cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Նէսիպ Աբգարիոս
Կենսագրութիւն
Բանակէն ելաւ 1910-ինն եւ Սուտանի կառավարութեան մէջ կարեւոր պաշտօն մը ստանձնեց։ 1916-ին աշխատեցաւ Եգիպտոսի կառվարութեան մէջ որպէս խորհրդատու։ Բանակին մատուցած իր ծառայութեանց համար Վիքթօրիա շքանշանը տրուեցաւ իրեն եօթը օղակով, իւրաքանչիւր ողակին վրայ գրուած՝ մասնակցած ճակատանարտներուն անունը եւ վայրը։ Ստացաւ նաեւ Մէճիտիէյի շքանշան։ եգիպտական կառավարութեան պաշտօնէն հրաժարելէն յետոյ, ստացաւ նոյնպէս Պէյի տիտղոս։
Գլխու Դիրքաւորման Նոպայական Գլխապտոյտ
Օրինակներ
«ԳԴՆ Գլխապտոյտ» ունեցող անձերէն մէկը կը նկարագրէ իր գլխապտոյտը հետեւեալ ձեւով. «Անկողնին մէջ պառկած էի, մարմինով եւ գլուխով կողմնակի դարձայ ու պատահեցաւ անսպասելի, անակնկալ եւ անբնական վիճակ մը: Զգացի, որ առանցքիս վրայ կը թաւալէի եւ զօրաւոր ուժ մը զիս կը քաշէր եւ կամ կը հրէր դէպի անդունդ: Այս զգացումը տեւեց մօտաւորապէս 30 երկվայրկեան, ապա նողկանք ունեցայ եւ փսխեցի»:
Նէսիպ Աբգարիոս
Կենսագրութիւն
Գրական մարզի մէջ, Ույզի Սթէրիի՝ Սուտանի կառավարակն գլխաւոր դատաւորին հետ անգլերէնի թարքմանեց անհատի վերաբերեալ մահմետական օրէնքը, ինչ որ Անգլերէնով կը կոչուի Բըրսնէլ Սթասթիւթ։ Ասիկայ իր տեսակին մէջ միակն է։
Գլխու Դիրքաւորման Նոպայական Գլխապտոյտ
Օրինակներ
Իսկ ուրիշ մը կը նկարագրէ հետեւեալ ձեւով. «Ոտքի կեցած էի, անակնկալ գլուխս ծռեցի դէպի վար եւ փորձեցի գետինէն առարկայ մը վերցնել, անակնկալ գլուխս դարձաւ, հաւասարակշռութիւնս կորսնցուցի եւ անգիտակից ինկայ գետին»:
Նէսիպ Աբգարիոս
Կենսագրութիւն
Նէսիպ Աբգարիոս կը խօսէր Անգլերէն, Արբերէն, ֆրանսերէն, եբրաերէն եւ քիչ մըն ալ գերմաներէն։ Նըւագի սիրահար մըն էր եւ լաւ ջութակահարդ մը։
Գլխու Դիրքաւորման Նոպայական Գլխապտոյտ
Հետեւանքներ
«ԳԴՆ Գլխապտոյտ»ին կ'ուղեկցին նողկանք, փսխունք, ուժասպառութիւն եւ քրտինք, բայց ոչ լսողական տկարութիւն կամ ականջաբզզիւն: Անոր պատճառաւ ենթական կրնայ գետին իյնալ եւ ունենալ մարմնական զանազան տեսակի վնասներ, մասնաւորապէս՝ ոսկրային կոտրուածք: Յաճախ «ԳԴՆ Գլխապտոյտ»ը կը կրկնուի քանի մը անգամներ մէկ օրուան ընթացքին եւ կրնայ տեւել օրեր եւ շաբաթներ :
«ԳԴՆ Գլխապտոյտ»ին դարմանումը տեղի կ'ունենայ հետեւեալ միջոցառումներով՝
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հիւանդութիւններ
Ապարանի Սուրբ Խաչ Եկեղեցի
Օծութիւն
2002 թուականի մայիսի 5-ը նշանակալից օր է ինչպես Հայ Առաքելական Սուրբ եկեղեցւոյ եւ միջնադարեան քրիստոնէական ճարտարապետութեան պատմութեան համար, այնպէս ալ Աբարանի պատմութեան մեջ։ Աբարանի հաւատաւոր ժողովուրդը ստացաւ իր պապերու աղօթատունը՝ Քասախի Պազիլիք տաճարը՝ աւարտած եւ բարեզարդուած։ Նոյեմբեր 1996-ին աղօթքներու, շարականներու, օրհներգներու հնչիւնները արթնցուցած են հնամենի քարերը, որոնք երգած են բազմութեան հետ ներդաշնակ։
Նոյն սարսուռը ապրեցան նաեւ չորս աւետարանիչներու որմերը եւ Սուրբ սեղանը յաջորդ օրը՝ Մայիս 5-ին՝ իրենց մեջ ներծծելով այս ամէնը, սրբագործուելով Ամենայն Հայոց Հայրապետի հովապետական Աջով։
Վերաշինուած, վերաօծուած տաճարը Տէր Մամբրէ քահանայ Պատուրեանին էր շնորհաւորել մատուցելու համար առաջին Սուրբ Պատարագը։ Իրեն կը սպասաւոր էին տաճարի վերակառուցմանը համահունչ աճած, նորոգված երիտասարդ սարկավագներ ու դպիրներ։
Տաճարը եւ ժամանակ
Պատմական Այրարատ նահանգի պատմական Նիգ գավառը Գունթերու իշխանները կառուցուած են վաղ քրիստոնէական դարաշրջանի երկու բարձրարժեք կոթողներու՝ վկայութիւն իրենց բարեպաշտութեան եւ շինարարական մեծագործութեան։ Մեկը՝ միւսը՝
Գունթերը վերաշինուած են հիմնական օրէն 4-րդ դարի սկզբին՝ հարիր նոր՝ քրիստոնէական աշխարհակալման, եւ ան հետագայ դարերուն, կրելով մասնակի աննշան փոփոխութիւններ, մեզ հասած է անաղարտ՝ իր նախնական հորինվածքով։
Աբարանի Սուրբ Խաչ եկեղեցին իր անունը առած է այդտեղ պահուող Տերունական Խաչափայտի մասունքէն։ Ականատեսներու վկայութեամբ ան գոյութիւն ունեցած է մինջեւ մեծ անաստվածութեան տարիները, եւ այժմ վայրը անհայտ գտնուած է։ Այս աղօթատունը գործած է մինչեւ 20-րդ դարի 40-ական թուականները՝ չդադրելով նաեւ գործած է պոլշեւիկեան տարիներուն՝ շնորհիւ Տէր Ռաֆայէլ քահանայի։
40-ականներու վերջին, Սուրբ Խաչ եկեղեցին պղծուած է, քանի որ այն օգտագործած են որպէս կոլտնտեսութեան պահեստ, բայց 1959 թուականին վերադարձուած է բնակավայրի ծխական համայնքին՝ շնորհիվ ծխական համայնքի խորհրդի եւ անոր նախագահի՝ դարբին Սենօ Մայիլեանի։
Պատմական Արարատ աշխարհի պատմական Նիգ գաւառի պատմական Քասախ աւանի կենդրոնը բխած է «40 աղբիւր» կոչուած սառնորակ գետը։ Նոյն գետի ակունքներու մոտ կառուցուած է Աբարանի Սուրբ Խաչ եկեղեցւոյ մէջ 1700 տարիներ շարունակ յորդած է Սուրբ Հոգւոյն կենարար ջուրը՝ ոռոգելով Տիրոջ անդաստանները Աւետարանի կենարար լոյսով։
Տաճար եւ պատերազմ
1918 թուականի մայիսին Ալեքսանդրապոլի մէջ առկայ ամենալուրջ ռազմական զօրութիւնը՝ Հայոց բանակը, Էրզրումի, Սարիղամիշի, Կարսի անսպասելի յարձակումէն յետոյ կը նահանջէր։
Մայիսի 15-ին Ալեքսանդրապոլը պարտուեցաւ։ Անդրանիկը Դսեղ բարձրացած էր, սպարապետ Նազարբեկովը Ղարաքիլիսէի ճակատամարտէն «յոգնած», զօրքը կը տանի Դիլիջան… Անհնար է մեղքերու բեռան տակ կռուելու, եւ առաւել եւս, յաղթել։ Այստեղ, Քասախի ակունքներու մէջ 15-րդ դարերու խորքէն կ'արձագանքուի Աւարայրի հնչած կոչը, եւ … տղաքը գիւղի մէջ ծնրադրած կը մաքրուէին Փրկչական Արիւնով՝ հեռացնելով իրենցմէ ամէն մեղք կոչուած բան՝ ականջալուր Ս. Զօրավարի յօրդորին.
Տաճարի ճարտարապետութիւն
Աբարանի Սուրբ Խաչ եկեղեցին գլխաւոր կենդրոնական կառոյցն է ճարտարապետական համալիր մը, որոնց պահպանուած են 5-րդ դարին կառուցուած եկեղեցւոյ հիմնապատերը, ինչպէս եւ 2 եկեղեցիներու միջանկեալ տարածքին կառուցուած սրահի։ Այս սրահը, ամենայն հավանականութեամբ, ծառայած է որպէս ճեմարան՝ նախօրինակը լինելով Սանահինի վանքի հանրահայտ «Մագիստրոսի ճեմարանի»:
Բեղումներու հայտնաբերուած ճարտարապետական բեկորները վկայած են համալիրի այլ բնույթի շինութիւններու երբեմնի առկայութիւնը, որոնց, ցաւոք, ոչ մէկ հետք չի պահպանուիր։ Համալիրը զարդարած նաեւ վաղ քրիստոնէական շրջանին բնորոշ քառակող հուշասիւներ եւ արխաիկ խաչքարեր, որոնցմէ մէկը գտնուած եւ վերատեղադրուած բարեկարգման աշխատանքներու աւարտական փուլին։
Մեսրոպ Ա. Քհնյ. Պետրոսեան
'''Տ. ՄԵսրոպ Ա.Քհնյ.Պետրոսեան''' (1946|1946]]), Աւազանի անունով Վարուժամ, որդի Պետրոսի եւ Աղաւնիի, ծնած է Գամիշլի, 1946|1946]]-ին։
Ապարանի Սուրբ Խաչ Եկեղեցի
Տաճարի ճարտարապետութիւն
Տաճարի հորիզոնական առանցքի շուրջ զարգացող ծավալատարածական հորինվածքը, որ արեւելքած ավարտուած է խորանի աբսիդով, երաւան պազիլիք է, սակայն խիստ տարբեր նախորդ շրջանին հայտնի նոյնատիպ շինութիւններու։ Քասախի պազիլիք տաճարը իր էքստերիերը ճարտարապետութիւնը զուսպ է եւ առնական։ Հիմնական արտահայտչամիջոցը այստեղ պատերու լոկալ հարթութեան եւ բացվածքներու ու առաջ եկած պորտալներու համաչաբական համակարգն է եւ լուսարուեստային խաղը։ Ողջ ճարտարապետական մտածողութիւնը սպայս դրուած է աղոթքի եւ փառաբանութեան հարիրւ տարածութեան կազմակերպմանը, որ եւ Քասախի պազիլիք տաճարի ճարտարապետութեան մեծագոյն գեղագիտական արժեքը կը հանդիսանայ։ Այս մտածողութեան ձգտած է հարազատ մնալ վերականգնող ճարտարապետը՝ նորաստեղծ տարրերու (բեմը, սուրբ Սեղանը, Մկրտութեան Աւազանը) մշակման մէջ՝ ենթարկելով դրանք տաճարի գեղագիտական արտահայտչականութեանը։
Մեսրոպ Ա. Քհնյ. Պետրոսեան
Կենսագրութիւն
Նախակրթուլթիւնը ստացած է Գամիշլիի Ազգ. Եփրատ վարժարանէն, զոր աւարտելէ ետք 1958-ին, տարի մըն ալ հետեւած է միջնակարգի դասերուն, բայց ենտանիքի նիւթական դժուարութեան պատճառով չէ կրցած ուսումը շարունակել։ ԱՅսուհանդերձ, ուսման հանդէպ ունեցած սէրը զինք մղած է եկեղեցական կրթութիւն ստանալու դպրեվանքի մէջ։
Ապարանի Սուրբ Խաչ Եկեղեցի
Տաճարի ճարտարապետութիւն
Ուենալով փաստուած նիւթ կառոյցի կղմինդրածածկ լինելու վերաբերեալ՝ տաճարը կրկին ծածկուեցաւ կղմինդրով, որու ձեւը կրկնուած են 5-րդ դարու պահպանուած կղմինդրու ձեւերը։ Այս ամենէն հանդերձ, Աբարանի Սուրբ Խաչ եկեղեցին Քասախի (պազիլիք տաճարը) ոչ միայն վաղ քրիստոնէական շրջանի առաջնեկն է, այլեւ բարձրարժեք ճարտարապետական մէկ հորինվածք քարեղենի մարմնացումը Ավետարանի լոյսի, սիրոյ ու ճշմարտութեան՝ զուսպ, առնական, միաժամանակ ջերմ ու մարդամոտ։ Այն իրավամբ հայ քրիստոնէական ճարտարապետութեան եզակի գոհարներու եւ բարձրարուեստ մէկ հուշարձան միանաւ պազիլիքներու շարքին։
Տաճար եւ քահանաներ
1796 թուականին Էրզրումի վիլայեթի Դութաղ բնակավայրի քահանայ Տէր Հարութիւնը գերդաստանով տեղափոխուած է Արեւելեան Հայաստան եւ հանգրուանուած է այդ տարիներուն գրեթէ աւերակ Աբարան գիւղին մէջ։ Անոր մահէն ետք իր որդիները իրենց միացած գաղթականներու հետ Մայիս 1816 թուականին հիմնած են Աբարանը՝ նորոգելով Սուրբ Խաչ եկեղեցուոյ հարեւանութեամբ գտնուող մի քանի տուներ։
Մեսրոպ Ա. Քհնյ. Պետրոսեան
Կենսագրութիւն
Տպարանի աշխատանքները շատ սիրելուն, Անթիլիասի Կաթողիկոսարանի տպարանի մէջ եղած վ պաշտօնեայ։ Քանի մը տարի աշխատելէ ետք, նացած է Պէյրութի Տօնիկեան հրատարակչատունը, ուր իբրեւ գրաշար պաշտօնավարած է մինչեւ 1970-ական թուականները։
Ապարանի Սուրբ Խաչ Եկեղեցի
Տաճար եւ քահանաներ
Սուրբ Խաչ եկեղեցին կրկին վերազարթուած է 19-րդ դարուն իր առաջին քահանայ Տէր Մարտիրոսի եւ անոր շուրջը համախմբուող ծխական համայնքի աղոթքներուն։
1860 թուականին վախճանած է Տէր Մարտիրոսը եւ փոխարինուած է անոր որդին՝ Տէր Սահակը՝ քահանայագործելով եկեղեցին մինչեւ 1918 թուականը իրեն լծակ ունենալով կրտսեր եղբորը՝ Տէր Ռաֆայէլին։ Վերջինը ձեռնադրուած է 1902 թուականին՝ Մկրտիչ Խրիմեանի ձեռմամբ (Մկրտիչ Ա)։
Մեսրոպ Ա. Քհնյ. Պետրոսեան
Կենսագրութիւն
Քահանայական ձեռնադրուլիւնն ու օծումը տեղի կ՝ ունենան ձեռամբ Լիբանանի Թեմի առաջնորդ՝ Տ. Տաքատ Արք. Ուրֆալեանի, Պէյրութի Ս. Նշան մայր եկեղեցգոյ մէջ, 6 Դեկտեմբեր 1974-ին, վերակոչուելով Տ. Մեսրոպ քհնյ.։
Ապարանի Սուրբ Խաչ Եկեղեցի
Տաճար եւ քահանաներ
Տեր Ռաֆայէլի աղօթքներով բժշկուած էին հիւանդներ, դարձի ու ապաշխարհութեան ճանապարհի բռնուած հանցագործներ, աւազակներ։ Անոր աղօթքներով ցրուած էին կարկտաբեր ամպերը, բացուած էին երկնքի գոց դռները, եւ երկինք հառած շինականի աչքերը անձրեւած էին՝ խառնուելով որպէս օրհնութիւն տեղացող հորդառատ անձրեւի շիթերին։
Մեսրոպ Ա. Քհնյ. Պետրոսեան
Կենսագրութիւն
Հուեւոր հովիւ կը նշանակուի Սուրիոյ Ռաս Ուլ Այն գիւղաքաղաքի Ս. Յակոբ Եկեղեցւոյ եւ տնօրէն՝ տեղւոյն Ազգ. Վարժարանին։
Ապարանի Սուրբ Խաչ Եկեղեցի
Տաճար եւ քահանաներ
17 Յունուար 1946 թուականին 92-ամեայ քահանան կնքած է իր մահկանացու՝ մահուան առաջ հասցնելով մկրտեց Աբարանի նորածիններուն։ Անոնց հետոյ աթեիզմը ամրապնդուած է նաեւ Աբարանին։
Հայ Աւետարանական Շամլեան Թաթիկեան Երկրորդական Վարժարան
Հայ Աւետարանական Շամլեան-Թաթիկեան երկորդական վարժարան, կրթական հաստատութիւն Պէյրութ, Լիբանան։
Ապարանի Սուրբ Խաչ Եկեղեցի
Տաճար եւ քահանաներ
Բայց ծնվողները պիտի մկրտուէին եւ ննջողներն ալ պէտք ունէին հոգեհանգստի, որ ի պաշտոն կատարած է Տէր Յովհաննէս քահանան մինչեւ իր մահը՝ 1959 թուականին։ Այնուհետեւ աբարանցիները ստիպուած էին հասնիլ Էջմիածին կամ Երեւան՝ հոգեւոր կարիքներու բաւարարման համար։
Մեսրոպ Ա. Քհնյ. Պետրոսեան
Կենսագրութիւն
Ապա կը նշանակուի տէր հայր հոգեւոր հովիւ Հասաքէի։ 1983-ին, վերջնականապէս կը հաստատուի Հասաքէ, հովուական գործին առընթեր վարելով տեղւոյն Ազգ. Մեսրոպեան վարժարանի տնօրէնութեան պաշտօնը։
Ապարանի Սուրբ Խաչ Եկեղեցի
Տաճար եւ քահանաներ
1974 թուականին Աբարանի տարածքի հոգեւոր կարիքներու բաւարարումը հանձնուած է Տէր Յարութիւն քահանայ Եսաեանին։ Անոր մահէն ետք Աբարանի ծխական համայնքը եւ՛ կար, եւ՛ չկար։
Մեսրոպ Ա. Քհնյ. Պետրոսեան
Կենսագրութիւն
1983-էն ի վեր. կը քահանայագործէ Հասաքէի հայ գաղոթին մէջ, պարբերաբար պատարագելով Ռաս Ուլ Այնի Ս.Յակոբ եկեղեցւոյ մէջ։
Ապարանի Սուրբ Խաչ Եկեղեցի
Տաճար եւ քահանաներ
Հոգեւոր կեանքը վերազարթոնք ապրած է եւ աշխուժացած է 1989 թուականին Աբարանի հոգեւոր հովիւ նշանակուած Տէր Մկրտիչ քահանայի գործունէութեամբ։ Աշնան, 1993 թուականին Տէր Մկրտիչ քահանայի Շուետ վերաբնակուելու հանգամանքով համայնքը կրկին մնացած է առանց հովիւի։
Մեսրոպ Ա. Քհնյ. Պետրոսեան
Կենսագրութիւն
Իբրեւ ուսուղիչ տնօրէն, մեծ կարեւորութիւն կու տայ դպրոցի կրթական աշխատանքներուն։ Կը հետեւի ուսուցչական դասաւանդութեան։
Ապարանի Սուրբ Խաչ Եկեղեցի
Տաճար եւ քահանաներ
Արարատեան Հայրապետական թեմի Առաջնորդական փոխանորդ Գարեգին արքեպիսկոպոս Ներսիսեանի հոգածութեան շնորհիւ տարածքի հոգեւոր սպասաւորութիւնը ստանձնած է Տէր Աթանաս վարդապետ Մովսիսեանը։ 1996 թուականին վերաբացուած Սուրբ Խաչ եկեղեցին հոգեւոր հովիւ նշանակուեցաւ Տէր Յարութիւն քահանայ Եսաեան Տէր Յարութիւնի կրտսեր որդին։ 1997 թուականին Սբ.Խաչ եկեղեցին կատարեց սարկաուագական ձեռնադրութիւն Տ.Նաուասարդ ձեռմամբ արքեպիսկոպոս Կճոեանի։ Ձեռնադրուեցան Յովհհանէս սարկաուագ Վահանեանը, որ հիմա եկեղեցուոյ հոգեւոր հովիւն է եւ Հայկ սարկաուագ Պետրոսեանը, որ հետոյ վերանուանեցաւ Տէր Ղազար եւ քահանայութեան կոչուեցաւ Բիւրաուանի եկեղեցիին մէջ։
Մեսրոպ Ա. Քհնյ. Պետրոսեան
Կենսագրութիւն
Իր ու հոգաբարձութեան կազմակերպած ձեռնարկելով ու յարատեւ ջանքերով կարելի կ՝ ըլլայ 1993-ին դպրոցը օժտել նոր ինքնաշարժով մը։
Ապարանի Սուրբ Խաչ Եկեղեցի
Տաճար եւ քահանաներ
2001 թուականին Տէր Հարութիւն քահանան կը տեղափոխուի պաշտոնավարելու Աշտարակի Սուրբ Կարմրաւոր, Սուրբ Սարգիս եւ Թալինի Սուրբ Աստուածածին եկեղեցիները։
Մեսրոպ Ա. Քհնյ. Պետրոսեան
Կենսագրութիւն
Առ ի գնահատանք իր տարիներու բարւոք 1985-ին, Ծաղկեայ սեւ փիլոն կրելու իրաւունք՝ 1994-ին, Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոս Գարեգին Բ. Վեհափառ Հայրապետէն։ Իսկ Աւագութեան տիտղոս եւ պատիւ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Կթողիկոսէն, 2000-ին։
Ապարանի Սուրբ Խաչ Եկեղեցի
Տաճար եւ քահանաներ
Սուրբ Խաչ եկեղեցւոյ եւ անոր ծխական համայնքի կեանքի նշանակուած էր 22 Փետրուար 2011-ին, երբ սուրբ Վարդանանց հիշատակին նուիրուած իր անդրանիկ Պատարագով հովուական պարտականութիւններ ստանձնեց նորընծայ Տէր Վիրապ քահանայ Ղազարեանը։ Կարճ ժամանակի մէջ ան արժանացաւ համայնքի սիրուն ու վստահութեանը՝ շնորհիւ իր նուիրուած ծառայութեան եւ ողջախոհ, հաւասարակշիռ ընթացքի։
Մեսրոպ Ա. Քհնյ. Պետրոսեան
Կենսագրութիւն
Ան կը շարունակէ քահանայագործել Հասաքէի Հայ գաղութին, ետին ձգելով 37 տարիներու ուսուղչութեան վաստակ ։
Ապարանի Սուրբ Խաչ Եկեղեցի
Տաճար եւ քահանաներ
Շուրջ 13 տարի իր բարեսեր ծառայութիւնը բերեց Սուրբ Խաչ եկեղեցին Տէր Վիրապ քահանայ Ղազարեանը։ Այնուհետեւ Վեհափառ Հայրապետի բարձր տնօրինութեամբ տեղափոխուեցաւ Ոuկրանիա, որ փոխարինեց Տէր Օշին քահանայ Հայրապետեանը եւ Տէր Մուշէ քահանայ Վահանեանը։
Հայ Աւետարանական Շամլեան Թաթիկեան Երկրորդական Վարժարան
Հիմնադրութիւն
Հայ Աւետարանական Շամլեան Թաթիկեան Երկրորդական Վարժարանը Մերձաւոր Արեւելքի Հայ Աւետարանական Եկեղեցիներու Միութեան երեք երկրորդական վարժարաններէն մէկն է։ Կը գտնուի Պէյրութի հիւսիս-արեւելեան արուարձանին՝ Պուրճ Համուտի մէջ։
Ապարանի Սուրբ Խաչ Եկեղեցի
Գրականութիւն
Ստորոգութիւն:Հայաստանի յուշարձաններ Ստորոգութիւն:Արագածոտնի թեմի վանքեր եւ եկեղեցիներ Ստորոգութիւն:Արագածոտնի մարզի տեսարժան վայրեր Ստորոգութիւն:Ապարանի շէնքեր եւ կառոյցներ
Հայ Աւետարանական Շամլեան Թաթիկեան Երկրորդական Վարժարան
Հիմնադրութիւն
Սկսած է գործել 1934 թուականին՝ մանկապարտէզի եւ նախակրթարանի դասարաններով միայն։ Ներկայիս՝ 2014-2015 տարեշրջան, անիկա ունի 340 աշակերտներ մանկապարտէզի, նախակրթարանի եւ երկորդական բաժիններուն մէջ։
Պատմութիւն
Նոր Մարաշը, Պէյրութի առաջին հայկական փողոցը, շինուած էր Պուրճ Համուտի մէջ, 1929-ին։ Փողոցին մէջ միայն հայեր կը բնակէին։ Անոնք հասած էին Կիլիկիայէն, Անատոլուէն եւ այլ շրջաններէ, 1915-ի Մեծ Եղեռնէն ետք։ Պուրճ Համուտի թաղերը հետզհետէ սկսան լայննալ, մարդիկ հաստատուեցան այս շրջանին մէջ եւ եռանդով կ'ուզէին հիմնել մշակութային հաստատութիւններ եւ եկեղեցիներ իրենց համեստ բնակարաններու կողքին։ Պէյրութի մէջ բացուած դպրոցներուն առաջիններէն էր Հայ Աւետարանական վարժարանը, որ ունէր մանկապարտէզ եւ երկու դասարան նախակրթարանի բաժինէն։ (Առաջին ճիւղը կը գտնուէր Աշրաֆիէի մէջ, նախաձեռնութեամբ՝ Նոր Մարաշի Հայ Աւետարանական Եկեղեցիին)։
Հայ Աւետարանական Շամլեան-Թաթիկեան Երկրորդական վարժարանը տարիներու ընթացքին աստիճանաբար զատուեցաւ 1930-ական թուականներուն հիմնուած Հայ Աւետարանական վարժարանէն։ 1936-էն ի վեր. Ա. Հատիտեան նախակրթարանի դասարաններուն կարգը բարձրացուց վեցի։ Ապա ան դասարաններ աւելցուց, նախ 1950-ին՝ միջնակարգի չորս դասարանները, ապա, 1958-ին՝ երկրորդական բաժնի դասարանները, որոնք իսկոյն վաւերացուեցան պետութեան կողմէ։ 1964-ին Տէր եւ Տիկին Ճ. Շամլեանի եւ անոնց որդիին՝ Կ. Թաթիկեանի նուիրատուութեամբ կարելի եղաւ ունենալ արդիական նոր շէնք մը, որ կոչուեցաւ Հայ Աւետարանական Շամլեան-Թաթիկեան Երկրորդական վարժարան։
Առաքելութիւն
Հիմնուելով Հայ Աւետարանական Եկեղեցիին առաքելութեան եւ պատմութեան վրայ, Հայ Աւետարանական Դպրոցին նպատակն է՝ աշակերտները պատրաստել քրիստոնէական եւ հայկական դաստիարակութեամբ, կառչած մնալով պետական ուսումնական ծրագիրին, նոյն ատեն՝ պահելով Հայ Աւետարանական Կրթական Խորհուրդին ճշդած արեւելումը։
Վերոյիշեալ նպատակը ունի երեք յատկանիշեր՝ Որակաւոր Դաստիարակութիւն՝ կը նպատակադրէ դաստիարակել ամբողջ անձը՝ աշակերտը պատրաստելով, ձգտելու եւ ապա հասնելու ուսման կամ արհեստագիտական ասպարէզի մը բարձրագոյն մակարդակին։
Հայ Աւետարանական աւանդ՝ ամէնէն աւելի աշակերտը կը հրաւիրէ զԱստուած ճանչնալու Տէր Յիսուս Քրիստոսի միջոցով։
Like I Can
Like I Can անգլիացի երգիչ Սեմ Սմիթի երգն է։ «In the Lonely Hour» ալպոմի երգերէն մէկն է։ Սեմ Սմիթի «Like I Can» երգը թողարկուած է 5 Դեկտեմբեր, 2014-ին։
Երգին Մասին Տեղեկութիւններ
Երգին հեղինակներն են՝ Սեմ Սմիթ եւ Մետ Պրայմ։ Սթիւ Ֆիտսմորիս եւ Ճիմի Նէյպսը երգին արտադրիչներն են։ «Like I Can» երգը UK Singles Chart շարքին մէջ գրաւած է 9-րդ հորիզոնականը։ 9 Նոյեմբեր 2014-ին Սեմ Սմիթը «Like I Can» երգով հանդես եկած է X Factor նախագծին մէջ ։
Շինզոյ Ապէ
Շինզոյ Ապէ Ճափոնի 96րդ եւ ներկայիս վարչապետն է, վերընտրուած է 2012-ի Դեկտեմբերին, այնուհետեւ՝ 2014-ի Դեկտեմբերի 14-ի ընտրութիւններու արդյունքին։ Նաեւ Ճափոնի Լիպերալ-տեմոքրաթական կուսակցութեան նախագահն է։
2006-ին Ապէն դարձաւ երկրի 90րդ, Ճափոնի ամէնաերիտասարդ եւ Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմէն յետոյ ծնուած առաջին վարչապետը։
Ուսում Եւ Քաղաքական Գործունէութիւն
1977-ին աւարտած է Սէյքէյի համալսարանի իրաւաբանական բաժինը եւ սովորելով անգլերէն, ընդունած է ԱՄՆ-ու Հարաւային Քալիֆորնիոյ համալսարանը։ 1979-ին Ճափոն վերադարձած է եւ պողպատաձուլական գործատունէն ներս աշխատանքի անցած է, որտեղ աշխատած է երեք տարի։ Քաղաքական գործունէութիւնն սկսած է 1982-ին, դառնալով արտաքին գործերու նախարարի պաշտօնն զբաղեցնող իր հօր՝ Շինթարոյ Ապէի քարտուղարը ։ 1993-ին դարձաւ Ճափոնի խորհրդարանի պատգամաւոր։ 2000 թուականէն աշխատած է Եոշիրոյ Մորիի եւ Ճունիչիրոյ Քոյզումիի կառավարութիւններու կազմերին։
