cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն
Նախորդ միջազգային մրցություններ
1908 թվականի Լոնդոնի Օլիմպիական խաղերում ֆուտբոլը ճանաչվեց պաշտոնական մրցություն։ Այդ ժամանակ խաղում էին միայն սիրողական ֆուտբոլիստներ և խաղերում հաղթեց Անգլիայի հավաքականը, որը կրկնեց հաղթանակը 1912 թվականի խաղերում։
1909 թվականին Թոմաս Լիպտոնը կազմակերպեց իր անվամբ մրցաշար Թուրինում։ Այս մրցույթում խաղում էին տարբեր երկրների ակումբներ, ոչ հավաքականներ։ Այս մրցությունը հաճախ կոչում են Առաջին աշխարհի գավաթ և ներգրավեց Իտալիայի, Գերմանիայի և Շվեյցարիայի ամենահեղինակավոր ակումբներին, սակայն Անգլիան հրաժարվեց մասնակեցլ։ Լիփթոնը հրավիրեց անգլիական Վեստ Օկլենդ Թաուն ակումբին, որը դարձավ առաջնության հաղթող և պաշտպանեց տիտղոսը 1911 թվականին։
Ռոդեզ
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Անոմալ արգանդային արյունահոսություն
Համաճարակաբանություն
Անոմալ արգանդային արյունահոսություն կարող է առաջանալ ցանկացած տարիքում։ Բայց կնոջ կյանքի որոշակի փուլերում անկանոն դաշտանային ցիկլերն առավել բնորոշ են։
Չնայած այս փոփոխությունները ակնկալելի են, անհրաժեշտ է խոսել մանկաբարձ-գինեկոլոգի հետ ցանկացած անոմալ արգանդային արյունահոսության դեպքում ։
Սահմանումներ
Արգանդի անոմալ արյունահոսությունը կարող է լինել քրոնիկական, երբ այն առկա է առնվազն վերջին 6 ամիսների ընթացքում։ Հանդիպում են նաև արյունահոսության հանկարծակի, անսովոր դրվագներ՝ սուր անոմալ արգանդային արյունահոսություն ։
Վիլտինա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Լաիմյալա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Youngblood (ալբոմ, 5 Seconds of Summer)
Շրջագայություն, կենդանի ներկայացումներ և հեռուստատեսային ներկայացումներ
Հունիսի 22-ին խումբը ելույթ ունեցավ The Today Show’s Summer Concert Series-ում ։ Հետո Tumblr-ի հետ համագործակցության շնորհիվ կազմակերպեց անձնական Tumblr IRL իրադարձությունը երկրապագուների համար, որը տեղի ունեցավ հունիսի 25-ին Բրուքլինում, Նյու Յորք ։
Սինգլներ
Նույնանուն երգ «Youngblood»-ը թողարկվեց, որպես գովազդային սինգլ ապրիլի 13-ին ։ Մայիսի 22-ին այն ուղարկվել է Ամերիկյան ժամանակակից հիթ ռադիոյին, որպես ալբոմի երկրորդ երգ ։ Այն 9 անգամ հավաստագրվել է պլատինի Australian Recording Industry Association-ի կողմից, մեկ անգամ պլատինի՝ Recorded Music New Zealand-ի, British Phonographic Industry-ի, Recording Industry Association of America-ի կողմից։ «Valentine»-ը թողարկվել է 2018 թվականի օգոստոսին, որպես երրորդ սինգլ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2018 ալբոմներ Կատեգորիա:Փոփ ալբոմներ
Խոլունիցա
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա ։
Ն. Ա. Նեկրասովը «Վերջին երգերի» շրջանում
Նկարագրություն
Սենյակը, որտեղ գտնվում է Նեկրասովը, հենց այն սենյակն է, որտեղ նա աշխատել է երկու տասնամյակ։ Պատին պատկերված են Նիկոլայ Դոբրոլյուբովի և Ադամ Միցկևիչի դիմանկարները, գլխավերևում երևում է Վիսարիոն Բելինսկու կիսանդրին ։
Տրուրո
Տրուրո( Truro),Կոռնուոլի վարչական կենտրոնը։ Մեծ Բրիտանիայի ամենահարավային քաղաքն է, կարգավիճակը՝ քաղաք։
119
Մահեր
Կատեգորիա:119 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Բաշկինո (գյուղ, Նարո-Ֆոմինսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Նարո-Ֆոմինսկի շրջանի բնակավայրեր
Մեզոթելիոմա
Մեզոթելիոմայի դեպքերի ավելի քան 80% -ը պայմանավորված է ասբեստի ազդեցության հետ ։ Որքան մեծ է ազդեցությունը, այնքան մեծ է ռիսկը ։ 2013 թվականի դրությամբ աշխարհում մոտ 125 միլիոն մարդ աշխատավայրում ենթարկվել է ասբեստի ազդեցությանը ։ Հիվանդացության բարձր մակարդակ դիտվում է այն մարդկանց մոտ, ովքեր զբաղվում են ասբեստի արտադրությամբ, արդյունահանմամբ, աշխատում են ասբեստի արտադրամասերում, ապրում են աշխատողների հետ կամ աշխատում են ասբեստ պարունակող շենքերում ։ Ասբեստի ազդեցությունից մինչև քաղցկեղի առաջացում տևում է մոտ 40 տարի ։ Ասբեստի հետ աշխատող մարդու հագուստը լվանալը նույնպես մեծացնում է ռիսկը ։ Ռիսկի այլ գործոնները ներառում են գենետիկան և սիմիական վիրուս 40-ով վարակումը ։ Ախտորոշումը կարող է կասկածվել կրծքավանդակի ռենտգեն և ՀՇ հետազոտությունների արդյունքների վերլուծությամբ և հաստատվում է, կամ քաղցկեղի կողմից արտադրված հեղուկի հետազոտմամբ, կամ հյուսվածքային բիոպսիայով ։
Որովայն
Ուռուցքները, որոնք ախտահարում են որովայնամիզը, հիվանդության վաղ փուլում հաճախ չեն առաջացնում ախտանիշներ։ Ախտանիշները ներառում են՝.
Մասնագիտական
ԱՄՆ-ում ասբեստի հիմնական մասնագիտական ազդեցությունը լինում է, երբ մարդիկ պահպանում են շինությունները, որոնցում պարունակվում են ասբեստ։ ԱՄՆ-ում մոտավորապես տարեկան 1,3 միլիոն աշխատող ենթարկվում է ասբեստի ազդեցությանը։ 2002 թվականին մոտ 44,000 հանքագործներ պոտենցիալ ենթարկվել են ասբեստի ազդեցությանը ։
Ենթատեսակներ
Գոյություն ունեն չարորակ մեզոթելիոմայի երեք հիմնական հյուսվածաբանական ենթատեսակներ՝ էպիթելիոիդ, սարկոմատոզ և երկփուլ։ Էպիթելիոիդ և երկփուլ մեզոթելիոման կազմում են մեզոթելիոմաների մոտավորապես 75-95%-ը և հիստոլոգիական առումով լավ ուսումնասիրված են, մինչդեռ սարկոմատոզ մեզոթելիոման լայնորեն ուսումնասիրված չէ։ Մեզոթելիոմաների մեծ մասի դեպքում դիտվում է ցիտոկերատին 5-ի բարձր մակարդակ՝ անկախ ենթատեսակից ։
Բազմամոդալ թերապիա
Բազմամոդալային թերապիայի վերաբերյալ հետազոտությունները ցույց են տվել ապրելիության չափավոր բարելավում (միջին ապրելիությունը 14,5 ամիս, իսկ 2 տարվա ապրելիությունը ընամենը 29,6% է) ։
Ջիլ Այքենբերի
Ջիլ Այքենբերի (Jill Eikenberry, ), ամերիկացի դերասանուհի, առավել հայտնի է NBC-ի «Լոս Անջելեսի օրենքը» (1986-1994) սերիալում դաժան փաստաբանի՝ Էնն Քելսի դերը մարմնավորելու համար, որի համար նա ստացել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակ և «Էմմի» հինգ մրցանակ։
12 ամիս (ֆիլմ)
Տասներկու ամիս (Двенадцать месяцев), խորհրդային երկսերիանոց գունավոր հեռուստաֆիլմ-հեքիաթ։ Նկարահանվել է 1972 թվականին ռեժիսոր Անատոլի Գրանիկի կողմից` ըստ Սամուիլ Մարշակի համանուն պիեսի։
Վոլբախ (Ներքին Ֆրանկոնիա)
Վոլբախ (Wollbach), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասում։
Ալրաղաց
Աղում
Ստացված ձավարից քամհար մեքենաներում և հղկող գրտնակիչ հաստոցներում (7-8 հաստոց) առանձնացնում են թաղանթի մանր մասնիկները (հարստացում), որից հետո՝ մաքուր ձավարն աղում գրտնակիչ հաստոցներով (12-13 հաստոց) և ստանում ալյուր։
Բլոնիս
Եղել է գյուղամիջյան ճանապարհների կայան ։
Օզզի Օսբորն
1977
1977 թվականին Օզզին հեռանում է Black Sabbath-ից, նրան փոխարինում է Դեյվ Ուոկերը։ Խումբը սկսում է «Never Say Die» ալբոմի ձայնագրությունը, սակայն 1978 թվականի սկզբում Օսբորնը վերադառնում է։ Այդ ժամանակ Օզզին ցավում էր հոր մահը, ակտիվորեն չարաշահելով ալկոհոլն ու թմրադեղերը։ Համաձայն այլ տվյալների, Օզզիի հարբեցողությունը սկսել է դրանից շատ ավելի շուտ։ Այոմին հավաստիացնում էր, որ այդ պահից մի քանի տարի առաջվանից Օզզիին սթափ չէր տեսել։ Ալբոմի ձայնագրությունները մեծ դժվարություններով էին ընթանում, մասնավորապես, Օզզին պահանջում է վերաձայնագրել բոլոր երգերը, ներառյալ Junior’s Eyes երգը, որը Օսբորնը նվիրել էր հորը։ Ալբոմին հաջորդեց ճանապարհորդություն, որից հետո Օզզին վերջնականապես դուրս եկավ խմբից։
124
Մահեր
Կատեգորիա:124 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Չերնուշկա (Յազիլնիցայի վտակ)
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա ։
Մալթայի ծովային թանգարան
Մալթայի ծովային թանգարան (մալթայերեն՝ Mużew Marittimu ta' Malta), թանգարան Մալթայի Բիրգու քաղաքում։ Տեղակայված է նախկին Թագավորական ռազմածովային փռի շենքում, որը կառուցվել է 1840-ականներին և ժամանակին եղել է միջերկրածովյան նավատորմի հիմնական փուռը։ Թանգարանում ներկայացված են ավելի քան 20,000 ցուցանմուշներ, Մալթայի ծովային թանգարանը ամենամեծն է կղզում։ Հավաքածուի մեծ մասը ներկայացնում է Մալթայի նավատորմի պատմությունը՝ նախապատմությունից մինչև ներկա ։
Վիլուսաառե
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Տառտու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Երեք հաստլիկները (ֆիլմ)
Սյուժե
Իմանալով այդ մասին, ապստամբները Տիբուլի գլխավորությամբ, ստորգետնյա ուղիով թափանցում են պալատ։ Նրանք բարձրացնում են ապստամբության երկրորդ ալիքը և տապալում Հաստլիկների իշխանությունը։ Արներին և Սուոկը ազատ են արձակվում։ Ֆիլմի վերջում թափառական արտիստները քաղաքի հրապարակում, ժողովրդի առջև ելույթ են ունենում։
Էրգոկալցիֆերոլ
Էրգոկալցիֆերոլ, հայտնի է որպես վիտամին D 2  և կալցիֆերոլ, Վիտամին D-ի տարատեսակ, որը պարունակվում է սննդում և կիրառվում է որպես սննդային հավելում ։ Որպես հավելում օգտագործվում է պրոֆիլակտիկայի և վիտամին D-ի անբավարարության ժամանակ ։ Անբավարարությունը կարող է զարգանալ աղիքներում վիտամին D-ի վատ ներծծման կամ լյարդի հիվանդությունների դեպքում ։ Կարող է կիրառվել նաև հիպոթիրեոզի ժամանակ՝ արյան մեջ կալցիումի մակարդակը նվազեցնելու նպատակով ։ Կիրառվում է բերանացի կամ ներմկանային ։
Չափազանց մեծ դեղաչափերը կարող են բերել մեզի արտադրության շատացման, զարկերակային ճնշման բարձրացման, երիկամային քարերի, երիկամային անբավարարության, թուլության և փորկապության ։ Բարձր դոզաների երկարատև ընդունումը կարող է բերել հյուսվածքների կալցիֆիկացիայի ։ Բարձր դեղաչափեր ստացողներին խորհուրդ է տրվում կանոնավոր կերպով ստուգել արյան կալցիումի մակարդակը ։ Նորմալ դոզանները անվտանգ են հղիության ընթացքում Մեխանիզմի հիմքում ընկած է կալցիումի ներծծումը աղիքների և երիկամների կողմից Էրգոկալցիֆորոլ պարունակող սննդամթերքներից են որոշ սնկեր ։
Էրգոկալցիֆորոլն առաջին անգամ նկարագրվել է 1936 թվականին. Այն ներառված է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղամիջոցների, առողջապահական համակարգում անհրաժեշտ ամենաարդյունավետ և անվտանգ դեղամիջոցների ցանկում ։ Էրգոկալցիֆորոլը դուրս է գրվում որպես ջեներիկ դեղորայք և առանց դողատոմսի ։ 2016 թվականին ԱՄՆ-ում այն 56րդ ամենաշատ դուրս գրված պրեպարատն է եղել (14 միլիոն դեղատոմս)։ Որոշ երկրներում որոշակի սննդամթերքներ, ինչպիսիք են մարգարինը և նախաճաշի հացահատիկները, պարունակում են էրգոկալցիֆերոլ ։
Անվանումներ
Էրգոստերոլի ճառագայթված պրեպարատներին ավելի վաղ տրվել է Վիոստերոլ անվանումն, որը ըստ էության համանուն է Էրգոկալցիֆերոլին։ Էրգոկալցիֆերոը թողարկվում և դուրս է գրվում տարբեր անվանումների տակ ներառյալ Դելտալին (Eli Lilly և Company), Դրիսդոլ (Sanofi-Synthelabo) և կալցիդոլ (Patrin Pharma):
Բոգլիտ
Բոգլիտ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սղերդի գավառում ։ Գտնվում էր Գյոզալդարա գետի հովտում՝ Սղերդ քաղաքից 13 կմ հյուսիս ։
Կասպիական կրիա
Կասպիական կրիա, գեոէմիդիդների ընտանիքի տեսակ։ ՀՀ-ում հանդիպում է Շիրակի, Արմավիրի, Արարատի, Կոտայքի, Գեղարքունիքի, Վայոց ձորի և Սյունիքի մարզերում, Երևանի շրջակայքում։ Տարածված է հիմնականում տաք և չոր կամ կիսաչոր վայրերում։ Բնակվում է հոսող և կանգուն բնական ու արհեստ, ջրավազաններում։ Զրահի երկարությունը փոխվում է տարիքի հետ (2,3-30 սմ)։ Ի տարբերություն մյուս տեսակների, կասպիական կրիայի տարբերակիչ զրահի մեջքային մակերեսը՝ կարապաքսը, համեմատաբար տափակ է ու անհարթ, զրահի որովայնային մասը՝ պլաստրոնը, անշարժունակ։ Կարապքսի ու պլաստրոնի միացումը ոսկրային է։ Գլուխը ծածկված է հարթ մաշկով։ Պոչը համեմատաբար երկար է (զրահից 1,2-2,5 անգամ կարճ)։ Մատների միջև զարգացած են լողաթաղանթները։ Կարապաքսը գորշականաչավունից մուգ շագանակագույն է, եզրային վահանիկները՝ դեղնավուն կամ վարդագույն բծերով։ Պլաստրոնը դեղնավուն է, նարնջագույն կամ վարդագույն՝ մուգ, գրեթե սև բծերով։ Պարանոցը և գլխի տակը, ինչպես նաև վերջույթներն ու պոչն ունեն դեղնանարնջագույն երկայնակի զոլավոր նախշ։ Երիտասարդ կրիաները խայտաբղետ են։ Սնվում է բուսականությամբ, նաև ջրային մանր կենդանիներով ու լեշերով։ Գիշերում և ձմեռում է հիմնականում հոսող ջրավազանների հատակին՝ թաղվելով տիղմի մեջ (1 մ խորը)։ Ձմեռային քունը տևում է աշնան վերջից մինչև գարուն։ Ձուգավորումը սկսվում է ապրիլից հունիսի կեսերը։ Մայիսի վերջից հուլիսի սկիզբը էգը ձվադրում է 2-3 անգամ, յուրաքանչյուր անգամ դնում է երկարավուն (33-38 x 20-23 մմ տրամագծով) 5-10 ձու և թաղում դրանք հողի մեջ։ Ձագերը ծնվում են օգոստոսի վերջ սեպտեմբերի կեսերին։ Սեռահասուն է դառնում 10-11 տարեկանում։ Պահպանության նպատակով խնամվում և բազմացվում է անազատ պայմաններում։ Օգտագործվում է գիտահետազոտական նպատակով, միսն ու ձուն՝ որպես սնունդ։
Էդի Ռամա
Մրցանակներ
2002 թվականին Քոֆի Անանի կողմից ստացել է մրցանակ «Աղքատության վերացման օրվա» կապակցությամբ
2003 թվականին Ռաման ընտրվել է որպես 2002-2003 թթ. Մասաչուսեթսի համալսարանի, Հարվարդի համալսարանի այցելու պրոֆեսոր
Աստվածամոր համբարձումը
Նկարագրություն
1818 թվականին նկարը տեղափոխվել է Ակադեմիայի պատկերասրահ, որտեղ այն գտնվել է մեկ դար, իսկ հետո վերադարձվել է Ֆրարի 1919 թվականին ։ Երիտասարդ Օսկար Ուայլդը, այցելելով Ակադեմիա, «Մարիամի համբարձումը» նկարն անվանել է Իտալիայի լավագույն նկարը ։
Տելեմակ Տեր-Ավետիսյան
Կենսագրություն
Տելեմակ Տեր-Ավետիսյանը ծնվել է 1907 թվականի հուլիսի 23-ին Երևան քաղաքում։ 1930 թվականից կոմպոզիցիայի դասեր է առել Սպիրիդոն Մելիքյանի ղեկարավությամբ։
Տեր-Ավետիսյանն ավարտել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայի կոմպոզիցիայի (1935, Հարո Ստեփանյանի դասարան) և թավջութակի (1940, Ա. Այվազյանի դասարան) բաժինները, որից հետո՝ 1950–1952 թվականներին, ուսումը շարունակել է Մոսկվայի հայկական մշակույթի տան երաժշտական ստուդիայում։ Որպես թավջութակահար Տելեմակ Տեր-Ավետիսյանը 1927-1934 թվականներին հանդես է եկել սիմֆոնիկ նվագախմբերում։
Պաոլո Կանավարո
Պաոլո Կանավարո (Paolo Cannavaro, ), իտալացի նախկին ֆուտբոլիստ։ Խաղացել է կենտրոնական պաշտպանի դիրքում ։ 1999 թվականին միացել է Պարմային, որտեղ հանդես է եկել իր եղբոր՝ 2006 թվականի աշխարհի չեմպիոն և Ոսկե գնդակի հաղթող Ֆաբիո Կանավարոյի հետ ։ Այստեղ նա խաղաց 7 տարի՝ օգնելով թիմին հասնել ՈՒԵՖԱ Գավաթի կիսաեզրափակիչ 2005 թվականին։ 2006 թվականին Կանավարոն տեղափոխվեց Նապոլի՝ դառնալով թիմի ավագը։ Իր առաջին մրցաշրջանում Նապոլին բարձրացավ Սերիա A, իսկ 2008 թվականին՝ որակավորվեց ՈՒԵՖԱ Գավաթին։ 2011 թվականին Նապոլին որակավորվեց Չեմպիոնների Լիգային, իսկ 2012 թվականին՝ հաղթեց Իտալիայի գավաթը՝ իր առաջին գավաթը վերջին 20 տարիների ընթացքում։ Նապոլիի կազմում 8 մրցաշրջան անցկացնելուց հետո, 2014 թվականին Կանավարոն տեղափոխվեց Սասուոլո, որտեղ հանդես եկավ մինչև 2017 թվականը, երբ ավարտեց պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստի կարիերան։ Կարիերան ավարտելուց հետո իտալացին միացավ Ֆաբիո Կանավարոյին Գոուանչժոու Էվերգրանդում որպես մարզչի օգնական։
Սասուոլո
2014 թվականի հունվարի 31-ին Կանավարոն անվճար տեղափոխվեց Սասուոլո՝ կնքելով 3 տարվա պայմանագիր ։
Տելարո
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Մամեչ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Օվրուչի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սենտ Էլալի դ'Օլթ
Սենտ Էլալի դ'Օլթ (Sainte-Eulalie-d'Olt), համայնք Ֆրանսիայի Օքսիտանիա երկրամասի Ավերոն գավառում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Մուրիել դե Սապարդիել
Մուրիել դե Սապարդիել  (Muriel de Zapardiel), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Տարածքը կազմում է 22.55 կմ2։ Բնակչությունը` 183 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 79 կմ հեռավորության վրա։
Մնջախաղ
Մնջախաղ, բեմարվեստի տեսակ է, որում գերակշռող դեր են կատարում միմիկան (դիմախաղը) ու ժեստերը (մարմնի շարժումները)։
Պատմություն
Ժամանակակից եվրոպական շարժման թատրոնի վառ ներկայացուցիչներից մեկն է ֆրանսիացի ժամանակակից մնջախաղաց, պարող, ռեժիսոր և խորեոգրաֆ Վահրամ Զարյանը՝ ծագումով հայ, որն իր կարիերայի ընթացքում իր մեծ ներդնումն է ունեցել արդի թատերական արվեստի և ժամանակակից մնջախաղի զարգացման մեջ։ Վահրամ Զարյանը Մարսել Մարսոյի վերջին աշակերտն է, նրա արվեստի արժանի ժառանգորդն ու նորովի շարունակողը։
Հրաչիկ Սևոյան
Հրաչիկ Եզեկիմի Սևոյան, բանաստեղծ, թարգմանիչ, գրականագետ, ՀԳՄ անդամ, տնտեսագետ, մանկավարժ։
Կենսագրություն
Ծանր հիվանդության պատճառով 1993 թվականին Հրաչիկ Սևոյանը մահանում է։ Նրա աճյունը տեղափոխվում է Երևանում։
Մանկավարժական գործունեություններ
1969 թվականից սկսվում է Հրաչիկ Սևոյանի մանկավարժական գործունեությունները։ Սկզբում դասավանդել է Երևանի ֆինանսական տեխնիկումում և զբաղեցրել հեռակա ուսուցման բաժնի վարիչի պաշտոնը։ Այդ ընթացքում ստանձնել է նաև «Հայաստանի ժողովրդական տնտեսություն» ամսագրի պատասխանատու քարտուղարի պաշտոնը։
Կուլյատինո (գյուղ, Կարդիմովսկի շրջան)
Կուլյատինո (Кулятино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի կազմում։
Դենդի
«Դենդի» (Dendy, վաղ 90-ականներին ճապոնական «Famicom» (ԱՄՆ-ում և Եվրոպայում հայտնի որպես՝ «Nintendo Entertainment System» [NES])՝ երրորդ սերնդի 8-բիթային տնային խաղահամակարգի չլիցենզավորված կլոն՝ նախատեսված հետխորհրդային պետությունների սպառման համար։
Պատմություն
1994 թվականի նոյեմբերին նորաստեղծ «Դենդի» համատեղ ձեռնարկությունը պայմանագիր է կնքում «Նինթենդոյի» հետ, որով հրաժարվում է Սեգայի արտադրանքները ներմուծելուց և ստանում Ռուսաստանում Super Nintendo (SNES) խաղային համակարգը վաճառելու բացառիկ լիցենզիա։
Ժողովածու (5373)
Ժողովածու (5373), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5373 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1805-1823 թվականներին Հակոբ Բաղիշեցի (Ա), Հակոբ Թոփուղյան (Բ) գրիչների կողմից Լիմում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 13.2x17 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 101 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը` ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ նախագաղափար՝ 13ա (15-րդ դար, Հակոբ Ղրիմեցի), գրչի՝ 34բ, 46ա, 47ա (1805 թ.), 1բ, 87ա, 100ա (1822-1823 թթ.) :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Իգոր Լապտև
Իգոր Լապտև (И́горь Константи́нович Ла́птев, ), ռուս դիվանագետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Պելա
Պելա (Péla), քաղաք Գվինեա պետության հարավում։ Գտնվում է Նզերեկորե շրջանի Յոմու պրեֆեկտուրայում։ Բնակչությունը կազմել է 15,832 մարդ՝ 2008 թվականի տվյալներով։
Ենթաստամոքսային գեղձի բորբոքում
Ախտորոշում
Ամիլազը և լիպազը պանկրեասի կոզմից արտադրվող 2 ֆերմենտներն են։ Լիպազի քանակության բարձրացումը սովորաբար համարվում է ավելի բնորոշ փոփոխություն պանկրեատիտի համար, քանի որ այն ունի ավելի բարձր սպեցիֆիկություն և ավելի երկար կիսադուրսբերման ժամանակ ։ Ինչևէ, 2 ֆերմենտների բարձրացում կարող է դիտվել նաև մի շարք այլ հիվանդությունների դեպքում։ Խրոնիկական պանկրեատիտի դեպքում կղանքային պանկրեատիկ էլաստազ-1-ի թեստը պանկրեասի էկզոկրին ֆունկցայի մարկեր է։ Հավելյալ թեստերը, որոնք կարող են օգնել խրոնիկական պանկրեատիտի ախտորոշման գործում ներառում են հեմոգլոբին A1C-ի, իմունոգլոբուլին G4-ի, ռևմատոիդ գործոնի և հականուկլեար հակամարմնի որոշումը ։
Ծանր սուր պանկրեատիտ
Մեղմ սուր պանկրեատիտի դեպքում հարկավոր է բուժել հիմքում ընկած պատճառահետևանքները՝ լեղապարկային քարերը, դադարեցնել դեղորայքի կիրառումը, ալկոհոլի օգտագործումը և այլն։ Եթե ​​պատճառը լեղապարկային քարերն են, ապա հավանական է, որ այն կվերացվի էնդոսկոպիկ ռետրոգրադ խոլանգիոպանկրեատոգրաֆիայի ընթացքում կամ կիրականացվի լեղապարկի հեռացումը։ Լեղապարկը պետք է հեռացվի հիվանդանոցային պայմաններում կամ երկու շաբաթվա ընթացքում պանկրիտիտի առաջացման ժամանակ, որպեսզի սահմանափակվի կրկնվող պանկրեատի ռիսկը։
Կանխատեսում
Սա կարելի է մտապահել՝ մնևմոնիկ հիշելով PANCREAS բառը․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նյութափոխանակության խանգարումներ Կատեգորիա:Հիվանդություններ և խանգարումներ ըստ համակարգի Կատեգորիա:Մարսողական համակարգի հիվանդություններ Կատեգորիա:Մարսողական համակարգ
Սուրբհի Չանդնա
ԶԼՄ-ներ
Չանդնան 7-րդն էր «Biz Asia» -ի 2017 թվականի տարվա հեռուստադեմքերի ցուցակում ։
2018 թվականին Սուրբհին 16-րդն էր «Eastern Eye» -ի ասիացի ամենասեքսուալ կանանց ցանկում և 8-րդը է «Biz Asia» -ի անհատականութեան ցուցակում ։
Ռոնկո Սկրիվիա
Ռոնկո Սկրիվիա  (իտալերեն՝ Ronco Scrivia), կոմունա Իտալիայի Լիգուրիա մարզի Ջենովա գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 4493 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 147 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 31 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 16019։ Հեռախոսային կոդ՝ +39 010։
Ժողովածու (5282)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Լիլիթ Սողոմոնյան
Լիլիթ Վանի Սողոմոնյան, հայ նկարիչ։
Սուպերկոպա դե Իսպանիա
Հղումներ
Իսպանական վիկիպեդիա
Կինդիա
Կատեգորիա:Աֆրիկայի քաղաքներ Կատեգորիա:Գվինեայի քաղաքներ
Տրակտովոե (ավան, Չեռնևցիի շրջան)
Տրակտովոե (Трактове), ավան Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Չեռնևցիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տրակտովոե ավանում բնակվում էր 220 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,05 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 4400 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Չեռնևցիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Վոչկա (Մոլոմայի վտակ)
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա ։
Միրաք
Անվանում
Նախկինում ունեցել է Միրակ, Միրաղ, մեծ Միրյակ անվանումները։
Բնակչություն
Միրաքի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
135
Մահեր
Կատեգորիա:135 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Աբիսողո՜մ, Աբիսողո՜մ
Բովանդակություն
Միսսիսիպիի համալսարանի ուսանող Հենրին մտերմանում է իր համակուրսեցու՝ Չարլզ Բոնի հետ, որը նրանից մեծ է 10 տարով։ Ծննդյան տոներին Հենրին Չարլզին հրավիրում է իրենց տուն։ Չարլզի և Ջուդիթի միջև սիրավեպ է սկսվում։ Բայց Թոմաս Սաթփենն իմանում է, որ Չարլզ Բոնը իր որդին է ավելի վաղ կնքված ամուսնությունից և փորձում է խանգարել նրանց միությանը։
Դավիթ Բաբայան (քաղաքագետ)
Կենսագրություն
Զբաղվում է դասախոսական գործունեությամբ Արցախի պետական համալսարանում և Գորիսի պետական համալսարանում։
Զտարյունները (ֆիլմ)
Արտադրություն
Հիմնական նկարահանումներն սկսվել են 2016 թվականի մայիսի 9-ին մարզային բնակավայրերում՝ Մասաչուսեթսում, Քոհասեթում, Թյուքսբերիում, Սկուիտատեում, Վեսթվուդում և Ուելսլիում, և ավարտվել 2016 թվականի հունիսի 5-ին՝ Ելչինի մահից 14 օր առաջ։
Գավակ (Սղերդի գավառ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սամվել Կարապետյան (գործարար)
Կենսագրություն
Սամվել Կարապետյանը ծնվել է Հայաստանի Կալինինո (այժմ՝ Տաշիր) քաղաքում։ 1986 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի մեքենաշինության ֆակուլտետը։ 1986-1992 թթ. եղել է Տաշիրի արծնապատ ամանեղենի գործարանի տնօրեն և ավագ տեխնոլոգ։ 1989 թվականին ստեղծում է «Զենիթ» ավտոպահեստամասերի արտադրության կոոպերատիվը, կազմակերպում է նաև կարուձևի արտադրություն։ 1990-ական թվականներին տեղափոխվել է Ռուսաստանի Դաշնության Կալուգա քաղաք և սկսել զբաղվել գործարարությամբ։ 1997 թվականին ընտրվել է «Կալուգագլավսնաբ» ԲԲԸ-ի նախագահի պաշտոնում։ 1999 թվականին ստեղծել է «Տաշիր» ընկերությունների խումբը, որի կազմի մեջ մտնում են արտադրական և շինարարական ձեռնարկություններ, առևտրի կենտրոններ, մատակարարման և առաքման կազմակերպություններ, հյուրանոցների, ռեստորանների և առողջարանների ցանց։ Ներկայումս Tashir Group-ը միավորում է տնտեսության տարբեր բնագավառներում գործող ավելի քան 200 ընկերություններ՝ 30 000-ից ավել աշխատակիցներով։ 2006 թվականին ակտիվ մասնակցություն է ցուցաբերել Ռուսաստանում Հայաստանի տարվա անցկացմանը, որն անցնում է Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինի և Հայաստանի Հանրապետության նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի հովանու ներքո։ 2007 թվականին «Տաշիր» ԸԽ-ն «Forbes» ամսագրի վարկածով Ռուսաստանի անշարժ գույքի խոշորագույն սեփականատերերի ցանկում զբաղեցնում է 12-րդ տեղը։
Կուլոյ (քաղաքատիպ ավան, Վելսկի շրջան)
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5917 մարդ։
Մեժևայա փողոց (Կրասնի Սուլին)
Պատմություն
Մեժևայա փողոցում ավարտվում են Մետալուրգների, Լենինի, Սովետսկայա, Պերվոմայսկայա, Բերեգովայա իրար զուգահեռ փողոցները, սկսվում են 1-ին Կուզնեչնայա և 2-րդ Կուզնեչնայա փողոցները, հատում է Պրիդորոժնայա փողոցը։
Բոլսենա
Բնակչությունը կազմում է 4240 մարդ (2008 թվական), բնակչության միջին խտությունը կազմում է 66 մարդ/կմ2։ Տարածքը կազմում է 64 կմ2։ Փոստային ինդեքսը՝ 1023։ Հեռախոսային կոդը՝ 0761։
Հարրի Ադասկին
Կենսագրություն
1926 թվականին ամուսնացել է կանադացի դաշնակահարուհի Ֆրենսես Մարր Ադասկինի հետ։
Ալ-Բատտանի
Արտաքին հղումներ
Ал-Батани // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
Բաշ-Շիդի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Նուրիմանովսկի շրջանի բնակավայրեր
Սուր լեյկոզներ
Էթիոլոգիա և պաթոգենեզ
Լեյկոզների առաջացման պատճառը վերջնականապես բացահայտված չէ։ Հիվանդությունը կարող է զարգանալ ինչպես ժառանգաբար՝ քրոմոսոմային ապարատի կազմության և կառուցվածքային խանգարումներից, այնպես էլ ձեռքբերովի՝ մուտագեն գործոնների ազդեցության հետևանքով։ Այդպիսի գործոններին են պատկանում իոնացնող ճառագայթահարումը (ռադիացիան), որոշ քիմիական միացությունները (բենզոլ), ցիտոստատիկ իմունոդեպրեսանտները և այլն։ Հիվանդության զարգացման մեջ պակաս կարևոր դեր չի տրվում նաև արյունաստեղծման համակարգի ժառանգական թերություններին։
Լեյկոզների դասակարգումը հիմնվում է լեյկեմիկ բջիջների ձևաբանական բնութագրման վրա։ Առանձնացվում են՝
Սուր լեյկոզ
Սուր լիմֆոբլաստային լեյկոզը բնորոշվում է բոլոր ավշահանգույցների, փայծաղի, ուրցագեղձի զանգվածային ախտահարումով։ Ոսկրածուծում և այլ օրգաններում առաջացող աճակալումները կազմված են լիմֆոիդ ծագման սաղմնային բջիջներից։
Ախտորոշումը
Սուր լիմֆոբլաստային լեյկոզները ըստ իմունոֆենոտիպի ունեն 6 ենթաձևեր՝
Մանկական լեյկոզներ
Մանկական տարիքում շատ հաճախ հանդիպում է սուր լեյկոզի լիմֆոբլաստային ձևը։ Մյուս ձևերը հանդիպում են ավելի ուշ։
Նյարդալեյկեմիայի համախտանիշ
Սուր լեյկոզի հիմնական արյունաբանական նշանը ոսկրածուծի սպիտակ ծիլի փոփոխություններն են։ Լեյկոգրամայում հայտնաբերվում են ոչ հասուն սաղմնային բջիջներ և արյունագոյացման հասուն տարրերի միջանկյալ ձևերի բացակայություն (լեյկեմիկ ճեղքվածք)։
Հիվանդության ախտանիշներ երեխաների մոտ
Երեխաների մոտ սուր լեյկոզի լրիվ զարգացման շրջանում ոսկրածուծային պունկտատում սաղմնային բջիջների քանակը զգալի ավելացած է (մինչև 70-100%), իջած է էրիթրոնորմոբլաստների, գրանուլոցիտային շարքի բջիջների և մեգակարիոցիտների թիվը։
Ոսկրածուծը գրեթե լրիվ ողողված է ոչ հասուն բջջային տարրերով (լիմֆոբլաստներ, միելոբլաստներ՝ կապված սուր լեյկոզի տարբերակից)։ Ոսկրածուծում վերանում են էրիթրոբլաստային և մեգակարիոցիտային ծիլերը։
Ախտածագումը
Մարդկանց մոտ ներկայումս Էպշտեյն - Բարի վիրուսը համարում են Բերկիտի լիմֆոմայի առաջացման պատճառ, իսկ HTLV (human T – cell limphotropik virus)՝ T-բջջային լեյկոզ (լիմֆոմայի)։ Վերջիններս հիմնականում հանդիպում են Ճապոնիայում և Կարիբյան ծովի շրջանում։
Հաստատված է, որ ռետրովիրուսների գենոմում կան որոշ առանձնահատուկ գեներ, որոնք նորմալ արյունաստեղծ բջիջները վերածում են լեյկոզայինների։ Մարդկանց նորմալ բջիջների որոշ գեներ, որոնք կատարում են կենսական կարևոր ֆունկցիաներ, նման են վիրուսների գեներին և վիրուսների հետ փոխազդեցության մեջ մտնելուց հետո դառնում են օնկոգեն, որոնցում տեղի են ունենում կետավոր մուտացիաներ, քրոմոսոմային խաթարումներ, նրանց անվանում են պրոտոօնկոգեններ։ Վերջիններս ինչ–ինչ պատճառներից ակտիվանում են և բջիջին են թելադրում իրենց կամքը, խաթարելով բազմացման և տարբերակման գործընթացները։
Դասակարգում
Լեյկոզների դասակարգման հիմքում ընկած է ուռուցքային բջիջների ձևաբանական, բջջաքիմիական, հյուսվածքաքիմիական առանձնահատկությունները։
Վիրուսների ազդեցությամբ T և B-բջիջներում առաջանում են քրոմոսոմային տրանսլոկացիաներ և դիտվում է ուռուցքային աճ։ B-բջջային լիմֆոմաների դեպքում տիպիկ է + (8:14) տրանսլոկացիան, T-լիմֆոմաներին ավելի բնորոշ են +(10:14)+(11:14), +(14:14) և խոշորբջջային Ki-լիմֆոմային -+(2:5): Գրականության մեջ դիտարկվում են ընտանեկան հիվանդության դեպքեր։
Մորֆոլոգիական դասակարգում
Գոյություն ունի շուրջ 10 մորֆոլոգիական դասակարգում, որոնք պարբերաբար փոփոխվում են և կատարելագործվում։ Ներկայումս, հաշվի
Կլինիկական ախտանիշներ
2-րդ տեղում՝ ըստ հաճախականության, գտնվում են միջնորմի և ուրցագեղձի առաջնային ախտահարումը։ Այս դեպքում հիվանդությունը կրկին ունենում է երկարատև ասիմպտոմ ընթացք և հաճախ հայտնաբերվում է պրոֆիլակտիկ հետազոտման դեպքում։
Ախտահարված պերիֆերիկ լիմֆատիկ գեղձերը պունկցիայի ժամանակ լինում են կարծր, անցավ, չեն միաձուլվում հարակից հյուսվածքների հետ, հաճախ առաջացնում են կոնգլոմերատներ։
Հենրիկ Անասյան
Կենսագրություն
1978 թվականին ԱՄՆ-ում ստեղծել է «Սիփան» երգչախումբը, որը 1990, 1991, 1997 թթ. ելույթներ է ունեցել Երևանում, եղել է «Սարդարապատ» երգի-պարի անսամբլի գեղարվեստական ղեկավարը։
Բաշուտինո (գյուղ, Բաբինինսկի շրջան)
Բաշուտինո (Башутино), գյուղ Ռուսաստանի Կալուգայի մարզի Բաբինինսկի շրջանի կազմում։
Ալպ-Հիմալայան գեոսինկլինալ
Երկրաբանական պատմություն
Ալպ-հիմալայան գեոսինկլինալը կազմված է՝
Կոջե (քաղաք)
Խորհրդանշաններ
Ինչպես Հարավային Կորեայի մյուս քաղաքները և գավառները, Կոջեն ունի մի շարք խորհրդանշաններ.
Մերիա
Տրանսպորտ
Գյուղը շրջկենտրոն Օզուրգեթի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Այդտեղով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին. գյուղում գտնվում է հերթական կայարանը։
Վինսո
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 10 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Վեռիոռա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Դանայա (նկար, Տիցիան)
Դանայա, դիցաբանական սյուժեի հերոսուհի, որին Տիցիանն անդրադարձել է առնվազն հինգ անգամ։
Ըմպանակ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սպասք Կատեգորիա:Բաժակ
141
Մահեր
Կատեգորիա:141 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Կիչա (Նիձի վտակ)
Կիչա  (Кича), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Նիձ գետի ձախ ափից 8 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 12 կմ։
Վորոնինցի (գյուղ, Օրոժիցյայի շրջան)
Վորոնինցի (Воронинці), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Օրոժիցյայի շրջանում։
Վիչեդոմինո դե Վիչեդոմինուս
Կենսագրություն
Ծնվել է Պյաչենցայում։ Նա Գրիգոր X պապի զարմիկն էր։ Ամուսնացած է եղել, ունեցել է երկու երեխա։ Երբ նրա կինը մահանում է, նա որոշում է դառնալ հոգևորական։ 1241 թվականից կանոնիկոս է Կլերմոն-Ֆերարե եկեղեցում։ 1257 թվականի հուլիսի 22-ից ընտրվել է Էքս ան Պրովանսի արքեպիսկոպոս։ 1273 թվականի հուլիսի 3-ին հռչակվել է Պալեստրիանյի կարդինալ-եպիսկոպոսն է։ 1276 թվականին մասնակցել է 3 կոնկլավների։ Վերջինի ժամանակ մահանում է ։
Գիրի-Հասան
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Կուլուշևո (գյուղ, Ուչալինսկի շրջան)
Կուլուշևո (Кулушево, Ҡолош), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուչալինսկի շրջանի կազմում։
(2512) Տավաստիա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1940 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Իրյո Վյայսյալյայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Բրազիլիա
Կրոն
Հռոմեական կաթոլիկությունը երկրի գերիշխող հավատքն է։ Բրազիլիայի կաթոլիկ համայնքը աշխարհում ամենամեծն է ։ Ըստ 2000 թվականի ժողովրդագրական մարդահամարի բնակչության 73.57%-ը Ռոմանական կաթոլիկներ են, 15.41%-ը բողոքականության հետևորդներ են, 1.33%-ը կրեկետիստ սպիրիտուալիզմի հետևորդներ են, 1.22%-ը այլ քրիստոնեական ուղղությունների հետևորդների են, 0.31%-ը աֆրիկաբրազիլական կրոններ, 0.13%-ը բուդդայականություն, 0.05% հուդիզմ, 0.02%-ը բրազիլական իսլամ, 0.01%-ը հնդկական կրոններ, 0.59%-ը այլ կրոնական հակումներ, չպարզված կամ չորոշված, մինչդեռ 7.35%-ը անկրոնական են ։
Լեզու
Լատինամերիկյան միակ երկիրն է, որի պետական լեզուն պորտուգալերենն է։
Զբոսաշրջություն
Բրազիլիայի բնական տարածքները ամենահայտնի տուրիստական գրավչություններն են, դրանք էկոտուրիզմի և ազատ հանգստի համադրություն են հանգստի հետ, հիմնականում արև և ծովափ, ինչպես նաև արկածային զբոսաշրջություն, մշակութային տուրիզմ և այլն։ Ամենատարածված և հայտնի ուղղություններից են Ամազոնի տրոպիկական անտառները, հյուսիսային շրջանի ծովափերը,Պանտանալը՝ կենտրոնական արևմուտքի շրջանում, Ռիոյի ծովափերը և Սանտա Կատարինան, Բիզնես զբոսաշրջությունը հիմնականում Սան Պաուլոյում է ։
Լրատվամիջոցներ և հաղորդակցություն
«Gazeta do Rio de Janeiro»ն, առաջին լրագիրը որը տպագրվեց երկրում, սկսեց շրջանառվել 1808 թվականի սեպտեմբերի 10-ից ։ Ներկայումս ամենահայտնի լրագրերը «Folha de S.Paulo» (որը տպագրվում է Սան Պաուլո նահանգում), «Super Notícia», «O Globo» (Ռիո դե Ժանեյրո) և «O Estado»-ն Սան Պաուլոյում ։
Հեռուստատեսությունը Բրազիլիայում պաշտոնապես սկսեց 1950 թվականի սեպտեմբերի 18-ից Ասսիս Շտոբրիի կողմից «TV Tupi»-ի հիմնադրումով ։ Դրանից ի վեր հեռուստատեսությունը Բրազիլիայում մեծապես զարգացավ և տարածվեց, ստեղծելով մեծ հասարակական ցանցեր ինչպիսիք են «Globo»-ն, «SBT»-ն, «Record»-ը և «Bandeirantes»-ը։ Ներկայումս այն բրազիլական հայտնի մշակույթի կարևոր բաղկացուցիչ և մեծ գործոն է ։ Ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս որ ընդհանուր բնակչության 67 տոկոսը հետևում է ամենօրյա միևնույն սերիալների հեռարձակմանը։ Թվային հեռուստատեսությունը, որը օգտագործում է «SBTVD» չափանիշը (հիմնված ճապոնական ISDB-T չափանիշի վրա), ընդունվեց 2006 թվականի հունիսի 29ին և մեկնարկեց 2007 թվականի նոյեմբերի 2-ից ։ 2010 թվականի մայիսին Բրազիլիան սկսեց «TV Brasil Internacional»-ը, միջազգային հեռուստատեսային կայան, որը նախնական հեռարձակվում էր 49 երկրներում ։
Խոհանոց
Բրազիլական խոհանոցը մեծապես տարբերվում է տարբեր շրջաններում, արտացոլելով երկրի բնիկ և գաղթած բնակչության տարբերությունը։ Այս փաստը ձևավորել է ազգային խոհանոց որը պահպանում է տարածաշրջանային առանձնահատկությունները ։ Օրինակ Ֆեյժոադան համարվում է ազգային ուտեստ, ինչպես նաև կան տարածաշրջանային ուտեստներ ինչպիսիք են Բեյժուն, Ֆեյժաու տրոպեյրոն, բատապան, պոլենտան, որը ծագել է իտալական խոհանոցից և ակարաչին, որը ունի աֆրիկյան ծագում ։
Լեյ Ցզյուն
Կենսագրություն
1991 թվականին Ուխանի համալսարանում ստացել է ինֆորմատիկայի բակալավրի աստիճան, այժմ այդ համալսարանի պատվավոր պրոֆեսոր է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Չինաստանի գործարարներ
Մոշչանիցա (գյուղ, Օվրուչի շրջան)
Մոշչանիցա (Мощаниця), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Օվրուչի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1820 թվականին։
Shady Lady
Shady Lady երգը մեծ ճանաչում ունեցավ ամբողջ աշխարհում։
Կուլչուրովո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բայմակսկի շրջանի բնակավայրեր
Վիլհելմ III Օրանացի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլիայի միապետներ Կատեգորիա:Լոնդոն քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Բողոքական միապետներ Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ Կատեգորիա:Հետմահու երեխաներ Կատեգորիա:Կապիչի շքանշանի ասպետներ
Էրկանդ Քերիմայ
Կարիերա
Քերիմայը մրցել է նաև 2008 թվականին Պեկինում կայացած ամառային օլիմպիական խաղերում մինչև 77 կգ քաշային կարգում և 341 կգ ընդհանուր արդյունքով գրավել է 13-րդ հորիզոնականը ։
Որակազրկումից երկու տարի անց՝ 2014 թվականին, Քերիմայը մասնակցել է Թել Ավիվում (Իսրայել) կայացած ծանրամարտի Եվրոպայի առաջնությանը, որտեղ նա նվաճել է բրոնզե մեդալ պոկում և ոսկե մեդալ հրում վարժություններում։ Ընդհանուր արդյունքում, բարձրացնելով 349 կգ, նա արժանացել է ոսկե մեդալի։ Հետաքրքիրն այն է, որ արծաթե մեդալի արժանացած իր հայրենակից Դենիել Գոդելլին ևս բարձրացրել է ընդհանուր 349 կգ քաշ, սակայն նրա իրական քաշը 20 գրամով ծանր է եղել Քերիմայի քաշից, այդ իսկ պատճառով ոսկե մեդալի արժանացել է հենց Քերիմայը ։
Եվ տխրություն, և ուրախություն
Սյուժե
Յաշվարդխան Ռաիչանդը (Ամիթաբհ Բաչչան) և իր կինը Նանդինի Ռայչանդը (Ջայա Բհադուրի) չունեն երեխաներ։ Ուստի Յաշը բերում է տուն խոքրիկ Ռախուլին (Շահրուխ Խան), բայց 9 տարի անց, Նանդինին ծնում է որդի՝ Ռոհան (Հրիթիկ Ռոշան)։ Յաշը հարուստ և հայտնի գործարար է Հնդկաստանում։ Նա հավատում է ավանդույթների պահպանմանը և դեմ է սիրով ամուսնություններին։ Երբ Ռախուլը վերադառնում է տուն Լոնդոնում ուսում ստանալուց հետո, նա հանդիպում է Անջալիին (Կաջոլ) և սիրահարվում նրան։ Այդ ընթացքում Ռոհանը ծանոթանում է Պուջայի հետ (Կարինա Կապուր), ով հանդիսանում է Անջալիի փոքր քույրը։
Մալեֆիսենտ (ֆիլմ)
Սյուժե
երբ լրանում է Մալիֆիսենտի 20 տարին, ճահճուտի վրա հարձակվում է զորք որը թագավոր Հենրիինն էր, որը միշտ ցանկացել է տիրել նրանց հարստությանը։ Մալիֆիսենտը և ուրիշ կախարդական էակներ կանգնում են պաշտպանելու իրենց տունը քշելու նրանց, իսկ Մալիֆիսենտին հաջողվում է ծանր վիրավորել թագավորին։ թագավոր Հենրին մահամերձ լինելով հայտարարում է որ ցանկացածըՙ ով կսպանի Մալիֆիսենտին, կժառանգի գահը և կամուսնանա իր աղջկաՙ արքայադուստր Լեիլայի հետ։ որոշ ժամանակ անց Մալիֆիսենտի մոտ է գնում Ստեֆանը և տեղեկացնում նրան վտանգի մասին։ Մալիֆիսենտը հավատում է նրան և ամբողջ հաջորդ երեկոն նրանք անց են կացնում միասին, մինչև փերին չի քնում քնաբերի ազդեցության տակ, որը տվել էր նրան Ստեֆանը։ Ստեֆանը ուզում էր սպանել փերիին, բայց չի կարողանում իրեն թույլ տալ անել դա։ Նա կտրում է Մալիֆիսենտի թևերը և տանում է իր հետ որպես ճահճի պաշտպանի մահվան ապացույց։
Adobe Photoshop
Առաջին տարբերակը
1987 թվականին, Միչիգանի համալսարանի ուսանող Թոմաս Նոլը Macintosh–ի համար ստեղծում է Photoshop–ի առաջին տարբերակը։ Նա դրան անվանեց Display, բայց 1988 թվականին անվանափոխում է ImagePro։ 1988 թվականի սեպտեմբերին Adobe Systems–ը գնեց ծրագիրը։ Իսկ 1989 թվականին ծրագիրը վերանվանվում է Photoshop։ 1990 թվականին հայտնվեց Photoshop 1.0–ը։
Ծրագրի այլ հատկանիշներ
Photoshop–ուվ շարժումը կեղծելով կարելի է ստեղծել անիմացիոն կադրեր։ Կարելի է ստեղծել մի տեսահոլովակ, որը հիմնված է բազմաթիվ փիքսելային հարաբերակցություններ վրա։ Խմբագրումից հետո, աշխատանքը կարելի է պահպանել որպես ֆայլ GIF-շարժապատկերներ կամ PSD ձևաչափերով, որոնք հետագայում կարելի է օգտագործել շատ վիդեո ծրագրերում, օրինակ՝ Adobe Premiere Pro կամ Adobe After Effects։
Սեն Ժենիեզ դ'Օլթ
Սեն Ժենիեզ դ'Օլթ (Saint-Geniez-d'Olt), համայնք Ֆրանսիայի Օքսիտանիա երկրամասի Ավերոն գավառում ։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 1115 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 772-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 343։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 69,2 %։ 772 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 703 անձ (346 տղամարդ և 357 կին)։ Գործազուրկ են եղել 69 անձ (38 տղամարդ և 31 կին)։ 343 անաշխատունակներից 59-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 205-ը` թոշակառուներ, իսկ 79-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Բաչատսկի
Բաչատսկի (Бачатский), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Կեմերովոյի մարզի Բելովոյի քաղաքային օկրուգի կազմում։
Երուսաղեմի քար
Երուսաղեմի քարը դեռևս օգտագործվում է շինարարության մեջ և միավորվել է հրեական արարողակարգային արվեստի մեջ, ինչպիսիք են մենորան (հանուկա) և Սեդեր Պեսախը։
Տարասովկա (գյուղ, Օրոժիցյայի շրջան)
Տարասովկա (Тарасівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Օրոժիցյայի շրջանում։
Օլիվերա Դեսպինա
Օլիվերա Դեսպինա (Оливера Лазаревић, ), Սերբիայի իշխան Լազարի դուստրը, թուրքական սուլթան Բայազիդ I-ի կինը։
Իսմայիլ Քեմալի
Կենսագրություն
Իսմայիլ Քեմալին ծնվել է Ավլոնում (Ժամանակակից Վլյորա)՝ հարուստ ֆեոդալական ընտանիքում։ Հարազատ քաղաքում նա ստացել է միայն նախնական կրթություն, իսկ դրանից հետո ավարտել է Յամինա քաղաքի վարժարանը։ 1859 թ. մեկնել է Կոստանդնուպոլիս, որտեղ սկսել է Օսմանյան պետական ծառայողի կարիերան, մասնակցել է Միդհաթ փաշայի լիբերալ բարեփոխումների անցկացմանը, զբաղեցրել Բալկաններում մի քանի քաղաքների նահանգապետի պաշտոնները։ Այս տարիների ընթացքում նա զգալի ջանքեր է գործադրել ալբանական այբուբենի ստանդարտացման և ալբանական մշակութային ասոցիացիայի հիմնադրման համար։
Կեսարի ալգորիթմ
Կեսարի ալգորիթմ, գաղտնագրման ալգորիթմներից առավել հնագույն օրինակներից մեկը, որը հիմնվում է մի գաղտնագրի վրա, որը օգտագործվել է դեռևս Հուլիոս Կեսարի կողմից և ստացել է նրա անունը։
Պոլ Պոտ
Բախում Վիետնամի հետ
1977 թվականի ապրիլից մինչև 1978 թվականի դեկտեմբեր ամիսը, կամբոջա-վիետնամյան 1100 կմ երկարություն ունեցող սահմանի երկայնքով մեկ` սկսվեց սահմանային պատերազմ։ Կամբոջիական զորքերը 10 կմ խորությամբ ներխուժեցին Վիետնամի տարածք և ծայրահեղ դաժանությամբ կոտորեցին հարևան երկրի բնակիչներին։ Տներից մեկում հայտնաբերվել են երեք սպանված կնոջ և երեք երեխաների դիակներ։ Կանանց որովայնը բացված էր։ Նրանց կողքին ընկած թղթի կտորի վրա գրված էր. «Սա մեր հողն է»։ Հրկիզելով տները, սպանելով մարդկանց և ոչնչացնելով ցանքսերը, պոլպոտյան զորախմբերը անմիջապես ետ էին քաշվում, երբ գրոհի վայրին էին մոտենում վիետնամական բանակի զորամասերը։ 1977 թվականի դեկտեմբերին, վիետնամական ուժերը խորանալով Կամպուչիայի տարածքում, հասան մինչև Սվայռիենգ քաղաքին։ Դեկտեմբերի 31-ին պաշտոնական Պնոմպենը հայտարարեց, որ խզում է դիվանագիտական հարաբերությունները Հանոյի հետ։ Դրան զուգահեռ, Կամպուչիայում սկսվեց ակտիվ հակավիետնամյան պրոպագանդա։ Տարածվում էին զանազան կոչեր, օրինակ` «Վիետնամը Կամպուչիայի թիվ մեկ թշնամին է», «Պատրաստ ենք Վիետնամի դեմ կռվել 700 տարի», «Մեր թիկունքին 800 միլիոն չինացի կա», «Եթե մեկ կամպուչիացին սպանի 30 վիետնամցու, մենք կհաղթենք», «Մեզ բավական է զոհել երկու միլիոն քմեր, որպեսզի ոչնչացնենք 50 միլիոն վիետնամցու» և այլն։
1979 թվականի հունվարի 1-ին Պնոմպենում արդեն լսելի էին հրետանու համազարկերը։ Հունվարի 2-ին վիետնամցիները փորձեցին առևանգել Նորոդոմ Սիանուկին, սակայն հանդիպեցին նրան պահպանող զինվորների դիմադրությանը, որից հետո նախկին թագավորին քաղաքից տարհանեցին։ Հունվարի 7-ի առավոտյան, վիետնամական զորքի Պնոմպեն մտնելուց առաջ, հարյուրավոր պաշտոնյաներ լքեցին մայրաքաղաքը։ Պոլ Պոտը լքեց Պնոմպենը ուղղաթիռով։ «Կարմիր քմերների» վարչակարգը, որը կառավարում էր երկիրը շուրջ 3,5 տարի, տապալվեց։ Վիետնամի աջակցությամբ եկած նոր կոմունիստական իշխանությունը` Հենգ Սամրինի գլխավորությամբ, հայտարարեց Կամպուչիայի Ժողովրդական Հանրապետության ստեղծումը։
Ողբերգական արդյունքը
Որքան մարդ էր զոհվել երեք ու կես տարվա ընթացքում, դժվար է ասել։ «Կարմիր քմերների» շատ առաջնորդներ, մինչև իրենց կյանքի վերջը հերքում էին եղեռնի փաստը կամ էլ չէին ընդունում մեծաթիվ զոհերի քանակը։ Շարքային անդամները վստահեցնում էին, որ իրենք չգիտեին, թե իրականում ինչ է կատարվում երկրում։ Իր վերջին ասուլիսի ժամանակ, 1979 թվականին Պոլ Պոտը պնդում էր, որ ժողովրդական բարեկեցության համար տարվող իրենց քաղաքականության արդյունքում, չէր կարող զոհվել մի քանի հազարից ավել կամբոջիացի։ Տեղի ունեցածի մեջ նա մեղադրում էր վիետնամցիներին և նրանց գործակալներին, կամբոջիացու մարմնով, բայց վիետնամցու ուղեղով մարդկանց, ովքեր դավաճանել էին հեղափոխությանը։ Բացի այդ, մինչ մեր օրերը հասած գրավոր նյութերի մեջ չկա որևէ պահպանված փաստաթուղթ, որի տակ լինի Պոլ Պոտի ստորագրությունը։
Չնայած Ժողովրդա-հեղափոխական դատարանը Պոլ Պոտի և Իենգ Սարիի վարչակարգի վերաբերյալ իր վճիռը կայացրել էր դեռևս 1979 թվականին, «կարմիր քմերների» ղեկավարների դատավարությունը սկսվեց միայն 21-րդ դարում։ 2006 թվականին դատարանի առաջ կանգնեցին S-21 բանտի պետ Կանգ Կեկ Իեուն, նախկին արտաքին գործերի նախարար Իենգ Սարին (եղբայր համար երեք), վերջինիս կինը` նախկին սոցիալական պաշտպանության նախարար Իենգ Թիրիթը, նախկին նախագահության նախագահ Հիեու Սամֆանը (եղբայր համար հինգ) և «կարմիր քմերների» գլխավոր գաղափարախոս Նուոն Չեան (եղբայր համար երկու)։
Նետաօձ
Կատեգորիա:Սողուններ
Յացկովիչի (գյուղ, Օվրուչի շրջան)
Յացկովիչի (Яцковичі), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Օվրուչի շրջանում։
Աննա Դրեսդեն-Պոլակ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոլոքոստի զոհեր Կատեգորիա:Նիդերլանդների հրեաներ Կատեգորիա:Մարմնամարզիկներ Կատեգորիա:Ռազմական հանցագործություններ Կատեգորիա:Բնակչության տեղահանում Կատեգորիա:Մարդկության դեմ ուղղված հանցագործություններ
Կուլտայ-Կարան
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 226 մարդ։
Հացհամեմ գլխիկավոր
Էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 800-900 մ բարձրությունների վրա։ Ծաղկում է հունիս ամսին, պտղաբերում է հուլիսին ։
Լեյցին
Նշանակություն
Բնական լեյցինը մտնում է բույսերի և կենդանիների բոլոր սպիտակուցների բաղադրության մեջ։ Սնունդից լեյցինի բացակայությունը հանգեցնում է ազոտային բացասական հաշվեկշռի և երեխաների աճման դադարեցման։ Լեյցինը որոշ ամինաթթուների հետ միասին կիրառվում է լյարդի հիվանդությունները, սակավարյունությունը և այլն բուժելու համար։
Նագորյանի (գյուղ, Օվրուչի շրջան)
Նագորյանի (Нагоряни), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Օվրուչի շրջանում։
Ռինեկե Դեյքստրա
Ճանաչում
Կոդակ մրցանակ (1987) և այլ պարգևներ։ Նկարչուհու աշխատանքներն առաջին անգամը չէ, որ ցուցադրվում են աշխարհի խոշորագույն թանգարաններում, պահվում նրանց հավաքածուներում (Թեյթ բրիտանական պատկերասրահ, Ռուդոլֆինում, Նյու Յորքի ժամանակակից արվեստի թանգարան, Մետրոպոլիտեն թանգարան և այլն)։  Դեյքստրան Լոնդոնի կերպարվեստի թագավորական դպրոցի պատվավոր դոկտոր է (2011)։  2012 թվականին նրա քսան տարվա աշխատանքների հետահայաց ցուցադրությունը կազմակերպվեց Սողոմոն Հուգենհայմի նյույորքյան թանգարանում։
Պեստիցիդ
Պեստիցիդների տեսակներ
Ըստ օրգանիզմի մեջ ներթափանցման և ազդեցության բնույթի՝ պեստիցիդները լինում են աղիքային, շփումային, ֆումիգանտ (գոլորշու կամ գազային ձևով՝ շնչառական ուղիներում), համակողմանի։ Պեստիցիդները լինում են փոշիների, դուստերի, լուծույթների, էմուլսիաների, խտանյութերի, պինդ նյութերի և այլ ձևերով։ Կիրառվում են մեծ մասամբ սրսկումների, փոշոտման, գազացման (ֆումիգացման), թունավոր գրավչանյութերի, ախտահանման եղանակներով։ Պեստիցիդների գործածման ժամանակ անհրաժեշտ է պահպանել անվտանգության կանոնները, կանխատեսել վերջնական արդյունքները ոչ միայն որոշակի վնասատուների, այլև կենսահամակեցությունների համար ։
Անհայտ բաժանորդ
Անհայտ բաժանորդ, 2019 թվականի հայկական արտադրության ֆիլմ, որի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2019 թվականի սեպտեմբերի 5-ին։ Ֆիլմի գլխավոր դերերում հանդես են գալիս Խորեն Լևոնյանը, Նազենի Հովհաննիսյանը, Բաբկեն Չոբանյանը, Մարջան Ավետիսյանը, Սոս Ջանիբեկյանը, Անի Խաչիկյանը և Արթուր Մանուկյանը։ Ֆիլմի էպիզոդիկ դերում հանդես է գալիս Էլեն Սարգսյանը։ Ֆիլմի ռեժիսորը Արշո Հարությունյանն է։ Համարվում է իտալական «Իդեալական անծանոթներ» ֆիլմի հայկական ռիմեյքը, որը լույս է տեսել 2016 թվականի փետրվարի 11-ին։
Կոբլա (գետ)
Ջրագրության տվյալներ
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Օրել Վեռլակ
Օրել Վեռլակ (Aurelle-Verlac), համայնք Ֆրանսիայի Օքսիտանիա երկրամասի Ավերոն գավառում ։
Տիմկի (գյուղ, Օրոժիցյայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Տիմկի գյուղում բնակվում էր 382 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2306 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 165,65 մարդ/կմ²։
Բասարգինո (գյուղ, Ալթայի շրջան)
Բասարգինո (Басаргино), գյուղ Ռուսաստանի Ալթայի երկրամասի Ալթայի շրջանի կազմում։
Վիռցու (գյուղ, Ալացկիվի շրջան)
Վիռցու (Virtsu), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Ալացկիվի շրջանում։
Դմիտրաշկովկա
Դմիտրաշկովկա (Дмитрашківка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Պեսչանկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1630 թվականին։
Պետրոզավոդսկի արդյունաբերական քոլեջ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պետրոզավոդսկի ուսումնական հաստատություններ Կատեգորիա:1968 հիմնադրումներ
Նիժնյայա Ռուդնյա
2001 թվականի տվյալներով Նիժնյայա Ռուդնյա գյուղում բնակվում էր 88 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,338 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 260,36 մարդ/կմ²։
Կատաբոլիզմ
Էներգետիկ փոխանակություն
Բջիջների մեծ մասը որպես էներգիայի աղբյուր առաջին հերթին օգտագործում են ածխաջրերը։ Օրինակ՝ կաթնասուննների գլխուղեղի բջիջների համար էներգիայի աղբյուր է գլյուկոզը։ Պոլիսախարիդները ներգրավվում են կատաբոլիզմի ռեակցիաներում նախապես հիդրոլիզվելով մինչև մոնոսախարիդների։
Գլիկոլիզ (անթթվածին ճեղքում)
Գլիկոլիզի արդյունքում մեկ մոլեկուլ գլյուկոզից առաջանում են երկու մոլեկուլ պիրոխաղողաթթու և ջրածնի չորս ատոմ։ Անջատված էներգիայի հաշվին սինթեզվում են երկու մոլեկուլ ԱԵՖ։ Ջրածինների (նաև էլեկտրոնների) համար որպես ակցեպտոր հանդես է գալիս ՆԱԴ+</tt>-ը (նիկոտինամիդադենինդինուկլեոտիդը),որն, իրեն միացնելով ջրածինները, վերականգնվում է՝ ՆԱԴ •H + H+</tt> (ՆԱԴ•H2)։ Գլիկոլիզը էուկարիոտ բջիջներում տեղի է ունենում ցիտոպլազմայում,և այդ գործընթացի իրականացման համար անհրաժեշտ չէ թթվածնի առկայությունը։
Գլիկոլիզի գումարային հավասարումը գործընթացի մեխանիզմի մասին պատկերացում չի տալիս։ Իրականում, գլիկոլիզը բազմաստիճան բարդ պրոցես է։ Այն իրար հաջորդող 10 ռեակցիաների ամբողջություն է։ Յուրաքանչյուր ռեակցիա կատալիզվում է հատուկ ֆերմենտով։ Յուրաքանչյուր ռեակցիայի հետևանքով փոքր քանակությամբ էներգիա է անջատվում, իսկ գումարում կազմում է 150 կՋ/մոլ։ Այդ էներգիայի մի մասը (60 %), որպես ջերմային էներգիա, ցրվում է, իսկ մյուս մասը (40 %) պահպանվում է ԱԵՖ-ի ձևով։
Անջատված էներգիայի քանակը կազմում է 210 կՋ/մոլ։
C6H12O6+2ԱԿՖ+2H3PO4→2C2H5OH+2CO2+2ԱԵՖ+2H2O
Բջջային շնչառություն
Էլեկտրոնները և ջրածնի իոնները (H+</tt>) փոխադրիչ-մոլեկուլների կողմից տեղափոխում են թաղանթի հակադիր կողմեր.էլեկտրոնները՝ թաղանթի ներքին կողմը, իսկ ջրածնի իոնները՝ թաղանթի արտաքին կողմը։
Միտոքոնդրիումների չվնասված թաղանթն իոնների համար անթափանցել է։ Դրա հետևանքով թաղանթի արտաքին կողմում կուտակվում են դրական լիցքավորված մասնիկներ (H+</tt>)։ Եվ այսպես թաղանթը դրսից լիցքավորվում է դրական լիցքով։ Իոնների կոնցենտրացիայի մեծացման հետևանքով այդ հատվածը արտաքին կողմում ձեռք է բերում դրական լիցքավորում։
Կաթնաթթվի թթվածնային ճեղքումը ներկայացվում է հետևյալ հավասարումով.
2.Բջջում մեկ մոլեկուլ գլյուկոզի ճեղքումը մինչև ածխաթթու գազ և ջուր՝ ապահովում է 38 մոլեկուլ ԱԵՖ-ի սինթեզ, որից 2 մոլեկուլը սինթեզվում է անթթվածին փուլում, իսկ 36 մոլեկուլը՝ թթվածնային։ Վերջին տարիներին պարզաբանվել է, որ միտոքոնդրիումներում գլյուկոզի թթվածնային ճեղքման փուլում առավելագույնս սինթեզվում է ԱԵՖ-ի 30 (ոչ թե 36) մոլեկուլ, ու հետևաբար բջջում գլյուկոզի լրիվ ճեղքումը զուգորդվում է 32 մոլեկուլ ԱԵՖ-ի սինթեզի հետ։ Այսպիսով թթվածնային գործընթացը համարյա 20 անգամ ավելի արդյունավետ է, քան անթթվածինը։
Իրական ուղեծրի տարրեր
Մի քանի անգամ կատարվել են մոտավոր վերլուծություններ, սկսած Կիեցուգու Խիրայամայից XX դարի սկզբում։ Հետագա վերլուծական մեթոդները սկսել են ավելի ու ավելի մանրամասն դառնալ, ներառելով բազմաթիվ գոյություն ունեցող ազդեցությունների մասին տեղեկություններ։ Այժմ, տարրերի հաշվարկի սկզբունքը համակարգչային վերլուծությունն է հիմնվելով երկնային մեխանիկայի բանաձևերի վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստղադինամիկա Կատեգորիա:Երկնային մեխանիկա
(2516) Ռոման
(2516) Ռոման (Roman), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1964 թվականի նոյեմբերի 6-ին Ինդիանայի համալսարանի կողմից Բրուկլինում ։
Տոտեմ և տաբու
Գլուխ II. Տաբու և հուզական երկարժեքություն
Տաբուն, ըստ Ֆրոյդի, մեզ թույլ է տալիս հասկանալ ևս խղճի բնույթն ու ծագումը։ Խիղճը մեր մեջ եղած ցանկությունների անթույլատրելիության ներքին ընկալումն է, որտեղ շեշտը դրվում է այդ անթույլատրելիությունն ապացուցելու անհրաժեշտության բացակայության և դրա անկասկած լինելու վրա։ Խիղճը ևս հուզական երկարժեքության արդյունք է։
Գլուխ IV. Տոտեմի ինֆատիլ վերադարձը
Ապա շարունակում.