cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ելենա Թոնունց
Մանկութիւն
Ելենա Թոնունցը ծնած է 1954 թուականին Մագատանի մէջ։ Հայրը՝ ծովային նաւատորմի սպայ էր, որ Ելենայի մէջ սերմանած էր մարզանքի հանդէպ սէրը։ Մինչեւ հինգերորդ դասարանը աղջնակը լրջօրէն կը զբաղէր գեղարուեստական մարմնամարզութեամբ։ Բացի այդ, երկար ժամեր կ'անցնէր պալէթի արհեստանոցին մէջ։
Ելենան յաջողութեամբ կը համատեղէր մարզանքն ու պալէթը ուսման հետ։ Կը սորվէր գերազանց յառաջադիմութեամբ, պարբերաբար առաջին տեղերն կը զբաղեցնէր թուաբանութեան, բնագիտութեան ու քիմիագիտութեան նիւթերուն մէջ։ Այդ պատճառով նախքան մասնագիտութիւնը ընտրել առաջին հերթին մտածեց արհեստից բուհեր ընդունուելու մասին։
Չկայացած Երկրաբան
Ելենան տեղափոխուեցաւ Մոսկուա եւ շուտով ընդունուեցաւ Պետական համալսարանի երկրաբանական դպրոց։ Սակայն ուսման ընթացքին հասկցաւ, որ երկրաբանութիւնը իրը չէ։ 1976 թուականին աւարտեց համալսարանը։ Այդ տարիներուն երիտասարդ մասնագէտները կ'ուղարկէին տարբեր հաստատութիւններ եւ ընկերութիւններ, ուր վերջիններս պէտք է աշխատէին 3 տարի։ Ելենային ուղարկեցին Քրասնոյարսկի երկրամասի Տիւնոքորսկի քաղաք՝ Նիւթական հումքի համամիութենական հաստատութիւն։ Կեանքի պայմանները ծանր էին այնտեղ․ բարաքը բաց դաշտի վրայ էր, հաստատութիւն պէտք է հասներ ոտքով։ Ելենան որոշեց չերթալ աշխատանքի։
Աղջկան սկսան փնտրել։ Ան, գրանցելով Կորքիի իր բարեկամներուն մօտ, մնաց ապրելու Մոսկուայի, մէջ տեղաւորուեցաւ աշխատանքի որպէս հաւաքարար եւ պատրատուեցաւ թատերական բուհ ընդունուելուն։
Դերասանուհի
Ելենա Թոնունցը ընդունուեցաւ Ռուսաստանի թատերարուեստի համալսարան (ГИТИС)՝ Կոնստանդին Միխայլովի դասարան։ Առաջին եռամսեակին արդեն խաղաց առաջին դերը Փաւել Արսենովի «Զգացմունքներու Խռովք» ֆիլմին մէջ։ Մինչեւ 1981 թուականը՝ համալսարանը աւարտելը, նկարահանուեցաւ ֆանտաստիկ «Օրիոնի հանգոյցը» (Էա) ֆիլմին մէչ, «Նկարիչի կնոջ դիմանկարը» երաժշտական թատերգութեան մէջ (Վարիա), «Դիմականդես» երաժշտական կոմեդիայի մէջ (Նինայի Հիւրը)։
Դերասանուհիի առաջին մեծ յաջողութիւնը Կալիի դերն էր՝ բեմավարներ Վիքթոր Մակարովի եւ Ալեքսանդր Փոլիննիկովի «Պահպանէք Կանանց» երաժշտական կատակերգութեան մէչ։ Դերասանուհիի խաղընկերներն էին Մարինա Շիմանսքայան, Անտրէյ Կրատովը, Իկոր Սկլեարը, Ալգկս Արլաուսկասը, իսկ այս ուրախ պատմութեան բոլոր գործողութիւնները կ'ընթանային Եուրի Անտոնովի երգերու տակ։ Դերասանուհին խոստովանած է, որ նկարահանման ժամանակ իր ֆիզիկական պատրաստուածութիւնը շատ օգնած է իրեն։
Ելենա Թոնունցը աշխուժօրէն կը նկարահանուէր շարժապատկերի մէջ։ Հանդիսատեսը յիշեց անոր Շահերիզատէի կերպարէն «Շահերիզատէի Եւս Մէկ Գիշերը․․․», «Շահերիզատէի Նոր Հեքիաթները» եւ «Շահերիզատէի Վերջին Գիշերը» ֆիլմերուն մէջ։ Աննկատ չանցան նաեւ անոր դերերը «Գտիր Երջանկութեան Համար Պայտ» (Աննա Անտրիեշ եւ Աննուշկա) շարժապատկերի վիպակին մէջ, «Շանս» ֆանտաստիկ կատակերգութեան մէջ (Վանտա Սավիչը երիտասարդ տարիքին), «Այլմոլորակայինը» (Իկորի աշխատակիցը), «Երբ արձագանքը Ետ Կու Գայ» (Լեյլա Պատալովա) թատերգութեան մէջ։
Բեմավարուհի
1992 թուականին աւարտեց ՎԳԻԿ-ը, իսկ 1994 թուականին պաստար բարձրացաւ անոր երկրորդ ֆիլմը՝ «Ես քեզ ոչ մի տեղ բաց չեմ թողնի»։
Կեանքի վերջին տարիներուն պարբերաբար ոչ մեծ դերերով կը նկարահանուէր շարժապատկերի մէջ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:17 Յուլիսի ծնածներ Ստորոգութիւն:Ռուս բեմավարներ Ստորոգութիւն:Ռուս ֆիլմ պատրաստողներ Ստորոգութիւն:Ռուս դերասանուհիներ
Աննա Մայրիկ
Աննա Մայրիկ, Յեղափոխական գործիչ եւ հայուհի մը որ կը նուիրէ իր կեանքը ժողովուրդին ծառայելու։
Կենսագրութիւն
Աննա Մայրիկը ծնած է 1847-ին խուլբի շրջանի Ահրոնք գիւղը՝ այդ ատենուան մտաւորական կեդրոն մը։ Աննա Ահրոնքի իշխաններէն Խչէենց տան միակ աղջիկն էր եւ իր ազգական էր յեղափոխական դէմքերէն Հրայր Դժոխք։ 1865-ին ամուսնացաւ Մանկոյենց իշխանական տան Ղազարին հետ։ Աննային գիւղապետ՝ Իշխան Գրգոն դաւադաբար սպաննուեցաւ քիւրտ Միրզա աղայի կողմէ։ Գիւղին բնակչութիւնը հաւաքուած էր եկեղեցիին առջեւ, երբ Աննա անցաւ գլխուն լաչակը հանելով իշխաններուն կը յանձնարարէ որ Գրգոյի վրէժը լուծէն։ Երիտասարդները «շաշխան» հրացաններով, բահ ու բրիչով զինուեցան։ Ահրոնքցիներուն վրէժին զոհ չդառնալու համար, քիւրտը արդէն փախած էր։ Կատղած Ահրոնքցիները անոր հսկայ շէնքը՝ մէկ ժամէն քանդեցին։ Ահրոնքցիներուն ըմբոստութեան շնորհիւ, շրջանի հայ գիւղերը ազատեցան Միրզա Աղային բռնապետութենէն։ Հետագային, Ահրոնքցիներուն օրինակով, այլ շրջաններ ալ քիւրտ աշիրէթապետերուն ախորժակները սանձէին։
Իշխան Գրգոյի մահէն ետք, Մանկոյենց տունն էր գիւղին առաջաւորը եւ ամենահարուստը։ Երբ Միացեալ Ընկերութիւնը Տալւորիկի եւ Խուլբի շրջաններուն համար Ահրոնքի մէջ դպրոց բացաւ, Աննա Մայրիկը իր վրայ առաւ ուսուցչուհիները եւ դուրսէն եկած աշակերտները տեղաւորելու գործը եւ գիւղացի կիները կազմակերպեց՝ անոնց կարիքները հոգալու համար։
Աննա Մայրիկը գիւղին մէջ տեղի ունեցող բոլոր կուսակցական (ՀՅԴ) կարեւոր ժողովներուն կը մասնակցէր եւ իր կարծիքը կը յայտնէր։ 1889-1890 թուականներուն Համիտէի գունդեր կազմուեցան եւ կառավարութիւնր սկսաւ քիւրտերը զինել։ Այս առթիւ Ահրոնքի մէջ խորհրդակցելու հաւաքուեցան Միհրան Տամատեան, Մշոյ Ս. Կարապետ Վանքի Վանահայր՝ Վարդան Վարդապետ, Հրայր Դժոխք եւ Սասնոյ Իշխանները։ Աննա Մայրիկ ժողովին թելադրեց մէջտեղէն վերցնել քիւրտերու պարագլուխները, որպէսզի թշնամին առանց ղեկավարութեան մնայ։
1887-1890-ին լարուած վիճակ մը կը տիրէր Հայութեան եւ քիւրտերուն միջեւ։ Աննա Մայրիկի ցուցմունքով զինուելու պատրաստութիւն տեսնուեցան. կապար եւ վառօդ կեդրոնացուցին Ահրոնքի մէջ եւ ապա ուղարկեցին ուրիշ շրջաններ։ Փոխադրողները միաժամանակ սուրհանդակի դեր կը կատարէին։ Իսկ եթէ որեւէ գործի համար նիւթական կարիք կը ստեղծուէր, Աննա Մայրիկը անմիջապէս պէտք եղածը կը հոգար։
1891 թուականին Սասունի մէջ սկսան Հայ-Քրտական կռիւները՝ այդ երկու ժողովուրդներուն իրաւունքի սահմանները ճշդելու համար։ Սասունցիներուն ընդհանուր հրամանատարն էր Շենիկի Իշխան Գրգոն եւ կռիւներուն մէջ մեծ դերակատարութիւն կը խաղայ Հրայր Դժոխքն ու Աննա Մայրիկը։ Գիւղի երիտասարդները վառօդ կը ծէծէին եւ շալակաւորները պաշարը կը հասցնէին Իշխան Գրգոյին։ Աննա Մայրիկ ալ աշխատանքները կը կառավարէր, կը կերակրէր աշխատաւորները եւ շալակաւորներուն հետ տեղեկութիւններ կը հասցնէր Անտոքի պաշտպաններուն՝ աշիրէթական շարժումներու մասին։ Սասունցիներուն յաջողութիւնները կորով ներշնչեցին բոլորին։ 1892-ին Գէորգ Չաւուշ միացաւ Իշխան Գրգոյին։ Իսկ, Աննա Մայրիկի քաջալերանքով, կիներու խումբեր իրենց մասնակցութիւնը բերին կռիւներուն բարձրունքներէն ժայռեր գլորելով եւ իրենց ծանրութեան տակ ճզմելով թշնամի բազմութիւնը, որ դէպի վերերը կը մագլցէր։
1894-ին, երբ Թուրք կանոնաւոր զօրքը եւ քիւրտ աշիրէթները միասնաբար յարձակեցան Սասունցիներուն վրայ, ժողովուրդը առանձինն կռուելով պարտուեցաւ եւ ժողովրդական ուժերու ղեկավար Իշխան Գրգոն սպաննուեցաւ, իսկ Հրայր Դժոխք ձերբակալուեցաւ։ Աննա Մայրիկ, խուլբի հայ գիւղերուն մէջ տեղաւորեց նահանջող ուժերը, հալածական ընտանիքներն ու որբերը եւ այդ ձմեռ ինք հոգաց անոնց կարիքները։ Այս թուականներու դէպքերու ընթացքին ահրոնքցիները լուր առին, թէ զինուած քիւրտերու խումբ մը Ահրոնքէն պիտի անցնէր եւ ճաշի պիտի մնար։ Աննա Մայրիկ կարգադրեց որ գիւղը ամբողջովին դատարկուի եւ ժողովուրդը լեռ ապաստանի։ Գիւղին մէջ ինք եւ իրեն օգնական 20 կիներ մնացին միայն։ Հիւրասիրութեան պատշաճ պատրաստութիւնները տեսնելէ ետք, երբ զինեալ քիւրտերու խումբը հասաւ, առանձինն, առանց երբեք ընկրկելու, Մայրիկը դիմաւորեց զանոնք։ Ճաշէն ետք, երբ զինուորներէն մէկը թանի պղինձէ թասը կը փորձէր գողնալ, Աննա օձիքէն բռնէ։ Երբ քիւրտը գողութիւնե կ՚ուռանայ ան ապտակ կը զառնէ եւ աշիրէթապետին խիստ դատողութեան կը յանձնէ։
1904-ի ապտամբութեան ձախողութենէն ետք, Գալուստ կը բանտարկուի։ Շրջանի ղեկավար դարձաւ Աննա Մայրիկ եւ տղուն վրէժը լուծեց։ Իր հրահանգով Ահրոնքի սահմաններուն մօտեցող թշնամին կ՚իյնար եւ շրջակայ հայ գիւղերը կը մնային անձեռնմխելի։ Ան կազմակերպեց նաեւ շրջանի կիները, մանաւանդ որ այր մարդոց մեծամասնութիւնը կամ բանտարկուած, կամ լեռները ապաստանած էին, իսկ գործելու պարագային՝ անմիջապէս կասկած կ՚արթնցնէին։ Ան շատ յաճախ բողոքի կ՚երթար կառավարական կեդրոն պաշտօնեայի մը դէմ բողոքելու։
1908-ի, Սահմանադրութեան հռչակումէն ետք, Գալուստ բանտէն ազատեցաւ։ Աննա Մայրիկ սահմանադրութենէն ետք, ոչ միայն շարունակեց իրենց շրջանները զինելու գործը՛ այլեւ տնտեսութիւնը քանդուած գիւղացիներուն նիւթապէս օգնեց։
1911-ին Աննա Մայրիկը Երուսաղէմ ուխտի գնաց, յետոյ ալ Պոլիս անցաւ ուր իր երկու կրտսեր որդիները ուսանող էին։ Հոն շատ հիասթափուած մնաց որովհետեւ տեսաւ որ ժողովուրդին մասին մտածող չկար։ Վերադառձաւ Ահրոնք եւ հոն նուիրուեցաւ արդէն ուսուցիչներու սերունդ մե տուած դպրոցին, ուր 15 թոռներ կը հաշուէր։ Ան շատ հպարտ էր իր որդիին Գալուստի կատարած կազմակերպչական աշխատանքներով։
1915-ին թուրք կառավարութիւնը որոշեց շրջաններու ղեկավարները դաւադրութեամբ մէջտեղէն վերցնել՝ ժողովուրդը անգլուխ ձգելու համար, իր որդիներուն խորհուրդ տուաւ իր երեք զաւակներուն՝ Աբրահամին, Գալուստին, Գէորգին, որ լեռ բարձրանան։ Սակայն իշխանները չուզեցին կռիւի տեղի տալ։ Արդէն կուսակցական հրահանգ ալ կար, որ ոչ ոք կռիւի նախաձեռնութիւն ստանձնէ։ Կարծողներ ալ կային որ դրամով կարելի է հարցը կարգադրել։ Երեք զաւակները յանձնուեցաւ եւ զինուորներուն հետ ճամբայ ըլան դէպի Փասուր, իսկ Աննա Մայրիկ ծրար մը ոսկի առնելով անոնց հետեւեցաւ։ երբ զաւակները բանտ նետուեցան, Մայրիկը գայմագամին ներկայացաւ եւ դրամական երաշխաւորութեան փոխարէն՝ խնդրեց որ ազատ արձակուին։ Թուրքը կոպտօրէն պատասխանեց, իսկ Աննա Մայրիկ սպառնաց որ երեք տղայ եւս ունի, որոնք իրենց վրէժը պիտի լուծեն։ Հայ կնոջ համարձակութենէն ջղայնացած եւ անոր շարժումներէն կասկածելով, թուրքը զայն խուզարկել տուաւ եւ երբ գօտիին ծալքերէն ատրճանակ մը գտան, իբրեւ ոճրագործ բանտարկեցին։
Հաւանական յարձակումէ մը վախնալով, շղթայակամ Աննա Մայրիկ եւ երեք զաւակները դէպի Կէնճ ճամբայ հանեցին՝ այնտեղէն ալ Մուշ ղրկելու համար։ Ճամբան Գալուստն ու Գէորգը փորձեցին փախչիլ, բայց զինուորներուն համազարկին բռնուելով նահատակուեցան։ Մուշ հասնելուն, զիրենք խառնեցին շրջանի կալանաւորուած յայտնի դէմքերուն։ Այսպէսով Աննա Մայրիկ եւ Վարդան Վարդապետ դարձեալ հանդիպեցան։ Մայրիկը վարդապետին դառնօրէն յիշեցուց իր քարոզած խոհեմութեան արդիւնքներուն մասին, մինչ անզօր Վարդապետը ընկճուած ու շշմած էր ժողովուրդի ճակատագրին համար։ Բանտարկեալները ճամբայ հանեցին դէպի Պիթլիս։ Բերդակ տանող ճամբուն վրայ, ձորի մը մէջ ճիւաղային ձեռքեր քարիւղ թափեցին անոնց վրայ եւ կրակի տուին։
307 (թիւ)
306 (երեք հարիւր եօթ) կենտ եռանիշ բնական թիւ է 306-ի եւ 308-ի միջեւ
Մինաս Գաբամաճեան
Մինաս Գաբամաճեան, հայ մանկավարժ եւ խմբագիր։
Ծնած է Կ. Պոլիս, ուր ստացած է կրթութիւնը, նուիրուած է ուսուցչութեան։ Մանկավարժութեան զուգընթաց զբաղած է գրականութեամբ եւ հրապարակախօսութեամբ։
1863-ին հրատարակած է «Զեփիւռ հայրենեաց» կիսամեայ հանդէսը, 1870-ին՝ « Հայրենիք » շաբաթաթերթը, 1877-ին՝ «Ապագայ» օրաթերթը , իսկ 1879-ի Սեպտեմբերէն «Լոյս» շաբաթաթերթը , իբրեւ խմբագիր հրաւիրելով Յակոբ Պարոնեանը։
Հրատարակած է քանի մը դասագիրքեր, ինչպէս՝
Մահէնմի քանի մը տարի առաջ կարճ ժամանակով դարձեալ դիմած է խմբագրական աշխատանքին, հրատարակելով « Ծաղիկ » հանդէսը ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ մանկավարժներ Ստորոգութիւն:Հայ խմբագիրներ
Արթուր Աբրահամ
Արթուր Աբրահամ (Աւետիք Աբրահամեան, ), հայ բռնցքամարտիկ,«WBO»-ի վարկածով աշխարհի ախոյեան։
Կենսագրութիւն
Ծնած է Երեւան: Ան 2004-էն ի վեր կը բնակի Պերլին: ՀՀ քաղաքացի ըլլալէ բացի` 2005 թուականէն ունի նաեւ Գերմանիոյ քաղաքացիութիւն :
Հայոց բանակին մէջ ծառայած բռնցքամարտիկը Հայաստանի զինուած ուժերու «Անդրանիկ Օզանեան» շքանշանին արժանացած է :
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ մարզիկներ
Աննա Ռատիուս
Կենսագրութիւն
Ճարտարապետի դուստր է: Մեծցած է Քարաւաճոյի մէջ։ 10 տարեկանին կորսնցուցած է մօրը: Մեծցած է հարազատներու ընտանիքին մէտ: 1871-ին ամուսնացած է բանկիր Էմիլիօ Ռատիուսի հետ: 1875-ից յաճախած է գրական խմբակներ, որտեղ ծանօթացած է գրական վերիզմ ուղղութեան յայտնի ներկայացուցիչներ Ճովանի Վերկայի եւ Լուիճի Քապուանայի հետ: Ինքը եւս կը յարէր այդ ուղղութեան:
Ստեղծագործութիւն
Անոր առաջին` «Il Pungolo» պատմուածքը հրատարակուած է 1875-ին: Համագործակցած է շարք մը գրական ամսագրերու հետ: 1890-ին հիմնած է իր «Vita Intima» ամսագիրը: Իր պատմուածքներուն ու վէպերուն, որոնք յաճախ կը վերաբերէին ընկերային թեմաներու, Ա. Ռատիուսը կը ցուցաբերէ մեծ դիտողականութիւն եւ համարձակօրէն կը պատկերէ իր ժամանակակից կեանքի տհաճ կողմերը: Առաջին անգամ իր վրայ ուշադրութիւն հրաւիրած է «Marcello», «Un Romanzo», «Addio», «Un nido», «Vecchie catene» եւ այլ պատմուածքներով: Աւելի ուշ անոր կողմէ հրատարակուած են «Iride» (1880) պատմուածքներու ժողովածուն եւ «Il castigo», «Il maritò dell’amica», «Teresa», «Senio», «Nel sogno» (1893) վէպերը: Չնայած յաջողութեանն ու յայտնիութեան, Ա. Ռատիուսը կը կարծէր, որ կնոջ տեղը ընտանիքին եւ տան մէջ է` համարելով այդ իսկական իքականութիւն:
Մահացած է Միլանի մէջ, օնկոլոգիական հիւանդութիւնէ: Մահէն առաջ ան թելադրած է իր յուշերը, որոնք տպագրուած են յետմահու` «19-րդ դարու երիտասարդ մարդու դիմանկարը» խորագրով:
Թաղուած է Միլանի յիշատակի գերեզմանատան մէջ։
19 Մայիս
19 Մայիս, տարուան 139-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 140-րդ) օրն է։
Դէպքեր
1915․ Վան կը մտնէ առաջին հայ կամաւորական խումբը՝ Դաշնակցական Խեչոյի ղեկավարութեամբ
Տօներ
Ստորոգութիւն:Մայիս
308 (թիւ)
308 (երեք հարիւր ութ) զոյգ եռանիշ բնական թիւ է 307-ի եւ 309-ի միջեւ
Աննա Սաղպազարեան/Ավազարկղ05
Աղբիւրներ
Առողջութիւնն Ու Սնունդը Գոհար Վարդանեան Քեշիշեան Պէյրութ 2007
Վարդան Փիրանեան
Վարդան Փիրանեան (Յակոբ, 1885, Կիւրին, Սեբաստիոյ նահանգ - 1918, Պաղեստին), հայ բժիշկ։
Կենսագրութիւն
Ծնած է 1885 թուականին Սեբաստիոյ նահանգի Կիւրին գիւղաքաղաքին մէջ, հայ աւետարանական ընտանիքի մէջ։ Աւարտած է Այնթէպ գոլէճը եւ ստացած՝ «պսա­կա­ւոր ար­ուես­տից» վկայական։ 1917 թուականին աւարտած է Պէյրութի Ամերիկեան համալսարանի բժշկական բաժինը։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի (1914-1918) ընթացքին զօրակոչուած է Օսմանեան բանակ եւ ծառայած, որպէս՝ զինուորական բժիշկ։ 1918 թուականին սպանուած է Պաղեստինի մէջ ծառայելու ընթացքին։
Աղբիւր
Ստորոգութիւն:Հայ բժիշկներ
Հայրենիք Ընկերակցութիւն
«Հայրենիք» Ընկերակցութիւն հրատարակչական տուն Պոսթընի մէջ, ԱՄՆ։ Կապուած է ՀՅԴ-ին: Ունեցած է շարք մը կարեւոր հրատարակութիւններ։
«Հայրենիք» շաբաթաթերթ, երկօրեայ եւ օրաթերթ
«Հայրենիք» շաբաթաթերթը սկսած է լոյս տեսնել 1 Մայիս, 1899, Նիու Եորքի մէջ 240 ամերիկեան տոլար դրամագլուխով եւ փոխադրուած 1899-ին Ուոթըրթաուն, Պոսթընի մօտ, ԱՄՆ։ 1899-1913 ժամանակամիջոցին որպէս շաբաթաթերթ լոյս տեսնելէ ետք, 1913 Յունիսին «Հայրենիք» վերածուած է երկօրեայի, մինչեւ 4 Դեկտեմբեր, 1915։ Այդ թուականին «Հայրենիք» սկսած է լոյս տեսնել որպէս օրաթերթ։ 1991 թուականին, գլխաւորաբար նիւթական պատճառներով, «Հայրենիք»ը կրկին վերածուած է շաբաթաթերթի։
«Հայրենիք» խմբագիրներ` Թովմաս Չարշաֆճեան (1899-1900), Արշակ Վռամեան (1900-1907), Արամ Աշոտ (1904), Նշան Թաշճեան (1907-1908), Սիամանթօ (1909-1911), Յարութիւն Չագմագճեան (1909-1911), Սիմոն Վրացեան (1911-1914), Մանուկ Համբարձումեան (1914-1916), Մերուժան Օզանեան (1916-1918), Սահակ Չթչեան (1918-1922), Նշան Տեստէկիւլեան (1918-1922), Մինաս Վերածին (1918-1922), Ռուբէն Դարբինեան (1922-1968), Վալադ Վալադեան (1948-1952), Գուրգէն Մխիթարեան (1952-1963), Խոսրով Ներսէսեան (1960-1978), Վարդգէս Ահարոնեան (1948-1952), Երուանդ Խաթանասեան (1963-1968), Մինաս Թէօլէօլեան (1968-1979), Գէորգ Տօնապետեան (1976-1996), Վաչէ Բրուտեան (1989-1993), Վահագն Գարագաշեան (1995-1999), Խաժակ Մկրտիչեան (1999-2008)
Անգլերէն բաժնի խմբագիրներ՝ Խաչիկ Մուրատեան (2007-2014), Նանոր Պարսումեան (2010-2014) (2014-2016), Ռուբէն Ճանպազեան (2016-2018):
Շաբաթաթերթ, երկօրեայ թէ օրաթերթ, աւելի քան հարիւր տարիներու իր կեանքով, «Հայրենիք»ը հայ մամուլի ներկայ իրականութեան մէջ հայ լրագիրներու նահապետն է։ Անոր կը յաջորդեն Պոլսոյ «Ժամանակ»ը եւ Լոս Անճելոսի «Ասպարէզ»ը, որոնց ծննդեան թուականը 1908 է։
«Hairenik Weekly» / «Armenian Weekly»
Հայատառ այս իրագործումներու կողքին, «Հայրենիք» Ընկերակցութիւնը լոյս ընծայած է անգլիատառ ՝ «Armenian Weekly» հրատարակութիւնը (կամ «Արմինիըն Ուիքլի») (1934-էն սկսեալ)։ Լոյս կը տեսնէ 1934 թուականէն, Ուոթըրթաունի մէջ, Պոսթըն-ի մօտ անգլերէն լեզուով։
Սկզբնական շրջանին կը կոչուէր «Hairenik Weekly» (1934-1969) («Հայրենիք շաբաթաթերթ») իսկ 1969-էն ի վեր «Armenian Weekly» («Հայկական շաբաթաթերթ»)։
ՀՅԴ Ամերիկայի արեւելեան շրջանի կեդրոնական կոմիտէի անգլիատառ պաշտօնաթերթ։ Ամերիկաբնակ անգլախոս հայ երիտասարդութիւնը յաղորդակից կը դարձնէ ՀՅԴ գաղափարախօսութեանը, Հայ դատի խնդիրներուն, հայ ժողովուրդի հին ու նոր պատմութեանը, մշակոյթին։ Առաջին անգամ այս թերթի էջերուն մէջ տպագրուած է Ուիլեամ Սարոյեանի անդրանիկ պատմուածքը։
«Armenian Review»
«Հայրենիք» Ընկերակցութիւնը լոյս ընծայած է նաեւ անգլիատառ ՝ «Armenian Review» պարբերաթերթը 1949-1978։ Վերջինիս պատասխանատուութիւնը 1978-էն ի վեր ստանձնած է ՀՅԴ Բիւրոն եւ զայն լոյս ընծայած որպէս եռամսեայ ակադեմական անգլիատառ պարբերաթերթ։
Գիրքեր
Մամլոյ այս հրատարակութիւններու կողքին, «Հայրենիք» Ընկերակցութիւնը լոյս ընծայած է նաեւ մեծ թիւով հայատառ եւ անգլիատառ գիրքեր։
Կարապետ Գարագաշեան
Կարապետ Գարագաշեան, հայ հրապարակախօս, թարգմանիչ եւ խմբագիր։
Կենսագրութիւն
Ծնած է Կ. Պոլիս, ուր ստացած է նախնական կրթութիւնը, ապա մեկնած է Փարիզ՝ ուսումը շարունակելու։
1885-ին վերադարձած է Պոլիս, պաշտօնաւարած Ելեւմտական նախարարութեան մէջ։ Աշխատակցած է բազմաթիւ թերթերու։ Խմբագրած է «Գազետ էքոնոմիքէ ֆինանսիէ» շաբաթաթերթը՝ ֆրանսերէն։
Ֆրանսական գեղարուեստական գրականութենէն կատարած է թարգմանութիւններ, որոնք հրատարակած է առանձին գրքոյկներով, ինչպէս՝
Աղբյուրներ
Ստորոգութիւն:Հայ հրապարակախօսներ Ստորոգութիւն:Հայ թարգմանիչներ Ստորոգութիւն:Հայ խմբագիրներ
Մանկութեան Օրեր
Մանկութեան օրեր, Միքայէլ Նալբանդեանի ստեղծագործութիւններէն մին։
Բանաստեղծութեան նկարագիրը
Հոս բանաստեղծը յետադարձ ակնարկով կը քննէ իր կեանքը, սկսած մանկութենէն։ «Կեանքի խորհուրդ» ին սահմանումը կը կատարուի յեղափոխական խոր նուիրումով, նաեւ մտաւորական ուժգին թափով ու յստակութեամբ, որոնք յատուկ էին Նալբանդեանի անհատականութեան։
Միւս կողմէ, գրական արուեստի գետնի վրայ, հոս կրնանք համեմատել արեւմտահայ եւ արեւելահայ բանաստեղծական աւանդութիւնները․ մինչ առաջինը, Պէշիկթաշլեանի եւ Դուրեանի մէջէն, արդէն կ՛երեւի իբր աւելի գեղարուեստական ու մշակեալ, երկրորդը քարոզչական է ու պարզ, աւելի մօտ՝ արձակի ։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Գրականութիւն Ստորոգութիւն:Միքայէլ Նալբանդեան
Արածանի
Արածանի, գետ Հայկական լեռնաշխարհին մէջ։ Հին յունա-հռոմէական աղբիւրներուն մէջ՝ կոչուած է «Արսանիաս» (լատ.՝ Arsanias), ներկայիս թուրքերը կը կոչեն՝ Մուրատ (թուրք.՝ Murat Nehri)։ Կոչուած է նաեւ՝ Արեւելեան Եփրատ, Արզանիա(ս), Արսինէս եւ այլն ։ Միանալով Արեւմտեան Եփրատ ին՝ կ'առաջացնէ Եփրատ գետը։ Երկարութիւնը 722 քմ. է, աւազանը՝ 40000 քմ2։ Հին ժամանակներուն՝ գետը ամբողջութեամբ հոսած է Մեծ Հայք ի թագաւորութեան տարածքով։ Ներկայիս՝ կը հոսի Թուրքիոյ տարածքով։
Հին մատենագիրները՝ Արածանին կը յիշեն իբրեւ ինքնուրոյն գետ եւ ոչ իբրեւ Եփրատի վտակ։ Սկիզբ կ'առնէ Ծաղկանց լեռներ ու հիւսիսային մասէն՝ մօտ 3060 մ. բարձրութենէն։ Վերին հոսանքին մէջ կ'անցնի խոր կիրճով դէպի հիւսիս, ապա հիւսիս-արեւմուտք, դուրս կու գայ Ալաշկերտի դաշտ եւ կը հոսի հարաւ-արեւմտեան ուղղութեամբ։ Արածանիի գլխաւոր վտակներն են՝ Բագրեւանդ ը, Խնուս ը, Բիւրակնը (աջէն), Մանազկերտը, Մեղրագետը, Ճապաղջուրը (ձախէն)։ Կը յորդի Ապրիլ-Մայիսին, դաշտային մասերուն մէջ կ'ողողէ շրջակայ տարածութիւնները. ցած մակարդակը՝ Յուլիս-Օգոստոս ին։ Ձմրան՝ կը սառի։ Թերեւս ուրարտական ժամանակներէն կ'օգտագործուի ոռոգման նպատակներով։
Արածանիի աւազանին մէջ կը գտնուին Վաղարշակերտ, Մուշ, Բալու, Խարբերդ քաղաքները։ Արածանին, որուն հովիտը հայ ժողովուրդի բնօրրաններէն է՝ Հայաստանի սրբազան պաշտամունքի գետը։ Անոր ակունքներու մօտ կը գտնուէր Հայոց զօրքի գլխաւոր բանակատեղին՝ Շահապիւանը, ուր կը գումարուէին աշխարհաժողովներ եւ կը կատարուէին Նաւասարդի տօները։
Ք.Ա. 68-ին, Արածանի ափին տեղի ունեցաւ Արածանիի ճակատամարտ ը՝ հայոց եւ հռոմէական զօրքերու միջեւ։ Հայաստանի մէջ, քրիստոնէութիւնը պաշտօնական կրօնք հռչակուելէ ետք՝ Արածանիի մէջ մկրտուեցան՝ Հայոց թագաւոր՝ Տիգրան Գ., զօրքը եւ ժողովուրդը։
Արածանի աւազանի բնակչութիւնը մինչեւ Մեծ Եղեռն՝ հիմնականին մէջ կը կազմէին հայերը։ Ըստ անոնց մեջ տարածուած աւանդութեան, Արածանիի հովիտին մէջ եղած է դրախտը։
Ռոպեր Քոփթաշ
Ռոպեր Քոփթաշ (Rober Koptaş, ծնած է 10 Օգոստոս 1977, Պոլիս)՝ պոլսահայ մտաւորական, խմբագիր, հրատարակիչ։
Ծնած է 10 Օգոստոս 1977-ին, Պոլիս, որպէս զաւակը սեբաստացի Յակոբջան ու Մարիձա Քոփթաշ ամոլի։
Ան իր կրթութիւնը ստացած է Լուսաւորիչեան վարժարանի, Գարակէօզեան որբանոցի ու Ս․ Խաչ դպրեվանքի մէջ։ Բարձրագոյն կրթութիւնը ստացած է Մարմարայի համալսարանի աշխատանքի տնտեսագիտութեան եւ արդիւնաբերական յարաբերութիւններու ճիւղէն։ Յետբարձրագոյն կրթութիւն ու մագիստրոսի կոչում ստացած է «Պողազիչի» համալսարանի պատմութեան բաժնէն։
Համալսարանական տարիներէն սկսեալ աշխատած է «Արաս» հրատարակչատան խմբագրութեան մէջ։ 2006-էն սկսած էր յօդուածներ ստորագրել «Ակօս»ին մէջ, ուր սկսաւ աշխատիլ 2008-էն վերջ։ 2010-ին, Էթիէն Մահչուպեանէն ետք, ստանձնեց թերթի խմբագրի պաշտօնը, զոր վարեց մինչեւ 2015-ը ու փոխանցեց Եդուարդ Տանձիկեանին։
2015-էն մինչեւ յունիս 2023 թուականը վարած է «Արաս» հրատարակչութեան ընդհանուր խմբագիրի պաշտօնը։
Ունի դուստր մը։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:1977 ծնունդներ Ստորոգութիւն:10 Օգոստոսի ծնածներ Ստորոգութիւն:Պոլիս ծնածներ Ստորոգութիւն:Հայ խմբագիրներ Ստորոգութիւն:Հայ հրատարակիչներ
Ալեքսանդր Ադաբաշեան
Ալեքսանդր Ադաբաշեան, խորհրդային, հայ, ռուս դերասան, նկարիչ, շարժանկար պատրաստող, բեմավար, ՌԽՖՍՀ վաստակաւոր նկարիչ (1983) :
Կենսագրութիւն
Ալեքսանդր Ադաբաշեանը ծնած է 1945 թուականին Մոսկուայի մէջ։ Մայրը՝ Վալենթինա Պարխուտարովան (1917-1995), գերմաներէնի ուսուցչուհի էր։ Հայրը՝ Արտիոմ Ատապաշեանը (1910-1974), ճարտարագէտ էր, ժապաւէնի սարքաւորման եւ շինարարական աշխատանքներու նախարարութեան գլխաւոր կոմիտէի պետը ։ Կինը՝ Քաթերինա Շատրինան (ծն․ 1955) է, դուստրերը՝ Ալեքսանտրա Պոթեխինան (ծն․ 1980), աւարտած է Մոսկուայի Մ․ Լոմոնոսովի անուան պետական համալսարանը, հետաքրքրուած է քրիստոնէութեան պատմութեամբ, Բիւզանդիոնով, Հին Յունաստանով, կը դասաւանդէ յունարէն, Էքաթերինա Ատապաշեանը (ծն․ 1982) կը զբաղի նկարչութեամբ։ Ունի 3 թոռ՝ Ֆիլիփը (2001), Մարիան (2003) եւ Փիոթրը (2006) :
Մանկութիւն եւ պատանեկութիւն
Ալեքսանդր Ադաբաշեանի մանկութիւնը անցած է Մոսկուայի մէջ՝ Նիժնեայա Մասլովկա փողոցին վրայ։ Ծնողները այն ժամանակուան համար արտասովոր որոշում կայացուցին․ երեխան ուսման ուղարկել ֆրանսական դպրոց։ Այդպես Ալեքսանտրը սկսաւ սորվիլ №2 յատուկ դպրոցին մէջ, որ յետագային կոչուեցաւ Ռոմէն Ռոլանի անունով։ Դպրոցը կը համարուէր հեղինակաւոր եւ յայտնի էր լաւ ուսուցիչներով․ ֆրանսերէնը կը դասաւանդուէր առաջին դասարանէն եւ բարձր մակարդակով ։
Ալեքսանtրը աէեն օր դպրոց կ'երթար գծուղիով, որ իրեն մեծ հաճոյք կը պատճառէր եւ շատ կը ցանկանար դառնալ գնացքի ուղեկցորդ։ Ետքը կը ցանկանար դառնալ կրկեսի ծաղրածու․ շատ կը հաւնէր այս մասնագիտութիւնը, որ հնարաւորութիւն կու տար յօրինել, խաղալ եւ նկարել։ Ադաբաշեանը կը մասնակցէր գեղարուեստական տարբեր խմբակներու՝ կը նկարէր, կը սորվէր թատերական արուեստանոցին մէջ։ Երեխաները կը խաղային ֆրանսերէնով բեմադրուած կտորները, իսկ դպրոցական «Մեղուիկ» ներկայացումը, ըստ Անաթոլ Ֆրանսի ստեղծագործութեան, հեռատեսիլի տեսութեամբ առցանց ցուցադրուեցաւ Ժուրաւիովի հրապարակին վրայ եւ դարձաւ ապագայ դերասանի թատերական սկիզբը ։
Ալեքսանդր Ադաբաշեանի երկրորդ դերասանական աշխատանքը, որ ընդգծուեցաւ Մոսկուայի գեղարուեստական թատրոնի դպրոց-արուեստանոցի մանկավարժներու կողմէ, Անթուան տը Սենթ Էքզիւփերիի ստեղծագործութեան հիման վրայ բեմադրուած «Փոքրիկ իշխանը» ներկայացման մեջ դերն էր։ Ալեքսանտրին առաջարկեցին յետագային զբաղիլ դերասանութեամբ, սակայն ան արդէն լրջօրեն տարուած էր նկարչութեամբ եւ որոշեց իր ողջ կեանքը նուիրել այդ մասնագիտութեան ։
Դպրոցական տարիքին Ադաբաշեանը ծանօթացաւ Նիքիթա Միխալկովի հետ։ Ալեքսանդրի ընկերը՝ Ալեքսէյ Շաշկովը, Նիքիթայի ընկերն էր եւ իրենց մօտ ձեւաւորուեցաւ ընկերական հաւաքական, որուն մէջ կը մտնէին նաեւ Վլատիմիր Կրամաթիկովը եւ Անդրէյ Եուրենեւը :
Ստրոկանովի ուսումնարան (այժմ՝ Մոսկուայի բարձրագոյն գեղարուեստական ուսումնարան) անմիջապէս չընդունուեցաւ։ Ադաբաշեանը մէկ տարի աշխատեցաւ նախագծային հաստատութեան մէջ, զուգահեռաբար նախապատրաստական դասընթացքներու կը յաճախէր եւ 1962 թուականին դարձաւ իր երազած բարձրագոյն ուսումնական հաստատութեան մէջ ուսանող ։ 1964 թուականին ուսման ընթացքին Ալեքսանտրը զօրակոչուեցաւ բանակ, ուր ծառայեց 3 տարի։ Ծառայութեան սկիզբը ան կամաւոր գնաց քսանապետներու դպրոց (Քունկուր քաղաք, Փերմի երկրամաս): Որոշ ժամանակ ետք զօրամասին մէջ նկատեցին իր նկարչական ընդունակութիւնները, եւ Ալեքսանտր Ատապաշեանը յայտնուեցաւ սպայակոյտի գրագիրի արտօնեալ պաշտօնին, իսկ ծառայությունը աւարտեցաւ Պոլոկոյէ քաղաքէն ոչ հեռու։ Բանակին մէջ անցուցած 3 տարիներուն ընթացքին ան հասաւ կրել թանկային զօրամասի զինուորական ծառայողի, հրետանի եւ օդաչուի ուսադիրներ։ Ծառայութիւն անցնելով ռազմագիտական նշանակութիւն ունեցող հրթիռային զօրքերուն մէջ՝ Ադաբաշեանը իրեն համար բացայայտեց, որ ելեկտրոնական գործէն աւելի պակաս գլուխ չի հանէր, քան իր՝ բարձրագոյն արհեստից կրթութիւն ունեցող ծառայակիցները։ Ան հասկցաւ, որ շատ բանով պարտական է իր դպրոցին եւ շրջապատին եւ գիտելիքներու մակարդակին, թէեւ այդ տարիներուն միակ գերազանց գնահատականը ստացած էր երգեցողութենէն ։
Ուսանողական տարիներ եւ ասպարեզ
1967 թուականին զօրացրուելով՝ Ալեքսանդր Ադաբաշեանը վերադարձաւ ուսումնարանի 2-րդ դասընթացք, իսկ չորրորդ դասընթացքին անոր կեանքին մէջ մտաւ շարժապատկերը։ Ամառային փորձարական շրջանի ընթացքին սկսաւ աշխատիլ «Հանգիստ օր պատերազմի աւարտին» ֆիլմնի վրայ (Նիքիթա Միխալկովի դիւանագիտական աշխատանքը, 1970): Ստրոկանովի ուսումնարանի ուսանողներուն կը սորվեցնէր աէեն ինչ սեփական ձեռքերով ընել, եւ Ալեքսանդրը պատկերացում ունէր ատաղձագործական, փականագործական եւ նմանատիպ այլ աշխատանքներու մասին, որոնք կը կազմէին բեմանկարչութեան հիմքը։ Անոր բոլոր շարժապատկերի համալսարանները կը սկսէին մեծ վարպետներու հետ աշխատանքէն։ Ալեքսանդրին բախտ վիճակուեցաւ համագործակցիլ բեմանկարիչ Իրինա Շրեթերի հետ, որ վաղուց կ'աշխատէր շարժապատկերի մէջ։ Ադաբաշեանը փորձարական շրջանի ընթացքին կ'իւրացնէր նկարիչ-ձեւաւորողի մասնագիտութիւնը եւ սեփական փորձի հիման վրայ կ'իմանան, թէ ինչ է շարժապատկերը, ինչով կը տարբերի թատրոնէն կամ գեղանկարչութենէն։ Ան սկսաւ աշխատիլ ոչ մէկ պատկերացում ունենալով այդ մասնագիտութեան մասին՝ կը սորվէր ընթացքին, եւ սխալները անխուսափելի էին։ Այդ ամէնը կ'ընթանար Իրինա Վիքթորովնայի հսկողութեան տակ, որ կը ներէր բոլոր սխալները եւ համբերատար կը սորվեցնէր ։
1971 թուականին Ա․ Ադաբաշեանը աւարտեց Մոսկուայի գեղարուեստա-արդիւնաբերական բարձրագոյն ուսումնարանը (մետաղներու գեղարուեստական մշակման դպրոցը): Դերեւս 1970 թուականին որպէս նկարիչ-բեմադրիչ (Ալեքսէյ Ռոտիոնովի հետ համատեղ) մասնակցած է «Պետրուխինի ազգանունը» ֆիլմի նկարահանումներուն, իսկ 1972 թուականին գործարկու Փաւել Լեպեշեւի հետ մեկնեցաւ արդիւնաբերական համագործակցութեան մը մասին փաստագրական ֆիլմ նկարահանելու, ուր ձեռք բերաւ նոր մասնագիտութիւն՝ գործարկուի օգնական։ Անոնք շրջեցան Ռուսիայի մէջ եւ Մերձպալթիքայի մէջ, այնուհետեւ հրաւէր ստացան աշխատելու Պուտիմիր Մետալնիքովի «Բժիշկ Իվենսի լռութիւնը» ֆիլմի վրայ․ Փաւելը ստորջրեայ նկարահանումներու գործարկուն էր, իսկ Ալեքսանդրը՝ օգնականը։ Վերջը նկարահանումները յետաձգուեցան, սակայն ընկերները մէկուկես ամիս ապրեցան Սուտակի մէջ։ Որպէսզի անգործ չնստի, Ադաբաշեանը սկսաւ աշխատիլ Այզեք Զինկերի մօտ որպէս օգնական։ Այզեքը Կ․ Ստանիսլավսկիի անուան թատրոնի զգեստներու նկարիչն էր, որ դարձաւ յայտնի խորհրդաամերիկեան հագուստի ձեւաւորող։ Ան նաեւ կ'օգնէր բեմանկարիչ Լեօնիտ Փերցեւին որպէս գեղազարդիչ․ Ալեքսանդրը միշտ կը ձգտէր փորձ ձեռք բերել մասնագիտականէն եւ ինչ-որ նոր բան սորվիլ ։
Այդ տարիներուն Ալեքսանդր Ադաբաշեանը ամուսնացաւ Փաւել Լեպեշեւի քրոջ՝ Մարինայի հետ։ Այնպէս եղաւ, որ հարսանիքին չկարողացան ներկայ գտնուիլ նորապսակներու ծնողները, եւ միջոցառման հաւաքուեցան շատ երիտասարդներ։ Հիւրերու մէջ էր Անտրէյ Միխալկով-Կոնչալովսկին, որ 1973 թուականին հրաւիրեց Ադաբաշեանին օգնել իրեն «Գործը աւելի կարեւոր է, քան կեանքը» ֆիլմի պատրաստութեան հարցին մէջ։ Ֆիլմը Միջին Ասիոյ շարժապատկերի արոհեստանոցէն մէկուն համար էր։ Միխալկով-Կոնչալովսկին ուրուագծեց պատրաստութիւնը եւ սկսաւ փնտրել համահեղինակ։ Ադաբաշեանը նախկինին երբեք պատրաստութիւններ չէր գրած, սակայն Անդրէյը համբերատար կը բացատրէր, թէ ինչով պատրաստութիւնը կը տարբերի լաւ արձակէն, կը սորվեցնէր նկարագրել բնաւորութիւններ, պատկերացնել, թէ ինչպէս այդ ամէնը կը դիտուի իրականին մէջ՝ գործողութեան մեջ։ Այդպէս Ալեքսանդր Ադաբաշեանի համար բացուեցաւ ստեղծագործական կեանքի նոր էջ ։
«Օտարներուն միջ իւրային, իւրաիններու մէջ օտար» ֆիլմի նկարահունմներու (ըստ Էտուարտ Վոլոտարսկիի եւ Նիքիթա Միխալկովի «Կարմիր ոսկի» պատմուածքի) Ալեքսանտր Ադաբաշեանը Իրինա Շրետերի հետ նկարիչ-բեմադրիչն էր։ Ֆիլմին մէջ կը նկարահանուէին Եուրի Պոկատիրիովը, Անատոլի Սոլոնիցինը, Սերգէյ Շաքուրովը, Ալեքսանտր Պորոխովշչիքովը, Ալեքսանտր Քայտանովսկին: Նկարահանումները կատարուեցան Չեչենօ-Ինկուշետիայի մէջ, որ յայտնի էր բազմազան բնութեամբ՝ բլուրներով, ժայռերով եւ գետերով։ Այնտեղ Ատապաշեանը առաջին անգամ հանդէս եկաւ որպէս դերասան, թէեւ այդ մասնագիտութեան վերաբերեալ ունէր միայն աղոտ պատկերացումներ։ Առաջնելոյթը յաջող անցաւ, սիկ ֆիլմը 1975 թուականին Տելիի շարժապատկերի փառատօնին ստացաւ հանդիսատեսի մրցանակ։ Նոյն թուականին Ալեքսանդր Ադաբաշեանը որպէս դերասան եւ նկարիչ աշխատեցաւ «Սիրոյ ստրկուհին» ֆիլմին վրայ, որ Թեհրանի շարժապատկերի փառատօնին ստացաւ «Ոսկէ կոզլոտուր», իսկ Ֆրանսայի Եէր քաղաքին մէջ կայացած «Երիտասարդ կինօ» շարժապատկերի փառատօնին՝ հանդիսատեսի յատուկ մրցանակը։ Այդ ժամանակաշրջանին ծանր հիւանդացաւ եւ մահացաւ Ալեքսանտրի կինը՝ Մարինան ։
Առաջին բեմավարութիւնը, որ սկիզբէն մինչեւ վերջ գրուեցաւ Նիքիթա Միխալկովի հետ, «Անաւարտ կտոր մեքենական դաշնամուրի համար» (1977) ֆիլմի բեմավարութիւնն էր, որուն հիմքին ինկած էր Անթոն Չեխովի «Փլաթոնով» անաւարտ կտորը ։ Երբ Միխալկովին նուիրեցին «Չեխովի չհրատարակուած կտորները» գիրքը, անոնք միասին կարդացին այն եւ որոշեցին Անթոն Փաւլովիչի ստեղծագործութիւններէն նկարներու համադրում ընել։ Ֆիլմի ստեղծման պատմութիւնը ինքնին արտասովոր է, քանի որ այդ տարիներուն երիտասարդ տաղանդներուն չէին վստահեր պաստառի վրայ ցուցադրեթ դասականներուն, սակայն անոնք այնուամենայնիւ դիմում տուին, թէեւ յաջողութեան յոյս չունէին։ Այնպէս եղաւ, որ նկարահանող խումբերէն մէկը չհասաւ պետկինոյին ժամանակին յանձնել ֆիլմը եւ այդ ժամանակ յիշեցին «Անաւարտ կտորի մասին»: Այդպէս ամէն ինչ սկսաւ։ Մէկուկէս ամսուան մէջ գրուեցաւ բեմավարութիւնը եւ սկսաւ նկարահանումներու վայրի փնտրտուքը։ Մոսկուայէն 2 ժամ հեռաւորութեան վրայ, Պուշչինօ քաղաքին մէջ, գտնուեցաւ դատարկ ագարակ եւ զբօսայգի՝ ջրվէժանման լճակներով։ Ֆիլմի նկարահանումներուն Ատապաշեանը Ա․ Սամուլեկինի հետ աշխատեցաւ նաեւ որպէս նկարիչ։ Ֆիլըն ստացաւ բազմաթիւ մրցանակներ՝ Սան Սեպասթիանի շարժապատկերի փառատօնի «Большая золотая раковина» մրցանակ (1977), Չիքակոյի շարժապատկերի փառատօնի «Золотая пластина» մրցանակ (1978), Պելկրատի մէջ կայացած աշխարհի լաւագույն ֆիլմերու «Ֆեստ» շարժապատկերի փառատօնին կրան փրի շարժանատկերի եւ հեռատեսիթօ նկարիչներու միութենէն (1978), «Տաւիտ Տոնաթելլօ» մրցանակ որպէս լաւագոյն օտարերկրեայ ֆիլմ իտալական վարձոյթին (1978) :
Պուշչինոյի մէջ նկարահանուեցաւ նաեւ «Իլեա Օպլոմովի կեանքէմ մի քանի օր» ֆիլմի մեծ մասը (նկարիչներ Ա․ Ադաբաշեան եւ Ա․ Սամուելկին, 1979): Ֆիլըն ստացաւ «Օքսֆորտի ոսկէ վահան» մրցանակ լաւագոյն պատրաստութիւն անվանակարգին մէջ (1980), Ամերիկեան Միացեալ Նահանգներու շարժապատկերի քննադատներու ազգային խորհուրդի կողմէն ճանչուեցաւ լաւագոյն օտարերկրեայ ֆիլմ (1981), Մալակայի հեղինակային ֆիլմերու 13-րդ միջազգային շաբաթի առաջին մրցանակ (1982): 1978 թուականին ֆիլմի նկարահանումներու ժամանակ Ալեքսանտր Ատապաշեանը ամուսնացաւ Գեղարուեստա-թատերական ուսումնարանի ուսանողուհի Էքաթերինա Շատրինայի հետ, որ Ն․ Միխալկովի «Հինգ երեկոյ» եւ Սերգէյ Սոլովիովի «Փրկարարը» ֆիլմերուն մէջ կ'աշխատէր որպէս զգեստներու նկարիչի օգնական ։
Ն․ Միխալկովի եւ Ա․ Միխալկով-Կոնչալովսկու հետ Ալեքսանտր Ադաբաշեանը մասնակցեցաւ արկածային «Տրանսսիպիրեան ճեպընթաց» ժապաւէնի բեմավարութեան ստեղծման աշխատանքներուն (ֆիլմ պատրաստող Էլտոր Ուրապայեւ, 1978): Ֆիլըն ստացաւ Լենինի կոմսոմոլի մրցանակեւ Ղազախական ԽՍՀ պետական մրցանակ։ Ալեքսանդր Ադաբաշեանը եւս ստացաւ մրցանակ։ Ն․ Միխալկովի հետ ան գրեց նաեւ «Հինգ երեկոյ» ֆիլմի բեմավարութիւնը (1979)՝ Վոլոտինի կտորներու հիման վրայ, ուր կրկին հանդէս եկաւ որպէս դերասան ։
1987 թուականին Ն․ Միխալկովը կրկին անդրադարձաւ Անտոն Չեխովի ստեղծագործութիւններուն եւ նկարահանեց «Սեւ աչեր» ֆիլմը, որ դարձաւ Ադաբաշեանի (ֆիլմի նկարիչ) հետ համատեղ վերջին աշխատանքը։ Շարժանկար պատրաստողը ստեղծեց նաեւ «Շնիկով կնոջ» ադապտացուած տարբերակը, ուր իտալացիի գլխաւոր դերը Ն․ Միխալկովը, Ա․ Ադաբաշեանը եւ Սուզօ Չեկի տի Ամիկոն գրած էին յատուկ Մարչելօ Մաստրոյանիի համար։ Ֆիլմը առաջադրուեցաւ Օսքարի, Կաննի շարժապատկերի փառատօնին ստացաւ մրցանակ տղամարդու լաւագոյն դերի համար, ինչպես նաեւ Վալիատոլիտի շարժապատկերի փառատօնի արտամրցութային ցուցադրման ստացաւ յատուկ պատուաւոր վկայական (1987) :
Բեմավարական ասպարեզ
1990 թուականին կայացաւ Ալեքսանդր Ադաբաշեանի բեմավարական սկիզբը՝ «Մատօ, ցպահանջ» ֆիլմը։ Սկզբէն Ալեքսանտրին խնդրեցին գրել ֆիլմի պատրաստութիւնը, իսկ ետքը նկարահանած է անիկա։ Այդտեղ ալ պէտք եկաւ ֆրանսերէնը: Ֆիլմը նկարիչ, ֆիլմ պատրաստող եւ դերասան Ալեքսանդր Ադաբաշեանի առաջին բեմավարական աշխատանքն էր, որ նկարահանուած էր արտասահմանին մէջ։ 1990 թուականին Ռաւեննայի շարժապատկերի փառատօնին ստացաւ Երիտասարդ դատական կազմի մրցանակ, առաջադրուեցաւ Սեզար մրցանակի, ստացաւ Մորօ Սիմոնէի մրցանակ կանացի լաւագոյն դերի համար։ Քաննի մէջ «Հեռանկար» մրցույթին ֆիլմը ստացաւ առաջին մրցանակ եւ 12 լաւագոյն ֆրանսական ֆիլմերու թիւին մասնակցեցաւ Մայամիի մէջ կայացած ֆրանսական ֆիլմերու փառատօնին (ԱՄՆ): «Մատօ, ցպահանջ» ֆիլմը թողարկուած է է DVD-ով եւ ընդգրկուած է լաւագոյն ֆրանսական ֆիլմերու հաւաքածուի մէջ ։
2002 թուականին պաստառ բարձրացան «Ազազել» ֆիլմը՝ Պորիս Ակունինի վէպի հիման վրայ, որուն բեմավարը Ալեքսանդր Ադաբաշեանն էր։ Անոր թեկնածութիւնը առաջարկեց հեղինակը, որ բարձր գնահատած էր «Մատօ, ցպահանջ» ֆիլմը։ Սակայն նկարահանումներու վերջնական փուլին մէջ արտադրողներու հետ առաջացած տարաձայնություններու արդիւնքին մէջ, որոնք էականօրեն փոխեցին նկարահանած նիւթի հատուածը, բեմավարըը որոշեց իր մականունը հեռացնել վերնագիրներէն։ Նմանօրինակ իրավիճակ արձանագրուեցան Ադաբաշեանի մօտ նաեւ Իտալիոյ մէջ, երբ վերջինս գրեց «Вешние воды» ֆիլմի պատրաստութիւնը՝ Իւան Թուրկենեւի ստեղծագործութեան հիման վրայ։ Սակայն այն բանէն ետք, երբ բեմավարը փոխեց հատուածը, իր մականունը հանեց վերնագիրներէն ։
Ադաբաշեանի կարծիքով բեմավարութիւնը մասնագիտութիւն չէ, այլ բնավորութիւն։ Նկարահանումներուն Ադաբաշեանը կը ջանայ որպէսզի խումբը հաճոյք ստանայ համատեղ աշխատանքէն, իսկ գործընթացը անցնի թեթեւ ։
Ա․ Ադաբաշեանը աշխատած է շատ ականաւոր բեմավարներու հետ՝ Անդրէյ Կոնչալովսկի, Ռոման Պալայան, Վ․ Կրիստոֆովիչ, Վլատիմիր Մենշով, Ալեքսանտր Պարանով, Ռեւազ Կիկիենիշվիլի, Վլատիմիր Պորտկօ, Սեպասթիան Ալարկոն («Լուսանկարիչը» եւ «ԱԱԾ գործակալները եւս սիրահարվում են», պատրաստութեան հեղինակներ Ա․ Ատապաշեան, Ս․ Ալարկոն, Ա․ Պորոտյիանսկի, 1991), Լորան Ժաուի (Դոմբին եւ որդին): Ադաբաշեանի պատրաստութեամբ բեմավար Ճիաքոմօ Քամպիոտին Իտալիոյ մէջ նկարահանած է «Ինչպես երկու կոկորդիլոս» («Ոսկէ կլոպուսի» առաջադրում) եւ «Tempo del amore» (1999) ֆիլմերը ։ Անոր հետաքրքիր գտնուած է այնպիսի բեշավարներու կողքին, որոնք կ'աշխատին հին ձեւով՝ մանրամասն փորձեր կ'ընեն, կը մտածեն հեռանկարի մասին ։
Դասաւանդած է ֆիլմ պատրաստողներու եւ բեմավարներու բարձրագոյն դասընթացքներու եւ եւրոպական «Quinoxe» պատրաստողներու արուեստանոցներու մէջ (Ֆրանսա) : Թատերական զգեստներու երիտասարդ նկարիչներու մրցութի յանձնախումբի անդամ է, «Փուշքինի թանգարանը» մրցոյթի եզրափակիչի ձեւաւորողն է (1999): Ադաբաշեանին հոգեհարազատ են դասականները։ Կը կարդայ Տոլստոյ, Չեխով, Լեսկով, արտասահմանեան հեղինակներէն՝ Տիքենս, Մոպասան, Ֆլոպեր, Զոլա, Սելինճեր, Ֆոլքներ, Ֆիցճերալտ: Ամենասիրած ստեղծագործութիւնը «Պատերազմ եւ խաղաղութիւն» վէպն է։ Կ'ապրի եւ կ'աշխատի Մոսկուայի մէջ ։
Հետաքրքրութիւններ
Ադաբաշեանը ամբողջ կեանքը զբաղած է անով, որմէ հաճոյք ստացած է եւ կը համարէ, որ ատիկա ինչ-որ բանի հասնելու միակ ճանապարհն է եւ չի զղջար ընտրած մասնագիտութեան համար։ Ալեքսանդրի դուստրերը կը հետաքրքրուին շարժապատկերով եւ թատրոնով, սակայն ընտանիքին մէջ իր գործունէութիւնը չեն երկրպագեր եւ շատ բաներուն կը վերաբերին հեգնանքով։ Ադաբաշեանը ուշադրութիւն չի դարձներ քննադատութեան վրայ, որ շատ յաճախ ոչ առարկայ կը հանդիսանայ, գովասանքն ու շողոքորթությունը լրջօրեն չ'ընդունիր, կը վերլուծէ անյաջողութեան պատճառները եւ կը սորվի սեփական սխալներու վրայ ։
Ալեքսանդր Ադաբաշեանի համոզումով գործընթացը կեանքի մէկ մասն է։ Անոր կը գրաւէ մարդոց հետ աշխատանքը եւ արկածախնդրութեան համը, իսկ անոր կերպարի փոփոխութիւնը միշտ անսպասելի է։ Ատապաշեանի բազմաթիւ մասնագիտութիւնները նպատակ չէ, այլ հետաքրքիր ապրելու միջոց, առօրեայ գոյատեւման իւրօրինակ բողոք։ Ան համոզուած է, որ երջանկութիւնը այդ կեանքին մեջ է, ուր տարբերութիւն չկայ քու ընտրած մասնագիտութեան եւ կեանքի միջեւ։ Շատերը ազատ ժամանակ կը խաղան թատրոնի մէջ, պատմուածքներ կը գրեն։ Ատապաշեանը կ'ընէ այս ամէնը, սակայն աշխատանքի ժամանակ։ Ըստ անոր՝ ստեղծագործական մասնագիտութեան մէջ կարեւոր է հանգամանքներու եւ պատահականութիւններու յաջող զուգադիպումը։ Անգամ մը Ատապաշեանը Իտալիա կը ճամբորդէր Եուրի Պաշմետի հետ նոյն օդանաւով, որ կ'ուղղուէր Հռոմ որպէսզի Վալերի Կերգկեւի ղեկավարութեամբ Պերլիոզ նուագեր։ Հռոմի մէջ Ադաբաշեանը ծանօթացաւ Վալերի Ապիսալովիչի հետ եւ իմացաւ, որ «Պորիս Կոտունով» ներկայացման համար, որ պիտի ներկայացուէր «Սպիտակ գիշերներ» փառատօնին, պատրաստ է երաժշտական մասը, սակայն չկայ բեմավար։ Ադաբաշեանը որոշեց ինքը բեմադրել ներկայացումը։ Խօսակցութիւնը կայացաւ Մայիսի վերջը, իսկ հրապարակումը որոշեցին ընել 20 Յունիսին։ Ալեքսանտր Ատապաշեանը վերադարձաւ Ռուսաստան եւ 12 օրուան ընթացքին նկարիչ, Ստրոկայովի իր դասընկեր՝ Իւան Մաքարովի հետ, Մարիինեան թատրոնին մէջ բեմադրեց «Բորիս Կոտունով» օփերան (1997), որ ներկայացուեցաւ հանդիսատեսին Սանթ Փեթերսպուրկի, Իտալիոյ, Հոլանտայի, Անգլիոյ, Ֆրանսայի, Արժանթինի, Չիլիի մէջ։ Ադաբաշեանի անսպասելի նախագիծերէն էեկը դարձաւ նաեւ «Хованщина» ներկայացման տեղափոխումը Մարիինեան թատրոնէն Միլան՝ «Լա Սկալա» (1998) :
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:10 Օգոստոսի ծնածներ Ստորոգութիւն:Հայ նկարիչներ Ստորոգութիւն:Հայ դերասաններ Ստորոգութիւն:Հայ սենարիստներ
309 (թիւ)
309 (երեք հարիւր ինը) կենտ եռանիշ բնական թիւ է 308-ի եւ 310-ի միջեւ
­Լե­ւոն Ա­ղա­պա­պեան
­Լե­ւոն Ա­ղա­պա­պեան, հայ խմբագիր, մանկավարժ, թուաբանագէտ։
Տոմինկօ Հինտոյեան
Տոմինկօ Հինտոյեան, Վենեզուելացի ջութակահար եւ Վենեզուելայի Օռքուեսթա Սինֆոնիքայի նախկին նախագահ Տոմինկօ Կարսիայի եւ Վենեզուելայի Ազգային խորհրդարանի իրաւաբան Վիքի Հինտոյեանի որդին է:
­Լե­ւոն Ա­ղա­պա­պեան
1908-1914-ին Քէօթահիա եւ Ագշեհիր քաղաքներուն մէջ գործող հայկական վարժարաններու տնօրէնն էր, երեք տարիներու ընթացքին ղեկավարած է նաեւ իր սեփական դպրոցը Քէօթահիայի մէջ ։
Տոմինկօ Հինտոյեան
Բարձրագոյն ուսում
Ան, որպէս ջութակահար սկսած է իր երաժշտական ուսումը եւ անդամակցած է Վենեզուելայի երաժշտական կրթութեան El Sistema ծրագրին: Այնուհետեւ, կատարելագործած է եւ տիրացած նուագախմբային խմբավարի Մագիստրոսի Բարձրագոյն կոչումին  (with distinction), Ժընեւի Haute Ecole de Musique- երաժշտանոցին մէջ, Լորան կայի Laurent Gay հետ: 2012-ին Տոմինկօ Հինտոյեան հրաւիրուեցաւ միանալու Ալլիանցի միջազգային խմբավարներու ակադեմիան, ուր ան աշխատեցաւ Լոնտոնի ֆիլհարմոնիք նուագախումբի եւ Ֆիլհարմոնիայի նուագախումբի հետ ՝ խմբավարներու Esa-Pekka Salonen- ի եւ Sir Andrew Davis- ի ներքոյ:  Այնուհետեւ, ան մասնակցեր է վարպետութեան դասընթացքներու ՝ Պերնարտ Հայթինգի, (Bernard Haitink), Տէյվիտ Զինման (David Zinman) եւ Հեսուս Լոփեզ Քոպոսի հետ (սպաներէն՝ Jesús López Cobos։
­Լե­ւոն Ա­ղա­պա­պեան
Աւարտած է Կարինի Սանասարեան վարժարանը։ Խմբագրած է «Ազատամարտ» պարբերականը ։
Տոմինկօ Հինտոյեան
Խմբավարական գործունէութիւն
2013-ին Հինտոյեանը նշանակուեցաւ խմբավար Տանիէլ Պարենպոյմի (Daniel Barenboim) առաջին օգնական ղեկավարելու (Deutsche Staatsoper Berlin): Յունուար 2018-ին ան առաջին անգամ հանդէս եկաւ ղեկավարելով Մեթրոփոլիթըն Օփերան:
­Լե­ւոն Ա­ղա­պա­պեան
1915-ին, 28 տարեկանին նահատակուած է։
Տոմինկօ Հինտոյեան
Խմբավարական գործունէութիւն
2017-2018 թուականներուն, հանդէս եկած իր ղեկավարած ելոյթները ներառեցին ներկայացումներ՝ Ճիաքոմօ Փուչինի՝ Թոսքա, Շթութկարթի Օփերայի մէջ (Giacomo Puccini's Tosca)-ն, (Oper Stuttgart), իսկ Մոնթէ Քարլօ Օփերայի մէջ՝ Վինսենթօ Պէլլինիի՝ Փուրիթանը I (Vincenzo Bellini-I puritani):
­Լե­ւոն Ա­ղա­պա­պեան
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ խմբագիրներ Ստորոգութիւն:Հայ մանկավարժներ
Տոմինկօ Հինտոյեան
Խմբավարական գործունէութիւն
Յունիս 2019-ին, Հինտոյեան հրաւիրուեցաւ (the Royal Liverpool Philharmonic (RLPO) Լիվըրփուլ Արքայական նուագախումբի, որպէս առաջին հիւր ղեկավար:
Տոմինկօ Հինտոյեան աշխատած է միջազգային ճանաչում ունեցող շարք մը նուագախումբերու եւ օփերաներու հետ, ինչպէս
Յունիս 2019-էն ի վեր Լեհաստանի ազգային ձայնասփիւռի սիմֆոնիք նուագախումբի հիւր ղեկավարն է: Յունիս 2020-ին, Լիվըրփուլ Թագաւորական նուագախումբ RLPO յայտարարեց Հինտոյեանին, որպէս իր յաջորդ գլխաւոր խմբավար-ղեկավար նշանակելու մասին՝  2021-2020 թուականներու արդիւնաւէտ նախագիծերու շրջանի համար: Այս նշանակումը կ'ընդգծէ իր առաջին գլխաւոր խմբավարի պաշտօնը:
Խմբավար Տոմինկօ Հինտոյեան 2021 Սեպտեմբերէն սկսեալ պիտի ղեկավարէ Լիվըրփուլի Թագաւորական Ֆիլհարմոնիքը:
Ընտանիք
Հինտոյեանը ամուսնացած է Պուլկարացի Սոփրանօ Սոնիա Եոնչեւայի հետ Sonya Yoncheva. Զոյգը ունի երկու զաւակ՝ մէկ որդի՝ Մաթէիւ, որ ծնած է 6 Հոկտեմբեր 2014-ին, եւ դուստրը՝ Սոֆիան, որ ծնած է Հոկտեմբեր 2019-ին: Իր ընտանիքը  կը բնակի Զուիցերիոյ Վաուտ քաղաքի մէջ:
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Խմբավար-ղեկավար Ստորոգութիւն:Քարալաս, Վենեզուելա ծնածներ Ստորոգութիւն:1980 ծնածներ
Տգեղ Արուեստի Թանգարան
Թանգարանը հիմնուած է 1993-ին, երբ հնահաւաք Սքոթ Ուիլսըն քանի մը բարեկամներու ցոյց կու տայ հնոտիներու կոյտէ մը յայտնաբերուած գեղանկարներ։ Բարեկամները կ'առաջարկեն հաւաքածոյ մը կազմել։ Շուտով թանգարանը կը ճոխանայ եւ Սքոթի բնակարանէն կը տեղափոխուի Տետհեմի թատերասրահին նկուղը։
Թանգարանին հիմնադիրներէն` Ճէրի Ռայլի 1995-ին կառոյցին նպատակը բացատրելով կ'ըսէ․ «Մինչ աշխարհի բոլոր քաղաքներուն մէջ կը գտնուի արուեստի լաւագոյն ստեղծագործութիւններուն նուիրուած առնուազն մէկ թանգարան, MOBA-ն միակ թանգարանն է, որ նուիրուած է ամէնէն տգեղ գործերուն մէկտեղումին եւ ցուցադրութեան» ։
Տգեղ արուեստի թանգարանի հաւաքածոյին մաս կազմելու համար` արուեստի գործ մը պէտք է ունենայ իւրայատուկ բնոյթ եւ ստեղծուած ըլլայ լուրջ նպատակներով (ոչ թէ` զաւեշտի կամ պարզապէս թանգարանին ցուցադրութիւններուն մէջ ներառուելու միտումով), ինչպէս նաեւ պէտք չէ ունենայ խոցելի թերութիւններ եւ պէտք չէ ձանձրացնէ:
Տգեղ արուեստի թանգարանը կը յիշատակուի Պոսթընի զբօսաշրջութեան ուղեցոյցներու գլխաւոր տասը հետաքրքրական վայրերու ցանկերուն մէջ։ Անիկա աշխարհի տարածքին նմանատիպ շարք մը հաւաքածոներ կազմելու ներշնչման աղբիւր դարձած է։ Նիւ Եորք Թայմզ թերթին մէջ Տեպորա Սողոմոն կը նշէ, թէ Տգեղ արուեստի թանգարանին նկատմամբ ուշադրութեան եւ հետաքրքրութեան իբրեւ արդիւնք` հետզհետէ աւելի լայն տարածում կը գտնէ թանգարաններու մէջ «լաւագոյն վատ արուեստ» ցուցադրելու միտումը ։ Սակայն թանգարանը նաեւ քննադատուած է իբրեւ հակարուեստի ցուցադրութեան վայր։ հիմնադիրներ կը մերժեն ընդունիլ այս կարծիքը։ Անոնք տգեղ արուեստի ցուցադրութիւնը կը նկատեն յարգանքի տուրք այն գեղանկարիչներուն, որոնք անզիջող են կատարեալին հասնելու իրենց ձգտումներուն մէջ, թէեւ իբրեւ արդիւնք կը ստանանք սարսափելի վատ գեղանկարներ։ Տգեղ արուեստի թանգարանի հիմնադիրներէն Մէրի Ճէքսըն կը հաստատէ. «Մենք այս ծրագիրին ձեռնարկած ենք, որպէսզի արժեւորենք գեղանկարիչին չյաջողելու իրաւունքը» ։
հիմնադրութեան պատմութիւն
Տգեղ արուեստի թանգարանը հիմնուած է 1993-ին, հնահաւաք Սքոթ Ուիլսընի կողմէ, որ Պոսթընի աղբի մէկ տակառէն դուրս ցցուած «Լիւսին` ծաղիկներով դաշտին մէջ» գեղանկարը տեսնելով` կ'որոշէ նմանօրինակ գործեր հաւաքել եւ պահպանել։ Ուիլսըն գեղանկարը կը զետեղէ իր բարեկամին՝ Ճէրի Ռէյլիի բնակարանին մէջ։ Այնուհետեւ իր բարեկամներուն կոչ կ'ուղղէ փնտռել «տգեղ արուեստի» այլ գործեր եւ տեղեակ պահել իրեն ։ Երբ Ուիլսըն կը գտնէ այլ «գլուխ-գործոց» մը եւ ցոյց կու տայ Ռէյլիի, անոնք կ'որոշեն կազմել հաւաքածոյ մը։ Շուտով (Մարտ, 1994-ին ) Ռէյլի եւ իր կինը՝ Մարիա Ճէքսըն իրենց տան մէջ կը կազմակերպեն ընդունելութիւն մը, զոր կատակով կը կոչեն «Տգեղ արուեստի թանգարանի բացում» ։
Սթրասպուրկ
Սթրասպուրկ (Straßburg), Էլզաս՝ նահանգ Ֆրանսա յի Արեւելքը, մայրաքաղաք եւ գլխաւոր քաղաք, ինչպէս նաեւ Եւրոպական խորհրդարանին պաշտօնական նստավայրը։ Գերմանիոյ սահմանին գտնուելով՝ անիկա նաեւ Ստորին-Ռեյն մասին մայրաքաղաքն է։ Էլզասի բնակչութիւնը պատմականօրէն գերմանախօս է, որմով կը բացատրուի քաղաքին գերմանական անուանում ունենալը ։ 2008-ի տուեալներով՝ արուարձանները ներառեալ, Սթրասպուրկը ունի 884,988 բնակիչ ։
Տգեղ Արուեստի Թանգարան
հիմնադրութեան պատմութիւն
1995-ին տգեղ արուեստի ցուցադրութեան վայրը կը տեղափոխուի Տետհեմի սիրողական թատրոնին նկուղը, եւ ինչպէս The Boston Globe թերթը կը նշէ` «արուեստի գործերու հաւաքածոն կը տեղադրուի առական սեռի բաղնիքէն ոչ հեռու», ուր շրջապատին յատուկ ձայներն ու հոտերը իբրեւ թէ «կը նպաստէին խոնաւութիւնը հաւասարակշռելու»։
Սթրասպուրկ
Սթրասպուրկի կարեւոր հաստատութիւններ
Սթրասպուրկի մէջ կը գտնուին շարք մը եւրոպական կառոյցներ, ինչպէս՝ Եւրոպայի Խորհուրդը (կից Մարդու իրաւունքներու Եւրոպական դատարանը, Դեղերու որակի Եւրոպական վարչութիւնը, եւրոպական լսողատեսական դիտարանը) եւ եւրոպական մասնաշէնքը, ինչպէս նաեւ եւրոպական խորհրդարանը եւ եւրամիութեան Մարդու իրաւունքներու Եւրոպական պաշտպանը։ Սթրասպուրկի մէջ կը գտնուի նաեւ Ռէյնի նաւարկութեան կեդրոնական յանձնաժողովը եւ Մարդու իրաւունքներու միջազգային հիմնարկը ։
Տգեղ Արուեստի Թանգարան
հիմնադրութեան պատմութիւն
2001-ին տեղի կ'ունենայ "Ամբողջութեամբ մերկ. միայն մերկեր"(Buck Naked — Nothing But Nudes) խորագիրով ցուցահանդէսը, ուր կը ներկայացուին թանգարանին հաւաքածոյին նոր ոճի բոլոր գեղանկարները։ 2006-ին տեղի կ'ունենայ «Մաշած դիմանկարներ» (Portraits banals) խորագիրով ցուցահանդէսը՝ նուիրուած Պոսթընի գեղարուեստի թանգարանին մէջ Տէյվիտ Հոկնիի գործերուն ցուցադրութեան  աւարտին ։
Սթրասպուրկ
Սթրասպուրկի կարեւոր հաստատութիւններ
Սթրասպուրկի պատմական կենդրոնը 1988-ին ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի կողմէ դասակարգուած է իբրեւ Համաշխարհային Ժառանգութիւն։ Սթրասպուրկ ներծծուած է Ֆրանքօ-Գերմանական մշակոյթով եւ հակառակ անոր, որ պատմութեան ընթացքին թէժ հարցեր ծագած են, անիկա դարեր շարունակ Ֆրանս-Գերմանական միասնութեան կամուրջ հանդիսացած է։ Յատկապէս Սթրասպուրկի համալսարանը՝ ներկայիս երկրորդ մեծագոյնն է Ֆրանսայի մէջ, որ Կաթոլիկ եւ Բողոքական մշակոյթներու համակեցութեան վառ օրինակ մըն է։ Իսլամական պաշտամունքին համար նախատեսուած ամենամեծ վայրը՝ Սթրասպուրկի մզկիթը 27 Սեպտեմբեր 2012-ին պաշտօնապէս բացած է Ֆրանսայի ներքին գործերու նախարար Մանուէլ Վալսը։
Տգեղ Արուեստի Թանգարան
հիմնադրութեան պատմութիւն
2008-ին, Տէյվիս հրապարակին վրայ, Սոմըրվիլ թատերասրահին մէջ (Սոմըրվիլ, Մասաչուսեթսի նահանգ) կը բացուի տգեղ արուեստի թանգարանին երկրորդ պատկերասրահը, որուն հաւաքածոն նոյնպէս տեղադրուած էր բաղնիքին կողքին ։ Թէեւ թանգարանին առաջին պատկերասրահը անվճար էր եւ բաց` հանրութեան դիմաց, սակայն երկրորդ պատկերասրահը կարելի էր այցելել միայն թատրոնէն գնուած տոմսերով։ «Վառ գոյներ. մութ զգացումներ» (Bright Colors / Dark Emotions) եւ «Գիտէ՞ք, թէ ինչն է հաճելին. պաստառին յանձնեցէք ձեր զգացումները» (Know What You Like / Paint How You Feel) խորագիրով ցուցահանդէսներ տեղի կ'ունենան Մասաչուսեթս նահանգի Պեւըրլի արուեստի քոլէճին ակադեմական պատկերասրահներուն մէջ։ Տգեղ արուեստի թանգարանին գործերը կը ցուցադրուին նաեւ Վերժինիայի, Օթաուայի եւ Նիւ Եորքի թանգարաններուն մէջ ։
Սթրասպուրկ
Տնտեսութիւն
Տնտեսապէս Սթրասպուրկ արդիւնաբերութեան եւ մեքենաշինութեան կարեւոր կեդրոն մըն է, ինչպէս նաեւ ճանապարհային, երկաթուղային եւ գետերու հանգոյց մը։ Սթրասպուրկի նաւահանգիստը, Ռէյն գետի ափին գտնուող երկրորդ մեծ նաւահանգիստն է։ Սթրասպուրկ նորարարութեան մակարդակով Ֆրանսայի մէջ երրորդն է, իսկ աշխարհի տարածքին 18-րդը։
Տգեղ Արուեստի Թանգարան
հիմնադրութեան պատմութիւն
2009-ի Փետրուարին Տգեղ արուեստի թանգարանը դրամահաւաք կը կազմակերպէ Պրէնտէյսի համալսարանին Ռոուզի թանգարանին համար, որ 2008-2011 տարիներու Համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամին պատճառով լրջօրէն կը քննարկէր կառոյցին գլուխ-գործոցներուն մէկ մասը վաճառելու ստիպողութիւնը։ Տգեղ արուեստի թանգարանին այժմու հոգաբարձու երաժիշտ Մայքլ Ֆրանք Իպէյ այդ օրերուն աճուրդի կը դնէ «Մարսողութեան հետազօտութիւն» (Studies in Digestion) գեղանկարը, որ չորս վահանակներու վրայ կը պատկերէր մարդկային մարսողական համակարգին չորս փուլերը։ Գեղանկարը կը վաճառուի 152,53 տոլարի (նախատեսուած արժէքը 24,99 տոլար էր)։ Այս փոքր շահը կը տրամադրուի Ռոուզի թանգարանին, ինչ որ միաժամանակ հռչակ կ'ապահավէ Տգեղ արուեստի թանգարանին ։
Գողութիւններ թանգարանէն
Թանգարանէն երկու ցուցանմուշներու գողութիւնը իր վրայ կը հրաւիրէ զանգուածային լրատուամիջոցներու ուշադրութիւնը եւ կը բարձրացնէ թանգարանին հռչակը ։ 1996-ին Ռ․ Անճելոյի (R. Angelo Le) «Էյլին» գեղանկարը կ'անհետանայ Տգեղ արուեստի թանգարանէն։ Թանգարանը գեղանկարին վերատիրանալու համար կ'առաջարկէ 6,50 տոլար արժողութեամբ գումար մը, որ հետագային կը հասնի 36,73 տոլարի, սակայն բազմաթիւ տարիներ գեղանկարը կը մնայ անյայտ ։