին մօտ:
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Աճարիոյ պատմութիւն
Հայաստանի Ազատագրութեան Հայ Գաղտնի Բանակ
ASALA - Հայաստանի ազատագրութեան հայ գաղտնի բանակ (Armenian Secret Army for the Liberation of Armenia (ASALA), Armée secrète arménienne de libération de l'Arménie الجيش السري الأرمني لتحرير أرمينيا‎‎)։
ՀԱՀԳՊ Կենդրոնական կոմիտէի ծրագրային յայտարարութիւնը
Հաստատակամ կերպով պէտք է շարունակենք մեր ազատագրական Յեղափոխական պայքարը՝ հայութեան գերագոյն նպատակի վերջնական իրագործման համար, որն է՝ Արեւմտեան Հայաստանի եւ այլ բռնագրաւեալ հայկական հողամասերու ազատագրումը։ Մեկնարկելով այս հիմնական նպատակէն՝
Զինեալ պայքարը
ՀԱՀԳՊ-ի ռազմական գործողութիւնները հիմնականին մէջ ուղղուած էին թրքական դեսպանատուներուն, հիւպատոսարաններուն, դիւանագէտներուն, պետական պաշտօնատար անձանց, զինուորական եւ ոստիկանական հաստատութիւններուն, թրքական առեւտրական միջավայրին, յատկապէս՝ «Turkish Airlines» ընկերութեան գրասենեակներուն, ինչպէս նաեւ այլ երկիրներու պետական ու հասարակական այն կառույցներուն, որոնք դրամական կամ ռազմական օժանդակութիւն ցոյց կու տան թրքական պետութեան, խոչընդոտ կը հանդիսանայ ՀԱՀԳՊ-ի գործունէութեան։ ՀԱՀԳՊ-ն իր գոյութեան մասին առաջին անգամ յայտնեց, երբ ստանձնեց 20 Յունուար 1975-ին Պէյրութի մէջ Եկեղեցիներու համաշխարհային միութեան գրասենեակի ռմբահարման պատասխանատուութիւնը։ Այս գործողութեան շարժառիթ կը հանդիսանար Եկեղեցիներու համաշխարհային միութեան Պէյրութեան գրասենեակի կողմէ լիբանանահայութեան արտագաղթը երրորդ երկիր, յատկապէս՝ ԱՄՆ եւ Քանատա, կազմակերպելը։ Այս ռազմագործողութեան յաջորդեցին շուրջ 200-էն 300 զինուած ռազմագործողութիւններ, որոնց իբրեւ արդիւնք սպանուեցան շուրջ 100 եւ վիրաւորուեցան աւելի քան 200 մարդիկ, այդ թիւին մէջ՝ շուրջ չորս տասնեակ թուրք դիւանագէտներ եւ այլ պաշտօնատար անձինք։ Առաւել մեծ արձագանք ստացած են գաղտնի կազմակերպութեան կողմէ իրականացուած Օրլի ռազմագործողութիւնը, «Վան» գործողութիւնը, «Կարին – Էրզրում» գործողութիւնը եւ Շուկայի վրայ յարձակումները։
ՀԱՀԳՊ-ն եւ Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմը
Հայաստանի ազատագրութեան հայ գաղտնի բանակը ստեղծուած է Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի տարիներուն եւ իր կարեւորագոյն խնդիրներուն կը համարէ նաեւ լիբանանահայութեան ինքնապաշտպանութիւնը։ Այս առումով մեծ ներդրում ունեցած է զինուած պաշտպանութեան գործին մէջ։ Յաճախ ստիպուած է հակադրուիլ հայկական քաղաքական կազմակերպութիւններուն, մասնաւորապէս ՀՅԴ-ին, որ երբեմն վերածուած է զինուած ընդհարումներուն։ 1982 թուականին մարդկային եւ նիւթական վնասներ կրած է, երբ Իսրայէլը ներխուժած է Լիբանան։ Չնայած այդ հանգամանքին՝ աշխուժօրէն մասնակցած է Իսրայէլի դէմ մղող մարտերուն, պաշտպանած է հայ համայնքի սահմանները եւ զինուած օգնութիւն ցուցաբերած է դաշնակից կազմակերպութիւններուն, մասնաւորապէս՝ Պաղեստինի ազատութեան կազմակերպութեանը։
ՀԱՀԳԲ-ի դերը Հայոց Ցեղասպանութեան միջազգային ճանաչման գործին մէջ
Հայաստանի ազատագրութեան հայ գաղտնի բանակը իր աշխոյժ ռազմական գործողութիւններու շնորհիւ կրկին միջազգային քաղաքական եւ իրաւական ասպարէզ բերաւ Հայոց Ցեղասպանութեան ճանաչման հարցը։ Աշխարհի առաջատար լրատւական ընկերութիւները, անդրադառնալով ՀԱՀԳԲ-ի գործունէութեանը, անպայման անդրադարձ կը կատարէին Հայոց Ցեղասպանութեանն ու հայկական պահանջատիրութեանը։ Պատահական չէ, որ 1981 թուականին Եւրոպական պառլամենտը (European Parliament) պաշտօնապէս ճանչցաւ Թուրքիոյ կողմէ իրականացուած Հայոց Ցեղասպանութիւնը, իսկ 1990-ական թուականներուն սկսած այդ քայլը կատարեցին նաեւ բազմաթիւ երկիրների օրենսդիր մարմիններ։
ՀԱՀԳԲ-ն Արցախեան պատերազմին
1990 թուականէն սկսեալ Հայաստանի ազատագրութեան հայ գաղտնի բանակը իր գործունէութիւնը սառեցնելուն զուգընթաց աշխուժացուց օժանդակութիւնն ու աշխոյժ մասնակցութիւնը Արցախեան պատերազմին։ Կազմակերպութեան բազմաթիւ անդամներ առանձին խումբերով եւ անհատապէս մասնակցեցան ինչպէս ռազմական գործողութիւններուն, այնպէս ալ նիւթական օգնութիւն ցուցաբերելուն։ ՀԱՀԳԲ անդամներ Վազգէն Սիսլեանը եւ Գէոորգ Գյուզելեանը Վանաձորին մէջ ստեղծած եւ մարզած են Մեծն Մուրատ խումբը, որ կատարած է յատուկ գործողութիւններ ԼՂՀ եւ ՀՀ ամենաթեժ կետերուն եւ միակ ջոկատն է, որ իր բարձր պատրաստուածութեան շնորհիւ ոչ մէկ զոհ չի տուաւ։ Ջոկատի հրամանատարն եղած է Գէորգ Գոյւզելեանը։ Վան գործողութեան համակարգող, ՀԱՀԳԲ մարտիկ Վազգէն Սիսլեանը մասնակցած է Շուշիի եւ Աղդամի (Ակն) ազատագրմանը։ ՀԱՀԳԲ մարտիկ Մարտիրոս Ժամկոչեանը եղած է ՀՀ Պաշտպանութեան նախարար Վազգէն Սարգսեանի խորհրդականը եւ ՀԱՀԳԲ մէկ այլ մարտիկ՝ Մոնթէ Մելքոնեանի տեղակալը։ ՀԱՀԳԲ մարտիկ Յովսեփ Յովսեփեանը մասնակցած է Քարվաճառի ազատագրմանը եւ իրականացուցած է շարք մը յատուկ գործողութիւններ։
ՀԱՀԳԲ-ի մամուլը
Իր ստեղծման օրէն գաղտնի բանակը զգալի տեղ տուած է մամուլին։ Աշխարհի բազմաթիւ երկիրներուն մէջ տարբեր լեզուներով հրապարակուած են թերթեր, շաբաթաթերթեր, ամսաթերթեր, որոնք մեծ ներդրում ունեցած են 20-րդ դարու հայ երիտասարդութեան համար հասարակական քաղաքական կեանքին մէջ կայանալու ճանապարհին ։ ՀԱՀԳԲ-ի պաշտօնաթերթ «Հայաստան»ը (1980-87,1991-էն) հրապարակուած է հինգ լեզուներով՝ հայերէն, արաբերէն, անգլերէն, ֆրանսերէն եւ թրքերէն։ ՀԱՀԳԲ-ի կողմէն հրատարակուող մամուլի ոչ ամբողջական ցանկը՝
ՀԱՀԳԲ-ն մեր օրերուն
1991 թուականին գաղտնի բանակը հրապարակած է իր վերամշակուած ծրագիրը, ուր զօրակցութիւն յայտնած է Հայաստանի Հանրապետութեանը՝ առանց փոփոխութեան ենթարկելու իր ռազմավարական նպատակները
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Հայոց պատմութիւն
Ազգային Յուշարձան (Ամսթերտամ)
Ազգային յուշարձան, (Nationaal Monument կամ Nationaal Monument op de Dam) Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին նուիրուած յուշարձան Ամսթերտամի Դամ հրապարակին վրայ, տեղադրուած է 1956 թուականի մայիս 4-ին։ Ամէն տարի մայիս 4-ին յուշարձանի մօտ տեղի կ'ունենայ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի նահատակներուն յիշատակին արարողութիւն (Dodenherdenking) :
Տուեալներ
Յուշարձանի կենտրոնական տարրը 22 մետր բարձրութեամբ սպիտակ տրաւերտինէ կոնաձեւ սիւնն է։ Սիւնին առջեւի մասը խորաքանդակը կը կոչուի De Vrede («խաղաղութիւն») եւ կազմուած է շղթայուած տղամարդկանց 4 ֆիգուրներէ, որոնք կը ներկայացնէն պատերազմական տարիներու տառապանքները։ Այս ֆիգուրներուն երկու կողմերը տղամարդկանց քանդակներ կան, որոնք կը ներկայացնէն հոլանտական վերածնունդը. ձախ կողմի ֆիգուրը մտաւորականութեան ներկայացուցիչն է, աջ կողմինն ալ` աշխատաւոր դասը։ Անոնց ոտքերուն մօտ լացող շուները կը խորհրդանշէն տառապանք եւ հաւատարմութիւն։ Կենտրոնական խորաքանդակին վերի երեխան ձեռքին կնոջ քանդակ է, որուն շուրջ կայ աղաւնիներ, որոնք կը խորհրդանշէն յաղթանակ, խաղաղութիւն եւ նոր կեանք։ Սիւնին ետեուի դէպի երկինք յառած աղաւնիները կը խորհրդանշէն ազատութիւն :
Յուշարձանը տեղադրուած է համակենտրոն օղակներու վրայ, որոնք անոր շուրջն աստիճաններ ստեղծած են։ Պատուանդաններու վրայ երկու կողմերէմ կանգնած են առիւծներ, որոնք կը խորհրդանշեն Նիդերլանդներու թագաւորութիւնը: Կիսաշրջանաձեւ պատը կը պարփակէ յուշարձանի հետեւամասը, որուն վրայ կան հողով լցուած 11 սափորներ` բերուած հոլանդական մարզերից։ Նիդերլանդներն ունեցած են 11 մարզ, մինչեւ 1986 թուականին Ֆլեւոլենդը դարձաւ 12-րդ մարզը։ Երեք տարի յետոյ աւելացուեց 12-րդ սափորը` լցուած հոլանդական արեւելա-հնդկական հողով (ներկայիս Ինդոնեզիայ)։
Hic ubi cor patriae monumentum cordibus intus quod gestant cives spectet ad astra dei.