Անձնական Կեանք
Ամուսնացած է Աքիէ Մացուզաքիի հետ, 1987-ին, որ նախկինի մէջ ռատիոյ հաղորդավար էր, դուստրն է տուրմէ արտադրողի: Հանրութեան մէջ այտնի է «Ընտանիքի ընդդիմադիր կուսակցութիւն» անունով: Զաւակներ չունեն
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:21 Սեպտեմբերի ծնածներ
Ամերիկա
Հիւսիսային Ամէրիկա
Կը տարածուի հիւսիսէն Արջային Ովկիանոսէն մինչեւ Մեքսիքայի հարաւը: Հոն կը գտնուին ձիւնածածկ լեռներ, կիզիչ անապատներ, հսկայ տարածութեամբ դաշտեր, խիտ անտառներ եւ ծովանման ընդարձակ լիճեր: Հիւսիսային Ամերիկա կ'ընդգրկէ Ալասքան, Գանատան, Միացիալ Նահանքները եւ Անթիլիան Կղզիներու խումբը: Արեւմուտքը Ռոքի լեռնաշղթան կ'երկարի Ալասքայէն մինչեւ Մեքսիքա: Ռոքիէն անդին կը տարածուի մեծ ընդարձակութեամբ դաշտ մը, որ կը հասնի մինչեւ Ափալաշներու Շղթան դէպի արեւէլք, եւ Մեծ Լիճերը դէպի հիւսիս: Ափալաշներուն արեւելքը ծովափնիայ դաշտը կը տարածուի մինչեւ Ատլանտեան Ովկիանոսը: Գանատայի եւ Միացիալ Նահանքներու միջեւ գտնուող Սիւփիրիոր, Միշիկըն, Հիւրօ, Էրիէ եւ Օնթարիօ լիճերը կը համարուին մոլորակի ամենամեծերը:
Ժողովուրդը
Հիւսիսային Ամերիկայի առաջին բնակիչները հնդիկներն էին: Անոնք կը պատկանէին տարբեր ցեղախումբերու, որոնք կ'ապրէին որսորդութեամբ, ձկնորսութեամբ եւ երկրագործութեամբ: Շեյէններն ու Սիուները կ'ապրէին կոնաձեւ վրաններու տակ շինուած վայրի եզի մորդէ:
Ամերիկայի Բնակչութիւնը Այսօր
Այսօր, Հիւսիսային Ամերիկայի բնակչութիունը կը բաղկանայ Էսգիմոներէ, զտարիւն ամերիկացի հնդիկներէ, խառնուածներէ, սպիտակամորդերէ եւ սեւամորդներէ:
Կեդրոնական Ամերիկա
Կեդրոնական Ամերիկա բաղկացած է 7 երկիրներէ Գոսթա, Ռիֆա, Սալվատոր, Կուաթեմալա, Հոնտուրաս, Նիքարակուա, Փանամա եւ Պելիզ: Այս շրջանը հրափխային եւ երկրաշարժային է: Կեդրոնական Ամերիկա շրջապատուած է արեւմուտքէն Խաղաղական եւ արեւելքէն Ատլանտեան Ովկիանոսներով: Անձրեւները առատ են հոն, կլիման տաք է, անտարռերը խիտ են:
Ժողովուրդը
Բնակչութեան մեծ մասը խառնուածններ են հնդիկ, եւրոպացի եւ ափրիկեցի նախնիներէ:
Հարաւային Ամերիկա
Հարաւային Ամերիկա կը բաղկանայ 13 երկիրներէ Պրազիլ որ կը համարուի իբրեւ մեծագոյնը եւ բնակչութեամբ ամենահոծը, Ֆրանսական Կիւյանա, Սիւրինամ, Վենզուէլլա, Չիլի, Փարակուէյ, Ուրուկէյ, Գոլոմպիա, Էգուատոր, Փերու եւ Արժանթին: Հոն կը գտնուին հրաբխային լեռներ եւ արեւադարձային խոնաւ անտառներ: Արեւմտեան ափի երկայնքին կը տարածուի մօտաւորապէս 8000 քմ. երկարութեամբ Անտեան Լեռնաշղթայ: Այս լեռներու ստորոտին դէպի արեւելք կը տարածուին մեծ դաշտեր. Ամազոնեան եւ Փամփայի ամբողջութիւնը խոտաւէտ դաշտագետին մը: Ամազոն աշխարհի ամէնէն երկար երկրորդ գետն է իր 6400 քմ. ով: Կը բխի Անտեաններէն եւ կ'անցնի Ամազոնայի արեւադարձային անտառներուն մէջէն: Թիթիքաքա Լիճը, որ կը գտնուի Փերուի եւ Պոլիվիայի միջեւ, Հարաւային Ամերիկայի ամենամեծ լիճն է: Հարաւային Ամերիկա կը ներկայացնէ կլիմայի մեծ զանազանութիւններ. Կրնայ հոն շատ տաք ըլլալ կամ շատ պաղ: Հարաւային Ամերիկա կ'արտադրէ յատկապէս թէյ, սուրճ, պանան, բամպակ, շաքար, քաքաօ եւ ձգախէժ:
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Աշխարհագրութիւն
Նէրսէս Փափազեան
Ներսէս Փափազեան (1872, Ագուլիս (Կովկաս) - 1915), վարդապետ, Փարիզ՝ Հայկական Պատուիրակ, խմբագիր:
Որդին է վանեցի Տ. Մեսրոպ Շուշտակ վարդապետի եւ եղբայրը՝ յայտնի գրագէտ Վրթանէս ու Վահան Փափազեաններու: Վան փոխադրուելով, մանկութիւնը հոն անցընելէ ետք, կու գայ Պոլիս եւ Եէտիգուլէի որբանոցին կ'աշակերտէ: Կ'անցնի Արմաշ եւ Դպրեվանուց շրջանը ամբողջացնելէ ետք, վարդապետ կը ձեռնադրուի 6 այլ ընկերներու խումբով:
Իբրեւ հովիւ կ'ուղարկուի Ամերիկա, ուր կը գործակցի Սարաճեան Եպիսկոպոսին հետ: Կը յաճախէ Քոլոմպիայի Համալսարան, ուրկէ կը վկայուի եւ կը միանայ Հ.Յ. Դաշնակցութեան շարքերուն: Իննամեայ հովւութենէ ետք, կ'անցնի Կովկաս, ուր կը մասնակցի հայ-թաթարական ընդհարումներուն:
Եկեղեցապատկան կալուածներու գրաւման առիթով խօսած իր ճառին համար, ռուս կառավարութիւնը կը պահանջէ անոր հեռացումը Էջմիածինէն: Մաշտոց վրդ. կը նշանակուի Թեհրանի առաջնորդ, ուր կը մնայ 2 տարի: Իբրեւ հասարակական գործիչ, կը ստիպուի սքեմը թողուլ եւ մեկնիլ Ամերիկա, 1906-ի վերջերը ստանձելով «Հայրենիք»ի խմբագրութիւնը՝ Վռամեանի փոխարէն:
Սահմանադրութենէն ետք Պոլիս կու գայ եւ մօտակայ գաւառները կ'ուղեւորի, իսկ «Ազատամարտ»ի հրատարակուելումէն ետք կը մնայ թերթին հայկական բաժինին խմբագիր, մինչեւ 11 Ապրիլ 1915 : Նոյն թերթին ոճրապատումները կը պատկանին իր գրիչին: Իբրեւ եկեղեցական օրէնքներու հմուտ, ան կը ձեռնարկէ նաեւ ամուսնական դատերու փաստաբանութեան՝ Դատաստանական Խորհուրդին առջեւ:
Ամերիկայի Հայ Իրաւանց Խորհուրդ
Ամերիկայի Հայ Իրաւանց Խորհուրդ, նպատակն է քարոզչական, դաստիարակչական, ընկերային միջոցներով Քալիֆոռնիայի պետական շրջանակներուն եւ օտար ազգերուն ծանօթացնել Հայ դատին, բացահայտել Թուրքիոյ հակահայկական գործունէութիւնը, հաւաքելու տարածել Հայոց ցեղասպանութեան վերաբերող փաստաթղթեր, ստեղծել օտար լրագրողներու հետ յարաբերութիւններ, քաջալերել հայանպաստ յօդուածներ եւ այլն։
Ստորոգութիւն:Կազմակերպութիւններ
Վրաստանի Ազգային Դրամատուն
Վրաստանի ազգային դրամատուն (საქართველოს ეროვნული ბანკი), Վրաստանի կեդրոնական դրամատուն : Վրաստանի ազգային դրամատունը ստեղծուած է ԽՍՀՄ Պետական դրամատան Վրացական հանրապետական դրամատան հիման վրայ 1991 թուականին։
Պատմութիւն
Վրաստանի ազգային դրամատունը հիմնադրուած է 1919 թուականին, իսկ 1991 թուականին խորհրդային միութեան փլուզումէն ետք սկսած է գործել որպէս ինքնուրոյն հիմնարկ։ Այդ ժամանակ Վրաստանի Վերին խորհուրդի որոշման համաձայն՝ խորհրդային Դրամական-վարկային համակարգի հիման վրայ ստեղծուեցաւ Վրաստանի ազգային դրամատունը :
Պաշտօնապէս անկախ Վրացական կեդրոնական դրամատունը ստեղծուած է Օգոստոս 1991 թուականին, ընդունուած «վրացական Հանրապետութեան Ազգային դրամատան մասին» օրէնքի համաձայն։ Այդ ժամանակ ընդունուած է նաեւ «վրաստանի Հանրապետութեան Ազգային դրամատան մասին» օրէնքը, որ կ՛արտայայտէր Կեդրոնական բանկի գործունէութեան հիմնական ոլորտները դրամավարկային քաղաքականութեան բնագաւառին մէջ։
Կարգավիճակ
Ազգային դրամատան կարգավիճակը սահմանուած է Վրաստանի Սահմանադրութեամբ։ Համաձայն վերջինիս 95-րդ յօդուածի՝ դրամատունը անկախ է իր գործունէութեան մէջ։
Ազգային դրամատունը ազատ է իշխանութեան եւ Վրաստանի խորհրդարանի միջամտութենէն, որ ամէն տարի կը հաստատէ դրամա-վարկային եւ արժութային քաղաքականութեան հիմնական ուղղութիւնները :
Իրաւունքներ եւ պարտականութիւն
Ազգային դրամատան իրաւունքներն ու պարտականութիւնները կը սահմանուին «ազգային բանկի մասին» օրէնքով, որ ընդունուած է 23 Յունիս 1995 թուականին։
հիմնական իրաւունքներն ու պարտականութիւնները.
