cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Միջնադար
Կախեալ գիւղացիներ
Հողի օգտագործման դիմաց կախեալ գիւղացիները պէտք է կատարէին պարհակներ, այսինքն ՝ հարկադիր պարտականութիւններ։ Գիւղացիները պէտք է վարէին ու ցանէին տիրոջ դաշտը, իսկ այնուհետեւ հնձէին, տեղափոխէին ու կալսէին հաւաքուած հացահատիկը։ Անոնք աւանակականի տնտեսութեան կը կատարէին այլ աշխատանքներ՝ կը կառուցէին ու կը վերանորոգէին անոր տունը, շտեմարաններն ու կամուրջները, կը մաքրէին լճակները, կ՛ապահովէին աւանակականի պալատը բնամքերով։ Աւանակականի կառավարիչն ու ծառաները կ՛իրականացնէին հսկողութիւնը՝ բացառելու համար աշխատանքէն խուսափելու գիւղացիներուն ձգտումները։ Աւանակական տնտեսութեան մէջ գիւղացիին կատարած բոլոր աշխատանքները կը կոչուէին կոռ։
Գիւղացիները աւանակականին պէտք է տային նաեւ իրենց տնտեսութեան մթերքներուն մէկ մասը՝ հացահատիկ, անասուններ, թռչուններ, ձու եւ այլն։ Անոնք նաեւ պարտաւոր էին տալ իրենց արտադրանքի մէկ մասը՝ թաքան, մանուածք ու կաշի։ Մթերքներով ու իր տնտեսութեան մէջ պատրաստուած արտադրանքով գիւղացիին վճարումները հողատիրոջ կը կոչուէր բահրա։
Ստորոգութիւն:Պատմութիւն
2020-ի Յոբելենականներ
2020-ի Յոբելենականներ
Իւրաքանչիւր յոբելենական թուականի կամ տարեդարձի նշում խորքին մէջ մեր կեանքը վերարժեւորելու ձգտում մը ալ ունի իր ետին թագնուած։ Եւ երբ ամէն անգամ զանոնք հրապարակային կերպով կը յիշենք, կը նշենք, կը նշանակէ, որ մենք զմեզ կ՚արժեւորենք։ Այս բոլորը դրական պատեհութիւններ են, որ սփիւռքեան մեր ճակատագրի պահպանման եւ կազմութեան մէջ մեծ դերեր ունեցած են։ Ու այս թուարկումներով արդէն մտած կ՚ըլլանք Հայոց պատմութեան մէջ տեսնելու համար հոն խարսխուած հայրենասիրութիւնը, հայապահպա-նումը, հայու ոգիի սաւառնումն ու հայակերտումը, մշակոյթի եւ ազատութեան սէրը, հայու կամքն մարտնչումը, ընդվզումն ու յեղափոխութիւնը։ 2020-ի Յոբելենականներ: Պատրաստեց՝ գրող Գէորգ Պետիկեան:Արտագրեց՝ Շաքէ Մանկասարեան:
Աղբիւրներ
Յոբելենականներ
Ստորոգութիւն:2020
Ամիր Վարդ (անձնանուն)
Ամիր Վարդ, հայկական արական անուն։ Կազմուած է արաբերէն أمير, amīr՝ իշխան եւ հայերէն վարդ բառերէն։ Գործածուած է 16-րդ դարուն։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Հայկական անձնանուններ Ստորոգութիւն:Հայկական արական անձնանուններ
5 Յունուար
5 Յունուար, տարուան 5-րդ օրն է։ 4 Յունուար 5 Յունուար  6 Յունուար
Տօներ
Ստորոգութիւն:Յունուար
Գետաշէն (Արցախ)
Գետաշէն, գիւղ Արցախի Շահումեանի շրջանին մէջ, Կիւրակ գետ ի ափին։ Այժմ գիւղը գրաւուած է Ազրպէյճանի կողմէ, իսկ բնիկ հայ բնակչութիւնը բռնի տեղահանուած է ։
Պատմութիւն
1991-ի Մայիսին հայաթափուեցան Գետաշէն, Կամօ, Ազատ եւ Մարտունաշէն, Հադրութի շրջանի 14 եւ Բերդաձորի բոլոր հայկական գիւղերը, հարիւրաւոր անմեղ հայորդիներ տարուեցան Շուշիի, Աղդամի, Ֆիզուլիի, Կիրովապատի, Պաքուի բանտերն ու կեդրոնացման ճամբարները։ Անոնցմէ շատերուն ճակատագիրը առ այսօր անյայտ է, տասնեակ անմեղ մարդիկ իրենց մահկանացուն գերութեան մէջ կնքեցին։
12 Դեկտեմբեր
12 Դեկտեմբեր, տարուան 346-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 347-րդ) օրն է
Մարիա Գաբրիէլեան
Կը պաշտօնավարէ Հալէպի Ազգային Քարէն Եփփէ Ճեմարանին (ԱՔԵՃ) եւ ՀԲԸՄ Գ. Կիւլպէնկեան-Լ. Նաճարեան Կեդրոնական Վարժարանը իբրեւ հայերէնաւանդ ուսուցիչ, միաժամանակ լրագրութիւն կը դասաւանդէ Համազգայինի Հալէպի Հայագիտական Հիմնարկին մէջ:
12 Դեկտեմբեր
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Դեկտեմբեր
Մարիա Գաբրիէլեան
Մամուլի աշխատակցութիւններ
Կ՚աշխատակցի Գանձասարին, խմբագրած է ԱՔԵՃի Ծիլեր աշակերտական պարբերաթերթը, մաս կը կազմէ Շաւիղ պարբերաթերթի խմբագրակազմին:
Պերլին
Պերլինը (Berlin), Գերմանիոյ մայրաքաղաքը։ Այն Գերմանիոյ ամենախոշոր քաղաքն է թէ՛ տարածքով, թէ՛ բնակչութեան քանակով։ Լոնտոնէն յետոյ, Պերլինը Եւրոպական Միութեան երկրորդ խոշոր քաղաքն է։ Պերլինը Գերմանիոյ 16 դաշնային երկրներէն մէկն է։ Բնակչութիւնը 2010 թուականին կը կազմէր 3,440,441 մարդ։ Քաղաքը տարածուած է Շփրէ գետի ափին։
Մարիա Գաբրիէլեան
Հրատարակչութիւն
Հիմնադիրն է «Լուսնակ» մանկապատանեկան դաստիարակչական խաղերու հրատարակչութեան:
Պերլին
Պատմութիւնը
1200-ականներուն շուրջ, այժմեան Պերլինի տարածքի մէջ տեղակայուած էին երկու առեւտրային հաստատութւններ՝ Քէօլնը (գերմ.՝ Köln) եւ Պերլինը։ որպէս իրաւական քաղաք, հստակ տարեթիւ չկայ։ Քէօլնը որպէս քաղաք կը յիշուի դեռեւս 1237 թ., իսկ Պերլինը՝ 1244 թ․։ 1307 թուականին քաղաքները միացան մէկ վարչական միաւորի մէջ։ 1400 թուականին, Պերլինի բնակչութիւնը կը կազմէր շուրջ 8,000 մարդ։ Պերլինը եղած է Պրուսիայի մայրաքաղաքը եւ Գերմանիոյ կայսրութեան ստեղծումէն յետոյ դարձած է նաեւ այդ պետութեան մայրաքաղաքը։
Մարիա Գաբրիէլեան
Պարգեւներ
2015-ին պարգեւատրուած է Հալէպի Փաստաբաններու Արհեստակցական Միութեան կողմէ «յատկանշեալ լաւագոյն փաստաբան»ի վկայագրով:
Պերլին
Հայերը Պերլինի մէջ
Պերլինի մէջ հայերը հաստատուած են XIX դարու վերջը – XX դարու սկիզբը։ Իրենք գլխաւորապէս Պերլինի համալսարանի եւ այլ ուսումնական հաստատութիւններու ուսանողներ էին, որոնցմէ շատերը յետագային դարձած են հայ մշակոյթի եւ գիտութեան ականաւոր գործիչներ։ 1878 թ.-ին այստեղ տեղի ունեցած է Պերլինի վեհաժողովը։ Պերլինի Ռ. Շմիտթի մասնաւոր կոնսերուատորիաի մէջ եւ համալսարանի մէջ սորված է հայ մեծանուն երաժշտագետ, խմբավար եւ երգահան Կոմիտասը։ Նոյն ժամանակաշրջանին Պերլինի մէջ գործած են հայ քաղաքական կուսակցութիւններու (ՀՅԴ, Հայ սոցիալ դեմոկրատներ) խմբակներ, հիմնուած են շարք մը հասարակական ու մշակոթային կազմակերպութիւններ եւ ընկերութիւններ, 1914 թ.-ին՝ Գերմանա-հայկական ընկերութիւնը։
1921 թ.-ի Մարտի 15-ին Պերլինի մէջ ժողովրդական վրիժառու Սողոմոն Թեհլիրեանը գնդակահարած է Հայոց ցեղասպանութեան կազմակերպիչներէն՝ Թուրքիոյ ներքին գործերու նախարար՝ Թալեաթին. Յունիսին Պերլինի մէջ տեղի ունեցած դատավարութեան ժամանակ հայ հայրենասէրը արդարացուած է։ 1922 թ.-ի Ապրիլ 17-ին ժողովրդական վրիժառուներ՝ Արշաւիր Շիրակեանը եւ Արամ Երկանեանը, Պերլինի մէջ սպանած են երիտթուրքերու պարագլուխներէն Պեհաէթթին Շաքիրին եւ Տրապիզոնի հայերու դահիճ Սայիտ Հալիմին։ Ներկայիս Պերլինի մէջ կը բնակի 2.200 հայ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներուն Պերլինի մէջ գործած է Հայ ազգային խորհուրդը՝ Գերմանիոյ համակեդրոնացման ճամբարներու մէջ գտնուող խորհրդային բանակի հայ ռազմագերիներուն օգնելու նպատակով։
Ներկայիս Պերլինի հայ համայնքը ստեղծած է իր ընտրովի վարչութիւնը, բացած ակումբ՝ Հայ տունը։ 1985 թ. հիմնուած է Հայկական տեղեկատուութեան եւ փաստագրութեան կեդրոնը, 1979 թ-էն գործած է յանուն վտանգուած ազգերու ընկերակցութեան հայկական համագործակցութեան խմբակը։ 2010 թուականին, Գարիկի եւ Արամ Mp3-ի կողմէն, Պերլինի մէջ 32 հայերու հետ քոչարի պարած են։
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:Գերմանիա
5 Նոյեմբեր
5 Նոյեմբեր, տարուան 309-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 310-րդ) օրն է։
Տօներ
Ստորոգութիւն:Նոյեմբեր
Մենուայի ջրանցքը
Մենուայի ջրանցք կամ Շամիրամի ջրանցք, կառուցած է Մենուա թագաւորը՝ շուրջ Ք.Ա. 9-րդ դարու վերջը - 8-րդ դարու սկիզբը՝ Տուշպա (Վան) մայրաքաղաքին ըմպելի եւ ոռոգման ջուր մատակարարելու նպատակով։
Երկայնքը 70 Քմ է, լայնքը՝ 4.5 մ, խորքը՝ 1.5 մ։ Սկիզբ կ'առնէ Հայոց ձոր գաւառի Վերին Մժնկերտ գիւղի մօտակայքէն՝ Խոշաբ գետէն 5 Քմ հարաւ գտնուող լերան ստորոտէն բխող բազմաթիւ ջրառատ աղբիւրներէն։ Ջրանցքը կ'անցնի լեռներու լանջերու եւ փորուած ժայռերու մէջէն։ Անիկա կառուցուած է հսկայական քարերէ եւ կ'անցնի 15-20 մ բարձրութիւն ունեցող լայն ու անշաղախ պատերու վրայէն ։ Ջրանցքը կ'օգտագործուի առ այսօր։
Սեպագիր արձանագրութիւններ
Ջրանցքին եզերային մէկ բաժինին մէջ կան երկու սեպագիր արձանագրութիւններ, ուր կը յիշատակուի Մենուա արքային անունը.
Սեպագրութիւններէն ի յայտ կու գայ, որ Մենուա առանձին չէ կատարած այդ գործերը, այլ իր մօր հետ։ Այս մասին կը վկայէ Արտամետ էն երեք քառորդ ժամ հեռաւորութեան վրայ գտնուող ժայռին վրայի երեք տողնոց արձանագրութիւնը։ Այդ արձանագրութենէն կը գիտնանք, որ Մենուայի ն մօր անունը Տարիաս էր ։ Հետագային, Մենուային կնոջ անունը ժողովրդական աւանդութեան մէջ թիւրիմացաբար վերածուած է Շամիրամի եւ ջրանցքին կառուցումը նոյնպէս վերագրուած է անոր ։
Խորենացիի աւանդութիւնը
Ըստ Մովսէս Խորենացիի՝ այդ ամբարտակը տեղի բնակիչներուն համար ծառայած է իբրեւ ապաստարան, իսկ ամբարտակը այնքան ամուր կառուցուած է, որ անհնար էր նոյնիսկ պարսատիկի համար մէկ քար հանել հոնկէ։ Այնուհետեւ Շամիրամ բաժնել տուած է գետին մէկ մասը (առուներու) եւ անցուցած քաղաքին մէջէն՝ բուրաստաններու եւ ծաղկոցներու ոռոգման նպատակով, իսկ միւս մասը՝ Վանա լիճին աջ ու ձախ ափերով՝ քաղաքը եւ անոր բոլոր շրջակայքը ոռոգելու համար ։
Ստեփան Թոփչեան
Ստեփան Թոփչեան, գրականագէտ, հրապարակախօս, արուեստաբան, նկարիչ, բանասիրական գիտութիւններու թեկնածու, 1967 թուականէն Հայաստանի Գրողներու միութեան անդամ։
Որդին է գրականագէտ Էդուարդ Թոփչեանի, եղբայրը` գրող, գրաքննադատ Ալեքսանդր Թոփչեանի, հայրը` բանասէր, թարգմանիչ Արամ Թոփչեանի եւ գեղարուեստական ղեկավար Էդուարդ Թոփչեանի:
Կենսագրական գիծեր եւ գործունէութիւն
Ծնած է 1937-ին, Երեւան: Աւարտած է Երեւանի Խ. Աբովեանի անուան հայկական մանկավարժական հիմնարկի պատմալեզուագրական բաժանմունքը:
1959-ին աշխատած է Արտասահմանեան երկիրներու հետ բարեկամութեան եւ մշակութային կապի հայկական ընկերութեան մէջ, 1960-1966-ին` Գիտութիւններու ակադեմիայի Մանուկ Աբեղեանի անուան գրականութեան հիմնարկին մէջ, 1967-1976-ին եղած է Գիտութիւններու ակադեմիայի փիլիսոփայութեան եւ իրաւունքի հիմնարկի, ապա հայ փիլիսոփայութեան պատմութեան բաժինի աւագ գիտաշխատող, իսկ 1976-1979-ին` «Հայկական սովետական հանրագիտարան»-ի գլխաւոր փոխխմբագիր:
1979 թուականէն աշխատած է «Սովետական գրող» հրատարակչութեան մէջ, սկիզբը իբրեւ Գեղարուեստական արձակի խմբագրութեան, ապա` իբրեւ Հայ դասական գրականութեան բաժինի վարիչ:
1966-ին պաշտպանած է ատենախօսութիւն «Շիրվանզադէի էսթետիկական հայեացքները» թեմայով եւ դարձած բանասիրական գիտութիւններու թեկնածու:
Աշխատութիւններ
Անոր հիմնական աշխատութիւններէն են` «Շիրվանզադէի էսթետիկան» (1963), «Րաֆֆու էսթետիկական հայեացքները» (1971), «Հայ նոր գրականութեան պատմութեան» «Դանիէլ Վարուժան» գլուխը (հատոր 5, 1979), «Անհունի անդրադարձը» (1982) ու «Կերպ եւ իսկութիւն» (1985) գրականագիտական ուսումնասիրութիւններու ժողովածուները, «Հայ քննադատութեան պատմութեան» «Յովհաննէս Թումանեան» գլուխը (հատոր 2, 1998), «Ապագայի յիշողութիւնը» (երկու հատոր, 2003) եւ «Կարիճի տարի» (2016) հրապարակախօսական յօդուածներու ժողովածուները, «Կեանք դարերի համար/Աւետիս Ահարոնեանի կեանքը» (2003) եւ «Յովսէփ Էմին» (2017) մենագրութիւնները: Իսկ Թոփչեանի վերջին՝ «Երուանդ Քոչար» մենագրութիւնը հրատարակուած է 2021-ին:
Եւրոպայի երկիրներու եւ կախեալ տարածքներու ցանկ
Եւրոպան վեց աշխարհամասերէն մէկն է, որը Ասիոյ հետ կը կազմէ բնակչութեան եւ տարածքի առումով խոշորագոյն մայրցամաքը՝ Եւրասիան։ Եւրոպայի տարածքը՝ 10 մլն քմ², բնակչութիւնը՝ 730 միլիոն մարդ։
Աշխարհագրական առումով Եւրոպան սահմանուած է Ատլանտեան ովկիանոսով արեւմուտքին եւ Հիւսիսային Սառուցեալ ովկիանոսով՝ հիւսիսին մէջ, Սեւ, Մարմարեան եւ Միջերկրական ծովերով, Պոսֆոր եւ Տարտանել նեղուցներով հարաւին մէջ։ Սովորաբար Եւրոպայի արեւելեան եւ հարաւ-արեւելեան սահմանը կը համարեն Ուրալեան լեռնաշղթայի արեւելեան ստորոտը, Էմպա գետը եւ Կասպից ծովը, Նախակովկասի հիւսիսային սահմանը Կումա, Մանիչ եւ Տոն գետերով ։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Երկիրներու ցանկեր Ստորոգութիւն:Ցանկեր:Եւրոպա
Հայաստանի Հանրապետութեան Գիտութիւններու Ազգային Ակադեմիայի Անդամներու Ցանկ
Հայաստանի Հանրապետութեան Գիտութիւններու Ազգային Ակադեմիան հիմնուած է 1943 թուականին (մինչեւ 1991 թուական Հայկական ԽՍՀ Գիտութիւններու ակադեմիա, 1991-1993 թուականներուն՝ Հայաստանի Հանրապետութեան Գիտութիւններու ակադեմիա, ներկայ անուանումը՝ 1993 թուականին)։ Հայաստանի Հանրապետութեան գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի անդամները այն գիտնականներն են, որոնք գիտական դպրոցի հիմնադիրներ են կամ գիտութիւնը հարստացուցած են գիտական արժէք ունեցող, միջազգային ճանաչումով հաստատուած սկզբնական աշխատութիւններ : Հայաստանի Հանրապետութեան ԳԱԱ ակադեմիկոսներ կ'ընտրուին ակադեմիայի ընդհանուր ժողովին ժամանակ, որ կը գումարուի երեք տարին անգամ մը: Ակադեմիայի անդամութիւնը ցմահ է : Հայաստանի Հանրապետութեան ԳԱԱ ակադեմիկոսի թեկնածուներուն համար պարտադիր պայման է Հայաստանի Հանրապետութեան քաղաքացիութիւնը : Ընդհանուր առմամբ 1943 թուականին ընտրուած է 197 ակադեմիկոս։
Ստորեւ ներկայացուած է Հայաստանի Հանրապետութեան ԳԱԱ անդամներու ցանկը։
Իւրաքանչէւր ակադեմիկոսի համար նշուած է ծննդեան ամիսը; ակադեմիկոս ընտրուելու թիւը; թղթակից-անդամ ընտրուելու տարին (թղթ.-անդ.), եթէ ընտրուած է; Հայաստանի Հանրապետութեան ԳԱԱ բաժանմունք, որուն կը կազմէ ակադեմիկոսը; մասնագիտութիւնը, ըստ որուն ընտրուած է ակադեմիկոսը եւ գիտական աստիճանը:
Ցանկին մէջ ներառուած են 59 ակադեմիկոս (57 տղամարդ եւ 2 կին), Հայաստանի Հանրապետութեան ԳԱԱ նախագահութեան 12 անդամներ։ 9 ակադեմիկոս ընտրուած են Հայկական ԽՍՀ գիտութիւնների ակադեմիա, իսկ մնացած 51-ը Հայաստանի Հանրապետութեան գիտութիւններու ազգային ակադեմիա։
ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներու տարիքային վիճակագրութիւն
ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներու միջին տարիքը կը գերազանցէ 77 տարեկանը : Ակադեմիկոսներէն ամենամեծը՝ մեքենագործ Սերկէյ Համբարձումեանը, 17 Մարտ 2015-ին դարձաւ 93 տարեկան։ Ամենաերիտասարդ ակադեմիկոսը պատմաբան Աշոտ Մելքոնեանն է, ծնած է 16 Փետրուար 1961-ին։
Ակադեմիայի ներկայ կազմին ամենաերիտասարդ տարիքով ակադեմիկոսը (39 տարեկան) ընտրուած է մեքենաշինութեան ոլորտի գիտնական Յուրի Սարգսեանը: Ամենամեծ տարիքով ակադեմիկոսը (76 տարեկան) ընտրուած է ռատիոբնագիտութեան ոլորտի գիտնական Ալպերթ Ղուլեանը:
Վազգէն Սարգսեան Փողոց (Երեւան)
Վազգէն Սարգսեան փողոց, փողոց՝ Երեւանի Կեդրոն վարչական շրջանէն ներս։ Կոչուած է ի պատիւ հասարակական-քաղաքական եւ ռազմական գործիչ Վազգէն Սարգսեանի։
Ս. Կոյս Մարիամ Աստուածամայր
'''Ս. Կոյս Մարիամ Աստուածամայր, Մարիամ Աստուածածին (նաեւ՝ Աստուածամայր, Տիրամայր, Աստուածածին', מרים, Maryām/Մարիամ, սովորաբար կը թարգմանուի իբրեւ տիկին'', քրիստոնէութեան մէջ՝ Յիսուս Քրիստոսի մայրը։ Հայ Առաքելական եկեղեցւոյ, կաթոլիկ եւ ուղղափառ եկեղեցիներու կողմէն կը յարգուի իբրեւ Աստուածածին կամ Աստուածամայր։
Վազգէն Սարգսեան Փողոց (Երեւան)
Տուեալներ
Սկսած է Հանրապետութեան հրապարակէն ու շարունակուած մինչեւ Շահումեանի պուրակի հարակի՝ Իտալիայի փողոց եւ Մովսէս Խորենացի փողոցի հատման խաչմերուկ։ Հատող փողոցներ՝
Ս. Կոյս Մարիամ Աստուածամայր
Աւետարանիչները Մարիամը կ'անուանեն Յովակիմի եւ Աննայի դուստրը, Յովսէփի կինը։ Մարիամի ծնողները՝ Յովակիմն ու Աննան, զաւակ չէին ունենար եւ ուխտած էին ունենալու պարագային մանուկը Աստուծոյ ընծայել։ Աստուծոյ բարեգթութեամբ Գաբրիէլ հրեշտակապետը կը յայտնուի Յովակիմին ու Աննային եւ կը յայտնէ, թէ անոնք դուստր մը պիտի ունենան եւ պիտի անուանեն Մարիամ, որ կը մեկնաբանուի լուսաւորեալ կամ Աստուծոյ սիրելի, իսկ ժողովուրդները պիտի ցնծան այդ ծնունդով, քանի որ անոր միջոցով ողջ աշխարհին փրկութիւն պիտի շնորհուի :
Վազգէն Սարգսեան Փողոց (Երեւան)
Պատմութիւն
Խորհրդային տարիներուն փողոցի կենտ համարներու շէնքերով մայթին հարող հատուածը կոչուած է Շահումեան փողոց՝ ի պատիւ կոմունիստական կուսակցութեան, ԽՍՀՄ եւ միջազգային բանւորական շարժման ականաւոր գործիչ, սոցիոլոգ, լրագրող, հրապարակախօս Ստեփան Շահումեանի։ Հայաստանի անկախութեան հռչակումէն ետք վերանուանուած է Խորհրդարանի փողոց՝ ի պատիւ Հայաստանի առաջին հանրապետութեան խորհրդարանի։ Փողոցի զոյգ համարներու շէնքերով մայթին հարող հատուածը մաս կազմած է Նալպանտեան փողոցին։ Փողոցի մասը մը Վազգէն Սարգսեանի անունով կոչուած է 2000 թուականին։ Նոյն թուականին Խորհրդարանի փողոցէն անջատուած է եւս հատուած մը, որ կոչուած է Պէյրութի փողոց։
Ս. Կոյս Մարիամ Աստուածամայր
Ան էր այն ընտրեալը երկրի վրայ, զոր Աստուած իր առաքինութիւններուն ու արժանիքներուն շնորհիւ պատուած է ըլլալու Աստուծոյ մայրը: Ան տառապած է իր Որդւոյն համար, սակայն երբեք չէ ընդդիմացած Աստուծոյ` քաջ գիտակցելով Բարձրեալէն իրեն վստահուած առաքելութեան կարեւորութիւնը: Ան առաքինի, հաւատաւոր մօր, ընտանեկան սրբութեան պահապանի մարմնացումն է:
Վազգէն Սարգսեան Փողոց (Երեւան)
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Երեւանի փողոցներ
Ս. Կոյս Մարիամ Աստուածամայր
Հայ Առաքելական եկեղեցին Աստուածամօր ծննդեան օրը անփոփոխ կերպով կը տօնէ 8 Սեպտեմբերին :
Ամըլ Ամին
Ամըլ Էյսան Ամին, Անգլիացի դերասան մըն է, ճանչցուած իր դերով իբրեւ Թրէվըր Kidulthood ֆիլմին մէջ, իբրեւ Լուիս Հարտի The Bill ֆիլմին մէջ, իբրեւ Մալքըմ Harry's Law ֆիլմին մէջ, Քաֆէըս Netflix կայանի Sense8 հեռուստաշարին մէջ եւ իբրեւ Ալպի The Maze Runner ֆիլմին մէջ:
Մարիա Քիուանուքա
Մարիա Քիուանուքա, ուգանտացի տնտեսագէտ, գործարար կին եւ քաղաքական գործիչ, Ուգանտայի ֆինանսներու նախարար (27 Մայիս 2011 - 1 Մարտ 2015 ) : 2015-ին Ուգանտայի նախագահի ֆինանսական հարցերով աւագ խորհրդատուն է եւ պատասխանատու է Պրետօն Վուտսի համակարգի համար :
Ամըլ Ամին
Վաղ Կեանք
Ամինը ծնած է Լոնտոնի մէջ Ճամայքացի եւ Վինսէնդացի ծնողքի մը : Ան սորված է դերասանագիտութիւնը Barbara Speake Stage School վարժարանին մէջ, Լոնտոնի մէջ։ Իբրեւ մանուկ ան եղած է քանի մը հեռուստաշարներու մէջ, ինչպէս Oliver! եւ Jolson հեռուստաշարներուն մէջ:
Մարիա Քիուանուքա
Նախքան կառավարութեան կազմին մէջ նշանակուիլը եղած է Radio One-ի եւ անորքոյր ռատիօկայանի՝ Radio Two-ի գլխաւոր գործադիր տնօրէն, որտեղ անոր ընտանիքին կը պատկանի բաժնետոմսերու մեծ մասը: Եղած է նաեւ Aga Khan հիմնադրամի (Արեւելեան Ափրիկէ), Nabagereka Development Trust- ի, Նկումպայի համալսարանի, Ուգանտայի զարգացման պանքի եւ Stanbic Bank Uganda Limited-ի տնօրէններու խորհուրդի անդամ :
Ամըլ Ամին
Վաղ Կեանք
Ան 11 տարեկանին բեմի վրայ մասնակցած է Մայքըլ Ճեքսընի ներկայացումներէն մէկ հատին մէջ 1996-ի BRIT Awards երաժշտական եւ անգլիական մրցանակափաշխման ելոյթ մը :
Ամինի ընտանիքը շատ կարեւոր դեր խաղցած են իր կեանքին մէջ, անոնք եղած են 7 քոյր/եղբայր՝ Միքել, Ալիշա, Նատինա, Ճիզէլ, Ճէյսըն եւ Պայլընս: Ամինի առաջին դերասանական առիթը ստեղծուած է 2004-ին երբ ան ներկայացաւ Bella and the Boys ֆիլմին մէջ իբրեւ Թէրի անունով կերպար մը :
Գործի ասպարեզ
Իր յաջորդ դերը եղաւ մէկ դրուագային դեր մը BBC կայանի Holby City հեռուստաշարին մէջ։ Ան նաեւ գլխաւոր դեր մը ունեցաւ Անգլիական Kidulthood հեռուստաշարին մէջ իբրեւ Թրայֆ, եւ ներկայիս ան իբրեւ հիւր կը ներկայանայ Second Chance եւ Red Tails ֆիլմերուն մէջ:
Ան ստանցնեց Լուիս Հարտի կերպարը ITV կայանի ոստիկանական The Bill հեռուստաշարին մէջ, ինչ որ մինչեւ այսօր իր ամէնէն հռչակ տուող դերը եղած է: Լուիս Հարտի կերպարը անձ մըն է, ով կեանքը անցուցած է փողոցները, սակայն ուզելով կեանքի ուղղին դարձնել դէպի ճիշդ ուղղութիւնը՝ կը դառնայ ոստիկան: Ան տարբեր տեսակի հարցերու դէմ կը գտնուի, ինչպէս իր գործընկերներուն եւ բանտարկեալներուն հետ անհասկացողութիւններու պատճառաւ: Օր մը Հարտի կը ստանայ փամփուշտ մը, որմէ ետք իրեն կու տան աւելի թեթեւ կարքի ոստիկանական գործեր:
2008-ի Ապրիլին ան ունեցաւ գլխաւոր դեր մը BBC կայանի պատանեկան տրամա Dis/Connected հեռուստաշարին մէջ, խաղալով Անթընիի կերպարը, 18 տարեկան համալսարանական տղայ մը Լոնտոնէն ով վատ ձեւերով դարձած էր թիրախ ուրիշներու կատակի եւ կ'անցներ դժուար օրերէ, մանաւանդ երբ իր ամէնէն մոտիկներէն մէկը անձնասպան կ'ըլլա :
Ամինը նաեւ դեր ունեցած Channel 4 կայանի վրայ Fallout անունով ֆիլմի մը մէջ : The London Lite թերթի կարծիքով այդ դերը Ամինի ամէնէն յիշատակելի դերն էր:
Ամին ներկայացաւ նաեւ իբրեւ Էյ-Ճէյ Silent Witness հեռուստաշարի Series 12 Parts 1 and 2 բաժիններուն մէջ։ Ան ներկայացաւ իբրեւ պատանի գործաւոր մը, ով կը փորձէ տարբերութիւն մը ընել Հարաւային Լոնտոնի անապահով բաժիններուն մէջ, ուր կը ծանօթանայ Լէոյի, ով պատճուած էր գինով քշելու պատճառավ:
