cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Յունաստան
Օսմանեան տիրապետութեան Ժամանակաշրջան
Օսմանեան կայսրութիւնը Յունաստանը «կը կտրէ» նշանաւոր եւրոպական մտաւորական շարժումներէն, ինչպէս են՝ օրինակ Բարեկարգութեան եւ Լուսաւորութեան շարժումները (Reformation and the Enlightenment (عصرإصلاح عصر التنوير), սակայն Ֆրանսական յեղափոխութեան եւ ռոմանթիզմի՝ վիպապաշտութեան ազգայնականութեան գաղափարները առեւտրականներուն միջոցաւ Յունաստան կը թափանցեն։ ԺԸ․ դարուն յեղափոխականներ, ինչպէս Ռիղաս Ֆերէոսը (Rigas Feraios) Յունաստանը կը պատկերացնեն որպէս ազատ երկիր ։ Ռիղաս, կը պատրաստէ շարք մը փաստաթուղթեր, քարտէսներ Վիեննայի մէջ կը քարտէսագրէ Յունաստանի առաջին մանրամասն քարտէսը), որոնք կը վկայեն Յունաստանի դարաւոր պատմութիւնը եւ անկախութեան մասին տարած պայքարները։  Ռիղաս Ֆերէոս, կը գրէ յեղափոխական շունչով գրութիւններ, որոնք կը թափանցեն Յունաստանի զանազան շրջանները․ յատկանշական է «Թուրիոս» հայրենասիրական քայլերգը, որուն պատճառաւ ան կը համարուի յոյներուն «ազգային աշուղը»։ Ան կը սպանուի 1798 թուականին օսմանցի գործակալներու կողմէն։ Միաժամանակ, Ատամանտիոս Քորայիս մտաւորականը կարեւոր դերակատարութիւն կը բերէ ապստամբութեան գաղափարախօսութեան, օրինակ՝ «Պատերազմի Փողահար» «Σάλπισμα Πολεμιστήριον» բանաստեղծութեամբ․ նաեւ ապստամբութեան ընթացքին խորհրդատուական նամակներ կը գրէ։
Անկախութեան Համար Պատերազմներ
1814 թուականին Յունաստանէն դուրս, Օտեսիային մէջ, Յունաստանի ազատագրման համար, կը հիմնուի գաղտնի կազմակերպութիւն մը, որ կը կոչուի Ֆիլիքի Էթերիա (Filiki Eteria), գլխաւորթւթեամբ Ալեքսանտրոս Իփսիլանտիսի (Alexandros Ypsilantis)։ Ֆիլիքի Էթերիան կը ծրագրէ սկսիլ յեղափոխութիւնը Պելոպոնեսի, Տանուպեան դքսութեան (Danubian Principalities) եւ Կոստանտնուպոլսոյ մէջ ։ Ապստամբութիւնը կը սկսի 1821 թուականի Փետրուարին Տանուպեան դքսութեան մէջ, եւ յաջորդ ամիսը Մակետոնիայէն մինչեւ Կրետէ կը ծագին տեղական ապստամբութիւններ, որոնք սակայն շուտով կը ճնշուին թուրքերուն կողմէն․ բնակչութեան ջարդերով, եւ քաղաքական եւ եկեղեցական ղեկավարներու մահապատիժով։ Նոյն ամսուան վերջը Պելոպոնեսի մէջ կը սկսին տեղական ապստամբութիւններ Օսմանեան կայսրութեան դէմ եւ 1821 թուականին, Հոկտեմբերին, ապստամբները Թէոտորոս Քոլոքոթրոնիսի գլխաւորութեամբ Թրիփոլիցա քաղաքը կը գրաւեն։ Պեղոպոնիզեան (Փելեփոնիսեան) ապստամբութեան կը յաջորդեն արագ յեղաշրջումներ Կրետէի, Մակետոնիոյ եւ Կեդրոնական Յունաստանի մէջ, որ շուտով սակայն կը ճնշուին։ Մինչ այդ, Եգէական ծովուն մէջ յունական ռազմածովային ուժերը կը գերակշռեն Օսմանեան նաւատորմին եւ կը կանխեն օսմանեան օգնական զօրքերու ժամանումը ծովու ճամբով։ Սակայն 1822 եւ 1824 թուականներուն թուրքերը եւ եգիպտացիները (այս շրջանին Եգիպտոսը Օսմանեան կայրութեան դաշնակից է) կը ներխուժեն կղզիները, մասնաւորապէս Հիոս եւ Փսարա (յունական ռազմածովուժի գլխաւոր կեդրոններէն), զանգուածային ջարդի ենթարկելով տեղի բնակչութիւնը։
1823-1825 թուականներուն, լարուածութիւն կը պայթի երկու յունական խմբակցութիւններու միջեւ (մասամբ արտերկրեայ դերակատարութեամբ) եւ կ՛առաջացնէ ներքին քաղաքացիական պատերազմ․ 1823-ին աշնան եւ 1824-ի ամրան։ Նոյն ժամանակ Օսմանեան կայրութեան սուլթանը բանակցութիւններու մէջ կը մտնէ Եգիպտոսի սուլթան Մուհամմէտ Ալիին հետ։ Ան ապստամբութիւնը ճնշելու համար, իր որդին՝ Իպրահիմ փաշան կ՛ուղարկէ, փոխադարձ՝ Սուլթանը իրեն կը խոստանայ տարածքներ։ 1825-ի Փետրուարին Իպրահիմ կը հասնի Պելոպոնես եւ անմիջապէս յաջողութիւններ կ՛ունենայ. 1825 թուականին վերջերը եգիպտացիներու հսկողութեան տակ կ՛անցնի Պելոպոնեսի մեծ մասը։ Հակառակ անոր, որ Իպրահիմը պարտութիւն կը կրէ Մանի թերակղզիին մէջ, սակայն կը յաջողի ճզմել ապստամբութեան մեծ մասը եւ կը վերանուաճէ Աթէնքը։
Երեք մեծ պետութիւնները (Ռուսաստան, Միացեալ Թագաւորթիւն եւ Ֆրանսա) մի քանի տարի բանակցելէ ետք, կ՛որոշեն միջամտել հակամարտութեան եւ Յունաստան կ՛ուղարկեն ռազմանաւեր։ Այս եղելութեան, օսման-եգիպտական ռազմածովային ուժերը կը հակադարձեն, յարձակելով յունական կղզիներուն վրայ։ Մէկ շաբաթ տեւող բախումներէ ետք օսման-եգիպտական ուժերը կը պարտուին։ Ֆրանսական զօրքերը, եգիպտական զօրքերուն կը ստիպեցին լքել Պելոպոնեսը, իսկ յունական ուժերը կ՛ազատագրեն կեդրոնական Յունաստանը՝ 1828-ին։
Երկարամեայ պայքարներուն իբրեւ հետեւանք, կը ստեղծուի Հելլենական Առաջին Հանրապետութիւնը, որ վերջնական ճանաչում կը ստանայ Լոնտոնի ատենագրութեամբ՝ 1830 թուականին (London Protocol of 3 February 1830)։
Նորագոյն շրջան
Հելլենական Առաջին Հանրապետութեան մայրաքաղաքն է Էղինան յունարէն՝ (Αίγινα, համանուն կղզիին մայրաքաղաքն ու նաւահանգիստը, Սարոնիքոս Ծոցին մէջ) ։ 1833-ին Յունաստանի մէջ թագաւորութիւն կը հաստատուի եւ մայրաքաղաքը կը տեղափոխուի Աթէնք։
Յունաստան կը փորձէ իրեն միացնել յունախօս կամ յունական բնակչութեամբ տարածքներ, կղզիներ, որոնք տակաւին կը գտնուին Օսմանեան կայսրութեան տիրապետութեան տակ։ Այս ծրագիրը մասամբ կը յաջողի, Յունաստանի մասնակցութեամբ Պալքանեան Պատերազմներուն եւ Ա․ Համաշխարհային Պատերազմին (Յունաստան կը կռուի ԱՆՏԱՆԴ-ի երկիրներուն կողքին)։
Օսմանեան կայսրութեան երկերես քաղաքականութիւնը հպատակ քրիստոնեայ բնակչութեան հանդէպ կը շարունակուի, հակառակ տրուած խոստումներուն։ Պալքանեան երկիրները (Յունաստան, Պուլկարիա, Սերպիա եւ Մավրովունիօ) կը դաշնակցին եւ Հոկտեմբեր 1912-1913 Մայիս թուականներուն տեղի կ՛ունենան Պալքանեան Պատերազմները։  Պատերազմներուն  աւարտին,  Լոնտոնի դաշինքի ստորագրութեամբ, պարտուած Թուրքիան վերջնականապէս կը հեռանայ Պալքանեան թերակղզիէին եւ Կրետէ կղզիէն։  Եւրոպական Մեծ Ուժերը դէմ ըլլալով հանդերձ սահմաններուն փոփոխութեան, ստիպուած կ՛ընդունին եւ ի միջի այլոց, Յունաստանը կը կրկնապատկէ սահմանները․ ետ կ՛առնէ Իփիրոս, Մակետոնիա, Կրետէ շրջանները եւ արեւելեան Էգէականի կղզիները։  Մեծ Ուժերուն պնդումով, Յունաստանէն կը խլուի հիւսիսային Իփիրոսը եւ կը տրուի այս դաշինքին ընթացքին ստեղծուած նոր պետութեան՝ Ալպանիային։
Լոնտոնի դաշինքի կարգադրութենէն Պուլկարեան կը դժգոհի ու պատերազմ կը յայտարարէ Յունաստանին դէմ։ Պատերազմը կը վերջանայ Յունաստանի յաղթանակով։
Ա․ Համաշխարհային Պատերազմ եւ Միջպատերազմեան շրջան Μεσοπόλεμο
Ա․ Համաշխարհային Պատերազմի սկզբնական օրերուն, Յունաստան չի մասնակցիր․ չէզօք դիրքաւորում կը պահէ, հակառակ երկու հակառակորդ կողմերու հրաւէրներուն։ Սակայն, Անտանտի (Եռեակ Միութիւն) ուժերը, Հոկտեմբեր 1915-ին Սերպիոյ օգնութեան հասնելու պատճառաբանութեամբ Սելանիկ ցամաքահանում կը կատարեն։ Իրենց նպատակն է սպառնալիքով հարկադրել Յունաստանի մուտքը այս պատերազմին։
Պալքանեան Ճակատը (կամ՝ Մակետոնական Ճակատը Macedonian Front) կը կազմուի․ տասնեակ հազարներով մարդուժ կ՛ունենայ եւ նպատակն է Սերպիոյ եւ Ռուսիոյ դիկունք կանգնիլ։ Նոյն ժամանակ, 1916 թուականին, Յունաստանի վարչամեքենային մէջ, թագաւոր Կոստանտինոս Ա․ի եւ վարչապետ Էլեֆթերիոս Վենիզելոսին միջեւ, երկճակատում կայ ինչ կը վերաբերի Յունաստանի մուտքը Ա․Համաշխարհային Պատերազմին եւ նաեւ թագաւորին մխրճումը երկրի արտաքին քաղաքականութեան․ յունական սահմանադրութեամբ, թագաւորին իրաւասութիւնները սահմանափակ են եւ արտաքին քաղաքականութիւնը կառավարութիւնը կը վարէ։ Այս Ազգային Պառակտում-ի (այդպէս կոչուեցաւ) հետեւանքը կ՛ըլլայ Յունաստանը բաժնուի երկու կառավարութիւններու միջեւ․ երկրորդ կառավարութիւնը՝ Ազգային Պաշտպանութեան Առժամեայ Կառավարութիւն, կեդրոն կ՛ունենայ Սելանիկը եւ կը ներառնէ՝ հիւսիսային Յունաստանի մեծամասնութիւնը, նոր կցուած յունական Մակետոնիան, հարաւային էգէականի կղզիներն ու Կրետէն․ վարչապետն է Էլեֆթերիոս Վենիզելոս։  Մայրաքաղաք Աթէնքին մէջ, կառավարութիւնը կը կառավարուի թագաւորէն։
Սակայն արագ կը միանան ։ Յունաստան կը կռուի ԱՆՏԱՆՏ-ի երկիրներուն կողքին եւ պատերազմի աւարտին կը գտնուի յաղթականներուն հետ։
Լոզանի Խաղաղութեան Դաշինքով, տեղի կ՛ունենայ բնակչութեան փոխանակում Թուրքիոյ եւ Յունաստանի միջեւ ։ Յունաստան կ՛անցընէ տնտեսական եւ քաղաքական անկայուն վիճակ։ Յեղաշրջումները իրար կը յաջորդեն։
1924 թուականին Փոքր Ասիոյ աղէտալի դէպքերէն ետք հանրաքուէով կը հաստատուի Երկրորդ Յունական Հանրապետութիւնը։
1935 թուականին հանրաքուէով կը վերականգնուի թագաւորութիւնը ։
Բ․ Համաշխարհային Պատերազմ
Յունաստան հարկադրաբար կը մասնակցի Բ․ Համաշխարհային պատերազմին։ 28 Հոկտեմբեր, 1940 թուականին, ազգայնամոլ Իտալիոյ ղեկավարութիւնը Յունաստանէն կը պահանջէ անձնատուր ըլլալ, բայց վարչապետ Իոանիս Մեդաքսաս կը մերժէ եւ յունական բանակը կը հակադարձէ Իտալիոյ յարձակումին եւ արագօրէն կը յաղթէ։  Սակայն կը յաջորդէ Գերմանական գրաւման դաժան շրջանը՝ 1941-1944 (յունական բանակը երկար ատեն կը դիմադրէ, սակայն ի վերջոյ կը պարտուի)։ Բ․ Համաշխարհային պատերազմին վերջաւորութեան, միջքաղաքացիական պատերազմ կը ծագի համայնավարական եւ հակահամայնավարական ուժերուն միջեւ։ Կը վերջանայ 1949-ին։ Այս միջքաղաքացիական պատերազմին պատճառով, երկրին տնտեսութիւնը կը քայքայուի։ Շնորհիւ «Մարշալ» նախագիծին, յաջորդ քսան տարիներուն ընթացքին Յունաստանը զարկ կու տայ տնտեսութեան եւ տնտեսութիւնը վերելք կ՛արձանագրէ։
Ժամանակակից շրջան
1952-ին կ՛անդամակցի ՆԱԹՕ-ին (Հիւսիս Ադլանտեան Կազմակերպութիւն կամ՝ Դաշնակցութիւն)։
Յունաստանի թագաւորական ընտանիքը, իր հիմնումէն սկսեալ, շարունակ կը մխրճուի երկրի ղեկավարութեան աշխատանքներուն մէջ եւ դժգոհութիւն կ՛առաջացնէ քաղաքական գետնի վրայ։ 1965 Յուլիսին, օրուան վարչապետին հրաժարումով, կը սկսի խառնաշրջան մը, որ գագաթնակետին կը հասնի 21 Ապրիլ 1967-ին զինուորական վարչակարգի հաստատումով։ Թագաւորական համակարգը կը ջնջուի 1973-ին։
Այս շրջանին, սխալ ձեռնավարութիւններուն հետեւանքը ծանր կ՛ըլլայ․ Թուրքիան կը ներխուժէ Կիպրոս ու կը գրաւէ անոր հիւսիսային շրջանը։
1974 Յուլիսին, զինուորական վարչակարգը կը տապալի։ Յունաստան կը վերադառնան աքսորեալ քաղաքագէտները ։ 1974 8 Դեկտեմբերին հարցագրով, կը հաստատուի Հանրապետական Սահմանադրութիւնը եւ Յունաստանի վարչակարգը կը դառնայ Նախագահական խորհրդարանական Ժողովրդավարութիւն։ Երկիրը մինչեւ այսօր այսպէս կը կառավարուի։ 1 Յունուար, 1981-ին, Յունաստան մաս կը կազմէ Եւրոպական Միութեան եւ 2002-ին կ՛որդեգրէ Միութեան դրամը՝ Եւրօն ։
Յունաստանը զարգացած երկիր կը դառնայ, բարձր հասութաբեր տնտեսութեամբ ու կենսամակարդակով։ Համաշխարհային դրամատան 2010 թ. տուեալներով, կեանքի որակը զայն կը դասէ աշխարհին 21-րդը։
Սակայն, 2010-ի կէսերուն, Յունաստանի տնտեսութիւնը կտրուկ անկում կ՛արձանագրէ իր արտաքին պարտքերուն եւ համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամին պատճառաւ։ Մաս կազմելով Եւրօ դրամի գօտիին, չի կրնար դիմագրաւել այս տակնապը դրամը արժէքազրկելով, այսպէս կ՛ենթարկուի Համաշխարհային Դրամատան եւ Եւրոպական Միութեան խիստ հսկողութեան։ Հետեւեանքն է՝ անգործութիւն, երիտասարդներու մեծ թիւի արտագաղթ, ծանր հարկեր եւ տնտեսութեան անշարժութիւն։
2021, 25 Մարտին, Յունաստան փառահեղ կը տօնէ Օսմանեան լուծէն իր անկախութեան 200-ամեակը։ Թագավարակի պատճառով, հանդիսութիւնները կը սահմանափակուին։  Տօնակատարութիւնները, իրենց ներկայութեամբ կը պատուեն աշխարհի բոլոր կողմերէն պետական անձնաւորութիւններ՝ գահաժառանգներ, վարչապետներ, դեսպաններ, զինուորական կցորդներ, եւայլն (տեսերիզ 25 Մարտ, 2021-ի տողանցքէն․ Նախագահական Պահակագունդի շքերթը )։
Պետութիւնը
Գործող սահմանադրութիւնը ուժի մէջ մտած է 1975 Յունիս 11-ին: Յունաստանին Կառավարման վարչաձեւը Նախագահական խորհրդարանական Ժողովրդավարութիւնն է ։
Պետութեան ղեկավարը նախագահն է։ Ան կ'ընտրուի խորհրդարանին կողմէ հինգ (5) տարուան համար, անգամ մը եւս վերընտրուելու իրաւունքով։ Նախագահը երկրի օրէնսդիր եւ գործադիր իշխանութիւններուն հսկողն է, սակայն այժմ, սահմանադրութեան բարեփոխումներով, իր պաշտօնը աւելի հանդիսական կամ՝ ծիսական է։
1975-ին Սահմանադրութիւնը լայնօրէն կ՛երաշխաւորէ քաղաքացիին ազատութիւնն ու իրաւունքները, որոնք կը զօրանան 2001 թուականին սահմանադրութեան վերաքննութեամբ Խորհրդարանին կողմէն ։ Այս վերաքննութեան ընթացքին, առաջին անգամ ըլլալով սահմանադրութեան մէջ կ՛արտօնագրուին հինգ անկախ իշխանութիւններ, որոնցմէ երեքը (Քաղաքացիին Փաստաբանը, Անձնական Տուեալներու Պաշտպանման Սկզբունք, Հաղորդակցութեան գաղտնապահութեան Պաշտպանման Սկզբունք) կը պաշտպանեն եւ կը պահպանեն անհատական իրաւունքները։ Յունաստան, կ՛անդամակցի նաեւ Քաղաքացիին Իրաւունքներուն Եւրոպական Դաշինքին։
Պետական եւ կազմակերչական գետնի վրայ, Սահմանադրութիւնը կը ճանչնայ երեք իշխանութիւններ․ օրէնսդիր, գործադիր եւ դատական։ Օրէնսդիր իշխանութեան մաս կը կազմեն՝ Խորհրդարանը եւ Հանրապետութեան Նահագահը։  Գործադիր իշխանութեան՝ Հանրապետութեան Նահագահը եւ Կառավարութիւնը։ Դատական իշխանութիւնը կը կատարուի դատարաններէն յոյն ժողովուրդին անունով։
Սահմանադրութեան կողմէ նախագահին լիազորութիւնները սահմմանափակ են։ Ան, միայն սահմանեալ արարողութիւններ կը կատարէ։ Վարչապետ կը նշանակէ եւ վերջինիս խորհուրդով՝ կը նշանակէ կամ ետ կը կանչէ կառավարութեան մնացեալ անդամները։ Կրնայ ցրել կառավարութիւնը՝ եթէ այն չի վայելեր խորհրդարանի վստահութիւնը։  Գրեթէ իր բոլոր գործողութիւնները պարտաւոր են ունենալ Վարչապետին ստորագրութիւնը եւ կամ Նախարարի մը, ինչպէս օրինակ՝ նախագահական հրամանագրերը։
Մինչեւ 1877 թուականին, քուէարկելու իրաւունք կ՛ունենան 25 տարեկանը լրացնողները։ Հետագային տարիքը կ՛իջնէ 21 տարեկանին, 1981-ին՝ 18 տարեկանին, իսկ 2019-ին քուէարկելու իրաւունքի նուազագոյն տարիքը կ՛որոշուի 17-ն։
Վարչական բաժանում
1 Յունուար, 2011-էն, Յունաստան բաժնուած է 7 Ապակեդրոն Թեմերու, 13 Շրջաններու - Մարզերու եւ 325 քաղաքներ։ Առաւել, Աղիօ Օրօսը կամ՝ Աթոս լեռը (Άγιο Όρος - Սուրբ Լեռը) յունական Պետութեան մէջ ինքնիշխան հատուած մըն է։
Բուն արձանագրութիւն՝ Յունաստանի վարչական բաժանումը, 2011
Ապահովութեան Մարմիններ
Յունաստանի ապահովութեան Մարմիներն են՝ Յունական Ոստիկանութիւնը, Հրշէջի Մարմինը եւ Նաւային Մարմին-Յունական Ծովափնիայ Պահակագունդը։
Քաղաքական Կեանք եւ կուսակցութիւններ
1974 թուականին Ժողովրդավարութեան վերականգնումէն ետք, գլխաւոր կուսակցութիւններն էին՝ «Նէա Տիմոքրաթիա» (պահպանողական) եւ «Փասոք» (կեդրոնական թեքումով, այժմ կազմալուծուած եւ երկուքի բաժնուած)։ Տարիներուն ընթացքին եւ յատկապէս 2010 թուականէն ետք, առաջ եկած է նոր ուժ մը՝ «Սիրիզան» (ձախակողմեան), որ 2015-ի ընտրութիւններուն յաղթականն էր։ 2019 Յուլիսի ընտրութիւններուն, կը յաղթէ «Նէա Տիմոքրաթիա» կուսակցութիւնը։
Միջազգային յարաբերութիւններ
Յունաստան անդամ է բազմաթիւ կազմակերպութիւններու։ Իր աշխարհագրական դիրքին պատճառաւ քաղաքական, դիւանագիտական եւ առեւտրական գետնի վրայ կ՛ունենայ մեծ առաւելութիւններ։
Գիտութիւն եւ Արուեստագիտութիւն
Յունաստանի աշխարհագրական դիրքին, ինչպէս նաեւ քաղաքական եւ տնտեսական կայունութեան պատճառաւ, բազմաթիւ մեծ միջազգային ընկերութիւններ՝ ուսումնասիրութեան եւ զարգացման տեղական կեդրոններ կը հաստատեն։
Յունաստանը ունի մեծ հնարաւորութիւններ օգտագործելու արեգակնային եւ հովային ուժը (solar & wind energy)։ Սակայն տակաւին լի ու լի չեն օգտագործուիր, բացի ջրաբաշխական ուժէն։
Նաւային երկիր
Յունաստանը հին ժամանակներէն նաւային երկիր եղած է։ Այսօր, Յունաստանի ծովազօրքը երկրին գլխաւոր ճարտարարուեստներէն է։
1960 թուականներուն, երկրին նաւային ուժը կը կրկնապատկուի շնորհիւ Արիստոթելիս Օնասիս եւ Սդաւրոս Նիարխոս նաւատէրերուն կատարած տնտեսական ներդրումներուն։ Անոնցմէ կ՛օրինակուին բազմաթիւ յոյն՝ հետագային, նաւատէրեր։
Ըստ BTS-ի (Փոխադրութեան Վիճակագրական Գրասենեակ), յունական նաւատորմիղը աշխարհի ամենամեծն է․ 3․079 նաւերով համաշխարհային նաւատորմիղի 18% կը կազմէ ։
Փոխադրական միջոցներ
Մայր ցամաքի երթեւեկութեան ցանցը 117․422 քիլոմեթրէ աւելի է, ըստ 2010-ի տուեալներուն։ Կղզիներուն բնակիչներուն փոխադրամիջոցները կանոնաւոր կերպով կը կատարուին․ մեծ կղզիներուն՝ ամենօրեայ 1-3 հերթականութեամբ, իսկ փոքր կղզիներուն շաբաթը 3 - 7 անգամ (ըստ եղանակին)։
Զբօսաշրջութիւն
Զբօսաշրջութիւնը Յունաստանի տնտեսութեան եւ զարգացման կարեւոր ազդակներէն մէկն է։ Աշխարհի չորս ծագերէն, տարեկան 30 միլիոնէ աւելի օտարերկրացիներ կ՛այցելեն տարուան բոլոր եղանակներուն ընթացքին, երկրին կլիմային, հնագիտական հարստութեան, տեսարժան վայրերուն, կղզիներուն, ծովուն եւ վերջին տասնամեակին թափ առած գիւղական զբօսաշրջութեան համար ։
Հանքային հարստութիւն
Յունաստան հարուստ է իր հանքերով։ Ունի փայտաքարի, նիքելի, թափչակաւի, հունտիդի, մագնիսաքարի, լուսաքարի մեծ պահեստներ ։ Նաեւ՝ ոսկիի, պղինձի եւ այլ կարեւոր մետաղներու եւ հանքաքարերու պահեստներ։
Հիւսիսային Յունաստանի Քաւալա (հիւսիս արեւելեան ծովեզերեայ քաղաք) - Թասոս (կղզի Յունաստանի հիւսիսը, Քաւալային դիմացը) շրջանէն քարիւղ կը ջրհանեն։ Այժմ, քարիւղ ջրհանելու կարելիութիւնները կը քննուին Յոնիական Ծովուն մէջ, Փաթրասի Ծոցին մէջ, Կրետէ կղզիին հարաւը։ Նաեւ կ՛ենթադրուի թէ մեծ քանակութեամբ քարիւղի պահեստ կայ Էգէական Ծովուն մէջ, սակայն դեռ անհնարին է քննուի, քանի այս ուղղութեամբ դրացի Թուրքիոյ հետ վէճեր կան։
Կրօն
Երկրին պաշտօնական կրօնը Ուղղափառ Քրիստոնէութիւնն է ։ Ոչ յունահպատակ եւ գաղթական բնակչութեան մեծամասնութիւնը ուղղափառ կամ քրիստոնիայ չէ։
Կան նաեւ ուղղափառ եւ իսլամ յունահպատակներ։ Իսլամ յունահպատակներուն ջախջախիչ մեծամասնութիւնը կը բնակի Թրակիոյ շրջանը, եւ պաշտօնապէս ճանցուած է Լոզանի Դաշնագրով, 1923 թուական։ Կան նաեւ 300․000-է աւելի բնակութիւն հաստատած օտար գաղթականներ՝ Հարաւային Եւրոպայէն, Հարաւային Ասիայէն, Միջին Արեւելքէն եւ Հիւսիսային Ափրիկէէն։ Բնակչութեան 5%-էն նուազ է թիւը քրիստոնէական այլ դաւանանքներու եւ կամ ալ յունական հեթանոսական կրօնի (երկոտասան (տասներկու) աստուածներուն Δωδεκάθεο) հաւատացեալներուն։
Նշենք որ մօտաւորապէս 30․000 հաշուող Յունաստանի հայ համայնքը (2018-ի տուեալներով) պաշտօնապէս ճանցուած է իբրեւ՝ Հայ Առաքելական եկեղեցւոյ Յունահայոց Թեմ։
Հին Կրօներ
Մինոասեան եւ Միքինէական ժամանակաշրջաններուն կրօները, կը կեդրոնանան համաշխարհային բնական աստուածուհիի մը պաշտամունքին, իսկ անոր արականը կը ներկայացնէ բնական բուսականութեան օրացոյցային շրջանը։
Հին Յունաստանի շրջանին, պաշտամունքի բացօթիայ վայրեր կը յատնուին, միաժամանակ Միքինէական շրջանին չաստուածներուն պաշտամունքը կը միաւորուի յունական չաստուածներուն հետ։ Այս պաշտամունքը, երկոտասան (տասներկու) աստուածներուն Δωδεκάθεο, կը զօրանայ քաղաք-պետութիւններուն հիմնումին ժամանակ եւ վերջիններուն ընկերային եւ հասարակութեան բարգաւաճման գլխաւոր ազդակն է։
Քրիստոնէութեան մուտքը Յունաստան
Յայտնութիւնը (Ս. Յովհաննու) Փաթմոս կղզին գրուեցաւ։ Մինչեւ Բ․ դարուն վերջերը, Յունաստանի մեծ մասը քրիստոնէութիւնը արդէն ընդունած է։
Գաղթականներ եւ Փախստականներ կամ՝ պատսպարեալներ
Ի․ դարասկիզբին, յոյները միլիոններով կ՛արտագաղթեն Ամերիկայի ցամաքամասի զարգացած երկիրները, մասնաւորաբար Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ, Քանատա, ինչպէս նաեւ Արժանթին, Աւստրալիա, Մեծն Բրիտանիա, Գերմանիա։ Կը ստեղծեն յունական սփիւռքը։
1922-1924 թուականներուն, Փոքր Ասիոյ Աղէտին իբրեւ հետեւանք (յունական բանակին նահանջ), Յունաստան կ՛ընդունի 1 500 000 յոյն գաղթականներ, որոնց մէջ մօտաւորապէս 100 000 հայեր։
Բ. Համաշխարհային պատերազմի աւարտին մինչեւ 1960-ական թուականները, Յունաստանի մէջ տիրող անորոշ վիճակին եւ համատարած անգործութեան եւ աղքատութեան պատճառաւ, տասնեակ հազարներով յոյներ (նաեւ քանի մը հազար հայեր) կ'արտագաղթեն դէպի Ա.Մ.Ն., Քանատա, Արժանթին, Գերմանիա, Աւստրալիա եւ այլ երկիրներ։
Նոյն ժամանակներուն եւ միեւնոյն պատճառներով, հազարաւոր հայեր Հայաստան կը ներգաղթեն եւ կ՛արտագաղթեն մանաւանդ դէպի Ամերիկայի ցամաքամասի զարգացած երկիրները։
1970-ի տասնամեակին կէսերէն մինչեւ 1990 թուականներուն Պոնտոսցիներ եւ քաղաքական պատճառներով երկրէն մեկնած յոյներ եւ այլ, Ռուսիայէն, Վրաստանէն, Չեխիայէն, Ղազաքստանէն եւ նախկին Խորհրդային Միութեան այլ երկիրներէն, նաեւ՝ Թուրքիայէն, Յունաստան կը ներգաղթեն։ Վերջին տանսամեակներուն, Յունաստան կ՛ընդունի մեծ թիւով փախստական գաղթականներ։ Ըստ FRONTEX-ին, անոնց թիւը 2012-ին կը թուի ըլլալ 1.300.000-1.500.000 (օրինաւոր կամ ապօրինի)։ Ասոնցմէ (ըստ հպատակութեան) 52,7%՝ Ալպանացի (որոնցմէ 189.000 արձանագրուած են իբրեւ յոյն․ հարաւային Ալպանիոյ շրջանէն, որ յոյները կը կոչեն՝ հիւսիսային Իփիրոս), 8,3%՝ Ռումանացի, 3,7%՝ Փաքիստանցի, 3,0%՝ Վրացի։  Նաեւ, 199.101 հոգի Եւրոպայի այլ երկիրներէն, իսկ 4.825՝ անորոշ ։
Նաեւ, 1990 - 2011 Հայաստանի Հանրապետութենէն տնտեսական պատճառներով, լուրջ թիւ մը Յունաստան կ'արտագաղթէ։ Այս արտագաղթը օր ըստ օրէն նուազելով, մինչեւ օրս մը շարունակուի։
Սակայն, Սուրիոյ խառնաշփոթ վիճակէն եւ մանաւանդ ռմբակոծումներուն պատճառաւ, 2014-2015 թուականներէն կը սկսի հարիւր հազարներով գաղթականներու հոսքը դէպի Յունաստան (անոնց միացած են գաղթականներ Իրաքէն եւ Աֆղանիստանէն)․ հոսքը դեռ կը շարունակուի։ Անոնց թիւը՝ 500․000 կտ գերազանցէ։  Այս գաղթականները Յունաստանը կը գործածեն իբրեւ մուտք՝ Եւրոպա, սակայն Եւրոպական մնացեալ երկիրները, շատ դանդաղօրէն եւ քիչ թիւով անոնց կ՛ընդունին։
Յունաստանի 2010-էն սկսած տնտեսական տակնապը, պատճառն է մինչեւ օրս, մօտ 500.000 յոյներու, մասնաւորաբար երիտասարդներու, արտագաղթին։
Խոհանոց
Յունական խոհանոցը Միջերկրականի աւազանի խոհանոցի բնորոշ օրինակ մըն է։ Փաստուած է, թէ յունական խոհանոցը կը գերազանցէ Միջերկրականի աւազանին այլ երկիրներու խոհանոցներուն․ իր պարզութեամբ ու միաժամանակ ուտեստեղէնի տեսակի հարստութեամբ ու որակով։ Ձէթը, բանջարեղէնները, ընդեղէնները, պտուղները, չոր միրգերը, ձկնեղէնը, կանանչեղէնները եւ համեմունքը՝ շաբաթական հերթականութեամբ կ'օգտագործուին սննդականոնին մէջ։
Յունական խոհանոցին թագաւորը ձէթն է։ Ճաշասեղանի անբաժանելի տարրը։
Յունական խոհանոցի ուտեստեղէններ
Յոյներու հպարտութիւնն է նաեւ պանիրը։ Յունաստանին մէջ կը պատրաստուի մօտ 50 պանիրի տեսակ։  Յոյներն աշխարհին մէջ ամենաշատ պանիր օգտագործողներն են՝ իւրաքանչիւր յոյն տարեկան մօտ 25 քիլօ պանիր մը սպառէ։
Ճաշատեսակները բազմաթիւ են։ Հանրածանօթ են՝ փասթիցիոն, մուսաքան, խորովածը եւ ամէն տեսակի խմորափլիթները։
Տե՛ս նաեւ
Քոքինիոյ հայկական գաղութ
Աթէնք
Փիրէա
Սելանիկ
Լատինական կայսրութիւն
Պոնտոս
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Յունաստան Ստորոգութիւն:Եւրոպական Միութեան անդամ երկրներ
Արփինէ Փեհլիվանեան
Կենսագրութիւն
Արփինէ Փեհլիվանեան-Քէօմիւրճեան իր նախնական ուսումը ստացած է Հալէպի կիլիկեան վարժարանին մէջ եւ ապա երկրորդական ուսումը՝ Պէյրութ: Փոքր տարիքին ցոյց կու տայ երգի, պարի եւ նուագի կարողութիւն։ 1952-ին կ'ընդունուի Պէյրութի պետական երաժշտանոցը։ Չորս տարի կ'աշակերտէ երգի ու ձայնավարժութեան ուսուցիչներ (Alvarez Boulos and Antonia Perazzi) Ալվարէս Պուլոսի եւ Անթոնիա Փերազզի: 1956-ին կը տիրանայ երգչուհիի վկայականին։ Միեւնոյն ժամանակ կը հետեւի դաշնակի դասընթացքին աշակերտելով Միշէլ Չէսքինոֆին: Դաշնակի իր երկրորդ քննութիւն- ռեսիթալէն ետք դատական կազմը միաձայնութեամբ վկայակամի արժանի յայտարարեց զինք։ Ան 1965-ին այցելեց Հայաստան, ուր շուրջ երկու ամիս մնաց եւ բացի անհատական համերգներէ, Երեւանի օփերային մէջ հանդէս եկաւ Անուշի դերով : 1975-ին կը գաղթէ Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ:
Արփինէին հայրը՝ Նշան Քէօմիւրճեան Հալէպի Կիլիկեան վարժարանին մէջ ֆրանսերէն կը դասաւանդէր։ Իսկ մայրը՝ Արուսեակ Քէօմիւրճեան-Փիլոյեան Ատանայի մէջ եղած է մենակատարուհին երաժշտահան Բարսեղ Կանաչեանի երգչախումբին:  Արփինէ Փեհլիվանեանի ամուսինը՝ Զաքարիա յայտնի է Զաքօ անունով ջութակահար է, բայց մասնագիտութեամբ բժիշկ ։
Հայաստանի արուեստի ներկայացուցիչներու գնահատական խօսքերը
Արփինէ Փեհլիվանեան փայլուն յաջողութիւն ունեցաւ Հայաստանի մէջ։ Խանդավառ վերադարձ մը եղաւ իրը հայրենի աշխարհէն, ուր գացած էր իբրեւ զբօսաշրջիկ, բայց մնաց իբրեւ հիւր եւ սիրուեցաւ արուեստի բոլոր շրջանակներէն ու մանաւանդ՝ ժողովուրդէն :
Արփինէ Փեհլիվանեան պատուով դուրս եկաւ այն դժուարին փորձութենէն, որ Թումանեանի եւ Տիգրանեանի երկրին մէջ անոնց անմոռանալի հերոսուհին՝ «Անուշ»ը բեմերու վրայ ապրեցնելն է: Ինչ որ այսօր կ'ըսեն Հայաստանի արուեստի ներկայացուցիչները, հաստատումն է այն յոյսերուն, որ ունէինք այս հայուհիին մասին: Անոնց խօսքին թւումը լաւագոյնն է գնահատականներուն, որուն արժանի է Արփինէ, հայ երգի համեստ սպասարկուն:
Արփինէ Փեհլիվանեանի Գեղարուեստական կատարումներու ցանկը The Artistry Of Arpine Pehlivanian
Սօփրանօ երգչուհի Արփինէ Փեհլիվանեանի առանց աղմկարարութեան եւ հարազատութեամբ մատուցուած երաժշտութիւնը՝ Armenian Art Songs արձանագրութիւններու փունջ մը ալպոմը կ'ընդգրկէ հետեւեալ դասական երաժշտութեան երգերը
Արաբական Երաժշտութիւն
Արաբական Երաժշտութիւն, արաբ ժողովուրդին յատուկ երաժշտութիւն, որ կազմուած է երկիրներու երաժշտական մշակոյթներու միաձուլումով:
Պատմութիւն
Արաբական երաժշտութիւնը ձեւաւորուած է 7-10-րդ դարերուն եւ նուաճուած է երկիրներու երաժշտական մշակոյթներու միաձուլումով:
7-8-րդ դարերու կիսուն արաբական մշակոյթի կեդրոններէն էին Դամասկոսը՝ Ասորիքի մէջ, Մեքքան եւ Մետինան՝ Արաբիոյ մէջ եւ Պասրան՝ Իրաքի մէջ:
9-10-րդ դարերուն արաբական երաժշտութիւնը բարգաւաճելով կը հասնի իր բարձունքին եւ զգալի ազդեցութիւն կ'ունենայ Սպանիոյ եւ Փորթուկալի երաժշտութեան վրայ, ինչպէս նաեւ եւրոպական շարք մը նուագարաններու ձեւաւորման վրայ:
16-րդ դարուն արաբական աշխարհը Օսմանեան կայսրութեան տիրապետութեան տակ կ'իյնայ եւ արաբական մշակոյթը անկում կ'արձանագրէ:
19-րդ դարու երկրորդ կիսուն կը սկսի արաբական երաժշտութեան նոր շրջանը: Արաբական միասնական մշակոյթը կը քայքայուի եւ նորաստեղծ արաբական առանձին պետութիւններուն մէջ կը ձեւաւորուի ազգային երաժշտութիւն:
Արաբական երաժշտութիւնը կապուած է կենցաղի հետ, որովհետեւ իսլամական կրօնին մէջ ընդունուած չէ երաժշտութեան լայն կիրառումը:
Երգային երաժշտութիւն
Արաբական աշխարհի երաժշտութիւնը թէեւ կը տարբերի իր զարգացման ընթացքով եւ կրած ազդեցութիւններով, սակայն ան ունի ընդհանուր յատկանիշներ՝ միաձայն երգեցողութիւն եւ յանպատրաստից (improvisation) կատարում:
Ձայնաշարեր
Արաբական հնչիւնաշարերը բոլորովին տարբեր են արեւմտաեւրոպական երաժշտութեան մէջ գործածուող հնչիւնաշարերէն:
Արաբական երաժշտութեան ձայնաշարերը կը կոչուին (Maqam)ներ, որոնց թիւը եօթանասունէ աւելի է: Մաքամները բաղկացած են քսանչորս աստիճաններէ, որովհետեւ կը պարունակեն քառորդ եւ երեք-քառորդ թոներ:
Աղբիւրներ
«Երաժշտութիւն, Պատմութիւն եւ Տեսութիւն», Նարդուհի Էքիզեան-Մարկոսեան, Պէյրութ 2017, էջ 37:
Ստորոգութիւն:Երաժշտութիւն
Մալտայվզ
Մալտայվզ Մալդիվներ, պաշտոնապես Մալդիվներու Հանրապետութիւն, [1] նաեւ յաճախ կանուանի Մալդիվյան կղզիներ, Հնդկաստանէն դէպի հարաւ քսան վեց ատոլներու վրայ գտնուող պետութիւուն Հնդկական օվկիանոսին մէջ։ Մալդիվյան հանրապետութւունը գտնուում է աւելի քան 1192 կորալային կղզիների վրայ. հեշտ կառավարման նկատառումներով՝ երկիրը բաժանված է 19 "ատալների”. Մալդիվին փոքր կղզյակներուն հիանալի մոզայկա է, որոնք կը հիացան իրենց ձիւնափայլ աւազներով լողափերով, արավենիներով եւ մաքուր ու տաք ջրով։ Մեկ կղզին հնարաւոր է շրջանցել մի քանի րոպէի ընթացքին։ Այդ բազմաթիւ կղզիներուն միայն 70 ունեն հիւուրանոցներ եւ այլ անհրաժեշտ ինֆրաստրուկտուրաներ։ Շատ կղզիներ անմարդաբնակ են, եւ միայն տեղի ձկնորսներն կայցելեն այնտեղ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Երկիրներ այբբենական կարգով
Երեւան (փողային նուագախումբ)
«Երեւան» փողային նուագախումբ, 1964 թուականին Երեւանի մէջ կազմակերպուած նուագախումբ։ Մինչեւ 1970 կոչուած է Հայաստանի պետական փողային նուագախումբ։ Այժմ կրկին կը կրէ նախկին անունը։
Կազմ եւ Համերգացանկ
Նվագախումբի կազմին մէջ հանդես եկած են վաստակաշատ արուեստագէտներ, նաեւ Երեւանի պետական երաժշտանոցի ուսանողներ։ Համերգացանկը կազմուած է Բախի, Հենդելի, Հայդնի, Մոցարտի, Բեթհովենի, Վագների, Գրիգի, Դվորժակի, Չայկովսկու, Գերշվինի, Եկմալեանի, Սպենդիարեանի, Խաչատրեանի, Հարությունդանի, Բաբաջանդանի, Միրզոեանի, Բալասանեանի երկիրներէն։ Նուագախումբը համերգներով շրջագայուած է արտասահմանի շարք մը քաղաքներուն մէջ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Երաժշտութիւն
Ալպերթ Խաչատուրով
Ալպերթ Խաչատուրով (8 Մարտ, 1930, Թաշքենդ, Ուզպեքական ԽԸՀ – 8 Փետրուար 1976, Թաշքենդ), խորհրդային, ուզպեք, հայ թատերական բեմադրիչ, կինոբեմադրիչ, սենարիստ, Իւզբէքական ԽՍՀ արուեստի վաստակաւոր գործիչ (1957)։
Կենսագրութիւն
Ալպերթ Խաչատուրով, ծնած է 1930 թուականին Թաշքենդ քաղաքին մէջ։ 1948 թուականին աւարտած է Թաշքենդի կինոդերասաններու դպրոցը, իսկ 1953 թուականին՜ Թաշքենդի Օսթրովսքիի անուան գեղարուեստա-թատերական հիմնարկի բեմադրիչի բաժինը։ 1953 թուականէն եղած է Նամանկանի Նաւոյիի անուան տրամաթիկական թատրոնին գլխաւոր բեմադրիչը, իսկ 1960 թուականէն՝ Խամզայի անուան ակադեմիական թատրոնի բեմադրիչը ։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:8 Մարտի ծնածներ Ստորոգութիւն:1930 ծնունդներ Ստորոգութիւն:8 Փետրուարի մահացածներ Ստորոգութիւն:1976 մահեր Ստորոգութիւն:Թաշքենդ ծնածներ Ստորոգութիւն:Թաշքենդ մահացածներ
Տանիէլ Ռատքլիֆ
Տանիէլ բեմերու վրայ բարձրացաւ 2007 թուականէն սկսեալ եւ մասնակցեցաւ թատրոններու: Իսկ անոր ֆիլմերէն են՝ The Woman in Black, independent film եւ Kill Your Darlings:
Տանիէլը նաեւ իր մասնակցութիւնը բերած է բազմաթիւ բարեսիրական գործերու, տարբեր կեդրոններու եւ կազմակերպութիւններու հանդէպ ու այս պատճառաւ հերոսի մրցանակը շահած է 2011 թուականին:
Կենսագրութիւն
Տանիէլ ծնած է Անգլիա, Լոնտոնի արեւմտեան շրջանին մէջ : Ան միակ զաւակն է Ալան Ճորճ Ռատքլիֆին եւ Մարիա Կրեշմանին (որ նաեւ դերասանուհիէ եւ մասնակցած է մի քանի ֆիլմերու մէջ:) : Անոր մայրը հրեայէ, իսկ հայրը՝ Իրլանտացի բողոքական է : Մօր արմատները կու գան Ռուսաստանէն եւ Լեհաստանէն  : Տանիէլի երկու ծնողները իրենց երիտասարդութեան ժամանակ եղած են դերասաններ  :
2012 թուականին, հարցազրոյցի մը ընթացքին, Տանիէլ ըսած է: «Մեր տան մէջ կրօնական հաւատք երբեք չէ եղած: Ես ինծի կը նկատեմ Հրեայ եւ Իրլանտացի, հակառակ այդ դէպքին որ Անգլիացի եմ:» : Ան նաեւ ըսած է թէ ինք շատ հպարտ է իր Հրէական արմատներով :
Ան 5 տարեկանէն հետաքրքութիւն ցուցաբերած է դերասանական մասնագիտութեան հանդէպ : Դեկտեմբեր, 1999 թուականին, 10 տարեկան Տանիէլը իր առաջին դերը խաղցած է որպէս Չարլզ Տիքընզ, Տէյւիտ Քափըրֆիլտ վէպին վրայ հիմնադրուած ֆիլմին մէջ, որ ցուցադրուեցաւ BBC 1-ին վրայ։ Տանիէլը կը կատարէ փոքրիկ երեխայի կերպարը : Տանիէլ յաճախած է Սուսեքս եւ Լոնտոնի դպրոցները : Ռատքլիֆ դժուարութիւն կը գտնէ իր դպրոցին մէջ Harry Potter and The Philosopher's Stone-ի հրատարակութիւնէն ետք, որովհետեւ մի քանի աշակերտներ անոր հետ ատելութեամբ կը վարուէին ու Տանիէլ կ'ըսէ թէ անոնք կը ծիծաղէին իր Հէրի Փոթըր կերպարին վրայ եւ ոչ թէ կը նախանձէին իրմէ: Չնայած իր դպրոցի հարցերուն, Տանիէլ կը շարունակէ իր կրթութիւնը, բայց ան չյաճախեր համալսարան :
Գործընթացք
2000 թուականին, որոշուեցաւ որ Տանիէլը կատարէ Հէրի Փոթըրին դերը, Harry Potter and The Philosopher's Stone ֆիլմին մէջ որ վիպաշար մըն է՝ գրուած Ճոան Ռոուլինկին կողմէ : Ճոան կը փնտռէր անծանօթ Անգլիացի դերասան մը որ կատարէ Հէրիին դերը, ու օր մը Ճոան եւ Քրիս Քոլոմպըսը (արտադրողը) Տէյւիտ Քափըրֆիլտ ֆիլմը դիտելով, կ'որոշեն որ Տանիէլը պէտք է ըլլայ Հէրին: 8 ամիս ետք, վերջնականապէս հաստատուեցաւ Տանիէլին դերը : Ռոուլինկը նաեւ ըսած է «Չեմ կարծեր Քրիս Քոլոմպըսը Տանիէլէն տաղանդաւոր Հէրի Փոթըր մը գտնէ:» : Harry Potter and The Philosopher's Stone-ը հրատարակուեցաւ 2001 թուականին եւ Տանիէլ ստացաւ մեծ գումար մը, սակայն Ռատքլիֆ ըսաւ թէ դրամը իրեն համար կարեւոր չէ :
Շուտով, մէկ տարի ետք, հրատարակուեցաւ երկրորդ ֆիլմը՝ Harry Potter and The Chamber of Secrets-ը ու քննադատութիւնները դրական էին: 2004 թուականին հրատարակուեցաւ Harry Potter and The Prisoner of Azkaban-ը, երրորդ ֆիլմը, իսկ 2005-ին չորրորդը՝ Harry Potter and The Goblet of Fire: 4-րդ ֆիլմը եղաւ ամէնէն շահաւոր Հէրը Փոթըր ֆիլմերէն մէկը, եւ պատճառն էր Տանիէլի տաղանդաւոր դերասանութիւնը :
Տանիէլ ըսաւ թէ ան հպարտ է խաղալու Հէրի Փոթըրի դերը, սակայն երբ Ռոուլինկ ըսաւ թէ ան կարող է հրատարակել 8-րդ գիրք մը, Տանիէլ մերժեց կրկին կատարել Հէրիին դերը, ըսելով թէ 10 տարի բաւարար է մէկ կերպարի մը համար :
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:23 Յուլիսի ծնածներ Ստորոգութիւն:Դերասաններ
Գեղամ Աթմաճեան
Գեղամ Միհրան Աթմաճեան (գրական անուանումով՝ Սեմա, ), հայ գրող, բանաստեղծ, թարգմանիչ, խմբագիր։ Բանաստեղծուհի Մարի Աթմաճեանի եղբայրը։
Կենսագրութիւն
Ծնած է 1910 թուականին Արեւմտեան Հայաստանի Պաֆրա քաղաքը։ Մեծ Եղեռնէն յետոյ ապաստանած է Կոստանդնուպոլիսի եւ Կարֆայի որբանոցներուն մէջ։ Ապրած է Հալէպ։ 1929 թուականին տեղափոխուած է Փարիզ։ Յաճախած է Սորպոնի Համալսարանի գրական եւ ընկերաբանական (sociological) դասընթացքներուն։ Զոհուած է 1940 թուականի 19 Մայիսին, մարտի դաշտի վրայ (Ֆրանսա) երկրորդ աշխարհամարտի ժամանակ։
Խմբագրական գործունէութիւն
Աշխատակցած է «Անահիտ»-ին, «Ապագայ»-ին, «Արաքս»-ին, «Վերածունդ»-ին, «Ազդարար»-ին եւ այլ թերթերու ու հանդէսներու:
Կրիշա Իսախանեան
Կրիշա  Խորէն Իսախանեան, հայ ազատամարտիկ, Արցախեան պատերազմի մասնակից ։
Կենսագրութիւն
Ծնած է 1952 թուականի Նոյեմբեր 15-ին Մարտակերտի շրջանի Թալիշ գիւղին մէջ ։
Աւարտած է գիւղի միջնակարգ դպրոցը, ուսումը շարունակած է Չարենցավանի հաստոցաշինական տեխնիկումին մէջ։
Ծառայած է Խորհրդային բանակին մէջ։ Զորացրուելէ ետք բնակութիւն կը հաստատէ ՀՀ Հրազդան քաղաքին մէջ։ Աշխատած է Ռոստովի քիմպաշտպանութեան միաւորման Հրազդանի մասնաճիւղին մէջ ։
Մասնակցած է Մարտակերտի եւ Շահումեանի շրջաններու պաշտպանական մարտերուն։ Զոհուած է 1991 թուականին Մարտ 25-ին, Թալիշի մերձակայ «Թախտեր» տեղամասին մէջ, թշնամու գնդակի պատճառաւ։ Դիակը կը գտնուի Միրպաշիրի մէջ։ Ամուսնացած էր, ունի երեք երեխայ։ Կը հանգչի Թալիշ գիւղի գերեզմանատան մէջ ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:15 Նոյեմբերի ծնածներ‎ Ստորոգութիւն:25 Մարտի մահացածներ Ստորոգութիւն:Հայ ազատամարտիկներ
1854 թուական
1854 թուական, ոչ նահանջ տարի, 19րդ դարու 54րդ տարին
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1854 ծնունդներ
Մահեր
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1854 մահեր
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:1854
Փարոս (կղզի)
Փարոս (յուն․՝  Πάρος),  կը պատկանի Քիքլատես կղզեխումբին (Էգէական ծով, Յունաստան) եւ մեծութեամբ երրորդ կղզին է․ անոր արեւմուտքը գտնուող Նաքսոս կղզիէն զայն կը բաժնէ 5 ծովային մղոն լայնքով նեղուց մը։ Աշխարհագրական դիրքը զայն կեդրոնական Էգէականի խաչմերուկի վերածած է։ Բարգաւաճ կղզի․ զարգացած են գիւղատնտեսութիւնը, ձկնորսութիւնը եւ զբօսաշրջիկութիւնը։
Աշխարհագրութիւն
Տարածութիւնը 193,308 քռ․քմ․ է։  Ծովեզրն է 118,5 քմ․։  Կղզիին արեւելեան ափերը բնական նաւակայքեր եւ գեղեցիկ ծովափներ կը կազմեն, անոնցմէ մի քանին ժայռոտ ու դարվար են։  Ունի բազմաթիւ հրուանդաններ, ինչպէս օրինակ՝ Այիոս Ֆոքաս իր համանուն փարոսով (Փարիքիա), Քորաքաս (հիւսիսը)՝ քարաշէն փարոսով կառուցուած 1887-ին, Թուրհոս (արեւելքը), Աղրիա (հիւսիս-արեւելեան ծայրամասը)՝ Նաքոսին դիմացը, Սթաֆիտա, Վիղլա եւ Փիրղոս (արեւելեան – հարաւարեւելեան մաս) եւ Մավրոս (հարաւային ծայրամասը)։
Գլխաւոր նաւահանգիստներերն են Նաուսա (հիւսիսը), Փարիքիա (արեւմուտքը) եւ Տրիոս (հարաւը)։
Փարոս քաղաքապետութիւնը կ՛ընդգրկէ անոր հարաւ-արեւմուտքը գտնուող Անտիփարոս կղզին։ Կղզին շրջապատուած է բազմաթիւ անբնակելի կղզիակներէ եւ ժայռագօտիներէ․ Փորթես Փարու, Այիոս Սփիրիտոնա, Տրոսոնիսի, Մաքրոնիսի, Ղլարոփոտա, Փաթերոնիսի, Ֆիծի եւ Վրիոքասթրօ։ Կղզին հիսիսէն հարաւ կը ճեղքեն 4 լեռներ, որոնց գլխաւոր գագաթներն են՝ Փրոֆիթիս Իլիաս (776 մ․), Մարփիսա եւ Սթրուպուլաս (730 մ․)։
Փարոսի մարմարը հնադարէն համբաւ ունեցած է․ Յունաստանի լաւագոյնն է։
Բուսական եւ կենդանական աշխարհ
Ծառերու եւ թուփերու բազմազանութիւնը կը կազմեն կղզիին հարուստ բուսականութիւնը։  Գիւղատնտեսութիւնը բաւական զարգացած է․ Փարոս կ՛ արտադրէ ձէթ, գետնախնձոր, գինի, պտուղներու տեսակներ, արմտեղէն, բանջարեղէն։  Գինին հանրածանօթ է։
Փարոս կենսական կայան դարձած է գաղթող թռչուններու համար։  Կղզին կը պատսպարէ 200-է աւելի թռչուններու տեսակ։
Հայկ Քիրազեան
Հայկ Քիրազեան (Ժան Կեռաս) (ծնած է 1925 Գահիրէ- մահացած 23 փետրուար 2020 Գահիրէ, Եգիպտոս) սփիւռքահայ յայտնի ու վաստակաշատ լրագրող: Այս վերջինը Միջին Արեւելքի մասնագէտ մըն էր։ Գիտէր ֆրանսերէն, անգլերէն, արաբերէն եւ հայերէն։
AFP գործակալութեան եւ «Լը Մոնտ» օրաթերթին աշխատակից
Փարիզի «Նոր Յառաջ» թերթի հաղորդումներով, 1966 թուականէն սկսեալ տողավարձով լրագրութիւն ընել սկսած էր AFP գործակալութեան եւ «Լը Մոնտ» օրաթերթին համար։
Փարոս (կղզի)
Բնակչութիւն
Բնակչութեան թիւն է՝ 13 710 (2011-ի մարդահամար, իսկ 2001-ին՝ 12 853)։  Բնակիչները գլխաւորաբար կը զբաղին գիւղատնտեսութեամբ, ձկնորսութեամբ եւ զբօսաշրջիկութեամբ։
Հայկ Քիրազեան
AFP գործակալութեան եւ «Լը Մոնտ» օրաթերթին աշխատակից
1971 թուականին պաշտօնապէս միացած էր «Լը Մոնտ»ի խմբագրական կազմին։ Ամբողջ քսանհինգ տարի Միջին Արեւելքի բոլոր ճակատներէն լուսաբանումներ կատարած էր ֆրանսական այս հեղինակաւոր օրաթերթին համար։
Փարոս (կղզի)
Պատմական ակնարկ
Հնադարին կղզին պատմաբաններէն արձանագրուած կամ նշուած է զանազան անուններով․ Փարոս՝ Օմիրոս (Հոմերոս) եւ Արիստոթելիս, Փաքթիա՝ (Ստեփան Բիւզանդացի), Տիմիթրիաս (Օմիրոս, Իրոտոդոս եւ Փաֆսանիաս), Զագինթոս՝ (Զաքինթոս կղզիէն եկած գաղթականներէն նախապատմական շրջան), Իրիա՝ (Ստեփան Բիւզանդացի), Իլիեսա՝ (Նիքանորաս Ղրամաթիքոս)։
Հայկ Քիրազեան
AFP գործակալութեան եւ «Լը Մոնտ» օրաթերթին աշխատակից
Գործակիցները կը սիրէին զինքը անուանել՝ «Քիր»։
Փարոս (կղզի)
Պատմական ակնարկ
Փարոս բնակուած է Ք․Ա․ 5-րդ հազարամեակին։ Ք․Ա․ 5-րդ դարուն, ըլլալով Քիքլատեսի ամենահարուստ կղզին տնետեսական մեծ ներդրում կ՛ ունենայ Աթէնեան Դաշինքին։  Պատմութիւնը կը հետեւի Քիքլատեսի պատմութեան ։
Հայկ Քիրազեան
AFP գործակալութեան եւ «Լը Մոնտ» օրաթերթին աշխատակից
Տասնամեակներու ընթացքին թէ՛ դէպքերու վայրերէն եւ թէ Փարիզէն ամենայն բծախնդրութեամբ Հայկ Քիրազեան լուսաբանած էր կարեւորագոյն իրադարձութիւններ։ Ան ականատես եղած էր Նասըրի մահուան, Իսրայէլ-Պաղեստին կռիւներուն ու բանակցութիւններուն, Եմէնի քաղաքացիական պատերազմներուն, Լիբանանի պատերազմին, Իրանի իսլամական յեղափոխութեան, իսլամի քաղաքականացումին եւ այլն։
Փարոս (կղզի)
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Յունական կղզիներ Ստորոգութիւն:Քիքլատեսի կղզիներ Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Կղզիներ
Հայկ Քիրազեան
AFP գործակալութեան եւ «Լը Մոնտ» օրաթերթին աշխատակից
1991 թուականին հանգստեան կոչուելէ վերջ Հայկ Քիրազեան շարունակած էր աշխատակցիլ «Լը Մոնտ Տիփլոմաթիք» թերթին։
Ան 2009 թուականին Հայկ Քիրազեան իր խորհուրդներով աջակցութիւն ցուցաբերած էր նաեւ «Նոր Յառաջ» թերթի հիմնադրութեան։
Աղբիւրներ
ԼՐԱԳՐՈՂ ՀԱՅԿ ՔԻՐԱԶԵԱՆԻ
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Փարիզի լրագրող Ստորոգութիւն:Գահիրէ ծնածներ Ստորոգութիւն:Գահիրէ մահացածներ
Գեղամ Վրդ. Թէվէքէլեան
'''Գեղամ Վրդ. Թէվէքէլեան'''
Ծնած է Էնտիրէս (Շ.Գարահիսար), Արմաշական, Վրդպտ. Ձեռնադր. 1909-ին. Ծննդավայրը, յետոյ Պոլիս կրթ. եւ քարոզչական զբաղումներ ունեցած է 2 տարի, մինչեւ առաջնորդ ընտրուիլը Քղիի (1912-15) ։ Հեղինակ Նոր կշիռ՝ Նոր արժէք գրքոյկին. աշխատակցակ է «Հայրենիք»ի, Ա­զա­տա­մարտ (թեր­թ)ի եւ այլ Հանդէսներու.
Քրաքօ
Քրաքօ (Craco), ուրուական քաղաք, Իտալիա։ Բլուրի լանջին գտնուող այս ուրուական քաղաքը հիմնադրուած է 8-րդ դարուն եւ նստած է գետնէն 400 մեթր  բարձր ժայռին վրայ:
Քաղաքը դատարկուած է տարատեսակ բնական աղէտներու պատճառով: 1963 թուականի սահանքէն ետք շատեր տարհանուած են:
1972 թուականին ջրհեղեղը պայմանները աւելի բարդացուցած է․ իսկ 1980 թուականի երկրաշարժին պատճառով քաղաքը ամբողջութեամբ լքուած է:
Կղպուած դարպասով պատ մը կը շրջապատէ քաղաքը: Այցելուները նախապէս պէտք է արձանագրուին:
Փառատօններ
Հրաշքով անվնաս մնացած Մարիամ Աստուածածինի արձանի շնորհիւ` քաղաքին մէջ ամբողջ տարին կը կայանան զանազան կրօնական փառատօներ:
Քաղաքը գործածուած է քանի մը շարժապատկերներու համար, որոնց շարքին «Passion of the Christ»-ը:
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Քաղաքներ Ստորոգութիւն:Ուրուական քաղաքներ
Ամերիկայի Հնդիկներու Երաժշտութիւնը
Պատմութիւն
Հիւսիսային Ամերիկայի մէջ կ'ապրին հնդիկներու հարիւրաւոր ցեղախումբեր, որոնք ունին տարբեր սովորութիւններ եւ աւանդութիւններ, սակայն մէկ ընդհանուր երաժշտական մշակոյթ:
Երգեր
Ամերիկայի հնդիկներու երաժշտութեան ամենատարածուած ձեւը երգային երաժշտութիւնն է, որ կը բաժնուի երեք խումբերու.-
Նուագարաններ
Հիւսիսային Ամերիկայի հնդիկներու նուագարաններու տեսականին սահմանափակ է: Անոնք ունին թմբուկ, սրինգ եւ ճչակներ (Rattles), որոնք կը գործածուին երգիչին նուագակցելու համար: Հարաւային Ամերիկայի հնդիկներու նուագարաններու տեսականին այլազան է՝ շուիներ եւ փչողական նուագարաններ, որոնք կը պատրաստուին փայտէ, կաւէ կամ եղէգէ:
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:ԱՄՆ Ստորոգութիւն:Երաժշտութիւն
Ազգ. Զաւարեան վարժարան (Հալէպ)
Ազգային Զաւարեան վարժարան (Հալէպ)
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Սուրիոյ Ազգային Վարժարաններ
Ֆրանսայի Նախագահական Ընտրութիւններ (2017)
Ֆրանսայի Նախագահական Ընտրութիւններ 2017 (Élection présidentielle française de 2017), որոնց առաջին փուլը տեղի ունեցած է 23 Ապրիլ 2017-ին։ Քանի որ առաջին փուլին յաղթողը չորոշուեցաւ, 7 Մայիսին պիտի կայանայ ընտրութիւններու երկրորդ փուլը։ Ֆրանսայի հինգերորդ հանրապետութեան թիւով 11-րդ ընտրութիւններն են, որոնց արդիւնքով ընտրուած անձը հինգ տարի ժամկէտով պիտի նախագահէ Ֆրանսան։ Առաջին փուլի արդիւնքներով յաղթանակ տարած է քաղաքական տնտեսութեան նախկին նախարար Էմանուէլ Մաքրոնը։
Ֆրանսայի առաջատար կուսակցութիւնները՝ (Հանրապետականները եւ Ընկերվարականները) փրայմերիզներու ժամանակ իրենց թեկնածուներուն առաջադրած են 2016-ին։ 20 Նոյեմբեր 2016-ին Նիքոլա Սարքոզի հանած է իր թեկնածութիւնը եւ յայտարարած քաղաքական ասպարէզը աւարտելու մասին ։ 1 Դեկտեմբեր 2016-ին Ֆրանսուա Հոլանտ յայտարարած է, որ իր թեկնածութիւնը չ'առաջադրեր երկրորդ ամգամ ։
Առաջին Փուլի Արդիւնքներ
Փարիզի ժամով ժամը 19։00-ին փակուած են Ֆրանսայի բոլոր ընտրատեղամասերը, որոնք բացուած էին առաւօտեան ժամը 08։00-ին։ Պելճիքական RTBF հեռատեսիլի կայանի փոխանցումով Ժան Լիւք Պելանշոն ստացած է ձայներու մեծամասնութիւնը մերձծովեան երեք շրջաններու մէջ՝ Սեն Փիեռ եւ Միքելոնի, Մարտինիքայի եւ Ֆրանսական Կուիանայի մէջ ։
Ընկերաբանական ինստիտուտներէն մէկուն էքզիթ փոլի համաձայն Էմանուէլ Մաքրոն եւ Մարին Լը Փէն կը գլխաւորեն առաջատարներու ցուցակը։ Էքզիթ փոլի արդիւնքներու համաձայն, Մաքրոնին նախապատուութիւնը տուած է ընտրողներու 24%-ը, Լը Փէնին՝ 22%-ը, Ֆիյոնին՝ 20,5%, իսկ Մելանշոնին՝ 18%-ը։ Ընդ որուն, Ֆրանսայի մէջ մինչեւ ընտրատեղամասերու փակուիլը կ'արգելուի էքզիթ փոլերու որեւէ արդիւնք հրապարակել, այդ իսկ պատճառով էքզիթ փոլերու հիմնական պատուիրատուները զուիցերիական, պելճիքական եւ գերմանական լրատուամիջոցներն են։ Սակայն չեն նշուիր հարցումներ ըրած ընկերաբանական ինստիտուտներու անունները ։
Ֆրանսայի քաղաքական տնտեսութեան նախկին նախարար, նախագահի թեկնածու Էմանուէլ Մաքրոնը, մեկնաբանելով նախագահական ընտրութիւններու առաջին փուլին իր յաղթանակը, նշած է, որ իրենք Ֆրանսայի պատմութեան մէջ նոր էջ բացած են ։ Ան նաեւ նշած է, որ պիտի դառնայ «բոլոր ֆրանսացիներու նախագահը» ։
Ֆրանսայի նախագահ Ֆրանսուա Հոլանտ զանգահարած է Մաքրոնին եւ շնորհաւորած յաղթանակի առիթով։ Այդ մասին կը յայտնէ France Press-ը՝ յղում ընելով նախագահի մամուլի ծառայութեան ։
Ֆրանսայի ներքին գործոց նախարարութեան վերջնական տուեալներով առաջին փուլին յաղթանակ տարած է Էմանուէլ Մաքրոն։ Ձայներու 90%-ի հաշուարկման արդիւնքով, ան հաւաքած է ձայներու 23,72 %-ը։ Մարին Լը Փէնը հաւաքած է ձայներու 21,90%-ը։ Նախագահական ընտրութիւններու երկրորդ փուլը տեղի պիտի ունենայ 7 Մայիս 2017-ին ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Նախագահական ընտրութիւններ Ստորոգութիւն:Ֆրանսայի քաղաքականութիւն Ստորոգութիւն:2017
Կիոնա
Կիոնա (յուն․՝ Γκιώνα), լեռ։ Յունաստանի կեդրոնական մասի բարձրագոյն լեռն է, 2510մ․ բարձրութեամբ։ Փինտոս լեռնաշղթային հարաւային վերջակէտն է եւ կը միանայ արեւելքէն Փարնասոսին հետ, արեւմուտքէն Վարդուսային հետ եւ հիւսիսէն Իթիին հետ։ Հնադարին ծանօթ էր որպէս Ասելինոն օրոս։
Բնապահպանում
Կիոնաս պահպանուած կենսավայր է եւ մաս կը կազմէեւրոպական ՆԱԹՈՒՐԱ 2000 բնապահպանման գօտիին GR2450007 արձանագրութեամբ։ Ունի հարուստ կենդանական եւ բուսական աշխարհ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Յունաստանի լեռներ Ստորոգութիւն:Պալքանեան թերակղզիի լեռներ Ստորոգութիւն:Եւրոպայի լեռներ Ստորոգութիւն:Լեռներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Լեռներ
Երեւանի Ալեքսանտր Միասնիկեանի անուան թիւ 66 հիմնական դպրոց
Երեւանի Ալեքսանտր Միասնիկեանի անուան թիւ 66 հիմնական դպրոց, հանրակրթական դպրոց Շէնգաւիթ վարչական համայնքին մէջ։
Պատմութիւն
Դպրոցը հիմնադրուած է 1950-ին որպէս տարածքի միակ միջնակարգ (տասնամեայ) դպրոց, որտեղ 1950-1951 ուսումնական տարուընէ սկսած իրենց ուսանած են մօտակայ եօթնամեայ դպրոցներու (№ 50, 31, 46) շրջանաւարտները։ Տնօրէն Իշխան Դարբինեանի օրօք՝ 1956-ին, դպրոցը անուանակոչուածլ է Ալեքսանտր Միասնիկեանի անունով։
Տուեալներ
Դպրոցը տեղակայուած է երեք մասնաշէնքերու մէջ, որոնք կառուցուած են 1950, 1968, 1975 թուականներուն ։
Դպրոցի բակին մէջ 1959 թուականին տեղադրուել է Ալեքսանդր Մեասնիկեանի կիսանդրին (քանդակագործ՝ Գրիգոր Ահարոնեան, ճարտարապետ՝ Էդուարդ Սարապեան)։
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Երեւան
Ուոլթ Տիզնի Ընկերութիւն
Ուոլթ Տիզնի ընկերութիւն (The Walt Disney Company, կամ պարզապէս՝ Disney), ամերիկեան ընկերութիւն։
Ընկերութեան գլխաւոր գրասենեակը տեղակայուած է Պըրպանք քաղաքի Պուենա վիսթա փողոցին վրայ (Քալիֆորնիա նահանգ, ԱՄՆ)։
Հիմնադրուած է 16 Հոկտեմբեր 1923-ին՝ Ուոլթ եւ Ռոյ Տիզնի եղբայրներուն կողմէն։ Սկիզբը անուանակոչուած էր «Տիզնի եղբայրներու արուեստանոց» (Disney Brothers Cartoon Studio)։
Ամերիկեան «Տիզնի» հանրահռչակ ընկերութեան գլխաւոր խորհրդանիշն է «Միքի» մուկը (Միքի Մաուսը), որ 90 տարի շարունակ, ոչ մէկ օր դադրած է ձանձրալի կամ ժամանակավրէպ ըլլալէ:
Շահնազարեան
Շահնազարեան, հայկական մականուն ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայկական մականուններ Ստորոգութիւն:Եան վերջածանցով մականուններ Ստորոգութիւն:Մականուններ այբբենական կարգով
Հալէպի Ազգային Առաջնորդարանի գործունէութիւնը (1915-1918)
Բ. ԱՔՍՈՐԱԿԱՆՆԵՐՈՒ ՑԱՆԿԱԳՐՈՒՄ ԵՒ ՏԵՂԱՒՈՐՈՒՄ
Ազգային Առաջնորդարանի կողմէ նշանակուած յատուկ պաշտօնեաներու միջոցով պատրաստուած է նաեւ Հալէպ հասնող առաջին աքսորականներուն անուանացանկերը, նշելով իւրաքանչիւրին ծննդավայրը, տարիքը, ընտանիքի անդամներուն թիւը, եւ այլն: Ցանկագրումի գործը վստահուած է յատուկ յանձնախումբի մը, ու այդ ցուցակներուն հիմամբ է որ ապագային տեղի ունեցած է նպաստի բաշխումը:
Դ. ԴԷՊԻ ԱՔՍՈՐԱՎԱՅՐԵՐ ՂՐԿՈՒԱԾ ՆՊԱՍՏ, ԲԺՇԿԱԿԱՆ ԵՒ ՓԱՍՏԱՀԱՒԱՔ ԱՌԱՔԵԼՈՒԹԻՒՆ
Առաջնորդարանի կողմէ պարբերաբար բազմաբնոյթ օժանդակութիւն՝ դրամ, դեղորայք եւ ուտեստեղէն ղրկուած է անապատի տարածքին ստեղծուած համակեդրոնացման կայքերուն մէջ գտնուող աքսորականներուն9:
1- ՅԻՍՈՒՍԵԱՆ ՔՈՅՐԵՐՈՒ ՎԱՆՔԻՆ ՈՐԲԱՆՈՑԸ
Հոն ապաստան գտած են 600 որբեր: Առաջնորդարանը զայն մատակարարած է վեց ամիս, ապա որբերը փոխանցուած են Մարաշէն ժամանած Միս Պէադրիս Ռօհնըրին: Աւելի ետք, կառավարութիւնը Ռօհնըրէն խլած է 420 որբեր եւ Պոլիս տանելու պատրուակով բաժնած է զանոնք շոգեկառքի գծին վրայ տարածուած տարբեր քաղաքներու թրքական որբանոցներուն:
2- ՏԷՐ ՍԱՀԱԿ ՔԱՀԱՆԱՅ ՄՈՄՃԵԱՆԻ ՀԻՄՆԱԾ ՈՐԲԱՆՈՑ-ԱՅՐԻԱՆՈՑԸ
Հիմնադիրն է բնիկ այնթապցի բայց երկար տարիներ Քիլիսի մէջ քահանայագործած Տէր Սահակ Քհնյ. Մոմճեանը(տես թիւ 11)։ Տէր Սահակ վախճանած է Հալէպ, 22 Սեպտ. 1915-ին, հետեւաբար իր հիմնած Որբանոց-Այրիանոցի հիմնադրութիւնը ըլլալու է 1915-ի Մայիս-Սեպտ. ամիսներուն միջեւ։
3- ՔԷԼԷԿԵԱՆԻ ՈՐԲԵՐՈՒ ՈՐԲԱՆՈՑԸ
Չորք Մարզպանէն (Տէօրթ Եոլ) Հալէպ աքսորուած տեղւոյն Քէլէկեան Որբանոցի որբերը շրջան մը վայելած են Հալէպի Ազգային Առաջնորդարանի հոգատարութիւնը եւ հաւանաբար պատսպարուած են առանձին շէնքի մը մէջ: Այդ որբանոցը գործած է 1915-1916 թուականներուն:
4- ԱՂՋԿԱՆՑ ՈՐԲԱՆՈՑԸ:
Յիշատակուած է 11 Դեկտ. 1915-13 Ապրիլ 1916-ի միջեւ: Ունեցած է մեծաթիւ ապաստանեալներ:
5- ԷՅՐԻ ԽԱՆԻ ՈՐԲԱՆՈՑԸ
Կառավարուած է թուրք պաշտօնեայով մը:
Զ. ՀԻՒԱՆԴԱՆՈՑՆԵՐ
Ցեղասպանութեան տարիներուն, Հալէպ հասնող հայ աքսորականներուն համար տեղւոյն Ազգային առաջնորդարանը հիմնած է առնուազն 8 հիւանդանոցներ:
1- ԱԶԳԱՅԻՆ ՀԻՒԱՆԴԱՆՈՑ
Գործած է Յունիս 1915-էն եւ գոյատեւած է նուազագոյնը մինչեւ տարեվերջ:
2- ԱՅԻՏԷ ԹԱՂԻ ՀԻՒԱՆԴԱՆՈՑ ԳԱՂԹԱԿԱՆ ՀԱՅՈՑ
Իր գործունէութեան համեմատաբար կարճ միջոցին, հիւանդանոցին մէջ բուժում ստացած են 1120 կամ աւելի հիւանդներ: Օր եղած է որ հիւանդանոցը ունենայ 28 նոր հիւանդներ:
3- ԱԶԳԱՅԻՆ ՀԻՒԱՆԴԱՆՈՑ
Գործած է 1916-ի Փետրուարէն սկսեալ: