cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հայ սիրտ (պարբերաթերթ)
ՀՕՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան պաշտօնաթերթն է: Հոն տեղ գտած են ՀՕՄ-ի տեղեկագիրները, միութեան մասնաճիւղերուն գործունէութեան նիւթեր եւ յօդուածներ, առողջապահական եւ բժշկական գրութիւններ, հայրենասիրական եւ  բարոյագիտական յօդուածներ :
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Պարբերականներ
Վահան Արծրունի
Վահան Արծրունի, երգահան եւ երգիչ: Թատերագէտ, թատերագիր՝ Անուշ Ասլիբեկեանի ամուսինը:
Կենսագրութիւն
Արծրունին ծնած է Երեւան: Ան Սերած է Արծրունիներու իշխանական տոհմէն ։
1983-1989 թուականներուն սորված եւ աւարտած է Երեւանի Մխիթար Հերացիի անուան պետական բժշկական համալսարանը:
Գործունէութիւն
Վահան Արծրունի յառաջադէմ հայ ստեղծագործող է, որ հաւատարիմ մնալով հայ երաժշտութեան աւանդոյթներուն, համադրելով ազգային, ակադեմական եւ ժամանակակից երաժշտութեան արտայայտչամիջոցները, իր արուեստով կը հաստատէ ուրոյն մշակութային արժէքաւոր համակարգ մը: Կը ստեղծագործէ երաժշտութեան բազմաթիւ ոլորտներու մէջ (քամերային երաժշտութենէն մինչեւ ռոք, ելեկտրոնայինէն` սիմֆոնիք եւ երգչախմբային երաժշտութիւն), հանդէս կու գայ տարբեր համերգային ծրագիրներով Հայաստանի եւ արտասահմանի մէջ, շարժապատկերի, ինչպէս նաեւ թատրոնի եւ ժամանակակից արուեստի ցուցադրութիւններու համար երաժշտութիւն կը յօրինէ:
Ձայնադարան
Վահան Արծրունիի ձայնա- եւ տեսասկաւառակները կը հրատարակուին եւ կը վերահրատարակուին ԱՄՆ-ի, Ֆրանսայի, Աւստրալիոյ եւ Ռուսաստանի մէջ: Ան աշխոյժ համերգային գործունէութիւն կը ծաւալէ Հայաստանի, Ռուսաստանի, Միջին Արեւելքի, Եւրոպայի եւ Ամն-ի մէջ:
CD
DVD
Երաժշտութիւն՝ ֆիլմերու, թատրոնի եւ ցուցահանդէսներու համար
Վահան Արծրունի յայտնի է նաեւ շարժապատկերի, ոգեշնչող շարժանկարի, թատրոնի եւ արդի արուեստի բնագաւառներու համար գրուած երաժշտութեամբ:Հեղինակ է 12 վաւերագրական ֆիլմերու, 5 ոգեշնչող ֆիլմերու, մնջախաղ թատրոնի («գիրք ծաղկանց»), թատերապարի(«ներդուրս») եւ բազմաթիւ արդի արուեստներու (Քիմիական անձրեւ, Չսերտած դասեր, SIMULACRUM)երաժշտութիւններու:
Գնահատական
Վահան Արծրունիի երաժշտութիւնը կատարուած է անցնող 30 տարիներու ընթացքին, հնչած ձայնասփիւռէն, հեռարձակուած հեռատեսիլի կայանէն, ստացած ազգային եւ միջազգային մրցանակներ, արժանացած բարձր գնահատականի ազգային եւ արտասահմանեան մասնագէտ-երաժշտագէտներու եւ մամուլի կողմէն:
մրցանակներ`
17 Յունիս
17 Յունիս, տարուան 168-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 169-րդ) օրն է
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:17 Յունիսի ծնածներ
Մահեր
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:17 Յունիսի մահացածներ
Տօներ
Ստորոգութիւն:Յունիս
Ռեալ Մատրիտի ֆութպոլիստներու ցանկ (100 եւ աւելի խաղեր)
Այս յոդուածին մէջ ներկայացուած են այն ֆութպոլիստները, որոնք կարեւոր դերակատարում ունեցած են Ռեալ Մատրիտ ֆութպոլային ակումբի պատմութեան մէջ։ Այս ցանկին մէջ ներկայացուած են ֆութպոլիստներ, որոնք ակումբի կազմին մէջ մասնակցած են 100 եւ աւելի խաղերու։
Ռեալ Մատրիտ (Real Madrid Club de Fútbol) — սպանական ֆութպոլային ակումբ, ՖԻՖԱ-ի վարկածով 20-րդ դարու լաւագոյն ակումբ, այն երեք ակումբներէն մէկն է, որոնք չեն լքել սպանական ֆութպոլի բարձրագոյն լիկան ։
Ներկայ պահուն կը հանդիսանայ սպանական ֆութպոլի ամենայաջող ակումբներէն մէկը, որ ընդհանուր առմամբ նուաճած է 61-րդ տիտղոսը: Մրցանիշակիր 32 անգամ նուաճած է Լա Լիկայի բաժակը, 19 անգամ Սպանիոյ բաժակը, 9 անգամ սպանիոյ սուբըրբաժակը։ Միեւնույն ժամանակ կը հանդիսանայ եւրոպական ֆութպոլի լաւագոյն ակումբներէն մէկը, որ ընդհանուր առմամբ եւրոպական մրցաշարերուն նուաճած է 13 տիտղոսը ։
Ռաուլ Կոնզալէզ Պլանկոն ակումբի պատմութեան ամենաշատ հանդիպումներու մասնակցած ֆութպոլիստն է: 1994-2010 թուականներու ընթացքին ֆութպոլիստը մասնակցած է 741 խաղերու, երկրորդը Մանուել Սանչէզն է, որ 1983-2001 թուականներու ընթացքին մասնակցած է 711 խաղերու ։ Իքեր Քասիյաս 676 խաղով կը զբաղեցնէ երրորդ տեղը մասնակցած խաղերու թիւով։
Ռաուլը կը հանդիսանայ նաեւ ակումբի պատմութեան լաւագոյն ռմբարկուն՝ հարուածելով 323 կոլ, որոնցմէ 228-ը Սպանիոյ առաջնութիւն բերին։ Տի Սդեֆանոն երկրորդն է 305 կոլով, իսկ Սանդիյանան՝ երրորդը, 289 կոլով։ Քրիսթիանո Ռոնալտոն մէկ մրցաշրջանի ընթացին հարուածած կոլերու քանակով մրցանիշակիր է: 2011-2012 թուականներու մրցաշրջանին ան հարուածած է 60 կոլ։ Լա Լիկայի մէկ մրցաշրջանին հարուածած կոլերու քանակով Ռոնալտոն նոյնպէս մրցանիշակիր է, 2011-2012 թուականներու մրցաշրջանին ան հարուածած է 46 կոլ։
2013 դեկտեմբեր 22-ին դրութեամբ, 141 ֆութպոլիստներ Ռեալի կազմին մէջ մասնակցած են 100 եւ աւելի խաղերու։ Այդ ֆութպոլիստներէն ութը մինչ այժմ կը խաղան ակումբի կազմին մէջ։
Ֆութպոլիստներու ցանկ
Տուեալները վերջին անգամ թարմացուած են 2013 թուական դեկտեմբեր 3-ին
Խաղերու քանակով
{|align="center" bgcolor="#1F3B66" cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" style="font-size: 95%; border: gold solid 1px; border-collapse: collapse;" !width=40|№ !width=170|Անուն !width=100|Ժամանակահատուած !width=60|Լա Լիկա !width=60|Արքայական բաժակ !width=60|Եւրաբաժակներ !width=60|Այլ !width=80|Խաղեր
Կոլերու քանակով
{|align="center" bgcolor="#1F3B66" cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" style="font-size: 95%; border: gold solid 1px; border-collapse: collapse;" !width=40|№ !width=170|Անուն !width=100|Ժամանակահատված !width=80|կոլեր !width=80|Խաղեր
Նոր Տարի
Ամանոր (Կաղանդ կամ Նոր Տարի), Ամանոր կը կոչուի նոր տարուան առաջին օրը, կը կոչուի նաեւ Կաղանդ կամ Նոր Տարի։ Ամանորը հին ժամանակ պտուղներուն պահապան, տարին նորոգող, պտղաբերութիւն պարգեւող աստուածն էր։
Այժմ Ամանորի երեկոն ուրախութեան եւ խրախճանքի օր է։ Նոր Տարուան նախընթաց գիշերը մրգեղէններով եւ այլազան տեսակի ուտելիքներով սեղան կը պատրաստուի, եւ ընտանիքի բոլոր անդամներն ու հարազատները ուրախութեամբ կը դիմաւորեն Նոր Տարին, նուէրներ կը փոխանակեն իրարու եւ բարեմաղթութիւններ կը կատարեն։
Նոր Տարին յատկանշական է նաեւ իր տօնածառով։ Ժամանակին ծառը կը կտրէին, տուն կը բերէին եւ կը զարդարէին փայլուն խաղալիքներով եւ մանր մոմերով։ Այժմ արուեստական ծառ կ՚օգտագործուի։
Նոր Տարուան սովորութիւն է նաեւ «Կաղանդ Պապան» կամ «Ձմեռ Պապին», որ Կաղանդի գիշեր կու գայ եւ երեխաներուն նուէրներ բաժնելով կ՚ուրախացնէ զանոնք։
Պայթուցիկ նիւթեր
Ամանորի տօնակատարութիւններուն յաճախ կ՚օգտագործեն տարբեր տեսակի պայթուցիկներ եւ ուղղակի կրակ արձակող նիւթեր՝ հրավառութիւններ, հրթիռներ, հռոմէական մոմեր եւ այլն։
Այսօր աշխարհի տարբեր երկրներու մայրաքաղաքները եւ, նոյնիսկ, որոշ երկրներ միլիոնաւոր տոլարներ կը ծախսեն Ամանորին հրարուեստի ցուցադրութեան համար։
Հայկազ ժամկոչեան
Հայկազ Գ․ ժամկոչեան (1909-1981), համալսարանի դասախօս եւ գիրքերու հեղինակ։
Կենսագրութիւն
Ծնած է Մալաթիա 1909 թուականին: Առաջին համաշխարհային պատերազմին հրաշքով կ՚ազատի թրքական եադաղանէն ու կ'ապաստանի Լիբանան, ուր մուտք կը գործէ Անթիլիասի Ամերիկեան որբանոցը, ուր նաեւ կը ստանայ իր նախակրթութիւնը: 1925 թուականին կը տեղաբոխուի Վալանս (Ֆրանսա): Իսկ 1928 թուականին կ'անցնի Պելճիքա։
Վալանսի, Փարիզ ի եւ Պրուքսել ի մէջ իր տարիները բանուորութեամբ անցընելէ ետք, 1929 թուականին կը ներգաղթէ Հայաստան, եւ 1930 թուականին մուտք կը գործէ Երեւան ի պետական համալսարանի պատմութեան բաժանմունքը, որուն ընթացքը կ՚աւարտէ գերազանց յաջողութեամբ: 1935-1938 թուականներուն Հ. Ժամկոչեան եղած է ասպիրանդական ուսանող, նոյն համալսարանին մէջ։ Ուսման զուգընթաց՝ ան հայ ժողովուդի պատմութիւն կը դասաւանդէ Երեւանի միջնակարգ դպրոցներուն մէջ։ 1938-էն մինչեւ իր կեանքին վերջին օրը, իբրեւ հայ ժողովուրդի պատմութեան դասախօս կը պաշտօնավարէ համալսարանի Հայ Ժողովուրդի պատմութեան ամպիոնին մէջ։ 1941-1944 թուականներուն ան կը ստանձնէ նոյն ամպիոնի վարիչի պաշտօնը: Տասնհինգ տարի (1945-1960) որպէս տեկան կը ղեկավարէ համալսարանի պատմութեան բաժանմունքը: Հ. Ժամկոչեան ստացած է գիտութեան վաստակաւոր գործիչի կոչում (1970) եւ բազմաթիւ պատուոյ գրեր:
Աշխատանքներ
Հ. Ժամկոչեան հեղինակն է որոշ թիւով հետազօտութիւններու, որոնց մէջ առանձնապէս ուշագրաւ են. ԺԲ.֊ԺԳ.՝ ԴԱՐԵՐԻ ԱԶԴԵՑՈՒԹԻՒՆԸ «ԱԱԱՈՒՆՑԻ ԴԱՒԻԹ» ԷՊՈՍԻ ՎԱՐԻԱՆՏՆԵՐՈՒՄ (Սասունցի Դաւիթ Յոբելինական Ժողովածու, Երեւան, 1939), «ՊԱՏՄՈՒԹԻՒՆ ՎԱՍՆ ԱԶԳԻ ՆԵՏՈՀԱՑ» ԵՐԿԻ ՀԵՂԻՆԱԿԸ (Պետական Համալսարանի Գիտական Աշխատունթիւններ, 23-րդ հտր., Երեւան, 1946), Անի քաղաքի ԺԳ. դարի երկու արձանագրութեան մասին (Երեւան, 1955), ՖՐԻԿԻ երեք տաղերի մասին (Սովետական Գրականութիւն, Երեւան, 1956, թիւ-12), պատմաբանասիրական դիտողութիւններ, ՖՐԻԿԻ եւ նրա տաղերի մասին (Պատմա-բանասիրական Հանդէս, Երեւան, 1958, թիւ 1) աշխատտութիւնները: Առանձին հատորով լոյս տեսած Է Հ. Ժամկոչեանի Հայաստան նախնադարեան համայնական հասարակութեան եւ ստրկատիրական շրջանին (Երեւան, 1961) մենագրութիւՆը, որ քանի անգամ վերահրատարակուած է Երեւանի պետական համալսարանի Հայ ժողովուրդի պատմութիւն ձեռնարկին մԷջ:
Հայկազ ժամկոչեան կը մահանայ 1981-ի Մարտ 5-ին:
Բժիշկ (ամսաթերթ)
«Բժիշկ» (Տրապիզոն), բժշկական-առողջապահական հայերէն 16-24 էջերով ամսաթերթ:
Հրատարակուած է Տրապիզոն 1911-ին եւ Պոլիս 1912-14, տնօրէնութեամբ Վահան Ղազարեանի: Բովանդակութիւնը յատկանշուած է բժշկական զրոյցներով, ազգային հիւանդանոցի լուրերով, հայ բժիշկներու պաշտպանողական եւ թրքական հակահայ խտրականութեան դէմ գրութիւններով:
Տպուած է Սեռար եղբայրներու, Օննիկ Արզումանեանի Արաքս եւ Շանթ տպարաններուն մէջ ։
Ծանօթգրութիւններ
Ստորոգութիւն:Պարբերականներ
Զբօսաշրջութիւնը Ֆինլանտայի Մէջ
Զբօսաշրջութիւնը Ֆինլանտայի մէջ (ֆին.՝ Matkailu Suomessa), Ֆինլանտայի Հանրապետութեան տնտեսութեան գլխաւոր եկամուտներէն մէկն է ։
Ֆինլանտա կը գտնուի Հիւսիսային Եւրոպայի Սքանտինաւեան թերակղզիի ն արեւելքը   :
Ֆինլանտայի զբօսաշրջութեան պատմութեան գագաթնակէտը կը համարուի 1996 թուականը, երբ այս երկիրը Շէնկէնեան համաձայնութեան անդամ  կը դառնայ (մէկ տարի առաջ  Ֆինլանտա արդէն միացած էր Եւրոպական Միութեան )։
2011-ին Ֆինլանտա կ'այցելեն 7,3 միլիոն զբօսաշրջիկներ, ինչ որ 17 %-ով կը գերազանցէ 2010-ի ցուցանիշները։ 2013-ի տուեալներով Ռուսաստանի Դաշնութեան մէջ Ֆինլանտա այցելելու համար տրուած է աւելի քան 1,5 միլիոն վիզա։ 2014-էն սկսեալ Ֆինլանտա կը սկսի հետաքրքրել ասիական երկիրներու զբօսաշրջիկները, յատկապէս Ճափոնէն, Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետութենէն եւ Հարաւային Քորէայէն: Ըստ 2014-ի տուեալներուն` Ֆինլանտա այցելող զբօսաշրջիկներուն ամենամեծ զանգուածը (աւելի քան 615 հազար հոգի) եկած է Ռուսաստանէն: Այս ցուցանիշով երկրորդ տեղը կը գտնուի Ֆինլանտայի սքանտինաւեան դրացի Շուէտը (շուրջ 300 հազար հոգի ) եւ երրորդ տեղը՝ Գերմանիան (248 հազար հոգի)։ Մեծ թիւով զբօսաշրջիկներ կը մեկնին Ֆինլանտա նաեւ Մեծն Բրիտանիայէն, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներէն, Էսթոնիայէն, Ֆրանսայէն, Հոլանտայէն, Լաթվիայէն եւ այլ պետութիւններէ։
Ֆինլանտա կ'ամբողջացնէ զբօսաշրջութեան երկիր մը ըլլալու չափանիշները՝ պալթեան ծովափեր, հիւսիսային ցուրտ եւ մաքուր օդ եւ հիասքանչ գիշերային կեանք։
Վիճակագրութիւն
Ստորեւ ներկայացուած է ըստ 2014-ի տուեալներուն Ֆինլանտա ամենաշատ այցելող զբօսաշրջիկներու թիւը՝ ըստ երկրի :
Ֆինլանտա մուտք գործելու պայմաններ
1996-էն ի վեր Ֆինլանտա Շէնկէնեան համաձայնութեան անդամ պետութիւն է։ Համաձայնութեան անդամ պետութիւններու՝ Աւստրիոյ, Պելճիքայի, Գերմանիոյ, Դանիայի, Էսթոնիոյ, Իսլանտայի, Սպանիոյ, Իտալիոյ, Լաթվիոյ, Լեհաստանի, Լիթվայի, Լիւքսամպուրկի, Յունաստանի, Հունկարիոյ, Մալթայի, Հոլանտայի, Շուէտի, Չեխիոյ, Փորթուկալի, Սլովաքիոյ, Սլովենիոյ եւ Ֆրանսայի քաղաքացիները Ֆինլանտա կրնան մուտք գործել առանց վիզայի գրանցման :
Հայ Նահատակներու Յուշարձան (Փրովիտենս, Ռոտ Այլենտ)
Հայ նայատակներու յուշարձան, յուշահամալիր ԱՄՆ Ռոտ Այլենտ նահանգի Փրովիտենս քաղաքին մէջ։
Զբօսաշրջութիւնը Ֆինլանտայի Մէջ
Ֆինլանտա մուտք գործելու պայմաններ
Բրիտանիոյ, Իրլանտայի, Խորուաթիոյ, Կիպրոսի, Ռումանիոյ եւ Պուլկարիոյ քաղաքացիները եւս կրնան ազատ մուտք գործել Ֆինլանտայի տարածքը՝ որոշ վերապահութեամբ։
Հայ Նահատակներու Յուշարձան (Փրովիտենս, Ռոտ Այլենտ)
Պատմութիւն
Յուշահամալիրը նուիրուած է Հայոց Ցեղասպանութեան զոհերու յիշատակին, ստեղծուած է Ռոտ Այլենտի ամերիկահայ համայնքի եւ «Հայ նայատակներու յուշարձան» յանձնախումբի (The Armenian Martyr's Memorial Committee of Rhode Island) աջակցութեամբ, տեղադրուած է 24 Ապրիլ 1977-ին ։ ։
Յուշարձանը ստեղծուած է «Հայ նահատակներու յուշարձան» յանձնախմբի ինն անդամներու կողմէ, կը յիշեցնէ բիւզանդական դարաշրջանի կառոյցները։ Գմբեթի խաչը տիպիկ հայկական է, վեց սիւներու վրայ հենուած ձուաձեւ գմբեթը կը յիշեցնէ 17-րդ դարու ճարտարապետութիւնը։