Ամինը ելոյթ ունեցած է Tricycle Theatre թատերասրահին մէջ «Not Black and White» եղանակին 2009 Հոկտեմբեր: Տեսնուած իբրեւ «յատկապէս բեմավարժ Ամըլ Ամին, ամէնէն թարմը եւ ներշնչող ձայնը բեմին վրայ» Time Out London պարբերաթերթին կողմէ: Ան նաեւ ստացաւ շատ լաւ արձագանքներ տեղական լրատուական քննադատներէ:
Ամին գլխաւոր դեր ստացաւ Ճէսըն Պարէթի Անգլիական The Naked Poet ֆիլմին մէջ, որուն մէջ իր դերն էր Ռայըն անունով տղայ մը: Այդ դերին համար ան յաղթեց Լաւագոյն Դերասանի մրցանակը V.I.P.F մրցանակափաշխման ելոյթին 2010-ին:
Ամին նաեւ գլխաւոր դեր ունէր Տէյվիտ Է. Քէլիի քաղաքական եւ դատական տրամա Harry's Law հեռուստաշարի առաջին եղանակին մէջ, որ NBC կայանի վրայ սկսաւ թողարկուիլ 20011-ին :
Ամլ առաջին Հոլիոուտեան իր դերը ունեցաւ Ճորճ Լուքըսի Red Tails (2012) ֆիլմին մէջ, որ առաջին Ափրիկեցի-Ամերիկացի օդաչուին մասին էր, որ Համաշխարհային Առաջին Պատերազմին մաս կազմած է օդաչուներու մարտող կազմին: Ամըլի ֆիլմընկերներէն էին Քուպա Կուտինկ եւ Թէրընս Հաուըրտ:
Ան խաղցած Ալպի անունով տղու մը կերպարը երեւակայական The Maze Runner գիրքի ֆիլմի պատրաստութեան մէջ։ Իր ֆիլմընկերներէն էին Ուիլ Փուլթըր, Տիլիըն Օպրայըն, Քայա Սքոտէլարիո եւ Թոմըս Սէնկսթըր: Ֆիլմը թողարկուեցաւ 2014-ի Սեպտեմբերին:
2015-ի Յունիսէն ետք ան ունէր գլխաւոր դեր Netflix-ի Sense8 հեռուստաշարին մէջ։ Հեռուստաշարը արտադրուած եւ բեմադրուած է The Wachowskis արտադրիչներու կողմէ, որոնք հռչակաւոր են իրենց ստեղծագործութիւն who The Matrix ֆիլմի շարանով: 2016-ի 27 Ապրիլին, Deadline թերթը լուրարձակեց թէ Ամինը ձգած էր հեռուստաշարը 2 դրուած նկարահանելէ ետք երկրորդ եղանակին համար:
Մարիա ալ-Քըպթիյյա
Մարիա պինդ Շամուն ալ-Քըպթիյյա (արաբ․՝ مارية القبطية‎‎,, Եգիպտոս - 16 Փետրուար 637, Մատինա, Ուղղահաւատ խալիֆներու պետութիւն), Մուհամմատ մարգարէի կինը, որուն 628-ին քրոջ հետ միասին որպէս հարճ մարգարէին կը նուիրէ Եգիպտոսի տիրակալ Մուքաուքիսը : Ան կանանց ցանկին մէջ չի յիշատակուիր մարգարէի Իպն Հիշամը եւ Իպն Իսհաքը կենսագիրներուն մօտ : Սակայն բազմաթիւ աղբիւրներ կը համարեն, որ ան հարճ եղած է  : Մարիան Մուհամմատ մարգարէէն կ'ունենայ  մանչ զաւակ մը՝ Իպրահիմը․  կը մահանայ  մանուկ հասակին: Մարիան կը մեռնի մարգարէի մահէն հինգ տարի ետք:
Կենսագրութիւն
Հօրը կը կոչէին Շամուն, ան հեղինակաւոր ղպտի քրիստոնեաներէն մէկն էր։ Մայրը ունէր հռոմէական ծագում :
627-ին (Հիճրայի 6-ին) Մուհամմատ մարգարէն նամակ կ'ուղարկէ Մերձաւոր Արեւելքի իշխանաւորներուն, անոնց  տեղեկացնելով նոր հաւատքի յայտնուելու մասին եւ կը հրաւիրէ միանալ անոր: Եգիպտոսի տիրակալ Մուքաուքիսին նամակը կը յանձնէ  Հատիպ իպն Ապու Պալտանին: Ի պատասխան նամակին՝ Մուքաուքիսն կ'ուղարկէ նուէրներ։  Նուէրներէն երկուքը՝  եղած են ստրկուհիներ (Մարիա եւ Շիրին), Մապուր անունով ստրուկ մը, հազար միսքալ ոսկի, ատլասէ քսան հագուստ, Տալտալ անունով ջորի եւ Եաֆուր անունով աւանակ : Մետինայի ճամբուն վրայ Հատիպ իպն Ապու Պալտան կը զրուցէ ստրուկներուն հետ: Երկու աղջիկներն ալ կ'ընդունին իսլամն ու Մետինա կը մտնեն որպէս մահմետական հաւատացեալներ :
Ժամանելով Մետինա՝ Հատիպը Մուհամմատ մարգարէին կը յանձնէ նամակն ու նուէրները, վերջինս պատուով կ'ընդունի զանոնք: Մարիային կը բնակեցնեն Մետինայի շրջակայքը գտնուող «Ալ-Ալիա» կոչուող վայրը (այժմ՝ Ալ-Աւալի»): Մարիայի քրոջը՝ Շիրինին, կնութեան կու տան Հասսան իպն Սապէթին, որ յայտնի բանաստեղծ էր : Շիրինը եւ Հասսանը կ'ապրին երջանիկ, կ'ունենան մէկ որդի՝ Ապտուլրահման իպն Հասսանը, որ կը շարունակէ հօր բանաստեղծական ուղին :
Մարիա ալ-Քիպտիան կը մահանայ 637-ին ծանր հիւանդութենէ: Խալիֆ Ումարը եւ Մետինայի բնակիչները կը կատարեն յուղարկաւորութեան արարողութիւնը «Ալ-Պաքի» գերեզմանոցին մէջ :
Որդի
Հիճրայի 8-ի (մահմ․ թուական) վերջերը Մարիան կ'ունենայ որդի մը, որուն կ'անուանեն Իպրահիմ: Մուհամմատ մարգարէն կ'ուրախանայ որդիին ծնունդով։ Անոր հետ շատ կը կապուի եւ ամէն oր անոր կը պտտցնէ ձեռքերուն վրայ։ Որպէս մանչ զաւակի ծնունդի երախտագիտութեան նշան,  Մուհամմատը Մարիային ազատութիւն կը պարգեւէ՝ ըսելով. «Անոր որդին ազատեց զայն» :
Նոր իրավիճակը Մուհամմատ մարգարէի միւս կիներուն մօտ նախանձ կ'առաջացնէ եւ կիներէն Հաֆսան ու Աիշան,  Մարիային  դէմ դաւ կը ծրագրեն:  Դաւադրութեան հետեւանքը կ'ըլլայ այն, որ Մուհամմատը ինքզինքը կը զրկէ Մարիայի ամուսնական քնքշութենէն:
Կը պատմեն թէ, անգամ մը, հիանալով իր զաւակով, ան Աիշային ըսած է. «Տես՝ ինչ նման է [ինձ]»․ անոր վրայ կինը փնթփնթալով կ՛առարկէ.- «Նմանութիւն չեմ տեսներ»: Հնարաւոր է, որ այդ ժամանակ շշուկներ տարածուած են, որ Իպրահիմը Մարիայի մօտ, ներսը ապրող, եգիպտացիի որդին է: Անգամ մը Աիշան նոյնիսկ կը խոստովանի թէ՝.- «Ոչ մէկ կնոջ ես այդպէս չեմ խանդած, ինչպէս Մարիային, այն պատճառով, որ ան գեղեցիկ էր, գանգուր մազերով, եւ Ալլահի պատգամաբերը կը հիանար անով, եւ անոր որդի տրուած է, իսկ մեզ չէ տրուած» : Սակայն սիւննի աստուածաբանները այդ պատմութիւնը  յօրինուած կը համարեն :
Իպրահիմը, ծնելէն 16 ամիս ետք, յանկարծակի կը հիւանդանայ ու կը մահանայ: Մուհամմատ մարգարէն յուղարկաւորութեան աղօթքը կը   կատարէ ու  կը թաղեն «Ալ-Պաքի» գերեզմանոցին մէջ։ Այդ օրը տեղի կ'ունենայ  արեւի խաւարում, եւ Մուհամմատ մարգարէի ուղեկիցներէն մէկը կը վերագրէ  Իպրահիմի մահուան:  Բայց Մուհամմատը հակադարձաելով կ'ըսէ՝ .- «Իրաւի, արեւն ու լուսինը Ալլահի նշաններէն են: Անոնք չեն խաւարիր ինչ-որ մարդու մահուան կամ կեանքի պատճառով: Հետեւաբար, երբ դուք խաւարում կը տեսնէք, աղերսէք Ալլահին, փառաբանեցէք անոր, նամազ ըրէք եւ ողորմութիւն տուէք» :
Փարիզի Խաղաղութեան Վեհաժողով
Փարիզի խաղաղութեան Վեհաժողով, Առաջին համաշխարհային պատերազմի յաղթական դաշնակիցներու 1919-ի հանդիպում, որպէսզի պարտուող Կեդրոնական Պետութիւններուն պարտադրուին խաղաղութեան պայմանները։ Հետեւանքն է հինգ տարբեր պայմանագրեր կնքուին, փոխելով Եւրոպայի, Ասիոյ, Ափրիկէի եւ Խաղաղական Ովկիանոսի կղզիներուն աշխարհաքաղաքական քարտէսը։ Այս վեհաժողովին նաեւ կ՛ որոշուի Ազգերու Լիկայի (Մ․Ա․Կ․ նախակարապետը) ստեղծումը։
Փարիզի Վեհաժողովին կը մասնակցին 32 երկիրներ եւ ազգեր։ Հաստատուած հինգ պայմանագրերէն, Վերսայլի Պայմանագիրը  կարեւորագոյնը կը նկատուի․ յօդուած 231-ով պատերազմին միակ յանցաւորը կը նկատուին Գերմանիան ու իր դաշնակիցները՝ «Գերմանիան եւ իր դաշնակիցները նախայարձակ»։
Վեհաժողովին աշխատանքները