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Վրաստան
Աշտարակ
Աշտարակ, քաղաք՝ Հայաստանի Արագածոտնի մարզին մէջ։ Արարատեան դաշտի մէջ։ Կը գտնուի Երեւանէն 20 քիլոմեթր հիւսիս-արեւմուտք, Քասաղ գետ ի ափերուն, 1130 մեթր բարձրութեան վրայ, պատմական հին ու շէն բնակավայր է:
Աշտարակի ընդարձակման եւ բարեկարգման համար 1949-ին յատակագիծ պատրաստուած է: 1955-ին շահագործման յանձնուեցուած է Քասաղի նոր, միաթռիչք մեծ կամուրջը, եւ աստիճանաբար քաղաքը տարածուած է նաեւ գետի ձախ ափին:
1960-ին քաղաքաշինութեան նոր նախագիծ պատրաստուած է եւ գործարաններ ու ձեռնարկութիւններ բացուած են:
1970-ին դարձած է հանրապետութեան ենթակայութեան քաղաք :
Բնակչութիւն
Աշտարակի ազգաբնակչութեան փոփոխութիւնը.
Աւանդութիւն
Աւանդութեան համաձայն երեք քոյրեր կը բնակէին Աշտարակի մէջ, եւ երեքն ալ նոյն անձը` իշխան Սարգիսը կը սիրէին: Երկու մեծ քոյրերը որոշած են անձնասպան ըլլալ իրենց փոքր քրոջը սիրոյն:
Անոնցմէ մէկը ծիրանագոյն հագուստ հագած, միւսն ալ` կարմիր հագուստ, եւ իրենք զիրենք ձորը նետած են: Փոքր քոյրը երբ իմացած է իր քոյրերուն անձնասպանութեան պատմութիւնը, իր կարգին սպիտակ հագուստ հագած եւ նոյն ձեւով ինքզինք ձորը նետելով անձնասպան եղած է:
Երեք քոյրերուն եղերական վախճանը ծանր ազդած է իշխան Սարգիսին վրայ, եւ ան աշխարհիկ կեանքն ու հարստութիւնը ձգելով ճգնաւոր դարձած է: Աւանդութիւնը կը շարունակէ ըսելով, որ իշխան Սարգիս ձորի ափին երեք մատուռներ կառուցած է եւ քոյրերուն հագած հագուստներուն գոյներուն անուններով կոչած է զանոնք:
Կառոյցներէն
Ամէնէն հին ճարտարապետական յուշարձաններէն` Ծիրանաւոր եկեղեցին կառուցուած է Ե. դարուն, իսկ Է. դարու նշանաւոր կառոյցներէն է Կարմրաւոր եկեղեցին: Մարինէ կամ Մարիանէ եկեղեցին կառուցուած է ԺԳ. դարուն, քաղաքին հիւսիս-արեւելեան կողմը եւ անցեալին բարձր պարիսպներով շրջապատուած մենաստան եղած է: Սպիտակաւոր եկեղեցին կառուցուած է ԺԳ.-ԺԴ. դարերուն, քարաժայռի մը բարձունքին:
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայաստանի քաղաքներ
Վազգէն Ա. Յակոբեան
'''Վազգէն Ա. Յակոբեան''' ուսուցիչ, տնօրէն եւ պատմական գիտութիւններու դոկտոր:
Կենսագրութիւն
Միջնակարգ ուսումը կը ստանայ Լենինականի մէջ։ 1936 - 1941 թուականներուն կը հետեւի Երեւանի Պետական Համալսարանի Պատմութեան Բաժանմունքի դասընթացքներուն: Ուսման ընթացքը աւարտելէ ետք կը մեկնի Հոկտեմբերեանի շրջանի Նալպանդեան գիւղը, ու տեղի դպրոցին մէջ կը ստանցնէ ուսուցիչի եւ տնօրէնի պաշտօն: Համաշխարհային Բ. Պատերազմի պատճառով կը մեկնի ճակատ, ուր կը վերադառնայ երկիր: 1944-ին մուտք կի գործէ Երէւանի Պետական Համալսարանի ասպիրանդականի բաժինը, ուր, 1948-ին' մեծանուն հայագէտ Յակոբ Մանանդեանի ղեկաւորութեամբ պատրաստած «Արիստոտելին Վերագրուած Յաղագս Աշխարհի Աշխատութեան Հայկական Թարգմանութեան Ընդարձակ Բնագիրը եւ Հայկական Մեկնութիւնները» ուսումնասիրութեան համար կը ստանայ Պատմական Գիտութիւններու Դոկտոր աստիճանին, «Հայոց Կանոնագիրքը»ի ուոմնասիրութեան եւ հրատարակութեան համար:
1947-ին Վ. Յակոբեան պաշտօնի կը կոչուի Գիտութիւններու Ակադեմիայի Պատմութեան Ինստիտուտին մէջ, ուր 1971-էն սկսած մինչեւ իր կեանքին վերջին օրերը կը վարէ Հայ Ժողովուրդի Միջին Դարերու Պատմութեան Բաժնի վարիչի պաշտօնը: Վերոյիշեալ իր պաշտօնավարութեան առընթեր, 1933-էն սկսած' պարպերաբար հայ ժողովուրդի պատմութիւն կը դասաւանդէ միջնակարգ դպրոցներու մէջ, իսկ 1969 - 1974 թուականներուն' Կիրովականի Մանկավարժական Ինստիտուտին մէջ։ 1972-ին անոր կը շնորհուի փրոֆեսորի կոչում: Իսկ 1974 -ին ան կ'արժանանայ ՀԱԱՀ Գիտութիւններու Ակադեմիայի «Մեսրոպ Մաշտոց»ի անուան մրցանակին, «Կանոնագիրք Հայոց» աշխատասիրութեան համար:
Բարեխիղճ, բծախնդիր ու համբերատար աշխատող, պատմարան ու աղբիւրագէտ Վ.Յակոբեան տասնամեակներու ընթացքին կը յաջողի երկու հազար հին ձեռագիր ուսումնասիրել, ու անոնց մէջէն հաւաքել, ընտրել ու հրատարակութեան պատրաստել հարիւրաւոր ժամանակագիրներ, յիշատակներ, կանոնագիր ու փաստաթուղթեր, իւրաքանչիւր հրատարակութիւն օժտելով խորազնին ուսումնասիրութեամբ ու մասնագէտի վայել գիտական ծանօթագրութիւններով:
Վազգէն Յակոբեան կը մահանայ 6 Մայիս 1982-ին, Երեւան:
Շաուքի Ապի Շաքրա
Շաուքի Ապի Շաքրա (شوقي أبي شقرا, ), լիբանանցի բանաստեղծ եւ լրագրող:
Կենսագրութիւն
Շաքրա ծնած է 1935-ին: Պէյրութ: Նախնական կրթութիւնը ստանած է Ռաշմայայի Մար Եուհաննա նախակրթարանին, իսկ երկրորդական ուսումը` Պէյրութի Հիքմէ վարժարանին մէջ : Սկսած է գրել երիտասարդ տարիքին: Մաս կազմած է «Սուրայեայ» («Լուսաջահը») գրական խումբին եւ Եուսեֆ Խալի «Շը՛ըր» բանաստեղծական հանդէսի խմբագրական կազմին: Խմբագրած է «Նահար» օրաթերթի մշակութային էջը: Ներկայիս կ՛ապրի Պէյրութ:
Երկեր
Շաուքի Ապի Շաքրայի գլխաւոր քերթողական հատորները.
Մրցանակներ
1962-ին, Շաուքի Ապա Շաքրա կը հրատարակէ «Ջուր` ընտանիքին ձիուն» խորագրեալ քերթողագիրքը, որ կ՛արժանանայ «Շը՛ըր» հանդէսի տարեկան մրցանակին : Սոյն գործը ջերմօրէն կը գնահատուի նորարարութեան կողմնակից քննադատներու կողմէմ, որոնք Շաուքի Ապի Շաքրայի անձին մէջ կը տեսնեն իւրայատուկ հոգեբանութեամբ եւ աշխարհահայեացքով օժտուած բանաստեղծ մը:
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Արաբ բանաստեղծներ Ստորոգութիւն:Բանաստեղծներ Ստորոգութիւն:Լրագրողներ
Սուրբ Գէորգ Եկեղեցի (այլ կիրառումներ)
Սուրբ Գէորգ Եկեղեցի անուանումը կրնայ ունենալ յետեւեալ կիրառումները՝
11 Մայիս
11 Մայիս, տարուայ 131-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 132-րդ) օրն է 10 Մայիս 11 Մայիս  12 Մայիս
Ծնունդներ
Տես նաեւ՝ 11 Մայիսի ծնածներ
Մահեր
Տես նաեւ՝ 11 Մայիսի մահացածներ
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Մայիս
Շուշիի Հռիփսիմեան Օրիորդաց Միջնակարգ Դպրոց
Շուշիի Հռիփսիմեան օրիորդաց միջնակարգ դպրոցը հիմնուած է -ին՝ վարդապետ ջանքերով։
Դպրոցը 1877-ին ունեցած է 4 ուսուցիչ եւ աշակերտուհի։ 1881-ին աշակերտուհիներու թիւը հասած է 120-ի։
Ըստ Լեոի, բացումէն մէկ տարի ետք Հռիփսիմեան դպրոցը իր ճակատագիրը կապած է թեմական դպրոցի հետ, լինելով անոր մօտ։
1884-ին այս դպրոցը եղած է բաւականաչափ պատկառելի ուսումնական հաստատութիւն մը՝ իր 13 ուսուցիչ-ուսուցչուհիներով եւ 171 աշակերտուհիներով։ Ունեցած է միջնակարգի դասընթացք։ Հայ մոյս դպրոցներու հետ միասին այն եւս 1885-ին փակուած է։ Վերաբացուած է 1886-ի հոկտեմբերին՝ որպէս երկդասեան իգական դպրոց։ Տեսուչն է եղել Մովսէս Սամուէլեանը, ուսուցիչները՝ Գաբրիէլ Գիւլիքեւխեանը, Եկատէրինայ Մէլիք-Սարգսեանը, Զարուհի Արզումանեանը, Ելենայ Առաքելեանը, Գալիլեայ Հովակիմեանը եւ Նարիման Փիրումեանը։
Աղբիւրներ
↑ Ս. Կ. Խուդոյեան (1987)։ Արեւելահայ դպրոցները 1830-1920 թուականներին։ Երեւան։ «Լոյս», էջ 377-378։ Լեոյ, «Ղարաբաղի թեմական դպրոցի պատմութիւն», էջ 385-386։ «Մեղու Հայաստանի», 1885, թիւ 63։ «Դպրոց», 1875-76, թիւ 4, էջ 133։ «Արարատ», 1878, ԺԲ, էջ 458։
Բարսեղ Թուղլաճեան
Բարսեղ Թուղլաճեան, պատմաբան, թարգմանիչ, բառարանագէտ, բանասէր եւ գրող։ Հաստափոր ու մեծահասակ բազմաթիւ թրքերէն հատորներու, երկլեզու աշխատասիրութիւններու եւ հանրագիտարաններու հեղինակ։ Հանրանօթ դէմք թէ՛ թուրք, թէ՛ հայ եւ թէ՛ օտար շրջանակներու մօտ։
Կենսագրութիւն
Թուղլաճեան ծնած է Պոլիս, 1933-ին։ Հայեցի կրթութիւնն կը ստանայ Կիպրոսի Մելգոնեան վարժարանէն, 1946-51։ Այնուհետեւ Ամերիկա անցնելով (Միշիկընի Համալսարան), կը հմտանայ անգլերէնի մէջ ու Պոլիս վերադարձին (1955)՝ իբրեւեւ անգլերէնի դասատու կը պաշտօնավարէ տարբեր դպրոցներու մէջ։
Գրական ասպարէզ
Շարքը երկար է իր հրատարակած հատորներուն (քսանէ աւելի), որոնք կը յատկանշուին մանաւանդ իրենց ճոխ նկարազարդումներով եւ պատմական հազուագիւտ վաւերագիրներով։
Ան վարպետ մըն էր հանրագիտարանային գործերու գրառումին մէջ, տարիներու երկայնքին շարունակ կը հաւաքէ եւ իր արխիւին վրայ կ'աւելցնէ փաստաթուղթեր, լուսանկարներ, տուեալներ, գիրքերու կողքեր, հին թերթերու նմոյշներ ու ամէն ինչ՝ որ իր հրատարակութիւններուն կրնար նպաստել։ Ան նաեւ պրպտումներ կը կատարէ թրքական արխիւներու մէջ։
Պատրաստած է թրքերէն-անգլերէն տարաբնոյթ բառարաններ (գիտական, տնտեսական, իրաւաբանական, բժշկական բառերու)։ Իրեն կը պատկանին նաեւ հարագիտարանային բնոյթի գործեր, ինչպէս՝ «Օքիանուս» (Ովկիանոս) եռահատոր հանրագիտարան-բառարանը, նաեւ թանկարժէք գիրքեր՝ Մարմարա ծովու կղզիներուն, Պոլսոյ հայոց եկեղեցիներուն, Տատեան ամիրաներու ընտանիքին, ծովանկարիչ Այվազովսկիին, արեւմտահայոց մշակութային եւ հրատարակչական գործունէութեան՝ «Արեւմտեան աշխարհի հայերը» (Պաթը էրմէնիլէրի, 5 հատորանի), օսմանցի պալատական կիներու մասին, եւայլն։
Թուղլաճեան իր գործերը գրած է ընդհանրապէս թրքերէնով, ու հետեւաբար՝ թուրք մշակոյթի՛ն է որ ծառայած է գլխաւորաբար։ Բայց ան ամէն առիթով հայ ժողովուրդի տաղանդնե՛րն ալ ճանչցուցած է օտարներուն (թրքերէնով կամ անգլերէնով)։
Վարուժան Հերկելեան
Վարուժան արք․ Հերկելեան (Պօղոս Հերկելեան, ), հայ արքեպիսկոպոս։ Ունեցած է կեղեցական, կրթական, հրատարակչական եւ գրական գործունէութիւն։
Կենսագրական գիծեր
Ծնած է 1946-ին Այնճար՝ աւազանի անունով Պօղոս: Նախնական կրթութիւնը ստացած է ծննդավայրին մէջ որմէ ետք յաճախած է Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան դպրեվանքը զայն աւարտելով 1967-ին:
Գործունէութիւն
1997-էն ի վեր կը հրատարակէ Կիպրոսի Առաջնորդարանի «Գեղարդ» լրատուն: Սփիւռքահայ մամուլին մէջ հանդէս եկած է բազմաթիւ յօդուածներով՝ ազգային-կրթական եւ մշակութային թեմաներով: Ցարդ հրատարակած է հինգ հատորներ․-
«Դիւան Նոր Ջուղայի Ս. Ամենափրկիչ վանքի» մաս Բ., Էջմիածնի կաթողիկոսներու կոնդակներ (1705-1800)  հատորը լոյս տեսած է Վարուժան արքեպիսկոպոսի աշխատասիրութեամբ:
Յաջորդ հատորները լոյս տեսած են Անթիլիասի տպարանէն` իբրեւ «Գէորգ Մելիտինեցի» գրական մրցանակի հրատարակութիւններ:
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայ եկեղեցականներ Ստորոգութիւն:Հայ եկեղեցի Ստորոգութիւն:Հայ արքեպիսկոպոսներ
Աւարայրի Ճակատամարտ
Աւարայրի ճակատամարտ, Աւարայր գիւղին մօտ, 26 Մայիս 451-ին, ապստամբ հայկական ուժերու եւ պարսկական բանակին միջեւ տեղի ունեցած ճակատամարտ։ Աւարայրի ճակատամարտը Սասանեան Պարսկաստան ի դէմ հայ ժողովուրդին մղած ազգային-ազատագրական պայքարին գագաթնակէտն էր։taron txa chi Վարդան Մամիկոնեան ի հրամանով, հայոց զօրքը կը հաւաքուի Այրարատ ի մէջ եւ անմիջապէս յարձակողականի կը դիմէ։ Սպարապետը մտադրած էր ճակատիլ հայ-պարսկական սահմանին վրայ եւ կանխել երկիրին աւերումը։ Սակայն Մուշկան Նիւսալաւուրտ ի հրամանատարութեամբ, պարսկական զօրքը արդէն անցած էր Հեր ու Զարեւանդ գաւառներէն եւ կը շարժէր դէպի երկիրին խորքը։ Պարսիկներու հսկայական բանակը զինուած էր ընտիր հեծելազօրքով՝ «Մատեան գունդով» ու մարտական փիղերով։ 451-ի գարնան անոնք  կը մտնեն Վասպուրական ի Արտազ գաւառ, բանակատեղի ընտրելով   Տղմուտ գետ ի աջ ափը՝ Աւարայրի դաշտը։ Պարսկական զօրքերուն նպատակն էր՝ ճնշել հայերուն ապստամբութիւնը եւ գրաւել անոնց ռազմաքաղաքական կեդրոն՝ Արտաշատ ը:
25 Մայիսին, հայկական բանակը կը մօտենայ թշնամի բանակատեղիին եւ կանգ կ'առնէ Տղմուտ գետի ձախ ափին։ 26 Մայիսի Շաբաթ առտուն, Աւարայրի դաշտին վրայ, հակառակորդները կը պատրաստուին ճակատմարտի։ Մարտի նախօրեակին, սպարապետը իր 66 հազարնոց բանակը կը բաժնէ երեք մասերու, որոնց հրամանատարներ կը նշանակէ փորձառու զօրավարներ՝ Ներշապուհ Արծրունի ն, Խորէն Խոռխոռունի ն ու Թաթուլ Վանանդեցի ն: Սպարապետը կ'առանձնացնէ նաեւ պահեստազօրքը, որու հրամանատարութիւնը կը ստանձնեն իր եղբայրն ու Համազասպ Մամիկոնեանը։ Իր թիւով հայերը գերազանցող թշնամին, գլխաւոր ուժերը կը կեդրոնացնէ աջ թեւին, իսկ պահեստազօրքը կը ստանձնէ Մատեան գունդը։ Վարդան Մամիկոնեան, Յովսէփ Ա. Վայոց Ձորեցին եւ Ղեւոնդ Երէց կը քաջալերեն հայոց զօրքը՝ արիաբար մարտնչելու թշնամիին դէմ։
Suro daun Ճակատամարտը կը սկսի նետաձգութեամբ, նիզականետութեամբ եւ փոխադարձ գրոհով։ Հասնելով գետին՝ պարսիկները կանգ կ'առնեն, իսկ հայերը կը շարունակեն յառաջխաղացքը ու կը սկսին մարտնչիլ։ Հայերու ճնշումով թշնամի բանակին ձախ թեւն ու կեդրոնը կը նահանջեն։ Վարդան Մամիկոնեան պահեստազօրքին մէկ մասը կը մղէ կեդրոն՝ հոն ճնշումը սաստկացնելու համար, մնացեալ մասով օգնութեան կը փութայ ձախ թեւին ետ հրելով թշնամին։ Բայց հակառակորդին պահեստազօրքը՝ վերստին հաւաքուելով, կը շրջապատէ իր թիկունքը թափանցած հայկական հեծելագունդը։