Զբօսաշրջութիւնը Ֆինլանտայի Մէջ
Ֆինլանտա մուտք գործելու պայմաններ
Միւս բոլոր պետութիւններու քաղաքացիութիւն ունեցող զբօսաշրջիկները (ինչպէս՝ Հայաստանի, Վրաստանի, Ռուսաստանի, Թուրքիոյ, Չինաստանի, Հնդկաստանի, Եգիպտոսի եւ այլ երկիրներու զբօսաշրջիկներ) իրաւունք ունին մուտք գործել այս երկիրը միայն վիզայով։ Բացառութիւն կը կազմեն միայն Իրանի Իսլամական Հանրապետութիւնը, Աֆղանիստանը, Փաքիստանը, Իրաքը, Կանան, Ժողովրդավարական Քոնկոն եւ Սոմալին, որու քաղաքացիները մուտքի իրաւունք կրնան ստանալ յատուկ դէպքերու պարագային՝ բանակցութիւններու միջոցով։
Հայ Նահատակներու Յուշարձան (Փրովիտենս, Ռոտ Այլենտ)
Պատմութիւն
Յուշարձանը բաղկացած է կեդրոնագմբեթ կամարէ, որուն տակէն վեր կը յառի խաչքարերու ներդաշնակութիւն։ Նման ներդաշնակութիւն կայ նաեւ Էջմիածնի խաչքարին պարագային (Խաչքար-յուշարձան աղօթքի եւ ուխտի (Էջմիածին))։ Այն երկու կողմերէն շրջապատուած է երկկողմանի մակագրութեամբ յուշաքարերով ։
Զբօսաշրջութիւնը Ֆինլանտայի Մէջ
Հայաստանէն Ֆինլանտա մեկնելու հնարաւորութիւնները
Հայ զբօսաշրջիկներուն համար Ֆինլանտան այնքան ալ նախընտրելի ուղղութիւն մը չի համարուիր։ Ներկայիս Հայաստանի Հանրապետութեան տարածքին  Ֆինլանտայի դեսպանատուն չկայ, իսկ Հայաստանի Հանրապետութեան քաղաքացիները Ֆինլանտա կրնան մուտք գործել միայն վիզայով։
Հայ Նահատակներու Յուշարձան (Փրովիտենս, Ռոտ Այլենտ)
«Հայ Նահատակներու Յուշարձան» յանձնախումբ
Մարտին Մահտեսեան, Քարլոս Թարակցեան, Ռամոն Զորապետեան, Քեննէթ Պարոնեան, Ռուբէն Չակմակչեան, Թերանս Մարտինեսեան, Արա Ա. Շիրակեան, Ճոն Վարադեան, Ճոյս Երեմեան։
Զբօսաշրջութիւնը Ֆինլանտայի Մէջ
Հայաստանէն Ֆինլանտա մեկնելու հնարաւորութիւնները
Ֆինլանտա մեկնող հայերը կը դիմեն Հայաստանի մէջ Իտալական դեսպանութիւն, ուր անոնք կրնան ստանալ 90-օր Ֆինլանտայի տարածքին մէջ մնալու իրաւունք : Այսուհանդերձ, Երեւանի  Խանճեան փողոցի ն մէջ, կը գործէ Ֆինլանտայի պաշտօնական հիւպատոսարանը :
Հայ Նահատակներու Յուշարձան (Փրովիտենս, Ռոտ Այլենտ)
Տուեալներ
Յուշահամալիրի յուշաքարերուն վրայ մակագրուած է.
Զբօսաշրջութիւնը Ֆինլանտայի Մէջ
Հայաստանէն Ֆինլանտա մեկնելու հնարաւորութիւնները
Հայաստանի Հանրապետութեան զբօսաշրջիկ-քաղաքացիները Ֆինլանտա մեկնելու նպատակով կրնան տեղափոխուիլ նաեւ Ռուսաստան, ուրկէ ուղիղ օդանաւային թռիչքով կրնան մեկնիլ Հէլսինքի կամ ֆիննական այլ քաղաքներ։
Զբօսաշրջային կեդրոններ
Ֆինլանտայի բազմաթիւ քաղաքներ եւ բնակավայրեր ունին զբօսաշրջութեան բարձր ցուցանիշներ։ Ֆինլանտայի մայրաքաղաքը՝ Հէլսինքին, ունի համաեւրոպակական, միջազգային կարեւոր զբօսաշրջային նշանակութիւն եւ Հիւսիսային Եւրոպայի ամէնէն սուղ քաղաքներէն մէկը կը համարուի ։
Մայրաքաղաք Հէլսինքին
Հէլսինքին Ֆինլանտայի մայրաքաղաքն է. անիկա կը համարուի Հիւսիսային Եւրոպայի եւ Սքանտինաւեան թերակղզիի մեծ քաղաքներէն մէկը եւ կարեւորագոյն ծովային նաւահանգիստը : Տարեկան հազարաւոր զբօսաշրջիկներ կ'այցելեն այս քաղաքը։ Ֆինլանտայի այս քաղաքին մէջ տեղակայուած է երկրի նախագահին նստավայրը եւ խորհրդարանը։ Բացի ատկէ, քաղաքին մէջ կան նաեւ բազմաթիւ թանգարաններ եւ զբօսայգիներ ։ Հէլսինքի քաղաքը հիմնադրուած է միջնադարուն՝ 12 Յուլիս 1550-ին, Շուէտի թագաւոր՝ Կիւսթաւ Ա. Վազայի կողմէ եւ այս ժամանակահատուածին մէջ ալ բուռն զարգացում ապրած է։ Ատկէ ետք, Շուէտի թագաւորութիւնը վերջնականապէս անկախացած է Դանիայէն:
Կլիման բարեխառն է։ Ձմեռը երկար է եւ ձիւնառատ, իսկ ամառը՝ կարճ եւ զով։ Տարուան ցուրտ ամիսներու սովորական երեւոյթներն են սառնամանիքները (ամենացուրտ օրը օդի ջերմաստիճանը կը հասնի -34,3 °C )։ Ամրան օդի ջերմաստիճանը 30 °C-ը չի գերազանցեր ։ Առաւելագոյն տեղումները կը գրանցուին ամրան վերջաւորութեան եւ աշնան : Հէլսինքի քաղաքը ունի ճարտարապետական յատուկ ոճ, որու կարելի է հանդիպիլ հրապարակներուն մէջ։ Երկրին գլխաւոր հրապարակը կը համարուի խորհրդարանի հրապարակը, ուր կը գտնուի Ֆինլանտայի մայր տաճարը, Հէլսինքիի պետական համալսարանը, ինչպէս նաեւ օրէնսդիր մարմինը ներկայացնող խորհրդարանի շէնքը։
Այս հրապարակը տարուան տարբեր եղանակներուն կը լեցուի տարբեր երկիրներէ ժամանած զբօսաշրջիկներով, քանի որ հոն ներկայացուած են ոչ միայն կարեւոր պետական կառոյցներ, այլեւ՝ ճարտարապետական իւրօրինակ կոթողներ եւ արձաններ։
Հրապարակի կեդրոնին վրայ կը գտնուի Ալեքսանտր Բ.-ի արձանը, որ դարձած է հրապարակի խորհրդանիշներէն մէկը։
Իսկ երկրին երկրորդ մեծագոյն շուկային հրապարակին մէջ կը գտնուի նախագահին նստավայրը ։
Ֆիննական այլ քաղաքներ
Բացի Հէլսինքիէն, Ֆինլանտայի միւս մեծ քաղաքներն են Թամփերէն, Փորվօն, Փորին, Քոքոլան, Իվեասքիուլիան, Օուլուն եւ Թուրքուն: Ֆինլանտայի գրեթէ բոլոր քաղաքները աւելի զբօսաշրջային են ձմրան՝ Ս.Ծննդեան տօներու նախաշեմին։ Ամէն տարի Ս. Ծննդեան տօնին առիթով հազարաւոր զբօսաշրջիկներ կը փութան դէպի Հիւսիսային բեւեռի Ռովանիեմի քաղաքը, Ֆինլանտայի հիւսիսային ծայրագոյն Լափլենտ շրջանին մայրաքաղաքը` ապրելու համար «իսկական» Կաղանդ պապան տեսնելու փորձառութիւնը: Սակայն ցանցառ բնակչութեամբ այս տարածքը, որ իր սեփական ծնունդը կը նկատէ Հիւսիսային բեւեռի ամէնէն հռչակաւոր անձնաւորութիւնը, բաւականացած չէ միայն տօնական օրերու առիթով բանալով իր պանդոկները, ժամանցի վայրերը, վաճառատուներն ու ճաշարանները: Կաղանդ պապային վաճառքը դիւրացած է` շնորհիւ Հէլսինքիի եւ Ասիոյ միջեւ հետզհետէ աւելի մեծ թիւով թռիչքներու, զորս հաստատած է երկրին Ֆիննէյր օդանաւային ընկերութիւնը: Միշտ ալ մեծ թիւով այցելուներ ունեցած են Ճափոնէն: Սակայն Չինաստան, Հոնկ Քոնկ, Հարաւային Քորէա եւ Սինկափուր եւս հետզհետէ յատկանշական ներկայութիւն կը դառնան իրենց զբօսաշրջիկներով: Իսկ ռուսերը կը լեցնեն պանդոկները 25 Դեկտեմբերէն ետք, մինչեւ Յունուարի սկիզբը: Թամփերէ քաղաքը կը գտնուի Ֆինլանտայի հարաւ-արեւմուտքը։ 166 հազար բնակչութիւն ունեցող այս քաղաքը կը համարուի Ֆինլանտայի հիւսուածեղէնի արդիւնաբերութեան գլխաւոր կեդրոնը։ Թամփերէն յեղափոխական աւանդոյթներու քաղաք է եւ պատմութեան ընթացքին այստեղ տեղի ունեցած են բազմաթիւ յեղափոխութիւններ։
Թամփերէի գլխաւոր զբօսաշրջային այգին՝ Սեարքիաննեմի ժամանցային այգին է։ Այգիին մուտքը վճարովի է (32 Եւրօ)։ Այգիին տարածքին մէջ կայ նաեւ նկարչական թանգարան մը։
Քաղաքի տարածքին մէջ կան նաեւ այլ թանգարաններ՝ արուեստի թանգարան, բնութեան պատմութեան թանգարան, Լենինի թանգարան, հոքիի պատմութեան թանգարան եւ այլն։
Իւվասքուլան Ֆինլանտայի բժշկագիտական քաղաքն է եւ ամէն տարի հարիւրաւոր հիւանդներ բուժման նպատակով կը տեղափոխուին այս քաղաքը։ Լճային նաւահանգիստ հանդիսացող Իւվասքուլան հիանալի հնարաւորութիւն կը ստեղծէ նաւերով շրջագայելու համար։