Վեհաժողովին անպաշտօն աշխատանքները կը սկսին 12 Յունուար 1919-ին, Փարիզ, Ֆրանսայի Արտաքին Գործոց Նախարարութեան շէնքին «Ժամացոյցի Սրահ» դահլիճին մէջ։ «Տասնեակի Խուրհուդ»ը (կամ «Բարձրագոյն Ժողով»ը) կազմուած Ֆրանսայի, Մեծն Բրիտանիոյ եւ Իտալիոյ արտաքին գործերու նախարարներէն, ինչպէս նաեւ Ա․Մ․Ն․ նախագահէն՝ Ուտրօ Ուիլսըն, եւ Ճափոնի ներկայացուցիչներէն իր նախապատրաստական աշխատանքներուն ընթացքին կ՛ որոշէ վեհաժողովի գործընթացին հիմնակէտերը։
Վեհաժողովին պաշտօնական բացումը կը կատարուի 18 Յունուարին եւ աշխատանքները կ՛ աւարտին նոյն տարուան 12 Մայիսին։ Յաջորդող մէկ ու կէս տարուան ընթացքին՝ մինչեւ Օգոստոս 1920, կը յաջորդեն զանազան առանձնակի դաշինքներու պատրաստական բանակցութիւններ, յենուած Փարիզի Վեհաժողովին առնուած որոշումներուն վրայ։ Փարիզի Խաղաղութեան Վեհաժողովը կը գումարուի Ֆրանսայի վարչապետ Ժորժ Գլեմանսոյի նախագահութեամբ եւ Ա․ Համաշխարհային Պատերազմին մասնակցած 32 երկիրներու եւ ազգերու պատգամաւորներուն ներկայութեամբ։ Իրականութեան մէջ, «Տասնեակի Խուրհուդ»ը  Դաշնակիցներու «Բարձրագոյն Խորհուրդ»ի շարունակութիւնն էր։
Ազգերու Լիկայի ստեղծումի որոշում
Այս վեհաժողովին աշխատանքներուն ընթացքին, 25 Փետրուարին կ՛ որոշուի Ազգերու Լիկայի ստեղծումը, որուն որոշումներով պիտի նախընթանար Միջազգային Խաղաղութեան համագումարը։ Սակայն վեհաժողովին առնուած որոշումները հաշտութեան եւ կամ խաղաղութեան հաստատման պայմաններ չեն, այլ պատերազմին պարտուողներուն պատժամիջոցներ, որոնք կը ներբակեն տնտեսական շահեր եւ Մեծ Պետութիւններուն հովանաւորեալ երկրամասեր։
Վեհաժողովէն յառաջացած գլխաւոր դաշինքներ
Վեհաժողովէն յառաջացած գլխաւոր դաշինքները եղան․-
Հայկական Հարցը Փարիզի Վեհաժողովին
Թուրքիոյ պարտութիւնը Ա․ Համաշխարհային Պատերազմի ընթացքին հայութեան նոր յոյսեր կը ներշնչէ։ Մինչեւ 1918 Հայաստան դիւանագիտական գետնի վրայ մեկուսացած է։ Մուտրոսի պայմանագրով, թուրքերը պարտաւորուած իրենց բանակը ետ կը քաշեն՝ մինչեւ նախապատերազմեան սահմանները (1914)։ Հայ ժողովուրդը որ Ա․ Համաշխարհային Պատերազմին տուած է հարիւր հազարներով զոհեր, կը սկսկի ակնկալել հողային եւ բարոյական վարձատրութիւն։
Հայկական զոյգ պատուիրակութիւններ
Նորաստեղծ Հայաստանի Հանրապետութեան խորհրդրանը, 1918-ի վերջերուն պատուիրակութիւն մը կը ղրկէ Փարիզի Վեհաժողովին։ 1919 Յունուարին, Պատուիրակութիւնը բաղկացած Աւետիս Ահարոնեանէն, Մ․ Պապաջանեանէն եւ Համօ Օհանջանեանէն, Փարիզ կը գտնուի։ Հոն է նաեւ սփիւռքի չորս կողմերը սփռած հայութեան պատուիրակութիւնը՝ «Հայոց Ազգային Պատուիրակութիւն», գլխաւորութեամբ Եգիպտահայ Պօղոս Նուպար Փաշայի։ Այս երկու հայկական պատուիրակութիւնները երկար բանակցութիւններէ ետք, իրենց միակամ պահանջները յուշագրով մը կը ներկայացնեն Դաշնակիցներուն, հետեւելով Ֆրանսայի Արտաքին Գործերու Նախարար Պիշոնի թելադրանքին։
Հետեւանքները
Փարիզի Վեհաժողովին հովանին տակ, 1920 Ապրիլին Իտալիոյ Սան Րեմօ քաղաքին մէջ կայացած ժողովին կը մշակուի Անտանտի (Դաշնակիցներ) եւ Թուրքիոյ միջեւ հաշտութեան նախագիծը։ Այս համաժողովին յատուկ ուշադրութիւն կը տրուի Հայկական Հարցին։ Ա․Մ․Ն․ նախագահը, իբրեւ հզօր պետութեան ներկայացուցիչ, 24 Ապրիլին կը ճանչնայ Հայաստանի անկախութիւնը։ Իսկ 1920, 10 Օգոստոսին, հաշտութեան խորհրդաժողովը կ՛ աւարտի Սեւրի Դաշնագրի ստորագրութեամբ      ։
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Դաշնագրեր Ստորոգութիւն:Խաղաղութեան Վեհաժողովներ Ստորոգութիւն:Խորհրդաժողովներ
5 Սեպտեմբեր
5 Սեպտեմբեր, տարուան 248-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 249-րդ) օրն է։
Դէպքեր
1988. Փարիզ-Պերսիի Օմնիսփոր մարզադաշտին մէջ տեղի կ՛ ունենան Մարդու Իրաւունքներ, Հի՛մա շարժումին նուիրուած համաշխարհային շրջապտոյտին բ․ եւ գ․ համերգները
Տօներ
Ստորոգութիւն:Սեպտեմբեր
1998 թուական
1998 թուական, ոչ նահանջ տարի, 20րդ դարու 98րդ տարին է
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1998 ծնունդներ
Ծանօթագրութիւններ
Ստորոգութիւն:1998
Սուրբ Յակոբեանց Տպարան
Երուսաղէմի Հայոց Պատրիարքութեան Սուրբ Յակոբեանց Տպարանը հիմնուած է 1833 թուին Գաբրիէլ Նիկոմիդացի Պատրիարքին օրով (1818-1840) : Ներկայիս թէեւ տպարանէն անցեալի փայլքը չի ցոլար, եւ այս գաղտնիք մը չէ, բացի «Սիոն» ամսագրէն եւ տարեկան «Օրացոյց»էն, որոնք տակաւին կը շնչեն յամրաքայլ եւ բովանդակալից, նոյնիսկ եթէ տուեալ պայմաններու տակ անոնք  տպագրուին Վանքի տպարանէն դուրս :
Պատմութիւն
Յարութիւն Պատրիարք Վեհապետեանի երկարամեայ շրջանին շարունակուեցաւ ծաղկուն մնալ տպարանը մինչեւ 1908 երբ իր ծննդեան իննիսունամեակին կարող չէր հսկելու միաբանութեան առօրեայ կեանքի ելեւէջներուն: Յաջորդ տարին Կ. Պոլսոյ Պատրիարքութեան Կեդրոնական Վարչութիւնը Տեղապահ նշանակեց Դանիէլ Ծ. Վրդ. Յակոբեանը, որ Մայր Աթոռի մէջ եպիսկոպոս ձեռնադրուեցաւ Տ.Տ. Մատթէոս Բ. Իզմիրլեան Կաթողիկոսէն: Յարութիւն Պատրիարք կը վախճանէր 1910 Հոկտեմբերին: Սակայն Դանիէլ Եպիսկոպոս անհաստատ եւ անպատասխանատու կը մնար տեղապահի իր պաշտօնին վրայ, եւ 1913-ին կը հեռանար Երուսաղէմէն: Նոյն շրջանին հինգ տարիներ, 1911-1915, տպարանը բեղուն արդիւնք տուած է հրատարակելով տարեկան հինգ մեծ ու փոքր հատորներ` ընդամէնը 26 գիրքեր, կրօնական, ծիսական, ժամապաշտական, իմաստասիրական եւ բանասիրական բովանդակութեամբ :
Վանքին տպարանը երախտաշատ եւ անփոխարինելի անցեալ մը ունեցած է որքան ատեն որ մնայուն տեսուչ վարդապետներ յարատեւ հսկած են հրատարակութեանց պատասխանատու գործին` Պատրիարք Սրբազանի եւ Տնօրէն Ժողովի վարչութեան ներքեւ:
Ձեռագրաց Ցուցակներու 11 Հատորները
Երջանկայիշատակ Նորայր Արքեպիսկոպոս Պողարեան հրատարակեց 11 Ձեռագրաց Ցուցակներու հսկայ հատորները եւ տարբեր բովանդակութեամբ բանասիրական ուսումնասիրութիւններ: Նախկին Եղիշէ Տէրտէրեան եւ Թորգոմ Մանուկեան Պատրիարքներու օրով, հինգ տասնամեակ (1960-2010), տպարանը ի լոյս ընծայած է կարեւոր հատորներ, յատկապէս Նորայր Սրբազանի հատընտիրները` բանասիրական, ասուածաբանական, եւ ծիսագիտական :
Սուրբ Յակոբեանց տպարանի հիմնադրութենէն ասդին կատարուած բարերար եւ անփոխարինելի դերը սփիւռքի Հայ Եկեղեցւոյ կեանքէն ներս: Ծիսական մատեաններ, ի շարս Ձեռաց եւ Ձայնքաղ Շարակնոցներու եւ Ձեռաց ու Ատենի Ժամագիրքերու, Ճաշոցներու եւ Մաշտոցներու, Տօնացոյցներու եւ Տաղարաններու, ինչպէս նաեւ դասական մատենագիրներու բնագիրներուն տպագրութեանց :
Գործունէութիւն
Զաքարիայի մահէն յետոյ 1847 թուականին, անոր յաջորդեր է Կիրակոս Երուսաղէմացին, որ շարունակեր է գործը: Ան Զմիուռնայէն Երուսաղեմ հրաւիրուեր է Տիգրան Հ. Թ. Սավալանեանին` իբրեւ ուսուցիչ, տպարանի վերակացու եւ սրբագրիչ: Ան իր հետ տպարանի կապարէ տառերու փոխարեն նորաձոյլ ու վայելչատիպ տառեր բերեր է Պոլիսէն: Նպատակ ունեցեր է վերակառուցել տպարանի ու վարժարանի շէնքերը: Սակայն 1850 թուականին Պատրիարքի անակնկալ մահը կիսատ ձգած է անոր ազգօգուտ ծրագիրները: 1871 թուականէն սկսած ընդլայնուեր է տպարանի գործունէութիւնը, կառուցուեր է ձուլարան, որ գործեր է մինչեւ 1908 թուականը: Տպագրուեր են շարք մը գիրքեր յատկապէս Եսայի պատրիարքի պաշտօնավարութեան առաջին տասը տարիներուն (1865-1875): Տպագրական գիրքերու  շարքին է նաեւ «Սիոն»  հաւաքածոն` 12 հատորով: Պատերազմի տարիներուն Օրմանեան սրբազանի օրոք տպարանը անգործութեան մատնուեր է: Միայն տասը տարի յետոյ՝ 1925 թուականին, հնարաւոր եղեր է վերաբանալ տպարանը եւ լոյս ընծայել Տ. Եղիշէ Դուրեան սրբազանի «Դրուագներ Մանուկ Յիսուսի Կեանքէն» պատկերազարդ հատորը: 1933 թուականին տպարանն իր հարիւրամեակի շէմին ունեցեր է ութսուն տառասեսակ՝ մեծ մասը հայերէն, եղեր են նաեւ արաբական, յունական եւ եբրայական տառատեսակներ: «Սուրբ Հակոբեանց» տպարանը միշտ ունեցեր է իր մեկենասները, որոնք իրենց նուէրներով, կտակով կամ գիրքերու տպագրութեան ծախսերը հոգալով՝ սատարեր են տպարանի գործունէութեանը:
Տպարանին Ճակատագիրը
Համաշխարհային առաջին պատերազմի տարիներուն Երուաղէմի Աթոռը թափուր կը մնար երկար ատեն, տնտեսական անձուկ պայմաններու տակ, եւ սակայն տպարանը կը շարունակէր գործել տպելով անհրաժեշտ նկատուած գիրքերը: Ամուլ տարիներ եղան Սահակ Խապայեան Կաթողիկոս¬Պատրիարքի բռնի եւ կեղծ կարճատեւ շրջանը, միայն 15 ամիս (1916 օգոստոսէն 1917 նոյեմբեր), որմէ ետք թրքական միջամտութիւնը 1915 թուի դէպքերուն պատճառաւ խստացուց տպարանի աշխատանքը: Նոյնիսկ այդ տարիներուն, երբ Խապայեան Կաթողիկոս Երուսաղէմէն մեկնած էր արդէն ամէն գործ մնացած էր մի քանի միաբաններու ուսերուն վրայ, գլխաւորութեամբ նուիրեալ եւ ժրաջան Մեսրոպ վարդապետ Նշանեանի, հետագային Պատրիարք Երուսաղէմի :
Թրքական միջամտութիւնը պատճառ դարձաւ նոյնիսկ Նշանեան վարդապետի անակնկալ կերպով դատի կանչուելուն, զինք մեղադրելով որ առանց կրթական տնօրէնի արտօնութեան կ՛աշխատցնէր վանքի տպարանը: Թրքատիպ բացատրութիւն մըն ալ կցելով կ՛ըսէին թէ «միայն տպարանի շէնք շինելու, եւ ոչ թէ գիրք հրատարակելու համար էր այդ արտօնագիրը»: Ուստի վճռած են փակել տպարանը, տուգանքի ենթարկել վանքը, եւ հարիւր օրուան բանտարկութեան ենթարկել Մեսրոպ վարդապետ Նշանեանը: Խնդիրը Կ. Պոլսոյ վճռաբեկ ատեանին փոխադրելով, եւ անգլիական բանակին Երուսաղէմ մտնելով, դատը ինքնին կը փակուէր :
Տպարանը Վերականգնած
Տպարանը տասը տարիներ կը մնար ամուլ, մինչեւ որ տասնամեայ թափուր Աթոռը կ՛ունենար իր Գահակալը` յանձին Եղիշէ Պատրիարք Դուրեանի (1921-1930), որմէ ետք նոր թափով, յատկապէս իրեն յաջորդող Թորգոմ Պատրիարք Գուշականի (1931-1939) տասնամեակին Սրբոց Յակոբեանց տպարանը իր բարձրակէտին կը հասնէր: Դուրեան Պատրիարքի օրով «Սիոն» ամսագիրը սկսաւ իր նոր շրջանը` խմբագրապետութեամբ Բաբգէն Եպիսկոպոս Կիւլէսէրեանի, եւ ապա Թորգոմ Գուշակեան Պատրիարքի, երբ արդէն Կիւլէսէրեան ընտրուած էր Աթոռակից Կաթողիկոս Մեծի Տանն Կիլիկիոյ :
Դուրեան Պատրիարքի գահակալութեան առաջին հինգ տարիներուն վանքին տպարանէն լոյս տեսան յատկանշական հատորներ, որոնց կարգին, «Դրուագներ Մանուկ Յիսուսի Կեանքէն» պատկերաւոր հատորը, որուն յաջորդեցին Օրմանեան Մաղաքիա Պատրիարքի «Ազգապատում»ի Գ. հատորը (1927), եւ «Խոհք եւ Խօսքը» (1929) :
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հայկական տպարաններ Ստորոգութիւն:Իսրայէլի հայկական տպարաններ Ստորոգութիւն:Երուսաղէմի Հայոց Պատրիարքութեան տպարան
Սելին Տիոն
Սելին Տիոն (անգլերէն՝ Celine Dion, ծնեալ՝ 30 Մարտ 1968) Քանատացի երգչուհի է։ Ծնած է Քանատայի Քէպեք նահանգ՝ Շարլըմէն (Charlemagne)։ 1990-ին, անգլերէնով ձայնագրած է «Unison» ալպոմը։ 1988-ին՝ Սելին Տիոն, յաղթած է Եամահայի համաշխարհային երգի մրցոյթը (Yamaha World Popular Song Festival), իսկ 1988-ին Եւրատեսիլ երգի մրցոյթը (1988 Eurovision Song Contest)։ Չնայած ունեցած մեծ յաջողութիւններուն, Սելին Տիոնը 1999-ին սկսած իր ժամանակը աւելի շատ յատկացնել ընտանիքին եւ ամուսնոյն, որ կը տառապէր քաղցկեղով։ Երաժշտութեան ասպարէզ կրկին կը վերադառնայ 2002-ին։ Սելին Տիոնի երգերը Քանատայի երգիչի ամենաշատ վաճառքն ունեցող երգերն են։ ԱՄՆ-ի մէջ ամենամեծ վաճառքն ունեցող կին երգիչն է եւ միակ կին երգիչը, որուն 2 երգերու սկաւառակը (Single play record) «սինկլները» Միացեալ Թագաւորութեանց մէջ վաճառուած են աւելի քան 1 միլիոն օրինակով։ 1995-ին անոր «D'eux» ալպոմը դարձած է բոլոր ժամանակներու ամենամեծ վաճառքն ունեցող ֆրանսալեզու ալպոմը։ Աշխարհի վրայ իր ալպոմներու 175 միլիոն վաճառքէն ետք, 2004-ին Սելին Տիոնը ներկայացուած է «Chopard Diamond Award» եւ «World Music Awards» մրցանակաբաշխութիւններուն, որպէս ամենաշատ վաճառքն ունեցող երգչուհի։ Ըստ «Sony Music Entertainment»-ի Սելին Տիոնի ալպոմները աշխարհի տարածքին վաճառուած են շուրջ 200 միլիոն օրինակով։
Մանկութիւն եւ ասպարէզի սկիզբ
Ատեմար Տիոնի եւ Թերեզա Թանկէի (երկուքն ալ ֆրանսական-Քանատական ծագումով) 14 զաւակներէն ամենակրտսերը՝ Սելին Տիոնը մեծցած է Հռոմէա-կաթողիկէ աղքատ, բայց, ինչպէս ինք կ՛ըսէ, երջանիկ ընտանիքին մէջ, Շառլեմանի մէջ (այժմ՝ թաղամաս Մոնրէալի արեւմտեան ծայրամասը) ։ Երաժշտութիւնը միշտ այդ ընտանիքին մաս կազմած է (Տիոնին անուանած են «Céline» երգի պատուին, որ ֆրանսացի երգիչ՝ Եուկ Օֆրէն ձայնագրած էր իր ծնունդէն երկու տարի առաջ) ։
1973 թուականի Օգոստոս 13-ին հնգամեայ Սելինն առաջին անգամ հրապարակային ելոյթ ունեցաւ եղբօր՝ Միշելի հարսանիքին՝ կատարելով Քրիսթին Շարպոնոյի «Du fil des aiguilles et du coton» երգը։ Արդիւնքը այն էր, որ ան սկսաւ երգել իր քոյրերուն ու եղբայրներու հետ՝ ծնողներուն փոքրիկ «Le Vieux Baril» կոչուած ըմպելարանին դաշնակին վրայ (Fortepiano-Bar)։ Վաղ տարիքէն Տիոն կ՝ երազէր երգչուհի դառնալ ։ 1994 թուականին People ամսագիրին տրուած հարցազրոյցին ան կը նշէ. «Ես կը կարօտնայի տունս եւ ընտանիքիս, սակայն ես չեմ զղջար, որ կորսնցուցած եմ պատանեկութիւնս։ Ես մէկ երազանք ունէի. կ՛ուզէի երգչուհի դառնալ» ։
