Էմմա_Բարդակ
Սկանդալային բաժանում ամուսնու հետ, Դեբյուսիի հետ ամուսնություն
1904 թվականի հուլիսին Դեբյուսին և Էմման լքեցին իրենց ամուսիններին՝ փախչելով Փարիզից, որից հետո ամառը և աշունը անցկացրեցին Ֆրանսիայի հյուսիսում և որոշ ժամանակ էլ Անգլիայում (Ջերսի, Իստբոռն)։ Այդ ժամանակաշրջանում կոմպոզիտորը շարունակեց դաշնամուրային «Ուրախության կղզի» պիեսի և սիմֆոնիկ նվագախմբի համար գրված իր «Ծովը (Դեբյուսի)» մեծագույն ստեղծագործության վրա աշխատանքը, որոնք էլ նվիրեց իր սիրեցյալին ։ Հոկտեմբերի 13-ին Դեբյուսիի կին Ռոզալի (Լիլի) Տեքսյեն փորձեց ինքնասպան լինել հրապարակում, սակայն նրան փրկեցին և տեղափոխեցին հիվանդանոց, բայց մամուլում հայտնվեցին որոշ մանրամասներ և քաղաքում լուրեր տարածվեցին, որ Դեբյուսին նրան գրեթե մահվան է հասցրել։ Նոյեմբերի 4-ին «Ֆիգառո» թերթը գրել է մահափորձի մասին, որտեղ նշվում էր հայտնի կոմպոզիտոր, նոր երաժշտական դպրոցի տնօրեն Դեբյուսիի դավաճանության մասին։ Նշվում էր նաև, որ Դեբյուսին պատրաստվում է ամուսնանալ հայտնի ֆինանսիստ Բարդակի նախկին կնոջ հետ։ Ինչպես նաև քաղաքում կարծիք էր տարածված, որ կոմպոզիտորը Էմմայի հետ հարաբերություններ է ստեղծել առաջնորդվելով շահադիտական նպատակներով՝ ձգտելով հարստության և «բարձր հասարակության» մեջ մտնել ։ Այս գործի հանգամանքները պատճառ են դարձել Դեբյուսիի և շատ ընկերների ու ծանոթների բաժանման համար, ովքեր որ նրա առաջին կնոջ կողմն էին անցել և հայտնել էին իրենց դժգոհությունը (նրանցից որոշները ավելի ուշ վերականգնեցին նրա հետ հարաբերությունները)։ Կոմպոզիտորի ընկերների մեծամասնությունը նրան մեղադրեցին նրանում, որ նա տարված է Էմմայի կյանքի արտաքին փայլով և նրա ֆինանսական բարձր դիրքով։ Ընտրելով նրան որպես իր կյանքի ուղեկից՝ նա «զոհաբերեց Լիլիին»։ Նրանց ամուսնալուծությունը գրանցվեց 1905 թվականի օգոստոսի 2-ին, իսկ Էմման բաժանվեց ամուսնուց 1905 թվականի ապրիլի 4-ին։ Տեքսյեն իր ամուսնուց երկար ապրեց (մահացել է 1933 թվականին) և պահպանեց իր կապվածությունը նրա և նրա հիշատակի հետ մինչև իր կյանքի վերջ։ Նա ներկա էր «Պելլեաս և Մելիզանդա» օպերայի վերաբացմանը և տեսնվեց երգչուհի Մերի Գարդենի հետ (ամուսնալուծության ժամանակ նա պաշտպանել էր Լիլիին), այցելում էր միջոցառումներ, որոնք նվիրված էին նրա արվեստին։ 1908 թվականի փետրվարին «Ռենեսանս» թատրոնում տեղի ունեցավ Անրի դե Բատաիյայի «Մերկ կինը» պիեսի պրեմիերան։ Հասարակության մեջ կարծիք էր տարածված, որ այս պիեսում բեմադրված էին Դեբյուսի և Բարդակ ընտանիքի հարաբերությունները, որը մեծ մասամբ կիսում են կոմպոզիտորի կենսագրության հետազոտողները։ Ըստ այս պիեսի սյուժեի երիտասարդ նկարիչը ունենում է երկար սպասված հաջողություն շնորհիվ իր կողմից ստեղծված «Մերկ կին»-ը նկարի։ Նկարի բնորդուհին եղել է նրա սիրեցյալ Լուլուն։ Սակայն, դառնալով հայտնի, նկարիչը դադարեցնում է սիրավեպը հարուստ հրեուհու հետ։ Լուլուն հիասթափությունից փորձում է ինքնասպան լինել։ Այնուամենայնիվ, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ տեքստում չկան ուղիղ մատնանշումներ և ակնարկներ այս սկանդալային գործի մանրամասների մասին, ենթադրվում է, որ խոսակցությունները բավականին կամայական կերպով կապել են թատերական դրաման կոմպոզիտորի կյանքի փաստերի հետ այն պատճառով, որ նա եղել է հայտնի ։ Չնայած իրենց սիրային հարաբերությունների քննադատությանը՝ համարվում է, որ նրանք, ովքեր հետագայում հետևում էին կոմպոզիտորի անձնական կյանքին, պնդում էին, որ սա շատ առումներով հաջողված ամուսնություն էր ։ 1905 թվականին ծնվեց նրանց աղջիկը՝ Կլոդ-Էմմա Դեբյուսին (1905—1919, տնային մականունը «Շուշու»),որին կոմպոզիտորը նվիրեց «Մանկական անկյուն (Դեբյուսի)» անվամբ դաշնամուրային պիեսների շարքը, ինչպես նաև իր վերջին «Խաղալիքներով արկղ»  բալետը (ֆր. La Boite a joujoux)։ 1905 թվականին նրանք գնեցին տուն (մինչ այդ դա վարձակալում էր Էմման իր օրիորդական ազգանունով) Բուլոնյան անտառից ոչ շատ հեռու Square du Bois-de-Boulogne, №. 24 (այժմյան հասցեն՝  ավենյու Ֆոշ) հասցեով, որտեղ մինչև կյանքի վերջ ապրեցին Դեբյուսիները և որը նրան շատ էր դուր գալիս, բայց այն ուներ լուրջ թերություն, քանի որ դրա կողքին էին գտնվում երկաթուղագիծը և կայարանը։ Ավելի ուշ կոմպոզիտորը գրում է․ «Ես անցկացրեցի ամառը շրջապտույտ երկաթուղագծի ստվերի տակ (իմ տունը շրջապատող), համակված այն մտքով, որ կարիք չկա լսելու սոխակի երգը, քանի որ լոկոմոտիվների երգը ավելի լավ է համապատասխանում արվեստի նոր հետաքրքրություններին»։ Շատ լուսանկարներ են պահպանվել, որոնցում իրենց տան պարտեզում պատկերված են Դեբյուսին՝ կնոջ և աղջկա հետ։ Հայտնի են ժամանակակիցների գնահատականները, որ, չնայած սեփական տան արտաքին հարմարավետությանը, կոմպոզիտորը այնտեղ ձանձրացել է և ծանոթները չէին տեսնում նրանում «Պելեասի և Մելիզանդայի» ժամանակների նախկին կենսուրախ Դեբյուսիին ։ Հաշվի առնելով տան, ընտանիքի, ապրելակերպի հետ կապված ծախսերը՝ Էմման և Կլոդը ունեին շատ նյութական խնդիրներ։ Էմմայի ալիմենտները հազիվհազ բավականացնում էին տան համար վճարումներին, բացի դա, կոմպոզիտորը ալիմենտ էր վճարում իր նախկին կնոջը։ 1905 թվականի մարտին նա ստիպված էր իր հրատարակիչ Ժակ Դյուրանին 25 հազար ֆրանկով վաճառել «Պելեաս և Մելիզանդա» օպերայի պարտիտուրայի վրա իրավունքը ։ 1907 թվականի փետրվարին Էմմայի հարուստ հորեղբայրը՝ ֆինանսիստ Օզիրիսը, մահանալիս զրկել է նրան ժառանգությունից, որի վրա նրանք հույս էին դրել, քանի որ հավանություն չէր տալիս նրա ամուսնալուծությանը։ Նա նվիրատվություններ է կատարել տարբեր կազմակերպություններին (մասնավորապես՝ 25 միլիոն ֆրանկ Պաստերի ինստիտուտին)։ 1908 թվականի հունվարի 20-ին գրանցվեց Դեբյուսիի և Էմմա Բարդակի ամուսնությունը։ Կոմպոզիտորը նրան նվիրեց մի շարք ստեղծագործություններ («Ուրախության կղզի», «Ծովը (Դեբյուսի)», «Էստամպներ», «Նրբակիրթ տոնակատարություններ» երկրորդ նոթատետրը, «Դեբյուսիի կողմից հորինված սոնատներ տարբեր գործիքների համար» շարքը և այլն)։ Էմման մասնակցում էր նրա երաժշտական գործունեությանը։ Ըստ Մ․ Լոնգի հիշողությունների՝ կոմպոզիտորը շատ խանդոտ էր վերաբերվում իր երաժշտական գաղափարների ճշգրիտ մարմնավորումներին առանց դաշնակահարների կողմից տարածված «ազատությունների», և այդ դեպքերում երաժշտական ունակություններով օժտված Էմման միծտ պաշտծանում էր ամուսնուն․ «Տիկին Դեբյուսին նույնիսկ իրեն թույլ էր տալիս այնպիսի արտահայտություններ, ինչպիսիք են „անհարգալից վերաբերմունք“, „անազնվություն“, եթե ինչ-որ կատարում նույնիսկ մի փոքր աղավաղում էր այդքան մանրակրկտորեն մտածված և հավերժ ամրագրված ավանդույթը»։ Նաև Մ․ Լոնգը Էմմային անվանել է կոմպոզիտորի «վստահված անձ» և «խորհրդական» նրա երաժշտական գործերին մասնակցելու պատճառով։ Ֆինանսական խնդիրները, տան պահպանության ծախսերը, ընտանիքի խնամքը ստիպել են նրան կյանքի վերջին տարիներին բազմաթիվ անգամներ ելույթ ունենալ համերգներում, շրջագայել և կատարել դիրիժորի ոչ այնքան սիրելի աշխատանքը։ Ինչպես իր «Դաշնամուրի շուրջ Դեբյուսիի հետ» գրքում նկատում էր Մ․ Լոնգը․ Համերգային շրջագայությունների պատճառով տնից բացակայելու անհրաժեշտությունը կոմպոզիտորին խորապես ճնշում էր, որի մասին վկայում էր նրա նամակագրությունը (նամակներ, բացիկներ և հեռագիրներ) ուղղված կնոջը և աղջկան ։ Դեբյուսիի ընտանիքի հետագա տարիները դառնացան ուռուցքի դեմ նրա պայքարով, վիրահատությունից հետո բարդություններով և երաժշտություն գրելիս մահացու հիվանդ կոմպոզիտորի ունեցած դժվարություններով։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկսվելուց հետո ընտանիքը բախվեց դրա հետևանքների հետ (պատերազմական ժամանակի սահմանափակում, գերմանական ավիացիայի հարձակում, Փարիզի ռմբակոծություն հեռահար զենքից) և տարբեր կենցաղային խնդիրների հետ (սննդի, ածուխի, վառելափայտի պակաս)։ 1917 թվականի մայիսին Դեբյուսին գրել է․ «Կյանքը, երբ դուք պետք է ստիպված պայքարեք մի կտոր շաքարի համար, երաժշտական թղթի մի թերթիկի համար, չխոսելով հանապազօրյա հացի մասին, պահանջում է ավելի ամուր նյարդեր, քան իմը»։ 1917 թվականի աշնանը հիվանդացավ նաև Էմման, և հիվանդ կոմպոզիտորը հարևան սենյակ երկտող ուղարկեց նրան, որտեղ նա հույս էր հայտնում, որ նա կառողջանա և ավարտում էր հետևյալ խոսքերով․ «մենք դեռևս կարող ենք հույս ունենալ, որ կունենանք նոր, մեծ ուրախությամբ փայլող տարիներ». 1917 թվականի վերջում Դեբյուսիի առողջական վիճակը վատացավ, նա գրեթե վեր չէր կենում անկողնուց և նա անգամ նկուղ իջնելու ուժ չուներ գերմանական ավիացիայի հարձակման ժամանակ։ Կնոջն ուղղված իր վերջին երկտողում (մոտավորապես 1918 թվականի հունվարի 1, ավարտված չէ) կոմպոզիտորը գրել է․