cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Շիմոն Փերես
Կենսագրութիւն
Փերես Ռապի Շներսոնին պատմած է, որ ինք ծնած է ծնողներուն տուած Ռեպպէի օրհնութեան շնորհիւ, եւ ինք հպարտ է անոր համար ։ Փերեսի մեծ հայրը՝ Ռապպի Զվի Մելցըրը մեծ ազդեցութիւն ունեցած է Փերեսի կեանքին վրայ։ Հարցազրոյցներէն մէկուն ընթացքին, ան նշած է․ "Մանուկ հասակիս մեծցած եմ իմ մեծ հօրս տունը,... Ան է կրթած է ինծի։... Մեծ հայրս ինծի Թալմուտ ուսուցանած է։ Անիկա հեշտ չէ, ինչպէս կը թուի։ Ընտանիքս հետեւողներէն չէր։ Իմ ծնողներս Առաքելական չէին, բայց ես Հարետի էի։ Անգամ մը լսեցի, որ ծնողներս շաբաթ օրը ձայնասփիւռ կը լսէին եւ կոտրեցի զայն ։ Չորս տարեկանին հայրը Փերեսը տարաւ Ռատուն, որպէսզի Իսրայէլի Մէյր Կագանի օրհնութիւնը ստանայ։
1932-ին, Փերեսի հայրը գաղթեց Պաղեստին եւ հաստատուեցաւ Թէլ Աւիւի մէջ։ 1934-ին ընտանիքը հետեւեցաւ անոր : Ան այցելեց Պելֆոր կրթարան, եւ Կելա Կրթարան (Առեւտուրի աւագ դպրոց) Թէլ Աւիւի մէջ։ 15 տարեկանին ան կը տեղափոխուի Պէն Շեմենի գիւղատնտեսական դպրոց եւ քանի մը տարի կ'ապրի Գեւա կիբուցի մէջ ։ Փերես Ալումոթ կիբուցի հիմնադիրներէն մէկն էր։ 1941-ին ան ընտրուեցաւ երիտասարդ աշխատաւորներու սիոնիստական շարժման քարտուղար եւ 1944-ին կը վերադառնայ Ալումոթ, ուր ան կ'աշխատի իբրեւ կթուոր, չոբան եւ կիբուցի քարտուղար։
20 տարեկանին, ան ընտրուած էր "Աշխատող եւ սորվող երիտասարդութիւն" ազգային քարտուղարութեան կազմի անդամ, ուր ան 12 անդամներէն Մապայ կուսակցութեան երկու աջակիցներէն էր։ Երեք տարի ետք ան իր ձեռքը վերցուց շարժումը եւ մեծամասնութեան յաղթեց։ Մապայ կուսակցութեան առաջնորդներ Տաւիտ Պէն-Գուրիոն եւ Բերլ Կացելսոն սկսան հետաքրքրուիլ անով, եւ զայն ընդգրկեցին Մապայի քարտուղարութեան մէջ։
1944-ին, Փերեսը առաջնորդեց ապօրինի արշաւ դէպի Նեգեւ, այնուհետեւ մուտքի արտօնութիւն պահանջող ռազմական փակ գօտի։ Արշաւախումբը, որ բաղկացած էր պատանիներու խումբէ, Պալմախ հետախոյզէ, կենդանաբանէ եւ հնագէտէ, կը ֆինանսաւորէր Պէն Գուրիոն եւ ծրագրած էր Եիձակ Սադեհի առաջնորդ Պալմախ, ապագայ հրէական բնակավայրը Հրէական պետութեան կազմին մէջ ընդգրկելու ծրագիրի մէկ մասն էր։ Խումբը ձերբակալուեցաւ Բրիտանական սպայի գլխաւորած Պետեւին ուղտի պարեկային ծառայութեան կողմէ։ Սկիզբը անոնց տարին Բեյէր Շեւա, այնուհետեւ արաբական փոքր քաղաք մը եւ երկու շաբաթ ազատազրկեցին տեղական բանտին մէջ։ Փերես ի յաւելում ազատազրկման, շատ մեծ տուգանք ստացաւ։
Փերեսի բոլոր ազգանակները, որորնք մնացած էին Վիշնեւայի մէջ, Հոլոքոսթի ընթացքին սպաննուեցան, անոնք հրդեհուեցան սինագոգի մէջ։
1945-ին, Փերես կ'ամուսնանայ Սոնիա Գելմանի հետ, որ գերադասեց հանրային աչքէ հեռու մնալ։ Անոնք ունեցան երեք երեխայ։ Սոնիա Փերես առողջութեան պատճառով 2007-ի նախագահական երդմնակալութեան արարողութեան չկրցաւ ներկայ գտնուիլ։ Ան մահացաւ 20 Յունուար 2011-ին՝ 87 տարեկան հասակին։
1946-ին Փերես եւ Մոշէ Տայան ընտրուեցան Մապայի պատուիրակության երիտասարդ անդամներ Պազէլի Սիոնիստական քոնկրէսին մասնակցելու։
1947-ին, Փերես միացաւ Իսրայէլեան պաշտպանութեան ուժերու նախորդող Հագանահին։ Տաւիտ Պէն Գուրիոն զայն դարձուց անձնակազմի եւ ռազմական գնումներու պատասխանատու։ Փերես կը ղեկավարէր պաշտպանութեան նախարարութեան պատուիրակութիւնը ԱՄՆ-ի մէջ։ Այդ ընթացքին ան կ'ուսանէր անգլերէն, տնտեսագիտութիւն, եւ փիլիսոփայութիւն Նիւ Եորքի համալսարանին մէջ, եւ յառաջադէմ կառավարում՝ Հարվարտի համալսարանին մէջ։
Պաշտպանութեան Նախարարութիւն
1952-ին Փերես նշանակուեցաւ Իսրայէլի պաշտպանութեան նախարարութեան գլխաւոր տնօրէնի տեղակալ, յաջորդ տարի ան դարձաւ գլխաւոր տնօրէն։ Ան այդ պաշտօնը ստանձնեց 29 տարեկանին, ըլլալով ամէնէն երիտասարդը այդ պաշտօնին մէջ։
Ան կը մասնակցէր զինամթերքի ձեռքբերման գործարքներուն եւ ռազմավարական դաշինքներու կնքմանը, որ շատ կարեւոր էր Իսրայէլ պետութեան համար։ Ան կարեւոր դեր ունեցաւ Ֆրանսայի հետ սերտ յարաբերութիւններու հաստատման գործին մէջ, ապահովելով հսկայական ծաւալի որակեալ զէնքի ձեռքբերում, որուն շնորհիւ տարածաշրջանին մէջ յաջողեցաւ հաւասարակշռութիւն ապահովել։
Փերեսի շնորհիւ Իսրայէլը ձեռք բերաւ կատարելագործուած Տասօ Միրաժ III ֆրանսական հակազդեցիկ կործանիչ, հիմնադրեց Նեգեւի միջուկային կեդրոնը, եւ Ֆրանսայի, Միացեալ Թագաւորութեան եւ Իսրայէլի միջեւ եռակողմ համաձայնագիր ձեռք բերաւ Սուէզի ճգնաժամի վերաբերեալ։
1956 Սուէզի Ճգնաժամը
1954-էն Փերես, ըլլալով Պաշտպանութեան նախարարութեան գլխաւոր տնօրէն, ներգրաւուած էր Ֆրանսայի եւ Բրիտանիոյ հետ համագործակցութեամբ 1956-ի Սուէզի պատերազմի ծրագրման մէջ։ Պէն Գուրիոն Փերեսը գործուղած էր Փարիզ, Ֆրանսայի կառավարութեան հետ գաղտնի բանակցութիւններ վարելու համար։ Փերես վճռորոշ դերակատարութիւն ունեցաւ Ֆրանսական եւ Իսրայէլեան ռազմական յարձակման պայմանագիրի բանակցություններուն մէջ։ 1954-ի Նոյեմբերին Փերես այցելեց Փարիզ, ուր Ֆրանսայի պաշտպանութեան նախարար Մարի-Փիեռ Քիոնիկ հաստատեց, որ կամայական զէնք, որ Իսրայէլը կը ցանկայ ձեռք բերել Ֆրանսան կը վաճառէ։ 1955-ի սկզբներին, Ֆրանսիան մեծ քանակությամբ զենք առաքեց Իսրայել։ 1956-ի Ապրիլին, Փերեսի յաջորդ այցելութեան ժամանակ, Ֆրանսան համաձայնեցաւ անտեսել եռակողմ հռչակագիրը եւ Իսրայէլին աւելի շատ զէնք տրամադրել։ Նոյն այցելութեան ընթացքին Փերես տեղեկացուցած էր ֆրանսացիներուն, որ Իսրայէլ որոշած է 1956-ին Եգիպտոսի հետ պատերազմիլ։ 1956-էն Ֆրանսան դարձաւ Իսրայէլի ամենամօտիկ դաշնակիցը եւ գործընկերը Մերձաւոր Արեւելքի մէջ։
Սեւրի մէջ, Փերես Ֆրանսայի եւ Բրիտանիոյ պաշտպանութեան եւ արտաքին գործոց նախարարութիւններու բարձրաստիճան պաշտօնեաներու հետ ծրագրեցին Սուէզի ճգնաժամի կարգագորումը։ Բրիտանիան եւ Ֆրանսան հաստատեցին իրենց աջակցութիւնը Իսրայէլին՝ Եգիպտոսի դէմ դաշինքին միանալով։ Կողմերը պայմանաւորուեցան, որ Իսրայէլը պիտի ներխուժէ Սինայ։ Բրիտանիան եւ Ֆրանսիան պիտի միջամտեն, իբրեւ թէ անջատելու Իսրայէլի եւ Եգիպտոսի ուժերը, երկուքին հրահանգելով ջրանցքի երկու կողմէն 16 քմ հեռաւորութիւն պահպանել։ Այնուհետեւ ըստ ծրագիրին Բրիտանիան եւ Ֆրանսան պիտի պնդեն, որ այդպիսի կարեւոր երթուղիի վերահսկողութիւնը Եգիպտոսի կողմէ անապահով է, ուստի անհրաժեշտ է իրականացնել Անգլո-Ֆրանսական վերահսկողութիւն։ Սեւրի համաձայնագիրը Բրիտանիոյ վարչապետի կողմէ ներկայացուած է իբրեւ "պետականութեան բարձրագոյն ձեւ"։ Երեք դաշնակիցները, յատկապէս Իսրայէլը յաջողութեամբ իրականացուցին իրենց ռազմական նպատակները։ Այնուամենայնիւ ԱՄՆ եւ ԽՍՀՄ ծայրահեղ բացասական արձագանգը ստիպեցին Բրիտանիոյ եւ Ֆրանսային դուրս գալ տարածաշրջանէն։
Քաղաքական Ասպարեզը
Փերես Քնեսէթի մէջ առաջին անգամ ընտրուեցաւ 1959-ի ընտրութիւններու ժամանակ, Մափայ կուսակցութեան կողմէ։ Ան ստանձնեց Պաշտպանութեան փոխնախարարի պաշտօնը եւ մնաց մինչեւ 1965։ Փերես եւ Մոշէ Դայան լքեցին Մափայ կուսակցութիւնը, Տաւիտ Պէն-Գուրիոնի հետ նոր` Ռաֆի կուսակացութիւն հիմնելու համար, որ հաշտուեցաւ Մափայի հետ եւ 1968-ին միացաւ հաւասարեցում ձախակողմեան դաշինքին։ 1969-ին, Փերես նշանակուեցաւ Իսրայէլի Ներգաղթեալներու հարցերու նախարար եւ 1974-ին, որոշ ժամանակ Տեղեկատուութեան նախարարի պաշտօնը ստանձնելէ ետք, ան նշանակուեցաւ Պաշտպանութեան նախարար Եիձակ Ռապինի կառավարութեան տակ։ Կոլտա Մայերի հրաժարականէն ետք դարձաւ վարչապետի աթոռի համար պայքարի Ռապինի գլխաւոր մրցակիցը։ Այդ ընթացքին Փերես կը շարունակէր Ռապինի հետ մրցիլ կուսակցութեան ղեկավարի պաշտոնը ստանձնելու համար, սակայն 1977-ի կուսակցութեան ընտրութիւններուն ան կրկին պարտուեցաւ։
Փերես դարձաւ կուսակցութեան ղեկավար մինչեւ ընտրությունները, երբ Ռապին հրաժարական տուաւ արտարժոյթի սկանդալի մէջ իր կնոջ ներգրաւուածութեան պատճառով։ Քանի որ իրաւաբանօրէն Ռապին չէր կրնար հրաժարական տալ անցումային կառավարութեան վարչապետի պաշտօնէն, ան պաշտօնապէս մնաց իբրեւ վարչապետ, մինչդեռ գործնականին մէջ գործող վարչապետը Փերեսն էր։ Փերես առաջնորդեց Հաւասարեցումը ընտրութիւններու ընթացքին, որ բերաւ Դաշինքի միակ պարտութիւնը, մինչդեռ Լիքուդը Մենահեմ Բեգինի գլխաւորութեամբ դաշնակցութիւն ձեւաւորելու եւ ձախերը բացառելու համար բաւարար քանակութեամբ մանդատներ ձեռք բերաւ։ Միայն մէկ ամիս ետք Փերես ստանձնեց ընդդիմութեան առաջնորդի դերը։ Միայն 1980-ին Ռապինի հետ վերամիաւորուելէ ետք, 1981-ի ընտրութիւններուն աւելի քիչ կորուստ ունեցաւ։ 1984-ի ընտրութիւններուն դաշինքը յաղթեց միւս կուսակցութիւններուն, սակայն չկրցաւ մեծամասնութիւն կազմել՝ անհրաժեշտ 61 մանդատ, ձեւաւորելու ձախակողմեան դաշնակցութիւնը։ Հաւասարեցումն ու Լիքուդը անսովոր "թաւալական" պայմանաւորուածութիւն ձեռք բերին՝ Վարչապետի պաշտօնը պիտի շարունակէ վարել Փերեսը, իսկ Լիքուդի առաջնորդ Եիձիկ Շամիր պիտի ստանձնէ արտաքին գործոց նախարարի պաշտօնը։ Այդ ժամանակաշրջանի ամենացայտուն դրսեւորումը անոնց համատեղ այցելութիւնն էր Մարոք՝ խորհրդակցելու համար Մարոքի թագաւոր Հասան Բ.-ի հետ։
Իբրեւ գործարքի մաս, երկու տարի ետք, Փերեսն ու Շամիրը տեղերով փոխուեցան։ 1986-ին ան դարձաւ արտաքին գործոց նախարար։ 1988-ին, Փերես Հաւասարեցում դաշինքին տարաւ աւելի նեղ պարտութեան մը։ Ան համաձայնեցաւ Լիքուդի հետ դաշնակցութիւն կազմել, այս անգամ զիջելով վարչապետի աթոռը Շամիրին ամբողջ ժամկէտին։ 1988–90 Ազգային միասնութեան կառավարութեան մէջ, Փերես ստանձնած էր փոխվարչապետի եւ Ֆինանսներու նախարարի պաշտօնը։ Ան եւ Հաւասարեցում դաշինքը վերջնականապէս լքեց կառավարութիւնը 1990-ին, երբ անոր ձախերու հետ դաշնակցութիւն կազմելու փորձերը տապալեցան։ 1990-էն, Փերես կը ղեկավարէր Քնեսէթի ընդդիմութիւնը մինչեւ 1992-ի սկիզբը, երբ ան պարտուեցաւ Իսրայէլի աշխատաւորական կուսակցութեան ընտրութիւններուն։ Փերես մնաց քաղաքականութեան մէջ 1992-էն որպէս Ռապինի արտաքին գործոց նախարար։ Եասեր Արաֆաթի Պաղեստինի ազատութեան կազմակերպութեան հետ գաղտնի բանակցութիւններու պատճառով Օսլոյի համաձայնագիրը ստորագրուեցաւ, որ Ռապինին, Փերեսին եւ Արաֆաթին ապահովեցին Նոպէլեան մրցանակ։ 1995-ին, Ռապինի սպաննութենէն ետք, Փերես եօթը ամիս պաշտօնավարեց իբրեւ վարչապետ եւ պաշտպանութեան նախարար մինչեւ 1996-ի վարչապետի եւ օրէնսդիր իշխանութեան ընտրութիւնները, որոնց ընթացքին ան կը փորձէր պահպանել խաղաղութեան գործընթացը։ Իր կառավարման ընթացքին, Փերես համացանցը մտցուց Իսրայէլ եւ ստեղծեց Իսրայէլի վարչապետի կայքը։ Միեւնոյնն է 1996-ին, ան վարչապետի ընտրութիւններուն պարտուեցաւ Բենիամին Նեթանիաուին։ 1997-ին ան չփորձեց վերընտրուիլ աշխատաւորական կուսակցութեան առաջնորդ եւ փոխարինվեց Էհուդ Պարաքով։ Պարաք մերժեց Փերեսի փորձը պահպանել կուսակցութեան նախագահի աթոռը եւ 1999-ի կառավարութեան ձեւաւորման ընթացքին զայն նշանակեց նուազագոյն կարեւորութեան պաշտօնի՝ Իսրայէլի մարզային զարգացման նախարար։
2000-ին Փերես մասնակցեցաւ Իսրայէլի նախագահական ընտրութիւններուն, արարողակարգային պաշտօն, որ սովորաբար կը լիազօրէ վարչապետի ընտրութիւնը։ Յաղթելու պարագային ան պիտի ելլար առաջին վարչապետը, որ պիտի դառնար նախագահ։ Ինչեւէ, ան պարտվեց ընտրութիւնները Լիկուդի թեկնածու Մոշր Կացաւէն։ Կացաւի յաղթանակը մասնակիօրէն կը վերագրուէր այն փաստին, որ Փերես ծրագրած էր իր դիրքը օգտագործել աջակցելու Էհուդ Պարաքի կառավարութիւն երթալով ոչ հանրածանօթ խաղաղութեան գործընթացին։ 2006-ի օրէնսդրական օրգանի ընտրութիւններու նախաշէմին, Փերես յաղթեց 2005-ի Աշխատաւորներու կուսակցութեան նախագահի ընտրութիւններուն։ Իչրեւ կուսակցութեան առաջնորդ, Փերես յաջողեցաւ կարելի եղածին չափ յետաձգել ընտրութիւնները։ Ան հայտարարեց, որ վաղաժամ ընտրութիւնները պիտի վտանգեն 2005-ի Կազայէն դուրս գալու ծրագիրը եւ կուսակցության դիրքերը Շարոնի հետ ազգային միասնութեան կառավարութեան մէջ։ Սակայն մեծամասնութիւնը վաղ ընտրութիւններուն կը սատարէր, այսպիսով Փերես իր 40% ձայներով, առաջնորդի ընտրութիւններուն, պարտուեցաւ Պերեցին՝ 42.4% ձայներով։
Յետ Նախագահական Շրջան
2013-ի Ապրիլին, Փերես յայտարարեց, որ ան չ'ուզեր երկարել իր պաշտօնավարումը 2014-էն ետք։ Անոր յաջորդը՝ Րիււէն Րիւլինը, ընտրուեցաւ 10 Յունիս 2014-ին եւ պաշտօնը ստանձնեց 24 Յուլիս 2014-ին։
Մահը
13 Սեպտեմբեր 2016-ին, Փերես, 93 տարեկանին, ստացած է լայնածաւալ կաթուած" եւ բժշկական հսկողութեան տակ մտած Իսրայէլի Շեպա բժշկական կեդրոնին մէջ։ Անոր վիճակը կայունացաւ, սակայն 27 Սեպտեմբեր-ին տեղեկութիւն ստացուեցաւ, որ ան գլխուղեղի անշրջելի կաթուած ստացած է եւ օրգաններու խաթարում։ և գտնվում է մահամերձ վիճակում։ Նա մահանում է հաջորդ օրը հիվանդանոցում։ Ըստ Նիւ Եորք Թայմսի Փերես իր երկրի կառուցման համար ըրած է որեւէ մէկէ աւելի ջանք թափած է, կայացնելով հզօր ռազմական բանակ եւ հսկայական աշխատանք տարած է իր արաբ դրացիներուն հետ խաղաղութիւն հաստատելու համար։"
Շիմոն Փերես ստանձնած է նախարարական տարբեր պաշտօններ։ Ան 11 մենագրութիւններու եւ արաբ-իսրայէլեան հակամարտութեան մասին պատմող բազմաթիւ յօդուածներու հեղինակ է։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Իսրայէլի վարչապետներ Ստորոգութիւն:Իսրայէլի նախագահներ Ստորոգութիւն:Խաղաղութեան Նոպէլեան մրցանակի դափնեկիրներ Ստորոգութիւն:Իսրայէլի արտաքին գործոց նախարարներ Ստորոգութիւն:2 Օգոստոսի ծնածներ Ստորոգութիւն:28 Սեպտեմբերի մահացածներ
362 (թիւ)
362 (երեք հարիւր վաթսուներկու) զոյգ եռանիշ բնական թիւ է 361-ի եւ 363-ի միջեւ
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:362
Ջղային Անախորժակութիւն
Ջղային անախորժակութիւնը (anorexia nervosa) կը յատկանշուի նիհարնալու տենչով, գիրութեան վախով, ընդունելի եւ բնական մարմինի ծանրութեան կշիռքի մերժումով ու կիներու մօտ դաշտանի խանգարումով (amenorrhea) : Անիկա շատ բարդ եւ լուրջ բժշկական հարց մըն է։ Այս անուանումը հաւանաբար սխալ եղած է, որովհետեւ ենթականները ախորժակ կ'ունենան, սակայն նախապաշարուած կ'ըլլան կերակուրով: Այս հիւանդութենէն տառապողներուն 95 տոկոսը կիներ են : Անիկա ընդհանրապէս կը սկսի պատանեկան տարիներուն: Ջղային անախորժակութեան հիմնական պատճառը անորոշ է, սակայն արդի կենցաղային մօտեցումներուն հետեւանքով նիհարնալու կամ նիհար տեսնուելու փափաքը տիրական ազդակ է :
Յաւելեալ
Մասնագէտ հոգեբոյժներու համաձայն՝ անհատական ճնշուածութիւն, առանձնութիւն, անապահովութիւն, կատարեալին ձգտում, բարդ հարցեր եւ զգացական կացութիւններ ունեցողները աւելի հակամէտ կ'ըլլան ունենալու ջղային անախորժակութիւն, քան ուրիշներ: Ըստ մասնագէտներուն՝ հիմնական հարցը ընկերային, զգացական եւ կենսաբանական (biological) խորք ունի: Ծնողական պարտադրանք, ընկերային շրջանակի ճնշում, մարմնական լաւ երեւոյթ ունենալու մարմաջ եւ պարուհի դառնալու փափաք՝ որոշապէս մեծ դերակատարութիւն ունին այս հիւանդութեան յառաջացման մէջ: Այս հիւանդութենէն տառապողներուն անհատականութիւնը (self-esteem) հիմնուած է որքանով նիհարնալու եւ կշիռք կորսնցնելու վրայ։ Անոնք կը խորհին, որ ուրախ պիտի ըլլան, եթէ կշիռք կորսնցնեն: Անոնց հիմնական նպատակը նիհարնալն է եւ ո՛չ թէ առողջութիւնը: Անոնք նախպաշարուած են միայն իրենց մարմինին երեւոյթով։
Հիւանդներուն մեծամասնութիւնը տնտեսական լաւ վիճակ ունեցողներ են: Անոնք կ'ըլլան շատ բծախնդիր, ուշիմ եւ լաւագոյնին, կատարեալին ու մեծ յաջաղութեան ձգտողներ: Անոնք շարունակ կերակուրի մասին կը մտածեն եւ կը խօսին, կը սերտեն կերակուրներու տեսակները եւ սննդեղէններու ջերմոյժի քանակը, շուկայի պատրաստ կերակուրներու տուփերուն վրայ գրուած գրութիւնները շարունակ կը կարդան, կերակուրի պատրաստութեան թերթիկները կը պահեն, կերակուր պատրաստելու դասընթացքներու կը հետեւին, սննդականոնի գիրքեր կը կարդան, ճաշացուցակներ կ'ուսումնասիրեն, դժուար եւ բարդ կերակուրներ կը պատրաստեն ուրիշներու համար, յաճախ կը ստեն իրենց կերածին մասին, իրենց կերակուրը գաղտնի տեղ մը կը պահեն կամ կը թափեն, որպէսզի չուտեն: Անոնք շատ քիչ կ'ուտեն, կը հետեւին զօրաւոր սննդականոնի, կը սպառեն քիչ շաքար պարունակող սննդեղէններ, հանրութեան դիմաց չեն ուտեր եւ կը փորձեն փախուստ տալ, կը մերժեն հրամցուած կերակուրը, շատ կը ծամեն եւ ծամելէ ետք կուլ չեն տար: Որքան նիհարնան, այդքան աւելի նիհարնալ կ'ուզեն:
Ջղային անախորժակութենէ տառապող անձը կ'ունենայ փքուածութիւն, փորի անորոշ ցաւ, փորի պնդութիւն, սեռային կեանքի նկատմամբ անտարբերութիւն, ընկճուածութիւն, թեթեւ մարմնական ջերմ, դաշտանի խանգարում, եւ անդաշտանութիւն (amenorrhea), ջրանուազում (dehydration), սիրտի զարկի դանդաղանք եւ անկանոն տրոփում, զարկերակային ճնշումի նուազում, սիրտի աշխատանքի դանդաղում եւ երբեմն սրտականգ (cardiac arrest):
Ամէն օր եւ նոյնիսկ մէկ օրուան ընթացքին քանի մը անգամ կը կշռուին՝ տեսնելու համար կշիռքի փոփոխութիւնները: Կը պժգան եւ կը զզուին, եթէ 5 կրամ աւելցած են: Անոնց միակ մտասեւեռումը կերակուրներն են, ջերմոյժն է, խիստ սննդականոնն է եւ մարմինի արտաքին երեւոյթն է:
Անոնք շատ քիչ ժամանակ կը տրամադրեն ընկերային կեանքի, ընկերներու, ընտանեկան կեանքին եւ այլ հաճելի աշխատանքներու եւ ժամանցներու: Յաճախ կը թերանան իրենց ընտանեկան պարտականութիւններուն մէջ եւ կ'ունենան ընտանեկան անհասկացողութիւններ:
Ջղային անախորժակութիւնը կը յառաջանայ երկու ձեւերով.
Երկարատեւ ջղային անախորժակութեան պատճառով ենթական կ'ունենայ նորաստեղծ ընկճուածութիւն, մարմնական տկարութիւն, յոգնածութիւն, մտածելու դանդաղանք, մոռացկոտութիւն, տկար յիշողութիւն, չոր եւ դեղնորակ մորթ, դիւրաբեկ եղունգներ, փորի պնդութիւն, փքուածութիւն, ակռաներու փտում, սակաւարիւնութիւն, սիրտի անկանոն զարկ, տկարութիւն, դաշտանի խանգարում եւ դադար, տղոց մօտ թեսթոսթերոնի (testosterone) նուազում, արեան ճնշումի նուազում, գլխապտոյտ, նուաղում, գլխու ցաւ, աղուամազերու աճ ամբողջ մարմինին վրայ, անքնութիւն, ջրանուազում, ոսկրափխրում, պաղի անհանդուրժողականութիւն, ոտքերու եւ ձեռքերու ուռեցք, ջղագրգռութիւն եւ անձնասպանութեան մտածողութիւն:
10 տոկոսը ջղային անախորժակութիւնէ տառապող հիւանդներուն, որոնք դարմանումի չեն ենթարկուիր կ'ունենայ վատ հետեւանքներ, մինչեւ իսկ մահ:
Յառաջացած պարագաները պէտք է ենթարկուին շտապ դարմանումի եւ հիւանդանոցային խնամքի ու հսկողութեան: Անոնց կը կիրարկուին ներերակային հեղուկներ եւ աղ, կրածին (calcium), D կենսանիւթ եւ առողջապահական սննդեղէններ: Շատեր պէտք կ'ունենան հոգեբուժական դարմանումի: Ջղային անախորժակութիւն ունեցող անձը երբ առողջ ինքնաճանաչում ունենայ եւ ընդունի, որ հիւանդագին հարց մը ունի՝ կրնայ դարմանուիլ շուտով եւ վերջնականապէս:
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հիւանդութիւններ
Սուրհանդակ (թերթ, Կ. Պոլիս)
Պատմութիւն
Լոյս տեսած է 1899–1908 թուականներուն, Կոստանդնուպոլիս։ Խմբագիրներ՝ Զայրմայր (Կեզիւրեան), Տիգրան Արփիարեան, Տիգրան Զաւէն, Ենովք Արմէն։
Հանդէս եկած է Օսմանեան կայսրութեան վարած հայահալած քաղաքականութեան դէմ, անդրադարձած է արեւմտահայութիւնը յուզող ազգային, տնտեսական հարցերուն, միջազգային քաղաքական իրավիճակին։
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հայ պարբերականներ Ստորոգութիւն:Հանդէսներ Ստորոգութիւն:Մամուլ
Սրտի Անբանական Բաբախում
Սրտի Կազմախօսութիւն
Սիրտը կազմուած է 4 խռոչներէ՝ վերին երկու նախախորշերը (atrium) եւ վարի երկու փորոքները (ventricles): Աջ եւ ձախ խռոչները կը բաժնուին զօրաւոր հիւսկէնաւոր պատով մը՝ միջնեպատով (septum), իսկ վերին եւ ստորին խռոչները իրարու կը բացուին փականներու (valves) միջոցով: Ձախ կողմի փականը կը կոչուի երկփեղկանի փական (mitral valve) եւ աջ կողմի փականը կը կոչուի եոխփեղկանի փական (tricuspid valve):
Սրտի Բաբախումի Բնախօսական Զարգացում
Սրտը կ՛աշխատի երբ մկանները բնական պայմաններու մէջ անընդհատ կը կծկուին (contract) եւ կը թուլանան: Այս կծկումը կը կոչուի «systole», իսկ թուլացումը՝ «diastole»: Սրտի մկանները կը կծկուին ներսրտային ինքնագործ ելեկտրական կեդրոնի մը խթանշաններով (impulses), որոնք կեդրոն կ՛ելլեն, կ՛անցնին նախախորշերուն մէջէն ու կը հասնին փորոքներ: Առողջ անձի մը պարագային 60-100 գրգիռներ դուրս կու գան այս կեդրոնէն ամէն մէկ վայրկեան:
Սրտի Անբնական Բաբախում
Որեւէ մէկ խանգարում այս ներստամկանային ինքնագործ ելեկտրական կեդրոնին մէջ՝ սրտի անբնական բաբախումի պատճառ կը դառնան:
Սրտի անբնական բաբախումը սրտի մկաններու ինքնագործ եւ շարունակական կծկումներու խանգարումն է, որուն պատճառով սրտի բաբախումը կրնայ ըլլալ արագ, դանդաղ, խանգարուած կշռոյթով եւ կամ ալ կորսուած (missed):
Երբ սրտի բաբախումը ամէն մէկ վայրկեանին մէջ 100-է աւելի է՝ կը կոչուի արագ բաբախում, իսկ 60-է նուազ՝ դանդաղ բաբախում: Կան մարդիկ որոնք ի ծնէ ունին սրտի դանդաղ բաբախում, սակայն անոնք կ՛ապրին բնական ու առողջ:
Ջափահասները բնական պայմաններու մէջ մէկ վայրկեանին մէջ 60-100 սրտի բախբախում կ՛ունենան, իսկ քունի ընթացքին բաբախումը կը նուազի, որովհետեւ մարմինը նուազ թթուածինի պէտք կ՛ունենայ, եւ այդ պատճառով սիրտը նուազ ուժգնութեամբ կը գործէ եւ հետեւաբար նուազ արագութեամբ:
Նորածինի պարագային ան կ՛ունենայ 90-160 բաբախում մէկ վայրկեանին մէջ, իսկ պատանին՝ 80-150 բաբախում եւ 6-8 տարեկանին՝ 60-110 բաբախում:
Սրտի զարկը բնական աճ կ՛արձանագրէ յաճախ վազելէ, արագ աշխատանքէ եւ մարզանքէ ետք, սակայն այս պայմաններէն դուրս անբնական զարկը ախտաբանական երեւոյթ կ՛ունենայ:
Սրտի անբնական բաբախումը յաճախ իբրեւ բժշկական հարց մը տեսնուած է, որ կը պատահի որեւէ տարիքի եւ սեռի, սակայն աւելի յաճախակիօրէն կը պատահի երիտասարդներու եւ երէցներու:
Սրտի աջ եւ ձախ նախախորշերը եւ փորոքները կրնան ունենալ անբնական եւ խանգարուսծ արագ կծկումներ, որոնք տարբեր ձեւերով կը յայտնուին, օրինակ՝ թրթռացում (flutter) եւ թարթախում-դող (fibrillation) եւ կամ նոպայական (paroxysmal) արագ կծկումներ:
Տեսակներ
Սրտի անբնական բաբախումի յաճախակի տեսնուած տեսակներն են՝
Այս վերոյիշեալ տեսակներէն փորոքային դողը ամէնէն վտանգաւորն է որ կրնայ մահ պատճառել, իսկ նախախորշային դողը յարաբերաբար ամէնէն անմեղն է:
Պատճառներ
Սրտի անբնական բաբախումը կը յառաջանայ հետեւեալ հիւանդութիւններէ եւ ախտաբանական երեւոյթներէ՝
Ախտանշաններ
Սրտի անբնական բաբախում ունեցող անձը կրնայ ունենալ հետեւեալ ախտանշանները՝ ըստ ախտապատճառներու.
Ախտաճանաչում
Սրտի անբնական բաբախումի ախտաճանաչումը կը կատարուի հետեւեալ ձեւով՝
Դարմանում
Սրտի անբնական բաբախումի դարմանումը կը կատարուի հետեւեալ դարմանամիջոցներով՝ ենթաբաբախումի պարագային՝ սրտի դանդաղ աշխատանքը կարգաւորող սարքի (pacemaker) զետեղում կրծքավանդակին մէջ, սրտի թարթափումի պարագային՝ դողը կասեցնող յատուկ թարթախազերծիչ սարքի (defibrillator) գործածութիւն, հակաբախումի դեղերու գործածութիւն եւ ախտապատճառներու դարմանում:
Մեղմ սրտի անբնական բախումները, որ տեղի կ՛ունենան առանց ախտանշաններու՝ որեւէ դարմանումի չի կարօտիր, սակայն հեւանդը բժշկական հետեւողական հսկողութեան տակ պէտք է մնայ: Նուազագոյն ախտանշանի գոյութեան պարագային, սրտի անբնական բաբախումը պէտք է դարմանուի որպէսզի բարելաւուի ենթակային սրտի աշխատանքը:
Բարդութիւններ
Սրտի ամբնական բախումներու պարագային հետեւեալ բարդութիւնները կրնան յառաջանալ.
Սրտականգը շտապ օգնութոիւն կը պահանջէ՝ փրկելու համար հեւանդին կեանքը, եւ այս պարագային յատուկ սարքով մը ելեկտրական հարուածային գրգռութիւն կը կիրարկուի կրծքավանդակին վրայ՝ սրտի դողը կեցնելու համար:
Քամալ Ուտ-Տին Սպահանցի
Քամալ Ուտ-Տին Սպահանցի (պարսկերէն՝ كمال الدين اصفهانى) կամ Քամալ Ուտ-Տին Իսմայիլ (պարսկերէն՝ كمال الدين اسماعيل) (1237-1172) Պարսիկ բանաստեղծ։ Քամալ Ուտ-Տին Սպահանցին ըլլալով մէկ ուրիշ պարսիկ բանաստեղծի՝ Ճամալ Ուտ-Տին Սպահանիցի ին որդին, գերազանցած է հօրը։ Գրած է Գասիտաներ (պարսկերէն՝ قصيده) եւ բանաստեղծութեան այլ ձեւեր։ Քամալ Ուտ-Տինը կը սպաննուի Մոնկոլներու արշաւանքներուն ժամանակ, ու կը թաղուի անպաճոյճ գերեզմանի մը մէջ։ Անոր շիրիմը կը գտնուի Սպահանի Ճույպարէհ (պարսկերէն՝ جویباره) շրջանին մէջ։
Յովհաննէս Քհնյ. Նաճարեան
'''Տ. Յովհաննէս Քհնյ. ՆաՃարեան'''(1880 - 1936), Աւազանի անունով՝ Կարապետ, ծնած է տէօրթեոլցի ծնողքէ, Տէօրթ-Եօլի մէջ, ըստ քահանայից արխիւնեւրուն՝ 1880-ին եւ րստ «Հասկ» ամսապրին՝ 1884-ին։ Ան եւրկրորդ զաւակն է Հաճի Փանոս Նաճարեւանի, որ շինողն է Տէօրթ-Եօլի Ս. Մինաս Եկեւղեցւոյ։
Նախակրթութիւնը ստացած է Տէօրթ-֊եօլի ազգային վարժարանին մէջ, ուր սորված է հայերէն, թրքերէն լեղուներ, թուաբանութիւն, աշխարհագրութիւն ու եկեղեցական երգեցողութիւն։
Ան փոքր տարիքին կորսնցուցած է ծնողքը եւ ապրած որբութեամբ։ Հարկադրուած ընդհատած է ուսումը եւ մտած ազատ ասպարէզ։ Աշխատած է նպարավաճաոի մը քով ու տարիներու ընթացքին իր մէջ զարգացուցած է աոեւտրական գիծր։ Երխնայողութեամբ ձեոնարկած է անձնական գործի։ Աոեւտրական իր ընդունակութիւնն ու փորձառութիւնը զինք առաջնորդած են աւեւլի մեծ տարողութեամբ աշխատանքներու։ Նիւթական յաջողութիւններ արձանագրած է, տնտեսապէս զօրացած՝ ժամանակ մր ետք ունեցած է սեփական տուն, կալուած եւ խանութ։
Հազիւ քսան եւ հինգ տարիքը բոլորած պատրաստուած է ամուսնութեան։ Ընտրած է իր կեանքի ընկերր՝ հայրենակից Մանուկ Պալեանի դուստրը՝ Նոյեմզարր, որուն հետ պսակուած է Տէօրթ–Եօլի մէջ, 1905-ին եււ ունեցած՝ երեք մանչ եււ աղջիկ մր։
Երբ իմացած է Տէօրթ-Եօլի հայերուն ու իր ընտանիքին տարագրութեան լուրը, փրկագին վճարած ու աղատած է թրքական բանակի ծառայութենէն։
Ապա, Տէօբթ-Եօլի տարագիբներուն հետ, ան ընտանեօք գաղթած է Հալէպ, ուր երեք ամիս մնալէ ետք, հայասէր չէրքէզ մեծահարուստի մը օզնութեամբ, ինք ու 55 հայ տարագիր ընտանիքնեը պատսպարուած են անոր ագարակին մէջ աւելի քան երկու տարիներ։ Ապահովութեան համար պատահած է, որ օրերով տան մէջ արգե֊լափակուած մնան։ Այստեզ կեգութեան ընթացքին, իրենց նիւթական խնայողութիւնը վերջազած՝ սկսած է չքաւոըութիւնը։ Պատահած է, որ օրերով անօթի պաոկած են։
Կարապետ հասկնալէ ետք մանրամասնութիւնը, ընտանեօք տեղափոխուած է Ճսըը-Շղուր, որ կր գտնուի Քեսապի եւ Անտիոքի միջեւ, եւ իրրեւ պաշտօնեայ ընդունուած ու իր աշխատանքի վաստակով ապահոված է տան ապրուստը։ Իր պարկեշտ ընթացքին համար, կարճ ժամանակ մր վերջ, իրեն վստահուած է նաեւ երկրորդ պաշտօն մը գրասենեակէն ներս։
Իսկ 1918-ի զինադադարին, ան տեղափոխուած է Տէօրթ-եօլ եւ տեղւոյն դատական գրասենեակին մէջ պաշտօնեայ նշանակուած։ Իր հանգամանքը օգտագործելով մեծ ծաոայութիւններ մատուրած 4 եկեղեցւոյ, ազգին ու իր հայրենակիցներուն եւ մօտէն հետաքրքրուած՝ իր տարագիր ժողովուրդի կեւանքով։
Երուսաղէմի Պատրիարքը՝ Տ. եղիշէ Արբ. Դուրեանի հրամանով իրեն առաջարկուած է քահանայ ձեոնադրուիլ։ Սիրով ենթարկուած է Պատրիարքի հրամանին ու պատրաստուած՝ եկեղեւցւոյ ծառայութեան։
Իր քահանայական ձեռնադրութիւնր տեղի ունեցած է ձեւռամբ Տ. Մատթէոս եպս. Գայրքճեանի, Երուսաղէմի Ա. Հրեշտակապետ Եկեդեցւոյ մէջ, 1925 Օգոստոսին, վերակոչուելով Տէր Յովհաննէս։
Քառասնօրեայ շրջանը լրանալէ ետք, Պատրիաըըի տնօրինութեամբ Տ. Յովհաննէս հոգեւոր հովիւ նշանակուած է Անդրյորդանանի փոքրաթիւ հայ դադութին։ Երկու տարի այստեղ քահանայագործելէ ետք, գաղութին թիւր աւելի կր նօսրանայ եւ ընտանիըին ապրուստր ապահովելը կը դառնայ անկարելի։ Իր դժուարութիւննեըը տեղեկագրելով Պատրիարքին, խնդըած է ըաըւոք լուծում մը։ Պատրիարքի տնօրինութեամբ Տ. Յովհաննէս տեղափոխուած է Երուսաղէմի Ս. Յակոբ վանքը, ուր վեց ամիս վայելած է Պատրիարքին հոգածութիւնը։ Այդ ժամանակամիջոցին քահանայագործութեան նոր հրաւէրներ ստացած է Ալեքսանտրէթի եւ Պէյրութի համար։
Պատրիարքի բարեհաճ հաւանութեամբ, ան այս անդամ քահանայական նոը պաշտօնով տեդափոխուած է Ալեքսանտըէթ եւ քահանայագործած՝ տեղւոյն հայ դադութին մէջ, դոըծակից ունենալով Տ. Գրիգորը Ա. քհնյ. Մինասեանն ու Տ. Յովհաննէս քհն. Թումանեանը։
Տ. Յովհաննէս Ւսկէնտէրունի մէջ քահանայագործած է մինչեւ 1932։ Երէցկինր հիւանդացած է ու բուժումի համար ղրկուած է Դամասկոս։ Բժիշկներու որոշումով անոր արգիլուած է Իսկէնտէրուն վերադաոնալ։ Տէր Հայրը այս պարագային նամակով բացատրած է Բերիոյ Թեմի Կրօնական ժողովին եւ խնդրած տեղափոխուելու արտօնութիւն։ Ւսկէնտէրունի Աոաջնորդական Փոխանորդ Տ. Գրիգոր Ա.քհնյ, Մինասեան երբ շեշտած է Տէր Հօր փոխադրութեան անհրաժեշտութիւնր, Կրօնական Ժողովր արդարացի գտնելով ընթացքը տուած է Տէր Յովհաննէսին։
1932-ին ան վերջնականապէս հաստատուած է Դամասկոս երկցկնոջ հիւանդութեան պատճաոով։ Հոգեւոր հովիւ նշանակուած 4 Ս. Սարդիս էկեդեցւոյ ու այցելու՝ շրջաններուն՝ Սուէյտայի, Գունէթրայի ու Տարաայի հայ համայնքներուն։ 1934-ին երէցկինը կր մահանայ։
Տէր Յովհաննէս հիւանդացած է ու տաոապած՝ օձախտէ (Տր)^Տ1 թշ1շ)*։ Ան երկու շաբաթ անկոդնոյ ծառայելէ ետք, վախճանած է Շաբաթ առաւօտեան ժամը 5-ին, 14 Մարտ 1936-ին, Դամասկոսի մէջ։
Հետեւեալ Կիրակի օր, Ս, Սարդիս եկեղեցւոյ մէջ թաղման ու վերջին օծման արարողութիւնր տեղի ունեցած է, ձեռամբ Տ.Եփրեմ Եպիսկոպոսին եւ մեծ բազմութեան մր ներկայութեամբ։
Ապա, մարմինը ամփոփուած է տեղւոյն Ազգ. Գերեզմանատունր, ուր դամրանական խօսած են տեարք Յակոր Վասիլեան ու Միհրան Տ. Ստեփանեան։
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հայ քահանաներ
Էվըն Փիթըրզ
Էվըն Փիթըրզ (Evan Peters, ծնած 20 Յունուար, 1987, Սբ. Լուի, Միսսուրի, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան մըն է: Ան իր առաջին դերը ստացաւ 2004-ի տրամաթիկ Clipping Adam ֆիլմին մէջ, ինչպէս նաեւ ստանձնեց գլխաւոր դեր մը ABC կայանի երեւակայական Invasion հեռուստաշարին մէջ՝ 2005էն 2006:
2004էն 2010, Փիթըրզ գլխաւոր դերեր ստանձնեց տարբեր տեսակի հեռատեսիլի ծանուցումներու մէջ, ինչպէս՝ Kelloggs, Papa John's Pizza եւ Playstation ընկերութիւններուն համար: Նոյն ժամանակաշրջանին մէջ, ան երկրորդական դերեր ստանձնած էր Disney Channel կայանի Phil of the Future հեռուստաշարին եւ The CW կայանին One Tree Hill հեռուստաշարին մէջ։ 2010-ին ան ունէր երկրորդական դեր մը իբրեւ Թոտ Հէյնզ զգայացունց Kick-Ass ֆիլմին մէջ:
Ան ամէնէն շատ ճանչցուած է իր տարբեր դերերով FX կայանի հետեւողական զգայացունց եւ տրամաթիկ American Horror Story հեռուստաշարին մէջ, որուն մէջ գլխաւոր դեր ստանձնած է հեռուստաշարին առաջին թողարկումէն ի վեր, 2011-ին: Ան նաեւ հռչակաւոր է իր Քուիքսիլվըր դերով 2014-ին թողարկուած X-Men: Days of Future Past ֆիլմին մէջ, ինչպէս նաեւ այդ ֆիլմի 2016-ի շարունակութեան՝ X-Men: Apocalypse-ի մէջ:
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:1987 ծնունդներ Ստորոգութիւն:20 Յունուարի ծնածներ Ստորոգութիւն:Ամերիկացի դերասաններ
Էտիպ Իսհագ
Էտիպ Իսհագ, զաւակն էր Օսմանեան արհաւիրքի օրերուն Էրզրում էն Դամասկոս գաղթած հայ ընտանիքի մը։ 21 Յունուար 1856-ին Դամասկոս ի մէջ աշխարհ կու գայ Իսհագ։ Նախնական կրթութիւնը ստանալու համար կը ղրկուի Լազարիստներ ու վարժարանը։
Ինչպէս բոլոր տաղանդները, Իսհագ իր պատանեկութեան շրջանին իսկ ցոյց կու տայ մտաւորական արտակարգ կարողութիւն։ Հազիւ 8-10 տարեկան, շարունակ իր դասարանին առաջինը կը հանդիսանայ, մրցանակներ կը ստանայ եւ միշտ կը գրաւէ առաջին դիրքը իր վարժարանին։ Իր խօսելու եւ գրելու ձեւէն ուսուցիչը կը կռահէ թէ պատանի Իսհագի մէջ թաքնուած գանձ մը կայ եւ յաճախ այդ մասին կը խօսի ծնողքին :
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ բանաստեղծներ
Սարգիս Նաճարեան
Ստեղծագործութիւններ եւ Գիրքի Շնորհահանդէս
Հովանաւորութեամբ Հայ կաթողիկէ համայնքի Պէյրութի պատրիարքական թեմի օգնական եպիսկոպոս Գէորգ եպս. Ասատուրեանի եւ կազմակերպութեամբ Հայ կաթողիկէ համալսարանականներու միութեան (ՀԿՀՄ), ուրբաթ, 5 մայիս 2017-ի, երեկոյեան ժամը 8:30-ին, Հայ կաթողիկէ Մեսրոպեան բարձրագոյն վարժարանի «Ֆարաճեան» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ լիբանանահայ անուանի լրագրող, Հայ կաթողիկէ պատրիարքութեան «Մասիս» պարբերաթերթի գլխաւոր խմբագիր եւ պատասխանատու տնօրէն Սարգիս Նաճարեանի «Ֆրանչիսկոս. Աղօթեցէ՛ք ինծի համար» գիրքին շնորհահանդէսը:
Շքանշան, մեծարանքի հանդիսութիւն լրագրական գործունէութեան, շնորհահանդէս»
Սարգիս Նաճարեան պարգեւատրուած է '''Տէր Ներսէս Պետրոս ԺԹ. կաթողիկոս պատրիարք'''ի ձեռամբ Սբ. Մեսրոպ Մաշտոց շքանշանով, '''Բենեդիկտոս ԺԶ. Պապին կողմէ Մեծն Սուրբ Գրիգորի Ասպետի շքանշանով, ՀՀ Մովսէս Խորենացի նախագահական շքանշանով, ինչպէս նաեւ Լիբանանի Կաթողիկէ հաղորդամիջոցներու կեդրոնին կողմէ մարոնիներու պատրիարք Պշարա Ռաաի'''ի ձեռամբ:
Հովանաւորութեամբ հայ կաթողիկէ համայնքի Ներսէս-Պետրոս ԺԹ. պատրիարքին եւ կազմակերպութեամբ Ս. Գրիգոր Նարեկացի կեդրոնին, Կիրակի, 21 նոյեմբեր 2010-ին, երեկոյեան ժամը 7:00-ին, ՀԿՄ-ի «Արարատեան» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ մեծարանքի հանդիսութիւն Սարգիս Նաճարեանի լրագրական գործունէութեան 50-ամեայ յոբելեանին առիթով, ինչպէս նաեւ շնորհահանդէս, յոբելեարի «Դէմ առ դէմ» հատորին։ Ձեռնարկին ներկայ էին հոգեւորականներ, քաղաքական գործիչներ, պատկան մարմիններու ներկայացուցիչներ, յոբելեարին ընտանեկան պարագաները եւ մեծաթիւ բազմութիւն։
«Տարուան Մարդ»ը
Ֆրանչիսկոս Պապի ընտրութեան առաջին տարուընէ արդէն միջազգային լրատուամիջոցները ուշադրութեան կեդրոն դարձուցին Սարգիս Նաճարեանի գործունէութիւնը, իսկ աշխարհահռչակ «Թայմ» պարբերականը իր դեկտեմբեր 2013-ի թիւին մէջ զայն նկատեց «Տարուան Մարդ»ը:
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Լիբանան ծնածներ Ստորոգութիւն:Լրագրող-խմբագիր Ստորոգութիւն:Հասարակական գործիչներ Ստորոգութիւն:Հրապարակագիրներ Ստորոգութիւն:Խմբագիրներ
Հարաւափրիկեան Իզիքօ Թանգարան
Իզիքօ (Հարաւափրիկեան իզիքօ-թանգարան, անգլ.՝ Iziko South African Museum), Հարաւափրիկեան Հանրապետութեան ազգային թանգարան, որ տեղակայուած է Քէյփթաունի կեդրոնը` Քամփանի Կարտէնի (Company’s Garden) տարածքին:
Իզիքօ քոսա լեզուով կը նշանակէ "օջախ, ընտանիք" :
Պատմութիւն
Թանգարանը հիմնադրուած է 1825-ին լորտ Չարլզ Սոմերսեթի կողմէ` դառնալով երկրորդ գիտահետազօտական հաստատութիւնը երկրին մէջ: 1897-էն կը գտնուի իր ներկայի տեղը Քամփանի Կարտէնի մէջ:
Ունի Ափրիկէի մէջ խոշորագոյն ցուցադրութիւնները կենդանաբանութեան, հնաբանութեան եւ հնագիտութեան բնագավառին մէջ : 20-րդ դարու վերջը թանգարանի բազայի վրայ ստեղծուած է թանգարանային համալիր, որու մէջ միաւորուած են Քէյփթաունի քանի մը այլ թանգարաններ:
Լայնօրէն յայտնի է նաեւ որպէս կրթական եւ լուսաւորչական հաստատութիւն, որու թանգարանային հաւաքածոները կ՛ընդգրկեն Հարաւային Ափրիկէիի կեանքի անհետացած եւ ներկայիս գոյութիւն ունեցող ցուցանմուշներ, բնիկ ժողովուրդներու մշակութային ժառանգութեան առարկաներ, որոնք կ՛ուսումնասիրեն գիտնականներու եւ ուսանողներու կողմէ եւ կ՛օգտագործեն հասարակական լուսաւորչական միջոցառումներու եւ ցուցահանդէսներու կազմակերպման նպատակով: Թանգարանային համալիրի կազմին մէջ կը գործէ նաեւ ժամանակակից աստղադիտարան:
Տարեկան թանգարան կ՛այցելեն մօտաւորապէս 400 հազար հոգի: Կը համարուի Քէյփթաուն քաղաքի զբօոսաշրջային, տեսարժան վայրերէն մէկը: Կը ֆինանսաւորուի ՀԱՀ Գեղարուեստական մշակոյթի գիտութեան եւ սարքաւորումներով բաժին ամենամեայ դրամաշնորհի հաշուին: Հետազօտութիւնները եւ այլ ծրագրերը կ՛իրականացուին հետազօտական կազմակերպութիւններու եւ Քէյփթաուն քաղաքի ելեւմտացոյցի միջոցներու, իսկ առանձին պարագաներու նաեւ մասնաւոր հանգանակութիւններու հաշուին:
Զրադաշտականութիւն
Զրադաշտականութիւն, կրօնք, որ յառաջացած է հիմնադիր՝ Զրադաշտ անունէն, որ ապրած է Պարսկաստանի մէջ, Ք.Ա 6-րդ դարուն:
Զրադաշտականութիւնը Հնդկաստանի մէջ հաստատուելէ ետք, հետեւորդները ճանչցուած են իբրեւ «Փարսիներ», որ կը նշանակէ «պարսիկներ»: Ժամանակի ընթացքին կրօնքը կոչուած է նաեւ Մազդայականութիւն՝ իրենց Ահուրա-Մազդային անունով:
Հետեւորդները եւ Տարածումը
Զրադաշտականներուն թիւը ներկայիս 150.000-էն աւելի չէ ամբողջ աշխարհի տարածքին: Անոնց կեդրոնացուած տեղը հնդկաստանի Պոմպէյ շրջանին մէջն է: Զրադաշտականները կ'ապրին հնդկական շրջաններուն մէջ:
Խորհրդանշաններ
Զրադաշտականներուն խորհրդանշանները կու գան Հին Պարսկաստանէն: Ամէնէն նշանաւոր խորհրդանիշը ֆրաւահար կոչուած թեւաւոր մարդն է: Շատ տեսութիւններ կան այդ նշանին իմաստին շուրջ: Զրադաշտականները կ'ընդունին Ահուրա-Մազդան, ուրիշներ Զրադաշտը կամ պարսիկ թագաւորներու հոգին:
Պատմութիւն
Զրադաշտականութիւնը հիմնուած է Զրադաշտ մարգարէին ուսուցումներուն վրայ: Հին Փարսիներու աղբիւրներուն հետեւելով, Զրադաշտ ապրած է Մեծն Աղեքսանտրէն 273 տարի առաջ, այսինքն Ք.Ա 6-րդ դարուն: Զրադաշտ անդամ էր քահանայական ընտանիքներու, որոնք Տիվաս կոչուած են:
30 տարեկանին Զրադաշտ կ'ունենայ յայտնութիւն մը, որ կը փաստէ, թէ Տիվա աստուածները իրական չեն, այլ՝ չար հոգիներ: Ան կը հասկնայ, որ միայն մէկ ճշմարիտ աստուած կայ, որ կը կոչուի Ահուրա-մազդա անունով, որ կը նշանակէ՝ «գովաբանած տէր»:
Երբ Զրադաշտ կը սկսի այս պատգամը ուսուցանել՝ բոլորէն կ'անտեսուի: Այդ իսկ պատճառով կը սկսի բազմաթիւ հետեւորդներ հաւաքել:
Զրադաշտական կրօնքը կը սկսի նահանջել Մեծն Աղեքսանտրի ժամանակ, երբ Պարսկաստանի վրայ կը տիրէ: Այնուհետեւ, ան կրկին կը տարածուի 500 տարի ետք, երբ գլխաւոր կրօնքը կը դառնայ պարսկական երկրորդ կայսրութեան, 200-600 թուականներուն: Երբ իսլամները կ'իշխեն Պարսկաստանի վրայ, 6-րդ դարուն, կրօնքը կը սկսի գոյատեւման պայքարի շրջան մը ապրիլ: Զրադաշտականներէն փոքր մաս մը կը մնայ Պարսկաստանի մէջ, ուր կը ճանչցուի իբրեւ կաբարներ (անկրօն, անհաւատ), մինչ մեծամասանութիւնը կը փոխադրուի Հնդկաստան, ուր անոնք կը կոչուին Փարսիներ:
Տնային Արարողութիւններ
Փարսին կամ պարսիկ տուներու մէջ կը գտնուի փոքր խորան մը իր զանազան սպասներով, որոնցմով անոնք վառ կը պահեն կրակը: Զրադաշտականները օրուան ընթացքին հինգ անգամ կ'աղօթեն: Նախքան աղօթքի սկսիլը, լուացման կարճ արարողութիւն մը կը կատարեն, ինչպէս նաեւ Իսլամները:
Զգեստներ
Փարսիները ներքնազգեստ չէին հագներ եւ անիկա յատկանշական էր իրենց հաւատքին համար: «Նաւճոթի»՝ ձեռնադրութեան ժամանակ, երիտասարդը կը ստանայ սուրբ անունը, որ կը կոչուի «Սուտրա» եւ հետը սուրբ գօտին, որ կը կոչուի «Քուսդի»: Հագուստը պատրաստուած է ճերմակ բամպակով եւ առջեւը ունի գրպան մը, որպէսզի բովանդակ կեանքին ընթացքին հաւաքէ լաւ արդիւնքներ: Գօտին շինուած է ճերմակ բուրդէ թելերով եւ երեք անգամ փաթթուած կ'ըլլայ մէջքին:
Արա Շիրազ
Արա Շիրազ (Արամազդ Յովհաննէս Կարապետեան, )՝ հայ քանդակագործ, ՀՀ Ժողովրդական նկարիչ։
Կենսագրութիւն
Արա Շիրազը XX դարու յայտնի բանաստեղծ Յովհաննէս Շիրազի եւ բանաստեղծուհի Սիլվա Կապուտիկեանի որդին է։
1966 թուականին աւարտած է Երեւանի գեղարուեստա-թատերական բաժինը։
1987-1993՝ Հայաստանի նկարիչներու միութեան նախագահ։
Մահացած է «Նաիրի» բժշկական կենդրոնին մէջ ծանր հիւանդութենէ յետոյ։ Քանդակագործը ծայրահեղ ծանր վիճակին մէջ հիւանդանոց տեղափոխուած էր 2014 Փետրուար 24-ին։ Բժիշկներն ախտորոշած էին գլխուղեղի արեան շրջանառութեան սուր խանգարում, զարգացած էր պոլիօրգանային անբաւարարութիւն ։
Ստեղծագործութիւններ
1960-ական թթ. հայ կերպարուեստին մէջ գեղարուեստական ձեւերու թարմացման՝ բլաստիկայի ազգային աւանդոյթներու իւրացման միտումներն արտայայտուած են Շիրազի գործերուն մէջ ։
Հոյակապ գեղեցիկ գործերէն են՝
Հեղինակ է բազմաթիւ այլ քանդակներու՝
Երեւանի Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցիի դիմացի աջ անկիւնին մէջ տեղադրուած Անդրանիկ Օզանեանի յուշարձանի հեղինակն է (2002 թ.)։ Այն հարցին, թէ ինչու է ան Անդրանիկին երկու ձիերու վրայ քանդակած է, ան պատասխանած է. «Երկու ձիերը կը խորհդանշեն Արեւմտեան եւ Արեւելեան Հայաստանները, «դարերով բաժանուած երկիր, մեր միանալու պատգամը եւ ազգային ազատագրական պայքար», Անդրանիկը երդում է ուտում՝ հայացքը Մասիսին ուղղելով»։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Հայ քանդակագործներ Ստորոգութիւն:8 Յունիսի ծնածներ Ստորոգութիւն:18 Մարտի մահացածներ
1927 թուական
1927 թուական, ոչ նահանջ տարի, 20րդ դարու 27րդ տարին է
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1927 ծնունդներ
Մահեր
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1927 մահեր
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:1927
Էտմընթըն
Էտմոնդոն (Edmonton), քաղաք Գանատայի հարաւ արեւմուտքին մէջ, Հիւսիսային Սասկաչեւան գետի ափին։
Հիմնադրուած է 1795 թուականին։ Ալպերթա նահանգի վարչական կեդրոնն է։ Բնակչութիւնը 2012 թուականի դրութեամբ 817 498 մարդ։ Մակերեսը 684 քմ², միջին բարձրութիւնը ծովու մակարդակէն՝ 668 մ։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Քանատայի քաղաքներ
363 (թիւ)
363 (երեք հարիւր վաթսուներեք) կենտ եռանիշ բնական թիւ է 362-ի եւ 364-ի միջեւ
Լիբանանի Հայերը
Լիբանանի հայերը, կը կազմէին 300.000 սակայն պատերազմի հետեւանքով երկրէն գաղթած են 50.000 հայ եւ ներկայիս կը կազմեն 250.000 կամ երկրի բնակչութեան 6.50%-ը։ Դիվանագիտական հարաբերութիւններ Հայաստանի Հանրապետութեան եւ Լիբանանի հանրապետութեան միջեւ հաստատուած են 1992-ին։
Հին շրջան
Լիբանանի ներկայիս տարածքին հայեր բնակած են հնագոյն ժամանակներէն։ Լիբանանի հայկական գաղութը գոյատեւած է անընդհատ՝ պարբերաբար համալրուելով Հայաստանէն գաղթած ստուար խումբերով եւ երբեմն կարեւոր դեր է կատարած է հայ ժողովուրդի կեանքին։ Ըստ հռոմէական պատմիչներու՝ մ.թ.ա. IV-III դդ. հայ առեւտրականները Սիտոնի (Սայտա)եւ Տյուրոսի (Սուր) շուկաներն բերած են Հայաստանի գինին, մրգեղենը, անտառանիւթը, որդան կարմիրը եւ այլ ապրանքներ։ Տիգրան Բ. Մեծ արքան (մ.թ.ա. 95-55) զգալի թիւով հայեր վերաբնակցուցած է Ասորիքի մէջ եւ անոր հարող փյունիկեան տարածքին մէջ։
Միջին դարեր
Սելջուկյան արշավանքների ժամանակաշրջանում (XI-XII դդ.) Հայաստանից «հազարք առ հազարս եւ բիւրք առ բիւրս» գաղթել են Կիլիկիա, Ասորիք, մասամբ՝ Լիբանան։ XII-XIII դդ. Լիբանանի նավահանգստային Տրիպոլի եւ Սայդա քաղաքներում հիշվում են հայ համայնքներ, որոնք Կիլիկիայի հայկական պետության անկումից հետո ավելի են ստվարացել։
12-րդ դարու սկզբին խաչակիրները Լիբանանի լեռներուն վրայ հանդիպած են հայկական բազմաթիւ բնակավայրերու։ Կ՝ենդադրուի, որ անոնց հայազգի բնակիչները հետագայ դարերուն ամբողջովին ձուլուած են մարոնիտ եկեղեցւոյ հետեւորդներուն եւ 15-17-րդ դարերուն ասորախոսութիւնէն անցած արաբախոսութեան։ Այս հայկական զանգվուածը հիմնովին ձուլուած է։ Հայկական թոյլ ինքնագիտակցութիւնը այսօր պահպանուած է այն գաղթականներու սերունդներուն մօտ, որոնք ընդունած ըլլալով կաթոլիկութիւնը եւ հալածուելով Հայ Առաքելական եկեղեցոյ կողմէն, 18-րդ դարու առաջին կեսին հաստատուած են Լեռնալիբանանի որոշ շրջաններուն ու ժամանակի ընթացքին ձուլուած են մարոնիտներուն ։
Հայերու հոսքը դէպի Լիբանան մեծացած է XVIIդ. Կիսուն, երբ տեղի իշխանապետներն ու մարոնական աւատատէրերը, ձգտելով ամրապնդել կիսանկախութեան իրենց հենարանները, ապաստան տուած են օսմանեան լուծէն փախչող քրիստոնեաներուն։ 1721-ին հայ կաթոլիկական նորաստեղծ Անտոնեան միաբանութիւնը Ղոսթա գիւղի մերձակայքին կառուցած է Քրեյմի Ամենափրկչեան, իսկ աւելի ուշ՝ Ղազիր գիւղէն ոչ հեռու Բեյթ Խաշբոյի վանքերը, որոնք գործած են մինչեւ XIXդ. կեսը։ Սկզբնական տարիներին հաստատուած է Քրեյմուի իր նստավայրնը, 1742-ին Հռոմի պապէն պաշտօնական ճանաչման արժանացած հայ կաթոլիկ առաջին կաթողիկոսը՝ Աբրահամ Պետրոս Ա. Արծիվեանը (գահակալած է 1742-49-ին)։ Անոր հրամանով 1749-ին կառուցուած է Զմմառի հայ կաթողիկէ վանքը, որ մինչեւ 1866 ծառայած է իբրեւ հայ կաթոլիկ կաթողիկոսի նստավայր։
Նոր դար
Լիբանանահայ համայնքը աւելի ստուարացած է XIXդ. 20-30-ական թթ. Կ. Պոլսոյ եւ Թուրքիոյ գաւառներուն մէջ բորբոքուած հակակաթոլիկական հալածանքներէն փախածներու հաշուին։ Հայ կաթոլիկ գաղթականներու մեծ մասը, սակայն, շուտով ձուլուած է դաւանակէն քրիստոնիա արաբներու հետ։ Հետագային Լիբանանի մէջ հաստատուած են նաեւ թուրք կառավարողներու 1894-96-ի եւ 1909-ի բռնութիւններէն փախած հայեր, գլխավորաբար՝ առաքելական համայնքէն։ Հայերուն դեպի Լիբանան է հրապուրած է ոչ միայն բնիկների բարիացակամութիւնը, այլեւ 1861-ին անոր լեռնային մասին (Ջաբալ Լուբնան) ինքնավարութեան հաստատումէն տեղի վարչակառավարման մարմնին որոշ հայազգի պաշտոնեաներու ներկայութիւնը։ Լիբանանի լեռան կառավարիչներէն երկուքը եղած են հայազգի կաթոլիկ պետական գործիչներ։ 1861-68-ին Տաուտ փաշան (Կարապետ Արթին Տավուտեան, 1816-73) վարած է երկրամասի ինքնավարութիւնը անձեռնմխելի պահելու, համայնքները միմեանց շաղկապելու, առեւտրատնտեսական եւ կրթամշակութային վերելքը խթանելու քաղաքականութիւն, իսկ1912-15-ին Հովհաննես փաշա Գույումճեանը (1858-1933) ձգտած է շրջանի բնակչութիւնը զերծ պահել երիտթուրքերու ճնշումներէն։ Քաղաքաշինութեան ասպարեզին Մուհանդիզը (Մանուկ Մանուկեան, 1841-1925) շուրջ 50 տարի գլխաւորած է Դամասկոսի եւ Պէյրութի ճարտարագիտա-ճարտարապետական վարչութիւններ, Պէյրութի մէջ կառուցած է ճանապարհներ եւ հասարակական օգտագործման շէնքեր։ 1904-ին հայազգի Էմիլ Խաշոն նշանակուած է Լիբանանի լեռան գլխաւոր ճարտարագետի պաշտոնին, աչքարու դարձած է ջրաբաշխական բազմաթիւ աշխատանքներով։ 1862-էն շարք մը արեւմտահայ գործիչներ բազմաթիւ անքամներ առաջարկած են Օսմանեան կայսրութեան սահմաններուն Հայկական հարցը լուծել՝ հայերով բնակեցուած նահանգները շնորհելով Լիբանանի լեռան նման կարգավիճակ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրեին Լիբանան լեռանը անմիջականօրեն հարող Պէյրութ քաղաքին մէջ ապրած են շուրջ 1500 հայեր, որոնք մեծ մասամբ Ատանայէն, Մարաշէն, Եդեսիայէն, Տիարպեքիրէն, Ակնէն, Կ.Պոլսէն, Պաղտատէն եւ այլ վայրերէն գաղթածներ էին։ Զգալի թիւ կը կազմեն նաեւ Լիբանանի ծովաբնակ միւս քաղաքներուն եւ լեռնային բնակավայրերու հայերը։ 1895-ին Սուր քաղաքի շրջակայ գիւղերուն մէջ բնակուած է շուրջ 500, իսկ Մերջայնի մէջ՝ 200 հայ։
Լիբանանահայերը դեռեւս XIX դ. բաժանուած են կրօնադավանական երեք համայնքի։ Առաքելականները ենթարկուած են Երուսաղեմի հայոց պատրիարքի կողմէմ նշանակուած հոգեւոր տեսուչներուն, Պէյրութի մէջ ունեցած են Ս.Նշան եկեղեցին (1851-էն), անոր կից հոգետուն, փոխանորդարան, դպրոց եւ գերեզմանատուն։ Կաթոլիկ համայնքը վարչականորեն կապուած է Զմմառի վանքին հետ, Պէյրութի մէջ ունեցած է Ս. Եղիա եկեղեցին (1890-էն), Ս. Հայտնութեան մատուռը եւ այլ գերեզմանատուն մը։ Ավետարանականները, փոքրաթիւ ըլլալով, միախառնուած են դավանակի արաբներուն կամ Եւրոպացիներուն։ Լիբանանի հայերը հիմնականում զբաղուած են առեւտուրով եւ արհեստներով, փոքր մասը՝ հողագործութեամբ։ 1840-ական թթ., երբ Լիբանանը սկսած է ներգրավել համաշխարհային կապիտալիստական շուկայի ոլորտը, հայերու դերը մեծցած է հատկապես առեւտրուի ասպարեզին մէջ։ Հետագայ տարիներուն պէյրութահայ խոշոր առեւտրականներ Անտոն Մասրին (Մսրլեան), Հաննա (Հովհաննես) Ղուկասը եւ ուրիշներ, որոնք հիմնադրած էին «Հայկական շուկան» («Սուք ալարման», աւերուած է 1976-ին՝ քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ), իրենց ձեռքն առած են Մերսինէն մինչեւ Գազա նաւահանգստային մաքսատներու կապալային շահագործման մենաշնորհը եւ գործարար կապեր պահպանած ոչ միայն Օսմանեան կայսրութեան տարբեր շրջաններուն, այլեւ Անգլիայի, Ֆրանսիայի եւ եւրոպական այլ երկրներու հետ՝ զբաղուելով ներմուծվուող, տարանցիկ, մասամբ ալ արտահանուող առեւտուրով։
Լիբանանի ներկայիս տարածքին վրայ բնակող հայերը Մեծ եղեռնի օրերուն չեն տեղահանվուած։ Առաջին համաշխարհային պատերազմին ֆրանսական զորքերու կազմին կռուող հայ լեգեոնականները 1918-ի հոկտեմբերին մասնակցած են Պէյրութէն եւ Լիբանանի ծովաբնակ քաղաքներէպ օսմանեան բանակի արտաքսմանը։ Լիբանանի՝ ֆրանսական իշխանութեանը ենթարկուելէն յետոյ, եղեռնէն փրկուած տասնեակ հազարաւոր հայեր ապաստան գտած են այնտեղ՝ հիմնելով հայկական նոր եւ հոծ գաղութ մը։ 1920-ական թթ. սկզբին անոնց միացած են ֆրանսացիներու կողմէն քեմալականներուն հանձնուած Կիլիկիայէն գաղթած բազմահազար հայեր։ 1923-24-ինԼիբանանի մէջ բնակած են շուրջ 35-40 հզ հայ գաղթականներ եւ որբեր։ Անոնցմէ շուրջ 25 հզ Կիլիկիայէն էին, շուրջ 8 հզ՝ Անատոլիայէն, իսկ մօտ 5 հզ՝ Արեւմտեան Հայաստանի տարբեր շրջաններէն։ Նորեկ գաղթականներէն շատերը, չդիմանալով Լիբանանի մէջ իրենց դեմ ծառացած տնտեսական, կենցաղային եւ այլ դժուարութիւններուն, 1920-ական թթ. վերջին գաղթած են Հարաւային Ամերիկա։ 1932-ին մարդահամարի տուեալներով Լիբանանի մէջ բնակած են 26,102 հայ առաքելական եւ 5890 հայ կաթոլիկ քաղաքացիներ։ Հայ աւետարանականները, Լիբանանի իբրեւ առանձին կրօնական համայնք ճանաչուած չըլլալով, մարդահամարի տուեալներուն առանձին չեն յիշատակուած։ Հայ եւ արաբ աւետարանականները միասնաբար եղած են 6869 հոգի։ Կ՛ենթադրուի, թե անոնցմէ շուրջ 3 հզը հայեր էին։ Այսպիսով, 1932-ին հայերը կազմած են Լիբանանի ընդհանուր բնակչութեան շուրջ 4 տոկոսը։ 1939-ին հազարաւոր նոր հայ գաղթականներ Լիբանան եկած են Թուրքիային յանձնուած Ալեքսանդրետի սանջակէն։ Ըստ մօտաւոր հաշիվներու՝ 1945-ի վերջը Լիբանանի մէջ բնակած են 50802 հայ առաքելականներ եւ 10261 հայ կաթոլիկներ։ Տեղաբնիկներու հետ համեմատաբար բարւօք փոխյարաբերութիւններու պայմաններուն մէջ հայ գաղթականներու մեծագոյն մասը 1930-ական թթ. դուրս եկած է Պէյրութի մոտակայքին հաստատուած գաղթականներու վրանաքաղաքին մէջ, գլխաւորաբար վերայիմնաւորուած է նորաստեղծ Նոր Սիս, Նոր Հաճըն, Նոր Մարաշ, Նոր Ադանա եւ այլ թաղամասերուն մէջ, կարճ ժամանակամիջոցի մէջ ամուր կռվաններ ստեղծած Լիբանանի տնտեսութեան տարբեր բնագավառներուն մէջ։
Շարք մը արհեստներ (կօշկակարութիւն, ասեղնագործութիւն, ոսկերչութիւն, որմնադրութիւն, դերձակութիւն, ատաղձագործութիւն եւն) հիմնականին մէջ կենտրոնացած են հայերի ձեռքուն մէջ։ Հայերը հիմնած են նաեւ գորգագործական, մետաքսագործական, մետաղագործական, կաշեգործական, հիւսվածքեղենի, սննդարդիւնաբերական եւ այլ մանուֆակտուրաներ, որոնք հետագային վերածուած են ժամանակակից գործարաններու։ Առաւել խոշորներէն են եղած են Պողոս Նաճարեանի, Պարսումեանի եւ Փոլատեանի՝ մետաղաձուլական-սարքաշինական, Գեւորգ Չաթալպաշեանի՝ կաշեգործական, Խանամիրեան-Տետեեանի՝ կօշիկի, Չելեպի եղբայրներու՝ հրուշակեղենի, Սարգիս Պագգալեանի՝ ալիւրի, Հովհաննես Թաշճեանի՝ գորգագործական, Սարհատեան եղբայրներու եւ Ապրո Ապրոեանի հիւսուածքեղենի ձեռնարկութիւնները։ Աչքի մտած են նաեւ շարք մը հայ խոշոր ու միջին առեւտրականներ։
1946-48-ի զանգուածային հայրենադարձութեան օրերուն Լիբանանիէն Հայաստան ներգաղթած են շուրջ 10 հզ հայ։ 1953-ին Լիբանանի մէջ կը բնակէին 69 հզ հայ առաքելականներ եւ 15 հզ հայ կաթոլիկներ։ 1960-ական թթ. Լիբանանի մէջ հաստատուած են բազմահազար սուրիահայեր (հրապուրուած երկրի աւելի ազատ քաղաքական, տնտեսական եւ մշակութային մթնոլորտով)։ 1975-ի քաղաքացիական պատերազմի նախօրեակին Լիբանանի մէջ կը բնակէր շուրջ 200 հզ հայ (որոնցմէ շուրջ 60 հզ սակայն, հիմնականին՝ սուրիահայեր ու պաղեստինահայեր, երկար ժամանակ զրկուած էր լիբանանեան քաղաքացիութիւն ստանալու իրաւունքէն)։
1975-90-ին քաղաքացիական պատերազմը հարիւրաւոր զոհեր եւ նիւթական ծանրագոյն վնասներ պատճառած է Լիբանանի հայերուն։ Բազմահազար հայեր գաղթած են ԱՄՆ, Գանատա, Ֆրանսա, Ավստրալիա։ Լիբանանի մէջ 1932-էն յետոյ պաշտօնական մարդահամար չէ կատարուած։ Ներկայիս այլազան աղբիւրներ քաղաքացիական պատերազմի աւարտէն յետոյ Լիբանանի մէջ մնացած հայերու թիւը կը հաստատեն 60-100 հզ (առաւել հավանական կը համարուի 70-80 հզ)։ Ըստ պաշտօնական տուեալներու՝ Լիբանանի 2000-ի խորհրդարանական ընտրութիւններու ընթացքին ընտրացուցակներուն մէջ նշուած են 91706 հայ առաքելական եւ 19856 հայ կաթոլիկ քուեարկողներ՝ կազմելով Լիբանանի ընտրողնեներու ընդհանուր թիւի շուրջ 4%-ը (Լիբանանի մէջ քուեարկելու իրաւունք ունին 21 տարին լրացած քաղաքացիները, իսկ այդ ցանկերուն մէջ շուրջ 120 հզ ընտրողներու կրօնադավանական պատկանելիութիւնը տարբեր պատճառներով չէ նշուած)։ Ընտրութիւններուն մասնակցած են նաեւ ընդամենը 16,835 հայ առաքելական եւ 2571 հայ կաթոլիկ ընտրողներ, այսինքն՝ մասնակիցներու ընդհանուր թիւը միայն 1,9%-ը։ Հայերու մասնակցութեան այս տոկոսը շուրջ 20%-ով աւելի ցած է համալիբանանեան միջինէն։ Մասնակցութեան այս համեմատաբար ցած տոկոսը կարելի է մասամբ բացատրել այն հանգամանքով, որ քաղաքացիական պատերազմի եւ հետագայ տարիներուն բազմաթիւ հայեր արտագաղթելով հանդերձ Լիբանանէն, դեռեւս կը պահպանեն իրենց լիբանանեան քաղաքացիութիւնը (Լիբանանի օրենսդրութիւնը ընտրութեան օրը երկրէն դուրս գտնուող քաղաքացիներու մասնակցութեան իրաւունքը չի ճանաչնար)։ Իբրեւ առանձին համայնք չճանաչուած հայ աւետարանականներու թիւին եւ մասնակցութեան տոկոսին վերաբերող տուեալներ չկան։