cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Համազասպ Սրուանձտեան
Առաջին համաշխարհային պատերազմ
Հայոց ազգային խորհուրդին որոշումով Համազասպ մեկնած է Հիւսիսային Կովկաս, արեւմտեան ռազմաճակատներէն վերադարձող հայ զինուորներ հաւաքագրելու, ջոկատներ կազմակերպելու եւ Հայաստան ուղարկելու համար:
Համազասպ 1918-ին մեկնած է Պաքու եւ գործօն մասնակցութիւն բերած քաղաքի պաշտպանութեան կռիւներու ընթացքին:
Պաքուի անկումէն ետք Համազասպ մեկնած է Թիֆլիս եւ այնուհետեւ Երեւան փոխադրուած:
Հայաստանի Առաջին Հանրապետութիւն
Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան բանակին մէջ ան 1919 Յուլիսին ստանձնած է նոր Պայազիտի  զօրամասերու հրամանատարութիւնը: Ան արդէն ունեցած է գնդապետի աստիճան:
Հայաստանի խորհրդայնացումէն ետք, 1920 Դեկտեմբերին Համազասպ այլ գործիչներու հետ ձերբակալուած է եւ 68 օր ետք, այլ բախտակիցներու հետ Երեւանի Կեդրոնական բանտին մէջ 18 փետրուար 1921-ին արեւածագէն առաջ կացինահարուած:
Յուղարկաւորութիւնը տեղի ունեցած է 20 Փետրուարին, Մլեր գերեզմանատան (ներկայիս` Կոմիտասի անուան զբօսայգիի պանթէոն) մէջ:
Միքայէլ Նալպանտեան
Միքայէլ Նալպանտեան, հայ գրող եւ բանաստեղծ։
Կենսագրութիւն
Նախակրթութիւնը ստացած է ազատամիտ քահանայի մը՝ Տ. Գաբրիէլ Պատկանեանի մօտ։ 1848–ին առաջնորդարանի որպէս քարտուղար՝ շրջած ու ճանչցած է Ռուսիոյ հայ համայնքները, ապա Մոսկուայի մէջ՝ հետեւած է համալսարանական դասընթացքներու։ Թէեւ առողջութեամբ փխրուն, սակայն եղած է աշխատունակ։ Նալպանտեան հայոց լեզու դասաւանդած է՝ Մոսկուայի Լազարեան ճեմարանին մէջ, միաժամանակ հետեւած՝ Մոսկուայի համալսարանի բժշկական բաժնին, որպէս՝ ազատ ունկնդիր։ Մոսկուայի մէջ, սերտ բարեկամակական կապեր մշակած է Ստեփանոս Նազարեան ի հետ, որուն՝ 1858 թուականին հրատարակած «Հիւսիսափայլ»ին, ամենամեծ աջակիցը եղած է։ Մեծ նպաստ բերած է արեւելահայերէնի կազմաւորման եւ արեւելահայութեան գաղափարական զարգացման։
Արեւելագիտութեան համալսարանական վկայական ստանալէ ետք, 1860–ին կը ճամբորդէ արտասահման՝ կարեւոր առաքելութեամբ մը, դասաւորելու հնդկահայ հարուստներէ՝ Նոր Նախիջեւանի համայնքին ձգուած մեծագումար կտակներու հարցը։ Նախ՝ կ՛այցելէ Պոլիս, ստեղծելով գաղութի մտաւորականութեան մէջ ոգեւորութիւն, իր կարգին՝ ոգեւորուելով անոնցմով։ Յետոյ Լոնտոնի ու Փարիզի վրայով կը մեկնի Կալկաթա։ Կտակներու հարցը դասաւորած կը վերադառնայ նոյն ճամբով, կրկին դադարելով՝ Պոլիս ու Եւրոպա։
Եւրոպայի մեծ քաղաքներուն մէջ, Նալպանտեան կ՛ունենայ շփումներ՝ ժամանակի ընկերվարական մտածողներու եւ գործիչներու հետ, որոնց գաղափարներն ու գործի հեռանակարներն ալ կը կիսուէր։ Հազիւ Նոր Նախիջեւան հասած՝ իր հաշուետուութիւնը ընելու, 1862-ին կը ձեռբակալուի ցարական ոստիկանութեան կողմէ (վրայէն կը գտնուին ծածկագիր նամակներ՝ ծանօթ յեղափոխականներէ)։
Փեթերսպուրկ տարուելով՝ Նալպանտեան երեք տարի կը բանտարկուի, քաղաքական բանտարկեալներու յատուկ, բանտին մէջ։ Հոնկէ կը հանուի, աքսորուելու համար Ռուսիոյ ներսերը՝ արդէն լրիւ քայքայուած առողջութեամբ։ Տարի մը ետք կը մեռնի Կամիշ ին քաղաքին մէջ։
Հանդիսաւորապէս կը բերուի ու կը թաղուի Նոր Նախիջեւանի Ս. Խաչ վանքը։
Գրական եւ հասարակական գործունէութիւն
Նալպանտեան եղած է հայ յեղափոխական-տեմոկրատական շարժման պարագլուխը։ Ան իր ստեղծագործութեամբ եւ պայքարով պաշտպանած է գիւղացիութեան դատը։ Անոր համոզումը այն էր, որ «Ստրկութեան մէջ, աղքատութեան մէջ չկայ եւ չի կարող լինել լուսաւորութիւն»։
Ուրեմն նախ եւ առաջ պէտք էր վերջ տալ աշխատաւորութեան աղքատութեան, այսինքն՝ լուծել տնտեսական խնդիրը։ Այս առնչութեամբ Նալպանտեան կը գրէ.-
Նկատի ունենալով այն պարագան, որ մինչեւ իր ժամանակը եղած հասարակական շարժումները չեն կրցած լուծել այդ խնդիրը, Նալպանտեան խորունկ համոզումով այս խնդրին լուծումը կը կապէ գիւղացիութեան յեղափոխութեան հետ։ Ուստի իր գաղափարակիցներն ու զինակիցները բարձր գնահատելով զինք, անոր վստահած են այս բարդ եւ պատասխանատու յանձնարարութիւններու իրականացումը։ Այս իրողութեան լոյսին տակ լիովին հասկնալի է այն յեղափոխական ճշմարտութիւնը, զոր Նալպանտեան արտայայտուած է իր «Երկու Տող» հանրայայտ յօդուածին մէջ։
Նալպանտեանի ստեղծագործութիւններն ու արձակը նոր էջ բացին աշխարհաբարի եւ հայ ժողովուրդի մտածողութեան զարգացման պատմութեան մէջ։ Անոր «Մանկութեան Օրեր», «Երգ Ազատութեան», «Ապոլլոնին», «Ժան Ժագ Ռուսոյի Յիշատակին», «Մամիկոնեան Մեծ Վահանի Պատասխանը» եւ այլ բանաստեղծութիւնները, ինչպէս նաեւ «Մեռելահարցուկ», վէպը եղան հայ ընթերցող զանգուածներու սիրուած ստեղծագործութիւնները։
Նալպանդեանի գլուխ գործոցներն են՝ «Երգ Ազատութեան» եւ «Մանկութեան Օրեր» բանաստեղծութիւնները։ Բանաստեղծը անոնց մէջ մեծ ուժով արտայայտած է թէ՛ քաղաքական եւ թէ ընկերային բռնութենէն ժողովուրդը ազատագրելու գաղափարը, աշխատաւորական զանգուածներու ոգին ու տենչանքները.
