cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ԱՄՆ Սահմանադրության 17-րդ փոփոխություն
Փոփոխության ընդունում
Մինչև 1912 թվականը 239 քաղաքական կուսակցություններ, ինչպես Ֆեդերացիայի, այնպես էլ նահանգների մակարդակով, աջակցում էին սենատորների մի տեսակ ուղղակի ընտրությանը, իսկ 33 նահանգ ներկայացրեց իրենց ուղղակի առաջնային ընտրությունները ։ 27 նահանգ պահանջեց սահմանադրական կոնվենցիա այդ թեմայի շուրջ. 31 նահանգների պահանջը բավարար էր կոնվենցիան գումարելու համար. 1912 թվականին Արիզոնան և Նոր Մեքսիկան ներառվել են Միացյալ Նահանգների մեջ որպես նահանգներ (նրանց հետ 48 նահանգներ կար), և սպասվում էր, որ նրանք կաջակցեն այդ կոնվենցիայի հայտը, մինչդեռ Ալաբամա և Վայոմինգը, որոնք այդ ժամանակ արդեն նահանգներ էին, բանաձևեր էին ընդունել հօգուտ առանց պաշտոնական պահանջի կոնվեցիայի ։ Որպեսզի «անխափան կոնվենցիան» խուսափի, որը կարող էր համարվել անսպասելի կամ վնասակար փոփոխություններ, Սենատում պարտադիր ուղղակի ընտրություններ կատարելու առաջարկը վերջապես ներկայացվեց Կոնգրես, 1911 թվականի հունիսի 12-ին այն ընդունվեց Սենատի կողմից 64 կողմ ձայների հարաբերակցությամբ 24-ի դեմ (չորսը չքվեարկեցին), իսկ 1912 թվականի մայիսի 13-ին այն հավանության արժանացավ Ներկայացուցիչների պալատի կողմից 238 կողմ և 39 դեմ ձայների հարաբերակցությամբ (110-ը չքվեարկեցին)։ Մինչև 1913 թվականի ապրիլի 8-ը առաջարկվող փոփոխությունը վավերացվեց նահանգների 3/4-ով, որն այն ավելացրեց ԱՄՆ Սահմանադրության մեջ։ ԱՄՆ պետքարտուղար Ուիլյամ Ջենինգսը պաշտոնապես հայտարարել է, որ այս փոփոխությունն ընդունվել է 1913 թվականի մայիսի 31-ին ։
Գուրիտա Լեմկե
Գրական գործունեություն
Առաջին գիրքը՝ Soedtmanns Jomfruer-ն, կիսակենսագրական վեպ է, որում, սկսած միջնադարյան ժամանակաշրջանից մինչև մեր օրերը, պատմվում է Լյունգբյուի բնակիչների, ինչպես նաև իր ազգականների պատմությունը։ Տեղական պատմության հանդեպ նրա հետաքրքրասիրությունը ավելի ուշ՝ 1927թվականին հանգեցրեց Լյունգբյու-Տորբեկ (դան․ Historisk-topografisk Selskab for Lyngby-Taarbæk) տեղական պատմական ընկերության համահիմնադիր հանդիսանալուն։ 1899 թվականին հրապարակել է Folkets Synder գիրքը, որում կարևորվում էր կանանց սեռականության նկատմամբ ուշադրության պակասը։ Այնուամենայնիվ նրա ամենակարևոր ստեղծագործությունը հանդիսացել է XVIII դարում տեղի ունեցող իրադարձություններով Edwardsgave վեպը, որը 1900-1912 թվականներին հրատարակվել է հինգ հատորներով։ 1905 թվականին հրապարակել է De Fyrstenberg Bønder ստեղծագործությունը, որտեղ նկարագրված է  XVIII և XIX դարերում ֆերմերների կյանքը։
Բանդինո (գյուղ, Պավլովսկի շրջան)
Բանդինո (Бандино), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Պավլովսկի շրջանի կազմում։
Ներկայացում (թատրոն)
Ներկայացում, թատերարվեստի գոյաձևը՝ դրամատուրգիական երկի, դերասանական արվեստի, բեմադրական մտահղացման, բեմանկարչության ու երաժշտական ձևավորման համատեղմամբ և ընկալողի՝ հանդիսատեսի ներկայությամբ։ Օպերային, բալետային, կրկեսային ներկայացումներն ունեն իրենց յուրահատկությունները։
Սոցիալական իրավունքներ
Առանց ծնողական խնամքի մնացած երեխաներ
Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը սահմանում է առանց ծնողական խնամքի մնացած երեխաների խնամքի և դաստիարակության համար անհրաժեշտ պետական սոցիալական նվազագույն չափորոշիչները, որոնք ընդգրկում են`
Աշխատանքի իրավունք
Յուրաքանչյուր մարդու կրթության իրավունքը, որը պետք է ուղղված լինի անհատի և նրա արժանապատվության գիտակցման լիակատար զարգացմանը, նպաստի բոլոր ազգերի և բոլոր ռասաների, էթնիկական խմբերի միջև փոխըմբռնմանը, հանդուրժողականությանն ու բարեկամությանը։
Դավիթ Բեջանյան (ծանրորդ)
Դավիթ Իսահակի Բեջանյան, ռուսաստանաբնակ հայ ծանրորդ, Եվրոպայի կրկնակի չեմպիոն, աշխարհի առաջնության մրցանակակիր։ Հանդես է գալիս 105 կգ քաշային կարգում։ Սպորտի վաստակավոր վարպետ։
Սպորտային կարիերա
Նրա կարևորագույն հաջողություններն են եղել 2012 և 2013 թվականներին Եվրոպայի չեմպիոնի կոչմանը արժանանալը մինչև 105 կգ քաշային կարգում։ 2011 թ. դեկտեմբերի 17-ին ՌԴ նախագահի գավաթի մրցման ժամանակ սահմանել է աշխարհի ռեկորդային ցուցանիշ հրում վարժության մեջ 238 կգ։ 2014 թ. օգոստոսին Ռուսաստանի առաջնության ժամանակ Գրոզնի քաղաքում հրում վարժությունում ցուցաբերում է 241 կգ արդյունք, որը գերազանցում էր աշխարհի ռեկորդը, սակայն ծանրամարտի միջազգային ֆեդերացիայի (IWF) կողմից այն չի գրանցվում, քանի որ ցուցադրվել էր ներքին մրցաշարերում։ 2014 թ. նոյեմբերին Ալմատիում կայացաց աշխարհի առաջնության ժամանակ Ուզբեկստանը ներկայացնող Ռուսլան Նուռուդինովը անցնում է գործող ռեկորդը - 239 կգ, այնուհետ Դավիթը 240 կգ բարձրացնելով հետ է բերում ռեկորդակրի իր տիտղոսը, և վերջապես Ղազախստանի ներկայացուցիչ Իլյա Իլինը սահմանում է վերջնական ռեկորդը աշխարհի, հրում վարժության մեջ - 242 կգ։
53
Մահեր
Կատեգորիա:53 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Սուսանա Լոպես Չառետոն
Սուսանա Լոպես Չառետոն (Susana López Charretón, ), մեքսիկացի վիրուսաբան` մասնագիտացած ռոտավիրուսի ուսումնասիրության բնագավառում։ Նա (ամուսնու` Կառլոս Արիաս Օրտիսի հետ համատեղ) 2001 թվականին արժանացել է միկրոկենսաբանության բնագավառի Կառլոս Խուան Ֆինլեյի մրցանակի և 2008 թվականին` Գիտությունների համաշխարհային ակադեմիայի (TWAS) մրցանակի կենսաբանության բնագավառում Prize in Biology : 2012 թվականին արժանացել է Կանայք գիտության բնագավառում L’Oréal-ՅՈՒՆԵՍԿՕ մրցանակի` «թե ինչպես են ռոտավիրուսները տարեկան դառնում 600000 երեխաների մահվան պատճառը հայտնաբերելու համար» ։
2000-2010 թվականներին եղել է Հովարդ Հյուզի անվան բժշկական ինստիտուտի միջազգային հետազոտող գիտաշխատող ։
Վլադիմիր Վասիլև (պետական գործիչ)
Կենսագրություն
1992-1993 թթ. , Ռուսաստանի Ներքին գործերի նախարարության Շտաբի գլխավոր տեսչության գլխավոր տեսուչ։
2011 թվականի դեկտեմբերի 4-ին ընտրվել Պետդումայի  պատգամավոր 6-րդ գումարման Տվերի մարզի անդամ, Պետդումայի անվտանգության և կոռուպցիայի հակազդման հանձնաժողովի նախագահ, Պետական դումայի վերահսկողության արժանահավատության մասին տեղեկությունների, եկամուտների, գույքի և գույքային պարտավորությունների վերաբերյալ, որոնք ներկայացվում են Պետդումայի պատգամավորների դեմ։
Կանանց ձեռներեցության օր
Պատմություն
Կանանց ձեռներեցության օրն ստեղծվել և իրականացվել է Ուենդի Դայմոնդի կողմից, երբ նա Հոնդուրասում Ադելանտե հիմնադրամի հետ համատեղ ցածր եկամուտ ունեցող կանանց ապահովում էր միկրո-վարկերով։ ԱՄՆ վերադառնալով՝ նա որոշեց ստեղծել մի բան, որը կաջակցի նման բարեգործական միջոցառումներին։ Առաջին միջոցառումը նախաձեռնվեց 2014 թվականի նոյեմբերի 19-ին և այն անցկացվեց 144 երկրներում ։ Fortune պարբերականն այն նկարագրեց որպես «կին ձեռներեցներին աջակցելու և մարտահրավերներին լույս սփռելու գլոբալ շարժում» ։ «Forbes» ամսագիրն ..այն բնորոշեց որպես «գործարար, ձեռնարկատեր, փոփոխություններ իրականացնող կանանց գլոբալ ցանցի մոբիլիզացում, ձեռներեց կանանց համայնքի հնարավորությունների ընդլայնում» ։ Իրադարձությունը ունեցավ իր «պաշտոնական օրը» ։
Էկ Չուա
Էկ Չուա (այլ անվանումներ՝ Էկչուա, Էկ Չուահ, M աստված ), հին մայաների առևտրի և կակաոյի աստվածը։
Ջորջ Հ. Ու. Բուշ
Ջորջ Հերբերտ Ուոքեր Բուշ (George Herbert Walker Bush, ), Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների 41-րդ նախագահ. պաշտոնը զբաղեցրել է 1989 թվականի հունվար 20-ից մինչև 1993 թվականի հունվար 20-ը, նաև ԱՄՆ փոխնախագահ 1981-1989 թվականներին։ Հանրապետական կուսակցության անդամ, նախկին կոնգրեսմեն և դեսպան։ Նա ապրող ԱՄՆ նախագահներից և փոխնախագահներից ամենատարեցն է եղել իր կենդանության օրոք։ Նա նաև վերջին ԱՄՆ նախագահն էր, ով Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի վետերան է եղել։ Բուշին հաճախ անվանել են '''Ջորջ Հ. Ու. Բուշ, Բուշ 41, Բուշ ավագ, որպեսզի տարբերեն նրա որդուց՝ ԱՄՆ նախկին նախագահ Ջորջ Ու. Բուշից։ Մինչև իր որդու նախագահ դառնալը, նրան անվանում էին պարզապես Ջորջ Բուշ կամ Նախագահ Բուշ'''։
Բանիբաշ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Յանաուլսկի շրջանի բնակավայրեր
Զորկա Յորդանովա
Զորկա Յորդանովա (Зорка Йорданова, ), բուլղարացի դերասանուհի, Բուլղարիայի ժողովրդական արտիստ։
Կենսագրություն
1931 թվականին նկարահանվել է «Անհետ գերեզմաններ» կինոնկարում։ Երիտասարդ տարիքում հիմնականում խաղացել է տանջված երիտասարդ կանանց մելամաղձոտ, ողբերգական դերեր, 1940-1950-ական թվականներին խաղացել է դրամատիկ դերեր։
Սաբիր Ռուստամխանլի
Սաբիր Խուդու օկլի Ռուստամխանլի (Sabir Xudu oğlu Rüstəmxanlı, ), Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական բանաստեղծ, «Քաղաքացիական համերաշխություն» կուսակցության նախագահ, ԱՀ Միլլի Մեջլիսի պատգամավոր  ։
Ֆեռնանդո Մորիենտես
Կարիերա
2005 թ-ին, Մորիենտեսը Ռաֆայել Բենիտեսի նախաձեռնությամբ տեղափոխվեց անգլիական «Լիվերպուլ»։ Ի դեպ, Մորիենտեսի Անգլիայում անցկացրած ժամանակահատվածից ոչինչ չշահեցին ոչ ինքը, ոչ էլ «Լիվերպուլը»։ 2006 թ-ին հարձակվողը վերադարձավ Իսպանիա՝ պայմանագիր ստորագրելով «Վալենսիայի հետ»։ Ավելի ուշ, երբ ավարտվեց նրա պայմանագիրը, նա ազատ ֆուտբոլիստի կարգավիճակով տեղափոխվեց «Մարսել», որի հետ մեկ տարուց խզեց պայմանագիրը, և 2010 թ-ի օգոստոսի 31-ին նա որոշեց ավարտել կարիերան։
57
Մահեր
Կատեգորիա:57 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Pix (վճարային համակարգ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի տնտեսություն Կատեգորիա:Ֆինանսներ
Սաուլովկա (գյուղ, Օրոժիցյայի շրջան)
Սաուլովկա (Савулівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Օրոժիցյայի շրջանում։
Վիլլա (գյուղ, Տառվաստու շրջան)
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 148 մարդ։
Կոշեչկի (գյուղ, Օվրուչի շրջան)
Կոշեչկի (Кошечки), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Օվրուչի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1890 թվականին։
Կուլևո (գյուղ, Սաֆոնովսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 20 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի բնակավայրեր
Ջոն Թայթոր
Ջոն Թայթոր, ինքնակոչ, որի պնդմամբ նա ժամանակի մեջ ճանապարհորդող է։ Նա հայտնվել է ամերիկական ֆորումներում 2000 - 2001 թվականներին և նրա խոսքերով նա ծնվել է 2036 թվականին ։ Այդ ժամանակահատվածում նա մարդկությանը պատմեց մի շարք իրադարձությունների մասին (շատերը անհասկանալի էին, իսկ մյուսները՝ ստույգ ) սկսած 2004 թվականից։ Պետք է նշել, որ իրադարձություններից շատերը իրականացել են (օրինակ՝ Իրաքյան պատերազմը), սակայն մոտ 35%-ը՝ ոչ։ Չնայած դրան, նրա կողմնակիցները մտածում են, որ իր խոսքերով նա ազդել է պատմության զարգացման վրա, փոխելով ապագան, ինչի հետևանքով ԱՄՆ-ն չտրոհվեց հինգ մասերի, իսկ գերտերություններից շատերը չոչնչացվեցին։
Հաքյարի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Քրդաբնակ տարածաշրջաններ Կատեգորիա:Թուրքիայի քրդաբնակ բնակավայրեր Կատեգորիա:Ջուլամերիկի մարզի բնակավայրեր
Կոպտևշչինա
Կոպտևշչինա (Коптівщина), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Օվրուչի շրջանում։
Բանկովկա
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 29 մարդ։
Պարկուր
Սահմանումը, նպատակներն ու սահմանափակումները
Պարկուրը չի սովորեցնում գործածել տեխնիկական որևէ միջոց կամ այլ հարմարանք, այլ թույլ է տալիս օգտագործել միայն սեփական մարմինը, զարգացնել «այստեղ և հիմա» գործելու հմտություններ։ թրեյսերի համար սովորաբար հաղթահարման օբյեկտ են պատերը, տանիքները, պարիսպները, ծառերը և այլն։ Կարևորվում են հատկապես թրեյսերի ռեակցիայի արագությունը, իրադրությունն ու սեփական հնարավորությունները գնահատելու կարողությունները։
Պարկուրի փիլիսոփայությունն ու Դավիդ Բելլի դիրքորոշումը
Պարկուրը ցանկացած պայմաններում ցանկացած վայրում տեղաշարժվելու ընդունակությունն է։ Այն շրջակա տարածության մեջ ազատ տեղաշարժվելու արվեստ է։ Պարկուրը հիմնված է «բնական մեթոդի» (methode naturelle) վրա և ստեղծված է մարդկանց օգնելու նպատակով։
Սինթեզ գազ
Սինթեզ գազում բաղադրիչների հարաբերակցությունը տատանվում է մեծ միջակայքում, որը պայմանավորված է ինչպես հումքի, այնպես էլ կոնվերսիայի տեսակից (ջրային գոլորշիով, թե թթվածնով).
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ածխածնի միացություններ Կատեգորիա:Ածխածնի օքսիդներ Կատեգորիա:Ջրածին
Կոլոմար
Կոլոմար (Colomars), համայնք Ֆրանսիայի հարավ-արևելքում՝ Պրովանս-Ալպեր-Լազուրե ափ երկրամասի Ծովափնյա Ալպեր գավառիի Նիցցայի շրջանի Տուրետ-Լևանս կանտոնում ։ Մինչև 2015 թվականի մարտը, համայնքը վարչական Լևանս համայնքի կազմի մեջ էր (Նիցցա շրջան)։
Բնակչություն
Բնակչության քանակի շարժընթաց `
Միչել Սալգադո
Միչել Սալգադո (Miguel Ángel Salgado Fernández, ), իսպանացի նախկին ֆուտբոլիստ, աջ պաշտպան։ Ամուսնացած է, այս պահին աշխատում է Ալ-Ջազիրա հեռուստաընկերությունում որպես փորձագետ ։
75
Մահեր
Կատեգորիա:75 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Պորտ
Հիվանդություններ
Պորտի հետ կապված հիվանդությունները և նրա հարակից տարածքների հիվանդությունները որպես կանոն հետծննդյան են։ Դրանք ներառում են պորտալարի գանգրենա, խոնավ պորտ, բորբոս , օմֆալիտ, պորտի խուղ , պորտլարի ճողվածք և անոթների բորբոքում։ Պորտալարի վերքի ինֆեկցիան շատ վտանգֆավոր է ։ Եթե մարդը երկար ժամանակ ցնցուղ չի ընդունում, ապա նրա մոտ կարող են առաջանալ «պորտաքարե» մարդկային ճարպի կարծրացած կուտակումներ։ Դա չի սպառնում միայն այն մարդկանց որոնց պորտը ուռուցիկ է դուրս թռած։
Կարպիո (Վալյադոլիդ)
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Պետրոզավոդսկի հոգևոր ուսումնարան
Պետրոզավոդսկի հոգևոր ուսումնարան (Петрозаводское духовное училище), տարրական հոգևոր ուսումնական հաստատություն Ռուսաստանի Օլոնեցի նահանգում, որը գործել է 1809-1918 թվականներին։ Գտնվել է Պետրոզավոդսկ քաղաքում (Կարելիա)։
Պատմություն
Այնտեղ դասավանդվում էին ռուսերեն ընթերցանություն և գիր, թվաբանություն, եկեղեցական ձայնանիշային երգեցողություն, ռուսերենի քերականության հիմունքներ, համառոտ կատեխիզիս, հունարեն և լատիներեն, պատմություն և աշխարհագրություն, ընդարձակ կատեխիզիս և այլն ։
Կորենևկա (գյուղ, Օվրուչի շրջան)
Կորենևկա (Коренівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Օվրուչի շրջանում։
Կուլիկովկա (գյուղ, Մելեկեսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուլյանովսկի մարզի Մելեկեսկի շրջանի բնակավայրեր
Ռեֆորմիզմ
Ռեֆորմիզմ բանվորական շարժման մեջ, քաղաքական հոսանք, որը ժխտում է դասակարգային պայքարի, սոցիալիստական հեղափոխության և պրոլետարիատի դիկտատուրայի անհրաժեշտությունը, հանդես է գալիս դասակարգերի համագործակցության օգտին, հույս ունի բուրժուական օրինականության շրջանակներում անցկացվելիք ռեֆորմների օգնությամբ կապիտալիզմը փոխարկել «համընդհանուր բարօրության» ու սոցիալական արդարության հասարակարգի։
Բնութագիր
1939-1945 թվականների երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ռեֆորմիզմը բնութագրվում է մարքսիզմից նրա լիակատար և վերջնական խզումով։ Գիտական կոմունիզմին, մարքսիզմ-լենինիզմին հակադրվող ժամանակակից ռեֆորմզմի պաշտոնական դոկտրինան, որ հռչակվել է Սոցիալիստական ինտերնացիոնալի 1951 թվականի ֆրանկֆուրտյան կոնգրեսում, «Դեմոկրաաական սոցիալիզմն» է։ Այն ժխտում է հասարակության զարգացման վրա ներգործելու հեղափոխական մեթոդները։
Կանիլյաս դե Էսգուևա
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Վիլլանդի
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 8 մարդ։
Արխանգելսկ–Աստրախան գիծ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նացիստական Գերմանիայի զինված ուժեր Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ռազմական պատմություն
Քեն (Ավերոնի գավառ)
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Բաշ-Բայբակովո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միշկինսկի շրջանի բնակավայրեր
Vocalink
Ավելի արագ վճարումների ծառայություն
2005թ.-ին Voca-ի և LINK-ի համատեղ առաջարկն ընտրվեց ավելի արագ վճարումների ծառայության համար վճարումների մշակման ենթակառուցվածք տրամադրելու համար, որը գրեթե իրական ժամանակի միջբանկային փոխանցում է ինտերնետի և հեռախոսային բանկինգի համար ։
Bacs
Bacs-ը սպառողներին տրամադրում է երկու վճարային ապրանք.
Bacs Direct վարկեր, վճարողների կողմից նախաձեռնված միջբանկային փոխանցումներ։ VocaLink-ը մշակում է այս վճարումներից 2 միլիարդը ամեն տարի, ներառյալ Մեծ Բրիտանիայի բոլոր աշխատավարձերի ավելի քան 90%-ը և պետական նպաստների 98%-ը։
103
Մահեր
Կատեգորիա:103 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Բասնե
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կուլիկովո (գյուղ, Լախդենպոխսկի շրջան)
Կուլիկովո (Куликово, Hiitolan kirkonkylä), գյուղ Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Լախդենպոխսկի շրջանի կազմում։
Պալե Ռոյալ թատրոն (Սենտ Օնորե փողոց)
Առաջին թատրոն
Ի սկզբանե թատրոնը հայտնի է եղել Պալե Կարդինալ անվամբ, քանի որ կառուցվել է 1630-ականներին որպես կարդինալ Ռիշելյեի նստավայր։ 1637 թվականին Ռիշելյեն իր ճարտարապետ Ժակ Լեմերսյեին հանձնարարել է սկսել աշխատել թատրոնի շենքի վրա, որը բացվել է 1641 թվականին և ի սկզբանե հայտնի է եղել որպես Պալե Կարդինալ Մեծ սրահ։ Ռիշելյեի մահից հետո 1642 թվականին նրա կարողությունն անցել է Լյուդովիկոս XIII արքային, պալատն սկսել է կոչվել Պալե Ռոյալ, չնայած որ Պալե Կարդինալ անվանումն օգտագործվել է նաև հետագայում։
Մոլիերի թատրոն
1660-1673 թվականներին Մոլիերի թատերախումբը և իտալացի դերասանները հերթով ներկայացումներ են խաղացել Պալե Ռոյալում։ Մոլիերի առավել հայտնի պիեսները ցուցադրվել են Պալե Ռոյալի բեմում. դրանց թվում են «Կանանց դպրոցը» (պրեմիերան կայացել է 1662 թվականի դեկտեմբերի 26-ին), «Տարտյուֆ կամ խաբեբան» (1664 թվական, մայիսի 12), «Դոն Ժուան» (1665 թվական, փետրվարի 15), «Միզանտրոպ» (1666 թվական, հունիսի 4), «Ժլատը» (1668 թվական, սեպտեմբերի 9) և «Երևակայական հիվանդը» (1673 թվական, փետրվարի 10)։
Բելկանտո
Այս արտահայտությունը կապված չէր որևէ երգեցողական «դպրոցի» հետ մինչև 19-րդ դարի կեսերը, երբ հեղինակները սկսեցին այն օգտագործել կարոտախտով նկարագրելու երգեցեղության այն ձևը, որը մոտ 1830 թվականից սկսած անկում էր ապրում ։ Այնուամենայնիվ, «ոչ երաժշտական, և ոչ էլ ընդհանուր բառարանները նախքան 1900-ական թվականները չեն տալիս «բելկանտո» բառի սահմանումը», իսկ եզրույթը 21-րդ դարում շարունակում է մնալ անորոշ և երկիմաստ` հաճախ օգտագործվելով կորսված երգեցողական ավանդույթը նկարագրելու համար ։
Բելկանտոն 19–րդ դարի Իտալիայում և Ֆրանսիայում
The phrase "bel canto" was not commonly used until the latter part of the 19th century, when it was set in opposition to the development of a weightier, more powerful style of speech-inflected singing associated with German opera and, above all, Richard Wagner's revolutionary music dramas. Wagner (1813–1883) decried the Italian singing model, alleging that it was concerned merely with "whether that G or A will come out roundly". He advocated a new, Germanic school of singing that would draw "the spiritually energetic and profoundly passionate into the orbit of its matchless Expression."
French musicians and composers never embraced the more florid extremes of the 18th-century Italian bel canto style. They disliked the castrato voice and because they placed a premium on the clear enunciation of the texts of their vocal music, they objected to the sung word being obscured by excessive fioritura.
Բելկանտոյի քննադատները
In the late-19th century and early-20th century, the term "bel canto" was resurrected by singing teachers in Italy, among whom the retired Verdi baritone Antonio Cotogni (1831–1918) was a pre-eminent figure. Cotogni and his followers invoked it against an unprecedentedly vehement and vibrato-laden style of vocalism that singers increasingly used after around 1890 to meet the impassioned demands of verismo writing by composers such as Giacomo Puccini (1858–1924), Ruggero Leoncavallo (1857–1919), Pietro Mascagni (1863–1945) and Umberto Giordano (1867–1948), as well as the auditory challenges posed by the non-Italianate stage works of Richard Strauss (1864–1949) and other late-romantic/early-modern era composers, with their strenuous and angular vocal lines and frequently dense orchestral textures.
Բուդեսոնիդ
Քիմիա
Բուդեսոնիդը նաև հայտնի է որպես 11β,21-դիհիդրօքսի-16α,17α-(բութիլիդենեբիս(օքսի))պրեգնա-1,4-դիեն-3,20-դիոն՝ սինթետիկ պրեգնանստերոիդ է և չհալոգենացված ցիկլիկ կետալ կորտիկոստերոիդ ։  Այն C16α հիդրօքսիլ, C16α,17α ցիկլիկ կետալ է՝ պրեդնիզոլոնի (11β,17α,21-trihydroxypregna-1,4-diene-3,20-dione) բութիրալդեհիդային ածանցյալ  ։
Ռանկո Մարինկովիչ
Կենսագրություն
Նրա ամենահայտնի աշխատանքները «Գլորիա» պիեսը (որում քննադատվում է կաթոլիկ եկեղեցին) և «Կիկլոպ» կիսաինքնակենսագրական վեպն է։ Այդ ստեղծագործությունները նուրբ հեգնանքով և սև հումորով նկարագրում են այն մռայլ միջավայրը, որում ապրում էր Զագրեբի մտավորականությունը, երբ Առանցքի ուժերի զորքերը ներխուժեցին Հարավսլավիա։ Վեպը թարգմանվել է շատ լեզուներով։ 1982 թվականին խորվաթ ռեժիսոր Անտուն Վրդոլյակը էկրանավորել է «Կիկլոպը», իսկ մեկ տարի անց ստեղծել հեռուստասերիալ։
Դադլի
Մեծ Բրիտանիայի ամենախոշոր բնակչություն ունեցող համայնքը առանց սեփական համալսարանի, բացի այդ քաղաքը երբեք Անգլիայի Ֆուտբոլային լիգայի մրցարշավում ակումբ չի ունեցել։
Լա Պառիլյա
Լա Պառիլյա (La Parrilla)՝ մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Տարածքը կազմում է 45,05 կմ2։ Բնակչությունը՝ 549 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 21 կմ հեռավորության վրա։
Պավել Մորոզով
Գործունեությունը Բելառուսից դուրս
2006 թվականին ստեղծեց և գլխավորեց «Բելառուսի համար նոր ճանապարհ» հասարակական կազմակերպությունը, որը զբաղվում էր բելառուսական սփյուռքի և Բելառուսի ակտիվիստների մասնակցությամբ նախագծերի կազմակերպմամբ, ինչպես նաև բելառուսական մշակույթի աջակցմամբ։ 2008 թվականին եղել է ԱՄՆ-ի և Եվրոպայի նոր բելառուսական սփյուռքի կոնգրեսի ստեղծման նախաձեռնողը։ Այն զբաղվում էր մշակութային, տեղեկատվական և երիտասարդական նախագծերով, որը միավորում էր բելառուսական սփյուռքի և բելառուս ակտիվիստների երիտասարդ սերունդին : Մասնակցել է «Լիբերալ Ակումբ»-ի ստեղծմանը։ Գործընկերների հետ ստեղծել է  Բելառուսական միջազգային շարժման լայն կոնցեպտ։ 2009 թվականին Ժնևյան գագաթնաժողովին իրանցի, բիրմացի, վենեսուելացի, կուբացի, եգիպտացի և Զիմբաբվեից այլախոհ գործընկերների հետ միասին ստեղծել է այդ երկրների այլախոհների միջև համագործակցության ցանց ։
Ավգուստ Շենոա
Ավգուստ Շենոա (August Šenoa (Schönoa), 14 նոյեմբերի, 1838, Զագրեբ - 13 դեկտեմբերի, 1881, Զագրեբ), խորվաթ գրող, վիպասան, քննադատ, խմբագիր, բանաստեղծ, թատերագիր, հանրաճանաչ «Živila Hrvatska» հայրենասիրական երգի հեղինակը։ Ավգուստ Շենոային հաճախ անվանում են «Խորվաթական վեպի հայր»։
Պավել Մորոզով
Գործունեությունը Բելառուսից դուրս
2009 թվականին Բելառուս համախոհների հետ ստեղծել է «Ալյանս հանուն Բելառուսի ռեֆորմների» շարժումը, որի նպատակը բելառուս ռեֆիորմիստների համախմբումն է, ռեֆորմների իրականացումն է Լուկաշենկոյի ղեկավարման ավարտից հետո։ 2012 թվականին հանդես է եկել Բելառուսում առցանց ընտրություններ կազմակերպելու նախաձեռնությամբ ։
Ավգուստ Շենոա
Կենսագրություն
1874-1881 թվականներին եղել է «Vijenac» գրական ամսագրի խմբագիր։
Գրական գործունեությունը
Ավգուստ Շենոայի աշխատանքները հրատարակվել են 1861 թվականից։ Նրա պատմավեպերին բնորոշ են ամբողջականությունը, օբյեկտիվությունը, վավերագրականությունը։ Ամենահայտնի վեպերից է «Գյուղացիական ապստամբություն» ստեղծագործությունը, որ նվիրված է 1573 թվականի խորվաթա-սլովենական ապստամբությանը։ Այդ վեպում ժողովուրդը ներկայացվում է որպես առաջընթաց պատմական ուժ։
Հաննա Բեյքեր
Հեռուստասերիալում
Հեռուստասերիալի սկզբում Հաննան երակները կտրելով (նովելում չափից շատ դեղորայք օգտագործելով) ինքնասպան է լինում։ Նրա դպրոցական պահարանը դառնում է իր հուշատեղին՝ լի համադասարանցիների նամակներով։ Դպրոցից տուն վերադառնալիս Քլեյ Ջենսենը՝ Հաննայի ամաչկոտ ինտրովերտ դասընկերը, գտնում է ժապավեններով լցված տուփ, որն անանուն հայտնվել էր իր տան դիմաց։ Լսելով «Կողմ Ա»–ն, նա հայտնաբերում է, որ ժապավենները ձայնագրված են Հաննայի կողմից։ Առաջին բառերը, որ լսվում են․ «Հեյ, սա Հաննան է, Հաննա Բեյքերը [...] Ես պատրաստվում եմ ձեզ պատմել իմ կյանքի պատմությունը։ Կամ մասնավորապես, թե ինչու իմ կյանքը վերջացավ»։
Ժապավենում Հաննան շարունակում է խոսել Ջեսիքայի երեկույթի մասին և բացահայտում իր նախկինում բաց թողնված երեկույթը։ Նոր ուսումնական տարին սկիզբ դնելու ցանկությամբ նա սկսում է պատմել Քլեյի հանդեպ իր զգացմունքների մասին։ Նրանք՝ երկուսով միասին են անցկացնում երեկույթը և Ջեսիքայի սենյակում ունենում են իրենց առաջին համբույրը։ Սակայն երբ կրքերը սկսում են թեժանալ, Հաննայի միտքը սկսում է ծանրաբեռնվել դպրոցի տղաների՝ Ջասթինի, Մարկուսի և Զաքի հետ կապված վատ հիշողություններով։ Ինչպես Հաննան է ասում ժապավենում, Քլեյը այդ պահին նրան հիշեցրեց բոլոր տղաներին և նրանք բոլորը դարձան Քլեյը։ Նա գոռում է Քլեյի վրա և խնդրում է նրան լքել, ինչևէ, նա հետագայում բացահայտում է, որ իրականում ցանկանում էր, որ Քլեյը մնար։ Եվ Քլեյը մտածելով, որ կարող է կանխել որևէ սթրես, լքում է Հաննային սենյակում, որի պատճառով էլ հետագայում Հաննան լինում է Ջեսիքայի բռնաբարության ականատես։ Ժապավենում Հաննան ասում է, որ թեկուզև Քլեյն արժանի չէր գտնվելու ձայնագրություններում, սակայն չկար մեկ այլ եղանակ նրան պատմության հետ ծանոթացնելու։ Հաննան խոստովանում է, որ նա համբույրի պահին իրոք եղել է երջանիկ, և որ նա արդեն պատկերացնում էր մի ապագա, որտեղ նա կլիներ երջանիկ և թե ինչպես կյանքը կդասավորվեր, եթե նրանք լինեին միասին։
Նախիջևանի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն
Գտնվում է Անդրկովկասի հարավում, Արաքս գետով սահմանակից է Իրանին և Թուրքիային։ Տարածքը եղել է 5 500 կմ2 (Ադրբեջանական ԽՍՀ տարածքի 6,4 %-ը), բնակչությունը՝ 247 000 (1981 թվականի հունվարի 1) կամ Ադրբեջանական ԽՍՀ բնակչության մոտ 4%-ը։
Բաժանված է եղել 5 վարչական շրջանի, ունի 3 քաղաք և 4 քտա։ Մայրաքաղաքը՝ Նախիջևան։
Բնակչություն
Խորհրդային Ադրբեջանի հայահալած քաղաքականության հետևանքով տարիներ շարունակ հայերը լքում էին Նախիջևանը և տեղափոխվում Հայկական ԽՍՀ, փոխարենը Ադրբեջանական ԽՍՀ տարբեր շրջաններից այստեղ էին գալիս ադրբեջանցիներ։
Նոր ժամանակներ
Ետպատերազմյան տարիներին շարունակում են զարգանալ հանրապետության տնտեսությունը և մշակույթը։ Ձեռք բերած տնտեսական նվաճումների համար Նախիջևանի ԻԽՍՀ-ն պարգևատրվել է Լենինի (1967), ժողովուրդների բարեկամության (1972) և Հոկտեմբերյան հեղափոխության (1974) շքանշաններով։
Գյուղատնտեսություն
Կարևոր ճյուղեր էին բամբակագործությունը, այգեգործությունը, պտղաբուծությունը, ծխախոտագործությունն ու շերամապահությունը։ 1979 թվականին ցանքատարածությունները կազմել են 30 200 հա (որից ավելի քան 80%-ը՝ ոռոգելի)։ 1972 թվականին հանրապետությունում կար 60 կոլտնտեսություն և 17 սովետական տնտեսություն։ Մշակում էր հացահատիկ, բամբակ, ծխախոտ, բանջարաբոստանային կուլտուրաներ։
Զանգվածային լրատվամիջոցներ
Լույս էին տեսնում «Շարգ գապըսը» (ադրբեջաներեն՝ «Արևելքի դարպասներ», 1921-ից) հանրապետական և 4 շրջանային թերթեր։ Ռադիոյով (ադրբեջաներեն, ռուսերեն, հայերեն) և հեռուստատեսությամբ հաղորդվում են տեղական, Ադրբեջանական ԽՍՀ (Բաքվից) և կենտրոնական (Մոսկվայից) ծրագրերը։
Կերպարվեստ
Դեռևս հնադարից Նախիջևանի ԻԽՍՀ ներկայիս տարածքը, իր աշխարհագրական դիրքով և տարանցիկ առևտրի գլխավոր ուղու վրա գտնվելու շնորհիվ, կերպարվեստի զարգացման կենտրոններից է եղել։ Նախիջևանի աղի հանքի, Քյուլթափայի, Աստապատի Կարմիր վանքի, Շարուրի դաշտի Շահթախտ հանքավայրերի, Երնջակ, Գիրան, Ազատ քաղաքատեղիների և այլ վայրերի պեղումներն ու պատահական գտածոները երևան են հանել մ.թ.ա. 3-1-ին հազարամյակների և վաղ միջնադարյան կերպարվեստի բազմաթիվ ու տարատեսակ հուշարձաններ, կավե արձաններ, աշխատանքային գործիքներ, գունազարդ և հասարակ խեցեղեն, ժայռապատկերներ և այլն։ Այստեղ հնուց ի վեր արմատավորվել են նաև ժողովրդական կիրառական արվեստը, ոսկերչությունն ու ակնագործությունը, ասեղնագործությունն ու ջուլհակությունը, մետաքսագործությունն ու գորգագործությունը, գրչարվեստն ու մանրանկարչությունը, կազմարարական արվեստն ու որմնանկարչությունը։
Միջնադարում (հատկապես 15-18-րդ դարեր) կերպարվեստի ու մշակույթի աչքի ընկնող կենտրոններ են եղել Նախիջևան, Ջուղա, Ագուլիս, Օրդուբադ, Շոռոթ քաղաքներն ու գյուղաքաղաքները, Աստապատ, Ճահուկ, Ցղնա, Շահկերտ և այլ ավանները։ Նշված վայրերում գործած մի շարք արվեստանոցների ու գործատների շարքում նշանավոր են եղել նաև ոսկերչության ու արծաթագործության, ակնագործության (Նախիջևան, Ջուղա, Ագուլիս), պղնձագործության (Շահկերտ), բրուտագործության և խեցեգործության (Աստապատ, Ճահուկ, Շոռոթ), մետաքսագործության (Ագուլիս, Օրդուբադ, Ցղնա), դաջագործության (Շոռոթ, Ագուլիս) և այլ արվեստանոցներն ու գործատները։
Մանրանկարչություն
Հայկական մանրանկարչության ինքնատիպ ճյուղավորումներից է Նախիջևանի դպրոցը, որի բուռն գործունեությունը ծավալվել է 12-17-րդ դարերում։ Այստեղի գըրչատներում ու դպրոցներում գրչագրված մագաղաթե և թղթե բազմաթիվ ձեռագրերի էջերում, հարյուրավոր շնորհալի գրիչներից բացի, իրենց գեղեցիկ ծաղկազարդերն ու մանրանկարներն են ստեղծել մի շարք նշանավոր նկարիչներ։ Այստեղ են գործել Սիմեոն նկարիչը, Վարդան գրիչը, Մատթեոս Ջուղայեցին, Հակոբ Բստեցին, Կարապետ ծաղկողը, Գավազանը, Հակոբ Գրիչը, Մարկոս Կրոնավորը, Մանուել ծաղկողը, Խաչատուր քահանան, Հովհաննես փիլիսոփա ծաղկողը, Բարսեղ ծաղկարարը (14-15-րդ դարեր), Մարիամ նկարչուհին, Հակոբ Ջուղայեցին, Մարգարիտ, Շուշան, Գոհար գրչուհիները, Նաղաշ Հովնաթանը, Կոզմա մանրանկարիչը, Վարդան դպիրը (16-17-րդ դարեր) և շատ ուրիշներ։ Վերջիններիս մանրանկարչական արվեստը, խարսխված լինելով ավանդական, ինչպես նաև Ջուղայի, Ագուլիսի, Շոռոթի և Նախիջևանի մանրանկարչական դպրոցների ստեղծած արվեստին, օժտված է կենդանությամբ ու թեմատիկայի բազմազանությամբ, հարուստ գունային կոլորիտով։
Թատրոն
Թատրոնում նշանակալից վաստակ ունեն Ս․ Մովլավին, Ռ․ Իսֆանդիյարլին, Ի․ Մուսաևը, Է․ Հախվերդիևը, Ֆ․ Ալիխանովան, Ի․ Համզաևը, Ջ․ Համզաևան։ Այստեղ են աշխատել նաև դերասանուհիներ Մ․ Անախչյանը, Ն․ Պետրոսյանը, Ջ․ Բուդաղովան, Լ․ Գրիգորյանը և ուրիշներ։ 1930 թվականին Երևանի Ադրբեջանական թատրոնը հյուրախաղերով հանդես է եկել Նախիջևանում և Օրդուբադում, 1937 թվականին Սունդուկյանի անվան թատրոնը՝ Նախիջևանում։ Նախիջևանի ԻԽՍՀ-ից են սերում դերասաններ Ս․ Սաֆրազյանը, Գ․ և Խ․ Պետրոսյանները, Հասմիկը, Մ․ Մանվելյանը, Վ․ Միրզոյանը, Օ․ Սևումյանը, Օ․ Բունիաթյանը, Ս․ Գասպարբեկը, դրամատուրգներ՝ Վ․ Աղասյանը, Լ․ Մանվելյանը, Փառնակեսը, Հ․ Զավիդը, Մ․ Ա․ Օրդուբադին։
Գրականություն
Կատեգորիա:Նախիջևանի պատմություն Կատեգորիա:Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետություն Կատեգորիա:Ադրբեջանի պատմություն Կատեգորիա:Ադրբեջանական ԽՍՀ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ինքնավար հանրապետություններ Կատեգորիա:1921 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ Կատեգորիա:1991 կազմալուծված պետություններ և տարածքներ Կատեգորիա:1991 կազմալուծումներ Ադրբեջանում
Վանքասարի հուշարձաններ
Վանքասարի հուշարձաններ, Մարտակերտից Ստեփանակերտ գնացող ճանապարհի աջ կողմում հյուսիսից հարավ իջնող, կրաքարից պատրաստված սապատավոր լեռնաբազուկ։ Անհիշելի ժամանակներից լեռնաշղթան կոչվում է Վանքասար, իսկ ադրբեջաներեն՝ Բեշիկ դաղ։ Այն բնական պատնեշի դեր է խաղում տափաստանային և լեռնային Ղարաբաղի միջև։ Վանասարից հարավ-արևելք տարածվում է Քուռ-Արաքսյան հարթավայրը, իսկ արևմուտքում՝ Հայկական բարձրավանդակը ։
Հին հայկական գերեզմանատուն
Վանքասարի ամենաբարձր ժայռի վրա բազմած է քառանկյունի հատակագիծ ունեցող մի եկեղեցի։ Այն կառուցված է գորշագույն կրաքարի տաշած քարերից։ Ծածկը և պատերի մի մասը փլված են։ Դռան հյուսիսային կողմում՝ պատի մեջ տեղադրված խաչքարի վրա, գրված է «Ես Շահան-շահ որդի Աշոտայ կանգնեցի զխաչս հոգոյ իմոյ» արձանագրությունը։
Ուշո
Կոմունայի հովանավորն է Ամենասուրբ Աստվածածինը, տոնը նշվում է սեպտեմբերի երրորդ կիրակի օրը, և Սուրբ Ամբրոսիոս Մեդիոլանցին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության դինամիկա։
Հիբլա Գերզմավա
Կենսագրություն
Հիբլա Գերզմավան ծնվել է Սուրբ Ծննդյան օրը 1970 թվականի հունվարի 6-ին, Աբխազիայի ծովափնյա քաղաք Պիցունդայում, գերմաներենի թարգմանչի և Պիցունդա պանսիոնի ավագ ադմինիստրատորի ընտանիքում։ Աբխազերեն Հիբլա նշանակում է «ոսկեաչյա», իսկ Գերզմավա ազգանունը՝ «գայլ» ։ Երբ Հիբլան երեք տարեկան էր, հայրը Գերմանիայից նրա համար բերում է դաշնամուր։ Մանկուց երգել է և նվագել է ռոյալ։ Մեծացել է Պիցունդայի ուղղափառ եկեղեցում, որտեղ միշտ հնչում էր երգեհոնային երաժշտություն։ Առաջին անգամ ձգտումը դեպի արվեստը զգացել է այն ժամանակ, երբ աբխազական երգի և պարի անսամբլը ելույթ ունեցավ Պիցունդայում։ Հիբլայի վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել նաև ջութակահարուհի Լիանա Իսակաձեի ելույթը ։
1989 թվականին ընդունվել և 1994 թվականին ավարտել է Մոսկվայի կոնսերվատորիան (վոկալի բաժին, դասավանդել են Մասլեննիկովը և Արեֆևան), 1996 թվականին փորձնական (որպես ստաժոր) աշխատել է Մասլեննիկովի մոտ։ 3 տարի անդադար հաճախել է երգեհոնի դասերի, հարմարվելով բարդ գործիքին։ Առաջին անգամ արտասահմանում ելույթ է ունեցել 1993 թվականին Բուսետոյում «Վերդիի ձայներ» մրցույթում, որտեղ գրավել է երրորդ տեղը։ Մեկ տարի անց Սանկտ-Պետերբուրգում Ռիմսկի-Կորսակովի անվան մրցույթում Իսպանիայում գրավել է երկրորդ տեղը։ Մեծ հաջողություն բերեց երգչուհուն 1994 թվականին Մոսկվայում Չայկովսկու անվան միջազգային մրցույթում Գրան-պրիի արժանանալը։
Արվեստը
2008 թվականին մասնակցել է չորրորդ «Crescendo» միջազգային երաժշտական փառատոնին։ 2008 թվականին Լոնդոնի Քովենթ-Գարդենի բեմում կատարել է Տատյանայի դերը Չայկովսկու «Եվգենի Օնեգին» օպերայում, իսկ 2009 թվականին նույն բեմում կատարել է Միմիի դերը Պուչինիի «Բոհեմաներ»-ում։ 2010 թվականին Մետրոպոլիտեն օպերայում կատարում է Ժակ Օֆենբախի «Հոֆմանի հեքիաթները» օպերայի Անտոնիոյի դերը։ Համաշխարհային մակարդակում դա միակ ներկայացումն է, որում միևնույն օպերայի սահմաններում սոպրանոն երգում են չորս տարբեր ձայներով։ Ներկայումս Գերզմավայից և Դիանա Դամրայից բացի աշխարհում կան միայն երկու երգչուհիներ, որոնք երգում են բոլոր չորս գործողությունները։: Մետրոպոլիտեն օպերան Գերզմավային համագործակցության առաջարկություն է անում։ Հիբլան սկսում է պարապել «Օթելլո»-յում Դեզդեմոնայի դերը և «Մեդե»-ում Մեդեինը։
Ընտանիք
Հիբլան ունի փոքր եղբայր և երկու զարմիկ։ Եղբայրն ավարտել է Սորբոնի համալսարանը։ Ամուսնացել է ֆրանսիացի դաշնակահարուհու հետ։ Նվագում է ռոյալ՝ ջազ։ Ապրում է Մոսկվայում։
Ռինյակ (Ավերոնի գավառ)
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 1142 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 827-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 315։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,4 %։ 827 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 780 անձ (399 տղամարդ և 381 կին)։ Գործազուրկ են եղել 47 անձ (24 տղամարդ և 23 կին)։ 315 անաշխատունակներից 138-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 104-ը` թոշակառուներ, իսկ 73-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Հայաստանում ծանր, վնասակար, առանձնապես ծանր, առանձնապես վնասակար պայմաններում աշխատող մարդկանց իրավունքներ
Վերանայված Եվրոպական սոցիալական Խարտիա
Վերանայված Եվրոպական սոցիալական Խարտիան (այսուհետ՝ Խարտիա) աշխատանքի բնագավառի իրավահարաբերությունները կարգավորող միջազգային իրավական ակտ է, որը Հայաստանի Հանրապետությունը վավերացրել է 1996թ.-ի մայիսի 3-ին, և վերջինս ուժի մեջ է մտել 2004թ.-ի մարտի 1-ին, ուստի նշված ոլորտի իրավահարաբերությունները կարգավորելիս ՀՀ-ն պետք է առաջնորդվի նաև վերոնշյալ փաստաթղթով։
ՀՀ Աշխատանքային օրենսգիրք
Ծանր, վնասակար, առանձնապես ծանր և առանձնապես վնասակար պայմաններում աշխատողների անվտանգության և առողջության պաշտպանությանն ուղղված հատուկ կարգավորումները ամրագրում են, որ մտավոր և հուզական գերլարվածության կամ մասնագիտական ռիսկի հետ կապված աշխատանքի հատուկ պայմաններում աշխատող առանձին կատեգորիայի աշխատողներին ամենամյա արձակուրդը տրամադրվում է երկարացված` 25 աշխատանքային օր տևողությամբ` հնգօրյա աշխատանքային շաբաթվա դեպքում, և 30 աշխատանքային օր` վեցօրյա աշխատանքային շաբաթվա դեպքում, (բացառիկ դեպքերում` 35 աշխատանքային օր` հնգօրյա աշխատանքային շաբաթվա դեպքում, և 42 աշխատանքային օր` վեցօրյա աշխատանքային շաբաթվա դեպքում)։ Ծանր, վնասակար, առանձնապես ծանր, առանձնապես վնասակար աշխատանքները կատարելու համար աշխատողին վճարվում է հավելում։
Կազմակերպության սանիտարահիգիենիկ սենյակների կահավորմանը ներկայացվող հատուկ պահանջով նշվում է, որ այն կազմակերպությունում, որտեղ օգտագործվում են վտանգավոր նյութեր, կահավորվում են սանիտարական և անձնական հիգիենայի սենյակներ՝ հատուկ պահանջների պահպանմամբ, իսկ այդ պահանջները սահմանվում են աշխատողների անվտանգության ապահովման և առողջության պահպանության մասին նորմատիվ իրավական ակտերով` հաշվի առնելով աշխատանքի բնույթը, օգտագործվող նյութերը, աշխատողների քանակը։
Գործատուի պարտականությունները
Աշխատողներին աշխատողների անվտանգության ապահովման և առողջության վիճակի վերլուծության, պլանավորման, միջոցառումների կազմակերպման և վերահսկման բոլոր հարցերի մասին տեղեկացնելը և նրանց հետ խորհրդակցելը գործատուի պարտականությունն է։ Նա պարտավոր է աշխատողների անվտանգության ապահովման և առողջության հարցերի քննարկմանը մասնակից դարձնել աշխատողների ներկայացուցիչներին։ Աշխատողների՝ աշխատանքային պարտականությունների կատարմանը անցնելը միայն կազմակերպությունում գոյություն ունեցող հնարավոր ռիսկի գործոնների մասին տեղեկացվելուց և աշխատանքի որոշակի վայրում անվտանգության հրահանգավորում անցնելուց հետո, պարտավոր է ապահովել գործատուն։ Գործատուն իրավունք չունի աշխատողից պահանջել անցնելու աշխատանքային պարտականությունների կատարմանը, եթե աշխատողը աշխատանքի անվտանգության ուսուցում և (կամ) հրահանգավորում չի անցել։ Եթե աշխատավայրում տեղի են ունենում դժբախտ պատահարներ, կամ առաջանում են սուր հիվանդութուններ, գործատուն պարտավոր է աշխատողներին ապահովել առաջին բժշկական օգնությամբ։ Աշխատանքի վայրում հիվանդացած կամ վնասվածքներ ստացած աշխատողի տեղափոխումն առողջապահական կազմակերպություն իր միջոցների հաշվին նույնպես կազմակերպում է գործատուն։ Այդպիսի դժբախտ պատահարներից տուժած, մասնագիտական սուր հիվանդություններով հիվանդացած, ինչպես նաև այն անձինք, որոնք ականատես են եղել դժբախտ պատահարին կամ դրա հետևանքներին, պարտավոր են անմիջապես այդ մասին հայտնել ստորաբաժանման ղեկավարին, գործատուին, կազմակերպության աշխատողների անվտանգության և առողջության հարցերով ծառայությանը։ Եթե աշխատողը մահանում է աշխատավայրում, գործատուն պարտավոր է անհապաղ հայտնել ապահովագրողին, Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանությանը և առողջապահական և աշխատանքի տեսչական մարմնին։ Կազմակերպությունում աշխատողների մոտ մասնագիտական հիվանդություններ առաջանալու կամ մահվան ելքով դժբախտ պատահարների դեպքում դրանց պատճառները պարզելու համար իրականացվում է ծառայողական քննություն։ Այդպիսի ծառայողական քննություններին կարող են մասնակցել նաև տուժողը կամ նրա ներկայացուցիչը. նրանք իրավունք ունեն ծանոթանալու ծառայողական քննության նյութերին, ստանալու դժբախտ դեպքի կամ մասնագիտական հիվանդության ծառայողական քննության ակտը, իսկ ակտին համաձայն չլինելու դեպքում ծառայողական քննության արդյունքները կարող են բողոքարկել վարչական և (կամ) դատական կարգով ։
Աշխատողների անվտանգության և առողջության պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը
Աշխատողների անվտանգության և առողջության պահպանման նկատմամբ պետական վերահսկողություն է իրականացնում Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանը ենթակա Հայաստանի Հանրապետության առողջապահական և աշխատանքի տեսչական մարմինը (այսուհետ՝ Տեսչական մարմին)։ Այն պետք է ապահովի աշխատողների առողջության պահպանման և անվտանգության ապահովման ոլորտներում անվտանգության և Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրության պահանջների պահպանումը՝ այդ նպատակով կիրառելով համապատասխան պատասխանատվության միջոցներ, նշված ոլորտներում իրականացնելով ռիսկերի կառավարում, ձեռնարկելով կանխարգելիչ միջոցառումներ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ
Եվրոպա
Հետագա գլոբալ հակամարտությունները բացառելու համար 1919 թվականի Փարիզի խաղաղության վեհաժողովում ստեղծվեց Ազգերի լիգան։ Կազմակերպության հիմնական նպատակն էր թույլ չտալ գլոբալ հակամարտության կրկնությունը։
Ադոլֆ Հիտլերը 1923 թվականի անհաջող հեղաշրջման փորձից հետո դարձավ Գերմանիայի կանցլեր 1933 թվականին։ Նա կազմալուծեց ժողովրդավարությունը և ստեղծեց ծայրահեղական շարժում և սկսեց զանագվածայնորեն զինել երկիրը։ Այս ժամանակ քաղաքագետները կանխատեսեցին որ նոր գլոբալ պատերազմն անխուսափելի է Մինչդեռ Ֆրանսիան իր դաշինքը պահպանելու համար թույլատրեց Իտալիային ներխուժել Եթովպիա, որը Իտալիան դարձրեց իր գաղութը։ Իրավիճակը վատթարացավ 1935 թվականի սկզբներին, երբ Սաարը վերադարձվեց Գերմանիային և Հիտլերը հրաժարվեց Վերսալի պայմանագրից և հրաժարվեց վճարել ռազմատուգանքը։
Իտալիայի ներխուժում Եթովպիա (1935)
Երկրորդ Եթովպա-իտալական պատերազմը գաղութատիրական պատերազմ էր, որն սկսվեց 1935 թվականի հոկտեմբերին և ավարտվեց 1936 թվականի մայիսին։ Պատերազմը սկսվեց իտալացիների ներխուժմամբ Եթովպական կայսրություն, որը տեղի ունեցավ Իտալական Սոմալիից և Էրիթրեայից ։ Պատերազմի արդյունքում օկուպացվեց Եթովպիան և այն բռնակցվեց նոր ստեղծված Իտալական Արևելյան Աֆրիկա գաղութին (Africa Orientale Italiana), բացի այդ այն ցույց տվեց Ազգերի Լիգայի թուլությունը խաղաղության ամրապնդման գործնթացում։ Իտալիան և Եթովպիան համարվում էին Ազգերի Լիգայի անդամ, սակայն Լիգան ոչինչ չարեց պատերազմը չթույլատրելու համար։ Գերմանիան միակ եվրոպական տերությունն էր, որը բացեիբաց սատարեց ներխուժումը։ Իտալիան ի պատասխան սատարեց Գերմանիային Ավստրիայի կլանման հարցում։
Բենավենտե (քաղաք)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ
Եվրոպական օկուպացիաներ և համաձայնագրեր
Իրավիճակը դարձավ ճգնաժամային օգոստոսի վերջին, երբ Գերմանիան մոբիլիզացրեց իր զորքերը Լեհաստանի սահմանին։ Օգոստոսի 23-ին երբ եռակողմ քննարկումները Ֆրանսիա, Բրիտանիա և ԽՍՀՄ դաշինքի ձևավորման հարցում մտան փակուղի, ԽՍՀՄ-ը ստորագրեց չհարձակման պայմանագիր Գերմանիայի հետ։ Այս պայմանագիրը ուներ գաղտնի դրույթ, որով սահմանված էր Գերմանիայի և ԽՍՀՄ-ի ազդեցության տիրույթները (արևմտյան Լեյաստանը և Լիտվանի Գերմանիայի, արևելյան Լեհաստանը, Ֆինլանդիան, Էստոնիան, Լատվիան և Բեսարաբիան ԽՍՀՄ-ի) և բարձրացավ Լեհաստանի հետագա ինքնիշխանության հարցը։ Պակտը չեզոքացրեց ԽՍՀՄ դեմ լինելը Լեհաստանի դեմ գործողությունների դեմ և Գերմանիան ստիպված չէր լինի կռվել երկու ճակատով, ինչպես Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Դրանից անմիջապես հետո Հիտլերը հրամայեց հարձակումը սկսել օգոստոսի 26-ին, սակայն իմանալով իմանալով որ Բրիտանիան փոխօգնության պայմանագիր է կնքել Լեհաստանի հետ և Իտալիան որոշել է մնալ չեզոք, որոշեց հետաձգել հարձակումը ։
Միջերկրական ծով (1940–41)
1940 թվականի դեկտեմբերին Բրիտանական կայսրության զորքերը սկսեցին հակահարձակում ընդդեմ իտալական զորքերի Եգիպտոսում և իտալական Արևելյան Աֆրիկայում։ Հարձակումները մեծ հաջողություն ունեցան և 1941 թվականի փետրվարի դրությամբ Իտալիան կորցրեց վերահսկողությունը Լիբիայում և մեծ թվով իտալացի զինվորներ գերի ընկան։ Իտալական նավատորմը նույնպես նշանակալի պարտություններ կրեց։ Բրիտանական նավատորմը շարքից հանեց երեք իտալական ռազմանավ Տարանտոյի ճակատամարտում և չեզոքացրեց ևս մի քանի ռազմանավ Կապե Մատապանի ճակատամարտում
Առանցքի հարձակում Խորհրդային Միության վրա (1941)
Երբ իրավիճակը Եվրոպայում և Ասիայում համեմատաբար խաղաղվեց, Գերմանիան, Ճապոնիան և ԽՍՀՄ-ը սկսեցին նախապատրաստվել հետագա գործողություններին։ ԽՍՀՄ-ը զգուշանում էր Գերմանիայի հետ հարաբերությունների խզմամբ, իսկ Ճապոնիան նախատեսում էր օգտվել Եվրոպական պատերազմից և նվաճեր ռեսուրսրներով հարուստ եվրոպական տիրույթները Հարավային Ասիայում, այդ պատճառով երկու երկրները 1941 թվականին կնքեցին Խորհրդա-ճապոնական չեզոքության պակտը։ Միևնույն ընթացքում Գերմանիան արագորեն նախապատրաստվում էր ԽՍՀՄ-ի վրա հարձակմանը և ուժեր էր կենտրոնացնում ԽՍՀՄ-ի սահմանին։
Պատերազմի բռնկում Խաղաղ օվկիանոսում (1941)
Ճապոնացիների սադրիչ Մուկդենի պատահարից հետո 1931 թվականին, ճապոնացիները խորտակեցին ԱՄՆ Պանայ ռազմանավը 1937 թվականին և 1937-38 թվականներին իրականացրեցին Նանկինի կոտորածը, ինչի արդյունքում ճապոնա-ամերիկյան հարաբերությունները վատացան։ 1939 թվականին ԱՄՆ-ը հայտնեց Ճապոնիային, որ չի կարող երկարացնել առևտրային պայմանագիրը և ամերիկյան հասարակությունը ընդդիմանում է Ճապոնիայի ընդաձակմանը, ինչի արդյունքում ներմուծվեցին մի շարք տնտեսական պատժամիջոցներ, որով ԱՄՆ-ը արգելեց քիմիական նյութերի, հանքանյութերի արտահանումը Ճապոնիա և մեծացրեց տնտեսական ճնշումները ճապոնական ռեժիմի վրա ։ 1939 թվականին Ճապոնիան իրականացրեց առաջին գրոհը Չանշայի վրա, որը կարևոր մարտավարական քաղաք էր Չինաստանում, սակայն այն ետ մղվեց սեպտեմբերի վերջին։ Չնայած երկու կողմերի մի շարք գրոհների, Չինաստանի և Ճապոնիայի միջև պատերազմը հիմնականում սառեցվեց 1940 թվականին։ Որպեսզի մեծացնի ճնշումը Չինաստանի վրա՝ մատակարարման ուղիները փակելու միջոցով և ճապոնական զորքերի ավելի լավ դիրքեր գրավելու համար, Ճապոնիան պատերազմ սկսեց Արևմտյան տերությունների դեմ և 1940 թվականին ներխուժեց և օկուպացրեց հուսիսային Հնդկաչինը։
Հրեական հարցի վերջնական լուծում
1941 թ. հոկտեմբերին սկսվեց հրեաների տարհանումը Գերմանիայից Լեհաստանի, Բալթյան երկրների և Բելառուսիայի գետոներ։
Լոձ քաղաքի գետոյում պահվում էին մինչև 160 000 հրեաներ։ Այս գետոն ոչնչացվեց աստիճանաբար. տարհանման առաջին ալիքը դեպի Հելմնո իրականացվեց 1942 թ. հունար-մայիս ամիսներին (Լոդզի և Կալիշկսյան շրջանի գավառական քաղաքների 55 հազար հրեաներ), այնուհետև տարհանումների հաջորդ ալիքները Հելմնո և այլ ճամբարներ, իսկ 1944 թ. սեպտեմբերի 1-ին այն վերջնականապես լուծարվեց։
Լյուբլյանայի հրեական բնակչությունը ուղարկվեց Բելժեցի ոչնչացման ճամբար։ 1942 թ. մարտի 17-ապրիլի 14-ը ընկած ժամանակահատվածում մահվան ուղարկվեցին 37 հազար հրեաներ, իսկ չորս հազար հրեաներ, ովքեր չէին ուղարկվել, կենտրոնացվեցին Մայդան-Թաթարական գետոյում։ 1942 թ. մարտին Բելժեց քաղաք տեղափոխվեցին Լյուբլյանայի բոլոր հրեաները։ 1942 թ. մարտին Լվովից Բելժեց ուղարկվեցին մոտ 15 հազար հրեաներ, իսկ օգոստոսին՝ ևս 50 հազար։
Թեհրանի խորհրդաժողով
Չերչիլին շատ էր մտահոգում նաև Թուրքիայի ճակատագիրը։ Նա փորձում էր Ստալինից Թուրքիայի նկատմամբ ագրեսիվ քայլեր չձեռնարկելու խոստում կորզել։ Ստալինը կարող էր նման քայլ անել՝ որպես պատրվակ օգտագործելով ԽՍՀՄ-ի անվտանգության ապահովումը և նկատի առնելով Թուրքիայի գերմանամետ քաղաքականությունը։ Չերչիլը ձգտում էր Թուրքիային զերծ պահել ԽՍՀՄ-ի վրեժխնդրությունից և պահպանել այն իբրև պատնեշ՝ դեպի Մերձավոր Արևելք և Միջերկրական ծով ռուսների առաջխաղացման դեմ։ Այդտեղով էր անցնում Բրիտանական կայսրությունը մայր երկրին կապող զարկերակը։ Ըստ էության, Անգլիան փորձում էր կանխել դեպքերի այնպիսի զարգացումը, որը կարող էր տանել դեպի Հայկական հարցի ամբողջական կամ մասնակի լուծում։
Պոտսդամի խորհրդաժողով
Մասնակիցները համաձայնության եկան Լեհաստանի նոր սահմանների խնդրի շուրջը՝ նրան հանձնելով նախկինում Գերմանիայի տիրապետության տակ գտնվող որոշ տարածքներ։ Խորհրդային Միությանը հանձնվեց Քյոնիգսբերգը (այժմ՝ Կալինինգրադ)։
Պարտիզանական շարժման շարքերում
Հայրենական մեծ պատերազմում ֆաշիզմի դեմ տարած հաղթանակի գործում իրենց արժանի ավանդը ներդրեցին նաև թշնամու թիկունքում մարտնչող տասնյակ հազարավոր պարտիզաններ, որոնց թվում քիչ չէին հայ ժողովրդի զավակները։ Այսպես, միայն Ուկրաինայում և Բելառուսում մարտնչել են ավելի քան 2000, Ղրիմում և Հյուսիսային Կովկասում՝ 500, Մերձբալթիկայում, Լենինգրադի (այժմ՝ Սանկտ Պետերբուրգ) և Կալինինի մարզերում՝ 200, Ֆրանսիայում՝ 1200, Հունաստանում ավելի քան 1000, Հոլանդիայում շուրջ 800 հայ պարտիզաններ։
Գոյություն ունեին պարտիզանական մի շարք ջոկատներ, նույնիսկ գունդ, որոնք կազմավորված էին առավելապես հայերից։ Այսպես, օրինակ՝ Ուկրաինայում գերմանական զորքերի դեմ մարտնչել է 100 հոգուց բաղկացած «Հաղթանակ» ջոկատը՝ Սերգեյ Հարությունյանի հրամանատարությամբ, և 250 հայերից բաղկացած «Անաստաս Միկոյանի անվան ջոկատը»՝ Արամայիս Հովսեփյանի հրամանատարությամբ։ 80 հայերից էր բաղկացած Լենինգրադի և Կալինինի մարզերում գործող պարտիզանական 41-րդ ջոկատը՝ Արտեմ Սաղումյանի գլխավորությամբ։ Ղրիմում է մարտնչել 10-րդ պարտիզանական ջոկատը՝ Արամ Տերյանի, Կրասնոդարի երկրամասի Արմյանսկի շրջանի «Ստեփան Շահումյանի անվան ջոկատը»՝ Անդրանիկ Մալխասյանի հրամանատարությամբ։
Մագդին
Մագդին (Магдин), ավան Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Օվրուչի շրջանում։
Կակաչների դաշտ (նկար, Մոնե)
«Կակաչների դաշտ» (Champ de coquelicots), ֆրանսիացի գեղանկարիչ, ֆրանսիական իմպրեսիոնիզմի հիմնադիրներից և ամենակարկառուն ներկայացուցիչներից Կլոդ Մոնեի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1890 թվականին ։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 60,5 × 92 սմ ։
Պատմություն
«Կակաչների դաշտ» ստեղծագործությունը հեղինակը նկարել է Ժիվերնիում՝ մոտավորապես 1890 թվականին. Մոնեն այդտեղ էր ապրում սկսած 1883 թվականից։
Ձյունանուշիկ (մուլտֆիլմ, 2006)
Ձյունանուշիկը (Снегурочка), 2006 թվականին ըստ Ալեքսանդր Օստրովսկու համանուն պիեսի նկարահանված ռուսական տիկնիկային մուլտֆիլմ։ Ռեժիսոր Մարիա Մուատը մուլտֆիլմը ստեղծել է «Անիմոս» ստուդիայում, «Ռուսական դասական երկերը` երեխաներին» ծրագրի շրջանակներում։
Կուլիշ (գյուղ, Չունսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1912 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Իրկուտսկի մարզի Չունսկի շրջանի բնակավայրեր
Վիլմարս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
113
Մահեր
Կատեգորիա:113 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Տրիտրիվա
Նախապաշարմունքներ
Լիճը սրբազան է, և արգելվում է դրանում լողալ այն մարդկանց, ովքեր խոզի միս են ուտում։ Արգելքը ոչ մի կապ չունի իսլամի հետ, այս հնագույն սահմանափակումը գոյություն է ունեցել նախաիսլամական ժամանակներից։
(2504) Գավիոլա
(2504) Գավիոլա (Gaviola), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1967 թվականի մայիսի 6-ին Կառլոս Սեսկոյի և Առնոլդ Կլեմոլայի կողմից Էլ Լիոնսիտոյում ։
114
Մահեր
Կատեգորիա:114 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Բաշկի (գյուղ, Դեմիդովսկի շրջան)
Բաշկի (Башки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն
Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն (FIFA World Cup), նաև Մունդիալ (Copa Mundial de Fútbol-ից), ֆուտբոլի միջազգային առաջնություն։ Անցկացվում է 4 տարին 1 անգամ։ Առաջին անգամ անցկացվել է 1930 թվականին։ 1942 և 1946 թթ․ աշխարհի առաջնություն չի անցկացվել Երկրորդ Աշխարհամարտի պատճառով։ Մինչև այժմ անցկացվել է աշխարհի առաջնության 20 խաղարկություն, որոնց ընթացքում հինգ անգամ ֆուտբոլի աշխարհի չեմպիոն են ճանաչվել Բրազիլիայի (1958, 1962, 1970, 1994, 2002), չորսական անգամ՝ Գերմանիայի (1954, 1974, 1990, 2014) և Իտալիայի (1934, 1938, 1982, 2006), երեքական անգամ Արգենտինայի (1978, 1986, 2022), երկուական անգամ՝ Ուրուգվայի (1930, 1950), և Ֆրանսիայի (1998, 2018), մեկական անգամ՝ Անգլիայի (1966) և Իսպանիայի (2010) ազգային հավաքականները։ Աշխարհի գործող չեմպիոն է հանդիսանում Արգենտինայի հավաքականը։