cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հաղթանակ
Հաղթանակի տոնակատարություններ և հուշարձաններ
Տարբեր երկրներ և ազգեր տոնում են իրենց պատմության էական, հիշարժան հաղթանակները՝ անմիջապես հաղթանակից հետո, յուրաքանչյուր տարի կամ էլ որոշակի տարելիցների՝ կախված հաղթանակի կարևորությունից։ Ասորեստանի և ուրարտական թագավորները բազմաթիվ հաղթական սեպագիր արձանագրություններ և բարձրաքանդակներ են թողել, որտեղ նրանք շնորհակալություն էին հայտնում աստվածներին հաղթանակի համար, պատկերել կամ նշել իրենց հաղթանակները, ռազմավարի քանակը ։ Հռոմեական հանրապետությունը և կայսրությունը հաղթանակները տոնում էին հաղթական արարողություններով։ Կարևոր հաղթանակ տարած զորավարի մուտքը Հռոմ կոչվում էր տրիումֆ՝ հաղթերթ, որը ընթանում էր Մարսյան դաշտից մինչև Կապիտոլիումի Յուպիտերի տաճար։ Երթի առջևից գնում էին ծերակույտն ու պաշտոնյաները, այնուհետև՝ դափնեպսակով և Յուպիտերի հատկանիշներով զարդարված զորավարը՝ չորս սպիտակ ձի լծած կառքով, շրջապատված երաժիշտներով ու երգիչներով, ապա՝ հաղթանակած զորքը։ Հաղթանակների առիթով հուշարձաններ էին կանգնեցնում, ինչպիսիք էին հաղթանակի սյունները և հաղթական կամարները։ Առաջին հաղթական կամարները սկսել են կառուցել դեռ հին հռոմեացիները և ավանդույթը տարածվեց բազմաթիվ ժողովուրդների շրջանում ։
Անուններ
Հաղթանակին վերաբերող անուններ օգտագործում են տարբեր ազգեր։ Հայերենում օգտագործվում են արրական՝ Հաղթանակ և իգական Հաղթուհի անունները ։ Հայերենում օգտագործում են աշխարհով մեկ տարածված, հռոմեական հաղթանակի Վիկտորիա աստվածու անունից ծագած անվան իգական՝ Վիկտորյա և արրական՝ Վիկտոր հայերեն տարբերակները ։
Այկա
Պատմություն
2010թ․-ի հոկտեմբերի 4-ին Այկայի «Ajka Timfoldgyar» ալյումինի օքսիդի արտադրամասում տեղի ունեցավ վթար` պայթեց կարմիր (բոքսիտային) շլամի ամբարը։ Ամբարից թափվեց մոտ 1 միլիոն խորանարդ մետր թունավոր նյութ։ Թունավոր թափոնների հոսքերը տարածվեցին 40 քառակուսի կիլոմետրի վրա՝ ծածկելով Այկայի փողոցները, տները և մի քանի մոտակա բնակավայրեր ։
Շան (Էնայի գավառ)
Շան (Champs), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Վիկ սյուր Էն կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Լան։
Սյոր Էուրդալ
Բնակչություն
Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Սյոր Էուրդալ կոմունայում բնակվում է 3176 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում նվազում է գրանցել ։
Էլեկտրաթույլ փոխազդեցություն
Տարրական մասնիկների միջև թույլ և էլեկտրամագնիսական փոխազդեցությունների միավորման մեջ ունեցած ներդրման համար Շելդոն Գլեշոուն, Աբդուս Սալամը և Սթիվեն Վայնբերգը 1979 թվականին ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ ստացան ։Էլեկտրաթույլ փոխազդեցության գոյությունը փորձնականորեն հաստատվեց երկու փուլով, որոնցից առաջինը սկսվեց նեյտրինային ցրումներում չեզոք հոսանքի հայտնաբերումով Գարգամել բշտիկային խցիկով փորձերում, 1973 թվականին, իսկ երկրորդը՝ 1983 թվականին UA1 և UA2 փորձերով, որոնց արդյունքում հայտնաբերվեցին W և Z տրամաչափային բոզոնները պրատոն-հակապրոտոնային բախումներով պրոտոնային սուպերսինքրոտոնում։ 1999 թվականին Ջերարդ Հուֆթը և Մարտինուս Վելտմանը Նոբելյան մրցանակ ստացան՝ ցույց տալու համար, որ էլեկտրաթույլ փոխազդեցությունը վերանորմավորվում է։
Unity Technologies
Պատմություն
2012 թվականի ապրիլին Unity-ին ուներ ավելի քան 1 միլլիոն գրանցված մշակողներ, որոնցից 300 000-ը օգտագործում էին Unity-ին իրենց ամեն ամսյանախագծերում։ 2015 թվականի ապրիլին գրանցված օգտատերերի թիվը հասավ 4,5 միլլիոնի, որոնցիցն 1 միլլիոնը համարվում էին ավտիվ օգտատերեր։ Բջջային խաղերի մշակողների 47%-ը օգտագործում էր Unity։
Լյուսիեն Բոնապարտ
Նապոլեոն Բոնապարտի փոքր եղբայրը։
Քաղաքականություն
Լյուսիենն աչքի էր ընկնում իր գերատեսչությունն անփույթ վարելով և կասկածելի ազնվությամբ, այդ պատճառով էլ Նապոլեոնը եղբորն ազատել է իր պարտականություններից և ուղարկել պատվավոր աքսորի՝ նշանակելով Իսպանիայի դեսպան։ Մադրիդում նրան հաջողվել է շահել Կառլ IV-ի համակրանքը և հասնել Պորտուգալիայի դեմ Իսպանիայի ու Ֆրանսիայի միջև դաշինք կնքելուն։ 1802 թվականին՝ դիվանագիտական մի քանի անհաջող քայլերից հետո, նա վերադարձել է Փարիզ և հարուստ ռանտյեի կյանք վարել։
Շուի (Էնայի գավառ)
Տնտեսություն
2010 թվականին համայնքի 268 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 200-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 68-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 74,6%, 1999 թվականին եղել է 71,7%)։ 200 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 176-ը (103 տղամարդ և 73 կին), գործազուրկ էին 24 մարդ (10 տղամարդ և 14 կին)։ 68 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 22-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 16-ը՝ թոշակառուներ, 30-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով ։
Ադամովկա (գյուղ, Սլավյանսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Ադամովկա գյուղում բնակվում էր 221 մարդ։
Մուբարիզ Թաղիև
Մուբարիզ Հուսեյն օղլու Թաղիև (Mübariz Hüseyn oğlu Tağıyev, ), Ադրբեջանցի երգիչ, Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական արտիստ (2006) :
Ջորջ Վելա
Լեյբորիստների կուսակցություն
Վելան ընդունվել է Լեյբորիստների կուսակցություն և 1976 թվականին սկսել խորհրդարանական գործունեությունը։ Այնուհետև՝ 1978 թվականի հունվարին և 1981, 1992, 1996, 1998, 2003, 2008, 2013 թվականների համընդհանուր ընտրությունների ժամանակ, նա ընտրվել է կառավարության անդամ։ Որպես կառավարության անդամ՝ նա ներկայացրել է 3-րդ ու 5-րդ շրջանները ։
Ստեփան Իսահակյան
Կենսագրություն
Լենինգրադի կրկեսում Իսահակյանը երեխաների համար նախատեսված «Բժիշկ Այբոլիտ» մնջախաղում խաղում էր գլխավոր դերը։ 1990 թվականին նա իր ատրակցիոնը փոխանցեց Ա․ Գարագինյանին։ 1991 թվականին ստեղծեց նոր համար՝ կենդանիների նոր խմբով՝ 2 շիմպանզե և օրանգուտան, ովքեր կենդանավարժի հետ հումորային տարբեր ներկայացումներ էին բեմադրում։
Իսահակյանը հեռացել է կրկեսից 1994 թվականին։ Ապրում էր Մոսկվայում։
Դասըիթ Գյոլ
Դասըիթ-Գյոլ, լճակ Հայկական լեռնաշխարհում, Բայազետի գոգոավորությունում, Սարա-Գյոլ լճակից 2 կմ հյուսիս, գեղատեսիլ վայրում։ Վերջինիս հետ միացած ե գետակով։ Լիճը արևելյան մասից ընդունում է մի գետակ ։
Հեթանոսություն
Անվան ծագումնաբանություն
Հայոց լեզվում հեթանոս անվան ծագումնաբանությունն ուղղակի կապ ունի հունարենի հետ, որի արմատն է հանդիսանում հունարեն εθνοί (էթնոս) բառը. հայերեն կթարգմանվի, որպես ազգային։ Այն, ըստ էության, արտահայտում է հենց այդ կրոնափիլիսոփայության տարածման բնույթը։ Նույն իմաստաբանական բնույթը ունի նախ ռուսերեն Язычество (Յազիչեստվո) ինքնանվանումը, որը ծագում է հին սլավորնական языкъ (յազիկ) բառից. բառացիորեն թարգմանաբար նշանակում է՝ ազգ, ցեղ։