Մեծ քաղաքներէն՝ Փորին Պալթիք ծովու մեծագոյն նաւահանգիստներէն է։
Ֆինլանտայի հրետանիի թանգարանը
Ֆինլանտայի հրետանիի թանգարան (Suomen Tykistömuseo), զինուորական յատուկ թանգարան մըն է Ֆինլանտայի Համեենլիննա քաղաքին մէջ (քաղաքը կը գտնուի Ֆինլանտայի հարաւը)։ Մինչեւ 2004 անիկա կոչուած է Հրետանային թանգարան, իսկ 18 Մայիս 2013-էն՝Ռազմական թանգարան (Museo Militaria)։
Թանգարանը նուիրուած է հրետանի պատմութեան՝ Ժե. դարէն մինչեւ մեր օրերը։ Թանգարանը հիմնուած է 1977-ին Նիինիսալօ քաղաքի Կանկապա գիւղին մէջ։ Թանգարանը գիւղին մէջ մնացած է մինչեւ 1997, այնուհետեւ տեղափոխուած է Համեենլիննա։
17 Յունուար
17 Յունուար, տարուան 17-րդ օրն է։ 16 Յունուար 17 Յունուար  18 Յունուար
Աստղիկ արեւելեան (ամսաթերթ)
«Աստղիկ արեւելեան», հայ իրականութեան մէջ առաջին հայ ամսաթերթը, որ պարբերաբար անդրադարձած է բժշկա-առողջապահական նիւթերու: Եղած է բարոյախօսական, բանասիրական, տնտեսագիտական, բնագիտական առողջապահական ամսաթերթ:
17 Յունուար
Ծնունդներ
ամերիկացի արհեստավարժ բռնցքամարտիկ, հասարակական գործիչ
Աստղիկ արեւելեան (ամսաթերթ)
Հրատարակուած է 1855-56, ամիսը մէկ անգամ: Խմբագիրը եղած է Գաբրիէլեան Յովհաննէս: Հրատարակիչը՝ Պոլսոյ Մեսրոպեան ընկերութիւնը: Ունեցած է 16-20 էջ: Տպուած է Յովնաննէս Միւհէն-տիսեանի տպարանը :
17 Յունուար
Տօներ
Ստորոգութիւն:Յունուար
Աստղիկ արեւելեան (ամսաթերթ)
Դադրած է հրատարակուելէ Մեսրոպեան ընկերութեան լուծարքով :
Վաւերագրական լուսանկարչութիւն
Վաւերագրական լուսանկարչութիւն, լուսանկարչութեան ուղղութիւն, որը կեդրոնացած է հաւաստին պատկերելու վրայ: Վաւերագրական լուսանկարչութեան կեդրոնական գաղափարը իրական իրադարձութիւններ լուսանկարելն է: Որոշ դէպքերուն Վաւերագրական լուսանկարչութիւնը կը ձեւաւորուի որպէս դիմում կամ կոչ եւ կ'ենթադրէ լուսանկարչական փաստաթուղթի ստեղծում:
Ըստ Սիւզան Զոնթակի` Վաւերագրական լուսանկարչութիւնը կարեւոր գեղարուեստական նախադէպ է, որտեղ մասնագիտութիւնը ու բազմամեայ փորձը չեն երաշխաւորեր միանշանակ առաւելութիւն պատահականութեան ու յանկարծակիութեան հանդէպ: Այս մասամբ այն պատճառով է, որ վաւերագրութեան մէջ կարեւոր նշանակութիւն ունի հանգամանքներու համադրութիւնը, որու անկատարութիւնը կը սատարէ որպէս ստեղծագործական սկզբունք : Իր «Լուսանկարչութեան մասին» գիրքին մէջ Սիւզան Զոնթակը ուշադրութիւն հրաւիրած է Վաւերագրական լուսանկարչութեան գաղափարական երեւոյթի վրայ նոյնիսկ այն դէպքերուն, երբ պատկերի նպատակը առարկայութիւնն է: Մասնաւորապէս, Զոնթակը Ուոլքեր Էվանսի եւ Տորոթիա Լանժի պատկերները Մեծ ճգնաժամի իրադարձութիւնները միտումնաւոր կերպով պատկերելու փորձ համարած է :
Պատմութիւն
Վաւերագրական լուսանկարչութեան սկիզբն ընդունուած է կապել լուսանկարչութեան գործընթացի սկիզբին հետ. 19-րդ դարուն կարծիք կար, որ լուսանկարն ինքնին վաւերագրական է: Վաւերագրական լուսանկարչութեան ծագումը կը կապուի Ժոզէֆ Նիէփսի, Լուի Տակերի, Ուիլեամ Հենրի Ֆոքս Թալպօթի անուններուն հետ, ենթադրելով, որ շրջակայ աշխարհի պատկերման գաղափարը կարելի է միացնել վաւերագրականի սկզբունքին հետ: Որպէս ամենօրեայ կեանքի իրադարձութիւնները ներկայացնելու ձեւ վաւերագրական լուսանկարչութիւնն ի յայտ եկեր է 19-րդ դարի կէսերուն: Վաւերագրական լուսանկարչութեան առաւել վաղ յայտնի օրինակներէն են Շառլ Նեկրի լուսանկարները, որոնք կատարուեր են 1850-ական թուականներուն, Փարիզի փողոցներու մէջ : 19-րդ դարուն Վաւերագրական լուսանկարչութեան զարգացումը տեղի ունեցեր է շարք մը ռազմական հակամարտութիւններու` Ղրիմի պատերազմի, Ամերիկայի քաղաքացիական պատերազմի, Ֆրանս-փրուսական պատերազմի ֆոնին. լուսանկարը դարձեր է պատերազմի պատկերն ստեղծելու միջոց: Խնդիրներէն մեկը, որուն կը բախուէին լուսանկարիչները. այդ վաւերագրականի ու գեղարուեստականի միջեւ հակասութիւնն էր : Ռազմական գործողություններու իրական պատկերը չէր համապատասխաներ գեղարուեստականի, բարձրագոյնի ու վերամբարձի մասին առասպելներուն : Եւ ընդհակառակը. պատերազմի խորին ողբերգական կերպարը յաճախ ոչ թէ վաւերագրական, այլ` բեմադրուած նկարահանումներու արդիւնք էր : Այս խնդրին բախվել են այնպիսի լուսանկարիչներ, ինչպիսիք են Մեթյու Բրենդին, Թիմոթի Օ'Սալլիվանը եւ Ռոջեր Ֆենտոնը:
19-րդ դարու կէսերուն եւ 20-րդ դարու սկիզբը Վաւերագրական լուսանկարչութեան զարգացումը կապուած էր ընկերային շարժումներով եւ մասամբ կը թելադրուէր անոնց կողմէն: 19-րդ դարու Վաւերագրական լուսանկարչութիւնը քաղաքներու փողոցներու աղքատ կեանքին նուիրուած ալպոմներ ու հրապարակումներ էին: Վաւերագրական լուսանկարչութեա այս ձեւին կը վերաբերին, մասնաւորապէս, Եաքօպ կամ Ճէյքըպ Ռիիսի, Ճոն Թոմփսոնի , իսկ քիչ աւելի ուշ` Լուիս Հայնի աշխատանքները. վերջինս պատկերած է քաղաքային կենցաղի ու աշխատանքի ողբերգական պայմանները: Եաքոպ կամ Ճէյքըպ Ռիիսը Jacob Riis լուսանկարիչ էր, որ աշխուժօրէն հանդես կու գար ընկերական բարեփոխումներու համար. լուսանկարը անոր համար դարձեր է հասարակական կոչի եւ ընկերական քննադատութեան գործիք: Անոր «Ինչպէս է միւս կէսն ապրում» (How the Other Half Lives, 1890), կը պատմէ նիւ Եորքեան ետնախորշերու կեանքի մասին եւ ոչ միայն լուսանկարչութեան, այլ նաեւ` ընկերական շարժման համար կարեւոր երեւոյթ էր:
20-րդ դարու առաջին կէսը որոշեր է լուսանկարչութեան ընկերական եւ քննադատական դերը:
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Լուսանկարչութեան ժանրեր Ստորոգութիւն:Յայտնի լուսանկարներ Ստորոգութիւն:Ֆոթօ լրագրութիւն
Հայկազեան Ազգային Վարժարան
Հայկազեան ազգային վարժարան, հայկական կրթական հաստատութիւն Հալէպի մէջ (Սուրիա)։
Պատմութիւն
Հիմնուած է 1850-ական թուականներուն, Հալէպի մէջ (Սուրբ Քառասուն Մանկունք եկեղեցւոյ բակին մէջ)։ 1876-էն կոչուած է Ներսէսեան, 1919-էն՝ Հայկազեան։
Աղջկանց բաժինը կը գործէր 1950-ական թուականներուն եկեղեցւոյ կից կառուցուած շէնքին մէջ, որ ընդհանրապէս նեղ կու գար, քաղաքի կեդրոնական թաղերուն` Ազիզիէի,  Սալիպէի, Նայեալի եւ Սուլէյմանիէի բնակիչներու զաւակներուն  :
Պետութեան կողմէ 1967 թուականին սեփական վարժարաններու մասին հաստատուած օրէնքէն ետք, Հայկազեան վարժարաններու երեք արտօնագիրները պահպանելու հեռանկարով, միւս կողմէ` ամբողջական եւ արդիական նոր կառոյցի մը երազը իրագործելու դժուարութիւններուն պատճառով, առժամեայ լուծումներէն էր Նայեալի շրջանին մէջ հոգեւոր եղբայրակցութեան «Կենաց» վարժարանի գնումը, որ յատկացուեցաւ` որպէս տղոց բաժին : ։
Ներկայ
Այժմ բարձրագոյն նախակրթարան է։ Աղջիկներու (տնօրենուհի՝ օրիորդ Ֆ․ Տեր-Յակոբեան) եւ տղաներու (տնօրէն՝ պարոն Հ․ Յակոբեան) բաժինները տեղաւորուած են առանձին, տարբեր թաղամասերու մէջ։ Հայկազեան ազգային վարժարանը կ՝ առաջնորդուի սուրիական պետական ուսումնական ծրագրով։ Ուսուցումը արաբերէն է․ մայրենի լեզուով  կ՝ աւանդուին հայոց լեզու եւ կրօն։
Կը պահուի աշակերտներու կրթավարձով, Գալուստ Կիւլպէնկեան հիմնարկութեան եւ բարեգործական այլ կազմակերպութիւններու յատկացումներով։ Տարեկան կ՝ ունենայ 80-100 շրջանաւարտ։ Սերտ կապերու մէջ  Հայաստանի հետ, ուրկէ կը ստանայ դասագիրքեր, ձեռնարկներ, պարբերականներ եւ այլ գրականութիւն։
Աշակերտներու ընդհանուր թուաքանակը (արական, իգական եւ մանկապարտէզ) 1999 թուականին 1060 էր։
Ստորոգութիւն:Կրթութիւն
Ղրիմ
Ղրիմի թերակղզի կամ Ղրիմ  (ուքր.՝ Крим, Кримський півострів, ռուս.՝ Крым, Кры́мский полуо́стров, Ղրիմի թաթարերէն՝ Qırım, Qırım yarımadası, Къырым, Къырым ярымадасы), արեւմտահայ աղբիւրներուն մէջ՝ Խրիմ, թերակղզի Ուքրանիոյ հարաւը։ Թերակղզիին մէջ կը գտնուի Ղրիմի Ինքնագար Հանրապետութիւնը եւ Սեւաստոպոլ քաղաքը։ Տարածութիւնը 25,5 հազար քմ² է։ Արեւմուտքը եւ հարաւը կ՚ողողուի Սեւ, արեւելքը՝ Ազովի ծովերով։ Արեւելաեւրոպական հարթավայրին կը միանայ Պերեկոպի նեղ (մինչեւ 8 քմ) պարանոցով։ Ղրիմի արեւելքը կը գտնուին Կերչ, արեւմուտքը՝ Թարխանկուտ թերակղզիները, հիւսիսարեւելեան ամբողջ ծովեզերքի երկայնքով կը ձգուի Սիվաշը։
Ղրիմի մէջ ծնած է հանրայայտ հայ ծովանկարիչ Յովհաննէս Այվազովսկին։
Անուանում
Անուանումը կը ստուգաբանուի քանի մը կերպ․ ոմանք կը գտնեն, որ այն առաջացած է խանութեան հին մայրաքաղաք Հին Ղրիմի անունէն, ոմանք ալ այն կարծիքին են, որ այն առաջացած է թրքերէն կրըմ ― «խրամ, պատնէշ» բառէն (թերակղզին անջատող նեղ պարանոցի լայնքով խրամատ փորուած է)։ Հին դարաշրջանին թերակղզին կոչուած է Տավրիկէ (տավրեր ցեղանունէն), իսկ աւելի վաղ՝ Կիմերիա (կիմերներ ցեղանունէն)։ Միջին դարերուն՝ այստեղ գոյութիւն ունեցած յունական գաղութի անունով, կոչուած է Խերսոնես (հայկական աղբիւրներուն մէջ Քէոսոնես, Քէոսոն) ։
Տես նաեւ
Խրիմահայ գաղութը
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Թերակղզիներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Ուքրանիոյ թերակղզիներ Ստորոգութիւն:Ղրիմ Ստորոգութիւն:Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետութիւն
Մեծ Արջ
Մեծ Արջ (Ursa Major, սեռականը՝ Ursae Majoris, հապաւումը՝ UMa)` հիւսիսային կիսակամարի համաստեղութիւն է, որ հիւսիսային կիսագնդին կ'երեւի ամբողջ տարին։ Ամէնալաւ տեսանելիութիւնն ապրիլին է։ Իր չափերով (1280 քառ.աստ.) երկինքին երրորդն է՝ Հիտրայէն եւ Կոյսէն ետք: Իր եօթ պայծառ աստղերով կը ստեղծէ շերեփին նմանող պատկեր։
Եարոս
Եարոս կամ Եուրա (յուն․՝ Γυάρος կամ Γιούρα), Էգէական ծովու անբակ կղզի, Քիքլատես, Յունաստան։ Կը գտնուի Անտրոս, Սիրոս եւ Քէա կղզիներուն միջեւ։ Տարածութիւնն է 17,574քլ², իսկ ծովեզր՝ 33 քլ․ է։ Մինչեւ 1971 բնակուած էր։ Վարչականօրէն կը պատկանի Սիրոս քաղաքապետութեան։
Մեծ Արջ
Աստղեր
Մերաքը (β UMa, Մեծ Արջի պեթա) եւ Տուպհէն (α UMa, Մեծ Արջի ալֆա) Մեծ Արջի ամէնապայծառ աստղերն են, կը գտնուեն «շերեփի» առջեւի մասին եւ անոնցով կարելի է գտնել Բեւեռային աստղը։ Բեւեռային աստղը կը գտնուի այդ երկու աստղերը միացնող գիծին վրայ՝ անոնց միջեւ եղած տարածքի հնգապատիկ հեռաւորութեան վրայ։ Շերեփի բոլոր աստղերն ունեն արաբերէն անուններ՝ վերը նշուած Մերաքը կը նշանակէ «գոտկատեղ», իսկ Տուպհէն՝ ուղղակի «արջ»։
Եարոս
Անոր մերձակայ կը գտնուին Ֆուիս (արեւմտեան կողմ) եւ Ղլարոնիսի (հարաւ-արեւելեան կողմ) ժայռակղզիակները։ Եարոս բնորոշուած է որպէս նաւային բերդ եւ անոր շրջակայ ջուրերուն հսկողութիւնը կը պատկանի Սիրոսի Նաւահանգիստին Իշխանութեան։
Մեծ Արջ
Աստղեր
Միւս նշանաւոր աստղերէն է Մեծ Արջի 47-ը (47 UMa), որը երեք մոլորակներով արեգականման աստղ է։ Մոլորակային համակարգերէն այս աստղի համակարգն առաւել նմանութիւն ունի Արեգակնային համակարգի հետ։ Կը գտնուէ Երկրէն 46 լոյս-տարի հեռաւորութեան վրայ։ Արտերկրային քաղաքակրթութիւններ որոնող ծրագիրով 2001 եւ 2003 թուականներուն դէպի Մեծ Արջի 47 աստղ Երկիր մոլորակի վրայ ապրողներուն ռատիօուղերձները ուղարկուած են։
Եարոս
Բնակչութեան թիւին զարգացումը
Մեծ Արջ
Ասուպներու անձրեւ
Kappa Ursae Majorids-ը վերջերս յայտնագործուած ասուպային անձրեւ է, գագաթային է Նոյեմբեր 1-էն մինչեւ Նոյեմբեր 10-ը:
Եարոս
Անոր մերձակայ կը գտնուին Ֆուիս (արեւմտեան կողմ) եւ Ղլարոնիսի (հարաւ-արեւելեան կողմ) ժայռակղզիակները։
Մեծ Արջ
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Աստղագիտութիւն
Եարոս
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Յունական կղզիներ Ստորոգութիւն:Քիքլատեսի կղզիներ Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով Ստորոգութիւն:Կղզիներ
Ազատ Հայք
Ազատ Հայ, Հայաստանի ազատագրութեան հայ գաղտնի բանակի համակիր Հիւսիսային Ամերիկայի Հայկական ժողովրդային շարժման պաշտօնաթերթ։ Հրատարակուած է Քանատայի մէջ։ Մինչեւ 1981 –ը լոյս տեսած է «Ազատ Հայ» անունով, իսկ 1981-էն ետք՝ «Հայաստան—Ազատ Հայ»։ Թերթը երկլեզու եղած է՝ հայերէն եւ անգլերէն, չափսրը՝ 21.5 x 28 սմ, շարադրանքը մեքենագրուած, տպագրութիւնը՝ օֆսէթ եղանակով։ Խմբագրի պաշտօնը զբաղեցուցած է Յարութիւն Գէորգը, որու ձերբակալութենէն ետք թերթի տպագրութիւնը դադրած է։ Տպագրած է խմբագրականներ, ՀԱՀԳԲ–ի եւ ՀԺՇ–ի հաղորդագրութիւններ, տեղեկութիւններ հայ քաղաքական բանտարկեալներու, Թուրքիոյ, քրտական շարժման եւ այլնի։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Հայկական պարբերականներ Ստորոգութիւն:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Գանձակի Ջարդեր
Գանձակի ջարդերը (Կիրովապատի ջարդերը )  1988 թ. Նոյեմբերին Ազրպէյճանի կողմէ կատարուած ջարդեր էին ուղղուած Ազրպէյճանական ԽՍՀի Կիրովապատ (Գանձակ) քաղաքին մէջ ապրող հայերու նկատմամբ  ։
Ջարդեր
Նոյեմբեր 23-ին Կիրովապատի մէջ ռազմական իրադրութիւն յայտարարուեցաւ ։ Հայ բնակիչներուն վայրենի ամբոխէն պաշտպանելու ժամանակ երեք զինուոր զոհուեցան, 67-ը վիրավորուեցան ։ Կիրովապատում ջարդարարները կը ներխուժեն ծերանոց, 12 անօգնական հայ ծեր կանանց եւ տղամարդկանց կը տանին քաղաքէն դուրս եւ գազանաբար կը սպանեն։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայոց պատմութիւն Ստորոգութիւն:1988
Տորոթիա Լանժ