12 տարեկանին Տիոն մօր եւ եղբօր՝ Ժագի հետ, կը յօրինէ իր առաջին երգը՝ «Ce n’était qu’un rêve» («Այդ միայն երազ էր») ։ Իր եղբայրը՝ Միշել Տոնտալինժ Տիոն, ձայնագրութիւնը կ՛ուղարկէ երաժշտական տնօրէն Ռընէ Անժելիլին, որուն անունը ան գտած էր Ժանեթ Ռենոյի ալպոմին հակառակ երեսը ։ Անժելիլը, Սելինի ձայնէն այնչափ տպաւորուած, որոշեց զինք աստղ դարձնել ։ 1981 թուականին ան գրաւ դրաւ իր բնակարանը՝ ֆինանսաւորելու Սելինի առաջին ձայնագրութինը La voix du bon Dieu («Աստուծոյ ձայնը»), որ աւելի ուշ դարձաւ տեղադրելով այն թիւ մէկ ձայնագրութիւն (hit) եւ անմիջապէս Տիոնին դարձուց Քէպէքի (Quebec) աստղ։ Ան յայտնի դարձաւ աշխարհի տարբեր երկիրներու մէջ, երբ 1982 թուականին Թոքիոյի մէջ (Ճափոն) մասնակցեցաւ Yamaha երաժշտական փառատօնին եւ ստացաւ «Լաւագոյն կատարող» մրցանակը, ինչպէս նաեւ՝ ոսկէ շքանշան լաւագոյն երգի՝ «Tellement j’ai d’amour pour toi» («Իմ մէջ այնքան սէր կայ քեզ համար») համար ։
1983 թուականին, դառնալով Ֆրանսայի ոսկէ սկաւառակի արժանացած քանատական առաջին կատարողը («D’amour ou d’amitié»՝ «Սէր կամ ընկերութիւն» երգին համար), Տիոն ստացաւ նաեւ մի քանի «Ֆելիքս» մրցանակ, այդ կ՛ընդգրկէր նաեւ՝ «Լաւագոյն կատարող» եւ «Տարուան յայտնութիւն» մրցանակները ։ Եւրոպայի, Ասիոյ եւ Աւստրալիոյ մէջ Տիոնին առաւել եւս յաջողութիւն բերաւ երգի միջազգային «Եւրատեսիլ 1988» փառատօնին յաղթանակը՝ Տապլինի մէջ (Իրլանտա), ուր ան ներկայացուց Զուիցերիան՝ «Ne partez pas sans moi» («Չհեռանաք առանց ինձ») երգով։ ։ Բայց եւ այնպէս, Ամերիկեան յաջողութիւնը դեռ զինք կը սպասէր, նաեւ այն պատճառով, որ ան բացառապէս ֆրանսալեզու կատարող էր ։ Տասնութ տարեկանին, տեսնելով Մայքըլ Ճեքսընի ելոյթը, Տիոն յայտարարեց Անժելինին, որ Ճեքսընի պէս աստղ դառնալ կ՛ուզէ ։ Վստահ ըլլալով Տիոնի տաղանդով՝ Անժելիլն, այնուամենայնիւ, հասկցաւ, որ համաշխարհային առեւտրային գործառնութիւնը եւ փոխանակութիւնը (commercial) յաջողութեան հասնելու համար պէտք է փոխել անոր կերպարը ։ Տիոն որոշ ժամանակ անհետացաւ բեմէն՝ այդ ընթացքին արտաքինը բարելաւելու համար (stomatology) բերանի եւ ակռայի վիրահատութիւն կրելով, իսկ անգլերէնը կատարելագործելու նպատակով 1989 թուականին ընդունուեցաւ Պերլիցի (Berlitz) դպրոցը ։
1989 թուականին «Incognito» ալպոմի պաշտպանութեանն ուղղուած շրջագայութեան ժամանակ Տիոնը կորսնցուց ձայնը։ Ականջ եւ կոկորդ մասնագէտ (Otolaryngologist) Ուիլիըմ Կուլտը խորհուրդ տուաւ կա՛մ վիրահատել ձայնալարերը, կամ երեք շաբաթուան ընթացքին ընդհանրապէս չօգտագործել ձայնալարերը ։ Տիոն ընտրեց երկրորդը եւ սկսաւ վոքալ ձայնի կրթութեան (vocal) դասեր ստանալ Ուիլիըմ Ռայլիէն , որովհետեւ, ըստ Կուլտի եւ Ռայլիի, Տիոն սխալ կ՛օգտագործէր իր ձայնալարերը  ։
Ստորոգութիւն:Քանատացի երգչուհիներ Ստորոգութիւն:1968 ծնունդներ Ստորոգութիւն:30 Մարտի ծնածներ
Ապագայ (շաբաթաթերթ)
Ապագայ շաբաթաթերթը առաջին եռալեզու Գանատական հայկական շաբաթաթերթն է, Մոնթրէալ, Քուէպէք, Գանատայի մէջ հաստատուած: Ան հրատարակութիւնն է Մոնթրէալի Թէքէեան Մշակութային Միութեան (ԹՄՄ) եւ կանոնաւոր կերպով կը հրատարակուի Սեպտեմբեր 1975-էն ի վեր:
Թերթը կը հետեւի եւ կը ցոլացնէ Հայկական Ռամկավար Ազատական Կուսակցութեան սկզբունքները:
Ապագայ շաբաթաթերթ կը հրատարակուի ամէն շաբաթ 12 էջ հայերէն լեզուով եւ չորս էջ մնայուն յաւելուածով (երկու էջ ֆրանսերէն եւ երկու էջ անգլերէն):
Թերթը նաեւ կը հրատարակէ մանկական եւ պատանեկան ամսական յաւելուած մը որ կը կոչուի «Փունջ», ինչպէս նաեւ կրկնակի էջերով յաւելուած մը ամէն տարեգլխին:
«Ապագայ»ի խմբագրական կամ վարչական գրասենեակները կը գտնուին Թէքէեան Կեդրոնին մէջ (825 Manoogian, Saint-Laurent, Qc H4NZ5):
Ապագայ շաբաթաթերթ նաեւ հրատարակչատուն մըն է, որ հայերէնով հրատարակած է զանազան գրքեր:
«Ապագայ Առցանց» լուրերը (Abaka News online)
«Ապագայ Առցանց» լուրերը (Abaka News online) համաշխարհային լրատու ծառայութիւն մըն է, որ կը տրամադրուի աշխարհատարած իր անհամար ընթերցողներուն: Ան կանոնաւոր կերպով կ’ամբողջացնէ «Ապագայ» մեր տպագրեալ տարբերակը: Արդարեւ, առցանց (online) հրատարակութիւնը որ տրամադրելի է բոլորին, կենսունակ է եւ տեւականօրէն կը թարմանայ հայութիւնը հետաքրքրող վերջին լուրերով: Եռալեզու՝ հայերէնով, Անգլերէնով եւ Ֆրանսերէնով սպասարկուած ծառայութիւն մըն է ան, որու լուրերը յատկապէս ուղղուած են հայկական աշխարհին:
Աղբիւրներ
Ստորոգութիւն:Հայ մամուլ
12 Հոկտեմբեր
12 Հոկտեմբեր, տարուան 285-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 286-րդ) օրն է։
Ծնունդներ
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:12 Հոկտեմբերի ծնածներ
Մահեր
Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:12 Հոկտեմբերի մահացածներ
Տօներ
Ստորոգութիւն:Հոկտեմբեր
Կակրա
Կակրա (ինչպէս նաեւ Կակրի) աբխազերէն` Гагра, გაგრა), զբօսաշրջելու յարմար (թուրիստական) քաղաք է Աբխազիոյ մէջ, Սեւ ծովու ափին։
Բնակչութիւն
1989 թ-ի տուեալներով քաղաքի բնակչութիւնը կազմուած էր 24,1 հազար մարդէ, որոնցմէ 30,5%-ը ռուսեր, վրացիներ - 28,1%, հայեր - 19,4%,աբխազներ - 11,2%։
2003 թ-ի տուեալներով քաղաքի բնակչութիւնը կը կազմէր 10717 մարդ, հիմնականը հայեր, աբխազներ եւ ռուսեր ։
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Աբխազիոյ քաղաքներ
Գէորգ Կակոսեան
Գէորգ Կակոսեան, լիբանանահայ վաղամեռիկ տաղանդաւոր օփերային երգիչ: Hայ երաժշտութեան նորագոյն եւ հազուագիւտ, որպէս հզօր բամբ (պաս) երգիչ: Գէորգ Կակոսեանի կեանքը ունեցաւ 27 գարուններ միայն, շուտով խամրելու համար դաժան եւ առեղծուածային մահով, որուն արժանի չէր ան, իսկ պատճա՞ռը, կրկին առեղծուածային եւ աններելի:
5 Փետրուար
5 Փետրուար, տարուան 36-րդ օրն է։ 4 Փետրուար 5 Փետրուար  6 Փետրուար
Գէորգ Կակոսեան
Կենսագրութիւն
14 Փետր․ 1966, Երկուշաբթի օր, Գէորգ Կակոսեան յաջող քննութիւն մը տուած ըլլալով 13 հոգինոց պետական երաժշտանոցի ուսուցչական կազմին ներկայութեան, արժանացած է վկայականի։ Ան 1961 էն ի վեր կանոնաւորապէս եւ շարունակաբար աշակերտած է Ալեքսիս Քարնաուքոֆի եւ վերջին տարին ալ լիբանանցի ծանօթ եւ սիրուած երգչուհի Տիկ․ Սամիա Սանտիի, որ զինք հասցուցած է պետական քննութեան ։
5 Փետրուար
Տօներ
Ստորոգութիւն:Փետրուար
Գէորգ Կակոսեան
Կենսագրութիւն
Ապահոված ըլլալով կրթաթոշակ մը ամերիկահայ բարերար Տիար Փիլիպպոսեանէն կ՛երթայ Իտալիա, Հռոմի Սանթա Չիչիլիա երաժշտանոցին մէջ տարի մը կատարելութեան դասընթացքներուն հետեւելու համար։ Կը ստանայ պատշաճ վկայական։ Յաճախած է նաեւ Սիէնայի Չիկիանա Երաժշտութեան Ակադեմիա (Chigiana Musical Academy) եւ ստացած Տիփլոմ Էմէրիթ։
Իր աշխատանքը կեդրոնացուցած է օփերայի եւ Lieder (Lied (pronounced “leed”) is the German word for “song” (the plural is Lieder – pronounced “leader”). ... The Lied in the Romantic period was usually written by two different people: the poet wrote the words and then the composer “set the words” to music.) մշակման վրայ։ Հսկողութեամբ մայէսթրօ (Giorgio Favaretto) Ճիորճիօ Ֆավարեթթոյի՝ Կակոսեան արձանագրած է մեծ յաջողութիւն։
Գէորգ Կակոսեան, բացի Լիբանանի Ազգային երաժշտանոցի իր վկայականէն, երեք տարի հետեւած է Երեւան Կոմիտասի անուան երաժշտանոցի դասընթացքներուն կատարելագործելու համար իր արուեստը, ինչպէս նաեւ Իտալիոյ երաժշտութեան կեդրոններուն բարձրագոյն ուսումնարաններուն մէջ հետեւած է մեկնաբանութեան, արտայայտչականութեան եւ ձայնային որակաւորման դասընթացքներու արժանանալով ուսուցիչ-դասատուներու խրախոյսին:
Մենահամերգներ
1968-1969 թուականներուն Կակոսեանը մենահամերգներով հանդես եկած է Երեւան (երգած Տոն Պազիլիոյի դերերգը Ռոսսինիի «Սեւիլեան սափրիչ» օփերայի մէջ)։ Մենահամերգներուն երգեր է հայ դասական ու ժամանակակից (Կոմիտաս, Տիգրան Չուխաճեան, Արմեն Տիգրանեան, Դ. Ղազարեան եւ ուրիշներ), արեւմտա-եւրոպական (Լիուտուիկ վան Պէթհովէն, Ռոպերթ Շուման, Մոտեսթ Մուսորկսքի, Մորիս Ռավել, Ճորճէ Էնեսքու եւ ուրիշներ) երաժշտահաններու օփերային եւ սենեկային երկեր։
հրապարակուած խտասալիկը
2012-ին հրապարակուած Խտասալիկին վրայ արձանագրուած են 14 երգ. եօթը երգ հայերէն եւ եօթը օտարալեզու երգեր:երգերն են՝
Մահ
Մեծն Կոմիտասի ծննդեան հարիւրամեակին նուիրուած իր երգահանդէսներուն առընթեր, համերգային մեծ շրջապտոյտով մը Գէորգը պիտի այցելէր գլխաւոր քաղաքները Միջին Արեւելքի, զոյգ Ամերիկաներու, Կանադայի, Իտալիոյ եւ Խորհրդային երկիրներու:
Ձեռնարկեց այդ «մեծ շրջապտոյտի» առաջին հանգրուանին, մեկնելով Եգիպտոս: 1969, Նոյեմբեր 16-ին, Գահիրէի «Նայլ Հոլին» մէջ տուաւ երգահանդէս մը, որ պսակուեցաւ փայլուն յաջողութեամբ, բայց ափսո՜ս, որ այդ համերգը հանդիսացաւ տարբախտ Գէորգի կարապի երգը: Ճակատագրի անգութ հարուածը զգետնեց զինք Գահիրէի մէջ 25 նոյեմբեր 1969-ին, անակնկալօրէն ի յայտ եկած հիւանդութեան մը հետեւանքով, խոր սուգի մատնելով լիբանանեան երաժշտասէր հասարակութիւնը եւ արուեստի շրջանակները :
Արտաքին յղումներ
Ստորոգութիւն:Լիբանան ծնածներ Ստորոգութիւն:Գահիրէ մահացածներ Ստորոգութիւն:1969 մահացածներ Ստորոգութիւն:Օփերային երգիչ
Մարիամ Աւետեան
Մարիամ Աւետեան, դերասանուհի։ Ծնած է Տփխիսի (Թիֆլիս), 3 Յունուար 1876 թուականին։
Կրթութիւն ստացած է Սերպէնի աւագ դպրոցին մէջ։ Ան կը սկսի դերասանել ծննդավայրին մէջ։ Օրիորդ ժամանակ կը սկսի մասնակցիլ ընտանեկան ներակայացումներու։ 1893-ի Յունուարին կ՛ամուսնանայ դերասան Գ. Աւետեանի հետ։ Մէկ ամիս ետք՝ դերասանական խումբին հետ Ռուսաստան կ՛երթայ եւ առաջին անգամ Աստրախանի մէջ բեմ կը բարձրանայ Արշակ Բ. ողբերգութեան մէջ, Միհրանի (պատանի) դերով։ Աւելի ետք նոյն ներկայացման մէջ հանդէս կու գայ «Նաթալիայ»ի դերով։ Այդ ժամանակէն սկսեալ, շարունակաբար, կը սկսի դերասանել գլխաւոր խումբին մէջ։
Ստորոգութիւն:1876 ծնունդներ Ստորոգութիւն:Թիֆլիս ծնածներ Ստորոգութիւն:Հայ դերասանուհիներ Ստորոգութիւն:3 Յունուարի ծնածներ
Իրաւաբանի Օր
Իրաւաբանի օր, իրաւաբաններու մասնագիտական տօն, անկախ անոր մասնագիտական գործունէութեան ոլորտէն:
Ռուսաստան
Ռուսաստանում իրաւաբանի օրը կը նշուի 3 Դեկտեմբերին: Տօնը հաստատուած է 2008-ի Ռուսաստանի Դաշնութեան նախագահի թիւ 130 «Իրաւաբանի օրուայ հաստատում» հրամանագրով, 4 Փետրուար 2008-ին : Մինչ այդ Ռուսաստանի մէջ իրաւաբաններու համար ընդհանուր տօն չկար: Գոյութիւն ունէր միայն առանձին իրաւաբանական ստորոգութիւններու տօներ: Վարկածներէն մէկու համաձայն, 3 Դեկտեմբերի ամսաթիւը ընտրուած էր, որովհետեւ 20 Նոյեմբերին հին ոճով Ուրբաթ (այսինքն 2 Դեկտեմբերին նոր ոճով) 1864-ին Ռուսաստանի մէջ ընդունուած էր դատական կանոնադրութիւններու կարգ եւ ուրիշ օրէնսդրական գործողութիւններ, որոնք դարձած են դատական ​​բարեփոխումներու հիմքը, եւ այդ օրը ընդհուպ մինչեւ 1917-ը ռուս իրաւաբանները կը համարեն իրենց մասնագիտական տօնը: 3 Դեկտեմբերին ամսաթիւը, ՌԴ նախագահի 2008 թուականի փետրուարի 4-ի թիւ 130 «Իրաւաբանի օրուայ հաստատում» հրամանագրի անուան մէջ եւ օրէնքը կրկնուած է Սենթ Փեերպուրկի մէջ 12 Հոկտեմբեր 2005-ին թիւ 555-78 «Սենթ Փեթրպուրկի մէջ տօներու եւ յիշատակուող ամսաթիւերու վերաբերեալ», կէտ 43.1 օրէնքի յաւելուածով, Սենթ Փեթրպուրկի օրէնքի խմբագիրները 5 Հոկտեմբեր 2009-ին թիւ 427-83, չի համընկնիր կայսր Ալեքսանդր 2-րդի կառավարող սենատ 20 Նոյեմբեր 1864-ի (2 Դեկտեմբերէն նոր ոճով) հրամանագրի ամսաթիւին : Ինչու չի համընկնիր կարելի է միայն կռահել: 2009-ին Իրաւաբանի օրը կ՚իրագործուի Ռուսաստանի լաւագոյն իրաւաբանական պարգեւի՝ «Տարուայ իրաւաբան» պարգեւի շնորհումը:
Պելառուսի Հանրապետութիւն
Պելառուսի Հանրապետութեան մէջ փաստաբանի օրը կը նշուի ամէն տարի Դեկտեմբերի առաջին Կիրակի օրը Պելառուսի Հանրապետութեան նախագահի 26 Մարտ 1998-ի թիւ 157 «Պելառուսի Հանրապետութեան մէջ պետական տօներու, տօն օրերու եւ յիշարժան ամսաթիւերը» հրամանագրի համաձայն։
Ղրղզստան
Ղրղզստանի մէջ փաստաբանի օրը կը նշուի Յունիսի վերջին Կիրակի օրը: Տօնը հաստատուած է 1993-ին :
Մոլտովա
Իրաւաբանի օրը կը նշուի 19 Հոկտեմբերին:
Ուքրանաա
Փաստաբաններու օրը կը նշուի 8 Հոկտեմբերին: Տօնը որոշուած է 1997-ին Ուքրանիոյ նախագահի հրամանագրով: Բացի այդ Ուքրանիան կը նշէ նաեւ դատապաշտպանութեան օրն ու նոտարներու օրը :
Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ
Միացեալ Նահանգներուն մէջ փաստաբանի օր չկայ: Փոխարէնը կայ օրէնքի օր (անգլ.՝ Law Day): Տօնը հաստատուած է 1958-ին ԱՄՆ նախագահ Տէյվիտ Էյզէնհաուերի կողմէ: Այն կը նշուի 1 Մայիսին: Այս օրը շատ երկիրներու մէջ կը նշուի իբրեւ գարնան եւ աշխատանքի օր (ԱՄՆ-ի մէջ կը գործէ նաեւ առանձին աշխատանքային օրուայ տօն), բայց քանի որ աշխատանքի օրուայ տօնակատարութիւնները կ՚ընկալուէին իբրեւ կոմունիստական, ԱՄՆ-ի մէջ 1 Մայիսը կը նշուի իրաւունքի եւ օրինապահութեան օր: