Նյուրնբերգի_մայսթերզինգերները
Սյուժեն
Տեսարան փողոցից։ Ամռան պարզ երեկո։ Սաքսը հիշում է իր վրա մեծ տպավորություն թողած համարձակ ու անսովոր մեղեդին, որ երգում էր Վալտերը։ Ծեր վարպետը տագնապով մտածում է, թե վաղն ինչպե՞ս կվճռվի Եվայի ճակատագիրը։ Նա վաղուց սիրում է Եվային, ում մանկության տարիներին հաճախ էր գիրկն առնում, բայց այդ մասին ինքն էլ իրեն չի խոստովանում։ Նրա համար դժվար չէր հաղթել մրցույթում, սակայն Սաքսը վստահ չէ, որ աղջիկն էլ փոխադարձ կերպով զգացմունքներ է տածում իր հանդեպ։ Եվայի ներկայությամբ նա ձևանում է ինքնավստահ ասպետ, որ խախտում է երգարվեստի հին, արմատացած կանոնները։ Եվայի զայրույթը մատնում է իրեն։ Իջնում է գիշերը։ Դատարկված փողոցներում հնչում է գիշերային հերթապահի փողը։ Վալտերը Եվային համառորեն համոզում է փախչել միասին. բութ և ձանձրալի արհեստավորները երբեք իրեն չեն շնորհի հաղթանակը, չեն ճանաչի իր բանաստեղծական արվեստը։ Հեռվից վինի նվագածության հնչյուններ են հնչում. այդ Բեքմեսերն է ձգտում մրցույթի նախօրեին նվաճել Եվայի սիրտը։ Նա վստահ է իր հաջողությանը. ուրիշ էլ ո՞վ իրենից լավ է տիրապետում մայստերզանգի կանոններին։ Սակայն կասկածում է աղջկա բարեհաճությանը. նա ջահել է, մինչդեռ իր հիսունը շուտով կլրանա։ Եվայի փոխարեն պատուհանի մեջ երևում է նրա զգեստները հագած ստնտու Մագդալենան։ Բեքմեսերն սկսում է իր սերենադը։ Այդ պահին Սաքսը մուրճով թխկթխկացնելով սկսում է երգել դրախտից արտաքսված նախամայր Եվայի մասին երգը։ Բեքմեսերը զայրանում է՝ լսելով այն, սակայն Սաքսը չի լռում։ Նա պետք է աշխատի, չէ՞ որ ինքը ոչ միայն երգիչ է, այլև կոշկակար։ Սաքսը որոշում է կատարել նշումներ կատարողի դերը՝ մուրճի հարվածներով նշելով Բեքմեսերի սխալները։ Իսկ սխալներն այնքան շատ են, որ Սաքսն ավելի շուտ խփում-վերջացնում է կոշիկի մեխերը, քան Բեսմեքերը կավարտեր սերենադը։ Նրա անհեթեթ երգն արթնացնում է Դավիթին։ Պոգների պատուհանի մեջ տեսնելով իր հարսնացու Մագդալենային, նա նետվում է անկոչ երգչի վրա, կարծելով, թե նա իր հակառակորդն է։ Կռվի աղմուկը գրավում է հարևանների ուշադրությունը, փողոց են նետվում կիսատ հագնված քաղաքացիները՝ մթան մեջ գոռգոռալով ու հայհոյելով նետվելով միմյանց վրա։ Կանայք փորձում են հանդարտեցնել իրենց հայրերին ու ամուսիններին՝ կռվողների վրա ջուր շաղ տալով, սակայն դա ավելի է ուժեղացնում իրարանցումը։ Հանկարծ հնչում է գիշերային հերթապահի փողը՝ քաղաքացիներին ուղարկելով քնելու։ Այդ ձայնը, որ քաղաքացիները սովոր էին լսել ամեն օր՝ իբրև օրվա ավարտի ազդարար, մարդկանց սթափեցնում է։ Կռիվը դադարում է այնպես հանկարծակի, ինչպես սկսվել էր։ Սաքսը Վալտերին տանում է իր մոտ։ Հրապարակն արագ դատարկվում է։ Միայն գիշերային հերթապահի երգի հնչյուններն են տարածվում դատարկված փողոցներում։ Հաջորդ տեսարանը ներկայացնում է Սաքսի տունը։ Վարպետն ընկղմված է աշխարհում տիրող անմտության, զուր հույսերի և սեփական չհաջողված կյանքի մասին խոր մտքերի մեջ. իր կինն ու զավակները մեռել են, Եվան սիրում է ուրիշին և իրեն մնում է սոսկ ծանր ինքնահրաժարումը։ Բայց դժբախտությունը չի կոտրել Սաքսին, չի կարծրարցրել իր սիրտը, նա կօգնի մարդկանց, կոգեշնչի նրանց իր արվեստով։ Դավիթը, որ վրա էր հասել գիշերային ծեծկռտուքին, ապշում է նման կտրուկ փոփոխությունից, որ տեղի էր ունեցել սովորաբար կոպիտ ու կտրուկ վարպետի հետ։ Վերջինս գովում է իր զվարճալի երգը, տոնական պատրաստությունը և մաղթում է երջանկություն Մագդալենայի հետ։ Հայտնվում է Վալտերը։ Սաքսը համբերատարությամբ համոզում է հպարտ ու տաքարյուն երիտասարդին, որ անհրաժեշտ է յուրացնել վարպետի հմտությունները, հարգել կենցաղից բխած հին ազգային ավանդույթները։ Արվեստի ա՛յն ստեղծագործություններն են միայն հարատև, որոնցում ոգեշնչված պոռթկումը համահունչ է հասուն վարպետության հետ։ Երախտապարտ Վալտերը երգում է մի չքնաղ երազի՝ իր սիրելիի հետ եդեմական այգում հանդիպման մասին։ Երգիչների մրցույթում նա այդ երգով հանդես կգա։ Մրցույթին է պատրաստվում նաև Սաքսի տանը հայտնված Բեքմեսերը, չնայած այն բանին, որ գիշերային ծեծկռտուքից հետո հազիվ է շարժվում և ոչ մի նոր երգ չի ծմվում իր գլխում։ Սեղանի վրա նկատելով մի թերթիկ, որի վրա Սաքսի ձեռագրով գրված էին Վալտերի երգի խոսքերը, Բեքմեսերն այն իսկույն թաքցնում է գրպանում։ Սաքսը, խորամանկ ժպտալով, Բեքմեսերին է նվիրում գողացված բանաստեղծությունը, բայց զգուշացնում է, որ այն երգելը հեշտ չէ։ Բայց Բեքմեսերը չի կասկածում իր հաղթանակին. եթե Սաքսը չի մասնակցելու մրցույթին, ինքը մրցակից չունի։ Եվ նա ինքնագոհ ներկայանում է մրցույթին։ Իսկ Սաքսը, աշխատելով կատակով քողարկել թախիծը, միացնում է Վալտերի ու Եվայի ձեռքերը։ Աղջիկը, արցունքն աչքերին երախտապարտություն է հայտնում ծեր վարպետին։ Նա էլ այս ուրախությունից հետո ծիծաղելի ծիսակարգ է կազմակերպում՝ իր աշակերտ Դավիթին ենթավարպետ կարգելով և հարուցելով Մագդալենայի փառասիրական երազանքները։ Աղջիկն իրեն արդեն երևակայում է երգի մրցույթում հաղթած վարպետի կին։