Տորոթիա Լանժ (Dorothea Lange, ի ծնե` Dorothea Margaretta Nutzhorn, ), ամերիկացի լուսանկարիչ եւ ֆօթօ-լրագրող, Վաւերագրական լուսանկարչութեան նշանաւոր ներկայացուցիչ։
Կենսագրութիւն
Եօթ տարեկան հասակին հիւանդացեր է Փոլիոմիելիթով, որ ազդեր է անոր հետագայ առողջութեան վրայ: Լուսանկարչութեան սկսած է Նիւ Եորքի մէջ, սորվելով Քլարենս Ուայթի մօտ: 1915 թուականին ամուսնացեր է նկարիչ Մեյնարտ Տիքսոնի հետ: Յետոյ տեղափոխուեր է Սան Ֆրանսիսքօ (1918), այնտեղ բացած է լուսանկարչական տաղաւար. առաւել յայտնի է Մեծ ճգնաժամի ժամանակաշրջանի լուսանկարներով (1935 թուականէն յետոյ):
1935 թուականին ամուսնալուծուեր է Տիքսոնէն եւ ամուսնացեր տնտեսագիտութեան Փրոֆեսոր Փօլ Թէյլորի հետ: 1941 թուականի Ճափոնիայի յարձակումէն յետոյ նկարահանուեր է «Փերլ Հարպոր»-ի մէջ։ 1952 թուականին դարձեր է Aperture ֆօթօ ամսագրի հիմնադիրներէն մէկը: 1953-1954 թուականներուն յատուկ «Life» ամսագրի համար սկսեր է աշխատիլ «Երեք մորմոնական քաղաքներ» լուսանկարներու շարքի վրայ։ 1958 թուականէն իր երկրորդ ամուսնոյն՝ Փօլ Թեյլորի հետ մեկներ է համաշխարհային ճանապարհորդութեան: Շատ հիւանդացեր է եւ մահացեր՝ որկորի քաղցկեղէն։
Գրականութիւն
Ստորոգութիւն:Ամերիկացի կին լուսանկարիչներ Ստորոգութիւն:Ամերիկացի կին լրագրողներ Ստորոգութիւն:20-րդ դարու նկարչուհիներ Ստորոգութիւն:Քոլումպիայի համալսարանի շրջանաւարտներ
17 Նոյեմբեր
17 Նոյեմբեր, տարուան 321-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 322-րդ) օրն է։
Դէպքեր
1973․ Աթէնքի Բազմարուեստարանի Համալսարանի արիւնարբու ճնշման յիշատակումի օր
Տօներ
Ստորոգութիւն:Նոյեմբեր
Գանձակի Ինքնապաշտպանութիւն (1988)
Գանձակի ինքնապաշտպանութիւն, (նաեւ՝ Կիրովապատի ինքնապաշտպանութիւն), 1988 թ․-ի Նոյեմբեր 21-էն Դեկտեմբեր 10-ը Գանձակի հայ բնակչութեան ինքնապաշտպանական զինուած գործողութիւններ Ազրպէյճանական ջարդարարներու դէմ։
Իրադարձութիւններու ընթացքը
1905-1907 թթ․–ի եւ 1918–1920 թթ․-ի հայ-թաթարական ընդհարումներէն ետք հայկական հինաւուրց Գանձակ քաղաքը բաժնուած էր հայկական եւ Ազրպէյճանական թաղամասերու։ 1988 թ․-ին հայաթափուած քաղաքում բնակւում էր 230000 ազրպէյճանցի եւ 45000 հայ, որից 13000–ը՝ Ազրպէյճանական թաղամասում։ 1988 թ․-ի փետրուարի 28-ին երկաթէ ձողերով զինուած Ազրպէյճանական ամբոխը հակահայկական կոչերով ներխուժեց քաղաքի հայկական մասը, սակայն, հանդիպելով հայերի դիմադրութեանը, նահանջեց։
Պետական մակարդակով մանրազնին նախապատրաստութիւնից յետոյ՝ 1988 թ․-ի նոյեմբերի 21-ից ազրպէյճանի բոլոր հայաբնակ շրջաններուն մէջ, այդ թուականին՝ Գանձակի մէջ, գործի կը դրուի զանգուածային հայաթափման ծրագիրը: Կը սկսին հայերու էթնիկական զտումները, թալանն ու ջարդերը։ Այդ ընթացքում կը գրանցուին բազմաթիւ աղէտալի դէպքեր։ Ազրպէյճանական ջարդարարները, ներխուժելով Գանձակի տարեցներու տուները, պատանդ կը վերցնեն եւ դաժանօրէն կը սպանեն այնտեղ ապաստանած հայազգի 12 ծերերը, որոնց մասնատուած դիակները յայտնաբերուած են 1990 թ․-ի ամռանը՝ Գանձակի մատոյցներուն մէջ։ Սումկայիթեան դէպքերու կրկնութիւնը Գանձակի մէջ բացառելու նպատակով Նոյեմբեր 21-ի գիշերը հայերը կը ստեղծեն «Գանձակ» կոմիտէն՝ որպէս ինքնապաշտպանութեան ղեկավար մարմին։ Կոմիտէի ղեկավար կազմին մէջ կ'ընդգրկուին Տէր Սահակ Սահակեանը, Գրիշայ Օգանեզովը, Խ.Սարգսեանը, Ս. Յակոբեանը, Ն. Մինասեանը, Ջիւլետայ Վերդեանը, Կ. Խաչատրեանը, Ալ. Բալասանեանը, Վ. Ասրեանը, Մ. Եսաեանը, Վ. Բայտալովը եւ ուրիշներ։ «Գանձակ»ի կոմիտէն կարճ ժամանակահատուածի մէջ հայկական թաղամասերու մէջ կը ստեղծէ պահակակէտեր, կը կազմակերպէ Ազրպէյճանական թաղամասերու մէջ եւ քաղաքի յարակից գիւղերու բնակուող հայերու տարհանումն ու փոխադրումը հայերու վերահսկողութեան գօտի, վերջիններուս ապահովելով առաջին անհրաժեշտութեան միջոցներով: Կը սկսի բանակցութիւններ վարել քաղաքային իշխանութիւններու, ոստիկանութեան եւ զինուած ուժերու պաշտօնատար անձերու հետ, կազմակերպելով շուրջօրեայ հանրահաւաքներ:
Գանձակի ինքնապաշտպանութիւնը դադրած է Դեկտեմբեր 10-էն՝ խորհրդային զինուորներու կողմէ հայկական թաղամասը շրջափակելու պատճառով։ 1988 թ․-ի Դեկտեմբեր 14-էն մինչեւ 1989 թ․-ի Փետրուար ամիսը «Գանձակ» կոմիտէն գործած է ընդյատակի միջոցաւ։ Կիրովապատի ինքնապաշպանութեան շնորհիւ Գանձակի հայ բնակչութեան գերակշիռ մասը փրկուած է ֆիզիքական բնաջնջումէն, իսկ յարակից հայկական գիւղերու բնակիչները հնարաւորութիւն ստացած են անվտանգ տեղափոխուած են հայաստան եւ Արցախ  :
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայոց պատմութիւն Ստորոգութիւն:1988
Աթենասի հին տաճար
Աթենասի հին տաճար կամ Աթենասի տաճար (Athena Polias) կամ Հեկատոմպեդոն (The Hecatompedon or Hekatompedon or Hecatompedon) (Εκατόμπεδος), Յունաստանի մայրաքաղաք Աթէնքի հին միջնաբերդի՝ Ակրոպոլիսի գլխաւոր յուշարձաններէն մէկը եղած է: Նուիրուած էր Աթէնք քաղաքի հովանաւոր Աթենաս Պոլիաս աստուածուհիին: Գտնուած է Պարթենոն եւ Էրեքթէոն տաճարներու միջեւ (ըստ այլ աղբիւրներու, եղած է Պարթենոնի հնագոյն նախորդողը):
Պատմութիւն
Տաճարը կառուցուեր է Ք.Ա. 6-րդ դարու կէսերուն, Պիսիստրատոս ի իշխանութեան օրօք, շատ աւելի վաղ՝ դեռ Ք.Ա. 14-րդ դարուն կառուցուած եւ հետագային աւերուած միկենեան արքունիքի պալատի տեղը: Հեկատոմպեդոն, այսինքն՝ հարիւրոտնաչափանոց, պայմանական անուանումը ստացեր է այն պատճառով, որ բագինի (սրբատան) երկարութիւնը կազմած է ուղիղ հարիւր ոտնաչափ (32,8 մ), լայնութիւնը՝ ճիշտ ատոր կէսը՝ յիսուն ոտնաչափ (16,4 մ): Աւերուած է պարսիկներու կողմէ, Ք.Ա. 480 թուականին, ապա վերակառուցուած, սակայն քանի մը տասնամեակ անց՝ Ք.Ա. 406 թուականին հրոյ ճարակ դարձած է:
Տաճարի աւերակները բացուեր են 19-րդ դարուն գերմանացի հնագէտ Վիլհելմ Տէօրփֆելտի (Wilhelm Dörpfeld) իրականացուցած պեղումներու շնորհիւ (այդ ժամանակ յայտնաբերուեցան մեգարոնի (շինութեան) սիւներէն երկուքի հիմքերը): 19-րդ դարուն վերջ բացայայտուեցան նաեւ ժամանակին տաճարի ճակատները զարդարած կառուցուածքային քանդակները, որոնց դիպաշարերը վերցուած էին հին յունական առասպելներէ: Քանդակները փորոսեան փափուկ կրաքարէ են, որուն վրայ շատ լաւ պահպանուած են վառ գոյները (գլուխներու ու մորուքներու մազերը ներկուած են կապոյտ, աչքերը՝ կանաչ, ականջները, շրթները, այտերը՝ կարմիր, մարմինները՝ բաց-վարդագոյն, օձերու պոչերը՝ կարմիրի ու կապոյտի գօտեւորումով): Ի դէպ, այդ քանդակներէն երեքգլխանի օձի գլուխներէ մէկուն պատկերը արուեստի պատմութեան մեջ մտած է «Կապոյտ մորուք» պայմանական անուանումով:
Հեկատոմպեդոն տաճարի ճակատի զարդարանքները (դորիական ճարտարապետական ոճը՝ (frieze) գանգրասուի կամ ծոպիչ տարրերը) ներկայիս կը ցուցադրուին նոր Ակրոպոլիսի թանգարան ին մէջ:
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Աթէնքի Աքրոփոլիս երբեմն Աքրոփոլի Ստորոգութիւն:Աթէնքի տեսարժան վայրեր Ստորոգութիւն:Տաճարներ այբբենական կարգով
Somebody That I Used to Know
Somebody That I Used to Know (մէկը, որուն ես գիտէի), աւստրալիացի երգիչ Գոտյէի երգերէն մէկը մասնակցութեամբ նարզելանտացի Կիպրայի։ 2011 թուականի աւարտին երգը կը գլխաւորէ տարբեր երկիրներու երաժշտական հիթ շարքերը՝ Անգլիա (4 շաբաթ № 1 UK Singles Chart), Աւստրիա (8 շաբաթ № 1), Պելճիքա, Գերմանիա, Հոլանտա, Դանիա, Նոր Զելանտա , Լեհաստան (18 շաբաթ № 1) եւ այլն : ԱՄՆ-ի մէջ նոյնպէս առաջին հորիզոնականը կը գրաւէր, ոչ միայն Billboard Hot 100 շարքերուն մէջ , այլ նաեւ այլ շարքերու մէջ՝ Alternative Songs (Modern Rock Tracks), Dance/Club Play Songs, Hot Dance Airplay, Dance/Mix Show Airplay, Hot Digital Songs, Rock Songs, Pop Songs, Adult Pop Songs, Triple A: Գանատայի մէջ երգը առաջին հորիզոնականը կը գրաւէր «Canadian Alternative Rock» եւ «Canadian Hot 100» շարքերուն մէջ и Canadian Hot 100 :
Արկադի Ղուկասեան
Արկադի Արշաւիր Ղուկասեան Հ.Հ. եւ Արցախի պետական եւ քաղաքական գործիչ։ Լեռնային Ղարաբաղի երկրորդ նախագահ։ Պաշտօնը զբաղեցուցած է 1997-2007 թուականներուն:
Կենսագրութիւն
Արկադի Ղուկասեան ծնած է 22 Յունիս 1957-ին, Ստեփանակերտ: 1974-ին աւարտած է Ստեփանակերտի թիւ 8 Միջնակարգ դպրոցը, 1979-ին` Երեւանի պետական համալսարանի ռուսերէնի եւ գրականութեան հիմնարկը: Աշխատանքային գործունէութիւնը սկսած է 1980-ին «Սովետական Ղարաբաղ» թերթին մէջ` սկիզբը որպէս թղթակից, իսկ 1981-էն` գլխաւոր խմբագիրի տեղակալ: 1988-էն ղարաբաղեան շարժման գործօն մասնակից է: 1992-ին Արկադի Ղուկասեան ընտրուած է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան առաջին գումարման խորհրդարանի պատգամաւոր: Սեպտեմբեր 1992-ին Արկադի Ղուկասեանը կը նշանակուի Լ.Ղ.Հ. Պաշտպանութեան Պետական Կոմիտէի (Պ.Պ.Կ.) նախագահի քաղաքական հարցերով խորհրդական: Միաժամանակ ան կը կատարէ Մինսքի խումբի հովանիին ներքոյ Ազրպէյճանի հետ հակամարտութեան կարգաւորման բանակցութիւններուն մէջ Լեռնային Ղարաբաղի պատուիրակութեան ղեկավարի գործունէութիւնները:
Յուլիս 1993-ին Լ.Ղ.Հ.-ի մէջ կը ստեղծուի արտաքին գործերու նախարարութիւն, եւ այդ գերատեսչութեան առաջին ղեկավար կը նշանակվուի Արկադի Ղուկասեանը: Անոր` Լ.Ղ.Հ. Ա.Գ.Ն. ղեկավար աշխատելու ժամանակ, ղարաբաղեան դիւանագիտութիւնը բանակցային գործընթացին մէջ հասած է Լ.Ղ.Հ.-ի համար լուրջ դրական արդիւնքներու: Յատկապէս նշանակալի է Ղուկասեանի ներդրումը Լեռնային Ղարաբաղի` որպէս հակամարտութեան կողմի, փաստացի միջազգային ճանաչման գործին մէջ։ Սեպտեմբեր 1997-ին տեղի ունեցած Լ.Ղ.Հ. արտահերթ նախագահական ընտրութիւններուն Ղուկասեան ձայներու ճնշող մեծամասնութեամբ կ'ընտրուի Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան նախագահ: 11 Օգոստոս 2002-ին կայացած նախագահական ընտրութիւններուն ան վերընտրուած է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան նախագահ:
Արկադի Ղուկասեան շարք մը միջազգային ակադեմիաներու, մասնաւորապէս՝ Անվտանգութեան, պաշտպանութեան եւ իրաւապահպանութեան հարցերով ակադեմիայի, Միջազգային յարաբերութիւններու գիտութիւններու ակադեմիայի, Բնութեան եւ հասարակութեան մասին գիտութիւններու ակադեմիայի, Ազգային անվտանգութեան հիմնախնդիրներու մասին գիտութիւններու ակադեմիայի եւ Ժողովուրդներու հոգեւոր միասնութեան ակադեմիայի պատուաւոր անդամ է: Լ.Ղ.Հ. երկրորդ Նախագահ՝ Արկադի Ղուկասեան արժանացած է «Արցախի հերոս» Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան բարձրագոյն կոչման եւ պարգեւատրուած «Ոսկէ Արծիւ» շքանշանով:
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:22 Յունիսի ծնածներ
Կիրակոս Գանձակեցի
Կիրակոս Գանձակեցի (1203, Գանձակի շրջան - 1271), հայ պատմիչ եւ եկեղեցական գործիչ։
Կենսագրութիւն
Ծնած է «յաշխարհն Գանձակայ», ոչ թէ բուն Գանձակ ին մէջ. «աշխարհն Գանձակայ» տարածքային-վարչական շատ ընդարձակ բաժանում մըն էր, որ իր մէջ կ'ընդգրկէր նաեւ Արցախ ի քանի մը գաւառներ։
Մանուկ հասակէն, 1209-1212-ին հաւանաբար, ուսումնառութիւնը սկսած է Մխիթար Գոշ ի՝ Նոր Գետիկ ի դպրոցին մէջ։ Կիրակոս Գանձակեցի հոն մնացած է, ըստ երեւոյթին, մինչեւ 1215-1216 թուականները։ Այնուհետեւ մեկնած է Խորանաշատ վանքի դպրոցը, զոր հիմնած էր Գոշի աշակերտ՝ Յովհաննէս Վանական ը։
1236-ին կը հաստատուի Նոր Գետիկի վանք ին մէջ։ Հոն կը մնայ երկար ատեն։ 1260-ին ան հաւանաբար հոն էր. այդ մէկը կը վկայէ վանքին վիմագիր արձանագրութիւնը։
Գանձակեցի պարբերաբար եղած է մերձակայ կեդրոնական վանքերուն մէջ, այդ թուականին եւ Հաղբատ ի մէջ, Վարդան Արեւելցի խնդրած է գրել «Մեկնութիւն Երգոց երգոյն» աշխատութիւնը։
Կիրակոս Գանձակեցի մինչեւ կեանքին վերջը զբաղած է մատենագիտական աշխատանքով։ Մահացած է 1271-ի աշնան, հաւանաբար Նոր Գետիկ ի վանքին մէջ, ուր թաղուած է։ :
Գործերը
Կիրակոս Գանձակեցիի անունով մեզի հասած են երեք գործեր, որոնց մէջ կարեւորագոյնը «Պատմութիւն Հայոց»ն է ։ «Պատմութիւն»ն ունի անգլերէն, վրացերէն թարգմանութիւններ։ Միւս գործերն են «Վարք Պօղոս եպիսկոպոսի» եւ «Տօնացոյց»։
ՊԱՏՄՈՒԹԻՒՆ ՀԱՅՈՑ.- Կը սկսի Գրիգոր Լուսաւորիչ էն։ Իր գործը սկզբնական շրջանին կը ծանրանայ եկեղեցական դէմքերու եւ դէպքերու վրայ, ապա կը սկսի գրել քաղաքական դէպքերու մասին։ Իր պատմութեան կարեւորագոյն մասը կը սկսի գրել իրեն ժամանակակից անձերու մասին, որոնք 1195-1265 թուականներու միջեւ են։ Այս շրջանի պատմութեան աղբիւրներն են այդ օրերու կարեւոր դէմքեր ինչպէս՝ Հեթում Ա. թագաւոր, Պռօշ իշխան, եւ այլն։ Գանձակեցիի պատմութիւնը մեզի շատ կարեւոր տեղեկութուններ կու տայ յատկապէս Զաքարեան եղբայրներու, Կիլիկիոյ հայոց թագաւորութեան առաջին շրջանի եւ թաթարներ ու մասին։ Գանձակեցիի գործին մէջ կան նաեւ կարեւոր թիւով եւ արժէքով գիրեր, թուղթեր, նախորդ հեղինակներու կողմէ գրուած՝ ինչպէս Ներսէս Շնորհալի ի խոստովանութեան գիրը։
Ծանթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ պատմիչներ
Վահէ Թիլպեան
Վահէ Թիլպեան հայկական արմատներով եթովպիացի երգիչ, երաժիշտ, պարող։ Վահէն ծներ եւ  մեծցեր է Եթովպիաի մէջ, իր ծնողքը (Կարօ Թիլպեանն ու Անի Ասլանեանը) ծագումով հայ են։ Վահէն լրջօրէն սկսեր է զբաղուիլ երաժշտութեամբ 2008 թուականէն։ 2010 թուականին ձայնագրեր է իր առաջին սինկլը՝ “Life or Something Like it”: 2012 թուականին թողարկեր է իր առաջին ձայներիզը "Mixology"
Կենսագրութիւն
Վահէն լրջորէն սկսեր է մտածել երաժշտութեան մասին, երբ արդէն Գանատայի Վանքուվըր քաղաքի Բրիտանական (University of British Columbia) Քոլումպիայի համալսարանի շրջանաւարտ էր։ Ան Պսակաւոր Արուեստի կոչում ստացեր է «Ընդհանուր Գիտութիւններու»՝ մասնագիտանալով  (Biology) կենսաբանութեան մէջ։ Այդ ընթացքին Վահէն արդէն կլանուած էր պարով եւ, ըլլալով մասնագէտ  միջազգային լատին-ամերիկեան պարահանդէսային ոճի պարող, ՛՛Salsegnochu՛՛ պարային խումբի համահիմնադիրն ու պարուսոյց էր։ Այս ամէնուն զուգահեռ՝ Ատիս Ապեպայի մէջ Վահէն կ'երգէր “The Motley Singers” երգչախումբի մէջ՝ որպէս առաջատար թենոր։
Համալսարանը աւարտելէն յետոյ Վահէն 3 տարիէն աւելի աշխատեր է արեւտուրի ոլորտին մէջ եւ 2008 թուականին, ձգելով  իր հիմնական աշխատանքը, ամբողջութեամբ նուիրուեր է երաժշտութեանը։ Իր ընկերներ Bitik Emlaelu Պիթիք Էմլաէլու եւ (Ledj Leo) Լէճ Լէոի աջակցութեամբ միացեր է ‘’Z Beyaynetus’’ խումբին: Շուտով, DC-էն ժամանած եւ Եթովպիոյ մէջ հաստատուած արտադրող եւ կատարող Քենի Ալենը, լսելով Վահէին տեղի ժամանացային վայրերէն մէկուն մէջ, առաջարկեր է իրեն դառնալ իր օգնական երգիչը ‘’251 Band’’ խումբի ալպոմի թողարկման ժամանակ: Առաջարկն ընդունելէն յետոյ Վահէն դարձեր է անոր հիմնական օգնական երգիչը ու աշխատեր անոր հետ երկար տարիիներ՝ հանդէս գալով տեղի երաժշտական փառատօններուն եւ  այլ միջոցառումներու ընթացքին: Հետագային, որոշելով փոփոխութիւն մտցնել իր ժանրի եւ երգացանկի մէջ, Վահէն միացեր է ‘’Eshee Havana’’ սալսա խումբին: Ան աշխատեր է եթովպական երգերու բնագիր ռեմիքսներու՝ սալսա ոճի փոխակերպումներու վրայ: 2011 թուականին ‘’Big Brother Africa’’ ելոյթ ժամանակ հասեր է եզրափակիչ փուլ:
Վահէն գրեր է իր առաջին երգի՝ “Life or Something Like it” բառերը եւ Միքայել Հաիլուի հետ միասին գործիքաւորեր եւեւ ձայնագրեր են երգը 2010 թուականին։ Ոգեշնչուելով եւ խանդավառուելով՝ Վահէն սկսեր է ստեղծել իր երգերը ու գրել սեփական երգերու բառերը։  2012 թուականին իր “Don’t Stop” սինկլը առաջադրուեր է Armenian Pulse Music Award-ի մէջ՝ որպէս հայ կատարողի լաւագոյն անգլերէն երգ եւ օնլայն քուէարկութեամբ գրաւեր է 3-րդ տեղը։
2012 թուականի Նոյեմբերին Վահէն աւարտին հասցուցեր է իր “Mixology” ձայներիզն ու թողարկել զայն անվճար։	2013 թուականի Մայիսին Վահէն թողարկեր է ‘’Yene Tizita’’ երգի տեսահոլովակը, որ թարգմանաբար կը նշանակէ կարօտ կամ յիշողութիւններ: Այն հին եթովպական երգի վերաթողարկումն էր: Տեսահոլովակի տնօրէնն ու արտադրողները եղեր են Արամազդ Գալայճեանն ու Մուլուկեթա Ամարուն: Մօտ 2 տարի է ի վեր Վահէն ‘’Zemen Band’’ խումբի մենակատարն է: Ան աշխատեր է եթովպական երգիչներ Zeritu Kebede եւ Michael Belayneh-ի հետ եւ Nubian Arc Band երաժշտական խումբին հետ: Ան նաեւ հանդէս եկեր է որպէս օգնական երգիչ եւ համերգի առաջին կատարող Ledj Leo, Abby Lakew, Nhatty, Tsedenya Gebremarkos, Eyob Mekonnen, Shewandagn Hailu-ի համար, ինչպէս նաեւ ելոյթ ունեցեր է ափրիկեցի արուեստագէտներ Oliver Mtukudzi, Vee and Liz Ogumbo-ի հետ, երբ անոնք հիւրախաղերով հանդէս եկեր են Եթովպիայի մէջ:
Վահէն թղթակցեր է Addis Ababa-ի մէջ հրատարակուող Zoma Magazine-ին եւ կրնայ ազատօրէն իր միտքերը արտայայտել հայերէնով, անգլերէնով, ամհարերէնով, իտալերէնով եւ ֆրանսերէնով:
Հետագային Վահէն մտադիր է թողարկել եւս 2 ձայներիզ, որոնցմէ մէկը կ'ըլլայ ամբողջութեամբ հայկական, միւսը՝ եթովպական, համարժէք մշակութային-երաժշտական տարրերով՝ ներկայացնելով մշակութային այն խառնուրդը, որմէ ինքը կը սերի:
2015 թուականի Մայիսին որպէս Genealogy սուփերխումբի անդամ, ներկայացուցեր է Հայաստանը Եւրոտեսիլ 2015 երգի մրցոյթին ՝ (Eurovision Song Contest), որ տեղի ունեցեր է Աւստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայի մէջ :
Գողթանիկ (Արցախ)
Գողթանիկ, գիւղական համայնք Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան Քաշաթաղի շրջանին մէջ: Կը գտնուի հանրապետութեան հիւսիս արեւմտեան կողմը։ Բերձորէն 30 Քմ հեռաւորութեան վրայ, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտէն՝ 80 Քմ հեռաւորութեան վրայ։
Շրջանը բարձր է եւ լեռնային, ունի 1927,5 հա տարածք, որմէ 428,3 հա կ'օգտագործուի գիւղատնտեսութեան, 1403,5 հա անտառային հողեր են։ Գողթանիկի սահմանային գօտիով կը հոսի Շալվա գետին վտակը։ Ազատագրուած է Մարտ 1993-ին, բնակուած է 1994-ին՝ Ազրպէյճանէն բռնագաղթած հայ փախստականներով։
Քաշաթաղի Գողթանիկ գիւղին դպրոցին մէջ 2017-էն ի վեր ստեղծագործարան մը կը գործէ, ուր առկայ են ձեռագործի, տիկնիկային թատրոնի, թուղթէ եւ կերպընկալէ  իրերու վերամշակման եւ բնապահպանական խմբակներ: Գողթանիկի   ստեղծագործարան կը յաճախեն դպրոցին 32 աշակերտները ։
27 Սեպտեմբերին Ազրպէյճանի կողմէ Արցախի Հանրապետութեան դէմ սկսած պատերազմական գործողութիւններուն իբրեւ հետեւանք Ազրպէյճանի վերահսկողութեան տակ կ'անցնի Գողթանիկ գիւղը :
Բնակչութիւն
Գողթանիկ ունի 103 բնակիչ, որոնք գլխաւորաբար կը զբաղին գիւղատնտեսութեամբ՝ անասնապահութեամբ եւ հողագործութեամբ:
Պատմամշակութային յուշարձաններ
Համայնքին պատմամշակութային յուշարձաններն են՝ խաչքար (ԺԲ.-ԺԳ. դարեր), խաչքար (ԺԳ. դար), խաչքար (ԺԷ.-ԺԸ. դարեր), խաչքար (ԺԸ. դար), կամուրջ «Կոտրած»:
Աստղակենսաբանութիւն
Աստղակենսաբանութիւն (էքզոկենսաբանութիւն), գիտութիւն, որուն ուսումնասիրման առարկան կեանքի ծագումը, բնաշրջումն ու տարածումը տիեզերքի մէջ: Աստղակենսաբանութիւնը կը հիմնուի բնագիտութեան, քիմիագիտութեան, աստղագիտութեան, կենսաբանութեան, կազմուած մարմիններու եւ անոնց շրջապատի փոխյարաբերութեանց ուսումնասիրութեան, հնէաբանութեան, աշխարհագրութեան եւ երկրաբանութեան նուաճումներու վրայ՝ նպատակ ունենալով ուսումնասիրել այլ մոլորակներուն վրայ կեանքի ծագումի հաւանականութիւնը : Շատ խնդիրներու լուծման ժամանակ մարդու տիեզերական տարածութիւն աշխուժ մուտք ունենալու հետեւանքով աստղակենսաբանութիւնը սերտօրէն կ'առնչուի Տիեզերական կենսաբանութեան եւ Տիեզերական բժշկութեան հետ: Աստղակենսաբանութիւնը կ'որոնէ կեանքի համար բարենպաստ պայմաններ ինչպէս Արեգակնային համակարգին մէջ, այնպէս ալ անոր սահմաններէն դուրս եւ կեանքի զարգացման հաւանականութիւնը երկրի եւ տիեզերքի բարդ պայմաններուն մէչ (ինչպէս նաեւ նախակենսաբանական քիմիագիտութեան ապացոյցներու որոնումին եւ լապորատոր ու գործնական հետազօտութիւններ երկրի վրայ կեանքի զարգացման վաղ շրջաններու ուսումնասիրման համար):