Անհաւասար մարտին, հերոսաբար կը զոհուի նաեւ Վարդան Մամիկոնեան։ Ճակատամարտը կը շարունակուի մինչեւ օրուան վերջը։ Հայկական զօրքերը երեկոյեան կը քաշուին Տղմուտի ձախ ափը եւ կը նահանջեն երկիրին խորքը՝ պայքարը շարունակելու նպատակով։ Երեկոյեան մարտը կը դադրի, եւ հայոց բանակը կը վերադառնայ իր դիրքերը։ Զոհուած էր սպարապետը, հայերը զգալի կորուստներ տուած էին։ Հայերուն զոհերուն թիւը կը հասնի 1036-ի, մարտի դաշտին ինկած էին ինը նախարարներ։ Շատ աւելի ծանր կորուստներ կրած էին նաեւ պարսիկները՝ 3544 հոգի։ Բացի ատկէ՝ թշնամին չէր հասած իր գլխաւոր նպատակին։ Հայերը չէին ջախջախուած, պահպանած էին մարտական ոգին եւ լի էին պայքարը շարունակելու վճռականութեամբ։
Աւարայրի ճակատամարտէն ետք, ապստամբական շարժումը չի դադրիր: Հայերը կ'ամրանան անառիկ վայրերու մէջ եւ կը սկսն յարձակումներով արիւանաքամ ընել թշնամին։ Պարտիզանական կռիւներ կը ծաւալին Արցախի, Տայքի եւ Տմորիքի մէջ, որոնց կը մասնակցին նոյնիսկ այն գաւառներուն բնակիչները, որոնք մինչ այդ չէին մասնակցած ապստամբութեան։ Հոներն ալ ծանր հարուած կը հասցնեն պարսիկներուն։
Աւարայրի ճակատամարտը կը կանխորոշէ հայ ժողովուրդին պայքարի ոգին։ Ի վերջոյ, ծանր կացութեան մէջ յայտնուած պարսից արքունիքը կը ստիպուի թեթեւցնել հարկերը, ետ կանչել իր զօրքերը, Հայաստան ի ներքին ինքնավարութիւնը ճանչնալ եւ հրաժարիլ բռնի կրօնափոխութեան ծրագիրէն : Սակայն, գերի բռնուած հոգեւոր առաջնորդները եւ նախարարները Տիզպոնի մէջ կը դատուին։ Առաջինները մահապատիժի կ'ենթարկուին, իսկ վերջինները Միջին Ասիա կը ղրկուին։ Աւելի ուշ, անոնց կը թոյլատրուի վերադառնալ հայրենիք եւ տիրել իրենց կալուածներուն։ Իբրեւ ապստամբութեան առաջնորդներէն մէկը՝ պարսից արքունիքը բանտ կը նետէ Վասակ Սիւնի ն, որ կը մահանայ ծանր հալածանքներու ենթարկուելով։ Հայրենիք կը վերադառնայ նաեւ հայոց այրուձին։ Պարսից արքունիքը որոշ ատեն մը ետք կը վարէ հայերը սիրաշահելու քաղաքականութիւն։
Վարդանանց պատերազմը հայոց պատմութեան հերոսական էջերէն մէկն է։ Հայոց եկեղեցին սրբացուցած է Աւարայրի մէջ զոհուած հերոսները եւ զանոնք դասած է «հայրենիքի նահատակներ»ու շարքին։ Մինչեւ օրս, «Վարդանանց տօնը» հանդիսաւորապէս կը նշուի համայն հայութեան կողմէ :
Աւարայրի ճակատամարտը իր գեղարուեստական արտացոլումը գտած է, ի շարս այլ գործերու, Դերենիկ Դեմիրճեանի «Վարդանանք» պատմավէպին մէջ։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Հայաստանի ճակատամարտեր Ստորոգութիւն:451
Գլխու եւ Ողնաշարի Վնասուածքներ
Գլխու եւ ողնաշարի վնասուածքներուն յաճախ կ’ուղեկցին ոսկորներու եւ փափուկ հիւսուածքներու վնասուածք։Այդպիսի վնասուածքներու մօտ կէսը ինքնաշարժի արկածներու հետեւանք է։Վնասուածքներուն հետեւանքով կարգ մը տուժողներ կը մահանան, իսկ կենդանի մնացածներէն շատեր կ’ունենան տարբեր տեսակի ֆիզիքական եւ մտային խանգարումներ։Ժամանակին ցուցաբերուած ճիշդ օգնութիւնը կրնայ կանխել այդպիսի անցանկալի հետեւանքները։
Գանկի լայն եւ տափակ ոսկորները իրարու միանալով կը կազմեն խոռոչ, ուր կը գտնուի ուղեղը։Գանկի ոսկորներու կոտրուածքը վտանգաւոր է, որովհետեւ ուղեղին կրնայ վնասել։Գլխու արիւնատար անօթնեդը վնաս ստանալու պարագային, արիւնը կը կուտակուի գանկի խոռոչին մէջ եւ կը ճնշէ գլխուղեղի հիւսւածքին՝ վնասելով զայն եւ առաջացնելով զանազան նեարդային խանգարումներ։
Ողնաշարը կազմուած է ողերէ, որոնք իրարմէ բաժնուած են աճառային(Cartilage) շերտով՝ միջողային սկաւառակներով։Ողնաշարը պատեան է ողնուղեղին համար, որմէ ողնաշարի երկու կողմերուն գտնուող անցքերէն դուրս կու գան նեարդային ճիւղերը եւ կը տարածուին մարմինի տարբեր մասերը։
Գլխու ենթադրուած տուժողը զննելէ ետք պէտք է փնտռել կապտուկներ, արեան հետքեր եւ ուռեցքներ։Ճշդուած մասերուն ճնշում կատարելէ պէտք է խուսափիլ։Գլխու եւ ողնաշարի ծանր վնասուածքներուն կրնան ուղեկցիլ գլխուղեղի կամ ողնուղեղի տարբեր աստիճանի վնասուածքներ, որոնք կարտայայտուին հետեւեալ նշաններով՝
-Գիտակցութեան եւ շնչառութեան խանգարում,
-Կտրուկ ցաւ կամ ճնշումի զգացում վնասուածքի բաժիններուն,
-Ծակծկոցներ կամ զգացողութեան կորուստ ծայրամասերուն,
-Շարժունակութեան լրիւ կամ մասնակի կորուստ,
-Գլխու կամ մէջքի վրայ արտասովոր ուռեզքներ կամ փոսիկներ յառաջացած մասեր,
-Ականջներէն կամ քիթէն արեան կամ թափանցիկ հեղուկի արտահոսք,
-Արիւնահոսութիւն,արիւնազեղում(աչքերու շուրջը,ականջներուն ետեւը),
-Տեսողութեան խանգարում,
-Սրտխառնուք,փսխուք,
-Գլխացաւ,գլխապտոյտ,հաւասարակշռութեան կորուստ։
Յամեմատաբար թեթեւ վնասուածքի պարագային պէտք է անշարժացնել տուժողին պարանոցը, պինդ իր մը ոձիքի նման զգուշօրէն փաթթելով պարանոցին շուրջը այնպէս մը,որ չխանգարէ շնչառութինը, ծոծրակի եւ ծնօտը հենելով իրեն վրայ, որպէսզի նուազի ողերու վրայ ճնշումը։
Եթէ վնասուածքը ծանր է,եւ տուժողը չէ կորսնցուցած գիտակցութիւնը,ապա պէտք է սահմանափակել ենթակային շարժումները,յատկապէս պարանոցի հատուածին եւ զինք չտեղափոխել մինչեւ շտապ օգնութեան հասնիլը։
Եթէ վնասուածքը ծանր է, եւ տուժողը կորսնցուցած է գիտակցութիւնը, պէտք չէ շարժել ենթական։Փսխելու պարագային ենթական պէտք է տեղադրել այնպիսի դիրքի մէջ, որ կարենայ փսխել, եւ գլուխը, պարանոցը ու մարմինը գտնուին ողնաշարի նուազագոյն լրացուցիչ վնասուածքներ ունենալու հաւանականութեան դիմաց։Այս պարագային պէտք է օժանդակութիւն խնդրել երկրորդ անձէ մը։
-Հեռաձայնել շտապ օգնութեան եւ սպասել մասնագէտներուն ժամանումին։
-Դադրեցնել արտաքին արիւնահոսութիւնը՝ ճնշումի կատարելով երկու քնայն զարկերակներուն վրայ, եւ վիրակապելով պարանոցը։
-Ապահովել մարմինի բնականոն ջերմաստիճանը։
-Մնայուն կերպով վերահսկել տուժողին։
Աղբիւրներ
«Զգոյշ»,Առողջապահական նախազգուշական պարբերաթերթ,2017,էջ(27-28)
Աւգեր Հ. Յովնան
1899-ին Կիւղեան Արքեպիսկոպոսէն քահանայ կը ձեռնադրուի եւ այդ օրէն կը սկսի իր հասարակական եւ գրական կեանքը:
Վանքին աշակերտներուն կը դասախօսէ հայերէն, գրականութիւն եւ Հայոց պատմութիւն, յետոյ կ’անցնի Մուրատ-Ռափայէլեան վարժարանը՝ ուսումնապետի պաշտօնով (1902-1905), այդ ատեն է (Հ. Սարեանի տեսչութեան օրով) որ Հ. Աւգերի ջանքերով Մուրատ Ռափայէլեան վարժարանը կ’արդիանայ եւ աշակերտներու թիւը չափէն աւելի կը բարձրանայ:
Հ. Աւգեր, իր մէջ յատուկ ձգտում մը զգալով լեզուներու՝ կ’աշակերտի լեզուագէտ եւ հայագէտ Էմիլիոյ Գեզայի, եւ ապա կը կատարելագործէ լեզուական ուսումը նախ Մոնագոյի եւ ապա Պերլինի համալսարաններուն մէջ: Կը վարէ Բազմավէպի խմբագրութիւնը (1912-1915), ստորագրելով նախապատմական Հայաստանի շրջաններու եւ եկեղեցական նիւթերու վերաբերմամբ բազմաթիւն հմտալից յօդուածներ, յատկապէս բանասիրական դեռ մինչեւ այսօր: Կարճ ժամանակի համար (1916-1917) կը կարգուի վերակացու նորընծայարանի ու ապա մատենադարանապետ: Իսկ յետին տարիներս (1919-1929) կը վարէ Միաբանութեան Ընդհանուր Քարտուղարի պաշտօնը եւ հուսկ 1929-ին կ’ընտրուի Ընդհանուր Աբբայ Մխիթարեան Ուխտին վարելով զայն վեց տարիներ:
Հ.Աւգեր անոնցմէ է՝ որոնք աւելի կ’ամբարեն՝ քան կ’արտադրեն: Գրական կեանքին մէջ մասնակցած է Բազմավէպի, Գեղունիին: Առանձին հատորով հրատարակած է Հայ եկեղեցւոյ ժամագրքին լատիներէն թարգմանութիւնը: Դեռ անտիպ կը մնայ Շարակնոցի լատիներէն թարգմանութիւնը: Գրած է «Համառօտ գրականութիւն» մը եւ «Համառօտ վարք Մխիթեր Աբբահօր»:
Հ. Աւգեր՝ վանք այցելող օտարականներու հիւրընկալը եղած, հայ անցեալի մասին անոնց տեղեկութիւններ տալով մեր ազգը ծանօթացուց անոնց:
Կրին Տէյ
Կրին Տէյ, Green Day ամերիկեան ռոք-խումբ է, հիմնուած 1987 թուականին Գալիֆորնիայի իսթ-Պէյ քաղաքին մէջ։ Խումբը ունի երեք հիմնական մասնակից՝ Պիլլի Ճօ Արմսթրոնկ (երգիչ, կիթառ), Մայք Տիորնտ ([bass, օգնական երգիչ) եւ Տրէ Քուլ (հարուածային).
Ալպոմներ
Խումբը թողարկած է 11 սդուտիական ալպոմ՝ Առաջին երկու ալպոմները թողարկուած են Lookout! լէյպլին մէջ, մնացածը` Reprise Records լէյպլին մէջ։
Շուշիի Մարիամեան Օրիորդաց Դպրոց
Շուշիի Մարիամեան (Մարիամ Հախումեան), օրիորդաց դպրոցը հիմնվուած է Ապրիլ 7, 1864 թուականին հայ աղջիկներու համար բացուած հնագոյն դպրոցներէն է, որ կանանց կրթութեան սկիզբը դրած է Արցախի մէջ։
Դպրոցի կանոնադրութիւնը մշակած են Պէտրոս Շանշեանը եւ Պէրճ Պռոշեանը։ Դպրոցը գլուխ բերելու գործին մեծ դեր կատարած է Մարիամ Հախումեանը։ Առաջադէմ մարդ եղած է նաեւ անոր ամուսինը՝ Համբարձում Հախումեանը։
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Կրթութիւն
Նէյմար
Նէյմար տա Սիլվա Սանթոս Ճունիոր, (Neymar da Silva Santos Júnior, ծնած է Փետրուար 5, 1992 թուականին)։ Պրազիլցի ֆութպոլիստ, կը հանդիսանայ Պարսէլոնայի մէջ եւ Պրազիլի ֆութպոլի ազգային խումբին մէջ։
Կէնսագրութիւն
Նէյմարը ծնած է վաճառականներու ընտանիքի մէջ։ Ան ունէր նաեւ մէկ քոյր՝ Ռաֆաելլան։ Նէյմարը 1999 թուականին ընդունուեցաւ «Սանթոս» ակումբի աքատէմին։ Դեռ երիտասարդ տարիքին ան հանդիպումներ կ'ունենար առաջին խումբի հետ։ Նէյմարով հետաքրքրուած էին Եւրոպական շարք մը ակումբներ՝ «Ռեալ Մատրիտը», «Արսենալը», «Պարսէլոնան», «ՉԷլսին» եւ «Մանչեսթըր Սիթին»։ Նէյմարը ընտանիքին հետ միասին տեղափոխուեցաւ Սան Փաուլու, ուր ընդունուեցաւ տեղի աքատէմին։ Անոր կնքեցին «Նոր Ռուպինիո» մականունը։ Մասնագէտները անոր խաղը կը գնահատէին հրաշալի եւ անոր կը նկատէին իբրեւ ապագայ ֆութպոլի աստղ։ 12 տարեկանին Նէյմարը տեղափոխուեցաւ «Ռեալ Մատրիտի» աքատեմին, բայց կարճ ժամանակ անց վերադարձաւ Պրազիլ, ուր արդեն կը հանդիսանար «Սանթոսի» աքատեմին։ Ան Սանթոսի մէջ կրկին կը փայլէր եւ կը ցուցադրէր հրաշալի խաղ։ «Սանթոսի» ղեկավարութիւնը 1 միլիոն ռեալ առաջարկեց Նէյմարի ընտանիքին, որ ֆութպոլիստը մնար ակումբի աքատեմին։ Ան նաեւ հրաւիրուեցաւ Պրազիլի Մ-15 տարեկաններու հաւաքական եւ մասնակցեցաւ Հարաւային Ամերիկայի մրցաշարին։
Մրցաշրջան 2009
2008 թուականին Նէյմարը կնքեց իր առաջին մասնագիտական պայմանագիրը «Սանթոսի» հետ՝ մինչեւ 2013 թուական։ «Սանթոսը» Նէյմարին չկորսնցնելու համար սահմանած էր բարձր հրաժարագին եւ բարձր աշխատավարձ, սակայն շարք մը ակումբներու համար կը պայքարէին Նէյմարի համար։ Մարտ 7 2009 թուականին իր առաջին խաղը անցկացրեց «Սանթոսի» գլխաւոր խումբին հետ «Օեստե» ակումբի դէմ՝ փոխարինման դուրս գալով Մաուրիսիո Մոլինոյի փոխարեն։ Մեկ շաբաթ ետք «Մոժի-Միրին» ակումբի դեմ ան խաղին մէջ հարուածեց իր առաջին կոլը հիմնական խումբի կազմով։ Մարտ 24 2009 թուականին լուրեր տարածուեցան, որ Նէյմարով հետաքրքրուած են Մոսկուայի ԲԿՄԱ-ն եւ իտալական «Միլանը»։
Մրցաշրջան 2010
2010 թուականին գարնան Նէյմարը նուաճեց առաջին տիտղոսը՝ հաղթելով «Լիգա Պաուլիստա» մրցաշարը «Սանթոսի» կազմով։ ԱՆ ճանցուեցաւ այդ առաջնութեան լաւագոյն ֆութպոլիսդը։ Ապրիլ 15-ին Պրազիլի գաւաթի 1/16 եզրափակչում «Սանթոսը» կը մրցէր «Գուարանի» ակումբի դէմ։ Այդ խաղով Նէյմարը հարուածեց 5 կոլ եւ այդ խաղը «Սանթոսը» հաղթեց 8-1 հաշուով։ Այդ մրցաշարին Նէյմարը «Սանթոսի» հետ դարձաւ չէմբեըն հարուածելով 11 կոլ, դարձաւ առաջնութեան լաւագոյն ռմբարկու։ Նէյմարը ամրան «Ուեստ Հէմին» ստացաւ 15 միլիոն եւրոյի առաջարկ, իսկ «Չելսիյին» 20մլն Եւրոյի առաջարկ, կապոյտները մերժուելով պատրաստ էին վճարել 26 միլիոն Եւրո։ Օգոստոս 20-ին Նէյմարը որոշեց մնալ ակումբին մէջ ըսելով, որ ան 5 տարուան պայմանագիր ունի «Սանթոսի» հետ։ Նոյն թուականի Սեպտեմբէրին Նէյմարը ղեկաւարութենէն պահանջեց հեռացնել ակումբի գլխաւոր մարզիչ Դորիվալ Ճունիորին, անոր համարէ, որ մարզիչը հնարաւորութիւն չի տուաւ Նէյմարին 11 մետրանոց իրացնելու, սակայն ակումբի ղեկավարութիւնը կը մերժէ։ Հաջորդ օրը Նէյմարը ներողութիւն կը խնդրէ խոսքերու համար։ Մի քանի խաղ յետոյ մարզիչը հեռացաւ աշխատանքէն։ 2010 թուականի Հոկտեմբերին երկրի թերթերը գրեցին, որ Նէյմարը «Գրեմիո» ակումբի դեմ հաղթանակէն յետոյ, ընկերներու հետ միասին վարձածէր մարմնավաճառներ։ Այդ լուրը լսելով՝ «Սանթոսի» նախագահ Լուիս Ալպէրդո Ռիպէրիոն անմտութիւն համարեց, եւ ըսաւ, որ ֆութպոլիսդը նման բան ընել չէր կրնար։ Յունիսին Նէյմարը ակումբի հետ հաղթեց Լիբերտադորեսի բաժակը, իսկ Նէյմարը եզրափակչի երկու խաղերուն հարուածեց մէկ կոլ։ Այդ խաղէն յետոյ ան ճանցուեցաւ մրցաշարի լաւագոյն խաղացող։
Ամրան մէկ շարք եւրոպական ակումբներ Նէյմարի համար պատրաստ էին վճարել 45 միլիոն Եւրո։
Մրցաշրջան 2011
Յուլիս 27-ին Նէյմարը դուբլ ձեւակերպեց Պրազիլի առաջնութիւնը «Ֆլամենգոյի» դեմ խաղով։ Ան, շրջանցելով մրցակցի բոլոր ֆուտբոլիսդներուն, գրաւեց դարպասը, որու վերաբերեալ պրազիլցի յայտնի ֆութպոլիսդ Կարեկան ըսած է. «Այսպիսի կոլեր միայն հզորագոյն ֆութպոլիսթները կարող են հարուածել։ Այնպիսի տպաւորութիւն էր, որ ես վիդեխաղ կը դիտէի։ 11 համարի մարզաշապիկը չէր պատկաներ Նէյմարին, բայց ան հասաւ դրան։ Ան հարուածեց այնպիսի կոլ, որ չէր կրնար հարուածել անգամ Պելէն» ։ Ինքը Պելէն, Նէյմարին համարած էր աշխարհի լաւագոյն ֆութպոլիսդը։ Այդ կոլի համար ՆԷյմարը ստացաւ տարուան լաւագոյն կոլ մրցանակը1
2011 թուականի Օգոստոսին «Սանթոսը» պայմանագիրը երկարաձգելու առաջարկ կատարեց Նէյմարին, իսկ «Ռեալ Մատրիտը» Նէյմարի համար պատրաստ էր վճարել 58 միլիոն եւրո։ Հոկտեմբէր 29-ին ան 4 կոլ հարուածեց «Ատլեդիքո Պարանաենսե» ակումբի դարպասը։ Նոյեմբեր 9-ին Նէյմարը երկարաձգեց «Սանթոսի» հետ գործող պայմանագիրը մինչ 2014 թուական Յուլիս 13-ին։ Նէյմարի տարեկան աշխատավարձը կազմ էր 6,5 միլիոն Եւրո, իսկ անոր գինը 75 միլիոն Եւրո։ «Սանթոսը» ակումբի նախագահի խոսքերով, «Ռեալ Մատրիտի» մարզիչ Ժոզե Մոուրինյոն պայմանագրում նշած էր, որ Նէյմարը պարտաւոր է չփոխել իր սանրվածքը, իսկ «Սանթոսի» մէջ ան կարող է ընել ցանկացած սանրուածք։ Մրցաշրջանի աւարտէն յետոյ Նէյմարը ճանչուեցաւ Պրազիլի առաջնութեան տարուան լաւագոյն ֆութպոլիսդ, Հարաւային Ամերիկայի տարուան լաւագոյն ֆութպոլիսդ։