Սերգեյ Կարապետյան (դուդուկահար)
Սերգեյ Կարապետյան (Սերյոժա Իշխանի Կարապետյան, Լալիկ), հայ դուդուկահար, ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1989)։
Քրիսթոֆեր Նագել Յանսոն
Կենսագրություն և կարիերա
Երկար տարիներ Քրիսթոֆեր Նագել Յանսոնը ղեկավարել է բարձրագույն ազգային դպրոցը, որտեղ կրթություն էին ստանում երիտասարդ գյուղացի տղաներն ու աղջիկները։
(274301) Վիքիպեդիա
Ուղեծրային բնութագրեր
Վիքիպեդիան պտտվում է աստերոիդների հիմնական գոտու միջին մասում 2,382 միջին հեռավորության վրա (356,3 մլն կմ) արեգակից։ Նրա ուղեծիրն ունի 0,1455 փոքր էքսցենտրիկություն և 6,732° թեքություն։ Վիքիպեդիայի առավելագույն հեռավորությունը արեգակից 2,728 է (408,2 մլն կմ), նվազագույնը՝ 2,035 (304,5 միլիոն կմ)։
Հելոուինի տորթ
Հելոուինի տորթ, հրուշակ որը պատրաստվում է Հելոուինի զարդարանքներով և խորհրդանիշներով։ Այն կարող է պատրաստվել Հելոուինի ավանդական գույներով՝ սև և նարնջագույն, և կարող է զարդարվել տարբեր ձևերով։ Համարվում է ընտանիքում Հելոուին նշելու պարտադիր զարդարանքներից մեկը։
Երեքնուկ դաշտային
Երեքնուկ դաշտային (նապսատակառան, նապաստակաոտն), (Trifolium arvense), երեքնուկների ցեղի, ընդավորների ընտանիքի, թիթեռնածաղկավորների ենթաընտանիքն պատկանող բույս։
Տարածում
Երեքնուկ դաշտայինը տարածված է Եվրոպայում և Արևմտյան Սիբիրում: Աճում է չոր թավուտներում, վարելահողերում, անտառահատման տեղերում, անտառեզրերին և ճամփեզրերին։
Նինա Ռոդրիգիս (Մարանիան)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մարանիան նահանգի բնակավայրեր
Անդրեևկա (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)
Անդրեևկա (Андріївка), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Սլավյանսկիում։
Լևոն Իսեցկի
Կենսագրություն
1915 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի երաժշտական ուսումնարանը, աշխատել օպերային թատրոնում։ 1924 թվականին Հայկանուշ Դանիելյանի և Շարա Տալյանի հետ մասնակցել է Լենինականի օպերային խմբի գործունեությանը։ 1926-1928 թվականներին կատարելագործվել է Միլանում, ելույթներ ունեցել Հոլանդիայի և Իտալիայի քաղաքներում։ 1928 թվականից աշխատել է Սարատովի, 1930 թվականից՝ Սվերդլովսկի, 1931 թվականից՝ Թբիլիսիի օպերային թատրոններում։ Վրացական ազգային օպերաների մի շարք գլխավոր դեր երգերի առաջին կատարողն է՝ Աբիո, Ցանգալա (Փալիաշվիլու «Աբեսալոմ և էթերի», «Դաիսի»), Գեորգի (Մ. Բալանչիվաձեի «Խարդախ Դարեջան»)։ Իսեցկին օժտված էր զորեղ և հյութեղ ձայնով, արտիստական հմայքով։ 1933 թվականից աշխատել է Երևանի (միաժամանակ Թբիլիսիի) օպերային թատրոնում, առաջին ներկայացման մեջ (Սպենդիարյանի «Ալմաստ») կերտել Նադիր շահի, այնուհետև Դոն Բազիլիոյի (Ռոսինիի «Սևիլյան սափրիչ», 1933), Մեֆիստոֆելի (Գունոյի «Ֆաուստ», 1933), Կոնչակի (Ա. Բորոդինի «Իշխան Իգոր», 1935), Գրեմինի (Պյոտր Չայկովսկու «Եվգենի Օնեգին», 1937), Ջրաղացպանի (Դորգոմիժսկու «Ջրահարս», 1938) և այլ կերպարներ։
Լևոն Իշտոյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Արարատի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Խորհրդային ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալակիրներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ
Յանսի Բաթլեր
Գործունեություն
Բաթլերը առաջին ֆիլմերն են՝ «Մանը և ավտոմեքենան» (1992) և «Վայրի ափ» (1993) կարճամետրաժ ֆիլմերը ։ 1993 թվականի «Ծանր թիրախ» ֆիլմում խաղացած դերը նրան ճանաչելիություն է բերել, որից հետո նա նկարահանվել է «Ափամերձ տարածք» չհաջոված ֆիլմում։ Այդ ամենից հետո նա վերադարձավ հեռուստատեսություն՝ Սթիվեն Բոչկոյի «Հարավային Բրուքլին» սերիալ ։ Այն նույնպես փակվեց մեկ տարի հետո։
«Վհուկի շեղբը» սերիալից հետո Բաթլերը տառապում էր թմրամոլությամբ և ալկոհոլային կախվածությամբ, որի հետևանքով հաճախ հայտնվել էր մեղադրյալի աթոռին։ 2007 թվականից նա ձերբակալված է անսթափ մեքենա վարելու պատճառով ։
Աբրահամ Աստապատցի (18-րդ դարի վերջ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մատենագիրներ Կատեգորիա:Աստապատ գյուղում ծնվածներ
Իսլանդացիներ
Իսլանդացիներ, ազգ, Իսլանդիայի հիմնական բնակչությունը (մոտ 389 հազար, 1970 )։ Ապրում են նաև Կանադայում և ԱՄՆ-ում։ Խոսում են իսլանդերեն։ Հավատացյալ իսլանդացիները բողոքականներ են (լյութերականներ)։ Իսլանդացիները 9-10 դարեր Սկանդինավյան թերակղզուց, հատկապես Նորվեգիայից, վերաբնակեցվածների հետնորդներն են։ Որպես ազգություն կազմավորվել են 11—13 դարերում։ Հիմնական զբաղմունքը ձկնորսությունն է, ձկնամշակությունը և գյուղատնտեսությունը։
Շիվր Վալ
Շիվր Վալ (Chivres-Val), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Ֆեր ան Տարդենուա կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Սուասոն։
Բոգորոդիչնոե
Բոգորոդիչնոե (Богородичне), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Սլավյանսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Բոգորոդիչնոե գյուղում բնակվում էր 794 մարդ։
Black Hole Sun
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երգեր ինքնասպանության մասին
Ռուսական աշխարհագրական ընկերություն
Պատմություն
Գոյության առաջին տարիներից ընկերությունը կազմակերպել է արշավախմբային ուսումնասիրություններ։ «Տեղեկագիր Աշխարհագրական ընկերության» աշխատությունների լույս ընծայումով (1846) սկիզբ դրվեց Ռուսաստանում աշխարհագրական գրականության հրատարակմանը, կազմվեց Ռուսական կայսրության աշխարհագրական-վիճակագրական առաջին բառարանը։ Պյոտր Սեմյոնով-Տյան-Շանսկու, Նիկոլայ Պրժևալսկու, Նիկոլայ Միկլուխո-Մակլայյի, Պյոտր Կրոպոտկինի, Միխայիլ Պևցովի, Պյոտր Կոզլովի, Գրիգորի Գրում-Գրժիմայլոյի, Գրիգորի և Ալեքսանդրա Պոտանին ամուսինների, Յան Չերսկու, Նիկոլայ Կնիպովիչի, Վլադիմիր Օբրուչևի, Լև Բերգի և ուրիշների ուսումնասիրություններն ու հայտնագործությունները Միջին և Կենտրոնական Ասիայում, Հյուսիսային Ուրալում, Կովկասում, Սիբիրում, Հեռավոր Արևելքում, Իրանում, Մոնղոլիայում, Նոր Գվինեայում և Հնդկաստանում, կազմակերպվել են ընկերության նախաձեռնությամբ։
Սոյայի սոուս
Մյանմա
Բիրմայում (Մյանմա) արտադրում են շատ սոյաներ։ Խմորված սոյայի ծիլերը (սե-տո-ֆու)՝ Մյանմայի սովորական ուտեստը, ավելի կծու է, քան հարևան երկրների նմանօրինակ ուտեստները։ Բիրմայում սոյայի սոուսի արտադրության առաջին հիշատակումները վերագրվում են IX-X դարերին, այնտեղ գովաբանվում էր պե նան բյար յաի-ն (բիրմ. ပဲငံပြာရည်, «լոբով ձկնային սոուս»)։ Սոուսի արտադրությունը իր գագաթնակետին հասավ XVIII դարի սկզբին Կոնբաուն դինաստիայի օրոք։ Թանձր սոուսը կոչվում է «կյա նյո» (բիրմ. ကြာညို့, չինական ցզյանյուից)։
Բրոնզի դար
Բրոնզի դար, մարդկության պատմության ժամանակաշրջան, երբ որպես արտադրության հիմնական գործիքների և զենքերի ու զարդերի պատրաստման նյութ գլխավորապես օգտագործվել է բրոնզը, որը պայմանավորված էր պղնձի և անագի մշակման եղանակների կատարելագործմամբ։ Մարդկային հասարակության պատմության այդ փուլի սկզբում երկու մետաղների՝ պղնձի և անագի միաձուլումից ստեղծվում է նոր համաձուլվածքային մետաղ՝ բրոնզը։
Մինա Ահադի
Կենսագրություն
2007 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Մեծ Բրիտանիայի ազգային աշխարհիկ ընկերությունը Մինա Ահադիին շնորհել է «Տարվա սեկուլյարիստ» («Տարվա աշխարհիկ անձ») մրցանակ ։
Բրոնզի դար
Միջին բրոնզի դարը Հայքում
Միջին բրոնզի դարը Հայքում ընդգրկում է տարածման միևնույն սահմանները։ Հայկական լեռնաշխարհի և հարևան Հարավային Կովկասի միջին բրոնզի դարի մշակույթը թվագրվում է մ․ թ․ ա․ II հազարամյակի 1-ին կեսով։ Միջին բրոնզի դարում հասարակական կյանքում նոր տեղաշարժեր են եղել։ Իրենց պետականությունն են ստեղծել Հայկական լեռնաշխարհի հարևան խեթերը, խուրրիները, միտանիները։ Հայկական լեռնաշխարհի հյուսիս–արևմուտքում և հարավային շրջաններում սոցիալական ներհակությունները ավելի են խորացել։ Վաղ դինաստիական իշխանության ժամանակաշրջան է սկսվել նաև Հայասա–Ազզի երկրում։ Գույքային անհավասարության հետևանքով ստեղծվել է կայուն վերնախավ, քաղաքական, տնտեսական և մշակութային սերտ կապեր են հաստատվել Հին Արևելքի երկրների հետ։ Զգալիորեն աշխուժացել են երկրագործությունն ու անասնապահությունը։ Շնորհիվ ոռոգման աշխատանքների, մշակելի հողատարածությունների աճի և երկրագործական աշխատանքներում խոշոր եղջերավոր անասունների ավելի լայն օգտագործման, Հայկական լեռնաշխարհի տարբեր մասերում համեմատաբար բարձր մակարդակի է հասել հացահատիկային, բանջարաբոստանային և այգեգործական մշակաբույսերի՝ կուլտուրաների մշակումը։ Մ․ թ․ ա․ II հազարամյակում Հին Արևելքում պղնձի պաշարներով, հանքերի մշակմամբ և արտահանմամբ հատկապես աչքի է ընկել Հայքի հարավային մասում գտնվող Ջուլամերկը (պատմական Մուսասիր), անագի պաշարներով ամենահարուստը եղել են Սասունի լեռները, կապարի, պղնձի, երկաթի հանքերով՝ Ռշտունյաց լեռները։ Արղանայի հանքավայրերը, որտեղ հայտնաբերվել են հանքանյութի մշակման բազմաթիվ հետքեր և խարամի մնացորդներ, մ․ թ․ ա․ II հազարամյակի սկզբին խեթական պետության համար եղել են պղնձի միակ աղբյուրը։ Պղնձա–մկնդեղային բրոնզի կողքին դեռևս մ․ թ․ ա․ III հազարամյակի վերջում երևան են եկել պղնձա–անագային համաձուլվածքները։ Միջին բրոնզի դարում նիզակի, կարճասայր խողովակակոթառ գեղարդների (Լճաշեն, Կարմիր վանք) և կոթառով դաշույնաշեղբերի կողքին լայն տարածում են գտել մարտական սակրերի տարատեսակները, որոնք ընդհանուր աղերսներ ունեն Միջագետքի, Անատոլիայի, Պարսկական Թալիշի հուշարձաններից հայտնաբերվածների հետ։ Հայքում գտնված բրոնզե սուսերների (Լեռնավան, Ձորագյուղ) նմանները հանդիպում են Կրետե–Միկենյան մշակութային կենտրոններում։ Զարգացել են նաև ոսկերչությունն ու արծաթագործությունը։ Երևան են եկել դրվագված և հատիկավոր ու ցանցկեն զարդանախշերով պատված թանկարժեք իրեր։ Հատկապես ուշագրավ են Վանաձորի հարուստ դամբարանաբլուրում հայտնաբերված ոսկե առյուծազարդ և արծաթե թասերը, ոսկե և արծաթե երեսպատման թիթեղիկները, ոսկե ուլունքները, Օձունում հայտնաբերված ոսկե շրջանաձև մեդալիոնը, Խաչենագետի (Արցախ) դամբարանաբլուրում հայտնաբերված ոսկե զարդանկարված խողովակիկները։ Զարգացման նոր փուլ է ապրել նաև խեցեգործությունը։ Փոխանցվող բազմաթիվ զարդամոտիվների կողքին երևան են եկել նաև խեցեղենի նոր ձևեր և կատարման տարատեսակ եղանակներով հարուստ զարդանախշեր ։
Իգո (երգիչ)
Ստեղծագործություններ
2012 թվականի հունիսին Լատվիայում, լեփ-լեցուն դահլիճներում կայացան նրա հոբելյանական համերգները, որոնց մասնակցում էին նաև երգահաններ Ռայմոնդ Պաուլսը, Զիգմար Լիեպինշը, Յանիս Ստրազդսը, օպերային երգչուհի Էվիա Մարտինսոնեն, երգիչներ Զիգֆրիդ Մուկտուպավելսը, Անդրիս Էրգլիսը, Արտիս Դվարիոնասը, Լայմա Յանսոնեն, սաքսոֆոնահար Զինտիս Ժվարտսը, Remix երաժշտախումբը և այլք, ինչպես նաև Վիձեմի կամերային նվագախումբը՝ Անդրիս Վեյսմանիսի նվագավարությամբ ։
Ֆաբերժեի թանգարան (Բադեն-Բադեն)
Հավաքածու
Կայսերական ձվերից այստեղ է պահվում «Կեչուց» ձուն, որը Նիկոլայ կայսրը Զատկի տոնին պետք է նվիրեր մորը՝ այրիացած կայսրուհի Մարիա Ֆեոդորովնային, սակայն այդպել է չի նվիրում ։ Մինչև 2001 թվականը համարվում էր կորսված ։
Ճառագայթասնկեր
Ճառագայթասնկեր, ակտինոմիցետներ, շողասնկեր, բակտերիաների և սնկերի հատկություններով օժտված միկրոօրգանիզմներ։ Հայտնաբերել է (1877) գերմանացի գիտնական Ց․ Հարցը։ Հիմնականում աերոբ են, աճում են միջավայրի pH=5—9-ի սահմանում։ Տեսակների մեծ մասի համար լավագույն ջերմաստիճանը 25—30 °C-ն է, սակայն աճը հնարավոր է նաև 3-40 °C-ում։ Որոշ թերմոֆիլ տեսակներ աճում են 45—50 °C-ում։ Պարունակում են տարբեր ֆերմենտներ՝ պրոտեազներ, կերատինագներ, խիտինազներ ևն, որոնք ճառագայթասնկերին հնարավորություն են տալիս օգտագործելու բուսական և կենդանական մնացորդները։ Որոշ տեսակներ ֆիքսում են մթնոլորտային մոլեկուլային ազոտը։ Ճառագայթասնկերի շատ կուլտուրաներից ստացվում են կենսաբանորեն ակտիվ նյութեր, անտիբիոտիկներ (ստրեպիցին, տոմիցին, մոնոմիցին), հորմոններ, վիտամիններ, ֆերմենտներ են։ Ճառագայթասնկերին բնորոշ է սպորներով բազմացումը։ Վերջիններս գոյանում են հիմնականում օդային, առանձին դեպքերում՝ սուբստրատային միցելիումների վրա և լինում են գնդաձև, կոնաձև, ձողաձև, տանձաձև են։ Սպորներն օժտված են բարձր դիմացկունությամբ։ Ճառագայթասնկերը կարող են բազմանալ նաև սնկամարմնի առանձին թելիկներով։ Տարբերում են սպորագոյացման երկու ձև․ ֆրագմենտացիոն և սեգմենտացիոն։ Ճառագայթասնկերի մեծ մասը սնվում է սպիտակուցային կամ ոչ սպիտակուցային օրգանական նյութերով։ Կան ինքնասուն ձևեր, ինչպես նաև տեսակներ, որոնց համար ածխածնի աղբյուր են ծառայում մոմերը, խեժերը, պարաֆինները, նավթը։ Տարածված են ամենուրեք, հողում, ջրամբարների տիղմում, օդում, բուսական մնացորդներում։ Մասնակցում են բնության մեջ նյութերի շրջանառության, հողառաջացման, օրգանական նյութերի քայքայման պրոցեսներին։ Որոշ ախտածին տեսակներ հիվանդությունների (ակտինոզ, միտոզ, տուբերկուլոզ, դիֆթերիա) հարուցիչներ են, առանձին ճառագայթասնկերը ախտահարում են բույսերին։
Արտաշես Գմբեթյան
Արտաշես Փեսենդիի Գմբեթյան, հայ դերասան։
Իսկրա (պարբերաթերթ)
«Իսկրա» («Искра», «Կայծ»), Ռուսաստանի վտարանդի սոցիալիստների քաղաքական թերթ, որը ստեղծվել էր որպես Ռուսաստանի սոցիալ-դեմոկրատական բանվորական կուսակցության (ՌՍԴԲԿ) պաշտոնական օրգան։ Համարվել է ռուսական առաջին մարքսիստական ընդհատակյա պարբերաթերթը։ Լույս է տեսել 1900—1905 թվականներին։
Երկաթի դար
Հայաստանում երկաթի արտադրության թվագրման համար բացառիկ նշանակություն ունեն Թեյշեբաինիում (Կարմիր բլուր) գտնված դարբնոցային արհեստանոցը և Լճաշենում պեղված ձուլարանը (մ․թ․ա․ 13-12-րդ դարեր)։ Հայկական լեռնաշխարհում երկաթի մշակույթը առավելապես զարգացել է ուրարտական ժամանակաշրջանում․ գտնվել են բազմաթիվ երկաթե առարկաներ (գութանի խոփեր, բրիչի ծայրակալներ, մանգաղներ, մուրճեր, կացիններ, դռների փականքների օղակներ, նիզակների ու նետերի ծայրապանակներ, երկաթե սրեր, թերթավոր զրահներ և այլ)։ Երկաթի մշակույթի զարգացման համար Ուրարտուն ապահովված էր տեղական հումքով, հարուստ էին Մուշի, Բիթլիսի, Վանի, Ուրմիա լճի շրջակայքի, Աղձնիքի, Բարձր Հայքի և այլ վայրերի հանքերը։ 19-րդ դարի վերջին Կարմիր վանքում, Թազաքենդում, Ռեդկին–լագերում, Լոռեում և այլուր հայտնաբերվել են մ․թ․ա․ 1-ին հազարամյակի սկզբի երկաթե նիզակներ, դանակներ, սրեր, որոնց վաղ շրջանի նմուշներն ունեն բրոնզե բռնակներ։ Մեծամորում, մ․թ․ա․ I հազարամյակի սկզբին վերաբերող շերտերից գտնվել են հեմատիտե թիթեղիկներ և խարամի կտորներ, որոնց որոշ հատվածներում կան հեմատիտե բյուրեղիկների խմբեր։ Ենթադրվում է, որ երկաթահումքը բերվել է Հրազդանի և Մարմարիկի երկաթահանքերից։ Խրտանոցի, Աստղի բլուրի, Գոլովինոյի, Լենինականի, Կուրթանի, Ջարխեջի, Նոյեմբերյանի, Շամշադինի ու շատ այլ վայրերի հին դամբարաններում գտնվել են մ․թ․ա․ 8-7-րդ դարերի մեծ քանակությամբ երկաթե առարկաներ։
Մեղրիի ճակատամարտ
Մեղրիի ճակատամարտ, ռազմական բախում մի կողմից Սյունիքի հայ ազատագրական շարժման զինված ուժերի, իսկ մյուս կողմից՝ օսմանյան բանակի և նրան միացած մի քանի ֆեոդալների միացյալ զորքերի միջև ։
Գրոհ
Անհրաժեշտ ուժեր կուտակելու նպատակով Մեղրին պաշարածներն ուշացումով դիմում են Երասխի (Արաքս) հակառակ ափին տեղակայված թուրքական զորամասերին։ Վերջիններս համաձայնվում են, բայց զգուշացնում են, որ գետն անցնելու և միանալու համար պահանջվելու է մեկ օր։ Սեֆիկուլին փոխում է մարտական ծրագիրը։ Նոր գրոհը պլանավորվում է սկսել հաջորդ օրը կեսօրին՝ օգնության շտապող զորամասերին սպասելու համար։
(707) Ստեյնա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1910 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մաքս Վոլֆի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Արմելլա Շաքարյան
Կենսագրություն
1995-1997 թվականներին Երևանի նախագծային ինստիտուտում եղել է թարգմանիչ, 1997-1999 թվականներին՝ ՀՀ ԱԳՆ Ամերիկյան երկրների վարչության ԱՄՆ-ի և Կանադայի բաժնի կցորդ, 1999-2000 թվականներին՝ ՀՀ ԱԳՆ Ամերիկյան երկրների վարչության ԱՄՆ-ի և Կանադայի բաժնի 3-րդ քարտուղար, 2001-2004 թվականներին՝ Լոս Անջելեսում ՀՀ գլխավոր հյուպատոս, 2004-2006 թվականներին՝ ՀՀ ԱԳՆ միջազգային կազմակերպությունների վարչության ՄԱԿ-ի բաժնի 2-րդ քարտուղար, 2006-2010 թվականներին՝ ԱՄՆ-ում ՀՀ հյուպատոս, 2013-2015 թվականներին՝ ՀՀ ԱԳՆ միջազգային կազմակերպությունների վարչության ՄԱԿ-ի բաժնի 1-ին քարտուղար, 2015-2018 թվականներին՝ Լոս Անջելեսում ՀՀ գլխավոր հյուպատոսության 1-ին քարտուղար, 2018-2021 թվականներին՝ ՀՀ ԱԳՆ Ամերիկյան երկրների վարչության ԱՄՆ-ի և Կանադայի բաժնի վարիչ։ 2021 թվականի հունվարի 27-ին ՀՀ նախագահի հրամանագրով նշանակվել է Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան (նստավայրը՝ Մեխիկո) ։  2021 թվականի օգոստոսի 24-ին, համատեղության կարգով, նշանակվել է Կոստա Ռիկայի Հանրապետությունում, Պանամայի Հանրապետությունում, Նիկարագուայի Հանրապետությունում, Գվատեմալայի Հանրապետությունում, Էլ Սալվադորի Հանրապետությունում և Բելիզում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան (նստավայրը՝ Մեխիկո) ։
Պոբջոյի բրիտանական դրամահատարան
Պարգևներ
1991 թվականին Պոբջոյի դրամահատարանն առաջադրվեց Տարվա մետաղադրամի մրցանակի ութ դասակարգում և չափազանց հպարտ էր, երբ արժանացավ չորս մրցանակների, ներառյալ Տարվա գլխավոր մետաղադրամը։
Ոտաբոբիկ կոմսուհին
Ոտաբոբիկ կոմսուհին (The Barefoot Contessa), դրամա, որի ռեժիսորը Ջոզեֆ Մանկևիչն է։ Ավա Գարդների՝ ֆիլմագրությունում առավել հայտնի աշխատանքներից մեկը, որը էկրանին մարմնավորել է աշխարհահռչակ դերասանուհի դարձած պարուհու ողբերգական կերպարը։
Պատկերը արժանացել է քննադատների խառը գնահատականներին և հաջողակ է եղել վարձույթում։ Արժանացել է երկրորդ պլանի լավագույն դերասանի «Օսկար» և «Ոսկե գլոբուս» մրցանակների։ Օսկար մրցանակ լավագույն սցենարի համար անվանակարգ (Ջոզեֆ Մանկևիչ)։ Ֆիլմի պատվին է կոչվել հայտնի խոհարարական հաղորդումը։
Սյուժե
Պատկերը ստեղծված է որպես ռեժիսոր Հարի Դոուսի հիշողությունը պարուհի և դերասանուհի Մարի Վարգասի հուղարկավորության ժամանակ։ Դրանից երեք տարի առաջ Դոուսին ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ գրավում է միլիոնատեր Կիրկ Էդվարդսը։ Էքսցենտրիկ հարուստը փնտրում է նոր անուններ և Մադրիդի գիշերային ակումբներից մեկում նրա ընկերությունը գտնում է պարուհի Մարիա Վարգասին։ Հետնախորշում դժվար մանկությունում նույնիսկ կոշիկ ունենալը նրա համար երջանկություն էր և այդ օրվանից Մարիան չի խնայում կիսակոշիկները՝ նախընտրելով քայլել և պարել ոտաբոբիկ։ Կամակոր աղջիկը սկզբում հրաժարվում է, բայց Դոուսին հաջողվում է նրան համոզել։
Ջոզեֆ Ջոն Թոմսոն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլիացի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Փորձարարական ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Մանչեսթերի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ Կատեգորիա:Բավարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստի և գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Բրիտանացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Բրիտանացի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Բրիտանացի գիտնականներ
Ստորջրյա հանույթ
1960-ական թվականների սկզբին երկաթե հանքաքար էր արդյունահանվում Արիակե նեղուցի (ճապոնիա) ցրոններից։ Կախված լեռնաերկրաբանական․ և հիդրոօդերևութաբանական պայմաններից, օգտակար հանածոյի մշակման խորությունից և տեսակից՝ կիրառվում են Ստորջրյա հանույթի տարբեր տեխնիկական․ միջոցներ և եղանակներ։ Ցրոնները հիմնականում մշակվում են բազմաշերեփ, հիդրավլիկ և գրեյֆերային դրագաներով։ Շելֆի բաց Ստորջրյա հանույթի հեռանկարները ցամաքի հանքավայրերի մշակման համեմատ կանխորոշվում են մի շարք առավելություններով․ դրագային և այլ տեխնիկական նավերի կառուցումը խոշոր նավաշինական գործարաններում բացառում է հանքավայրի շինմոնտաժային աշխատանքներին հատկացվող ժամանակաշրջանը, զգալիորեն նվազում են օգտակար հանածոների հանքավայրերի բացման համար օգտագործվող ծավալները, բացառվում է մերձատար ուղիների, էլեկտրահաղորդման գծերի, բանավանների շինարարությունը, ինչպես նաև վերանում է գյուղատնտեսական հողերի օտարման և նրանց հետագա ռեկուլտիվացման անհրաժեշտությունը։
Այժմ շահագործվում են ածխի հանքահորեր Ճապոնիայում, Մեծ Բրիտանիայում, Թուրքիայում, Տայվան կղզում, երկաթահանքի հանքահորեր՝ Ֆինլանդիայում և Կանադայում, անագի հանքարաններ՝ Մեծ Բրիաանիայում և Ռուսաստանում։ Ստորջրյա հանույթի ամենամեծ ծավալը բաժին է ընկնում Համաշխարհային օվկիանոսի ընդերքից նավթի և գազի հանույթին։ Հեռանկարային է նաև պինդ օգտակար հանածոների հանույթը երկրատեխնոլոգիական մեթոդներով։ Ստորջրյա հանույթին է պատկանում նաև օգտակար հանածոների կորզումը ծովի ջրից, որը հիմնված է նրա մեջ լուծված աղերի և տարբեր քիմիական տարրերի անջատման ֆիզիկաքիմ․ժիմիական պրոցեսների վրա։ Լուծված աղերի և քիմիական տարրերի ընդհանուր ծավալը հասնում է 48 միլիոն կմ3 (այդ թվում՝ մոտ 2•1016 տ նատրիում, մոտ 2•1015 տ մագնեզիում, մոտ 1,3•1014 տ բրոմ)։ Ծովի ջրից քիմիկան տարրերի կորզման տեխնոլոգիան, որպես կանոն, կանխորոշում է նրանց կոնցենտրացիան, իսկ այնուհետև, հագեցած լուծույթի՝ ուրիշ տարրերի հետ փոխգործողության դեպքում, նրանց ստացումը միացությունների ձևով։
Սեկրետարիատ (ձի)
Վաղ տարիներին
Այդ աշնանը Չեներին և Էլիզաբեթ Հեմը՝ Մարգագետնի երկարամյա քարտուղարը, միասին աշխատեցին՝ նոր կաթից կտրված քուռակին անվանելու համար։ Ջոկեյի ակումբին ներկայացված անունների առաջին խումբը (Sceptre, Royal Line և մեկ այլ հատուկ անուն ) հիմնվել է նրա հայրիկի և ամբարտակի անունների վրա, սակայն մերժվել է։ Երկրորդ հավաքածուն, որը ներկայացվել է 1971 թվականի հունվարին, եղել է «Games of Chance», «Deo Volente» («Աստված կամենում է») և Սեկրետարիատ։ Վերջին առաջարկն արել է Համը՝ հիմնվելով իր նախկին աշխատանքի վրա, որը կապված էր Ազգերի լիգայի քարտուղարության (ՄԱԿ-ի նախորդի) հետ ։
1972՝ երկամյա մրցաշրջան
Սեկրետարիատը շահեց «Eclipse Award» մրցանակը «Ամերիկայի չեմպիոն երկու տարեկան արու ձիու համար», և հազվադեպ պատահմամբ, երկու տարեկանները գլխավորեցին քվեարկությունը 1972 թվականի «Ամերիկյան Տարվա ձի»- մրցանակը, որտեղ Սեկրետարիատը հաղթեց անպարտելի Լա Պրովայնտեին։ Սեկրետարիատը ստացել է «Thoroughbred Racing Associations of North America»-ի և «Daily Racing Form»-ի ձայները, մինչդեռ Լա Պրովայնտեն ընտրվել է «National Turf Writers Association»-ի կողմից ։ Այդ ժամանակվանից ի վեր միայն մեկ ձի՝ 1997 թվականի «Սիրված հնարք», արժանացել է այդ մրցանակին որպես երկու տարեկան ։
1973՝ երեքամյա մրցաշրջան
1973 թվականի հունվարին մահացավ Միդոու Ստեիբլեսի՝Քրիստոֆեր Չեներին,և նրա ունեցվածքի հարկերը ստիպեցին նրա դստերը՝ Փենինին մտածել Սեկրետարիատը վաճառելու մասին։ Քլեյբորն ֆերմայից Սեթ Հենքոքի հետ միասին նրան հաջողվեց սինդիկացել ձին՝ վաճառելով 32 բաժնետոմս՝ յուրաքանչյուրը 190,000 դոլար ընդհանուր 6,08 միլիոն դոլարով, որն այն ժամանակ համաշխարհային ռեկորդ էր՝ գերազանցելով Նիժինսկիի նախորդ ռեկորդը, որը սինդիկացվել էր 5,44 միլիոն դոլարով 1970 թվականին ։ Հենքոքն ասաց, որ վաճառքը հեշտ էր՝ վկայակոչելով Սեկրետարիատի երկու տարվա վաղեմությունը, բուծումը և արտաքին տեսքը։ «Նա, դե, նա դժոխքի ձի է»։ Չենրին պահպանեց ձիու չորս բաժնետոմսերը և լիակատար վերահսկողություն կունենար իր երեք տարվա վաղեմության մրցարշավի վրա, սակայն համաձայնեց, որ տարեվերջին նա թոշակի կանցնի ։
Պրեիկնեես Ստեիքս
Ձիերից յուրաքանչյուրի միջև հեռավորությունը նույնպես նույնն էր ։ Մրցավազքի ժամը վիճելի էր։ Ներդաշտային հեռուստաժամաչափը ցույց էր տալիս 1:55 ժամանակը, սակայն այն անսարք էր, այն վնասի պատճառով, որը պատճառվել է մարդկանց, ովքեր հատում են ուղին դաշտ հասնելու համար։ «The Pimlico Race Course» ժամացույցը E.T McLean Jr․ հայտարարեց ձեռքի ժամանակ 1:542⁄5, սակայն «Daily Racing Form»-ի երկու ժամացույցներ պնդում էին, որ ժամանակը 1:532⁄5 էր, ինչը կսահմաներ Կանյոներո II -ի սահմանած 1:54 ռեկորդը։ Սեկրետարիատի և Կանյոներո II-ի ժապավենները կողք կողքի էին ընթանում «CBS»-ի կողմից, և Սեկրետարիատը ժապավենով առաջինը հասավ վերջնագծին, չնայած դա այն ժամանակ ձիարշավի ժամանակացույցի հուսալի մեթոդ չէր։ «Maryland Jockey Club»-ը, որը ղեկավարում էր Պիմլիկոի ձիարշավարանը և պատասխանատու է Պրեկնիսի գրառումների պահպանման համար, մերժեց էլեկտրոնային և «Daily Racing Form» ժամերը և որպես պաշտոնական ժամ ճանաչեց ժամացույցի 1:542⁄5։ Այնուամենայնիվ,«Daily Racing Form»-ը պատմության մեջ առաջին անգամ, մրցավազքի աղյուսակում պաշտոնական ժամանակի տակ տպել է սեփական ժամացույցը՝ 1:532⁄5 : 2012 թվականի հունիսի 19-ին «Laurel Park»-ում գումարվեց Մերիլենդի մրցարշավների հանձնաժողովի հատուկ նիստ՝Պենի Չեներիի խնդրանքով, ով ընկերություններին վարձեց՝ մրցավազքի տեսաերիզների դատաբժշկական փորձաքննություն անցկացնելու համար։
Արլինգթոնի հրավեր
Բելմոնտում նրա հաղթանակից երեք շաբաթ անց Սեկրետարիատը ուղարկվեց Արլինգթոն Պարկ՝ հունիսի 30-ին Արլինգթոնի հրավերի համար։ Լոուրինը բացատրեց. «Դուք հիշում եք, դեռ Բելմոնտից առաջ ես ասացի, որ իսկապես չգիտեի, թե ինչպես կարող եմ այս ձիուն հանգստացնել։ Նա չափազանց ուժեղ է և էներգիայով լի։ Դե, Բելմոնտից ընդամենը մեկուկես շաբաթ է անցել, և հավատացեք ինձ, երբ ասում եմ, որ եթե ես չկառավարեմ այս ձիուն, նա ինքն իրեն կվնասի իր ախոռում։ Այսպիսով, մենք որոշեցինք, որ լավ կլինի մրցել նրա հետ Չիկագոյում, որպեսզի Միջին Արևմուտքի մարդիկ հնարավորություն ունենան տեսնելու նրա վազքը։ Մրցավազքն անցկացվել է 1+1⁄8 մղոն հեռավորության վրա՝ 125000 դոլար դրամապանակով։ Մրցավազքն անցկացվել է 1+1⁄8 մղոն հեռավորության վրա՝ 125000 դոլար դրամաքանակով։ Հակառակորդները խմբավորվել են որպես մեկ խաղադրույք՝ 6–1. Սեկրետարիատը 1–20 էր (օրենքով նվազագույնը) և ստեղծեց 17,941 ԱՄՆ դոլարի մինուս ֆոնդ ։
Պատիվ և ճանաչում
Սեկրետարիատը ընդգրկվել է մրցարշավների և փառքի սրահի ազգային թանգարանում 1974 թվականին՝ նրա Եռաթագի հաղթանակից հետո ։ 1994թվականին «Sports Illustrated»-ը պատշաճ կերպով ներկայացրեց Սեկրետարիատին,որը վերջին 40 տարվա ընթացքում 40 մեծագույն մարզական գործիչների ցուցակում զբաղեցրել է 17-րդ տեղը ։ 1999թվականին ESPN-ը նրան դասեց 20-րդ դարի հյուսիսամերիկյան 100 մեծագույն մարզիկներից 35-րդը, ցուցակի երեք ոչ-մարդկանցից ամենաբարձրը (մյուս երկուսը նույնպես ձիարշավի ձիեր էին. Մեն օ Վար 84-րդում և «Citation»-ը 97-րդում)» ։ Սեկրետարիատը երկրորդ տեղն է զբաղեցրել Մեն օ Վար-ից հետո «The Blood-Horse's» ցուցակում 20-րդ դարի լավագույն 100 ԱՄՆ-ի ձիարշավարաններում ։ Նա նաև զբաղեցրել է երկրորդ տեղը Մեն օ Վար-ից հետո, ինչպես «Associated Press»-ի կողմից հավաքված փորձագետների վեց հոգանոց խմբի կողմից, այնպես էլ յոթ փորձագետներից բաղկացած «Sports Illustrated» խմբի կողմից ։
Ռոջեր Ալթունյան
Ռոջեր Էդվարդ Քոլլինգվուդ Ալթունյան (Roger Edward Collingwood Altounyan, ), անգլո-հայ բժիշկ և դեղագետ, որը նատրիումի քրոմոգլիկատի՝ որպես բրոնխիալ ասթմայի դեղամիջոց օգտագործման նախաձեռնողն էր։ Նրա ընտանիքը տեղափոխվեց Միացյալ Թագավորություն, որտեղ նա սովորեց բժշկություն և սկսեց իր հետազոտությունները։
Թաիս Արաուժո
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 25 ծնունդներ Կատեգորիա:1978 ծնունդներ Կատեգորիա:Ռիո դե Ժանեյրո քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Բրազիլացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Բրազիլացի մոդելներ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Բրազիլացի դերասաններ Կատեգորիա:Բրազիլացի հաղորդավարներ
ԲՄ-21 Գրադ (ՀԿՌՀ)
ԲՄ-21 Գրադ (БМ-21 Град), Խորհրդային արտադրության համազարկային կրակի ռեակտիվ համակարգ։
Ավստրալիայի աբորիգենների աստղագիտություն
Գրականություն
Կատեգորիա:Աստղագիտության պատմություն Կատեգորիա:Ավստրալիա
Չուվաշիա
Չուվաշիայի Հանրապետությունն ունի իր սեփական սահմանադրությունը և օրենսդրությունը։ Հանրապետության պետական լեզուներն են չուվաշերենը և ռուսերենը ։
Խուան Կառլոս Ֆրեսնադիլյո
Կենսագրություն
Ուսումնասիրել է ֆոտո և կինո արվեստներ Մադրիդում։ 1987 թվականին հիմնել է պրոդյուսերական ընկերություն, որըաջակցում էր կարճամետրաժ և գովազդային կինոնկարները։ Նրա առաջին կարճամետրաժ «սև» ֆիլմն է՝ «Նորապսակները» (1996), որը դարձել է Օսկար կինոմրցանակի թեկնածու և գրավել է բազում այլ մրցանակներ։ Հաջորդ գործերը հաստատել և ամրապնդել են նրա հաջողությունը։
Իվանովկա (գյուղ, Սլավյանսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Իվանովկա գյուղում բնակվում էր 141 մարդ։
Կրեմլյովսկայա (մետրոյի կայարան)
«Կրեմլյովսկայա» (Кремль), Կազանի մետրոպոլիտենի կայարան, մինչև 2010 թվականի դեկտեմբերի 30-ը վերջին կայարանն էր։ Գտնվում է «Գաբդուլլա Տուկայա հրապարակի» և «Կոզյա Սլոբոդա» կայարանների միջև։ Բացվել է 2005 թվականի օգոստոսի 27-ին Կազանի մետրոպոլիտենի «Գորկի»-Կրեմլյովսկայա» առաջին մեկնարկային տեղամասի կազմում ։
Պատմահամեմատական լեզվաբանություն
Պատմություն
Յակոբ Գրիմը հիմնականում զբաղվել է լեզվի պատմության ու պատմական քերականության հարցերով։ Նրա «Գերմաներենի քերականության» առաջին հատորը լույս է տեսել 1819 թվականին։
Երիկամների սուր վնասում
Պատճառներ
• Միզածորանների կամ միզապարկի օբստրուկցիան (խցանում), որը առաջացնում է հետադարձ ճնշում, քանի որ երիկամները շարունակում են միզարտադրությունը, սակայն օբստրուկցիան արգելակում է մեզի հոսքը և մեզը հետ է վերադառնում դեպի երիկամներ։ Երբ ճնշումը երիկամներում բավականին մեծանում է, վերջիններս վնասվում են
Ախտանիշներ
II. Օլիգոանուրիայի շրջանում երիկամի ֆունկցիայի իջեցմանը զուգահեռ ի հայտ են գալիս հետևյալ սիմպտոմները՝
Ախտորոշում
IV. Գլոմերուլյար ֆիլտրացիոն արագության (GFR) որոշումը, որը լինում է իջած ՍԵԱ-ի դեպքում և հանդիսանում է հիմնական ախտորոշիչ թեստը։ GFR-ը միավոր ժամանակում երիկամներով անցնող արյան հոսքի արագությունն է, որը հաշվվում է ելնելով կրեատինինի մակարդակից, հիվանդի տարիքից, սեռից
Ջորջ Չաքիրիս
Կենսագրություն
Կինոյի կարիերայի հետ միասին՝ Չաքիրիսը հանդես էր գալիս նաև Բրոդվեյում և նկարահանվում էր հեռուստատեսությունում։ 1960-ական թվականների սկզբին կայացավ նրա երաժշտական առաջնելույթը, ինչից հետո նա ձայնագրեց մի քանի հաջողակ հիթեր։ 1970-ական թվականների սկզբից Չաքիրիսը մեծավ մասամբ զբաղվում էր հեռուստատեսային գործունեությամբ, որտեղ հաջորդ քսան տարիների ընթացքում հայտնվել է այդ տարիներին հանրահայտ մի շարք սերիալներում, որոնց թվում էին «Նա սպանություն է գրել» և «Սանտա Բարբարա» սերիալները։ 1996 թվականին նա ավարտեց իր դերասանական կարիերան, իսկ նրա նոր աշխատանքը դարձավ արծաթից զարդերի պատրաստումը, որը նրա երբեմնի հոբբին էր ։
Աննա թագուհու ամառային պալատ
Ճարտարապետություն
Ուղղանկյուն երկհարկանի շենքի գլխավոր մասը բոլոր կողմերով շրջանցնում է կամարային կամարաշարք (սյուններով կամար հոնիական սյունակարգով):Այդ կամարաշարքի կամարի աղեղում գտնվում է հիշատակված ռելիեֆը։ Ցցուն, մի քիչ զարդավոր և ձևավոր դեկորացիան գտնվում է նույնպես սյուների պատվանդանին, սրահի քիվի եզրազարդը, հանդիսանում է դռների (супрапортами) և պատուհանների տարրերի մի մաս:Կամարաշարին տեղաբաշխված է պատշգամբ,մատչելի երկրորդ հարկից:Տարօրինակ է, որ այն որոշված է դորիական սյունակարգի օգնությամբ,այսինքն խախտվել էր սյունակարգերի վերադրումը։ Բացի պատուհաններից երկրորդ հարկի ռիթմը ստեղծվում է և որմախորշերով։ Տանիքը կազմում է եզակի ատաղծագործության կառուցվածք, հիշեցնելով իր ձևով նավի կորպուսի։
Հետագա ճակատագիր
Այժմյան ամառայինը գլխավորապես ծառայում է կերպարվեստի ցուցահանդեսների համար. Նաև երբեմն ծառայում է Հանրապետության նախագահի պաշտոնական միջոցառման համար։
Ջեյսոն Բեր
Կարիերա
«Ռոզվել»ից սկսած` Բերն առանձին ֆիլմերում ունեցել է տարբեր դերեր («Ունսու Լիի ուրախությամբ», «Նույնիսկ հետո» և այլն)։ 2001-ին խաղացել է Լաս Հոլսթրոմի «Ժամանող լուրեր» ֆիլմում՝ Դենիս Բագիթի դերը, հայտնի դերասաններ Քևին Սփեյսիի, Ջուդի Դենչի, Ջուլիան Մուրի և Քեյթ Բլանշետի կողքին։ 1998-ին հայտնվել է «Վամպիրներ ջախջախող Բուֆֆին» սերիալում, իսկ ավելի ուշ կրկին հնարավորություն է ունեցել աշխատելու սերիալի մեկ այլ դերասանի՝ Սառա Միշել Գելարի հետ, ճապոնա-ամերիկյան «Անեծք» սարսափ ֆիլմում։ Նրա երկու ամենավերջին ֆիլմերը եղել են կորեական «Վիշապային երևակայություն․ Դի պատերազմը» և «Մարդագայլ» ֆիլմերը։
Օսմանյան կայսրություն
16-րդ և 17-րդ դարերում Սուլեյման I-ի գահակալման ժամանակ կայսրությունը հասավ իր հզորության գագաթնակետին՝ տիրելով Հարավարևելյան Եվրոպայի մեծ մասին, Կենտրոնական Եվրոպայի մի մասին, Արևմտյան Ասիային, Կովկասին, Հյուսիսային Աֆրիկային և Սոմալի թերակղզուն ։ 17-րդ դարի սկզբին կայսրությունն իր տիրապետության տակ ուներ 32 պրովինցիա և մեծ թվով կախյալ երկրներ։ Նրանցից շատերը միաձուլվեցին Օսմանյան կայսրությանը, մյուս մասը տարբեր միջոցներով ձեռք բերեց իր անկախությունը դարերի ընթացքում։ Օսմանյան կայսրությունը՝ Կոնստանդնուպոլիս մայրաքաղաքով և Միջերկրական ծովի ավազանի վերահսկողությամբ, վեց դար շարունակ եղել է կապող օղակ Արևելքի և Արևմուտքի համար։ Կայսրության վաղեմի հզորությունը աստիճանաբար թուլացավ Սուլեյման I-ից հետո ։ Կայսրությունը շարունակեց ունենալ մրցունակ և ուժեղ տնտեսություն, հասարակություն և ռազմական ներուժ 17-րդ և 18-րդ դարերում ։ Սակայն երկարատև խաղաղ պայմանների պատճառով (1740-1768) օսմանյան զինված ուժերի մարտունակությունն անկում ապրեց և ավելի թույլ էր իր եվրոպական մրցակից Հաբսբուրգների և Ռուսական կայսրություններից ։ Օսմանցիների պարտությունները 18-րդ դարի վերջերին և 19-րդ դարի սկզբներին ստիպեց նրանց բարեփոխումներ իրականացնել՝ մոդեռնիզացնելով պետությունը, որը կոչվեց Թանզիմաթ։ Բարեփոխումների արդյունքում օսմանյան բանակը դարձավ առավել մարտունակ՝ չնայած տարածքային կորուստների՝ հատկապես Բալկաններում, որտեղ ստեղծվեցին մի քանի անկախ պետություններ ։ Կայսրությունը դաշինք կնքեց Գերմանիայի հետ 20-րդ դարի սկզբին՝ հույս ունենալով խուսափել դիվանագիտական մեկուսացումից, որը առաջ էր եկել տարածքային կորուստներից հետո և այսպիսով, Կենտրոնական ուժերի կողմից միացավ Առաջին համաշխարհային պատերազմին ։ Մինչ կայսրությունը կռվում էր արտաքին թշնամիների դեմ, երկրի ներսում նույնպես իրավիճակը պայթյունավտանգ էր․ ապստամբություններ սկսվեցին հատկապես արաբական տարածքներում։ Այս ժամանակ Օսմանյան կայսրությունը որոշեց ազատվել քրիստոնյա փոքրամասնություններից՝ կազմակերպելով հայերի, ասորիների և պոնտական հույների ցեղասպանությունները ։
Ծավալում և հզորության գագաթնակետ (1453-1566)
Ֆրանսիան և Օսմանյան կայսրությունը միավորվում են ընդդեմ Հաբսբուրգների իշխանության։ Ֆրանսիայի թագավոր Ֆրանցիսկ I-ի և սուլթան Սուլեյմանի զորքերը գրավում են Կորսիկան և Նիցցան։ Այս արշավանքը ղեկավարում էր օսմանյան ծովակալներից Բարբարոսսա Հայրեդդին փաշան և Թուրգութ ռեյսը ։ Օսմանցիների հաջողությունների արդյունքում Հունգարիայի թագավոր Ֆերդինանդը ճանաչում է Օսմանյան իշխանությունը Հունգարիայում 1547 թվականին։ Մինչև սուլթան Սուլեյմանի իշխանության ավարտը կայսրության տարածքը հասավ գրեթե 2,273,720 կմ², որը տարածվում էր երեք մայրցամաքների վրա ։
Անկում և արդիականացում (1828–1908)
Օսմանյան բաշիբոզուկները դաժանաբար ճնշեցին 1876 թվականին սկսած բուլղարական ապստամբությունը՝ սպանելով ավելի քան 100,000 մարդ ։ Ռուս-թուրքական պատերազմը (1877–1878 թվականներ) ավարտվեց Ռուսաստանի շոշափելի հաղթանակով։ Արդյունքում՝ Եվրոպայում օսմանյան տիրույթները կտրուկ նվազեցին. Բուլղարիան վերածվեց անկախ իշխանության Օսմանյան կայսրության ներսում, Ռումինիան ձեռք բերեց ամբողջական անկախություն, Սերբիան և Մոնտենեգրոն ի վերջո անկախություն ձեռք բերեցին, սակայն ավելի փոքր տարածքներում։ 1878 թվականին Ավստրո-Հունգարիան միակողմանիորեն գրավեց Բոսնիա և Հերցոգովինայի և Նովի Փազարի օսմանյան նահանգները։
Իրավունք
Սակայն այս երեք կատեգորիաները խիստ տարանջատված և սահմանված չէին, օրինակ՝ իսլամական դատարանները, որոնք սուլթանի գլխավոր դատարաններն էին, կարող էին նաև օգտագործվել առևտրական խնդիրները լուծելու կամ կրոնական այլ ներկայացուցիչների վեճերը լուծելու համար։ Օսմանյան պետությունը աշխատում էր չխառնվել ոչ մուսուլմանների կրոնական իրավական հարցերին, չնայած նրանք իրավական տեսանկյունից այդ իրավունքը ունեին։ Իսլամական շարիաթական իրավունքի համակարգը բխում է Ղուրանից. իրենից ներկայացնում է հադիսների կամ Մուհամմադ մարգարեի խոսքերի, իջմայի կամ մուսուլմանական համայնքի անդամների միջև փոխզիջման, քիյասի, որը հիմնված է ավելի վաղ շրջանի նախադեպերի նմանության վրա, և տեղական սովորույթների համակցություն։ Երկու համակարգերն էլ ուսուցանվում էին կայսրության իրավական դպրոցներում, որոնք գտնվում էին Ստամբուլում և Բուրսայում։
Այս բարեփոխումները հիմնված էին ֆրանսիական օրինակի վրա, ինչպես օրինակ՝ եռաստիճան դատական համակարգը։ Այս համակարգը, որը կոչվում էր Նիզամիյե, ընդլայնվում է տեղական իշխանությունների մակարդակով։ Մաջալլան, որը մուսուլմանական իրավունքի նորմերի ամենակարևոր օրենսգիրքն է, կարգավորում էր ամուսնության, բաժանման, կտակի և անձնական նման այլ հարցեր ։ Դատական իրավասությունների բաժանումը պարզելու փորձերում վարչական խորհուրդը սահմանեց, որ կրոնական գործերը պետք է վարվեին կրոնական դատարանների կողմից, իսկ կարգավիճակի մասին հարցերը պետք է կանոնակարգվեին Նիզամիյե դատարանների կողմից ։
Տնտեսություն
Տնտեսական պատմաբան Փոլ Բայրոքը այն տեսակետն էր արտահայտում, որ ազատ առևտուրը Օսմանյան կայսրությունը առաջացրեց հակաարդյունաբերացման գործընթաց։ Ի տարբերություն Չինաստանի, Ճապոնիայի և Իսպանիայի պահպանողականությանը, Օսմանյան կայսրությունը վարում էր լիբերալ առևտրի քաղաքականություն, որը բաց էր օտարերկրյա ներմուծումների համար։ Սրա խորքերը կապված են Օսմանյան կայսրության կապիտուլյացիաների հետ, որոնցից առաջինը 1536 թվականին Ֆրանսիայի հետ կնքած առևտրական պայմանագրերի արդյունք էր, որն ավելի խորացվեց 1673 թվականին և 1740 թվականին. վերջիններս նաև նվազեցրին մաքսերը ներմուծման և արտահանման համար։ Օսմանյան լիբերալ քաղաքականությունը բարձր էր գնահատվում բրիտանացի տնտեսագետների կողմից, սակայն հետագայում քննադատության է ենթարկվել բրիտանացի քաղաքական գործիչների, բայց մասնավորապես վարչապետ Բենջամին Դիզրայելիի կողմից, որը Օսմանյան կայսրությունը ներկայացնում էր որպես «վնասվածքի օրինակ՝ ձեռք բերված անսահման մրցակցության արդյունքում» ։
"Թուրքիայում կար ազատ առևտուր, և դա ինչի՞ հանգեցրեց։ Այն ոչնչացրեց աշխարհի ամենալավ արտադրություններից մեկը։ 1812 թվականին դրանք դեռ կային, սակայն ոչնչացվեցին։ Դա Թուրքիայում մրցակցության հետևանքն էր։ Այդ հետևանքները նույնքան կործանարար եղան, որքան հակառակ սկզբունքը Իսպանիայում։"
Կրոն
Մինչև 15-րդ դարի կեսերը երկրում բնակչության մեծամասնությունը քրիստոնյա էր, մինչդեռ իշխող դասակարգը մուսուլման փոքրամասնությունն էր ։ Մինչև 19-րդ դարի կեսերը ոչ մուսուլման բնակչության թվաքանակը սկսեց նվազել, որը պայմանավորված էր կայսրության վարած քաղաքականությամբ, որի արդյունքում արտագաղթի բազմաթիվ դեպքեր եղան ։ 1820-ական թվականներին մուսուլմանների թիվը 60% էր, 1870-ական թվականներին դարձավ 69%, իսկ 1890-ական թվականներին՝ 76% : 1914 թվականին կայսրության բնակչության միայն 19.1% էր ոչ մուսուլման, որն էլ հիմնականում կազմված էր հայերից, հույներից, ասորիներից և հրեաներից ։
Դեկորատիվ արվեստ
Օսմանյան մանրանկարչական արվեստի ավանդույթը իր վրա մեծապես կրել է պարսկական արվեստի ազդեցությունը, որոշ չափով էլ վերցրել է բյուզանդական նկարչության և ծաղկելու արվեստի ավանդույթների տարրեր։ 15-րդ դարում նկարիչների հունական ակադեմիա է ստեղծվել Թոփքափը պալատում՝ Nakkashane-i-Rum, ավելի ուշ ստեղծվել է նաև նմանատիպ պարսկական ակադեմիա՝ Nakkashane-i-Irani:
Օսմանյան ծաղկելու արվեստը օգտագործվում էր այն գրքերում և մուրաքքաներում՝ ալբոմներում, որտեղ մարդկային կերպարներ պատկերված չէին՝ ի տարբերություն օսմանյան մանրանկարչության։ Այն կազմում էր օսմանյան գրքի արվեստի մասը օսմանյան մանրանկարչության, վայելչագրության, իսլամական վայելչագրության, գրքերի կազմարարության հետ միասին։ Օսմանյան կայսրությունում ծաղկված և նկարազարդված ձեռագրերը հանձնարարվում էին սուլթանի կողմից։ Թոփքափը պալատում այս ձեռագրերը ստեղծվում էին Նաքքաշհանեի արվեստագետների կողմից։ Նկարազարդել կարելի էր և՛ կրոնական, և՛ ոչ կրոնական գրքերը։ Ալբոմների էջերը իրենցից ներկայացնում էին նկարազարդումներ, կրոնական տեքստեր, բանաստեղծություններից և ասացվածքներից հատվածներ և զուտ դեկորատիվ նկարներ։
Երաժշտություն և կատարողական արվեստ
Օսմանյան երաժշտական գործիքները նույնպես վերցված էին Փոքր Ասիայում, Մերձավոր Արևելքում և Բալկաններում ապրող ժողովուրդներից՝ սազ, քամանչա, ուդ, քանոն. կային նաև արևմտյան մշակույթին բնորոշ գործիքներ՝ ջութակ, դաշնամուր։ Աշխարհագրական և մշակութային կտրվածության պատճառով երկրի տարբեր մասերում ձևավորվել են երկու տեսակի երաժշտական մշակույթ՝ օսմանյան դասական երաժշտություն՝ հիմնված տեղական ժողովուրդների ազդցեության վրա և թուրքական ազգային երաժշտություն։ Վերջինս հիմնականում պահպանվում էր գյուղական շրջաններում։ Տարբերում էին երաժշտության հետևյալ տեսակները՝ ենիչերիական երաժշտություն, պորտապար, թուրքական ազգային երաժշտություն և ռոմանական երաժշտություն։
Գիտություն և տեխնոլոգիա
Թաքի ադ-Դինը 1577 թվականին կառուցել է Ստամբուլի Թաքի աս-Դին աստղադիտարանը, որը գործել է մինչև 1580 թվականը։ Նա հաշվարկել է Արեգակի ուղեծրի ոչ կենտրոնական դիրքը և ապոկենտրոնությունը ։ Իրականում աստղադիտարանը սկզբնապես ուներ աստղագուշական և ոչ թե աստղագիտական նշանակություն։ Այն պատճառով, որ աստղագուշակությունը կրոնական տեսանկյունից արգելվեց, աստղադիտարանն էլ դադարեց գոյություն ունենալ։
19-րդ դարում Եգիպտոսը Մուհամմադ Ալիի գլխավորությամբ սկսում է օգտագործել շոգեմեքենա արդյունաբերական նպատակներով՝ տեսքտիլի, թղթի արտադրություն, երկաթի ձուլում ։ Տնտեսագետ պատմաբան Ժան Բատոն պնդում է, որ Եգիպտոսում գոյություն ունեցող տնտեսական պայմանները անհրաժեշտ դարձրին նավթի օգտագործումը շոգեմեքենաների համար արդեն 19-րդ դարի վերջերին ։
Վարդ և խաչ
Սյուժե
Բրետանում Բերտրանը ծանոթանում է Տրաումենեկի սենյոր տրուվեր Գաետանի հետ. քիչ էր մնում սպաներ նրան մենամարտի ժամանակ, սակայն շուտով նրանք հաշտվում են և նույնիսկ ընկերաբար զրուցում են Գաետանի տանը։ Պարզվում է, որ հենց նա է նվիրական երգի հեղինակը։ Օվկիանոսի ափին Գաետանը Բերտրանին սովորեցնում է լսել բնության ձայնը։
Հասան Դաքաք
Հասան Դաքաք, պաղեստինցի ծագում ունեցող սիրիացի դերասան է։ Մասնակցել է բազմաթիվ պիեսների, ֆիլմերի, ռադիոհաղորդումների, ինչպես նաև՝ աշխատել է սիրիական հեռուստատեսությունում՝ մասնակցելով «Հայելիներ» և «Թաղամասի դուռը» սերիայի հինգ մասերին։
Դարվինի քոլեջ (Քեմբրիջ)
Դարվինի քոլեջ (Darwin College), Քեմբրիջի համալսարանի քոլեջներից մեկը։ Այն առաջին խառը (ընդունում են և՛ տղամարդկանց, և՛ կանանց) և առաջին քոլեջն է բարձրագույն կրթություն ունեցող մարդկանց համար։ Իր անունը ստացել է Դարվինների տոհմի ազդեցիկ մարդկանց պատվին։ 1885 թվականին բնագետ Չարլզ Դարվինի երկրորդ որդի Ջորջ Դարվինը Սիլվեր Սթրիթում Silver Street գնել է Նյունհեմ Գրենջ շենքըNewnham Grange: Ջորջ Դարվինը իր ընտանիքի հետ այստեղ է ապրել մինչև կյանքի վերջը ։ 1964 թվականին հենց այս շենքում բացվեց քոլեջը,Ի իսկա Դարվինների դիմանկարները մինչև հիմա զարդարում են քոլեջի միջանցքների պատերը ։
Ֆարիդ Գայիբով
Կենսագրություն
Ֆարիդ Գայիբովը ծնվել է 1979 թվականի ապրիլի 24-ին Բաքու քաղաքում։
Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու որդի և մեկ դուստր։
Ֆրեյա Մեյվոր
Կենսագրություն
Ֆրեյան դերասանական արվեստով հետաքրքրվել է 10 տարեկանում՝ «Փայլատակում» ֆիլմը դիտելուց հետո ։ Որոշ ժամանակ Ֆրեյան ընտանիքի հետ ապրել է Ֆրանսիայի Լա Ռոշել քաղաքում ։ Նա սովորել է Լա Ռոշելի Էժեն Ֆրոմանտենի անվան քոլեջում, Էդինբուրգի Մերի Էրսկինի դպրոցում և 2008 թվականից եղել է Ազգային երիտասարդական թատրոնի անդամ ։ Առաջին անգամ Մեյվորը դերասանուհու դեր է փորձել դպրոցում՝ Շեքսպիրի «Փոթորիկ»-ի բեմադրությունում խաղալով Միրինդայի դերը, իսկ հետո Ազգային երիտասարդական թատրոնում մասնակցել է Շեքսպիրի «Վենետիկի վաճառականը» բեմադրությանը ։
Կարիերա
2011 թվականին կայացել է Ֆրեյայի մասնագիտական դեբյուտը՝ E4 հեռուստաալիքի երեք մասից բաղկացած «Կաթնակերներ» հեռուստասերիալի Մինի Մաքգինեսի դերում․ մինչ այդ Մեյվորը փորձել էր Գրեյս Բլադի դերը ։ Նա իր կերպարը նկարագրել է որպես «բավականին համարձակ և սրամիտ, բայց միանգամայն իր գործողությունների հետևանքների մասին չմտածող անձ» ։
Ռիխարդ Վագներ
Վաղ տարիներ
Հայերի` թատրոնի նկատմամբ ունեցած սերն անցնում է նրա հոգեզավակին, և Վագները մասնակցում է նրա ելույթներում։ Իր ինքնակենսագրության մեջ Վագները հիշում է, թե ինչպես է ինքը մի անգամ խաղացել հրեշտակի դեր ։ 1820 թվականի վերջին Վագներն ընդունվել է Դրեզդենից ոչ հեռու գտնվող Պոսենդորֆի` քահանա Վետցելի դպրոց, որտեղ նա իր լատիներենի ուսուցչից փորձել է նաև երաժշտության դասեր առնել ։ Նա նաև փորձել է հնչյունաշարքը սովորել ստեղներով` գերադասելով նվագել լսողությամբ։ Հայերի մահից հետո 1821 թվականին Հայերի եղբոր հաշվին Ռիչարդին ուղարկում են Դրեզդենի Կրոյցչուլե դպրոց ։ Ինը տարեկան հասակում նա տպավորվում է Կարլ Մարիա ֆոն Վեբերի «Ազատ հրաձիգը» օպերայով ։ Այս շրջանում Վագները տարվում է դրամատուրգիայով։ Նրա ստեղծագործական առաջին ջանքը, որը Վագների ստեղծագործությունների մատենացանկում հայտնի է WWV 1 համարով, Leubald անունով ողբերգությունն է, որը սկսել է այն ժամանակ, երբ դեռ 1826 թվականին սովորում էր դպրոցում։ Նրա այս պիեսի վրա ակնհայտ է Շեքսպիրի ու Գյոթեի ազդեցությունը։ Վագները, ցանկանալով երաժշտություն գրել, ընտանիքից ստանում է երաժշտության դասեր ստանալու թույլտվություն ։
Դրեզդեն (1842-1849)
Վագները «Ռիենցին» ավարտում է 1840 թվականին։ Ջակոմո Մեյերբերի հովանավորությամբ այն ընդունվում է ներկայացվելու Սաքսոնիայի թագավորության Դրեզդենի պալատական թատրոնում, ինչի հաձող ընդունելությունից հետո 1842 թվականին Վագները տեղափոխվում է Դրեզդեն ։ Նա սրտի թրթիռով է վերադարձել հայրենիք` այդ մասին այսպես գրելով իր ինքնակենսագրությունում. «Առաջին անգամ ես Ռեյնը տեսա` աչքերումս արցունքի կաթիլներով. ես` խեղճ արտիստս, հավերժական նվիրվածությունս հայտնեցի իմ գերմանական հայրենիքին» ։ 1842 թվականի հոկտեմբերի 20-ին շլացուցիչ հաջողությամբ անցնում է «Ռիենցիի» առաջին ներկայացումը, ինչի արդյունքում Վագների հռչակը սկսում է տարածվել Գերմանիայով մեկ, նրան հրավիրում են Լայպցիգ և Բեռլին՝ հանդես գալու համերգներով։ Նույն տարիներին Վագները մտերմանում է Ֆերենց Լիստի հետ։