- Ազատութի՜ւն,- գոչեցի,- Թող որոտայ իմ գլխին Փայլա՛կ, կայծա՛կ, հո՛ւր, երկա՛թ, Թող դա՛ւ դնէ թշնամին, Եւ մինչ ի մահ, կախաղան, Մինչեւ անարգ մահու սիւն, Պիտի գոռամ, պիտ կրկնեմ Անդադար՝ ազատութի՜ւն։
«Մանկութեան Օրերը» Նալպանտեանի հայրենասիրութեան եւ ժողովրդասիրութեան ամենացայտուն արտայայտութիւններէն մէկն է, որ ուղղուած է ժողովուրդին ազատասիրական շարժման հակառակորդներուն դէմ։
Գիտակցութիւնը յաջորդեց սորան. Ազգի վիճակը ծանրացաւ սրտիս... Ապոլլոն տուեց ինձ իւր քնարը, Որպէս փարատիչ տրտում ցաւերիս։ Աւա՜ղ. Այդ քնարն իմ ձեռքում հնչեց Նոյնպէս լալագին նոյնպէս վշտահար, Ինչպէս իմ սիրտն էր, իմ զգացմունքը, Ուրախացուցիչ չգտայ մի լար։
Բանաստեղծը որքան խոր կ’ապրի ազգին վիճակը, որքան ծանր է անոր վիշտը, երբ կը գիտակցի որ ժողովուրդը կը հեծէ օտարի լուծին տակ։
Եւ ահա պայքարի կոչ կ’ընէ ան ժողովուրդին՝ փշրելու համար ստրկութեան շղթաները։
Ես պիտի դուրս գամ դէպ հրապարակ Առանց քնարի, անզարդ խօսքերով. Ես պիտի գոչեմ, պիտի բողոքեմ, Խաւարի ընդդէմ, պատերազմելով։
Շարունակելով եւ զարգացնելով իր «Երգ Ազատութեան» բանաստեղծութեան պատկերը՝ հեղինակը կը խորհրդածէ անցած-գացած մանկութեան օրերուն մասին եւ այնուհետեւ կ’արտայայտէ «ներկայ օրերում» զինք համակած յոյզերն ու ձգտումները։
ներկայ օրերում այլ ի՞նչ սեւ քնար, Սուր է հարկաւոր կտրիճի ձեռքին. Արի՛ւն ու կրա՛կ թշնամու վերայ, Այս պիտի լինի խորհուրդ մեր կեանքին։
Նալպանտեանի «Երգ Ազատութեան», «Մանկութեան Օրեր», եւ միւս լաւագոյն բանաստեղծութիւնները ոգեշնչած են մեր ժողովուրդը՝ պայքարելու, ընկերային եւ քաղաքական ճնշումէն ազատագրուելու համար։ Ահա թէ ինչով պայմանաւորուած է Նալպանտեանի ստեղծագործութեան ժողովրդայնացումը։
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:14 Նոյեմբերի ծնածներ Ստորոգութիւն:31 Մարտի մահացածներ Ստորոգութիւն:19-րդ դարու արեւելահայ բանաստեղծներ Ստորոգութիւն:19-րդ դարու արեւելահայ արձակագիրներ Ստորոգութիւն:Հայ գրականագէտներ Ստորոգութիւն:Անձինք նամականիշերու վրայ
190 (թիւ)
190 (հարիւր իննսուն)՝ զոյգ եռանիշ բնական թիւ է 189-ի եւ 191-ի միջեւ
Կարէն Ջանիբեկեան
Կարէն Ջանիբեկեան, հայ դերասան։
Ծնած է Երեւան։ 1966 թուականին աւարտած է Երեւանի գեղարուեստա-թատերական հիմնարկը։ 1966-67 թթ. աշխատած է Թիֆլիսի հայկական դրամատիկական թատրոնէն ներս, 1967-69 թթ.՝ Երեւանի Սունդուկեանի անուան ազգային ակադեմիական թատրոնէն ներս։
Նկարահանուած է աւելի քան 50 ֆիլմերու մէջ՝ «Յատուկ Յանձնարարութիւն», «Սովի Ժամանակներից», «Չախ-չախ Թագաւորը», «Մորգանի Խնամին», «Քաոս», «Աշնան Արեւ», «Արեւիկ», «Խոշոր Շահում», «Մեզանից Երեքը», «Դէմքով Պատին», «Արիւն», «Ընկեր Փանջունի», «Լաբիրինթոս», «Երեւան Ջան», «Լովեմբեր», «Արահետ», «Անառակ Որդու Վերադարձը» եւ այլ ֆիլմերու մէջ։
1970-ականներուն, հեռուստաթատրոնէն ներս, բազմաթիւ դերերով հանդէս եկած է։
Կարէն Ջանիբեկեանն արժանացած է բազմաթիւ մրցանակներու, պատուոյ գիրերու, պետական կոչումներու, ինչպէս նաեւ՝ ՀՀ Մովսէս Խորենացիի մետալին ։
Ան մահացած է 2015 թուականի Մարտ 22-ին։
Նալչիք
Նալչիք, (Нальчик), քաղաք Ռուսաստանի մէջ։ Բնակչութիւնը՝ 264 835 մարդ (2013), տարածքը՝ 67 ք.մ.²։ Քաղաքը կը գտնուի Նալչիք գետի ափին, որմէ ստացած է իր անուանումը։ Հիմնադրուած է 1724 թուականին։
Ազգային կազմ
Նալչիքի բնակչութեան ազգային կազմը 2010 թ.-ի տուեալներով.
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Ռուսաստանի քաղաքներ
Երուանդ Խաթանասեան
Երուանդ Խաթանասեան, հայ խմբագիր, դասախօս եւ յօդուածագիր։ Դաշնակցական ծանօթ ֆետայի Աբրոյի քրոջ որդին։ « Հայրենիք »-ի խմբագրութիւնը վարած է 1963-1968 թուականներուն։
Կեանք եւ գործունէութիւն
Ծնած է 1893-ին Թամզարա: Միջնակարգ ուսումը առած է Պոլսոյ Րոպըրթս Քոլէճին մէջ, ապա գացած Պէյրութ՝ բժշկութիւն ուսանելու համար: Կիսատ թողելով դասընթացքները, 1915-ին միացած է Անդրանիկի բանակին : Հայաստանի անկախացումէն ետք վերադձած է Պէյրութ ու բարձր նիշերով աւարտած է բժշկական դասընթացքները, որմէ ետք մեկնած է Սուտան: Երկրորդ Աշխարհամարտին սկզբը ընտանիքով հաստատուած է Գահիրէ:
1914-ին, դեռ 22 տարեկան ուսանող, մասնակցած է Կարինի ՀՅԴ 8-րդ Ընդհանուր Ժողովին, իբրեւ ներկայացուցիչ Զաւարեան Ուսանողական Միութեան:
Փլոմպիր
Փլոմպիր (ֆր. glace plombières ֆրանսական Փլոմպիր -լէ-Պէն քաղաքէն (ֆր. Plombières-les-Bains)), ֆրանսական սերով պաղպաղակ` պատրաստուած կաթէ կամ բարձր քանակութեամբ կաթի իւղ ունեցող սերէ, հաւկիթէ, համային յաւելումներէ (վանիլ, նուշի բնահիւթ, տուրմ, միրգեր, ընկոյզ): Հակառակ իր ֆրանսական ծագումին, փլոմպիր-պաղպաղակը աւելի շատ տարածուած է արեւմուտքի երկիրներուն մէջ:
Երուանդ Խաթանասեան
Կեանք եւ գործունէութիւն
Հայաստանի խորհրդայնացումէն ետք, Ռուբէն Տէր Մինասեանի կարգադրութեամբ, յարաբերութիւններ հաստատած է քրտական շարժումի ղեկավարութեան հետ:
Փլոմպիր
Պատմութիւն
Փլոմպիրը յայտնուեցաւ Նաբոլիոն Գ.-ի ժամանակ : Փլոմպիրը շատ տարածուած էր Խորհրդային Միութեան տարածքին, թէեւ իւղայնութեան պակասին պատճառով փլոմպիրի պահանջը պակսեցաւ:
Երուանդ Խաթանասեան
Կեանք եւ գործունէութիւն
Եգիպտոսի մէջ նուիրուած է կուսակցական կեանքին, ընտրուած է ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ ու ծառայած է այդ մարմնին վրայ մինչեւ 1960ական թուականները:
Փլոմպիր
Պաղպաղակի տեսակները
Պաղպաղակը պէտք է համապատասխանէ հետեւեալ բնօրինակներուն.
Երուանդ Խաթանասեան
Կեանք եւ գործունէութիւն
Խաթանասեանի գործունէութեան վերջին շրջանը անցած է Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներուն մէջ:
Փլոմպիր
Պաղպաղակի տեսակները
Պաղպաղակը պէտք չէ ունենայ ճեղքուածքներ
Բաղադրութիւն
Փլոմպիրի պատրաստման համար կ՛օգտագործուի կովի կաթ, խտացած եւ չոր սեր, կովի իւղ, հաւու ձու, սեր առանց իւղի, հատապտուղներ, սուրճ, քաքաօ, պտուղներ եւ այլն:
Իւղային փլոմպիրի բաղադրատոմս
Բաղադրութիւն՝ հաւկիթի դեղնուց` 4 հատ, սեռ(10%)` 200 մլ, սեռ (35%)` 500 մլ, շաքարի փոշի` 1 բաժակ, վանիլային շաքար` 1/8 թէյի դգալ:
Դեղնուցը խառնել մինչեւ սպիտակ դառնալը շաքարի փոշիի հետ եւ հետզհետէ լեցնել 10% սերը, լաւ խառնել, աւելցնել վանիլ եւ դնել մեղմ կրակի վրայ: Անընդհատ խառնել մինչեւ 75°С դառնալը: Քամել սերը մաղով եւ դնել սառնարան, ապա հարել 35% սերը մինչեւ անոր պինդ փրփուր դառնալը, որմէ ետք խառնել արդէն իսկ սառնարանը դրուած պաղպաղակին հետ եւ կրկին դնել սառնարան:
Երուանդ Խաթանասեան
Կեանք եւ գործունէութիւն
Մահացած է 1980-ին, Պոսթոն :
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ խմբագիրներ Ստորոգութիւն:ՀՅԴ գործիչներ
Սիամանթօ
Սիամանթօ (Ատոմ Եարճանեան), (1878 - 1915), նշանաւոր բանաստեղծ եւ դիւցազներգակ։
Կենսագրութիւն
Ծնած է Ակն, ուր աւարտած է նախակրթարանը՝ աշակերտելով Գարեգին Եպիսկոպոս Սրուանձտեանցի։ Ընտանեօք կը տեղափոխուին Պոլիս, ուր կը յաճախէ Պէրպէրեան Վարժարանը։ Ապա կ'անցնի Փարիզ, ուր կը հետեւի Սորպոնի գրական դասընթացքներուն։ Կը վարակուի թոքախտով եւ կը դարմանուի Զուիցերիոյ բուժարաններէն մէկուն մէջ։ Շնորհիւ՝ զօրաւոր կամքին եւ ապրելու բուռն փափաքին, կ'ապաքինի 1908-ին։ Երբ կը հաստատուի Օսմանեան սահմանադրութիւնը, բազմաթիւ մտաւորականներու հետ, կը վերադառնայ Պոլիս։ 1909–ին տեղի կ'ունենեայ Ատանայի կոտորածը, որուն ազդեցութեան տակ կը գրէ «Կարմիր Լուրեր Բարեկամէս» հատորը։ 1913-ին՝ հայ գիրերու գիւտի 1500 ամեակին առիթով, կը գրէ «Սուրբ Մեսրոպը»։ Կը նահատակուի 1915-ի Մեծ Եղեռնին։
Գործերը
«Դիւցազնօրէն», «Հայորդիներ», «Կարմիր Լուրեր Բարեկամէս», «Հայրենի Հրաւէր» եւ «Սուրբ Մեսրոպ»։ Սիամանթօ երգած է հայուն տառապանքը, նկարագրած է ջարդի արիւնոտ տեսարաններ, այդ վիթխարի վիշտէն կը ծնի ըմբոստութեան երգը։
Սիամանթօ իր բանաստեղծութիւնները գրած է ազատ չափով, որովհետեւ իր հզօր երեւակայութիւնը, փոթորկալի զգացումներն ու միտքի թռիչքները, չէին կրնար կաշկանդուիլ բանաստեղծական օրէնքներուն նեղ սահմաններուն մէջ։
Մօրուս Հասրաթեան
Մօրուս (Մարդար) Հասրաթեան ծնած է 10 Սեպտեմբեր 1902-ին, Սիսեան շրջանի Ախլաթեան գիւղը: Նախակրթութիւնը կը ստանայ գիւղական դպրոցին մէջ, ապա՝ կ'աշակերտէ Պաքուի առեւտրական դպրոցին: 1918-1921 թուականներուն, որպէս յեղափոխական մարտիկ կը մասնակցի Հիւսիսային Կովկասի եւ Զանգեզուրի քաղաքացիական կռիւներուն: 1922-1924 թուականներուն, ուսանող՝ Երեւանի Պետական Համալսարանի պատմութեան բաժանմունքին, ուր բախտը կ'ունենայ աշակերտելու Մ. Աբեղեան ի, Հր. Աճառեան ի, Յ. Մանանդեան ի, Լէո յի եւ այլ անուանի հայագէտ գիտնականներու: 1925-1927 թուականներուն, հասարական աշխատանքով կը մեկնի Սիսեանի, Գորիսի, եւ Դիլիջանի շրջանները: 1930-ին կ'աւարտէ համալսարանական ընթացքը, ու կը նուիրուի գիտական աշխատանքի:
Սիամանթօ
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Արեւմտահայ բանաստեղծներ Ստորոգութիւն:Հայոց Ցեղասպանութեան զոհեր
Մօրուս Հասրաթեան
1931-1932 թուականներուն, Լենինկրատ ի մէջ, Ն. Մառ ի եւ Յ. Օրբելի ի ղեկավարութեամբ կը բոլորէ ասպիրանդական ուսումնասիրութեան շրջանը: 1933-ին կը վերադառնայ Երեւան, եւ իբրեւ տնօրէնի տեղակալ, կը պաշտօնավարէ Նիւթական Մշակոյթի Պատմութեան Հիմնարկին մէջ։ 1934-1936 թուականներուն կը վարէ Կուսակցութեան Թանգարանի վարիչի պաշտօնները:
Թովմաս Աքուինացի
Սուրբ Թովմաս Աքուինացի (Saint Thomas Aquinas) 1224-1274, միջնադարեան մեծագոյն փիլիսոփայ-աստուածաբան։ Կաթողիկէ եկեղեցւոյ մեծագոյն մտաւորականներէն։
Մօրուս Հասրաթեան
1937-ին Մ. Հասրաթեան կը նշանակուի Էջմիածնի մատենադարանին տնօրէն, ուր ան զգալի աշխատանք կը տանի ձեռագիրներու պահպանման եւ ուսումնասիրութեան մարզերուն մէջ:
Թովմաս Աքուինացի
Կենսագրութիւն
Ծնած է Իտալիոյ բարձր դասակարգի պատկանող Ազնուական ընտանիքի մը մէջ։ Հինգ տարեկան էր, երբ իր ծնողքէ ղրկած են զինք վանք, ուր կը մնայ մօտ ինը տարիներ։ 1239-ին իրմէ անկախ պատճառներով կը ստիպուի ձգել վանքը եւ իր հօր տունը վերադառնալով, այս անգամ կը ղրկուի Նաբոլիի համալսարանը՝ իր ուսումը շարունակելու։
Մօրուս Հասրաթեան
1940-էն սկսեալ, Մ. Հասրաթեան դիտահետազօտական աշխատանքները կ'ընթանան բանասիրութեան, հնագիտութեան եւ հայ ժողովուրդի հին ու միջին դարերու պատմութեան ուսումնասիրութեան գծով: 1942-1946 թուականներուն կը պաշտօնավարէ Գրականութեան Հիմնարկին մէջ, ուր իր ուշադրութեան գլխաւոր առարկան կը դարձնէ բանասիրական հարցերը: Միաժամանակ՝ 1943-1946 թուականներուն, ան կը վարէ Գիտութիւններու Ակադեմիայի գիտական քարտուղարի պաշտօնը: 1947-1954 թուականներուն, պաշտօնի կը հրաւիրուի պատմութեան Հիմնարկին կողմէ, ուր, աւագ գիտաշխատողի հանգամանքով իր գործօն մասնակցութիւնը կը բերէ պատմութեան, հնագիտութեան, ու դասագիրքերու հետ առընչուած հարցերու լուծման աշխատանքին:
Իբրեւ հայ ժողովուրդի պատմութեան դասախօս, ան կը պաշտօնավարէ Խաչատուր Աբովեան ի Մանկավարժական Հիմնարկին մէջ, ինչպէս նաեւ կը ստանձնէ Հեռակայ Մանկավարժական Հիմնարկի ժողովուրդի պատմութեան ամպիոնին վարիչի պաշտօնը:
Թովմաս Աքուինացի
Կենսագրութիւն
1244-ին իր հայրը կը մահանայ։ Թովմաս 20 տարեկան լաւ ուսման տէր երիտասարդ մը կը դառնայ։ Ան կ'որոշէ մտնել Դոմինիկեան (Dominicia) վանք՝ վարդապետական կոչումի նուիրելով՝ Թովմասի մայրը լսելով, կը բարկանայ եւ Թովմասի երկու եղբայրները կը ղրկէ իրեն մօտ, որոնք կայսրին բանակին մէջ մեծաւոր էին, որպէսզի ճնշում բանեցնեն Թովմասի վրայ՝ ետ քաշուելու իր որոշումէն։ Սակայն Թովմաս տարի մը ուշացումէ ետք կը յաջողի ճամբորդելու Փարիզ, հոն նուիրուելով Դոմինիկեան վարդապետութեան, շուտով կը ճանցուի իբրեւ փիլիսոփայութեան մէջ ճարտար անձնաւորութեան տէր մէկը։
Մօրուս Հասրաթեան
1961-ին, Մ. Հասրաթեան կ'արժանանայ Հայկական ՍՍՀ գիտութեան վաստակաւոր գործիչի կոչման, իսկ 1963-ին կ'ընտրուի ՀՍՍՀ Գիտութիւններու Ակադեմիայի թղթակից անդամ:
1965-ին, Հայկական Քոլէճին հրաւէրով, Մ. Հասրաթեան կու գայ Պէյրութ, ուր, շուրջ երկու տարիներ կը դասախօսէ Քոլէճի Հայագիտական Ամպիոնի ուսանողներուն, ինչպէս նաեւ կ'ունենայ հրապարակային բազմաթիւ ելոյթներ:
Վերջին աւելի քան մէկ տասնամեակի ընթացքին, Մ. Հասրաթեան կը վարէ Հայաստանի Պետական Պատմական Թանգարանի տնօրէնութիւնը:
Թովմաս Աքուինացի
Կենսագրութիւն
Թովմաս իր բարձրագոյն ուսումը աւարտելէ ետք, կը դառնայ Փարիզի Աստուածաբանական համալսարանին մէջ իբրեւ ուսուցիչ։ Թովմաս 22 տարիներ կը շարունակէ ուսուցանել Փարիզ, Հռոմի եւ Նաբոլիի մէջ, ան նաեւ կը յօրինէ, կը քարոզէ եւ Քրիստոնէական հաւատքը կը պաշտպանէ։ Անոր հռչակը կը տարածուի ամէն կողմ։
Մօրուս Հասրաթեան
Մ. Հասրաթեան, բազմահմուտ բանասէրն ու պատմաբանը, հայագիտութեան իր աւանդը կը թողու գլխաւորաբար մասնագէտներու նոր սերունդի պատրաստութեան գծով, գիտական աշխատանքներու ղեկավարութեամբ ու խմբագրութեամբ: Այս բոլորով մէկտեղ, սակայն, Մ. Հասրաթեան կը մնայ հայ բանասիրութեան անգերազանցելի Սայեաթ-նովա գէտը: Այս մարզին մէջ, աւելի քան երեսուն տարիներու իր վաստակովը, ան ոչ միայն կը յաջողի վերակենդանացնել ամբողջական կերպարը անզուգական Սայեաթ-Նովայի, ու նոր խօսք ըսել անոր մասին, այլ եւ ճամբայ կը հարթէ շատ ուրիշներու, անոնց համար ստեղծելով հնարաւորութիւնն ու միջոցը՝ պեղելու անսպառ գանձարանը հանճարեղ հայ երգիչին:
Թովմաս Աքուինացի
Կենսագրութիւն
Ուսուցչութեան կողքին Թովմաս յաճախ ընտրուած է որպէս խորհրդատու պապերուն։ Հակառակ իր բարձր պաշտօններուն, ան իր կեանքին մեծ մասը անցուցած է իր սենեակին մէջ։
Մօրուս Հասրաթեան
Տասնամեակներու ընթացքին իր ստորագրած պատմա-բանասիրական յօթուածներէն շատեր կը մնան պարբերական մամուլի էջերուն մէջ, իսկ ուրիշներ՝ անտիպ: Առանձին հատորով լոյս տեսած են Սայեաթ-Նովա- (խաղերի ժողովածու- կազմեց, վրացերէն եւ Ազրպէյճաներէն խաղերը թարգմանեց, բառարանը եւ ծանօթագրութիւնները գրեց Մ. Հասրաթեան) (Երեւան, 1945): Նոյնը՝ հրատարակուած 1959 եւ 1963 թուականներուն: 1963-ին հրատարակութիւնը նաեւ ունի Մ. Հասրաթեանի կողմէ պատրաստուած Սայեաթ-Նովա (կենսագրական ակնարկը) էջ V-XL ներածական բաժին մը: Ճարտարապետ Վարազդատ Յարութիւնեանի (հատուածներ) Վազգէն Թիւթիւնճեանի (նկարներ) աշխատակցութեամբ Մ. Հասրութեան (յառաջաբան) կը պատրաստէ հրատարակութիւնը Հայաստանի Յուշարձաններ (նախապատմական շրջանէն մինչեւ Ժէ. դար Յ. Ք.) (Պէյրութ, 1975), հատորը:
Մ. Հասրաթեան կը մահանայ 25 Փետրուար, 1979-ին:
Թովմաս Աքուինացի
Կենսագրութիւն
1274-ին պապը ժողովի կը կանչէ բոլոր Եպիսկոպոսները՝ Ֆրանսայի Լիոն քաղաքին մէջ։
Իր Գրութիւնները
Կարեւորագոյնը է Summa Theologica, որ Աստուածաբանական ամփոփումներ են, անոնք կը յայտնեն Թովմասի միտքը եւ Աստուածաբանութիւնը։ Այս հաւաքածոյին մէջ Թովմաս տրամաբանական ձեւով կը ներկայացնէ Աստուածաբանական եւ փիլիսոփայական նիւթեր։ Միջնադարեան գիտութիւնը կը բնորոշուի Թովմասի այս գիտական եւ իմաստասիրական մեթոտով (scholastic method)։ Իսկ անոր ուսուցանած գաղափարները կը յայտնուին Թովմայական դպրոցի միջոցով։
311 (թիւ)
311 (երեք հարիւր տասնմեկ) կենտ եռանիշ բնական թիւ է 310-ի եւ 312-ի միջեւ
Սիան
Սիան (չինարէն՝|西安||Xī'ān|Սիան), քաղաք՝ Չինաստանի Շաանսի նահանգին մէջ։ Սիանը ունի շատ հին պատմութիւն։ Ան հիմնուած է աւելի քան 3100 տարի առաջ։ Երկրի՝ 13 դինաստիաներու կառավարութեան ժամանակ, եղած է Չինաստանի մայրաքաղաքը։
Ստորոգութիւն:Չինաստանի քաղաքներ
Տեղերի վանք
Իշխան Վաչէ Վաչուտեանի կինը՝ Մամխաթունը մասնակիցն ու մեկենասն է Տեղերի Վանքի կառուցման։ Միայն գաւիթի շինարարութիւն տեւած է 11 տարի եւ աւարտած է 1232 թուականին։ Գաւիթը իր չափորով կը գերազանցէ եկեղեցին։ 1948 թուականին Տեղերի Վանքի համալիրը երկրաշարժէն զգալի կերպով վնասուած է։ (1950-1952) թուականներուն նորոգուած են եկեղեցիին եւ մատուռնորու գմբէթները, (1975-1976) թուականներուն ամրացուած են քիւերը, նորոգուած՝ եկեղեցիի եւ գաւիթի պատերու վերի շարքերը։ Տեղերի Վանքը այսօր գործող եկեղեցի է։ Մօտակայ գիւղերու բնակիչներու համար վանքը իւրօրինակ ուխտատեղի է։
Ստորոգութիւն:Վանքեր
Խոյ (կենդանակերպ)
Խոյ (Aries), կը համարուի առաջին աստղագուշակը։ Արեւը կ'անցնի Խոյի աստղերուն կողմէն Մարտ 21 -էն մինչեւ Ապրիլ 19-ը շրջանի միջեւ, այս շարժումը կը կատարուի Գարնան սկիզբը այսինքն ով որ գարնան սկիզբը ծնած է եւ այս թուականներու միջեւ իր աստղագուշակը Խոյ կ'ըլլայ։
Տե՛ս նաեւ
Ստորոգութիւն:Կենդանակերպեր
Տեղեկատուական Գիտութիւններու Ֆրանսախօս Հիմնարկ
Տեղեկատուական Գիտութիւններու Ֆրանսախօս Հիմնարկ (ֆր.՝ The Institut de la Francophonie pour l'Informatique (IFI)), տեղեկատուական գիտութիւններու բնագաւառին մէջ մագիստրոսի աստիճան շնորհող ուսումնական հաստատութիւն Վիեթնամի մէջ:
Հիմնարկը ստեղծուած է Վիեթնամի կառավարութեան պահանջով եւ ֆինանսաւորուած է 1995-ին, Ֆրանսախօսութեան Համալսարանական Գործակալութեան կողմէ Վիեթնամի մէջ բարձր մակարդակի երկրաչափներ եւ տեղեկատուական գիտութիւններու դասախօսներու վերապատրաստման համար: Ծրագիրը ֆինանսաւորող երկրներն ու տարածաշրջաններն են. Վալոնիա, Պելճիքա, Քէպէք, Քանատա, Ֆրանսա, ֆրանսախօս Զուիցերիա եւ Լիւքսեմպուրկ:
Տեղեկատուական Գիտութիւններու Ֆրանսախօս Հիմնարկը ուսանողներ կը հաւաքագրէ Վիեթնամէն եւ այլ ֆրանսախօս երկիրներէ: Ֆրանսախօսութեան Համալսարանական Գործակալութեան անդամ համալսարանի (ինչպիսին են Télécom ParisTech, Լեովենի Կաթողիկէ Համալսարան, Մոնրեալի մէջ Քէպէքի համալսարան եւ այլն) դասախօսները դասաւանդեն նաեւ Տեղեկատուական Գիտութիւններու Ֆրանսախօս Հիմնարկին մէջ։ Բոլոր դասախօսութիւնները կ՛ընթանան ֆրանսերէն լեզուով:
Սովորաբար, աւարտական փորձաշրջանը տեղի կ՛ունենայ Վիեթնամէն դուրս (Եւրոպա կամ Քանատա) ճարտարարուեստական գործարաններու, համալսարաններու եւ կամ հետազօտական տարրալուծարաններու մէջ։ Արդիւնաբերական փորձաշրջանները կ՛իրականացուին ծրագրային ապահովման զարգացման նախագծային առաջնորդի շրջագիծ փնտռող կազմակերպութիւններւ կողմէ:
Տեղեկատուական Գիտութիւններու Ֆրանսախօս Հիմնարկը Վիեթնամի մէջ կը նկատուի տեղեկատուական գիտութիւններու լաւագոյն համալսարաններէն մէկը: Ուսանողներուն մօտ մէկ երրորդը կը շարունակէ յետհամալսարանական կրթութիւն ստանալ այլ երկիրներու համալսարաններու մէջ։ Շրջանաւարտներէն շատեր կը դառնան Վիեթնամի մէջ ծրագրային ընկերութիւններու մասնագէտներ կամ նոր ընկերութիւններու հիմնադիրներ:
Գէորգ (անձնանուն)
Գէորգ, հայկական արական տարածուած անուն։ Իբրեւ անձնանուն կը յիշատակուի հնագոյն ժամանակներէն։ Ծագած է յունարէն «georgos» բառէն, որ կը նշանակէ՝ հողագործ, երկրագործ (յունարէն՝ ge «հող», «երկիր» բառէն, ինչպէս «geolog» երկրաբան)։ Քրիստոնէութեան շնորհիւ սա յունական (Γεώργιος) անունը լատիներէնի միջոցաւ (Georgius) տարածուած է շատ ժողովուրդներու մէջ։ Հայերու մէջ գործածական է Ե դարէն։
Յղումներ
Ստորոգութիւն:Հայկական արական անձնանուններ
Վալադ Վալադեան
Վալադ Վալադեան, ուսուցիչ եւ հրապարակագիր։ « Հայրենիք »-ի խմբագրութիւնը վարած է 1948-1952 թուականներուն։
Կեանք եւ գործունէութիւն
Ծնած է Թիֆլիս: Վ. Վալադեան, նախքան Ամերիկա երթալը, Պարսկաստանի եւ Լիբանանի մէջ ծառայած է «Հայրենիք»ին, աշխատակցած է անոր եւ «Հայրենիք» ամսագրին: Նախքան այդ, աշխատակցած է նաեւ Թիֆլիսի « Հորիզոն » թերթին:
Իր ուսումը կատարելագործած է Լայփցիկի համալսարաններէն ներս, ստանալով «PhD» վկայական:
Ուսուցիչ եւ հրապարակագիր Վալադեան, 1948-1952 «Հայրենիք»ի խմբագրութիւնը փոխն ի փոխ կը վարէ Մերուժան Օզանեանի, Գուրգէն Մխիթարեանի եւ Վարդգէս Ահարոնեանի հետ:
Վալադ Վալադեան մահացած է Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներուն մէջ :
Փապլօ Փիքասօ
Փապլօ Փիքասօ (Pablo Picasso, ), Սպանացի գեղակարիչ, գծանկարիչ, քանդակագործ:
Կեանքին մեծ մասը ապրած է Ֆրանսայի մէջ։ Ծանօթ է իբրեւ խորանարդապաշտ շարժումի հիմնադիր (Cubist movement)։ Կիրարկած է բազմազան ոճեր՝ նպաստելով այդ ոճերուն զարգացման։ Փիքասօ կանուխէն դրսեւորած է արուեստի ընդունակութիւններ՝ իր մանկութեան եւ երիտասարդութեան շրջանին հետեւելով իրապաշտ ոճին։ Սակայն Ի. դարու առաջին կէսին անոր ոճը կը փոխուի նոր տեսութիւններու, գաղափարներու եւ արհեստագիտական միջոցներու ազդեցութեան տակ։ Փիքասօ իր գեղարուեստական իրագործումներով կ'արժանանայ միջազգային ճանաչումի եւ կը դառնայ Ի. դարու արուեստի ամէնէն ականաւոր դէմքերէն մէկը։
Կեանքին կանուխ շրջանը
Փիքասօ ծնած է 25 Հոկտեմբեր 1881-ին, Սպանիոյ Անտալուզիա շրջանի Մալակա քաղաքին մէջ (գեղանկարիչին ամբողջական անունը, ըստ մկրտութեան փաստաթուղթին բաղկացած է 23 անուններէ՝ Փապլօ Տիէկօ Խոսէ Ֆրանսիսքօ տէ Փաուլա Խուան Նեփոմուեսենօ Մարիա տէ լոս Ռեմետիոս Սիփրիանօ տէ լա Սանթիսիմա Թրինիտատ Մարթիր Փաթրիսիօ Քլիթօ Ռուիթ ի Փիքասօ (Pablo Diego José Francisco de Paula Juan Nepomuceno María de los Remedios Cipriano de la Santísima Trinidad Ruiz y Picasso): Ան Տոն Խոսէ Ռուիզ ի Պլասքոյի (Don José Ruiz y Blasco) եւ Մարիա Փիքասօ ի Լոփեզի (María Picasso y López) անդրանիկ զաւակն էր։ Փիքասոյի ընտանիքը կը պատկանէր միջին խաւին։ Հայրը յատկապէս թռչուններ պատկերելու մասնագէտ գեղանկարիչ էր։ Ռուիզ «Քրաֆթ» արուեստի դպրոցին մէջ փրոֆեսէօր էր եւ տեղւոյն թանգարանին վարիչը։ Ռուիզի նախնիները  աղքատ ազնուականներ էին։
Փիքասօ գեղանկարչական հակումներ ցոյց տուած է կանուխ տարիքէն։ Ըստ մօրը` Փիքասոյին առաջին բառը եղած է “piz, piz” (lapiz բառէն), այսինքն՝ մատիտ։ Փիքասօ 7 տարեկանին կը սկսի նախնական կրթութիւնը ստանալ իր հօրմէն, որուն քով կը սորվի նմուշներ գծել եւ իւղանկարել։ Ռուիզ աւանդական, ակադեմական գեղանկարիչ էր եւ ուսուցիչ, որ կը հաւատար, թէ ճիշդ ուսուցումը կը պահանջէր վարպետներու կատարելագործած օրինակներու հետեւողութեամբ ձեւաւորել մարդկային մարմինի պատկերներ` օգտագործելով տարբեր հում նիւթեր, ինչպէս նաեւ` գծել իրական կեանքէն պատկերներ։
1891-ին Փիքասոյի ընտանիքը կը տեղափոխուի Լա Քորունիա (La Coruña), ուր Ռուիզ կը դառնայ կերպարուեստի դպրոցի փրոֆեսէօր։ Այնտեղ կ'ապրին շուրջ 4 տարի։ Կ'ըսուի, թէ օր  մը, երբ Ռուիզ կը տեսնէ Փիքասոյի ուրուագծած անաւարտ աղաւնիի մէկ պատկերը եւ կը բացայայտէ անոր արհեստագիտական ճշգրտութիւնը, կը զգայ, թէ իր 13-ամեայ զաւակը  գերազանցած է զինք եւ կը մտածէ հրաժարիլ գեղանկարիչի իր ասպարէզէն։
1895-ին կեղծմաշկի հիւանդութենէ կը մահանայ Փիքասոյի 7 տարեկան քոյրը՝ Քոնչիթան։ Անոր մահէն ետք ընտանիքը կը տեղափոխուի Պարսելոնա (Barcelona): Ռուիզ կը համոզէ ակադեմիոյ իր աշխատակիցները, որպէսզի արտօնեն իր զաւկին քննութիւններ տալու՝ սովորական կարգէն աւելի բարձր կարգի ուսման հետեւելու համար։ Սովորաբար քննութեան պատրաստութիւնը ուսանողներէն կը խլէ մէկ ամիս, մինչդեռ Փիքասոյէն կը խլէ միայն մէկ շաբաթ։ Յանձնաժողովը ակադեմիա կ'ընդունի 13-ամեայ Փիքասոն։ Սակայն պատանին զերծ չէր կարգապահական հարցերէ։ Այնուամենայնիւ, կը հաստատէ բարեկամութիւններ, որոնք հետագային ազդեցութիւն պիտի ունենային իր կեանքին վրայ։ Փիքասոյի հայրը իրենց տունէն ոչ շատ հեռու սենեակ մը կը վարձէ, որպէսզի զաւակը կարենայ առանձին աշխատիլ։ Օրուան ընթացքին Ռուիզ յաճախ կը ստուգէր եւ կը գնահատէր իր զաւկին աշխատանքները։
Փիքասոյի հայրը եւ հօրեղբայրը կ'որոշեն երիտասարդ գեղանկարիչը ղրկել Մատրիտի Սան Ֆեռնանտոյի գեղարուեստի թագաւորական ակադեմիան (Real Academia de Bellas Artes de San Fernando), որպէսզի ան քաղաքին լաւագոյն արուեստի դպրոցին մէջ շարունակէ իր ուսումը։ Տասնվեց տարեկան հասակին Փիքասօ առաջին անգամ ըլլալով առանձին կը ճամբորդէ, բայց չի հաւնիր կանոնաւոր ուսուցման ձեւը եւ նիշերը ստանալէ ետք կը դադրի ակադեմիա յաճախելէ։ Սակայն Մատրիտի մէջ ան կը գտնէ այլ հետաքրքրութիւններ, ինչպէս՝ Փրատոյի (Prado) գեղանկարիչներու տունը։ Փիքասոյի յատկապէս կը հրապուրէին Էլ Կրեքոյի (El Greco) գործերը։ Այս գեղանկարիչին բնորոշ յատկանիշները, ինչպէս` երկարացուած վերջաւորութիւնները, գրաւիչ գոյները եւ դէմքի խորհրդաւոր արտայայտութիւնները  հետագային կ'արտացոլան Փիքասոյի  գործերուն մէջ։
Գործունէութեան սկիզբը
1900-ին Փիքասօ կը կատարէ իր առաջին ճամբորդութիւնը դէպի Փարիզ, որ այդ օրերուն կը համարուէր Եւրոպայի արուեստի մայրաքաղաքը։ Հոն կը հանդիպի իր առաջին փարիզեցի ընկերոջ՝ լրագրող եւ բանաստեղծ Մաքս Ճէյքըպին (Max Jacob), որ իրեն կ'օգնէ սորվելու ֆրանսերէն լեզուն եւ գրականութիւնը։ Շուտով անոնք կը բնակին միեւնոյն սենեակին մէջ, ուր Մաքս կը քնանար գիշերը, երբ Փիքասօ կ'աշխատէր, իսկ Փիքասօ կը քնանար ցերեկը։ Սովի, աղքատութեան, ցուրտի եւ անյուսութեան օրեր էին։ Փիքասոյէն բազմաթիւ գործեր հրկիզուած են այդ օրերուն, երբ կը փորձէին տաք պահել փոքր սենեակը։
1901-ի առաջին հինգ ամիսները Փիքասօ կ'ապրի Մատրիտի մէջ, ուր իր ընկերոջ` Ֆրանսիսքօ տը Ասիս Սոլերի (Francisco de Asís Soler) հետ կը հիմնէ «Նոր արուեստ» սրահը, որուն մէջ կը կազմակերպուի հինգ ցուցահանդէս: Այդ օրերուն գեղանկարիչը կը սկսի իր գործերուն տակ պարզապէս ստորագրել Փիքասօ, իսկ մինչ այդ կը ստորագրէր Փապլօ Ռուիզ Փիքասօ (Pablo Ruiz Picasso):
Անձնական կեանք
Ի. դարու սկիզբը Փիքասոյի կեանքը կը բաժնուի երկու շրջանի. Պարսելոնեան եւ Փարիզեան։
Փիքասօ բազմաթիւ գործեր նուիրած է իր կիներուն, որոնք թիւով քիչ չէին։ Անոնց շարքին էին պարուհի Օլկա Խոխլովա, Մարի Թէրէզ Ուոլթըր, Ժագլին Ռոք, ֆրանսացի ուսանող Ֆրանսուա Կիլօ (որ 40 տարի փոքր էր Փիքասոյէն, բայց իր տաղանդաւոր սիրեկանէն ունէր զաւակներ), Եւա Կուէլ եւ ուրիշներ :
1904-ին Փիքասօ կը հանդիպի պոհեմիացի գեղանկարիչ Ֆերնանտէ Օլիւըրին։ Սակայն որոշ յաջողութիւն եւ ճանաչում ստանալէ ետք կը լքէ Օլիւըրը, երբ կը ծանօթանայ Մարշէլ Համպերթի, զոր կը կոչէր Եւա Կուէլ: Փիքասօ իր խորանարդապաշտ գործերուն մէջ թաքցուցած է սիրոյ խոստովանութիւններ` ուղղուած Եւային։ 1915-ին, 30 տարեկանին, Եւա կը մահանայ հիւանդութեան պատճառով։ Փիքասօ կը սգայ իր սիրած կնոջ վաղաժամ մահը։
Մահը
Փապլօ Փիքասօ կը մահանայ 8 Ապրիլ 1973-ին, Ֆրանսայի մէջ, այն պահուն, երբ իր կնոջ՝ Ժագլին Ռոքի հետ կը դիմաւորէր ճաշկերոյթի եկած հիւրեր։ Անոր վերջին խօսքերն էին. «Խմեցէ՛ք կենացս, խմեցէ՛ք առողջութեանս համար, գիտէք, որ այլեւս չեմ կրնար խմել»:
Պատերազմներու նկատմամբ
հակապատերազմական քանի մը գեղանկարներ արտադրելէ անկախ` Փիքասօ չէզոք դիրք կ'որդեգրէ Ա. Աշխարհամարտին, Սպանիոյ քաղաքացիական պատերազմին եւ Բ. Աշխարհամարտին։ Ան կը հրաժարի միանալ որեւէ կողմի բանակին։ 1937-ին, երբ բռնկեցաւ Սպանիոյ քաղաքացիական պատերազմը, Փիքասօ տարիքով 50-ը անց էր, իսկ Բ. Աշխարհամարտի սկիզբը տարիքով այնքան մեծ էր, որ չէր կրնար զինուորագրուիլ։ Իբրեւ Ֆրանսա բնակող սպանացի, ան որեւէ ձեւով պարտաւոր չէր կռուիլ գերմանացիներու ն դէմ։ Սպանիոյ քաղաքացիական պատերազմին, արտասահմանի մէջ ապրող սպանացիներուն համար զինուորական ծառայութիւնը ընտրովի էր. կամաւորներ կրնային երկիր վերադառնալ` որեւէ ջոկատի միանալու համար։
Թէեւ Փիքասօ իր զայրոյթը կ'արտայայտէ իր արուեստին ընդմէջէն` դատապարտելով Ֆրանսիսքօ Ֆրանքոն եւ ֆաշականները, սակայն զէնք չի բարձրացներ անոնց դէմ։ Ան նաեւ կը մեկուսանայ Քաթալունիայի (սպ․ Cataluña, քաթալաներէն՝ Catalunya) անկախութեան շարժման օրերուն, ընդհանուր զօրակցութիւն ցուցաբերելով եւ ընկերական յարաբերութիւններու մէջ ըլլալով շրջանի ընդդիմադիրներուն հետ։
ԽՍՀՄ
1944-ին Փիքասօ կը միանայ Ֆրանսայի համայնավար կուսակցութեան, կ'անդամակցի Լեհաստանի մէջ Միջազգային խաղաղութեան համագումարին, իսկ 1950-ին Խորհրդային կառավարութեան կողմէ կը ստանայ «Ստալին»֊ի խաղաղութեան մրցանակը։ 1962-ին Փիքասոյի նաեւ կը շնորհուի Լենինի անուան խաղաղութեան մրցանակը։
Համայնավար կուսակցութիւնը կը քննադատէ Փիքասոյի գծած Ստալինի դիմանկարը, նշելով հետաքրքրութեան պակաս` համայնավար քաղաքականութեան նկատմամբ։ Այսուհանդերձ, մինչեւ իր մահը Փիքասօ կը շարունակէ մնալ համայնավար կուսակցութեան հաւատարիմ անդամ։ 1945-ին Ճերոմէ Սեքլըրին տուած իր հարցազրոյցին ընթացքին Փիքասօ ըսած է. «համայնավար եմ եւ գեղանկարներս համայնավարական են: Ինչ փոյթ, թէ Համայնավար եմ, արքայական կօշկակար, թէ` այլ բան։ Միեւնոյնն է, կարիքը չեմ զգար կօշիկներս գծելու յատուկ ձեւով` ցոյց տալու համար քաղաքական համոզումս»:
1940-ական տարիներուն Փիքասոյի երբեմնի բարեկամը` բանաստեղծ եւ հակաստալինական Անտրէ Պրեթոն (André Breton) մերժած է թօթուել Փիքասոյի ձեռքը։ Ան Փիքասոյի ըսած է. «Համաձայն չեմ,որ միացած ես համայնավար կուսակցութեան, ո՛չ ալ կը բաժնեմ ազատագրումէն ետք  մտաւորականները արդարացնելու մօտեցումդ»:
Մոսկուա քարոզչութեան նպատակով կ'օգտագործէ Փիքասոյի համբաւը։ Յատկապէս համայնավար վարչակարգը կը մերժէ անոր գործերը՝ զանոնք կործանարար նկատելով։ Փիքասոյի գեղանկարները երբեք չեն ցուցադրուիր Խորհրդային Միութեան տարածքին։ Ըստ Ճոն Պըրկըրի (John Berger) Փիքասոյի տաղանդը իբրեւ գեղանկարիչ` վատագոյնը կը համարուի Ստալինի կողմէ։
Փիքասօ համաձայն չէր ՄԱԿ-ի եւ ԱՄՆ-ի միջամտութեան` քորէական պատերազմին, եւ իր ընդդիմութիւնը պատկերած է «Քորէայի կոտորածը» պաստառին մէջ։
Յետ մահու
2011-ին Փապլօ Փիքասոյէն 3 գեղանկարներ, որոնցմէ իւրաքանչիւրը կը պատկերէ սպանացի արուեստագէտին տարբեր սիրուհիները, Քրիսթի՛զի Լոնտոնի վաճառատան մէջ կը վաճառուին 68 միլիոն տոլարի՝ ջախջախելով աճուրդէն առաջ կատարուած նախատեսութիւնները :
2012-ին քսաներորդ դարու ամէնէն հռչակաւոր արուեստագէտներէն՝ Փապլօ Փիքասոյի գործերը կը ցուցադրուին «ArtMonaco’12-»-ի տարուան միջազգային ժամանակակից կերպարուեստի ցուցահանդէսին :
2015-ին Անթալիոյ մէջ մէկ յարկի տակ տեղի կ'ունենայ աշխարհահռչակ գեղանկարիչ Փապլօ Փիքասոյի գործերուն եւ պոլսահայ ականաւոր լուսանկարիչ Արա Կիւլէրի լուսանկարներու ցուցահանդէսը :
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Նկարիչներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Սպանացի քանդակագործներ Ստորոգութիւն:1881 ծնունդներ Ստորոգութիւն:1973 մահեր Ստորոգութիւն:25 Հոկտեմբերի ծնածներ Ստորոգութիւն:8 Ապրիլի մահացածներ Ստորոգութիւն:Գեղանկարիչներ
Երանիները (Լերան Քարոզը)
Ութ «Երանի»ները, ութ ճշմարտութիւններ կը յայտնեն: Անոնք նաեւ կը յայտնեն, թէ որոնք երկինքի արքայութեան ժառանգորդները պիտի ըլլան: Երանիներու շարքը երկինքի քաղաքացիները ըլլալու պայմանները կը յայտարարէ: Անոնք ունին նոյն կազմը: Յիսուս երանիները ժողովուրդին կը փոխանձէ Արամերէնով, որովհետեւ այդ օրերուն Արամերէն կը խօսէին մարդիկ:
Բնութագրում
Երանիները պարզ հրամայական ոճով ըսուած խօսքեր չեն: Երանելին այն անձն է, որ անպայման պիտի մտնէ երկինքի արքայութիւնը եւ իր վարձատրութիւնը պիտի ստանայ հոն: Երանելին այն անձը չէ, որ պիտի մտնէ արքայութիւն, այլ անիկա արդէն իսկ մտած է արքայութիւն: Երանի բառը յատուկ է, Յունարէնով «Makarios» բառն է, որ կը նկարագրէ աստուածներ, քրիստոնէութեան մէջ այս բառը կը բացատրուի «աստուածավայել ուրախութիւն» իմաստով:
Թադէոս Եսայեան
Թադէոս Եսայեան,, գրող, Ճարտարագէտ (Մագիստրոս գիտութեան վկայականով):
Երանիները (Լերան Քարոզը)
Բնութագրում
«Երանի»ները կը խօսին ուրախութեան մասին, ուր մարդը կը գտնեն իր ցաւին, ուրախութեան, տխրութեան եւ կորուստին մէջ եւ իրեն կը յիշեցնեն Յիսուսի խօսքերը,
Թադէոս Եսայեան
Կենսագրութիւն
Թադէոս Եսայեան արմատներով՝ Տէօրթ Եոլցի է: Հայրը՝ Իսկենտէր Եսայեան եւ մայրը՝ Վերոնիքա Ասատուրեան, ծնած են Տէօրթ Եոլ, ամուսնացած են Իսքենտէրուն: Թադէոս Եսայեան յաճախած է Ամմանի Ազգային Հեթումեան Վարժարան, ապա երկրորդական՝ Թերասանթա Քոլէճ:
Երանիները (Լերան Քարոզը)
Բնութագրում
անոր աստուածային ուժ մը ներշնչելով: Այս երանիները, որոնց մասին Քրիստոս մարդոց խօսած է, նախ Ինք մարդոց ցոյց տուած է իր կեանքին ընդմէջէն, ապա անոնց թելադրած՝ նոյնը ընելու:
Թադէոս Եսայեան
Կենսագրութիւն
Ամմանի մէջ փինկփոնկի լաւ խաղացողներ կային ու Թադէոս Եսայեան կը մրցէր անոնց հետ: Երկու տարի շարունակ ակումբի ախոյեանութեան արծաթէ բաժակակիր դարձած է:
Երանիները (Լերան Քարոզը)
Ա. Երանի
«Երանի հոգիով աղքատներուն, որովհետեւ անոնց է երկինքի արքայութիւնը» (Մտ. 5. 3):
Թադէոս Եսայեան
Կենսագրութիւն
1959-ի Յունիսին աւարտած է երկրորդական վարժարանը, բարձր նիշերով, մասնակցելով երկու քննութիւններու՝ GCE անգլերէն, մեթրիք Օրտոն՝ արաբերէն: Մեթրիք Օրտոնը պետական քննութիւնն էր։ Թադէոս Եսայեան երկրորդ հայն էր Յորդանանի մէջ, որ կը յաջողէր այս քննութեան:
Բախտի եւ ուրիշներու բարեացակամութեան արդիւնք՝ կարողացեր եմ համալսարանական կրթութիւն ստանալ նախ Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանին մէջ որպէս ճարտարագէտ պսակաւոր գիտութեան վկայականով, 1969-ին, ապա Անգլիոյ Սաութհեմփթըն Համալսարանէն որպէս ճարտարագէտ մագիստրոս գիտութեան վկայականով, 1974-ին:
312 (թիւ)
312 (երեք հարիւր տասներկու) զոյգ եռանիշ բնական թիւ է 311 եւ 313 պարզ թիւերու միջեւ
Երանիները (Լերան Քարոզը)
Ա. Երանի
Աղքատ բառը հոս Յիսուս չ'ակնարկեր այն անձերուն, որոնք նիւթապէս տագնապի մէջ են, այլ ըստ Ղուկաս 6:20-ին, ան կ'ականարկէ իր աշակերտներուն, ապա իր դիմացի ամբոխին: Ան նաեւ երանելի կը գտնէ նիւթապէս աղքատներուն մէջ ալ. հոգիով աղքատները այն անձերն են, որոնք աշխարհի կապերէն կամ կաշկանդումներէն հեռու եւ զերծ կը մնան:
Թադէոս Եսայեան
Կենսագրութիւն
1969ին գարնան, Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանին մէջ կը հանդիպի Օր. Լենա Ենիգոմշուեանին, հալէպահայ, քիլիսցի, նախահայրերը Ակնէն գաղթած հայախօսներ: կ'ամուսնանան Ամման 1970-ի ամռան: Կը բախտաւորուին երեք զաւակներով՝ Ալեքսի, Լենար, Մարալ:
Աշխատանքի բերումով կը մեկնի Լոնտոն ուր կը պաշտօնավարէ ճարտարագիտական ընկերութեան մէջ, Sir William Halcrow & Partners: Նոյն շրջանին, Թադէոս Եսայեան ջրաբաշխական մագիստրական դասընթացքի կը հետեւի University of Southampton-ին մէջ։ 1974-ի ամռան ան արդէն ճարտարագէտ էր մագիստրոս գիտութեան վկայականով: 1977-ի գարնան աւարտելով շինարարական պարտականութիւնը՝ կը վերադառնան Ամման: Յորդանանի մէջ 13 տարիներ աշխատելէ ետք, ան կ'անցնի  Աթէնք աշխատանքի բերումով, ուր կը մնայ 24 տարի: 2014-ին հանգստեան կը կոչուի ու կը փարի իր հայերէն գիրքերուն:
Հրատարակութիւն
Թադէոս Եսայեան ունի հրատարակած հինգ գիրքեր
Երանիները (Լերան Քարոզը)
Ա. Երանի
Հոգիով Աղքատ Երանին այն անձն է, որ ներքնապէս աղքատութիւնը կը զգայ եւ կը ջանայ լաւագոյնը ընել, որպէսզի հարստանայ Աստուծոյ տուած շնորհքով:
Թադէոս Եսայեան
Պատկերազարդ դասագիրքեր սկսնակ ճարտարագէտներու համար
Ան իր պաշտօնավարած ընկերութեան (Consolidated Contractors Company)ի համար քաղած ու անգլերէն պատրաստած է 6 ծաւալուն, պատկերազարդ դասագիրքեր՝ Finishing Works in Buildings, որոնք կ'օգտագործուին սկսնակ ճարտարագէտներու կողմէ եւ ընկերութեան արհեստաւորական դասընթացքներուն կը ծառայեն՝ կարօտեալ պաղեստինցի երիտասարդներու:
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հայ ճարտարագէտներ
Երանիները (Լերան Քարոզը)
Ա. Երանի
Այս երանին ուղղուած է ոչ թէ աշակերտներուն միայն, այլեւ եբրայեցի հոգեւոր առաջնորդներուն եւ ժողովուրդի այն խաւին, որ հոգեւոր դաստիարակութեան պակասը ունի: Յիսուս աղքատ կը կոչէ այն անձերը, որոնք իսկապէս Աստուծոյ կարօտը ունին:
Յունական բնագիրին մէջ աղքատ բառը ունի երկու իմաստ:
· Penes կը նշանակէ այդ անձը, որ կ'աշխատի ապրելու համար:
· Ptochos կը նշանակէ այդ անձը, որ բան մը չունի:
Այս երանիներուն մէջ աղքատ բառը կը նշանակէ ptochos, որ բան մը չունի եւ իր յոյսը դրած է Աստուծոյ
Իսկ եբրայերէն աղքատ բառը ունի չորս իմաստ, զոր հրեաները կը կոչեն (stage).
· Սովորական աղքատ,
· Աննկարագիր, կենցաղ եւ ուժ չունեցող աղքատ,
· Ազդեցութիւն չունեցող աղքատ, այսինքն՝ մարդոց կողմէ ծանրակշռուած,
· Աշխարհային նիւթ չունեցող, այսինքն՝ յոյսը դրած է Աստուծոյ վրայ:
Կարդալով Սաղմոս 34:6, 9:18, 35:10, 68:10, 72:4, 107:41, 132:15 այս բոլորին մէջ աղքատ անձը նկարագրուած է իբրեւ անօգնական եւ խոնարհ որ իր յոյսը դրած է Աստուծոյ վրայ:
Աղքատը այն անձն է, որ գիտակցութիւնը ունի, թէ իրեն համար աշխարհիկ նիւթերը ոչինչ են եւ իրեն համար ամէն ինչ Աստուած է: Նաեւ հոգիի աղքատութիւն կ'ըսուի այն անձերուն, որոնք չեն կրնար դիմագրաւել աշխարհի դժուարութիւնները եւ օգնութիւն կը խնդրեն Աստուծմէ:
Այս բոլորը գիտնալով ան արժանի կը դառնայ երկինքի արքայութեան:
Բ. Երանի
Ան տեսնելով իր շրջապատին չարիքները անոնց դարմանում մը կ&'ուզէ գտնել եւ կ&'աղօթէ, որպէսզի այդ չարիքները անհետանան:
Հին կտակարանին մէջ ծննդոց 6:5-6-ին մէջ Աստուած, երբ կը տեսնէ մարդոց չարութիւնը կը զղջայ մարդ ստեղծելուն համար. հոս կը «զղջայ» բառը կ'ակնարկէ, թէ Աստուած սգաւոր է եւ այս սգաւոր Աստուածը կ'ուզէ բնաջնջել մեղքը ջրհեղեղի միջոցաւ:
Սգաւորին վարձատրութիւնը ամբողջական պիտի ըլլայ, երբ ան երկինքի արքայութիւնը ժառանգէ:
Յունարէն բնագիրին մէջ ամէնէն զօրաւոր բառերէն մէկն է սգաւոր բառը (Mourn):
Քրիստոնէութիւն կը նշանակէ հոգատարութիւն, որովհետեւ մարդը ստեղծուած է Աստուծոյ կողմէ:
Ան հոգատար կը դառնայ իր ժողովուրդին հանդէպ եւ ինչպէս Յիսուս ըսած է. «կատարեալ եղէք ինչպէս ձեր երկնաւոր հայրը կատարեալ է»: Այսինքն այն անձը, որ ուրիշին ցաւը, սուգը, տառապանքը իր ուսերուն վրայ առնելով կամ ճաշակելով կը փորձէ միասին բուժում մը գտնել, եւ այդ ցաւը անհետացնելու համար ան կ'աղօթէ:
Աստուծոյ հաւատարիմ անձերը անոնք են, որոնք հոգիով աղքատ են:
Մխիթարութիւն բառը հոս կը նշանակէ, թէ Աստուած հայր ըլլալով հանդերձ նաեւ մխիթարութեան աղբիւր մըն է:
Գ. Երանի
«Երանի հեզերուն, որովհետւ անոնք պիտի ժառանգեն երկիրը» (Մտ. 5. 5):
Հեզ ըսել է խոնարհ, այսինքն՝ նկարագիրի ազնուութիւն ունեցող Տէր անձ մը հին կտակարանի մէջ կայ միակ անձ մը, որ Մովսէսն էր: Հեզութիւնը նաեւ մարդոց իրարու հանդէպ իրենց ունեցած յարաբերութիւնն է, նաեւ Աստուծոյ կողմէ ընդունելի անձ մը:
Երկիր բառը կը նշանակէ Աստուծոյ բերելիք Թագաւորութիւնը: Երկիրը ժառանգել, այսինքն՝ նոր թագաւորութեան մէջ քաղաքացի դառնալ (Սղ. 37:9-11-22-29-34):
Ժառանգորդ դառնալ այն անձերը, որոնք հեզ են, Աստուծոյ կողմէ օրհնուած են, արդար են իրենց կեանքին մէջ, բարեգործութեան գագաթնակէտին հասած անձեր, որոնք պիտի ժառանգեն նոր երկիրը:
Meek, որ յունարէն կը նշանակէ հեզ նաեւ Hupselokardia կը նշանակէ բարեսիրտ կամ հեզ սիրտ ունեցող:
Արիստոտել հեզ բառը կը սահմանէ.
Աստուծոյ կողմէ սահմանուած կեանքին մէջ մարդը կը գտնէ իր ազատութիւնը, կեանքը եւ խաղաղութիւնը: Հեզերը անոնք են, որոնք այս յատկանիշներուն հիման վրայ իրենց կեանքը կ'ապրին, որպէսզի գալուստի օրը իրենք եւս ուրախակից դառնան եւ երկիրի ժառանգորդները համարուին:
Դ. Երանի
«Երանի անոնք, որոնք արդարութեան քաղցն ու ծարաւը ունին, որովհետեւ անոնք պիտի յագենան»
(Մտ. 5. 6):
Այս երանին իսկութեան մէջ հարցում մըն է եւ մրցակցութիւն, այն իմաստով, թէ մարդիկ միշտ կ'ուզեն լաւութիւն ընել, սակայն անհրաժեշտ է նայիլ, թէ ամբողջ սրտով զայն կը կատարեն կամ ոչ: Յիսուս երանի կու տայ այն անձին, որ իր ամբողջ սրտով կ'ուզէ բարիք կատարել իր նմանին հանդէպ:
Հին կտակարանին մէջ Դաւիթ ունէր քաղցն ու ծարաւը տաճարը շինելու, սակայն չկարողացաւ զայն իրականացնել, բայց Աստուած տեսնելով անոր սիրտին մէջ, թէ իր բոլոր սիրտով կ'ուզէ բարիք ընել անոր կ'ըսէ. «Աղէկ որ սիրտիդ մէջ ունիս»:
Նոյնիսկ անձ մը եթէ կը ցանկայ բարութիւն կատարել եւ օրուան վերջը քաղցն ու ծարաւը ունի, ան երբեք օրհնութենէ զուրկ պիտի չի ըլլայ:
Յունական բնագրին մէջ քաղցն ու ծարաւ կը նշանակէ ամէն բանի մէջ ան ծարաւ է, ըլլա՛յ հոգեւոր, նիւթական եւ կամ ֆիզիքական:
Հոս ըսուածը հոգեւոր կարօտի փոխաբերութիւն է, արդարութեան կարօտ: Անձ մը արդար կ'ըլլայ, երբ անօրէնութենէ եւ չարիք գործելէ հեռու է եւ անմեղ: Այս տեսակի մարդիկ Աստուծոյ ծրագիրին իրականացումը կը սպասեն, այսինքն՝ նոր երկրի հաստատումը Աստուծոյ թագաւորութիւնը:Անոնք մօտենալով Յիսուսի կը տեսնեն անոր մէջ արդարութիւնը եւ իրենց քաղցն ու ծարաւը իր մօտ կը յագեցնեն:
Ե. Երանի
Եթէ Մատթէոսի աւետարանին 6. 14-ը կարդանք, պիտի տեսնենք, թէ այդտեղ ողորմութիւնը կը հասկցուի իբրեւ բարեգործութիւնը: Սակայն, ո՞ վ է ողորմածը: Ողորմածը Աստուած Ինքն է: Այն անձը, որ կ'ուզէ Աստուծոյ նմանիլ պէտք է անպատճառ ողորմած ըլլայ: Մեր Տէրն ու Փրկիչը՝ Յիսուս Քրիստոս երանի կու տայ այն մարդոց, որոնք Աստուծոյ պէս ողորմած են, այսինքն՝ խտրութիւն չեն դներ գոյնի, ցեղ կամ սեռի, այլ օգնութիւն կ'երկարեն ամէն մէկ մարդու: Ողորմութիւն կատարողները ողորմութիւն պիտի գտնեն նոյնինք Ողորմածէն:
Յիսուս ներումի մասին խօսելով կ'ըսէ. «Ներեցէ՛ք, որ ձեր երկնաւոր Հայրն ալ ձեզ ներէ» (Մտ. 6. 12):
Նոր Կտակարանին բնագիրը յունարէն լեզուով է, ուստի օգտագործուած ճշգրիտ բառը իմանալու համար հարկ է դիմել բնագիրին: Նոր Ուխտին մէջ իրբեւ ողորմութիւն գործածուած է յունարէն «elee՛mon», որ նոյն իմաստը ունի:
Ողորմած մարդը այն անձն է, որ տէր կ'ըլլայ անտէրին, այցելու կ'ըլլայ լքուածին, ուրախութեան միջոց կ'ըլլայ բանտարկեալին, ընկեր կ'ըլլայ անտեսուածին, հայր կ'ըլլայ որբին...:
Հին Կտակարանին մէջ առ հասարակ, այն շեշտն ու գաղափարը կայ, թէ Աստուած տեսնելը անկարելի է: Հին Ուխտին մէջ, Մարդը ո՛չ միայն նիւթական աչքով չի կրնար տեսնել Եհովան, այլ՝ նոյնիսկ տեսիլքի մէջ:
Աստուած սուրբ է եւ միայն սուրբ անձը կրնայ ճանչնալ զԱյն:
«Սիրտով մաքուր»ը այն անձն է, որ երբ Տիրոջ գալուստին օրը գայ, ան այնպիսի մտերմութիւն պիտի ունենայ Աստուծոյ հետ, որ ո՛չ մէկ պատուիրան զայն պիտի կրնայ բաժնել Անկէ, որովհետեւ այլեւս մեղքը պիտի դադրի:
«Մաքուր սիրտը» Յիսուսի արիւնով մեղքէն ու մեղքի սէրէն սրբուած սիրտն է:
Յունական բնագիրին մէջ katharos բառը գործածուած է մաքուր բառին փոխարէն: Անիկա կը նշանակէ «ոչխառնուած», անաղարտ, համաձուլուած:
Տուեալ երանին մարդոցմէ կը պահանջէ, որ ինքնաքննութեան ենթարկեն իրենք զիրենք:
Աստուած մարդը կը նախազգուշացնէ, որ Աստուծոյ շնորհքով իր սիրտը մաքրէ, եւ այդպիսով արժանի ըլլայ զԱստուած տեսնելու:
Զ. Երանի
«Երանի՜ անոնց, որոնք խաղաղութեան հաստատումին համար կ'աշխատին, որովհետեւ անոնք Աստուծոյ որդիները պիտի կոչուին» (Մտ. 5. 9):
Յիսուսի ակնարկած «խաղաղութիւն»ը սովորական խաղաղութիւնը չէ, այլ՝ հոգեւոր: Այս «խաղաղութիւն»ը սովորական չէ: Յիսուսի ակնարկած «խաղաղութիւնը» կը գտնուի Յովհաննու աւետարանին 16. 33-ին մէջ:
«Խաղաղութեան հաստատումին համար կ'աշխատին» այն անձերը, որոնք Յիսուսի ճամբէն կը քալեն, Տիրոջ ոտնահետքերուն հետեւելով եւ կը մերժեն ամէն տեսակի չար եւ ձախ ճամբայ: Անոնց սրտերուն մէջ սէր կայ թէ՛ Բարձրեալին եւ թէ՛ իրենց նմանին հանդէպ: Անոնք են, որոնք իրենց մեղքերը կը դադրեցնեն, որպէսզի չվշտացնեն տիեզերքին Արարիչը: «Խաղաղութիւն հաստատող»ներ այս աշխարհի վրայ կատարուող պատերազմները կը կասեցնեն, եւ անոնց փոխարէն հոգեւոր պատերազմ կը մղեն: Մարդ
Խաղաղութիւնը կու գայ պատարագին մէջէն անարիւն զոհաբերութեան միջոցաւ:
Խաղաղութիւնը եբրայերէնով կը նշանակէ «shalom՜», որ ո՛չ միայն կը նշանակէ վտանգներու բացակայութիւն, այլ՝ այն ամէն ինչը, որ կը նպաստէ մարդուն բարձրագոյն բարիքին, նաեւ կը նշանակէ հաշտութիւն: Յիշեալ եբրայերէն բառը նաեւ կը նշանակէ այն անձերը, որոնք կ'աշխատին այս աշխարհը աւելի լաւ ու նպաստաւոր վայրի մը վերածելու:
Է. Երանի
«Երանի՜ անոնց, որոնք կը հալածուին արդարութեան համար, որովհետեւ անոնց է երկինքի արքայութիւնը» (Մտ. 5. 10):
Յիսուս Ինքն է արդարութիւնը եւ Իր հետեւողներն են հալածուողները: Այս երանիով Յիսուս Իր հետեւորդներուն կը յայտնէ, թէ անոնք պիտի հալածուին Իր անձին համար: Յիսուսի հետեւիլ կը նշանակէ անցնիլ այն նեղ դուռնէն, որ կ'առաջնորդէ արդարութեան՝ Յիսուսին (Մտ. 7. 14):
Արդարութեան համար հալածուողները բարեպաշտները, հաւատքի վկաները եւ Աստուծոյ արդար կամքը կատարողներն են, որոնք Յիսուսը իբրեւ կողմնացոյց ունենալով կ&'առաջնորդուին դէպի արդարութեան ճանապարհ:
Յիսուս միշտ ալ անկեղծ եղած է Իր հետեւորդներուն հանդէպ եւ սկիզբէն ամէն ինչ յայտնած է անոնց:
«Հալածուիլ» կը նշանակէ ցոյց տալ Աստուծոյ հանդէպ մարդոց ունեցած անկեղծութիւնը: «Հալածուիլ» կը նշանակէ քալել այն ճամբայէն, որ մագարէները քալեցին: «Հալածուիլ» կը նշանակէ մասնակցիլ մեծ առիթին, այսնինքն՝ երկինքի արքայութեան կամ երկինքի հարսանիքին: «Հալածուիլ» կը նշանակէ թեթեւցնել այն անձերուն, որոնք եւս կը հալածուին: Սակայն հալածուողը պէտք չէ մոռնայ, թէ ինքը մինակ չէ, որովհետեւ իր կողքին ունի նոյնինքն Աստուած՝ Քրիստոս:
Ը. Երանի
«Երանի՜ ձեզի, երբ մարդիկ նախատեն եւ հալածեն ձեզ, կամ ստելով ձեր մասին ամէն տեսակի զրպարտութիւն ընեն Իմ հետեւորդներս ըլլալնուդ համար: Ցնծացէ՛ք եւ ուրախացէ՛ք, որովհետեւ ձեր վարձատրութիւնը մեծ է երկինքի մէջ: Յիշեցէք, որ նոյն ձեւով հալածանքի ենթարկուեցան ձեզմէ առաջ ապրող մարգարէներն ալ» (Մտ. 5. 11-12):
Այս երանին ուղղուած է առաքեալներուն, նաեւ բոլոր քրիստոնեայ հաւատացեալներուն, որոնք հալածանքի, նախատինքի եւ չարչարանքներու պիտի ենթարկուին, Հին Կտակարանին մարգարէներուն նման: «Իմ հետեւորդներս ըլլալնուդ համար» այն անձերն են, որոնք Քրիստոսի կը հետեւին եւ Զինք իբր Տէր ընդունելնուն համար կը հալածուին, եւ ո՛չ թէ պարզապէս կը հալածուին մարդոց կողմէ:
Հալածանքը փորձութիւն է, որ ո՛չ միայն կ'ամրապնդէ հաւատքը, այլեւ կը սրբէ մեղքերը, նոր առաքինութիւններ կը սերմանէ եւ անոնցմով զօրանալու առիթ կը շնորհէ:
Նեղութիւն կրել Յիսուսի սիրոյն համար, կը նշանակէ նիւթական վարձատրութիւն չ'ակնկալել: Այսինքն՝ այս աշխարհին վրայ մարդիկ նեղութիւններ կը կրեն, ո՛չ թէ նիւթական շահի համար, այլ կը հալածուին եւ նեղութիւններ կը քաշեն երկիրի մէջ, որպէսզի հանգստութիւն վայելեն երկինքի մէջ:
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Քրիստոնէութիւն Ստորոգութիւն:Նոր Կտակարան
Նէա Քամենի
Նէա Քամենի (յուն․՝Νέα Καμένη Θήρας), «հրաբուխը» (το ηφαίστειο) տեղացիներուն համար․ Սանթորինիի հրաբերանին կեդրոնը գտնուող հրաբխային կղզի 127 մ․ բարձրութեամբ․ Էգէական ծով, Քիքլատես, Յունաստան։
Սկսած է ստեղծուիլ 1570-ին․ Միջերկրական ծովուն ցամաքամասի նորագոյն ստեղծումն է։ Տարածութիւնն է 3,4 քլ²։