cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ձայնալարեր
Շնչառական պաշտօն
Քիթէն եւ բերանէն ներշնչուած օդը անցնելով խռչափողէն կը հասնի շնչափող եւ ապա՝ թոքեր: Շնչառութեան ընթացքին երկու ձայնալարերը պրկուելով կը հեռանան իրարմէ. եւ ձայնային ճեղքը կը մնայ բաց: Հետեւաբար, օդի ներշնչումը կը կատարուի հանգիստ եւ ամբողջական: Ներշնչումի ընթացքին ձայնային ճեղքը կ'ըլլայ եռանկիւնաձեւ:
Պաշտպանողական պաշտօն
Բերանին մէջ գտնուած կերակուրը կուլ տալու  ընթացքին խռչափողը կը խցուի, որպէսզի կերակուրի պատառիկները խռչափող մտնելով թոքերուն չհասնին: Այս գործողութիւնը կ'իրականանայ հետեւեալ ձեւով՝ խռչափողը կը տեղափոխուի իր սովորական վայրէն եւ վեր կ'ելլէ, մակալեզուակը կը ծածկէ խռչափողի անցքը, եւ իսկական ու կեղծ ձայնալարերը պրկուելով կը խցեն խռչափողին անցքը: Այս միջոցին ակնթարթի մը չափ շնչառութիւնը կը դադրի: Այս բոլորը տեղի կ'ունենան ակամայ, անգիտակցաբար եւ անկախ մեր կամքէն: Կուլ տալու ընթացքին եթէ խօսինք, իսկական եւ կեղծ ձայնալարերը անգիտակցաբար կը հեռանան իրարմէ, ձայնաճեղքը կը բացուի եւ ենթաըմբանին մէջ գտնուած կերակուրի կտորիկներ կը մտնեն խռչափող: Այս միջոցին խռչափողի վերի բաժինին խլնաթաղանթը կը գրգռուի, որուն պատճառով կը յառաջանայ հակադարձային (reflex) հազ:
Ձայնային պաշտօն
Ձայնը կը յառաջանայ իսկական ձայնալարերու պրկումներով եւ թրթռացումներով: Ձայնալարերը իրարու կը մօտենան եւ անոնց հասակն ու հաստութիւնը կը փոխուին, իսկ թոքերէն դէպի վեր մղուած օդը իր ուժով կը թրթռացնէ ձայնալարերը: Այս ձայնի արտադրութիւնը կը կոչուի ձայնատուութիւն (phonation):
Ձայնը ունի երեք յատկութիւններ.
Մեր արտադրած ձայնը կ'ըլլայ՝
Ձայնալարերու Հիւանդութիւններ
Ձայնալարերու հիւանդութիւններէն կարելի յիշել հետեւեալները.
Ձայնալարերու անդամալուծութիւն
Անիկա (vocal cord paralysis) հետեւանքն է խռչափողի շարժական ջիղերու անբնական գործունէութեան, որ կը յառաջանայ հետեւեալ ազդակներով.
Ձայնալարերու բորբոքումներ
Խռչափողի բորբոքումով կը բորբոքին նաեւ ձայնալարերը: Անոնց բորբոքումը հետեւանքն է ընդհանրապէս ըմբանի բորբոքումին, սակայն անիկա կը պատահի նաեւ առանձնաբար:
Ձայնալարերը կ'ախտահարուին մանրէներով եւ ժահրերով, եւ տեղի կ'ունենայ մանրէական եւ ժահրային խռչափողատապ (laryngitis): Անոր ախտանշանները՝ խռպոտութիւն, ոչ-մաքուր հնչողականութիւն, չոր հազ, քերթուածութեան զգացում։
Ձայնալարերու յատուկ բորբոքում մըն են կեղծմաշկը (diphtheria) եւ մղձկահազը (croup):
Ձայնալարերու ջրուռեցք (edema)
Անիկա կը կաշկանդէ ձայնալարերու ազատ շարժումները: Ջրուռեցքը կը յառաջանայ զանազան ձեւերով։
Ձայնալարերու այրուածք
Անիկա կը յառաջանայ ներշնչուած քիմիական կազերով, ստամոքսա-որկորային ետհոսքի (gastro-esophageal reflux) թթուային հեղուկի եւ այլ տեսակ թունաւոր հեղուկներու ներխուժումով խռչափողէն ներս։
Քննութիւն
Ձայնալարերու քննութիւնը կը կատարուի խռչափողի ուղղակի կամ անուղղակի դիտումով (direct and indirect laryngoscopy): Խռչափողադիտակի (laryngoscope) միջոցաւ կը տեսնենք ձայնալարերուն շարժումները, թրթռացումները, անդամալուծութիւնը, խռչափողի խլնաթաղանթի իրավիճակը եւ խռչափողային լաւորակ ու վատորակ ուռերը: Իւրաքանչիւր հիւանդութեան պարագային կը կիրարկուի յատուկ դարմանամիջոց:
Կեղծմաշկը
Կեղծմաշկը կը պատահի ընդհանրապէս մանուկներու: Անիկա մանրէական բորբոքում մըն է: Անոր ախտանշաններն են՝ ձայնալարերու խիստ կարմրութիւն, մակերեսային փառ, այտուց, ձայնաճեղքի նեղացում, շնչասլոց եւ խզզոց, ձայնի խիստ խռպոտութիւն, հաչոցանման չոր հազ, դժուար-աղմուկով շնչառութիւն եւ ուժգին շնչահեղձութիւն ու կապտութիւն:
Մղձկահազը նոյնպէս մանկական մանրէական հիւանդութիւն մըն է: Անոր ախտանշաններն են՝ ժամանակաւոր կարճ տեւողութեամբ գիշերային յանկարծակի շնչարգելութիւն, շնչասլոց, որոնք բոլորը կ'անյետանան ինքնաբերաբար: Ասոնց հետ միատեղ կը պատահին գր-գռուած չոր հաչոցանման հազ, վիզի եւ անրակի (clavicle) վերին եւ ստորին ու վերնափորի փոսիկներու խորացում: Կեղծմաշկի եւ մղձկահազի դարմանումը կը կարօտի յատուկ հակամանրէական դեղերու, հիւանդանոցային խնամքի եւ երբեմն մեկուսացումի, թթուածինի ներարկումի: Յառաջացած պարագաներուն, ստիպողաբար շնչահեղձութեան համար կը կատարուի խռչափողային ներփողարկում (intubation) եւ յաճախ խռչափողածակում (laryngotomy) ու ներխռչափողային մետաղային կամ կերպնկալ խողովակի մը ներմուծումը: Այս խողովակը կազմուած է ներքին եւ արտաքին բաժիններէ: Արտաքին բաժինը կ'ամրացուի մորթին իսկ ներքին բաժինը կարելի է դուրս հանել ամէն օր՝ մաքրութեան համար: Այս երկու միջոցառումները կը կատարուին բաւականաչափ օդ եւ թթուածին մատակարարելու համար թոքերուն:
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Գիտութիւն
196 (թիւ)
196 (հարիւր իննսունվեց)՝ զոյգ եռանիշ բնական թիւ է 195-ի եւ 197-ի միջեւ
Նափոլէոն Գ.
Նափոլէոն Գ. (Charles Louis Napoléon Bonaparte, Շարլ Լուի Նափոլէոն Պոնափարթ, ) Ֆրանսայի Ա. Նախագահ՝ 1848-էն 1852 եւ Ֆրանսայի կայսր՝ 1852-էն 1870: Նափոլէոն Ա.-ի եղբօր՝ Լուի Պոնափարթի որդին, զօրավար եւ պետական գործիչ, որ հիմը դրած է ժամանակակից ֆրանսական պետութեան, Արեւմուտքի պատմութեան ամէնէն ակնառու գործիչներէն մէկը ։
Կեանքը
Ծնած է Քորսիքա կղզիին Այաչչօ քաղաքը, որ երկար ատեն կը գտնուէր Ճենովայի հանրապետութեան տիրապետութեան տակ։
1755-ին Քորսիքան կ'ազատագրուի ճենովական լուծէն եւ այդ թուականէն սկսեալ կը շարունակէ իր գոյութիւնը իբրեւ ինքնուրոյն պետութիւն՝ տեղի հողատէր Փասքալ Փաուլիի (Pasquale Paoli) ղեկավարութեան տակ։ Վերջինիս մտերիմ օգնականն էր Նափոլէոնի հայրը։
1768-ին Ճենովայի հանրապետութիւնը Քորսիքայի նկատմամբ իր իրաւունքները կը յանձնէ Լուդովիկոս ԺԵ. թագաւորին 40 մլն լիվրի դիմաց։ Մայիս 1769-ին, Փոնթէ Նուվոյի ճակատամարտին (Ponte Novu), ֆրանսական զօրքերը կը ջախջախեն Քորսիքացի ապստամբները։ Փաուլի եւ իր 340 զինակիցները կը գաղթեն Անգլիա։ Նափոլէոնի ծնողները կը մնան Քորսիքայի մէջ, իսկ Նափոլէոն կը ծնի այդ իրադարձութիւններէն երեք ամիս ետք։
Մինչեւ 1790, Փաուլի կը մնայ Նափոլէոնի կուռքը։ Պոնափարթներուն նախնիները ազնուական տոհմէ սերած են եւ Քորսիքայի մէջ ապրած են 1529-էն սկսեալ։ Քարլօ Պոնափարթը, Նափոլէոնի հայրը, դատական ատենակալ էր եւ տարեկան 22,5 հազար լիվր աշխատավարձ կը ստանար, զոր կը փորձէր աւելցնել դրացիներուն հետ սեփականութեան համար ընթացող դատավէճեր ստանցնելով։ Նափոլէոնի մայրը՝ Լեթիսիա Ռամոլինոն, շատ գրաւիչ եւ ուժեղ կամքի տէր կին մըն էր։ Քորսիքայի ճամբաներու եւ կամուրջներու գլխաւոր տնօրէնին (արդէն մահացած) դուստրը ըլլալով՝ միշտ մեծ յարգանք կը վայելէր հանրութեան կողմէ։ Նափոլէոն իր ընտանիքին 13 երեխաներէն երկրորդն էր (անոնցմէ հինգը մահացած էին փոքր տարիքին)։ Նափոլէոնէն բացի, չափահասութեան տարիքի հասած են անոր եղբայներէն չորսը եւ քոյրերէն երեքը.
Մանկութիւն եւ պատանեկութիւն
Նափոլէոնի վաղ մանկութեան մասին քիչ բան հասած է մեզի։ Մանկութեան ան տառապած է չոր հազէ։ Ըստ մօր եւ մեծ եղբօր՝ Ժոզէֆին, Նափոլէոն շատ կը սիրէր կարդալ, յատկապէս պատմական գրականութիւն։ Ան իրենց տան երրորդ յարկը փոքր սենեակ մը ունէր, ուրկէ հազուադէպ պարագաներու վար կ'իջնէր։
Նափոլէոն հետագային նշած է, որ Ժան-Ժաք Ռուսոյի «Նոր Էլոիզա» գիրքը առաջին անգամ կարդացած է ինը տարեկան հասակին։
Նափոլէոնի մայրենի լեզուն իտալերէնի Քորսիքեան բարբառն էր։ Ան սորված է իտալերէն գրել եւ կարդալ տարրական դպրոցին մէջ, իսկ ֆրանսերէն սկսած է սորվիլ, երբ գրեթէ 10 տարեկան էր։ Իր ամբողջ կեանքին ընթացքին ան խօսած է իտալական առոգանութեամբ։
Քորսիքայի նահանգապետ դուքս Շարլ Տը Մարպէօֆի (Charles Louis de Marbeuf) հովանաւորութեան եւ ֆրանսիացիներու հետ համագործակցութեան շնորհիւ Քարլօ Պոնափարթ կը յաջողի իր երկու որդիները՝ Նափոլէոնին եւ Ժոզէֆին համար ստանալ թագաւորական կրթաթոշակ։ 1777-ին, Փարիզի մէջ, Քարլօ Քորսիքայի ազնուականութեան երեսփոխան կ'ընտրուի։ Դեկտեմբեր 1778-ին ուղեւորուելով Վերսայի պալատ՝ ան իրեն հետ կը տանի իր երկու որդիները եւ աներձագը՝ Ֆէշին։ Վերջինները չորս ամիս կ'ուսանին Օտէոնի քոլէճին մէջ, ուր անոնց գլխաւոր նպատակը ֆրանսերէն սորվիլն էր։ Մայիս 1779-ին Նափոլէոն կ'ընդունուի Պրիյէն Լէօ Շաթոյի Ռազմական դպրոցը (École Militaire de Brienne-le-Château)։ Ան դպրոցը ընկերներ չունէր, որովհետեւ սերած էր ոչ այնքան հարուստ եւ յայտնի ընտանիքէ, ինչպէս նաեւ ան Քորսիքացի էր եւ շատ չէր ընդունուած ֆրանսացիներուն կողմէ։ Դասընկերներուն բռնացումը զինք դարձուցած էին ինքնամփոփ, եւ ան իր ժամանակին մեծ մասը ընթերցանութեամբ կ'անցընէր։ Նափոլէոն կարդացած է Քորնէյի, Ռասինի եւ Վոլթերի ստեղծագործութիւնները, իսկ անոր սիրելի բանաստեղծը Օսսիանն էր։
Մեծ հետաքրքրութիւն ցուցաբերած է թուաբանութեան եւ պատմութեան հանդէպ: Զինք գրաւած են հին աշխարհը եւ այնպիսի պատմական հերոսներ, ինչպէս՝ Մեծն Աղեքսանտր եւ Յուլիոս Կեսարը։ Կարգ մը մանկավարժներու հետ ունեցած վիճաբանութիւններու շնորհիւ ան կը սկսի ժողովրդականութիւն վայելել իր հասակակիցներուն կողմէ եւ ժամանակի ընթացքին կը դառնայ անոնց ոչ պաշտօնական առաջնորդը։
Պրիյէնի մէջ Նափոլէոն կ'որոշէ մասնագիտանալ իբրեւ թնդանօթաձիգ: Աւարտական քննութիւնները յանձնելէ ետք՝ Նափոլէոն Հոկտեմբեր 1784-ին Կ'ընդունուի Փարիզի ռազմական դպրոցը: Հոն ան կը սորվի ուսողութիւն, բնական գիտութիւններ, ձիավարութիւն, զինուորական հմտութիւններ եւ մարտավարութիւն։ Նախորդ դպրոցին նման, Նափոլէոն հաճելի չի թուիր իր դասախօսներուն Փաուլիի եւ Քորսիքայի նկատմամբ ունեցած իր հիացումով եւ Ֆրանսայի դէմ ուղղուած անբարեացակամութեամբ։ Ան մինակ էր, ընկերներ չունէր, սակայն թշնամիներ ունէր։ Փիքօ Տը Փիքաթուն (Pico de pikatou), որ կը նստէր Նափոլէոնի եւ Փիքար Տը Ֆլիփփոյի (picar de filippo) մէջտեղը, նոր նստարան մը կ'ընտրէ իրեն համար, որովհետեւ գաղտնի կռիւներուն միշտ կ'արժանանար այդ երկուքին հարուածներուն։
Ընդհանուր առմամբ Նափոլէոն Քորսիքայէն կը բացակայի շուրջ ութ տարի։ Ֆրանսայի մէջ ստացած կրթութիւնը զինք կը դարձնէ ֆրանսացի:1815-էն եղած է տարագրութեան մէջ։ Նափոլէոն Ա.-ի որդւոյն՝ Ռայխշտադի դաքսի, մահէն (1832) ետք, Պոնափարթիստները կը ճանչցուին իբրեւ ֆրանսական գահին «արժանի» յաջորդները։ Նափոլէոն Խռովութեան միջոցով բազմիցս կը փորձէ գրաւել իշխանութիւնը։
Զինուորական գործունէութիւն
Հազիւ վարժարանը աւարտած` առիթ կ'ունենայ զինուորական իր բնածին հանճարին ապացոյցը տալու Թուլոնի մէջ` իբրեւ թնդանօթաձիգ տեղակալ: Անմիջական պատճառը Ֆրանքօ-Գերմանական պատերազմին, սակայն իշխան Լէոփոլի (որ կապուած էր Պրուսական թագաւորութեան) թեկնածութիւնը Սպանիոյ գահին որ մնացած էր թափուր երբ թագուհին Իզապելլա Բ. Դադրած էր 1868-ին: Յունիս 1870-ին Պրուսական արտադրողը, օթօ Վոն Պիսմարք եւ Սպանական առաջնորդը, Խուան Բրիմ, յամոզեցին Լէոփոլ իշխանը որ ընդունի Սպանական գահը: Այս շարժումը Ֆրանսան սպառնալիքի տակ ձգեց որ զգաց թէ Պրուսիոյ եւ Սպանիոյ հաւանական դաշնակցութիւնը կրնայ իրեն դէմ սարքուած պայքար մը ըլլալ: 19 Յուլիս 1870-ին Ֆրանսական կայսրը, Նափոլէոն Գ. Պատերազմ հայտարարեց Պրուսիոյ դէմ, որովհետէւ իր ռազմական խորհրդականները անոր ըսին թէ ֆրանսական բանակը կարող է հաղթել Պրուսիային եւ այդ հաղթանակը պիտի վերականգնէ իր ժողովրդականութիւնը Ֆրանսայի մէջ : Նափոլէոն Գ.-ի կառավարութիւնը պատերազմներ մղած է Աւստրիայի, Հնդկաստանի, Սուրիոյ, Մեքսիքօյի դեմ, մասնակցած է Ղրիմի պատերազմին (1853 - 56)։ Երկրորդ կայսրութեան արտաքին քաղաքական անհաջողութիւնները եւ մասնաւորապէս ֆրանս-պրուսական պատերազմը (1870 - 1871), արագացուցին կայսրութեան կործանումը։ 1870-ին Սեդանի ճակատամարտին Նափոլէոն Գ.-ը գերի հանձնուեցաւ պրուսացիներուն։ Փարիզի մէջ 1870-ի սեպտեմբեր 4-ին հեղափոխութիւնը գահը յանձնեց Նափոլէոն Գ.-ին։ 1871-ի Ֆրանքֆուրթի պայմանագիրով Նափոլէոն Գ.- ազատուած է գերութենէն եւ մինչեւ կեանքին վերջը ապրած է Անգլիոյ մէջ։
Ռուբէն Մաշոյեան
Մաշոյեան Ռուբէն, ծնած է 1928 թուականին եւ մահացած է 1999 թուականին Իսթանպուլ։
Նախնական ուսումը ստացած է Էսայեան վարժարան ին մէջ, ապա աւարտած է Կեդրոնական վարժարան ը։ Կարճ միջոց մը հետեւած է Իսթանպուլի Համալասարանի տնտեսագիտութեան Ֆաքիւլթէի դասերուն։
Գրաշարական եւ տպագրական արհեստին նուիուած ըլլալով, 1948 թուականին հիմնած է Դէպի Լոյս Մատնեշար ը, որ լոյս ընծայած է Իսթանպուլահայ նոր բանաստեղծներուն հաւաքածոները։
Առեւտրական տպագրութեան ասպարէզին զուգահեռ, գրքոյկներու ձեւով թարգմանաբար հրատարակած է դասական մանկական գրականութիւն։ Հրապարակագրական բազմաթիւ էջերու կողքին, հրատարակած է երգիծական տոմսակներ եւ պարագայական պատմուածքներ։ Իր կողմէ խմբագրուած եւ ընդհանուր ուսումնասիրութեան մը տարողութիւնը ունեցող ներածականով մը լոյս տեսած են վաղամեռիկ բանաստեղծ Կարպիս Ճանճիկեան ի ամբողջական երկերը, ներառեալ իր կողմէ Հայերէնի թարգմանանուած թրքերէն բանաստեծութիւններ։
Նմանապէս թրքերէնի թարգմանած է Ա. Շաւարշի (Արամ Փէհլիվանեան) քաղաքի ժխորին մէջ քերթուածներու հատորը։
Գործօն մասնակցութիւն բերած է Էսայեան եւ Կեդրոնական Սանուց Միութիւններու մշակութային գործունէութիւններուն։ 1992 թուականին, Կեդրոնական Սանուց Միութեան կից հիմնած է «Գրական Ակումբ»ը, որ դժբախտաբար երկար կեանք չէ ունեցած։ Իր արխիւին մէջ գտնուած են գրեթէ Թրքերէնէ-Հայերէն բառարան մը, եւ Բանաիթ Սթրաթիէ կատարուծ անտիպ թարգմանութիւններ՝ Գօտին եւ Պերճաղիճը ։
Տիգրան Մելքոնեան
Տիգրան Մելքոնեան, Բնիկ Տիգրանակերտցի, Հալէպ հաստատուած Ճոն Մելքոնեանի զաւակը։ Պէյրութ եկած է 1885-ին։ Տիգրան Մելքոնեան եղաւ Պէյրութի առաջին լուսանկարիչներէն եւ ապահովաբար քաղաին առաջին հայ լուսանկարիչը :
Վերա Չըքընօղլու
Աշխատակցած է եւ մաս կազմած է «Նոր Սան» հանդէսի խմբագրական կազմին ։
Նաւասարդ
Նաւասարդ, Հայկական տոմարին առաջին ամիսը: Կազմուած է «նաւ» (նոր) եւ «սարդ» (տարի) բառերէն եւ կը նշանակէ «Նոր Տարի»: Նաւասարդ ամիսը ունեցած է 30 օր, սկսած է 11 Օգոստոսին եւ աւարտած՝ 9 Սեպտեմբերին : Հին հայերուն համար 1 Նաւասարդը (11 Օգոստոսը) ժողովրդական խրախճանքներու, փառատօներու եւ տօնակատարութիւններու օր եղած է : Վանատուր - Ամանոր նաւասարդեան աստուածութիւնը կը համարուէր բերքին պաշտպանը, անօթիները կերակրողը, այգեգործութեան եւ պտղաբերութեան հովանաւորը հայկական դիցաբանութեան մէջ: Այս աստուածութեան արձաններուն մնացորդները կը գտնուին Բագաւանի մէջ, որ հեթանոսական սրբավայր կը համարուի :
Տարուան գաղափարին ծագումը
Տարին ժամանակի սահմանն է, այն ժամանակաշրջանը, որուն ընթացքին Երկիր մոլորակը ամբողջական պտոյտ մը կը կատարէ արեւուն շուրջ: Երկիրին կատարած շրջապտոյտը հաւասար է 934 միլիոն քմ.-ի, որ կ'անցնի մեծ արագութեամբ (մէկ երկվայրկեանի ընթացքին՝ 30 քմ):
Տարուան գաղափարը առաջին անգամ ծագած է հին Արեւելքի մշակութային կենդրոններէն մէկուն՝ Եգիպտոսի մէջ, եւ կապուած է Նեղոս գետի վարարման հետ: Ան կը պայմանաւորէր եգիպտացիներու կեանքն ու երկրագործական աշխատանքները: Նեղոսի վարարման սկիզբը կը զուգադիպէր Սիրիուս (Շնիկ) աստղին երեւնալուն հետ: Այդ պատճառով ալ, աստղին եւ Նեղոսին վարարման միջեւ ինկած ժամանակաշրջանը կը կոչէին տարի:
Հակառակ այն իրողութեան, որ «տարի» հասկացողութիւնը ծնած է Եգիպտոսի մէջ, տարբեր ժողովուրդներ տարբեր ամիսներ համարած են տարուան առաջին ամիսը, եւ տարբեր եղած է անոնց նոր տարին:
Այսպէս, օրինակ, հին պարսիկներու նոր տարին կը սկսէր գարնան օրահաւասարէն եւ կը կոչուէր «վարդի եւ գինիի» օր: Հետագային ընդունուած է իսլամական աշխարհին կողմէ եւ ստացած՝ «Նովրուզ» անունը, որ այսօր իսկ կը նշուի մեծ շուքով:
Ռուսերը նոր տարին կը նշէին 1 Սեպտեմբերին, անգլիացիները՝ 26 Մարտին, իսկ Ֆրանսայի մէջ կը զուգադիպէր Զատկուան տօնին:
Հայերու պարագային, տարուան առաջին ամիսը Օգոստոսն էր եւ Նաւասարդ կը կոչուէր:
Նման բազմազանութիւն ժողովուրդներու տնտեսական ու մշակութային փոխյարաբերութիւններուն մէջ դժուարութիւններ կը յառաջացնէր: Ուստի, ԺԶ. դարու վերջաւորութենէն սկսեալ (1582), կ'որոշուի Նոր Տարուան սկիզբը համարել 1 Յունուարը, որ կ'ընդունուի մեր ներկայ օրացոյցին իբրեւ հիմք: Տարեգրութեան մէջ, ժամանակի ընթացքին ստեղծուած էին երկու տոմարներ, որոնք կը հիմնուէին աստղաբաշխական հաշիւներու վրայ: Անոնցմէ մէկը կը կոչուէր Հին կամ Յուլեան, միւսը՝ Նոր կամ Գրիգորեան:
Նոր տոմարը մուծուած է Հռոմի պապին՝ Գրիգոր ԺԳ.ի կողմէ, Յուլեան օրացոյցին փոխարէն: Երկու տոմարներուն միջեւ եղած տարբերութիւնը տասներեք օր է:
Թէեւ միջազգային առումով 1 Յունուարը պաշտօնապէս ընդունուած է իբրեւ Նոր տարի, բայց Միջին եւ Մերձաւոր Արեւելքի կարգ մը երկիրներու մէջ (Իրանի, Աֆղանիստանի եւ արաբական քանի մը երկիրներու մէջ) կը շարունակեն պահպանել իրենց աւանդական նոր տարին:
Նաւասարդը
Նաւասարդ անունը պարթեւ-իրանական ծագում ունի եւ կազմուած է երկու բառերէ՝ նաւ - նոր եւ սարդ - տարի, այսինքն՝ Նոր Տարի:
Նաւասարդը ամրան վերջին ամիսն է, «ոսկի աշնան» նախադուռը: Նաւասարդի օրերուն կը հասուննան հայկական հողին ու ջուրի ն բարիքները՝ խաղողն ու տանձը, դեղձն ու ձմերուկը :
Հայկական սովորութիւններ
Նոր տարին կը սկսէր 1 Նաւասարդին (Օգոստոս) եւ կը տեւէր շաբաթ մը։
Բոլոր հայ ընտանիքները Նաւասարդը կը դիմաւորէին մեծ ուրախութեամբ եւ տօնախմբութիւններով: Այդ օրը ճոխ սեղաններ կը պատրաստուէին՝ յատուկ կերակուրներով եւ ուտելիքներով:
Նաւասարդ-Նախրաթողի գլխաւոր ուտելիքը կորկոտն էր կամ քաշիկան, որ յատկապէս տարածուած էր Արցախի եւ Սիւնիքի մէջ։ Քաշիկա-կորկոտը կը պատրաստուէր ամանորեան գիշերը, ճիշդ այն ատեն, երբ հին տարին կը փոխարինուիէր նորով: Քաշիկան շերտ առ շերտ աղով համեմուած ցորեն-ձաւարով ու ոչխարի, այծի, կովու կամ խոզի միսով ուտելիք մըն է, որուն գլխաւոր սկզբունքը չխառնուած ըլլալն է: Ժողովրդական ընկալումով՝ պէտք չէր խառնուեր, որպէսզի գալիք տարին ալ խառնակ չըլլար ։
Նաւասարդեան օրերը ազգային-ժողովրդական բնոյթ ունէին: Կ'իշխէին զուարճութիւնը, տօնահանդէսները, երգն ու պարը: Կը մեծարուէին Անահիտ ու Աստղիկ դիցուհիները, ինչպէս նաեւ Վահագն դիւցազնը, որոնք ժողովուրդին մօտ բարի համբաւ կը վայելէին:
Տօնակատարութեան վայրերը
Պատմական Հայաստանի մէջ Նոր տարին կը կրէր համաժողովրդական բնոյթ մը, որուն տօնակատարութեան կը մասնակցէին ազգին բոլոր ներկայացուցիչները: Այդ տօնը կը նշուէր նախ Բագաւանի, ապա Աշտիշատ ի մէջ: Այդ շրջաններուն մէջ, տարեմուտին՝ Նաւասարդ ամսուան սկիզբը, մեծ խրախճանքներ ու տօնախմբութիւններ կ'ըլլային:
Հին հայերը պաշտած են ջուրը: Նուիրական գետ համարուած է Արածանին, յատկապէս այն պատճառով, որ անոր ափին կը գտնուէին հայոց նշանաւոր դիցաւանները՝ Բագաւանն ու Աշտիշատը:
Արարողութիւններ
Նաւասարդի օրերուն Բագաւանը հանդիսաւոր տեսք կը ստանար: Տօնակատարութեան ներկայ կը գտնուէր թագաւորը իր շքախումբով. կը մասնակցէր նաեւ հայոց բանակը:
Կը պատմեն, որ շուրջ հարիւր քսան հազար զինուորականներ կը մասնակցէին այդ տօնակատարութիւններուն: Այդ օրը Արածանիի ափին կարելի էր տեսնել գոյնզգոյն վրաններ, գետափը կը ստանար վրանաքաղաքի տեսք՝ տարածուելով դաշտերու եւ բլուրներու վրայ: Վրաններուն մէջ շքեղագոյնը կ'ըլլար ոսկեդիպակ վրանը, որ թագաւորինը կ'ըլլար, ապա աչքի կը զարնէին նախարարներուն վրանները՝ մէկը միւսէն գեղեցիկ: Ուխտաւորներու բազմութեան մեծ մասը ժամանակը կ'անցընէր ծառերու տակ: Հին ժամանակ Բագրեւանդը, ինչպէս նաեւ Բագաւանը ծառազարդ եղած են, զորս հետագային կտրատուած են նուաճողներու կողմէ:
Ուխտաւորները զոհաբերութեան համար կը բերէին խոյեր, աղաւնիներ, մեծ եղջերաւոր անասուններ, որոնց եղջիւրները կը ներկէին զանազան գոյներով: Գիշերները խարոյկ կը վառէին, որոնց բոցերուն վրայէն կը ցատկէին երեխաները եւ պատանիները, չար ոգիներէն ձերբազատելու համար:
Ամանորը կը կոչուի նաեւ «կաղանդ», որ յունարէնէ փոխ առնուած է ու կը նշանակէ «ամսեգլխու օր», «ամսագլուխ», «ամսամուտ»: Ժամանակի ընթացքին «Ամանոր», «Կաղանդ» եւ «Տարեմուտ» հասկացողութիւնները նոյն իմաստը կը ստանան:
Նաւասարդեան խրախճանքի օրերուն կ'երգէին ու կը պարէին: Տեղի կ'ունենային նաեւ մրցումներ, ու մարզիկները կը ցուցադրէին իրենց բազուկի, միտքի ու հոգիի կարողութիւնները:
Նաւասարդը մեծ հանդէսով տօնելու յիշատակը մնացած է նաեւ Արտաշէս Ա․ թագաւորին վերագրած այն առասպելին մէջ, որ մեզի հասած է Գրիգոր Մագիստրոսի միջոցով՝
Ո՞վ կու տայ ինծի ծխանի ծուխը Եւ առաւօտը նաւասարդեան, Եղնիկներու վազելը եւ եղջերուներու վարգելը, Մենք փող կը փչէինք եւ թմբուկ կը զարնէինք... Ինչպէս օրէնքն էր թագաւորներու:
Նաւասարդեան աշխարհախումբ տօնակատարութիւնները, այնուհետեւ կը շարունակուէին Աշտիշատի մէջ: Այսինքն՝ Բագրեւանդ գաւառէն կը տեղափոխուէին Տարօն (Մուշ), ուր կը գտնուէին Հայոց «եօթը բագինները». (հայերը թիւ եօթն ընդունած են իբրեւ նուիրական թիւ: Հեթանոս հայերն ալ նախընտրած էին կառուցել «եօթը բագիններ», այսինքն «եօթը զոհասեղաններ»` նուիրուած Արամազդին, Անահիտին, Միհրին, Նանէին, Աստղիկին, Տիրին եւ Վահագնին ):
Աշտիշատի մէջ եւս մեծ հանդիսաւորութեամբ կը նշուէր Նաւասարդի տօնը: Հայ ժողովուրդը այդ աւանդական տօնին, թէ’ Բագաւանի մէջ, թէ’ Աշտիշատի մէջ իր դիւցազուններուն եւ աստուածներուն պէտք էր հաշուետուութիւն ներկայացնէր անցեալ տարուան համար. Վահագնին՝ քաջութեան, Անահիտին՝ արուեստի եւ Աստղիկին՝ արուեստի, սիրոյ եւ բանաստեղծութեան գործերէն ներս: Այսպիսով՝ Վահագնը՝ անվեհեր էր, Անահիտը՝ պահպանող, Աստղիկը՝ պարկեշտ, որոնք ձեւով մը կը մարմնաւորէին հայ ժողովուրդին առաքինութիւնները:
Կազմակերպուող խաղերը
Աշտիշատի մէջ, համանման յունական Ողիմպիական խաղերուն, մրցումներ կը կազմակերպուէին: Հոս նոյնպէս մարզական խաղերու ընթացքին երիտասարդները կը ցուցադրէին իրենց բազուկներուն, միտքերուն եւ հոգիներուն կարողութիւնները:
Մրցոյթներու ընթացքին բանաստեղծը իր յօրինած երգը կ'արտասանէր կամ կ'երգէր, երաժիշտը իր բամբիռը կը նուագէր․ ըմբիշը՝ բազուկներու զօրութիւնը, արհեստաւորը՝ իր պատրաստած ընտիր գործերը, իսկ գիւղացին՝ իր հողին ճոխ բարիքները կը ցուցադրէր: Յաղթողներուն կը յանձնէին վարդերէ շինուած վառվռուն պսակներ եւ վարդաջուրով կ'օծէին: Աղաւնիներ կ'արձակէին եւ իրարու վրայ վարդաջուր կը սրսկէին: Ընդհանրապէս կը զարդարուէին վարդերով: Այստեղէն ալ յառաջացած է Վարդավառը, որ կը նշանակէ վարդերով զարդարուիլ: Կազմուած է վարդ եւ վառ բառերէն: Վառ բառը տուեալ պարագային կը գործածուի փայլուն, պայծառ իմաստով: Մեր հեթանոս պապերէն, նաւասարդի օրերէն մեզի հասած աւանդութիւն է Վարդավառը: Յատկապէս իրարու վրայ ջուր սրսկելու սովորութիւնը:
Հեթանոսական տօներու փոխարինումը քրիստոնէականով
Երբ Դ. դարու սկիզբը Գրիգոր Լուսաւորիչ Մեծ Հայքի մէջ կը տարածէ քրիստոնէական կրօնը, հեթանոսական տօներէն շատերը կը փոխարինուին քրիստոնէականով: Այսպէս, Վարդավառը, որ Աստղիկի տօնը կը համարուէր, կը փոխարինուի Յիսուս Քրիստոսի պայծառակերպութեան անունը կրող տօնով: Այդ տօնն ալ բնականաբար պէտք է յարմարէր Ս. Զատկուան տօնին եւ դառնար շարժական: Այսինքն՝ Ս. Զատիկէն իննսուն օր ետք պէտք է նշուէր անիկա, որ չէր համընկներ հեթանոսական Վարդավառի օրուան հետ: Այդ պատճառով ալ հեթանոսական շրջանէն մեզի հասած Վարդավառը միշտ չէ, որ Օգոստոսին կը նշուի, երբեմն կը զուգադիպի Յուլիսին:
Չորրորդ դարուն քրիստոնէութեան մուտքը Հայաստան չէր կրնար վերացնել ժողովուրդին մէջ արմատացած ու դարերով սրբագործուած հեթանոսական բազմաթիւ աւանդոյթներ, ուստի ժողովրդական կարգ մը տօներ կը պահպանուին, անոնցմէ շատերուն որոշ չափով տալով նոր բովանդակութիւն: Ժողովուրդը կը շարունակէ պահել իր խրախճանքները, թմբուկն ու զուռնան, երգն ու պարը: Զոհը կը փոխարինուի մատաղով, կրակ վառելը՝ մոմ վառելով եւ այլն:
Այնպէս որ ջուրի հետ կապուած հեթանոսական սովորութիւնը կը պահպանուի ժողովուրդին մօտ: Վարդավառին ամէնուրեք, իրարու վրայ ջուր կը սրսկեն: Աւանդութիւն մը, որ ունի շատ հին պատմութիւն եւ կապուած է Պատմական Հայաստանի մէջ նշուող նաւասարդեան աշխարհախումբ տօնակատարութեան հետ:
Ջուրի պաշտամունքը
Ջուրի պաշտամունքին հետ կապուած է այն երեւոյթը, որ շատ աղբիւրներ սրբագործուած եւ դարձած էին ժողովուրդին համար ուխտատեղի: Հայաստանի մէջ, գրեթէ, բոլոր գաւառները ունեցած են իրենց «կաթնաղբիւրը» կամ «Լուսաղբիւր»ը: Այդպէս կը կոչուէին բոլոր այն աղբիւրները, որոնց ջուրը ժողովուրդը համարած է բուժիչ եւ զովացուցիչ: Ժողովուրդը այդ տեղերը դարձուցած էր ուխտատեղի: Ժողովրդական դիցաբանութեան աւանդութենէն մեզի ծանօթ է նաեւ այն աւանդոյթը, ուր կը պատմուի, թէ Սասունցի Դաւիթ Կաթնաղբիւրէն ջուր խմած եւ հզօրացած է:
Ուխտատեղի դարձած են նաեւ Արեւմտեան Հայաստանի մէջ մեծ թիւով գետեր, որոնցմէ կը յիշուի Արածանին (Բագրեւանդին մէջ) եւ Գետ-Վարդանը՝ Կոգովիտ գաւառին մէջ, որուն հետ գեղեցիկ աւանդութիւն մը կապուած է: Կը պատմուի, որ Վարդան Մամիկոնեան իր բանակով պարսիկներու դէմ Աւարայրի դաշտ երթալու ատեն, անցնելով այս տեղէն, ջուր չի գտներ: Ամբողջ զօրքը ծարաւէն ուժասպառ եղած, չի կրնար շարունակել ճամբան: Վարդան ծնկաչոք կ'աղօթէ. այդ աղօթքէն աղբիւրներ կը բխին ու կը յագեցնեն զօրքին ծարաւը: Այդ աղբիւրներն ալ միախառնուելով կը կազմեն գետ մը, որ հայերը Վարդանի անունով կը կոչեն Գետ-Վարդանայ:
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայկական մշակոյթ Ստորոգութիւն:Հայկական տոմար
1960 թուական
1960 թուական, նահանջ տարի, 20րդ դարու 60րդ տարին է 1957 • 1958 • 1959 • 1960 • 1961 • 1962 • 1963
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1960 ծնունդներ
Մահեր
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1960 մահեր
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:1960
Ռուսէ
Ռուսե (Русе), քաղաք Պուլղարիայի հիւսիս-արեւելեան մասին, Տանուպ գետի աջ ափին, ռումինական Ջուրջու քաղաքի մոտ։ Հեռավորութիւնը Բուլղարիայի մայրաքաղաք Սոֆիայէն կազմուած է 300 քիլոմետր իսկ Սեւ Ծովի բուլղարական ափէն՝ 200 կմ։ Ռուսէն Պուլղարիայի կարեւորագույն գետային նավահանգիստն է, ուր կ'սբարուի երկրի միջազգային առեւտուրի կարեւորը մասը։ Մեծութեամբ երկրի 5-րդ քաղաքն է։ Բնակչութիւնը՝ ։
Մաշտոցի Արձագանգ
«Մաշտոցի Արձագանգ», Մոնթրէալ, Քանատայի Հայաստանեայց Եկեղեցւոյ Սուրբ Յակոբ Կիրակնօրեայ դպրոցի ամսաթերթ։ Կը հրատարակուի 1992 թուականէն ի վեր։
Ռուսիոյ դրօշ
Դրօշին գոյները
Ռուսաստանի Դաշնութեան պետական դրօշին մասին Դաշնային սահմանադրական օրէնքը գոյներու երանգներ չի սահմաներ։
Մաշտոցի Արձագանգ
Կը միտի քրիստոնէական դաստիարակութիւն տալ նոր սերունդներուն՝ յատկապէս մանուկներուն եւ պատանիներուն, իսկ չափահասներուն՝ աւանդել քրիստոնէական եւ Մայր Եկեղեցւոյ վերաբերեալ գիտելիքներ եւ տեղեկութիւններ։
Ռուսիոյ դրօշ
Դրօշին գոյները
Համաձայն ԳՕՍՏ Ռ 51130-98-ի՝ դրօշին իւրաքանչիւր շերտին գոյնը պէտք է համապատասխանէ Հագուստի մշակոյթին, նորաձեւութեան, թեթեւ արդիւնաբերութեան տեսականիի զարգացման համամիութենական կեդրոնի Աթլասի (հաւաքածոյի) կամ Pantone գունային տեսակի Աթլասի (հաւաքածոյի) գոյներուն : Շարք մը պետական մարմիններ Ռուսաստանի պետական դրօշ պատուիրելու ատեն կը նշեն Pantone-ի հետեւեալ գոյները՝ սպիտակ (առանց նրբերանգներու գոյն), կապոյտ (pantone 286С) (solid coated), կարմիր (pantone 485С) (solid coated)    :
Ռուսաստանի Դաշնութեան պետական դրօշի գոյներու չափանիշները, որոնք կը ղրկուին փոխադրամիջոցներու միջոցով պետական գրանցման տարբերանշաններու վրայ, կը հաստատուին ըստ էտալոնի (ԳՕՍՏ Ռ 50577-93-ի յաւելուած Գ)։
Տիգրան Մանաւեան
Տիգրան Մանաւեան, հայ ուսուցիչ։
Տիգրան Մանաւեան տքնջան ուսուցիչը ծնած է 1841-ին Բերա (Հալէպ): Զաւակն էր Յովհաննէս Արսէնեան անուն աղքատ մրգավաճառի մը։ Հազիւ 10 տարեկան կը ստիպուի սեփական աշխատութեան դիմելու։ Սակայն հօրեղբայրը զինք կ՛առաջնորդէ մտաւոր կրթութեան։
Ապա՝ Մանաւեան, կը դրուի տպարանի մը մէջ իբր աշակերտ, ուր կ՛ուսանի վիմագրութեան արուեստ, միանգամայն նոյն միջոցին աշակերտելով Վէզիր խանի մէջ տեղի ունեցած դասախօսութեանց։
Այդ կերպով, իբր ուշիմ տղայ, յառաջդիմութիւններ կ՛որձոնագրէ ուսանելով բաւականաչափ Հայերէն։ Տիգրան՝ ջղոտ, կրքոտ եւ ըմբոստ եւ յանդուգն բնաւորութեան մը տէր էր։ Ուստի 1861-ին Տիգրանեան Մկրտիչ հրաշագոծ վարպետին հետ կը մեկնի Բալուի Քաղցրահայեաց վանքը թէ՛ ուսանելու եւ թէ՛ ուսացանելու համար։ Տիգրանի ձեռներէց ոգին ի յայտ կու գայ նոյն թուկանին իսկ, երբ կը հրատարակէ «Արեւակ» անուն թերթ մը վիմագրութեամբ։
Հայաստանի օդն ու ջուրը եւ բարքերը Տիգրանը կ՛ընեն կտրիճ մը, որուն ձեռքէն անպակաս կ՛ըլլայ հրացանը։
1869-ին կը վերադառնայ Պոլիս եւ շարունակելով հետեւիլ ուսուցչական ասպարէզին Ռոտոսթօ կը մեկնի Տեղւոյն վարժարանին մէջ դասախօսելու համար։ Հոն կ՛ամուսնանայ Աննա անուն աղջկան մը հետ, որմէ բազմաթիւ զաւակներ կ՛ունենայ։
Տիգրան Մանաւեան Թատրոնն ալ համարելով իբրեւ ժողովրդական դպրոց մը այդ միջոցներուն կը գրէ «Գայլ Վահան» անունով Թատերգրութիւն մը, որուն ներկայացումը ջերմ ընդունելութեան կ՛արժանանայ, այդ գիրքը տպագրուած է 1874-ին։ Գրած է նաեւ «Վարդան Մամիկոնեան» կամ Հայրենիքի նահատակը անունով ողբերգութիւնը (տպուած Պոլիս 1911) եւ «Պատուհանի Մուրհակը» անունով զաւեշտը (տպուած Վառնա 1899):
Ասկէ ետք կը սկսի հայ ուսուցիչի թափառական կեանքը, մի քանի տարի Էտիրնէ, յետոյ Պոլիս, Եէնի Գափու (որբանոց), Սամաթիա, Խասգիւղ իր ուսուցչական պաշտօնը ի գործ դնելու համար հեւ ի հեւ կը վազվզէ ու շունչ ու ոգի սպառաելով կ՛ուսուցանէ անհնդատ 20 երկար տարիներ ու ի վարձք իր գործունէութեան քսանամեակին ամեակին հրամանաւ ժամանակին Պատրիարքին կը զրկուի իր բոլոր դասերէն եւ հետեւաբար ապրուստի ալ միջոցէն, որովհետեւ յանդգնած է եղեր քննադատել ուսումն. Խորհուրդի ուսմանց ծրագիրը ազգ. Թերթի մը մէջ ըսելով թէ «Քռիլովի սայլին առակը շատ աղէկ կը յարմարի մեր դաստիարակութեան խնդրոյն զոր տգիտութիւնը դէպի խաւար տանիլ կ՛ուզէ, շսհսմոլութիւնի դեպի իր արկղն, ակընկալութիւնը դէպի իր նպատակը»
Կը մահանայ 7 Նոյեմբեր 1888-ին ու կը յանձնուի Խասգիւղի գերեզմանատան։
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հայ ուսուցիչներ
Տիգրան Մեծի Պողոտայ (Երեւան)
Տիգրան Մեծի պողոտայ, պողոտայ Երեւանի Կենդրոն եւ Էրեբունի վարչական շրջաններին մէջ։ Քաղաքային նշանակութեան փողոց է ։
Տուեալներ
Սկսած է Հանրապետութեան հրապարակէն եւ աւարտած Սասունցի Դաւիթի հրապարակին մէջ (Սասունցի Դաւիթի փողոցի եւ Արցախի պողոտայի հետ հատման հանգոյց)։
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Երեւանի փողոցներ
Հեռագիր
Հեռագիր բառը թարգմանութիւնն է յունարէն tele (հեռու) եւ ghrapho (կը գրեմ) բառերու բարդումով կազմուած teleghraphe բառին։
Եսքիւլոս, իր Ագամենոնի մէջ (Ն.Ք. 500) կը նկարագրէ հաղորդակցութեան փոխանակութիւնը վառուած ջահերով տրուած նշաններու միջոցով։ Փոլիւպոս յոյն պատմաբանը (մահացած՝ Ն.Ք. 122) հին ժողովուրդներու հաղորդակցութեան համար գործածած տարբեր գործիքները կը կոչէ Բիրսիէ, որովհետեւ անոնցմով տրուած նշանները միշտ կրակով էին։ Ֆրանսացի Շափի ըրած գիւտը գործածուած է առաջին անգամ Ֆրանսա յի մէջ, 1792-ին ։
Լինքին Փարք
Լինքին Փարք (Linkin Park), ալթերնաթիվ ռոք խումբ, ստեղծուած է 1996 թուականին ԱՄՆ-ի Քալիֆորնիա նահանգի Ագոուրա Հիլլզ քաղաքին մէջ։ Ստեղծման առաջին երկու տարիներուն, մինչեւ 1998 թուականը խումբը կոչուած է Xero, իսկ 2000 թուականին վերանուանուած է Linkin Park եւ այս անուանումը կը կրէ մինչեւ այսօր։ Առաջին ալպոմը, որ անոնց յաջողութիւններ բերաւ, Hybrid Theory-ն էր, որ RIAA-ի կողմէն դասուեցաւ «ադամանդէ ալպոմներ»ու շարքին, նաեւ դարձաւ «մալթի-փլաթինիում» շարք մը այլ երկիրներու մէջ։ Hybrid Theory-ին հետեւելով՝ Meteora ալպոմը խումբին դարձուց ալ աւելի յայտնի եւ սիրուած, գլխաւորեց Billboard 200-ը, եւ 2003-ին սկիզբ դրաւ շարք մը համաշխարհային շրջագայութիւններուն։ Այս ալպոմին թողարկումէն ետք MTV-ն խումբը հռչակեց որպէս հազարամեակի երրորդ լաւագոյն ռոք խումբ՝ Oasis-էն եւ Coldplay-էն յետոյ։ Յաջորդ ալպոմը Minutes to Midnight-ն էր, որ լոյս տեսաւ 2007-ին, եւ որ ոճային առումով քիչ մը շեղեցաւ նախորդ երկու ալպոմներէն։ Այս վերջինը խումբի երկրպագուներուն եւ երաժշտագետներուն մեջ իրարանցում առաջացուց։ Սկսան քննադատել խումբին ոճային տատանումները, սակայն Linkin Park-ի անդամները բացատրեցին, որ չէին ուզեր շարունակաբար ստեղծել նոյն ժանրի պատկանող երաժշտութիւն։ Խումբին յաջորդ ալպոմը՝ A Thousand Suns-ը, լոյս տեսաւ 2010 թուականի Սեպտեմբերի 14-ին։ Այստեղ խումբը տեղակայած է տարբեր ժանրերու ստեղծագործութիւններ, կան եւ՛ ամբողջական, եւ՛ «անցումային» կարճ տեւողութեամբ երգեր։ Յաջորդ ալպոմը A Thousand Suns-ն էր։ Ալպոմը թողարկուեցաւ Սեպտեմբեր 8, 2010-ին։ Ան շուտով կը հանդիսանայ թիւ 1 ալպոմ տարբեր եւ բազմաթիւ ցանկերու մէջ։ Հակառակ երկրպագուներու դրական եւ բացասական խառնուած կարծիքներուն, ալպոմը կը յաջողի խումբին անունն ու համբաւը պահել։ Նախավերջին ալպոմը Living Things-ն է, որ որոշ չափով մը կը շեղի Linkin Park-ի ալթերնաթիվ ժանրէն, ներկայացնելով «Ելեկտրիկ» ռոքի (Electric Rock) պատկանող երաժշտութիւն։ Ան նաեւ մեծ յաջողոթիւններու կ'արժանանայ։ 6րդ եւ վերջին ալպոմը 2014-ի The Hunting Party-ն է, որ կը վերադարձնէ խումբին իր սկզբնական ալթերնաթիվ եւ «հարտ» ռոքային ձայն-ը։ Ան կը գրաւէ 4-րդ հորիզոնականը Րիվոլվռ-ի «2014-ի քսան լաւագոյն ալպոմներ» ցանկին մէջ։ Linkin Park-ն ունի նաեւ այլ ալպոմներ՝ Hybrid Theory-ին տեղ գտած երգերու «ռեմիքս»ային տարբերակներով ալպոմը Reanimation-ն, իսկ Jay-Z-ին հետ համատեղ ստեղծուած է Collision Course-ը։ Ընդհանուր առմամբ՝ խումբը ամբողջ աշխարհին մէջ մինչ օրս վաճառած է 50 միլիոն ալպոմ եւ ունի 2 Կրեմմի մրցանակ։ Linkin Park-ի ալթերնաթիվ եւ Նիւ մէթալէն դէպի ռէբ քոր ետ ու առաջ անցնելու իւրայատուկ կարողութիւնը, եւ խումբին անդամներուն միջեւ տեւող համերաշխութիւնը կը ներկայացնեն յաջողած երաժշտական խումբի կերպարը:
Սկզբնական շրջան։ Hybrid Theory EP
Խումբի հիմնադիրները երեք համալսարանային ընկերներ էին՝ Մայք Շինոտան, Ռոպ Պոուրտոնը եւ Պրեդ Տելսոնը, որոնք առ այսօր խումբի հիմնական անդամներէն են։ Անոնց միացան նաեւ [[Ճո Հահն]]ը եւ Մարք Ուեյքֆիլտը։ Խումբը սկիզբը կը կոչուէր Xero։ Սկսեցան սինկլներ ձայնագրել եւ թողարկուեցաւ առաջին ալպոմը՝ Xero Samlpe Tape։ Սակայն շուտով խումբին լքեց վոքալիսթը՝ Մարք Ուեյքֆիլտը։ Linkin Park-ին ամբողջական բնոյթը փոխուեցաւ այն պահէն, երբ խումբին միացաւ անոր ներկայիս վոքալիսթը՝ արիզոնացի Չեստր Պենինքթոնը։ Այդ օրը Չեստրի ծննդեան օրն էր, երբ ան հրավիրուեցաւ ընդգրկուելու խումբի կազմին մեջ։ Լոյս տեսաւ խումբի երկրորդ՝ Hybrid Theory EP ալպոմը։ Շատ շուտով խումբը վերակոչուեձաւ Linkin Park։
Hybrid Theory (2000)
Մինչեւ այդ, խումբն արթեն հասցուցած էր որոշակի համբավ ձեռք բերել, երբ 1999 թուականին պայմանագիր էր կնքել Warner Bros. Records ընկերութեան հետ։ Linkin Park-ը թողարկեց Hybrid Theory ալպոմը 2000 թուականի հոկտեմբեր 24-ին։ Ալպոմը ներկայացուց խումբի կէս տասնամեակի աշխատանքը։ Ալբումի արտադրողն էր Don Gilmore-ը։ Hybrid Theory ալպոմը շատ մեծ արձագանք ստացաւ, իսկ մի քանի  կատարումներ երկար ժամանակ դուրս չէին  ելլեր հիթ-շքերթների շարքերէն։ Ասոնցմէ են ալպոմի հետեւեալ երգերը՝ Crawling, One Step Closer եւ In the End։ Crawling կատարումը արժանացաւ նաեւ Կրեմմի մրցանակի։ Խումբը նշանակուած  էր նաեւ «Լաւագոյն նոր կատարող» եւ «Լաւագոյն ռոք ալպոմ» անուանակարգերուն մէջ։ MTV-ն մրացանակ շնորհեց խումբին, որպէս «Լաւագոյն ռոք տեսահոլոակ» եւ «Լաւագոյն ռեժիսուրա» «In the End»-ի համար։ Այս ընթացքին Linkin Park –ը ստացաւ հրաւերներ տարբեր յայտնի շրջագայութիւններէն եւ համերգներէն, ինչպէս Ozzfest-ը, Family Values Tour-ը եւ KROQ Almost Acoustic Christmas-ը։ Խումբը նաեւ կազմակերպեց իր սեփական շրջագայութիւնը ՝ Projekt Revolution -ը, որուն կը մասնակցէին Cypress Hill-ը, Adema-ն, եւ Snoop Dogg-ը։ Խումբը մինչեւ այժմ մասնակցած է 320 համերգի։ Առաջին տարիներու շրժագայութիւններու մասին կը պատմէ Frat Party at the Pankake Festival տոքիւմենթալ ֆիլմը, որ թողարկուեցաւ 2001 թուականի նոյեմբերին։ Երբ վերադարձավ խումբին նախկին պասս կիթառահար Phoenix-ը, խումբը սկսաւ աշխատիլ միւս ալպոմի վրայ։
Reanimation (2002)
2002 թուականի Յուլիս 30-ին լոյս տեսած Reanimation ալպոմը, որ կ'ընդգրկէր Hybrid Theory EP եւ Hybrid Theory ձայնասկավառակներուն երգերու «ռեմիքս»ային տարբերակները, երկրորդ հորիզոնականը զբաղեցուց Billboard 200-ին մէջ եւ վաճառուեցաւ մոտ 270 հազար օրինակ՝ ստեղծման առաջին շաբթուան ընթացքին։ Ալպոմին մեջ կան զուգերգեր Black Thought-ի, Jonathan Davis-ի, Aaron Lewis-ի եւ ուրիշներու հետ։
Meteora (2003)
Linkin Park-ը ճանչցուեցաւ Nu-metal (Նյու մեթալ) ոճի՝ իր իւրօրինակ վերամշակումով։ Hybrid Theory-ն եւ Reanimation-ին հաջողութիւններէն հետո խումբը սկսաւ աշխատանքներ տանիլ իր նոր՝ Meteora ալպոմի ստեղծման համար։ 2003 թուականի Մարտ 25-ին այն արթեն յայտնուեցաւ վաճառքի մէջ։ Առաջին շաբթուան ընթացքին վաճառուեցաւ 800 հազար օրինակով եւ Billboard 200-ին մէջ ճանչուեցաւ որպէս ամենէն յայտնի ալպոմ։ Ձայնասկավառակին մէջ տեղ գտած ստեղծագործութիւններէն որոշները՝Numb, Somewhere I Belong, Faint եւ Breaking the Habit, թողարկուեցան որպէս սինկլներ։ 2003-ի Դեկտեմբերին Meteora-ն վաճառուած էր մոտ երեք միլիոն օրինակով։ Նկատելով խումբին աճը՝ Հեվի Մեթալ ժանրի «լեճենտըրի» ներկայացուցիչ Metallica խումբը Linkin Park-ին հրավիրեց իր հետ համերգային շրջագայութիւն սկսելու։ Թողարկուեցաւ ԱՄՆ-ի Թեքզաս նահանգի Տալլաս քաղաքին մէջ տեղի ունեցած համերգի՝ Live in Texas DVD տեսագրութիւնը եւ անոր ձայնագրութիւններուն CD տարբերակը։ Meteora ալպոմը խումբին մեծ յաջողութիւն բերաւ. MTV մրցանակաբաշխութեան ժամանակ Somewhere I belong տեսահոլովակը հաղթեց «Լաւագոյն ռոք տեսահոլովակ», Breaking The Habit-ը՝ «հեռուստադիտողի ընտրութիւն» անուանակարգերուն մէջ, իսկ 2004-ին Radio Music Awards-ը Linkin Park-ին շնորհեց «տարուան կատարող» եւ «տարուան երգ» (Numb) մրցանակները։ Այս հաջողությունից հետո՝ 2004-ի նոյեմբերին խումբը Jay-Z-ի հետ համատեղ թողարկեց Collision Course ալպոմը։
Minutes To Midnight (2007)
Հաջորդ ալպոմը՝ Minutes to Midnight հրապարակուեցաւ 2007 թուականի Մայիս 15-ին։ Ալպոմը շատ մեծ հաջողութեան հասավ, եւ երկար ժամանակ չէր ելլեր առաջատար դիրքերէն, հիմնական երաժշտական շքերթներուն մէջ ։ Ընդունուած է ըսել, ու յատկապես այս մէկը կը վերաբերի երաժշտագետներին, որ այս ալպոմէն յետոյ խումբին երգերը աւելի երաժշտականութիւն ստած են։ Այս ալպոմին երգերէն մեկը՝ What I've Done, կը հանդիսանայ Transformers ֆիլմի «սաունտթրեքին» մէջ։ Minutes to Midnight-ն իր ստեղծման առաջին շաբթուան ընթացքին, ան վաճառուեցաւ 600 հազար օրինակով եւ գլխավորեց Billboard Charts-ը։ Այս ալպոմին մի քանի սինկլներուն՝ What I've Done-ին, Bleed It Out-ին, Shadow of The Day-ին, Given Up-ին եւ Leave Out All The Rest-ին հիման վրայ նկարահանուեցան տեսահոլովակներ։ Խումբին սկսեցան համեմատել U2 ին հետ։ 2008 թուականին դուրս եկաւ անոր DVD սկավառակը, որ կը պարունակէր անոնց եւրոպական մեկնարկի շրջանակներուն մէջ անցկացուած համերգներէն մեկը՝ Անգլիայի մէջ։ Անունը ՝ Road to Revolution։ Live at Milton Keynes։ 2009 Մայիս 19-ին հրապարակուեցաւ New Divide սինկըլը՝ գրուած Transformers։ Revenge Of Fallen ֆիլմին համար։
A Thousand Suns (2010)
Խումբին հաջորդ ալպոմը կը հանդիսանայ A Thousand Suns-ը, որուն հրապարակումը նախանշանակված էր դերեւս 2009 թուականին, սակայն հետագային տեղափոխուեցաւ 2010 թուականի սկիզբ, ապա նոյն թուականի աշուն, եւ լոյս տեսավ սեպտեմբերի 14-ին։ Այս ալպոմը յատկապես մեծ յեղափոխութիւն մտցուց երաժշտութեան ասպարեզ, քանի որ չէր նմաներ նախորդ երեքին։ Նախ եւ առաջ՝ ալպոմի իւրաքանչիւր թրեքի վերջը հաջորդի սկիզբն էր, եւ հակառակը։ Ձայնագրութեան ժամանակ տղաներն օգտագործած էին տարբեր «ձայն արձակող» իրեր՝ հետաքրքրական ձայներու համար։ Խումբի MC, ստեղնաշարահար եւ ռիթմ-կիթառահար Մայք Շինոտանն նշած է, որ ս նոյնիսկ փուչիկներ տարած է սթուտիօ, որպէսզի այնտեղ հետաքրքրական մթնոլորտ ստեղծուի։ Օգտագործուած են նոյնիսկ խաղալիք մեքենաներ՝ իւրահատուկ ձայներ ստանալու համար։ 2011 թուականին խումբը շարունակեց իր համերգային շրջագայութիւնները ամբողջ աշխարհին մէջ, մասնակցեցաւ նաեւ Apple ընկերութեան կազմակերպած iTunes Festival-ին, կազմակերպեց բարեգործական համերգներ աշխարհի տարբեր ծայրերուն մէջ։
Living Things (2012)
Linkin Park-ի նախավերջին ալպոմը՝ Living Things-ը, թողարկուեցաւ 20 Յուլիս 2012, առաջին սինկլը ըլլալով Burn It Down-ը։ Թողարկումէն անմիջապէս ետք, ալպոմը գլխաւորեձ ԱՄՆ-ի, ինչպես նաեւ 16 ուրիշ երկիրներու ցանկերը։ Խումբին անդամները կ'ըսեն, որ տարիներու փորձարկումներերէ ետք, անոնք վերջապէս իրենք զիրենք կը գտնեն ալպոմին մէջ, որուն ժանրը իրենձ հարազատ է եւ «հարազատ տարածք» (Familiar Territory) կը ներկայացնէ իրենձ համար։ Տեսահոլովակները միլիոնաւոր դիտումներու հասան YouTube-ի վրայ, ինչպես Castle Of Glass-ի, Burn It Down-ի, եւ Lost In The Echo-ի վիտէօները։ Living Things + ը խումբին 11րդ DVD-ն կ'ըլլայ, որ կ'ընդգրկէ ալպոմին երգերը, առաւել տարբեր ալպոմներու, տարբեր համերգներ։
The Hunting Party (2014)
Լինքին Փարք-ը այն խումբն է (Party), որ պիտի մեկնի որսի(The Hunting), բնտռելու եւ վերագտնելու համար Ռոքի Ուժն ու Լէճնտը։
1961 թուական
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1961 ծնունդներ
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:1961
Ռուբէն Նաքեան
Ռուբէն Գէորգ Նաքեան (Reuben Nakian, 10 Օգոստոս, 1897, Նիւ Եորք, Ամերիկայի Միացեալ Մահանգներ – 4 Դեկտեմբեր, 1986, Սթամֆորտ, Քնեքթիքութ), հայ քանդակագործ։
Կենսագրութիւն
1912-1915-ին` սորված է Նիւ Եորքի Ազատ արուեստներու դպրոցին մէջ, Գեղեցիկ արուեստներու ակադեմիոյ մէջ։
Ստեղծագործական Գործունէութիւն
Սկզբնական շրջանին ստեղծած է անիմալիստական գործեր`
1930 թուականին մասնակցած է «33 մոդեռնիստներ» ցուցահանդեսին։ Մէկ տարի ետք հանդիպած է Արշիլ Կորքիին, որ մեծ ազդեցութիւն ձգած է Նաքեանի գեղագիտական սկզբունքներու կողմնորոշման եւ հաստատման վրայ։
Ստեղծած է անուանի արուեստագետներու եւ քաղաքական գործիչներու դիմաքանդակներ, Աստուածաշունչի եւ դիցաբանական թեմաներով հորինուածքներ՝
Նաքեանի աշխատանքներուն (առաւելապէս պրոնզափառ թրծակաւով) բնորոշ է դասական աւանդոյթներու, էքսպրեսիոնիզմի եւ սիւրռեալիզմի տարրերու ազատ համադրումը։
1972 թուականին ընտրուած է «Արուեստի եւ գրականութեան Ազգային ակադեմիոյ» անդամ, իսկ 1973-ին Պրիճփորթի համալսարանը (Քնեքթիքութ) անոր շնորհուած է պատուաւոր տոքթորի կոչումը։ Գործերը կը պահուին ԱՄՆ-ի թանգարաններուն մէջ :
Ցուցահանդեսներ
1920-ականներէն Նաքեանի ստեղծագործութիւնները ներկայացուած են ցուցահանդեսներուն մէջ։ Առաջին անհատականը տեղի ունեցած է 1926-ին Նիւ Եորքի «Ուիթնի Սթուտիո-Քլապի մէջ», «Տաունթաուն» եւ «Կրանտ Սենթրալ» պատկերասրահներուն մէջ։ Ցուցադրուած է Շիքակոյի «Արուեստի հիմնարկին» եւ Նիւ Եորքի «Արդի արուեստի» եւ «Ուիթնի» թանգարաններուն մէջ։ Քանդակագործութեան ասպարէզին մէջ Միացեալ Նահանգները ներկայացուցած էն 1961 թուականին Սան Փաուլույի (Պրազիլ) 6-րդ պիէնալէի մէջ, իսկ 1968-ին՝ Վենետիկի 34-րդ պիենալեի մէջ։
Ցուցահանդէսներ ունեցած են Լոս Անճելըսի (Քալիֆորնիա), Ուաշինկթընի, Սթամֆորտի եւ Կրինիչի (Քնեքթիքութ), Ֆիլատելֆիոյ (Փենսիլուանիա), Չիքակոի (Իլինոյս), Հիւսթընի (Թեքսաս), Միլուոքիի (Վիսքոնսին), Փարիզի, Լիզպոնի, Տրեզտէնի եւ Շաումպերկի մէջ։
Արտաքին Յղումներ
Ստորոգութիւն:1897 ծնունդներ Ստորոգութիւն:10 Օգոստոսի ծնածներ Ստորոգութիւն:1986 մահեր Ստորոգութիւն:4 Դեկտեմբերի մահացածներ Ստորոգութիւն:Հայ քանդակագործներ
Արփինէ Հեռլեան
Արփինէ Հեռլեան
Ծնած է Իսթանպուլ։ Յաճախած էՖէրիգիւղի Ազգային եւ Ֆրանսական վարժարանները։ Մասնաւոր դասեր աոած է մեծ հօրմէն՝ Զարմայր Ծ. Վրդ. Կէօզիւրեանէ, ծանօթ դաշնակահար Փրօֆ. Ստեփան Բաբելեանէ, եւ երգահան Գոհարիկ Ղազարոսեանէ։ Ծանօթ անուն եղած է իբրեւեւ դաշնակահար եւ մանրանկարիչ։
Աշխատակցած է իսթանպուլահայ մամուլին բանաստեղծու֊թիւններով, պատմուածքներով եւ թարգմանութիւններով։ Իր արխիւին մէջ կը գտնուի մեքենագրուած անտիպներու թղթածրար մը։ Մահացած է Իսթանպուլ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Դաշնակահարներ Ստորոգութիւն:Հայ դաշնակահարներ
Գրիգոր Չիլինկիրեան
Գրիգոր Չիլինկիրեան, հայ հրապարակախօս, խմբագիր, թարգմանիչ, հասարակական եւ գրական գործիչ:
Տիգրան Շիրինեան
Տիգրան Շիրինեան, Հայոց ցեղասպանութիւնը վերապրած կէսարացի կաթողիկէ Միհրան եւ Եղիսաբեթ Շիրինեաններու ընտանիքը։
Գրիգոր Չիլինկիրեան
Կենսագրութիւն
Ծնած է Իզմիր (Զմիւռնիա): Զաւակն էր դարբին արհեստաւորի մը՝ Եւդոկիացի Հաճի Յովակիմին։
Տիգրան Շիրինեան
1942 թուականին Պոլսոյ պապական նուիրակ Անճելոյ Ռոնալտիի (յետագային՝ Հռոմի պապ Յովհաննէս 18-րդ) միջնորդութեամբ կը տեղափոխուի Միլան` ապաստանելով հորաքրոջ՝ Քեհեաններու ընտանիքը։
Գրիգոր Չիլինկիրեան
Կենսագրութիւն
Գրիգոր նախ կը յաճախէ տեղւոյն Մեսրոպեան վարժարանը, սակայն հազիւ թէ քիչ մը հմտացած հայերէնի եւ տաճկերէնի, կիսաւարտ կը ձգէ վարժարանը՝ իր ծնողքին ստիպումով։ Այդ միջոցին, ժամացոյցի վաճառական Յովհաննէս աղա Սիմոնեան մտերիմը ըլլալով Ազգային վարժարանի տեսուչ Անդրէաս Փափազեանին, կը խնդրէ անկէ՝ գրագիր բանիբուն եւ գործունեայ պատանի մը։ Ուստի, այս կերպով հազիւ 13–14 տարեկան Գրիգոր Չիլինկիրեան,իր ինքնաշխատութեամբ կը ներկայանայ:
Տիգրան Շիրինեան
Աւարտած է Միլանի փոլիթեքնիկական հաստատութեան ճարտարագիտական կաճառը, որմէ յետոյ գործողուած է Հռոմ: Տաղանդի եւ աշխատասիրութեան շնորհիւ ան կարճ ժամանակի գիտական լուրջ ձեռքբերումներ կ'ունենայ տիեզերական ճարտարագիտութեան եւ իտալական ռազմական օդուժի բնակավառում։ Ան կը դառնայ Իտալիոյ զինուած ուժերու բարձրաստիճան սպայ։ Երիտասարդ հասակին կը դառնայ Հռոմի Լա Սապիենցայ համալսարանի դիեզերագիտական ճարտարագիտութեան փրոֆեսոր, միաժամանակ` ռազմաօդային ուժերու վերահսկիչ զօրաւար։
Գրիգոր Չիլինկիրեան
Կենսագրութիւն
Մէկ կողմէն՝ կատարելով իր պաշտօնը, միւս կողմէն՝ յառաջ կը տանի իր մտաւոր կրթութիւն ը եւ վարժարանին մէջ կիսկատար ձգած ուսումը ոչ միայն ինքնակրթութեամբ կը կատարելագործէ, այլեւ յունարէն, իտալերէն, ֆրանսերէն լեզուներն ալ կը սորվի՝ շնորհիւ իր մտաւոր բացառիկ յիշողութեան եւ կարողութեան։ Իր այս պաշտօնին մէջ կը մնայ մինչեւ 1860 թուականը (եօթը տարուան շրջան մը)։
Տիգրան Շիրինեան
Ստորոգութիւն:12 Մարտի ծնածներ Ստորոգութիւն:11 Դեկտեմբերի մահացածներ
Գրիգոր Չիլինկիրեան
Կենսագրութիւն
1861-ին կը ծանօթանայ Արմենակ Հայկունիին, որ Իզմիր եկած էր։ Կ՚որոշեն հրատարակել հանդէս մը եւ 1 Յուլիս 1861-ին լոյս կը տեսնէ «Ծաղիկ»ը։
Երբ խաւարեալներու ու լուսաւորեալներու պայքարը նաեւ արձագանգ կը գտնէ Իզմիրի մէջ, Չիլինկիրեանի եւ իրեն համախոհ քանի մը երիտասարդներու նոր գաղափարները հաճելի չեն թուիր իր գործատուին, որով Չիլինկիրեան կը ստիպուի հրաժարիլ անկաշկանդ կերպով մղելու համար գաղափարի պայքարը։
Աղբիւր
Ստորոգութիւն:Հայ խմբագիրներ Ստորոգութիւն:Հայ թարգմանիչներ Ստորոգութիւն:Հայ հասարակական գործիչներ
Մաշտոցի Պողոտայ (Երեւան)
Մաշտոցի պողոտայ, պողոտայ Երեւանի Կեդրոն վարչական շրջանին մէջ։ Համարուած է Երեւանի ամենակեդրոնական եւ ամենամեծ պողոտաներէն մէկը, ուր գտնուած են բազմաթիւ խանութներ, ճաշարաններ, նպարեղէնի խանութներ։ Քաղաքային նշանակութիւն ունեցող փողոց է ։
Մաշտոցի պողոտային մէջ գտնուած է Մատենադարանը։
Խորհրդային տարիներուն կրած է նախ Իոսիֆ Ստալինի, իսկ 1960-ին՝ Վլատիմիր Լենինի անունը։
Սկսած է Յաղթանակի կամուրջէն եւ կ'աւարտի Մատենադարանով։
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Երեւանի փողոցներ
Սարգիս Չիլինկիրեան
Սարգիս Չիլինկիրեան (25 Յունուար 1884/1885, Պանտրմա (Պանտերմա)- 1916, Կոշհիսար), հայ բժիշկ։
Կենսագրութիւն
Ծնած է 1884/1885 թուականի Յունուար 25-ին, Մարմարա ծովու ասիական ափի՝ Պանտրմա (Պանտերմա) քաղաքին մէջ, հայ առաքելական ընտանիքէ ներս։ 1899 թուականին, աւարտած է ծննդավայրի թաղային վարժարանը։
1899-1902 թուականներուն ուսանած է ամերիկացի մի­սի­ո­ներ­ներու Պրուսայի նահանգի Նիկոմիդիոյ գաւառակի, Պարտիզակ աւանի՝ Բիւթանիոյ բարձրագոյն վարժարանին մէջ։ 1902-1906 թուականներուն ուսանած է Պէյրութի ամերիկեան համալսարանի բժշկական բաժինէն ներս։ 1908-1909 թուականներուն վիրաբուժութեան եւ մանկաբարձութեան մէջ կատարելագործուելու նպատակով յաջորդաբար եղած է Փարիզի եւ Լոնտոնի բժշկական խոշորագոյն հաստատութիւններուն մէջ։1909 թուականին, վերադառնալով Կ. Պոլիս, որպէս վիրաբոյժ եւ մանկաբարձ աշխատած է։ 1914 թուականի դրութեամբ եղած է անուանի եւ հարգուած բժիշկ՝ Կ. Պոլսոյ բազմազգ բնակչութեան շրջանակէն ներս։
Գրական-ստեղծագործական աշխատանքներով աշխատակցած է «Ման­զու­մէի էֆ­քե­ար»-ին եւ պրոֆէսոր Յակոբոս Ճէճիզեանի հրատարակած «Բիւ­րակն»-ին, իսկ «Բժիշկ»-ի հրատարակումէն սկսած՝ եղած է անոր կանոնաւոր աշխատակիցը։ Գրած է ընկերային եւ առողջապահական բնոյթի յօդուածներ, որոնք ընթերցողները մեծ հետաքրքրութեամբ կարդացած են։ Կոշհիսարի թաղապետական բժիշկ աշխատած է։
Աղբիւր
Ստորոգութիւն:Հայ բժիշկներ Ստորոգութիւն:25 Յունուարի ծնածներ Ստորոգութիւն:Կոշհիսար մահացածներ
I Will Always Love You
«I Will Always Love You» («Ես միշտ պիտի սիրեմ քեզ»), ամերիկացի քաղաքային երգչուհի Տոլլի Պարտոն ի 1974 թուականի թողարկած երգը։
1992 թուականին երգը հանրայայտ դարձաւ նշանաւոր երգչուհի Ուիթնի Հիւսթոն ի կատարմամբ։
Երգի Մասին
Երգը գրուած է երգչուհի Տոլլի Պարտոնի կողմէ 1973 թուականին: Երգին մէջ կը նկարագրուի կնոջ մասին, որ կը ստիպուի բաժնուիլ իր սիրեցեալէն, բայց կը պահպանէ անոր հանդէպ ունեցած սէրը։ Ըստ երգչուհիին խօսքերուն ան այս երգը գրած է երգիչ Փորթեր Վակներ ի հանդէպ ունեցած յարաբերութիւներուն հետ կապուած։ «I Will Always Love You» երգը մտաւ իր յաջորդ Jolene ալպոմին մէջ եւ գլխաւորեց Hot Country Songs շարքը։
Ուիթնի Հիւսթոնի Տարբերակ
Երգը աւելի հանրայայտ դարձաւ երբ Ուիթնի Հիւսթոն ի կատարմամբ, դառնալով երգչուհու ամենաճանաչուած կատարումներէն մէկը։ Անոր Սոուլ Տարբերակ ը դարձաւ «Թիկնապահը» ֆիլմի «հիմնական երգը», ստանալով բազմաթիւ մրցանակներ, այդ թուին՝ 2 Կրեմմի, որպէս տարուան լաւագոյն ձայնագրութիւն եւ լաւագոյն կանացի ձայնաւոր։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:1974
Մաշտոց Ա. Քհնյ. Ոսկերիչեան
'''Տէր Մաշտոց Ա. Քհնյ. Ոսկերիչեան''' աւաղանի անունով՝ Եդուարդ, ծնած է զէյթունցի ծնողքէ, արծուէբոյն Զէյթունի մէջ 1888-ին։
Նախնական կրթութիւնը ստացած է ծննդավայրի Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցւոյ Ծաղկոցին մէջ։ Երեք տարիներ ետք, յաճախած է Կեդրոնական բարձրագոյն Նախակրդարանը, որուն տնօրէնն էր Պրն. Յովհաննէս Ահարոնեան:
1906-ին, Կ. Պոլիսէն, Կարնոյ Սանասարեանէն, Զէյթունէն ու այլ շրջաններէն կ'ուղուին ուսանողներ Սիսի Ժառանգաւորացին համար։ Եդուարդ ընդունուած ու ղրկուած է դպրեվանք ուսանելու։
Սուլթան Համիտի ժամանակաշրջանին, հինգ օրուան տաժանագիր ճամբորդութենէ մը վերջ ու ջորեպանի մը ուղեկցութեամբ Եդուարդ Սիս հասած է Սեպտեմբեր 1906-ին։
Դմրեվանքին մէջ, ուսանողներ Եդուարդը կը կոչեն «Ուլնեցի»: Երեք տարի օրինաւորապէս ուսանելէ ետք, 1909-ի Ատանայի կոտործի պատճառով Սիսի դպրեվանքը փակուած է եւ քանի մը շաբաթ վերջ, տեղւոյն հայասէր կառավարիչին կարգադրութեամբ՝ Եդուարդ ու երկու մարաշցի ուսանողներ, երկու ոստիկաններու պաշտպանութեան տակ, արիւնի ու դիակներու վրայէն քալելով հասած են Մարաշ: Ապա, երկու օր վերջ, Եդուարդ ինքզինք նետած է զորովագութ իր մօր գրկին մէջ։
1909-1910 ուսումնական տարեշրջանին, ան կոչուած է ուսուցչական պաշտօնի Կեդրոնական Վարժարանին մէջ, որուն տնօրէնն էր Պրն. Տիգրան Գոչունեան:
1911-ին Եդուարդ մտած է Տարսոնի Ամերիկեան Գոլէճը ու նոյն տարուան վերջերը մեկնած է Կ. Պոլիս եւ անկէ անցած Պրուսա-Պիլէճիկի հայաշատ գիւղերը ու նշանակուած ուսուցիչ Հիսարլըզ գիւղին, ուր մնացած է մինչեւ 1914 թուական։
1915-ի Ա. Աշխարհամարտի սկիսբի օրերուն, կրթական առաքելութեամբ մեկնած է Էտիրնէ։ Ադրիանուպոլսոյ մէջ մէկ տարի պաշտօնավարելէ ետք, իբրեւ քաղաքական ամրաստանեալ ձերբակալուած ու բանտարկուած է Թուրքերու կողմէ եւ շղթաեակապ մնացած բանտիմ մէջ, 85 Էտիրնեցի ազգայիններու հետ։