(«Այստեղ, ուր հայրենիքի սիրտն է, թող վեր յառնի այս յուշարձանը դէպի Աստուած եւ աստղեր»)
Սիւնի ետեւի պատին վրայ կայ հոլանդերէն արձանագրութիւն` տեքստ բանաստեղծ Ադրիաան Ռոլանդ Հոլսվին կողմէ։ Պատի ետեւի մասը մակագրուած է հոլանդացի գրող Անտուան Դոնկերի բանաստեղծութիւններէն մէկը :
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Ամսթերտամ
Քուէյթի Հայերը
Քուէյթի մէջ հայերը հաստատուած են 1950-ականներուն։ Անոնք եկած են Սուրիայէն, Լիբանանէն, Պարսկաստանէն, Իրաքէն եւ այլ տեղերէ՝ աշխատանք գտնելու նպատակով: Սկզբնական շրջանին Քուէյթ տեղափոխուածները եղած են արական սեռի յատկապէս երիտասարդ ներկայացուցիչներ, ապա, կարճ ժամանակ անց, այնտեղ տեղափոխած են նաեւ իրենց ընտանիքները:
1950-ականներու կէսերուն հազարի հասնող Քուէյթի հայերը սկսած են կազմակերպուիլ եւ ստեղծել իրենց ազգային կառոյցներն ու մարմինները:
Առաջին քայլերը կատարուած են 1956-ին, երբ ստեղծուած է «Քուէյթի Հայ Լուսաւորչական Առժամեայ Մարմին»-ը, որ անմիջապէս, 10 Յունիս 1956-ին, հիմք ընդունելով այն հանգամաքէն, որ տեղի հայերը կու գան ընդհանրապէս Կիլիկեան թեմերու շրջանակներէն (Սուրիա, Լիբանան, Պարսկաստան), դիմած է Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան՝ անոր հովանին եւ օժանդակութիւնը խնդրելով՝ իր հոգեւոր եւ կրթական կարիքներուն համար:
1959-ի Ապրիլին, երբ հայ ընտանիքներուն թիւը կը հասնէր 150-ի, եւ համայնքը ունէր աւելի քան 1500 երիտասարդ, կազմակերպական գործը կը դառնայ աւելի կայուն, եւ «Առժամեայ Մարմին»-ին փոխարէն կը ստեղծուի եօթը հոգինոց վարչութիւն մը «Քուէյթի Հայ Առաքելական Եկեղեցւոյ մարմին» անունով:
Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսարանի Ազգային Կեդրոնական Վարչութիւնը 30 Դեկտեմբեր 1959-ի նիստին կը քննէ Քուէյթի Հայ Առաքելական Եկեղեցւոյ Մարմինին դիմումը եւ կ’որոշէ Քուէյթը առնել իր իշխանութեան տակ եւ զայն նկատել իբրեւ Հոգեւոր Հովւութեան Շրջան՝ կապուած ուղղակի Կաթողիկոսարանին:
1981-ին Քուէյթ եւ Արաբական Ծոցի երկիրները կը հռչակուին Կաթողիկոսական Փոխանորդութիւն, որուն կապուած են Քուէյթի, Շարժա-Տուպայի եւ Ապու Տապիի Ազգ. Վարչութիւնները: Իսկ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան Ազգ. Ընդհ. Ժողովը (Հալէպ, 15-20 Նոյեմբեր 1992) որոշում կ’ընդունի Արաբական Ծոցի երկիրները վերածել թեմի: Յետաքային Թեմին մաս կը կազմեն Քաթարի եւ Պահրէյնի գաղութները:
1990-1991-ին համայնքին թիւը կը հասնի 15 հազարի, սակայն Ծոցի պատերազմին պատճառով կտրուկ կը նուազի՝ հասնելով ընդհուպ կազմաւորման ժամանակահատուածի պատկերին: Այժմ համայնքին թիւը մօտաւորապէս 4000 է: Վերջին տասը տարիներուն այս թիւը էական փոփոխութեան չէ ենթարկուած: Սուրիական տագնապի տարիներուն Քուէյթ ներգաղթած ընտանիքներուն թիւը աննշան է՝ երկրին խիստ օրէնքներուն պատճառով (Միայն սահմանափակ սուրիահայեր, որոնք ստացած են Հայաստանի քաղաքացիութիւն եւ Քուէյթի մէջ կեցութեան արտօնագիր):
Քուէյթահայութիւնը լաւ կազմակերպուած աւանդական համայնք է
Քուէյթահայերը ներգրաուուած են յատկապէս արհեստներու, առեւտուրի, դրամատնային եւ սպասարկման ոլորտներու մէջ: Քուէյթահայութիւնը լաւ կազմակերպուած աւանդական համայնք է. ունի Առաջնորդարան (Կաթողիկոսական Փոխանորդի նստավայր), Ս.Վարդանանց Եկեղեցի՝ Թաղականութեամբ, Եկեղեցասէր Տիկնանց յանձնախումբ եւ հագեւոր հովիւ, Հ.Մ.Ը.Մ. իր սկաուտական եւ մարզական թեւերով, Հ.Օ.Մ., Հայ Դատի յանձնախումբ, երիտասարդական եւ պատանեկան միութիւններ, Քուէյթի Ազգային Վարժարանի Շրջանաւարտից միութիւն, «Շաքէ» պարախումբ՝ ՀՕՄ-ի ենթակայ: Բազմաթիւ յանձնախումբեր, որոնք աշխոյժ գործունէութիւն ծաւալած են: Այս բոլորին մէջ անշուշտ դպրոցը կը մնայ Քուէյթահայութեան բաբախող սիրտը:
Քուէյթի Ազգային վարժարանը անցած է աւելի քան հինգ տասնեակ տարիներու ճանապարհ
-Քուէյթի Ազգային Վարժարանը, որ Ծոցի Արաբական երկիրներու միակ ամէնօրեայ վարժարանն է, հիմնադրուած է 1960-ին: 1965-ին կու տայ նախակրթարանի, 1970-ին՝ միջնակարգի, իսկ 1980-ին՝ երկրորդականի առաջին հունձքերը: Դպրոցը անխափան կը գործէ նոյն հանգրուաններով (մանկապարտէզէն մինչեւ ԺԲ. կարգ)՝ դառնալով արաբական գաղութներու ամէնէն կարեւոր կրթական հաստատութիւններէն մԵկը:
Դպրոցի նիւթական ամբողջ կարիքները կը հոգայ հայ գաղութը: Պետական նպաստ չկայ: Ընդհակառակը դպրոցը պարտաւոր է հայթայթել երկրի կրթական հաստատութիւններուն համար նախատեսուած կամ կիրարկութեան մէջ դրուող բոլոր պայմանները (շէնքային, ուսումնական, վարչական, առողջապահական, ընկերային եւ այլն):
Աշակերտները ամբողջութեամբ հայեր են: Մակարդակի առումով մրցունակ է եւ աշակերտները պետական աւարտական քննութիւններուն կ’ապահովեն լաւ արդիւնքներ: Վերջին չորս տարիներուն ունինք 100 տոկոս յաջողութիւն եւ պետական գնահատանքի արժանացած աշակերտներ: Մեր աշակերտները իրենց համալսարանական կրթութիւնը կը շարունակեն ե՛ւ Քուէյթի ե՛ւ այլ երկիրներու մէջ: Նախքան սուրիական տագնապը մեծ թիւով աշակերտներ Սուրիոյ, յատկապէս Հալէպի համալսարանի տարբեր ճիւղերու մէջ կ’ուսանէին, վերջին երկու տարիներուն հիմնականին մէջ ուղղուեցան Երեւան (23 ուսանող), Պէյրութ (15 ուսանող), եւ այլ երկիրներ՝ Յորդանան, Գերմանիա, Գանատա եւ այլն… անշուշտ մեծագոյն մասը կ’ուսանին Քուէյթի զանազան համալսարաններու մէջ: Պէտք է նշել, որ սուրիական տագնապին պատճառով Քուէյթի հայկական վարժարան տեղափոխուած է 17 աշակերտ:
Հայ համայնքի յարաբերութիւնները պետութեան հետ
-Հայ համայնք եւ պետութիւն յարաբերութիւնները սահմանափակ են՝ այնուամենայնիւ շատ սիրալիր, հիմնուած փոխադարձ յարգանքի եւ գործակցութեան վրայ: Համայնքը մեծ յարգանք կը վայելէ ե՛ւ պետական շրջանակներու ե՛ւ տեղացի ժողովուրդին մօտ: Անհրաժեշտ է նշել, որ բացի արաբ տեղացի քուէյթցիներէ՝ մնացեալ բոլոր բնակիչները, ներառեալ հայերը, ոչ թէ քաղաքացիներ են՝ այլ Քուէյթի ժամանակաւոր կեցութեան արտօնագրերով կը բնակին այնտեղ: Միջին Արեւելքի այլ համայնքներու օրինակով՝ պետութիւնը քուէյթահայութիւնը կը ճանչնայ իբրեւ առանձին կրօնական համայնք:
Համայնքի կապը Հայաստանի հետ
Համայնք-Հայաստան կապը շատ սերտ է, քուէյթահայութեան զգալի մասը ունի Հայաստանի քաղաքացիութիւն: Մեծ թիւով ընտանիքներ իրենց ամառնային արձակուրդը կ’անցնեն Հայաստանի մէջ, տեղեկացուած են Հայաստանի ընդհանուր վիճակին: Հայաստանի Հանրապետութեան դեսպանատան բացումով՝ Յունիս 2010-ին, այդ առնչութիւնները աւելի եւս ամրացան:
Քուէյթի հայ համայնքի դժուարութիւնները
Այսօր հայ համայնքի մեծագոյն հարցը սեփական հողակտորի վրայ Եկեղեցի ունենալու հարցն է: 1965-էն ի վեր Ս. Վարդանանց Եկեղեցւոյ հողաշերտը վարձակալական հիմունքներով կ’օգտագործուի: Այժմ հողատէրերը կ’ուզեն ծախել հողաշերտը, որ շատ սուղ ըլլալով անկարելի կը դառնայ սեփականացնել՝ համայնքի ուժերէն վեր է: Սակայն Ազգային մարմինները կ’աշխատին լուծումներ գտնել:
Տե՛ս նաեւ
Ս․ Վարդանանց Եկեղեցի (Քուէյթ)
Քուէյթի Ազգային Վարժարան
Ստորոգութիւն:Հայկական սփիւռք Ստորոգութիւն:Քուէյթի Հայերը
Համաշխարհային Առաջին Պատերազմ
Համաշխարհային Առաջին Պատերազմ (անգլերէն՝ First World War կամ Great War կամ WWI) (28 Յուլիս 1914 - 11 Նոյեմբեր 1918 ), մարդկութեան պատմութեան ընթացքի մէջ տեղի ունեցած ամէնէն արիւնալի ռազմական հակամարտութիւններէն մին։ Պատերազմին ներգրաւուեցան այն ժամանակ գոյութիւն ունեցող 59 ինքնիշխան երկիրներէն 38-ը։ Հակամարտութիւնը ստացած է իր անուանումը միայն 1939 թ.՝ Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմի սկսելէն յետոյ։ Պատերազմող պետութիւններն ունէին իրենց գլխաւոր նպատակները՝
Նշուած քաղաքական նպատակներէն բացի, պետութիւնները կը հետապնդէին նաեւ այլ՝ տնտեսական, տեղային, ռազմական նպատակներ։ Պատերազմի մէջ մտնել կը ստիպէին նաեւ դաշնակցային պարտաւորութիւնները։ Միւս՝ փոքր պետութիւնները, չունենալով իրագործելի հաւակնութիւններ, հարեցան այս կամ այն կողմը ինքնապաշտպանութեան նպատակով։
Պատերազմին սկիզբը
Առաջին Համաշխարհային Պատերազմի ձեւական սկիզբը կը համարուի Աւստիա-Հունկարիոյ թագաժառանգին սպանութիւնը Սարեւոյին մէջ։ Ֆրանց-Ֆերտինանտի սպանութենէն ետք Ավստրիա-Հունկարիան կարգ մը անընդունելի պայմաններ ներկայացուց Սերպիոյ։ Ֆրանց Եոզեֆի նպատակը եղած էր ներկայացուած վերջնագիրի պայմաններու չկատարումը որպէս առիթ օգտագործելով պատերազմ յայտարարել սերպերուն, սակայն Ռուսիոյ խորհուրդով Սերպիան համաձայնեցաւ կատարիլ զանոնք։ Չնայած ատոր՝ Ավստրիա-Հունկարիան Յուլիս 28-ին պատերազմ յայտարարեցաւ Սերպիոյ։ Գերմանիան վերջնագիրներ ներկայացուց Ֆրանսային եւ Ռուսիոյ։ Ֆրանսայէն նա կը պահանջէր չեզոքութիւն պահպանիլ, Ռուսիայէն՝ չեղեալ համարիլ յայտարարած համընդհանուր զօրահաւաքը։ Երկու վերջնագիրներն ալ մերժուեցան. Ֆրանսան կը կարծէր, որ վերջնագիրին ընդունումին պարագային Ուիլհելմը կը պահանջէ իրեն յանձնել նաեւ սահմանային ամրութիւնները։ Սա վերջնագիրներու մերժումները որպէս առիթ օգտագործելով՝ Գերմանիան պատերազմ յայտարարեցաւ Օգոստոս 3-ին Ֆրանսային, իսկ Օգոստոս 1-ին՝ Ռուսիոյ։ Մեծ Պրիթանիան Գերմանիայէն պահանջեց նկատի առնիլ Պելճիքայի չեզոքութիւնը։ Գերմանիոյ մերժումէն ետք եւ անոր դեսպանին յանձնած վերջնագիրով, Անգլիան մտաւ պատերազմին մէջ․ վերջնագիրը կ՛ըսէր՝ «Նորին Մեծութեան կառավարութիւնը կը կարծէ, որ 1914 Օգոստոս 4-ի երեկոյեան ժամը 23-էն երկու երկիրնեու միջեւ պատերազմական դրութիւն է»: Այս գրութեան մէջ նշուած ամսաթիւը կը համարուի Առաջին Համաշխարհային Պատերազմի սկիզբը։
Պատերազմին ընթացքը
Կը կարծուէր, թէ 1914 Օգոստոսին սկսած Մեծ պատերազմը պիտի տեւէ երեքէն-չորս ամիս։ Սուրբ Ծնունդի օրերը կը սպասէին, յուսալով թէ պիտի վերջանայ։ Առողջ դատողութիւնը կը յուշէր, որ ժամանակակից պատերազմը պիտի ընթանայ աւելի սրընթաց, քան անցեալին եղածները, եւ աւելի վճռական։  Գործնականը եղաւ այն, որ պատերազմը տեւեց ոչ թէ չորս ամիս, այլ՝ չորս տարիէն աւելի։  Պատերազմի նպատակն էր՝ աշխարհը վերաբաժանել, անոր քաղաքական քարտէսը վերակազմել։ Անգլիան ծրագրած էր կործանել իր ամենէն վտանգաւոր մրցակից Գերմանական կայսրութիւնը, Թուրքիայէն զաւթել Միջագետքն ու Պաղեստինը, ամրանալ Եգիպտոսի մէջ եւ պահպանել իր գաղութային կայսրութիւնը։ Ֆրանսան կ'ուզէր ետ առնել 1871-ին Գերմանիայ էն գրաուած Ալզասն ու Լոթարինգիան եւ զաւթել Սաարի ածուխի աւազանը։ Գերմանիան, նպատակատ ունենալով տիրապետել Եւրոպայի մէջ, կը ձգտէր պարտութեան մատնել Անգլիան, Ֆրանսան, Պելճիքան ու Հոլանտան, գրաւել անոնց գաղութները, մասնատել Ռուսիան։ Աւստրիա-Հունկարիան մտադիր էր զաւթել Սերպիան ու Մոնթենեկրօն, իսկ Ռուսիան կը ցանկանար գրաւել Կալիցիան ու Արեւմտեան Հայաստանը, կործանել Օսմանեան Կայսրութիւնը, նուաճել Վոսփորն եւ Տարտանել նեղուցները, դուրս գալ Միջերկրական ծով։ Թուրքիան որոշած էր գրաւել Կովկասը, Ղրիմը, Իրանի Ատրպատական նահանգը, Կեդրոնական Ասիան եւ իրագործել իր համաթուրանական ծրագիրը։ Առաջին աշխարհամարտը սկսելու առիթը Աւստրա-Հունկարիայի գահաժառանգ Ֆրանց Ֆերտինանտի սպանութիւնն էր սերպ ազգայնականներու կողմէն՝ 1914 Յունիս 28-ին Սարայեվօի մէջ։ Աւստրիա-Հունկարիան պատերազմ յայտարարեց Սերպիոյ դէմ։ Ռուսիան զօրահավաքի սկսաւ։ 1914 օգոստոս 1-ին Գերմանիան պատերազմ յայտարարեց Ռուսի ոյ դէմ եւ Օգոստոս 3-ին՝ Ֆրանսայի։ Գերմանական զօրքերը Պելճիքայի վրայէն կը յարձակին Ֆրանսայի վրայ։ Պահանջելով չխախտել Պելճիքայի չեզոքութիւնը՝ Օգոստոս 4-ին Անգլիան պատերազմ յայտարարեց Գերմանիոյ դէմ։ Հոկտեմբեր 29-ին գերմանա-աւստրիական խմբավորումին միացաւ Թուրքիան։ Հետզհետէ կ'աւելնար պատերազմի մասնակիցներու թիւը. աշխարհի 59 պետութիւններէն պատերազմին կը մասնակցէին 38-ը. պատերազմն ընդգրկած էր Եւրոպայի, Ասիոյ եւ Ափրիկէյի աւելի քան 4 մլն. քմ2 տարածք՝ շուրջ 1.5 մլր բնակչութեամբ (երկրագունդի բնակչութեան 87%-ը)։ Ռազմական գործողութիւնները կ'ընթանային մօտ մէկ տասնեակ ռազմաբեմերու վրայ, սակայն գլխաւոր ճակատները երկուք էին․ արեւմտաեւրոպականը՝ ֆրանս-գերմանական եւ Պելճիքայի սահմանագիծին երկայնքին, մօտ 700 քմ․ եւ արեւելաեւրոպականը (ռուսականը)՝ ռուս-գերմանական ու ռուս-աւստրիական սահմաններու երկայնքին։ Կարեւոր էր նաեւ Կովկասեան ճակատը, ուր մարտական գործողութիւնները կ'ընթանային Սեւ Ծովէն մինչեւ Ուրմիոյ լիճը՝ 720 քմ երկարութեամբ։  1914-ի ամենամեծ ճակատամարտը տեղի ունեցած է Մարն եւ Էն գետերու աւազանին շուրջ, ուր երկու կողմէն 1.5 մլն մարդ զոհուեցաւ եւ վիրաւորուեցան 600 հազար։ Ֆրանս-անգլիական զորքերը կասեցուցին գերմանական զօրքերու առաջխաղացումը դէպի Փարիզ եւ հակառակորդին ստիպեցին նահանջել մինչեւ Էն գետը։
Արեւմտեան ճակատի մէջ սկսանդիրքային պատերազմ։ Օգոստոսի վերջին Գերմանիային պատերազմ յայտարարած Ճափոնը սկսաւ Խաղաղական ովկիանոսի մէջ զաւթել գերմանական տիրոյթները եւ հպատակեցնել Չինաստանը։ Կովկասեան ռազմաճակատին մէջ 1914-ի Դեկտեմբեր 9-էն մինչեւ 1915-ի Յունուար 5-ը Սարիղամիշի մօտ ռուսական բանակը գլխովին ջախջախեց թրքական 90 հազարանոց զօրքը (փրկուեցան միայն 12 հազարը), իսկ ռազմական նախարար Էնվեր փաշան հազիւ խուսափեցաւ գերեւարուելէն։ Ռուսները թուրքերուն վտարեցին Իրանի Ատրպատական նահանգէն։ Գերմանիան, նպատակադրուելով տիրապետող դիրք գրաւիլ Եւրոպայի մէջ, կը ձգտէր պարտութեան մատնիլ Անգլիան, Ֆրանսան, Պելճիքան ու Հոլանտան։ Ռուսական զօրքերու յարձակումը ծանր կացութեան մատնեցին Աւստրիա-Հունկարիան։ Դաշնակիցը օգնելու համար Գերմանիան լայնածաւալ յարձակումի սկսաւ եւ գրաւեց լեհ-լիթուանական հողերը։ Թէեւ ռուսերը 300 հզ. զոհ տուին, սակայն Ռուսիան դիմացաւ։ 1915-ին Պալքանեան ճակատի մէջ Իտալիան, կ՛անցնի Անտանտի կողմը։ Աւստրիա-Հունկարիան նուաճեց Մոնթենեկրօն եւ Ալպանիան։ Պուլկարիան պարտութեան մատնեցաւ Սերպիան։ 1915 Ապրիլ 22-ին Արեւմտաեւրոպական ճակատի մէջ Իփր քաղաքի մերձակայքը գերմանացիներն առաջին ատենը օգտագործեցին քիմիական զէնք (թունավորւեցաւ 15 հզ. մարդ)։ 1915-ի մայիսին ռուսները հայ կամաւորական ջոկատներու աջակցութեամբ գրաուեցին Վանը։ Սակայն Յուլիսին ռուսական բանակը ժամանակաւորապէս թողեցաւ հայկական տարածքները, որը ճակատագրական եղաւ արեւմտահայութեան համար։ 1916-ին Գերմանիան խոշոր յարձակում ձեռնարկեցաւ Վերտենի շրջանի մէջ (Արեւմտեան ճակատ), ուր կողմերը վճռական յաջողութեան չհասան։ «Վերտենեան մսաղացի» մէջ հակառակորդները տուեցին մօտ 1.5 մլն. զոհ։
Պատերազմը Պալքաններու Մէջ
Ռուսիոյ հետ ընդհարելով, Աւստրիա-Հունկարիոյ բանակի միայն մէկ երրորդը յարձակման կ՛ուղարկուի սերպերուն դեմ։ Մեծ կորուստներու գինով աւստրիացիները գրաւեցին Սերպիայի մայրաքաղաք Պելկրատը: Սերպիոյ հակայարձակումէն յետոյ, անոնք կրցան թշնամին ետ մղել երկիրի տարածքէն 1914 թուականի վերջերուն։ 1915 թուականի առաջին տասը ամիսներուն ընթացքին, Աւստրիա-Հունգարիան Իտալիոյ դէմ կ՛օգտագործէ նախապատրաստուած պահեստային զօրքի մեծ մասը։ Գերմանական եւ աւստիա-հունկարական դիւանագէտները համոզեցին Պուլկարիան միանալ Սերպիայի դէմ յարձակումին 1915 թուականի սեպտեմբեր 6-ին : Աւստրիա-Հունկարիոյ գերիշխնութեան տակ գտնուող շրջաններ՝ Սլովենիան, Քրուաթիան եւ Պոսնիան զինուորներ կը տրամադրէին Աւստրիա-Հունգարիոյ, որպէսզի Սերպիան նուաճեն, ինչպէս նաեւ Ռուսիոյ եւ Իտալիոյ դէմ մարտնչելու համար։ Մոնթենեկրոն դաշնակից էր Սերպիոյ :
Սերպիան գրաւեցին արագօրէն, քանի որ Կեդրոնական ուժերուն միացած էր Պուլկարիան 600 000 զօրքով։ Սերպական բանակը, կռուելով երկու ճակատներու վրայ, պարտութիւն կրեց եւ նահանջեց հիւսիսային Ալպանիա։ Սերպերը յաղթանակ տարին Քոսովոյի ճակատամարտին։ Մոնթենեկրոն կը պաշտպանէր սերպերը Ատրիաթիքի ափերէն, սակայն աւստրիացիները Մոնթենեկրոն նոյնպէս գրաւեցին։ Սերպ զինուորները նաւերով Յունաստան կ՛ապաստանին՝ Քերքիրա : Նուաճելուելէն ետք Սերպիան բաժանուեցաւ Պուլկարիոյ եւ Աւստրիա-Հունկարիոյ միջեւ։
1915 թուականի վերջը ֆրանս-պրիթանական զօրքերը իջեւանեցին Սելանիկի մէջ, որ ստիպեն Յունաստանը պատերազմի մէջ մտնել Անթանթի կողմը։ Սակայն գերմանամէտ թագաւոր Կոնստանտին Ա․ը դէմ էր Կեդրոնական ուժերու դէմ դուրս գալ․ Յունաստանի վարչամեքենային մէջ, թագաւոր Կոստանտինոս Ա․ի եւ վարչապետ Էլեֆթերիոս Վենիզելոսին միջեւ, երկճակատում կայ : Արդիւնքը Աթէնքին մէջ տեղի ունեցան բախումներ, որմէ ետք թագաւորը գահը զիջեցաւ իր որդիին՝ Աղեքսանտրը, իսկ Յունաստանը պաշտօնապէս մտաւ պատերազմի մէջ Անթանթի կողմը։
Կովկասեան Ճակատ
Կովկասեան ճակատի մէջ ռուսական զօրքերը յաջող յարձակում ձեռնարկելով, 1916-ին գրաւեցին Էրզրումը, Երզնկան, Մամախաթունը, Տրապիզոնը, Պիթլիսը եւ այլ տարածքներ՝ հասնելով Սեբաստիայի վիլայէթ։ 1916-ի երկրորդ կէսին անգլա-ֆրանսական զօրքերը Սոմմէ գետի մօտ (Արեւմտեան ճակատ) անցան հակայարձակման եւ մինչեւ տարեվերջ ձգձգուած պատերազմին հասան աննշան յաջողութեան։ Երկու կողմէն սպաննուեցաւ ու վիրաւորուեցաւ շուրջ 1 միլիոն 300 հզ. մարդ։ Հոն անգլիացիներն առաջին անգամ օգտագործեցին հրասայլեր։ 1915–16 թուականներու ռազմական գործողութիւններու հիմնական արդիւնքը գերմանա-աւստրիական խմբաւորումի (Կեդրոնական Պետութիւններու) թուլացումը եղած էր եւ բեկումը պատերազմի մէջ՝ հօգուտ Անտանտի։ Առաջին աշխարհամարտի մէջ կ'ամայացուէին ընդարձակ տարածքներ եւ նոյնիսկ՝ երկիրներ։ Սերպիայի բանակը, մինակ մնալով թշնամական ուժերու դէմ, ջախջախուեցաւ։ Սերպ ժողովուրդը ենթարկուեցաւ բազում տառապանքներու. նրա զգալի մասը հեռացաւ հայրենիքէն։
Ռուսիան պատերազմի վերջաւորութեան
Աշխարհամարտի ամենասեւ էջը հայոց Մեծ եղեռնն էր։ Ցեղասպանութեան ենթարկուեցան նաեւ Օսմանեան կայսրութեան այլ ժողովուրդներ՝ յոյները, ասորիները եւ ուրիշներ։ 1917-ի սկիզբին Ռուսիոյ մէջ քաղաքական ճգնաժամը հասաւ գագաթնակետին։ Փետրուարեան հեղափոխութեան հետեւանքով ստեղծուեցաւ Ժամանակաւոր կառավարութիւն, որն Ապրիլին իր դաշնակիցներուն հաւաստիացուց պատերազմը մինչեւ յաղթական աւարտի շարունակելու մտադրութեան մասին։ 1917-ին Արեւմտեան ճակատի մէջ Անտանտն անյաջողութիւններ ունեցաւ, ձախողեցաւ նաեւ ռուսական բանակի Յունիսեան հարձակումը։ Աւելի եւս խորացող ճգնաժամի պայմաններուն 1917-ի Հոկտեմբեր 25-ին (նոր տոմարով՝ նոյեմբերի 7-ին) Փետրոկրատի մէջ կատարուեցաւ զինեալ յեղաշրջում, եւ իշխանութեան անցած պոլշեւիկեան կուսակցութիւնը առաջարկեցհամընդհանուր հաշտութեան պայմանագիր կնքել, դուրս եկաւ Անտանտէն եւ Գերմանիայի ու անոր դաշնակիցներուն հետ 1918  Մարտի 3-ին Պրեսթ-Լիթովսկի մէջ կնքեց հաշտութեան պայմանագիր։ Խորհրդային Ռուսիան Գերմանիային կը զիջէր Պելառուսիոյ (այժմ՝ Պելառուս) տարածքներ ու պալթեան երկիրները։ Ֆինլանտան եւ Ուքրանիան կը ճանչցուին իբրեւ անկախ երկիրներ։ Թուրքիային կ'անցնէին Կարսը, Արտահանը եւ Պաթումը։ Պայմանագիրը աղետալի հետեւանքներ ունեցաւ հայ ժողովրդին համար․ առանձին մնաց թրքական բանակի դէմ (ռուսական զօրքերը լքեցին Արեւմտեան Հայաստանը)։
Պատերազմին աւարտը
1918 Մարտ-Յունիսին Արեւմտաեւրոպական ռազմաճակատին վրայ, գերմանական զօրքերը անցան յարձակման եւ մեծ կորուստներու գինով հասան Մարն գետի շրջանը, որ Փարիզէն հեռու է 70 քմ։ Բայց ատիկա Գերմանիոյ վերջին յաջողութիւնը եղած էր։ Օգոստոսին Անթանթի զօրքերը ծանր պարտութեան մատնեցին գերմանական բանակը։ Սեպտեմբեր 26-ին անգլա-ֆրանսական ու ամերիկեան զօրքերն անցան ընդհանուր յարձակման եւ գերմանական բանակներուն ստիպեցին հեռանալ Ֆրանսայի տարածքէն։ Սեպտեմբեր 29-ին անձնատուր եղաւ Պուլկարիան, Հոկտեմբեր 30-ին՝ Մուտրոսի զինադադարով՝ Թուրքիան, Նոյեմբերի 3-ին՝ Աւստրիա-Հունկարիան։ Նոյեմբեր 11-ին Քոմփիենի զինադադարով Գերմանիան անձնատուր եղաւ. աւարտեցաւ Համաշխարհային Առաջին Պատերազմը, որ տեւեց 4 տարի 3 ամիս եւ տասը օր։ Սպաննուեցան մօտ 10 մլն, վիրաւորուեցան եւ խեղդամահ դարձան 20 մլն մարդ։
Պատերազմին մասնակցած երկիրները, միջին հաշուով կորսնցուցին իրենց ազգային հարստութեան 1/3-ը։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Արեւմտահայերէն յօդուածներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Պատերազմներ
Անտոն Աբակեան
Անտոն Աբակեան, բժիշկ․ ծնած Պոլիս 1857։
Նախնական ուսումը Մխիթարեանց Բերայի դպրոցը առնելէ ետք 1871-ին բժշկական վարժարանը կը մտնէ եւ 23 տարեկան հասակին (1880) բժիշկ-վիրաբոյժի վկայականը կը ստանայ: Ի սկզբան Ս. Յակոբ հիւանդանոցին մէջ կը պաշտօնավարէ իբրեւ օժանդակ՝ տօքԹ. Յովսէփ Նուրիճանի: Աղքատները միշտ ձրի դարմանած ըլլալուն «անարծաթ բժիշկ» անուանուած է: 1881-ին Իյնէկէօլ կ՝երթայ տեղւոյն Չիթլի Հանքային ջրոյն իբրեւ զտիչ, ուր 1902 Սեպտ. 30-ին կը վախճանի եղերական մահուամբ՝ այլազգիէ մը սպաննուելով, եւ կը թաղուի մօտակայ Պրուսայի կաթողիկէից Հայոց գերեզմանատան մէջ (Եղերեկան մահուան մասին եւ լուսանկարը տե՛ս, «Հանդէս Ամսօրեայ» 1903 էջ 368):
Աղբիւրներ
Հայ հանրագիտակ Գրող Հ. Մկրտիջ Վարդ. Պոտուրեան
Նաճլաա Ֆաթհի
Ֆաթմա Էլ-Զահրաա Հուսէյն Ֆաթհի (Եգիպտոսի արաբերէն `فاطمة الزهراء حسين فتحي, ծնած է 21 Դեկտեմբեր 1951), , յայտնի է որպես Naglaa Fathi, չերքեզեան ծագումով եգիպտացի դերասանուհի է :1967-ին սկսաւ իր բեմական արուեստը եւ 80-էն աւելի ֆիլմերու մէջ դեր կատարեց: Ան ստեղծեց արտադրական ընկերութիւն եւ արտադրեց ֆիլմեր, ինչպէս `Սուպերմարկետ (1990): Մրցանակակիր դերասանուհին նաեւ գրած է «Վաղը պիտի լուծեմ իմ վրէժը» (1980) սենարիօն:
Ճէյմս Հարտեն
Ճէյմս Էտուարտ Հարտեն կրտսեր, (անգլերէն՝ James Edward Harden, Jr., ծն.` 26 Օգոստոս 1989 թուական), ամերիկացի արհեստավարժ պասքէդպօլիստ։ Ներկայ պահուս հանդէս կու գայ Պասքէդպօլի ազգային ասոցիացիա յի (NBA) «Հիուսթըն Ռօքէթս» ակումբին` որպէս մեկնարկային (offense) խաղարկող:
Հարտեն համալսարանական տարիները անցուցած է Արիզոնայի նահանգային համալսարան ի «Սան տեւիլս» ակումբին մէջ, որու կազմին արժանացած է շարք մը ճանաչողական մրցանակներու։ Հարտենը ասոցիացիա մուտք կը գործէ 2009 թուականի NBA տրաֆտ ի (NBA DRAFT)-ի միջոցաւ, ուր առաջին ռաունտի 3-րդ ընտրութեան իրաւունքով ձեռք կը բերէ «Օքլահոմա սիթի Թանտըր» ի կողմէն՝ դառնալով խումբին համար չափազանց առանցքային դեր ունեցող Պասքէդպօլիստ՝ չնայած ըլլալով պահեստային խաղցող։ Հարտեն մեծ օգնութիւն կը ցուցաբերէ խումբի առաջատարներ՝ Քեւըն Դիւրանտ ին եւ Ռասել Վեստպրուք ին՝ 2012 թուականի NBA-ի գերեզրափակիչ հանդիպումներու ժամանակ։ Նոյն տարին Հարտենին կը շնորհուի տարուան պահեստային մրցանակը (անգլ.` Sixth Man of the Year)։ Յաջորդ մրցաշարքին Հարտեն «Հիուսթըն Ռօքէթս» կը տեղափոխուի՝ դառնալով մեկնարկային խաղցող:
Նաճլաա Ֆաթհի
Ասպարէզ
Ֆաթհին դերասանութեան սկսած է Եգիպտական ​​շարժանկարի բնագաւառին մէջ, 15 տարեկանին, երբ ան մօտեցաւ թատերավար Ատլի Էլ-Մուալիտին, մինչդեռ Ալեքսանտրիայի լողափին էր իր ընկերներուն հետ: Ան 1967-ին դուրս եկած է դպրոցէն: Ան դերասանութեան քայլերը սկսաւ 1968-ին Լիբանանի (Պէյրութի) մէջ արտադրուած Աֆրա (Երաժշտութեան) եգիպտական ​​ֆիլմին մէջ։ Ֆիլմի թատերավարը, Ալի Պատախանը, վերապահումներ ունեցաւ Ֆաթիի մասին, բայց անոր ընկեր՝ Ռամսիս Նակիպը անոր տեսաւ որպէս ներուժ սիրավէպի պատկերակ: 1970-ականներու ընթացքին ան հանդէս եկած է տարեկան մօտ 15 ֆիլմերով, հիմնականին սիրային տրամաներ: Եգիպտական ​​շարժապատկերի ոլորտէն ներս ան միայն երկրորդն էր դերասանուհի Ֆաթէն Համամայի համար, որ կը գործէր թիւով կամ սիրային ֆիլմերու մէջ։ 1980-ականներու ընթացքին Ֆաթհին հիմնականին հեռացաւ այս դերէն եւ սկսաւ աւելի բարդ դերեր խաղալ ընկերային եւ քաղաքական հարթութեան վրայ:
Ճէյմս Հարտեն
Ճէյմս Հարտեն՝ Դիւրանտի եւ Վեստպրուքի հետ (այն ժամանակ դեռ «Թանտըր»ի դիմագիծեր) հանդէս կը բերէ Միացեալ Նահանգներու պասկէդպօլի ազգային հաւաքականի կազմին՝ Լոնտոնի ողիմպիական խաղերուն դառնալով ոսկէ մետալակիր։
Դպրոցական արհեստ
Յաճախած է Արտեզիայի աւագ դպրոցը (Լեյքվուտ, Քալիֆորնիա նահանգ)։ Աւագ դպրոցի 2-րդ տարին իր հաշուին միջինը արձանագրուած է 13 միաւոր։ Յաջորդ ուսումնական տարին Հարտեն կը բարելաւէ միջինին ցուցանիշերը՝ 18 միաւոր եւ 3 արդիւնաւէտ փոխանցում։ Նոյն տարին 33 յաղթանակի եւ 1 պարտութեան ընդհանուր ցուցանիշով Արտեզիայի դպրոցական խումբը կը տիրանայ Քալիֆորնիոյ նահանգային դպրոցական առաջնութեան։ Յաղթանակը կը կրկնուի յաջորդ տարուան վերջաւորութեան՝ 33 յաղթանակի եւ 2 պարտութեան խմբային արդիւնքով։
Նաճլաա Ֆաթհի
Ասպարէզ
ԱՆ ստացած է լաւագոյն դերասանուհիի մրցանակ «Էլ Կարաժ»ի մէջ իր դերակատարման համար (1995), ուր ան կը խաղար անմարդկային եւ աղքատացած միայնակ մօր մը դերը, որ կ՛ապրէր շարժակ բմակարամի մէջ իր հինգ երեխաներու հետ: Ֆիլմը հիմնուած էր ճշմարիտ պատմութեան վրայ եւ Ֆաթհին նկարագրեց այն որպէս «ամենադժուար եւ ցաւալի» դերը, որ ան ստիպուած էր խաղալ: Գրող Նակլա Էլ-Պազի խօսքերով, ֆիլմը յաջողեցաւ բարձրացնել բնակչութեան գերհզօրացման մասին իրազեկութեան մակարդակը:
Ճէյմս Հարտեն
Համալսարանային արհեստ
Դպրոցը աւարտելէ ետք Հարտեն երկու ուսումնական տարի հանդէս կու գայ Արիզոնայի նահանգային համալսարան ի «Տեւիլս» ակումբին մէջ : 2007-2008 խաղաշրջանին Հարտեն ունեցած է 35 հանդիպում՝ այս անգամ մանրայատակի վրայ միջին անցընելով 35 րոպէ եւ իր հաշուին արձանագրելով 20 միաւոր, 5 արգելափակում, 1 խլում, 3 կորուստ եւ 4 փոխանցում։
Նաճլաա Ֆաթհի
Անձնական կեանք
Ֆաթհին երկու անգամ ամուսնացած էր եւ իր երկրորդ ամուսինին հետ ունեցան Եասմինա անունով դուստր մը: 1992-ին ան ամուսնացաւ յայտնի եգիպտացի լրագրող եւ հաղորդավար Համտի Քանտիլի հետ: Մինչ ան յայտարարած էր որ իր առաջին ամուսնութիւնը՝ 1969-ին, գաղտնի պահած էր իր ընտանիքէն, 1971-ին իր երկրորդ ամուսնութիւնը նկարագրած է որպես հաւասարակշռող գործողութիւն իր կեանքին համար, նոր համբաւի, բախտի եւ ընտանիքը բարձրացնելու փորձին մէջ: Ան 2000-ին հարցազրոյցի մը ընթացքին ըսաւ, որ Կանտիլը, իր ներկայի ամուսինը, «առաջին մարդն է, ով ինձ հմայած է, դիւրին չէ կախարդել ինձ, բայց ան կրցաւ: Ես ինձ ուսանող կը զգամ, երբ անոր հետ եմ: Ամէն օր նոր յայտնութիւններ կը յայտնաբերեմ»։
Ճէյմս Հարտեն
Օքլահոմա Սիթի Թանտըր
Հարտեն ընտրուած է «Օկլահոմա Սիթի Թանտըր» ի կողմէ՝ NBA-ի 2009 թուականի տրաֆթ ի առաջին ռաունտի 3 թիւի ներքեւ։ Նոյն թուականին՝ 12 Յուլիս ին Հարտեն հիմնական մարզական պայմանագիր կնքած է «Թանտըր»ի հետ։
366 (թիւ)
366 (երեք հարիւր վաթսունվեց) զոյգ եռանիշ բնական թիւ է 365-ի եւ 367-ի միջեւ
Ճէյմս Հարտեն
Հիուսթըն Ռօքէթս
Պայմանգրի երկարաձգման հարցին պատճառով «Թանտըր»ի ղեկավարութեան հետ համաձայնութիւն չգտնելով, Հարտեն տեղ կը գտնէ «Հիուսթըն Ռօքէթս» ակումբին մէջ։
366 (թիւ)
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:366
Նաճլաա Ֆաթհի
Անձնական կեանք
Ան կ՛աջակցի պաղեստինեան հարցին եւ համապարփակ արաբականութեան: Եգիպտոսի նախկին նախագահ Կամալ Ապտուլ Նասերը 1967-ի պատերազմին պարտութենէն ետք երբ կը յայտարարէ իր հրաժարականը, Ֆաթհին կը միանայ կազմակերպուած բողոքի հաւաքներուն: Ան պաղեստինեան աւանդական զգեստը հագած էր շարք մը հարցազրոյցներու եւ հանրային իրադարձութիւններու ժամանակ, որպէս համերաշխութեան արտայայտութիւն եւ ըսած է թէ  խորապէս խառնաշփոթ է պաղեստինեան տարածքներուն վրակ եղած Երկրորդ Intifada-ն, մասնաւորապէս, Մուհամէտ Տուրրայի սպանութիւնը յայտարարելով՝ «Իմ երջանկութիւնը տեղի ունեցած իրադարձութիւններու պատճառով (պաղեստինեան տարածքներուն մէջ) փլուզուած է, ես չեմ գիտեր թէ ինչպէս պէտք է  100 տոկոսով ուրախ ըլլամ, իսկապէս, ​​բան մը ներսս մութ է»:
Ճէյմս Հարտեն
Անձնական կեանք
2015 թուականի Յունիսին ան հանդիպած է ամերիկահայ հեռուստատեսային դէմքի՝ Քլոյի Քարտաշեան ի հետ, սակայն նոյն տարին անոնք կը բաժնուին :
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:1989 ծնունդներ Ստորոգութիւն:Լոս Անճելըս ծնածներ Ստորոգութիւն:Մարզիկներ
Քուէյթի Ազգային Վարժարան
Քուէյթի Ազգային Վարժարան, կառուցուած է Քուէյթ Ազգային Առաջնորդարանին կողմէ 1960-ին։
ՔՈՒԷՅԹԻ ԱԶԳԱՅԻՆ ՎԱՐԺԱՐԱՆԻ ՊԱՏՄԱԿԱՆ ԱԿՆԱՐԿ
Քուէյթի մէջ 1950-1960 ական թուականներուն սկսաւ կազմուիլ փոքրաթիւ հայկական գաղութ, Պարսկաստանէն, Սուրիայէն եւ Լիբանանէն ժամանած յատկապէս աշխատանք որոնող հայ երիտասարդներով: 50-ականի վերջը եւ 60-ականի սկիզբը, այդ թիւը կը հասնի մօտաւորապէս հազար հոգիի, որոնց մէջ արդէն իսկ ամուսնացած զոյգեր կային եւ այդ պատճառով միտք կը յղանայ անհատ ազգայիններու մօտ վարժարան մը բանալու: Եւ որովհետեւ միայն հայերով դժուար պիտի ըլլար այդ ծրագիրը իրականացնել, վարժարանը կը հիմնուի, որպէս ՙԱրաբ-Հայկական վարժարան՚ անունով:
Արաբ - Հայկական վարժարանի Հիմնադիր անհատները, Տնօրէնութիւնը եւ Ուսուցչական կազմը
Այդ օրերու կրթական նախարար Նորին Վսեմութիւն Շէյխ Ապտալլա Ճապէրը 5000 ռուբիէ նուիրատութեամբ եւ վերոյիշեալ ազգայիններու իւրաքանչիւրին որոշ գումարի մը նուիրատութեամբ կը գնուին գոծածուած գրասեղաններ, գրատախտակներ եւ այլ անհրաժեշտ իրեր եւ կը վարձուի Սալմիէյի անապատային շրջանին մէջ իրար կից երկու արաբական տուներ, իւրաքանչիւրը երեք սենեակ եւ մէկ կառատուն ու յարակից բաժիններ (խոհանոց, բաղնիք), որոնց բակերը իրարմէ անջատող կեդրոնական պատը քանդելով կ՚ունենան մօտ 300 քառակուսի մեթր տարածութեամբ բակ մը եւ փոքր դպրոցի մը յարմարութիւններով օժտուած ուսումնական յարկ մը: Դպրոցի տնօրէն կը նշանակուի Պրն. Յարութիւն Սահակեան, որը դպրոցի արտօնագրի առնչութեամբ աշխատած էր: Տնօրէնի աշխատակիցները կ՚ըլլան քանի մը հայ տիկիններ՝ Նեկտար Յակոբեան, Նուարդ Աստուրեան, Վարդանոյշ Եումշագեան եւ քանի մը օտար ուսուցիչներ:
Դպրոցը կ՚ունենայ մանկապարտէզի չորս կարգեր՝ ծիլ, բողբոջ, կոկոն եւ ծաղիկ, ու նախակրթարանի երկու կարգեր միայն առաջին եւ երկրորդ դասարաններ, ընդամէնը երկու հարիւր տասը աշակերտ-աշակերտուհիներ, որոնցմէ հարիւր քառասունը օտար՝ փաքիստանցի, արաբ, հնդիկ, իսլամ եւ քրիստոնեայ խառն, իսկ մնացած եօթանասունը՝ հայ աշակերտներ:
Դպրոցը հազիւ փակուած՝ տնօրէնը անվերադարձ կը ճամբորդէ: Հիմնադիր մարմինը, որը անկախ մարմին մը եղած է ոչ հաշուետու համայնքի ղեկավար մարմնին կ՚իյնայ նիւթական ծանր պարտաւորութեան տակ եւ ճարահատ կը դիմէ աջակցութեանը՝ օրուան եկեղեցական իշխանութեան:
Եկեղեցւոյ Հոգաբարձութեան կազմ
Եկեղեցւոյ հոգաբարձութիւնը, պարոնայք՝ Երուանդ Պարսումեան, Յակոբ Սողոմոնեան, Յակոբ Տէրտէրեան, Յակոբ Օհաննէսեան եւ Յովհաննէս Թորիկեան սիրով կ’ընդառաջեն դպրոցի հիմնադիր մարմնին նիւթական օժանդակութեամբ մը նախ, եւ ապա խառն ժողովով մը, որմէ կը յառաջանայ նոր հոգաբարձական կազմ մը՝ պարոնայք՝ Երուանդ Թէրզեան, Տիգրան Մաճարեան, Միհրան Զաքարեան, Մինաս Զէյթունցեան, Կարապետ
Դպրոցի Ազգայնացումը
Եկեղեցւոյ հոգաբարձութիւնը, պարոնայք՝ Երուանդ Պարսումեան, Յակոբ Սողոմոնեան, Յակոբ Տէրտէրեան, Յակոբ Օհաննէսեան եւ Յովհաննէս Թորիկեան սիրով կ’ընդառաջեն դպրոցի հիմնադիր մարմնին նիւթական օժանդակութեամբ մը նախ, եւ ապա խառն ժողովով մը, որմէ կը յառաջանայ նոր հոգաբարձական կազմ մը՝ պարոնայք՝ Երուանդ Թէրզեան, Տիգրան Մաճարեան, Միհրան Զաքարեան, Մինաս Զէյթունցեան, Կարապետ Կարապետեան, Յարութիւն Փիլիպոսեան, Վիգէն Շաղզոյեան, Անդրանիկ Քէօֆթէճեան, Ժոզէֆ Սապպաղեան եւ Դաւիթ Թահմազեան:
1961-62 Տարեշրջան
1961-1962 տարեշրջանին կը վերաբացուի դպրոցը՝ կքած նիւթական ծանր բեռան տակ: Հոգաբարձութեան կարգադրութեամբ արձանագրութիւնները կը կատարէ Տիկ. Վարդանոյշ Եումշագեան՝ նախորդ տարուան պայմաններով: Ուսուցչական կազմին վրայ կու գան աւելնալու Մանկապարտէզպանուհի Տիկ. Վէրգին Կարապետեան, օրիորդներ՝ Պարտագճեան եւ Իրլանտուհի մը, որպէս անգլերէնի ուսուցչուհի: Աշակերտութեան թիւը զգալիօրէն կը նուազի 120 աշակերտի՝ փոխան նախորդ տարուայ 210-ի:
Այս դժուարին կացութեան մէջ, 28 Դեկտեմբեր 1961-ին, կը ժամանէ երիտասարդ նոր ընծայ՝ Տէր Պարոյր Քհնյ. Սարգիսեանը, ձեռնադրուած յատկապէս Քուէյթի հայ գաղութին համար: Արժանապաիւ Տէր հայրը իր ընտանիքի եօթը անդամներուն հետ միասին կը հաստատուին դպրոցէն ներս իրենց յատկացուած սենեակի մը մէջ: Նոյն յարկին մէջ իրենց դրացի ունենալով Տիկ. Վարդանոյշ Եումշագեանը իր ընտանիքով, մեքենավարեր՝ Պրն. Սարգիսն ու Ժանը, ատաղձագործ ու դերասանապետ Գրիգոր Պարտագճեանը:
Արժանապատիւ Տէր հօր ժամանման կը զուգադիպի Ամանորի եւ Ս. Ծնունդի արձակուրդները: Դպրոցը կը վերաբացուի Տէր Հօր տնօրէնութեամբ:
Ան առաջին հերթին դպրոցի պիւտճէն հաւասարակշռելու մտահոգութենէն մղուած, նախ ինք կը տրամադրուի բոլորովին ձրիօրէն գործելու այդ տարին եւ ապա պաշտօնէ կ’արձակէ հայ եւ արաբ երկու ուսուցչուհիներ: Կը դադրեցնէ դպրոցէն ներս աշակերտներուն կաթ եւ կարկանդակ բաժնելու սովորութիւնը, կը քաջալերէ նախքան իր ժամանումը սկսուած հանգանակութիւնը, ապա անմիջապէս կը ներկայացուի տրամախօսութիւն մը «Եօթանասուննոց Փեսան»՝ պրն. Գրիգոր Պարտագճեանի ղեկավարութեամբ եւ մասնակցութեամբ երիտասարդներ՝ Աւետիս Պուլղուրճեանի, Մանուէլ Մէլէտեանի եւ այլոց, որոնք նախորդ տարեշրջանին ներկայացուցած էին նաեւ «Թիւ 5 Խելաքարը» տրամախօսութիւնը:
Դպրոցին նիւթական մարզը բաւականին ապահոված, Արժ. Տէր հայրը կը մշակէ նաեւ ուսումնական ծրագիր, առաւելաբար զարկ տալով հայերէնին: Կը պատրաստէ դասացուցակ, կը դասաւանդէ կրօնի եւ երգի դասերը, հայերէնի եւ հայոց պատմութեան նիւթերը կը յանձնէ Տիկ. Վարդանոյշին, թուաբանութիւն, աշխարհագրութիւն եւ գիտութիւն բոլորն ալ հայերէն լեզուով Տիկ. Նուարդ Աստուրեանին, իրլանտուհին անգլերէն լեզու, արաբ ուսուցչուհի մը արաբերէն, թուաբանութեան եւ պատմութեան նիւթերը արաբերէն լեզուով աւանդելի: Նախակրթարանի ուսուցչուհիները իրենց ազատ պահերուն պէտք է օգնէին նաեւ վարիչ մանկապարտիզպանուհի Տիկ. Վէրգին Կարապետեանին:
Այս տարի, առաջին անգամ ըլլալով, ամավերջի հանդէս մը կը կազմակերպուի: Տոմսերը բաւական սուղ կը վաճառուին՝ 3 Ք.Տ. դարձեալ ապահովելու համար վարժարանին այնքան անհրաժեշտ նիւթականը: Տեղին է նշել, որ վարժարանի վարձքը ամիսը կը կազմէր 90 Ք.Տ.:
1961-1962 ուսումնական տարեշրջանի հանգանակութիւնը եւ տագնապը եւ նոր վարչութեան ընտրութիւն
1961-1962 ուսումնական տարեշրջանը կը փակուի 2400 Ք.Տ.ի բացով մը: Այս անգամ Արժ. Տէր հայրը կը կազմէ նուիրահաւաք յանձնախումբ. յանձինս մեծայարգ՝ Ներսէս Շաղզոյեանի, Միհրան Զաքարեանի, Բաբգէն Մարտիրոսեանի, Տիկ. Վարդանոյշ Եումշագեանի եւ Նուարդ Աստուրեանի, որոնք Արժ. Տէր հօր հետ միատեղ կը պտըտին թաղէ-թաղ, տունէ-տուն եւ խանութէ-խանութ՝ դրամ հաւաքելու դպրոցին բացը փակելու համար: Հանգանակութիւնը սպասուած արդիւնքը կու տայ եւ կը գոյանայ 1600 Ք.Տ.:
1962-ին արժանի է յիշատակել, որ տագնապ մը կ’առաջանայ Տէր հօր եւ գործող մարմիններու (Եկեղեցւոյ իշխանութեան եւ դպրոցի հիմնադիր մարմնին) միջեւ: Տէր Պարոյր Քհնյ. Սարգիսեան կ’առաջարկէ, որ գործող երկու մարմիններն ալ հրաժարին եւ իրենց տեղը տան ժողովրդային ընտրութեամբ ստեղծուած մարմնի մը, որը պատասխանատու պիտի ըլլար գաղութին ազգային, եկեղեցական, կրթական, ընկերային եւ այլ հարցերուն: Երկրորդ, դպրոցի հիմնադիր մարմնէն քանի մը անձեր՝ Տէր հօր ընկերակցութեամբ, անյապաղ պէտք էր ներկայանային կրթական նախարարութեան եւ ներկայացնէին Արժ. Տէր հայրը, որպէս տէրն ու տնօրէնը դպրոցին:
Ասոնցմէ առաջինը, եկեղեցւոյ իշխանութիւնը սիրով ընթացք կու տայ Արժ. Տէր հօր առաջարկին եւ իր հաւաքական հրաժարականը կը դնէ անոր տրամադրութեան տակ խոստանալով շարունակել իր պաշտօնը ցնոր տնօրինում: Իսկ դպրոցի հիմնադիր մարմնէն քանի մը անձեր կ’ընդիմանան Տէր հօր առաջարկին եւ չեն ներկայացներ իրենց հրաժարականը: Տէր հայրը ինք կը հրաժարի տնօրէնի պաշտօնէն եւ կը խոստանայ վերադառնալ միայն այն ատեն, երբ ընդունին իր առաջարկները: Այս վիճակին մէջ ուշ գիշերին բոլորն ալ իրենց հաւաքական հրաժարականը կը ղրկեն ներկայացուցիչներու միջոցաւ Տէր հօր եւ կը խնդրեն, որ յաջորդ օրն իսկ պատրաստ ըլլայ Տէր հայրը, իրենց հետ միասին ներկայանալու կրթական նախարարին: Մարմինները կը շարունակեն իրենց գործունէութիւնը մինչեւ ընտրութիւն, որը տեղի կ’ունենայ 30 Օգոստոս 1962-ին: Որոշուած օրը, 21 տարիքը բոլորած աւելի քան 550 երիտասարդներ, կը ներկայանան քուէ տալու: Ընտրութիւնները կ’անցնին կազմակերպուած ու կ’ընտրուին հետեւեալ իննը ազգայինները՝ Երուանդ Պարսումեան, Ներսէս Շաղզոյեան, Կրիշ Յովսէփեան, Ժան Մելիտոնեան, Միհրան Զաքարեան, Պօղոս Մխճեան, Ալեքսան Տաղլեան, Յակոբ Սողոմոնեան եւ Յակոբ Օհաննէսեան: Ընտրութեան արդիւնքը Արժ. Տէր հայրը բացատրական նամակով մը կը ղրկէ Կիլիկիոյ Կաթողիկոս Ն.Ս.Օ.Տ.Տ Զարեհ Հայրապետին, առ ի վաւերացում: Վեհափառ հայրապետը զայն կը վաւերացնէ եւ կը կոչէ Քուէյթի հայ համայնքի վարչութիւն: Նոր ստեղծուած մարմինը անմիջապէս կը նշանակէ դպրոցի հոգաբարձութիւնը հետեւեալներէն՝ Արսէն Շամոյեան (ատենապետ), Գուրգէն Աֆարեան, Սահակ Թուճեան, Արտաշէս Պաղտասարեան, Գաբրիէլ Թասլագեան, Վասիլ Ագլեան եւ Ժագ Արթինեան: Այսպիսով վարժարանը կը գործէ որպէս ազգային ընտրովի մարմնի ենթակայ եւ հաշուետու:
1962-1963 Տարեշրջան
Ուսումնական այս տարեշրջանը պէտք է համարել դպրոցի պատմութեան մէջ, որպէս նոր շրջան, դպրոցը արդէն Ազգային վարժարան է՝ ենթակայ Ազգային իշխանութեանց: Նշանակուած է հոգաբարձական նոր կազմ: Իսկ վարժարանի շէնքը կը պարպուի հոն ապրող բնակիչներէն: Սակայն ծնողները տակաւին վերապահութեամբ կը մօտենան դպրոցի հանդէպ: Արժ. Տէր հայրը կ’այցելէ տունէ-տուն եւ կը թելադրէ ծնողներուն, որ հայկական վարժարան ղրկեն իրենց զաւակները: Այս տարեշրջանին վարժարանը կ’ունենայ 150 աշակերտ` հայ եւ արաբ, նախակրթարանի եւ մանկապարտէզի մէջ:
Այս տարեշրջանին Ֆահահիլի շրջանի 12 հայ աշակերտութեան համար կը գնուի նոր փոխադրակառք մը:
Ուսումնական համեմատաբար յաջող շրջան մը կ’ըլլայ 1962-1963 տարին: Ծնողներու վստահութիւնը կ՚ապահովուի:
1963-1964 Տարեշրջան
1963-1964 տարեշրջանին յատկանշական փոփոխութիւն մը չ’ըլլար ուսուցչական կազմէն ներս: Վարժարանը կ’ունենայ 4-րդ կարգ: Աշակերտութեան թիւը կը հասնի 165-ի: Կը նշանակուի նոր հոգաբարձական կազմ՝ Արտաշէս Պաղտասարեան, Արամ Սեփէթճեան, Պերճ Աբրահամեան, Յովհաննէս Պարտագճեան, Բաբգէն Մարտիրոսեան, Յարութիւն Փիլիպոսեան եւ Գաբրիէլ Թասլագեան:
1964-1965 Տարեշրջան
1964-1965 տարեշրջանին դպրոցը կը փոխադրուի Ռըմէյսիէ, այժմու Եկեղեցւոյ շէնքը: Աւելի ընդարձակ եւ դպրոցի յարմարութիւն ունեցող շէնք մը, 100 Ք.Տ. ամսական վարձքով: Վարժարանը կ’ունենայ Ե. կարգ: Արժ. Տէր հօր օգնականուհի կը հրաւիրուի Օրդ.Մարի Սարգիսեան (Օհաննէսեան), որ նոյն ժամանակ կը ստանձնէ հայերէն եւ հայոց պատմութիւն դասաւանդելու պարտականութիւնը: Աշակերտութեան թիւը կը հասնի 180-ի: Տնօրէնութեան եւ կրթական նախարարութեան փոխադարձ կապերը սերտ կ’ըլլան: Այս վերջինին օտար վարժարաններու բաժնի պատասխանատու Սէյէտ Ֆէհմի Էլ Ղոսէյն միշտ դրական գնահատական կ’արձանագրէ վարժարանին առնչութեամբ:
Այս տարեշրջանին հոգաբաձութիւնը վարժարանին նիւթական վիճակը աւելի բարւօքելու եւ հայ երիտասարդութիւնը դպրոցին շուրջ հաւաքելու իրար հետ ծանօթացման ու շաբաթը գէթ օր մը իրարու հետ անցընելու հնարաւորութիւնը ստեղծելու մտահոգութեամբ, կ’որոշէ թոմպոլայի խաղեր կազմակերպել Ուրբաթ օրերը: Այս առնչութեամբ կը հրաւիրուի Պրն. Ժան Փամպուքեան, որ հոգաբարձութեան մասնակցութեամբ ամէն Ուրբաթ, երեկոյեան կանուխ ժամերէն սկսեալ մինչեւ ուշ գիշեր, կանոնաւոր կերպով կը կազմակերպեն թոմպոլայի խաղեր դպրոցի բակին մէջ: Այս հաւաքները գաղութէն ներս մեծ հետաքրքրութիւն կը ստեղծեն եւ առիթ կ’ընծայեն, որ ամէն Ուրբաթ աւելի քան հինգ հարիւր երիտասարդներ դպրոց հաւաքուին: Դպրոցը կ’ապահովէ նիւթական կոկիկ գումար մը:
Տարի մը տեւող այս ձեռնարկը մատնութեան մը հետեւանքով կը դադրեցուի պետութեան հրահանգով:
Կառավարութեան հրաւէրով Այս տարեշրջանին՝ հայրենի արուեստագէտներ կ’այցելեն դպրոց
1964-ի Նոյեմբերին, կառավարութեան հրաւէրով, Քուէյթ կը ժամանեն խումբ մը արուեստագէտներ, որ շաբաթ մը ամբողջ Քիֆանի դպրոցին մէջ ելոյթներ կու տան: Հայերէնի արուեստագէտները՝ Էլիա Մինասեան, Նորայր Մնացականեան, Ճիւան Գասպարեան, Հրաչիկ Աբգարեան, Հրաչիկ Մուրատեան եւ ուրիշներ, Հինգշաբթի առաւօտ կը ժամանեն դպրոց Ազգային իշխանութեան փափաքին ընթացք տալով եւ աւելի քան երկու ժամ տեւող իրենց յայտագրով մեծ խանդավառութիւն կը ստեղծեն աշակերտութեան մօտ:
Յատկանշելի իրադարձութիւն՝ քուէյթահայութիւնը կ’օժտուի իր կրօնական պահանջները բաւարարող համեստ շինութեամբ մը՝ եկեղեցիով մը
Երրորդ յատկանշելի իրադարձութիւն մը, որը թէեւ կրօնական բնոյթ կը ներկայացնէ, սակայն սերտօրէն կապուած է դպրոցի հետագայ ճակատագրին հետ: Այսպէս մինչեւ 1965-ի Փետրուարը մեր եկեղեցւոյ արարողութիւնները՝ պատարագ ամէն Ուրբաթ, պսակ եւ թաղման արարողութիւնները կը կատարուէին բողոքականներու եկեղեցիին մէջ, այս վերջիններու կրօնական ժողովին բարեհաճ արտօնութեամբ, տարեկան փոքր նիւթական նուէրի մը դիմաց:
1965-ի Յունուարին, բողոքական եկեղեցին գրաւոր կերպով կը յայտնէ, որ այսուհետեւ եկեղեցին ազատ ժամ չունի տրամադրելի ու կը խնդրուի մեզմէ, որ մեր գոյքերը փոխադրենք: Նոյն տարին Մեծ Եղեռնի յիսնամեակը ըլլալով համայնքի վարչութիւնը որոշած էր արժանի շուքով տօնել այդ թուականը: Պէյրութէն յատկապէս հրաւիրուած էր Գարեգին Եպս. Սարգիսեանը (հետագային Կաթողիկոս) պատարագելու եւ հանդիսութեան բանախօսելու: Դժուարին այս կացութեան մէջ կ՚որոշուի Տէր հօր առաջարկը, որ դպրոցին բակին մէկ մասը 11 մեթր լայնք եւ 25 մեթր երկայնքի վրայ պատրաստել սրահ մը եւ վերածել զայն եկեղեցիի: Համայնքի վարչութիւնը անմիջապէս կը վաւերացնէ առաջարկը եւ կ’ամբողջացնեն առանց քաղաքապետարանի արտօնութեան:     Մատնութեան որպէս արդիւնք, քաղաքապետարան կը կանչուի Տէր հայրը, սակայն Տէր հայրը կը համոզէ, թէ նոր շինութիւնը անհրաժեշտութիւն մըն է դպրոցին, որպէս սրահ եւ ճաշարան: Քաղաքապետարանի կողմէ կ’արտօնուի պայմանով, որ այլ ապօրինի շինութիւնները քանդուին այդ տարածքէն ներս:
Ահա այսպիսով քուէյթահայութիւնը կ’օժտուի իր կրօնական պահանջները բաւարարող համեստ շինութեամբ մը՝ եկեղեցիով մը, որը թէեւ հեռու է հայկական ճարտարապետական կառոյց մը ըլլալէ, ոչ գմբէթ ոչ զանգակատուն: