cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ջոն Դրյու
Խաղացողի կարիերա
Խաղացել է ծանր հարձակվողի դիրքում։ Սովորել է Գանդեր Ուեբի համալսարանում։ 1974 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ ընտրվել է «Ատլանտա Հոքս» ակումբի կողմից՝ 25-րդ համարի ներքո։ Հետագայում հանդես է եկել «Յութա Ջազ» և «Վայոմինգ Վայլդեքթերս» ակումբների կազմում։ NBA-ում, ընդհանուր առմամբ, անցկացրել է 9 մրցաշրջան։ Երկու անգամ մասնակցել է NBA բոլոր աստղերի խաղին (1976, 1980)։ Ընդգրկվել է NBA սկսնակների առաջին հավաքականի կազմում (1975)։ NBA կարիերայի ընթացքում, ընդհանուր առմամբ, խաղացել է 739 խաղ, որոնցում հավաքել է 15 291 միավոր (20,7 մ/խ), կատարել է 5088 անդրադարձ, 1224 փոխանցում, 1004 խլում և 193 բլոկշոտ ։
Սախարովո (գյուղ, Պուտիվիլի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Պուտիվիլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կլոդետ Կոլբեր
Կլոդետ Կոլբեր (Claudette Colbert, իսկական անուն ազգանունը՝ Էմիլի Շոշուան, Emilie Chauchoin, ), ծագումով ֆրանսիացի, թատրոնի և կինոյի ամերիկյան դերասանուհի, Օսկարի և Ոսկե Գլոբուսի դափնեկիր, Ամերիկյան կինոակադեմիայի կողմից կազմված Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 մեծագույն աստղերի ցանկում 12-րդն է։
Սոյայի կաթ
Արտադրություն
Սոյայի կաթի արդյունաբերական արտադրության ընթացքում սոյայի հատիկները խյուսի են վերածվում հենց այն ջրի մեջ, որում թրջվել են, այնուհետև զանգվածը քամվում է, իսկ հեղուկը կարճ ժամանակահատվածում տաքանում է մինչև 135—150°C։
Դրական հատկություններ
Սոյայի կաթը կարող է լինել կովի կաթի փոխարինող, ինչպես նաև՝
Պոլուզորսկի գյուղական խորհուրդ (Նովոսանժարսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Պոլուզորսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 754 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 44,09 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 17,10 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 6 բնակավայր։
Աննե Նուորգամ
Կենսագրություն
2016թ. հունիսի 10-ին ընտրվել է ՄԱԿ-ի Բնիկ ժողովուրդների հարցերով մշտական համաժողովի անդամ ։
Մալայա Բորովիցա
Մալայա Բորովիցա (Мала Боровиця), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Բելոգորսկի շրջանում։
Քիմ Դարբի
Քիմ Դարբի (Kim Darby, ներկայիս անունը՝ Դեբորա Զերբի, ), ամերիկացի դերասանուհի։ Առաջադրվել է «Էմմի», «Ոսկե գլոբուս» և «BAFTA» մրցանակների ։
Դուկատ (քաղաքատիպ ավան, Օմսուկչանսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մագադանի մարզի Օմսուկչանսկի շրջանի բնակավայրեր
Անասնասար
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի լեռներ
Տատյանա Դյագիլևա
Ամառ/Ձմեռ 2008
Նյու Յորք՝ Phillip Lim, Badgley Mischka, BCBG Max Azria, Bill Blass, Carlos Miele, Carolina Herrera, Earth Pledge Presents FutureFashion, Herve Leger by Max Azria, J. Mendel, Lacoste, Marc by Marc Jacobs, Matthew Williamson, Max Azria, Michael Kors, Miss Sixty, Narciso Rodriguez, Nicole Miller, Oscar de la Renta, Ports 1961, Preen, Rag&Bone, Ralph Lauren, Ruffian, Temperley London, Tommy Hilfiger, Y-3, Zac Posen:
Հայոց պատմություն
Նախնադարյան շրջան
Պորտաբլուրում բացվել են Երկիր մոլորակի վրա մինչ օրս հայտնի ամենահին տաճարները։ Այստեղ հայտնաբերվել են մոտ 700 քարե արձանիկներ։
Հայաստանն Արտաշեսյանների օրոք
Արտաշես Ա-ն Մեծ Հայքի թագավորությունը դարձնում է Առաջավոր Ասիայի հզորագույն պետություններից մեկը։ Առաջին քայլը հայկական հողերի միավորումն էր իր դրոշի ներքո։ Հյուսիսում Մեծ Հայքին է միացվում վրացական թագավորության կողմից բռնագրավված Գուգարքը և Կղարջքը, հարավում՝ Տմորիքը, արևմուտքում՝ Կարինը և Դերջանը, իսկ արևելքում՝ Պարսկահայքը, Փայտակարանը, Պարսպատունիքը։ Այդպիսով, Մեծ Հայքի սահմանները մոտենում են հայկական էթնոսի տարածման շրջաններին՝ ներառելով գրեթե ամբողջ Հայկական լեռնաշխարհը։ Հայկական մնացած հողերը Ծոփքի և Փոքր Հայքի թագավորությունների կազմում։ Հաջորդ կարևոր քայլը Հյուսիսային Կովկասից արշավող ցեղերի դեմ ճակատամարտ տալն էր։ Արտաշես Ա-ն հաղթում է ալաններին և գերի վերցնում նրանց արքայազնին։ Ապա ամուսնանում է ալանաց արքայադուստր Սաթենիկի հետ, խաղաղություն հաստատում նրանց հետ և ամրացնում պետության սահմանները։ Ռազմական բարեփոխումների վերջին քայլը 4 զորավարությունների ստեղծումն էր՝ հորիզոնի կողմերին համապատասխան։ Արտաշես թագավորը ագրարային ռեֆորմ իրագործեց և համայնական ու մասնավոր հողերը սահմանազատելու համար հրամայեց կանգնեցնել հողաբաժան սահմանաքարեր։ Նրա օրոք զարգացավ հողագործությունը, արհեստները և առևտուրը։ Արարատյան դաշտում՝ Արաքսի ափին, նա հիմնադրում է նոր մայրաքաղաք, որն իր անունով կոչվում է Արտաշատ։ Այն ոչ միայն աշխարհիկ, այլև հոգևոր կենտրոն էր։ Նրա հովանավորն էր մայրության պտղաբերության աստվածուհին՝ Անահիտը։ Մայրաքաղաքը զարդարվում է արձաններով, այգիներով, կառուցվում են տաճարներ ու պալատներ, միջնաբերդ։ Քաղաքը երեք կողմից շրջապատված էր Արաքսի ջրերով։ Արտաշատը այնքան մեծ և ճոխ էր, որ հռոմեացի զորավար Լյուցիոս Լուկուլլոսը այն անվանել է «Հայկական Կարթագեն»։ Բացի այդ, քաղաքի կառուցման վայրն ընտրել և նրա նախագծմանը մասնակցել էր կարթագենցի նշանավոր զորավար Հաննիբալը։ Մ.թ.ա. 2-րդ դարում կառուցված Արտաշատը դարձավ տնտեսական և մշակութային հզոր կենտրոն, միջազգային տարանցիկ առևտրի հանգուցակետ։ Հնագիտական պեղումները վկայում են այն մասին, որ քաղաքը հսկայական տարածք է զբաղեցրել։ Հայտանբերվել են զենքեր, աշխատանքի գործիքներ, կավե և ապակե իրեի, դրամի նմուշներ և ուշ հելլենիզմի լավագույն նմուշներից մեկը հանդիսացող «Արտաշեսյան Աֆրոդիտեի» արձանիկը։ Այժմ քաղաքի տեղում կանգնած է Խոր վիրապ եկեղեցին։ Իր բարեփոխումների համար թագավորը ժողովրդի կողմից հորջորջվում է «Արտաշես Բարեպաշտ»։
Տիգրան Մեծի օրոք բուն կերպով զարգացավ մետաղագործությունը, կավագործությունն ու ապակեգործությունը։ Սկեսցին հատվել դրամներ Հայոց թագավորի պատկերով, իսկ մ.թ.ա 80 թվականին Հայկական Տավրոսի մատույցներում հիմնվեց նոր մայրաքաղաք՝ Տիգրանակերտը, որը շրջափակված էր բարձր բերդապարիսպներով։ Տիգրանակերտն ու Արտաշատը միմյանց հետ կապված էին հատուկ մայրուղով, որը կոչում էին «Թագավորական ճանապարհ»։ Մ.թ.ա. 69 թվականին մայրաքաղաքը գրավվեց հռոմեացի Լուկուլլոսի կողմից։ Լուկուլլոսին այդ հարցում օգնել են Տիգրան Մեծի իշխանությունից դժգոհ տարրերը։ Այդ մասին է հավաստում Դիոն Կասսիոսը.
Մ.թ.ա. 68 թվականին Տիգրան Մեծը Միհրդատ Պոնտացու և իր փեսայի՝ Ատրպատականի թագավոր Միհրդատի օգնությամբ Արածանի գետի ափերին ջախջախեց Լուցիոս Լուկուլլոսի գլխավորած հռոմեական բանակը։ Հռոմեացիները չկարողացան հաշտվել այդ մտքի հետ և Լուկուլոսին պաշտոնաթող արեցին և նրա տեղը Հայաստան ուղարկեցին Պոմպեոսին։ Մ.թ.ա. 66 թվականին Հայաստանը շատ ծանր հաշտության պայմանագիր կնքեց, որի արդյունքում Տիգրան Մեծը հրաժարվեց իր նվաճած հողերից, և Հայաստանը պարտավորվեց տարեկան 600 տաղանդ ռազմատուգանք վճարել և հարկ եղած դեպքում Հռոմին օգնել զորքով։
Արտաշեսյանների հարստության հիշարժան ներկայացուցիչ Տիգրան Մեծի որդի՝ Արտավազդ Բ (մ.թ.ա. 55-34) թագավորի օրոք զգալի վերելք ապրեց մշակույթը։ Մ.թ.ա. 53 թվականին, երբ Մարկոս Կրասսոսը ռազմական օգնություն պահանջեց Արտավազդից ըստ մ.թ.ա. 66 թվականի պայմանագրի, հայոց արքան ոչ միայն այն մերժեց, այլ պարթևականների հետ միանալով հռոմեական զորքին պարտության մատնեց։ Կռվում Կրասոսը զոհվեց։ Սակայն հռոմեացիները պարտության հետ չհաշտվեցին և Մարկոս Անտոնիոսի գլխավորությամբ զորք ուղարկեցին պարթևների վրա՝ հայերին ստիպելով դաշնկցել իրենց հետ։ Սակայն հռոմեական զորքերը պարտություն կրեցին և Անտոնիոսը պարտության մեղքը բարդեց հայերի վրա և խաբեությամբ կարողացավ ձերբակալել հայոց արքային, թագուհուն և նրանց երկու որդիներին։ Անտոնիոսն իր գերիներին հանձնեց Կլեոպատրային։ Դիոն Կասսիոսն այս մասին գրել է.
Անդրկովկասի հայերի աքսորը Պարսկաստան
Արևելյան Հայաստանի տարածքի մի մասը XV դարից հայտնի էր նաև որպես Չուխուր-Սաադ. Այն Իսմաիլ I-ի ժամանակներից սկսած կազմավորում էր Սեֆյան տերության վարչական կազմավորում էր Չուխուր-Սաադյան կամ Երևանի բեկլարբեկություն։ Նադիր շահի մահից և Աֆշարների տոհմի անկումից հետո, ղզլբաշ Ուստադջլու ցեղի տեղական կառավարիչները, որ ժառանգաբար տիրապետում էին Չուխուր-Սաադին, իրենց անկախությունը հռչակեցին կազմավորելով Էրիվանյան և Նախիջևանի խանություններ։ Հայկական բնակչության Հայաստանից տեղահանման միջոցով XVIII դարում հայերը կազմում էին Չոխուր-Սաադյան շրջանի բնակչության ընդհանուր թվի 20%-ը։ Ավելի ուշ խանի գահին ուստադջլու ցեղին փոխարինեց կենգերլի թուրքական ցեղը։ Ղաջարների իշխանության ժամանակ Էրիվանյան խանությունը ճանաչեց իր վասսալական կախվածությունը Ղաջարական Իրանից։ Կենգերլի խանական տոհմը փոխարինվեց ղաջարական տոհմի խանով։ Պատմական Հայաստանի տարածքի վրա գոյություն ուներին նաև Նախիջևանի և Ղարաբաղի խանությունները։
Արևելյան Հայաստանը Ռուսական կայսրության կազմում
XIX դարի սկզբներից պատմական Արևելյան Հայաստանի տարածքները աստիճանաբար միացվում են Ռուսական կայսրությանը ։ Ռուս-պարսկական պատերազմի (1803—1813 թթ.) արդյունքում Ռուսաստանին է միացվել Ղարաբաղի խանությունը (կազմավորվել է XVIII դարի կեսերին հայկական Համս մելիքության), լեռնային մաս գրավելուց հետո, որը հիմնականում բնակեցված էր հայերով, ինչպես նաև խառը բնակչությամբ Զանգեզուր (Սյունիք)։ Էրիվանը գրավելու երկու փորձերը տապալվեցին։ Սակայն Ռուս-պարսկական պատերազմի (1826—1828) ընթացքում 1827 թ.հոկտեմբերի 5-ին Էրիվանը վերցվեց գեներալ Պասկեվիչի կողմից, ավելի վաղ (հունիսին) ընկել էր նաև Նախիջևանի խանության մայրաքաղաք Նախիջևանը։ Այնուհետ ստորագրվեց Թուրքմենչայի խաղաղության պայմանագիրը, որով այդ խանությունների տարածքը տրվում էր Ռուսաստանին և հաստատվում էր մեկ տարվա ընթացքում մուսուլմանների ազատ վերաբնակեցումը Պարսկաստան, իսկ քրիստոնյաներին Ռուսաստան։ 1828 թ. Երևանի և Նախիջևանի խանությունների տեղում կազմավորվեց Հայկական մարզ, ուր և XVI - XVII դդ. պարսկական իշխանությունների կողմից Անդրկովկասից հարկադրաբար տեղահանված հայերի ժառանգների զանգվածային վերաբնակեցում տեղի ունեցավ Իրանից Հետագայում Հայկական շրջանը վերափոխվեց Երևանի նահանգի (1849)։ Ռուս-թուրքական պատերազմի (1877—1878) արդյունքներով Ռուսաստանի կայսրության վերահսկողության տակ անցավ պատմական Հայաստանի մեկ այլ տարածք՝ Կարսը և նրա շրջակայքը, որոնցից և կազմավորվեց Կարսի շրջանը։
Հայերի վիճակը XIX դարի վերջում — XX դարի սկզբում
Օսմանյան կայսրության տիրապետության տակ գտնվող հայերին որպես երկրորդ կարգի քաղաքացի արգելվում էր զենք կրել, Արևմտյան Հայաստանում հայերը ենթարկվում էին քուրդ ավազակախմբերի պարբերական հարձակումների, կեղեքվում օսմանյան հարկահավաքների կողմից։ Համեմատաբար տանելի էր հայերի կյանքը Կոստանդնուպոլսում (Ստամբուլ), որտեղ նրանք օգտվում էին որոշակի արտոնություններից։ Օսմանյան իշխանությունները հայերին ճանաչում էր որպես առանձին «միլեթ» (կրոնական–ազգային համայնք)` օժտելով նրանց համայնքային ինքնակառավարման որոշակի տարրերով։ Օսմանյան պետական ապարատը և բանկային համակարգի զգալի հատված վարում էին հայերը և հույները։ Նրանց մշակութային ավելի բարձր մակարդակը և աշխատասիրությունը հաճախ առաջացնում էր մուսուլման բնակչության նախանձը։
Հայաստանի Հանրապետություն
XI դարի կեսերից մինչ XX դարի սկիզբ պատմական Հայաստանի տարածքում հզոր հայկական պետականություն չի եղել։ Միայն գոյություն ունեին համեմատաբար անկախ իշխանություններ և մելիքություններ։ Նրանք ժամանակ առ ժամանակ վերահսկելի էին բյուզանդացիների, մոնղոլների, պարսիկների և թուրքերի կողմից։ XX դարի սկզբում Արևմտյան Հայաստանը թուրքական լծի տակ էր, իսկ Արևելյանը Ռուսաստանի մաս էր կազմում։ Օսմանյան և Ռուսական կայսրությունների անկումից հետո կրկին հույս արթնացավ պատմական Հայաստանի տարածքում ստեղծել ուժեղ հայկական պետություն։
Հայաստանի Հանրապետություն (1991 — ներկա ժամանակ)
2018 թվականի ապրիլի 17-ին ՀՀ ազգային ժողովում ձայների 77 կողմ և 17 դեմ հարաբերակցությամբ Սերժ Սարգսյանը ընտրվեց վարչապետ։ Սերժ Սարգսյանի իշխանավարման շարունակումը առաջացրեց հանրության լայն զանգվածների դժգոհությունը, որը ղեկավարեց ԱԺ «Ելք» խմբակցության ղեկավար, « Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության առաջնորդ Նիկոլ Փաշինյանը։ Լայն ժողովրդական ընդվզման հետևանքով առաջ եկավ քաղաքական ճգնաժամ, որը հանգուցալուծվեց 2018 թվականի ապրիլի 23-ին Սերժ Սարգսյանի` վարչապետի պաշտոնից հրաժարականով և 2018 թվականի մայիսի 8-ին Նիկոլ Փաշինյանի` վարչապետ ընտրությամբ։
Նեյոլովո-2 (գյուղ, Պսկովսկի շրջան)
Բնակչությունը 2000 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1280 մարդ։
Նահիդ Պերսոն Սարվեստանի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեդներ իրանական սերմամբ Կատեգորիա:Շվեդ վավերագրական կինոարտադրողներ Կատեգորիա:Իրանցի կինոռեժիսորներ
Դումանիչի
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 124 մարդ։
Օպտիկական սարքեր
Ըստ առաջադրված խնդրի բնույթի՝ տարբերում են առարկաների պատկերները գրանցող կամ խոշորացված չափերով էկրանի վրա արտապատկերող սարքեր (լուսանկարչական ապարատ, կինոնկարահանման ապարատ, կինոպրոյեկցիոն ապարատ, պրոյեկցիոն սարք և այլն), փոքր չափերի առարկաները դիտելու սարքեր (խոշորացույց, մանրադիտակ), խոշոր չափերի, բայց մեծ հեռավորության վրա գտնվող առարկաները դիտելու սարքեր (հեռադիտակ, ռեֆլեկտոր, ռեֆրակտոր), ինտերֆերենցիոն և դիֆրակցիոն սարքեր (ինտերֆերոմետր, դիֆրակցիոն ցանց և այլն), լույսի ուժը, գույնը, լույսի աղբյուրի պայծառությունը և ջերմաստիճանը չափող լուսաչափական սարքեր և պիրոմետրեր, սպեկտրային սարքեր, բևեռացման սարքեր և այլն։
Հեկտոր Կանայան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ կլառնետահարներ Կատեգորիա:Խորհրդային կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ռուս կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Մանկավարժներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Հայ դիրիժորներ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Հայ փոխգնդապետներ Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ Կատեգորիա:Դպրոցի տնօրեններ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Արփի (թերթ)
Կատեգորիա:Վրաստանի հայկական շաբաթաթերթեր Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Կրում Ջակով
Կենսագրություն
Մահացել է 1977 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Լենինգրադում։
Ստարոսանժարսկի գյուղական խորհուրդ (Նովոսանժարսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1992 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գյուդիկտե
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Աֆֆիրմացիա
Անկախ, գիտակցված ինքնահիպնոզման մեթոդը սկսեց ակտիվորեն զարգանալ 20-րդ դարի սկզբին՝ ինքնօգնության ուսմունքների շրջանակներում (Ն. Հիլ, Դ. Քարնեգի), որը գիտակցված ինքնահամոզման առաջին և ամենահայտնի օրինակներից մեկն էր, ինքնահիպնոզը հոգեբան Էմիլ Կուեի մեթոդն է («Օրեցօր ես ինձ ավելի լավ եմ զգում»)։ «Աֆֆիրմացիա» տերմինը հանրաճանաչություն ձեռք բերեց Լուիզա Հեյի ինքնօգնության գործերի լույս տեսնելուց հետո ։
Մալայզիա
Մամուլ, ռադիոհաղորդումներ, հեռուստատեսություն
Առավել խոշոր թերթերից են. մալայերեն՝ «Ուտուսան Մելայյու» («Utussan Melayu»), «Ուտուսան Մալայսիյա» («Utusan Malaysia»), «Բերիտա Հարիան» («Berita Harian»), անգլերեն՝ «Աթրեյթս թայմս» («Straits Times»), «Մալայ մեյլ» («Malay Mail»), չինարեն՝ «Նանյան շանբաո», «Մինչժոու ժիբաո», «Չժունգո բաո», «Մալայ տունբաո», թամիլերեն՝ «Թամիլ նեսան»։ 1967 թվականից գործում է պաշտոնական կառավարական ինֆորմացիոն գործակալությունը՝ Բերնամա։ Ռադիոհաղորդումները տրվում են մալայերեն, անգլերեն, չինարեն և թամիլերեն։ Հեռուստատեսությունը գործում է 1963 թվականից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մալայզիա Կատեգորիա:Ֆեդերալ միապետություններ Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի անդամ երկրներ Կատեգորիա:Անգլիախոս երկրներ և տարածքներ
Դոֆամին
Նշանակությունը
Գլխուղեղում դոֆամինէրգիական նեյրոնների ախտահարմամբ առաջանում է Պարկինսոնի հիվանդությունը։
VIXX
Պատմություն
Օգոստոսի 14-ին դուրս եկավ խմբի երկրորդ սինգլը՝ "Rock Ur Body"-ն։
Նենիմյակի
Նենիմյակի (Ненимяки), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանի կազմում։
Երևանի կուսակալություն
1723-1728 թվականների թուրք-պարսկական պատերազմի արդյունքում Երևանը միացվել էր Օսմանյան կայսրությանը։ 1736 թվականին Նադիր շահը այն կրկին միացրել է Իրանին։ 1747 թվականին կուսակալության տարածքի վրա ստեղծվում են Երևանի և Նախիջևանի խանությունները։
Forever (երգ, Մեդինա)
Երգը նաև ունի դանիերեն լեզվով տարբերակը, որը կոչվում է «For altid»։
Գյուզիկ
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ քրդական Պինյանիշ աշիրեթին պատկանող 15 տուն բնակիչ ։
Հասմիկ Լեյլոյան
1982 թ. առ այօր – Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիա
1974 -1999 թթ. – Հայ ֆիլարմոնիայի մենակատար
2015 թ. – Քարտեջի միջազգային ֆեստիվալ – Թունիս
Ռուդենկովսկի գյուղական խորհուրդ (Նովոսանժարսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Իլարիոն Պրյանիշնիկով
Կենսագրություն
1874 թվականին Կոնստանտին Տրուտովսկու, Վլադիմիր Մակովսկու, Իվան Կրամսկոյի հետ համատեղ նա նկարազարդել է Նիկոլայ Գոգոլի «Երեկոները Դիկանկայի մերձակայքի խուտորում» վիպակը։ 1875-1877 թվականներին աշխատել է Մոսկվայի Քրիստոս Փրկիչ տաճարի որմնանկարների վրա։
Ստեղծագործություններ
Նկարներ, որոնք գտնվել են Սերգեյ Միխայլովիչի եղբոր տանը Լալսկում և 1918 թվականին տեղափոխվել են Վելիկոուստյուժսկի թանգարան՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կայսերական արվեստի ակադեմիայի իսկական անդամներ Կատեգորիա:Մոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության նկարիչներ Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ
Հարսանեկան պալատ
Ճարտարապետություն
Հարսանեկան պալատի ճարտարապետական լուծումը հաճախ են համեմատում եկեղեցական ճարտարապետության հետ ։ Օրինակ՝ «Citizen K» ամսագրի գլխավոր խմբագիր Ֆրեդերիկ Շոբենն ասել է․
Փորձագետները նշում են Ջորբենաձեի և Օրբելաձեի ոճական լուծումների նմանությունը լը Կորբյուզիեի և Նիմեյերի մոդեռնիստական եկեղեցիների ճարտարապետությանը ։
Նեդա Ուկրադեն
Անձնական կյանք
Միլանը մահացավ 2013 թվականի հունվարի 30-ին Մոնտենեգրոյում, սակայն Նեդան ներկա չէր նրա հուղարկավորությանը ։
Վենսան Կասել
Անձնական կյանք
1999 թվականի օգոստոսի 3-ից մինչև 2013 թվականի օգոստոսի 26-ը ամուսնացած է եղել դերասանուհի Մոնիկա Բելուչիի հետ. ունեցել են երկու դուստր՝ Դևա Կասել (ծնվ.12.09.2004) և Լեոնի Կասել (ծնվ.20.05.2010) անուններով ։
Լարս Բոհինեն
Միջազգային կարիերա
Այդ նույն թվականի հոկտեմբերի 15-ին Քուվեյթի հավաքականի դեմ ընկերական խաղում Լարսը կատարում է իր նորամուտը արդեն՝ երկրի ազգային հավաքականում։ 1994 թվականին Բոհինենը հայտավորվում է հավաքականի մարզչի կողմից կազմված և ԱՄՆ-ում կայանալիք աշխարհի առաջնության համար նախատեսված հայտացուցակում։ Մրցաշարի ժամանակ Լարսը մասնակցում է Մեքսիկայի, Իռլանդիայի և Իտալիայի ազգային հավաքականների դեմ խաղերին։
Սելեզնևկա (գյուղ, Պուտիվիլի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Սելեզնևկա գյուղում բնակվում էր 67 մարդ։
Միկլաշի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Բելոգորսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Արփի Արարատյան
Տպագրել է Հարություն Ալամդարյանի, Ռ. Փափազյանի, Հ. Անդրեյանի բանաստեղծությունները։ Հրատարակել է Շատոբրիանի, Լամարթինի գործերից և «Մարսելյեզ»-ի հայերեն թարգմանությունը։ Աշխատակցել են նաև Գ. Չիլինկիրյանը, Հ. Պալապանյանը, Մեսրոպյան վարժարանի աշակերտներ ։
Արշալույս (հանդես)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի հայկական հանդեսներ Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Նավիշ
Նավիշ կամ Նավուշ, այժմ լքված, նախկինում՝ միջնադարյան հայաբնակ գյուղ Մեծ Հայքի Գողթն գավառում, ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Որդուարի շրջանում։ Գտնվում էր Տևի գյուղից 4-5 կմ դեպի հարավ, ձորի մեջ։ Ընդգրկում էր մոտ 60-70 բնակելի և այլ կառույցներ։ 17-րդ դարի կեսերից հետո գյուղը լքվել և ավերակների է վերածվել։ Գյուղատեղում կանգուն է Սուրբ Ստեփանոս անապատ վանքը ։ Ուներ հին գերեզմանատուն։
Ագրիպինա Հռոմեացի
Ագրիպինա Հռոմեացի (Agrippina, մահացել է 257 կամ 262 թվականներին), վաղ քրիստոնեական նահատակ։ Հիշատակի օրը ուղղափառ եկեղեցիներում նշվում է հունիսի 23-ին (հուլիսի 6)։ Սիցիլիական Մինեո քաղաքի հովանավորն է։
Գեորգի Բիբիկով
Կենսագրություն
Գեորգի Բիբիկովի ստեղծագործությունները պահվում են Ռուսական պետական թանգարանում, Ռուսաստանի, Ուկրաինայի, Գերմանիայի, Ֆրանսիայի և այլ երկրների թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ Կատեգորիա:Ռուս թատերական նկարիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ
Շավիղ Գրիգորյան
Շավիղ Սուրենի Գրիգորյան, հայ արձակագիր, գրականագետ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (2002)։
Մոկրովոլյա
2001 թվականի տվյալներով Մոկրովոլյա գյուղում բնակվում էր 731 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,193 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3787,56 մարդ/կմ²։
Շապադան դու Սեու
Շապադան դու Սեու (Chapadão do Céu), համայնք Բրազիլիայում՝ Գոյաս նահանգի կազմում։ Մունիցիպալիտետ, Գոյաս նահանգի հարավային մասում։ Մտնում է Սուդուեստի դի Գոյաս գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 5338 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 219 070 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 2,3 մարդ/կմ²։
Քաղաքի տոնը նշվում է օգոստոսի 21-ին։
Դոլլի (ոչխար)
Դոլլի ոչխար (Dolly, հուլիսի 5 1996 - փետրվարի 14 2003), աշխարհում առաջին կլոնավորված կաթնասունը։
Դադաին
Դադաին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հեքյարիի գավառում ։ Գտնվում էր Ջուլամերկ քաղաքից 34 կմ արևելք, Մեծ Զաբ գետի ձախ կողմում, լեռնային վայրում։
Օպոլյան վոյեվոդություն
1950-1975
Օպոլյան վոյեվոդությունը հիմնվել է 1950 թվականին, Սիլեզիա-Դոմբրովյան վոյեվոդության բաժանման արդյունքում, որից էլ առաջացել են Օպոլյան և Կոտովիցկյան վոյեվոդությունները։ Բացի այդ, նոր Օպոլյան վոյեվոդությունը իր մեջ ներառում էր Բժեգի և Նամիսլուվի գավառները, որոնք մինչ այդ գտնվում էին Վորցլավյան վոյեվոդության տիրապետության տակ։
Բնակչություն
Բնակչությունը կազմում էր 990.069 մարդ` 2017 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով ։
Աֆրոդիտե
Աֆրոդիտե կամ Ափրոդիտե (Ἀφροδίτη, հնում ստուգաբանվում էր որպես ածանցյալ ἀφρός - «փրփուր» բառից), Հին հունական դիցաբանության մեջ համարվում է սիրո և գեղեցկության աստվածուհին։ Զևսի և Դիոնեի դուստրը (այլ տարբերակի համաձայն՝ առաջացել է ծովի փրփուրից)։ Աֆրոդիտեի պաշտամունքը տարածված է եղել ոչ միայն Հունաստանում, այլև Փոքր Ասիայում և մերձսևծովյան հունական գաղութներում։ Սկզբանական շրջանում համարվել է պտղաբերության (և ծովի) աստվածուհի, կրել փյունիկյան Աստարտե աստվածուհու ազդեցությունը, իսկ օլիմպիական դիցարանում՝ հավերժ դեռատի և գեղեցկագույն աստվածուհի, որն իշխում է մարդկանց և աստվածների սրտերին, սեր պարգևում նրանց։ Ափրոդիտեի սիրո իշխանությանը ենթարկվում էին աստվածներն ու մարդիկ, բացառությամբ դիցուհիներ Աթենասի, Արտեմիսի և Հեստիայի։ Հեփեստոսի կինը և Արեսի տարփածուն էր։ Աֆրոդիեին ուղեկցում են գեղեցկության և նազանքի աստվածները։ Մտնում էր 12 մեծ օլիմպիական աստվածների թվում։ Նրան նվիրվել են բազմաթիվ մեհյաններ, որոնցից աչքի է ընկնում Կորնթոսի հռչակավոր տաճարը։ Աֆրոդիտեի լավագույն արձաններից է Տավրիդյան Աֆրոդիտե արձանը (մ.թ.ա. III դ.) պահվում է Լենինգրադի Էրմիտաժում, Միլոսյան Աֆրոդիտեն (մ.թ.ա. 2-րդ դար)՝ Լուվրի թանգարանում։ Աֆրոդիտեն իր պաշտամունքային էությամբ համանման է հայկական Աստղիկ աստվածուհուն։ Հռոմեական դիցաբանության մեջ նույնացվել է Վեներային։ Աֆրոդիտեն սիրում էր Կիպրոսի  արքայի որդուն, Ադոնիսին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հին հունական աստվածներ Կատեգորիա:Աստվածներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կրոնը Հին Հունաստանում Կատեգորիա:Գեղեցկության աստվածուհիներ
Ծիածան (նկար, Կուինջի)
Պատմություն և նկարագրություն
Կուինջիի մասին մենագրության հեղինակ գրող Միխայիլ Նևեդոմսկին նկարի մասին ասել է.
Ոչխար
Ծագում
Ենթադրում են, որ ոչխարը մուֆլոնի և ուրիալի սերունդն է։ Բջջագենետիկ անալիզի տվյալները թույլ են տալիս ենթադրել, որ տնային ոչխարի նախնին մուֆլոնն է։ Ուրիալի կարիոտիպը կազմված է 58 քրոմոսոմից, այն դեպքում, երբ տնային ոչխարի և մուֆլոնի քրոմոսոմների թիվը 54-ն է։
Նկարագրություն
Հասուն ոչխարները ունեն 32 ատամ (ատամնային բանաձևը՝ I։0/3 C։0/1 P։3/3 M։3/3)։ Դրանցից 6 զույգը՝ արմատային (վերևում և ներքևում), 6 զույգը՝ աղորիքներ (նույնպես վերևում և ներքևում), 2 ժանիք (ներքևում) և 8 կտրիչ (միայն ներքևի մասում) ։ Կտրիչների և աղորիքների միջև առկա է մեծ տարածություն։ Կտրիչները տեղակայված են ծնոտի երկայնքով՝ կազմելով բութ անկյուն։ Այսպիսի դասավորվածությունը թույլ է տալիս կենդանուն ավելի արդյունավետ ուտել խոտը, ի տարբերություն այլ բուսակեր կենդանիների։ Բերանի ետնային մասում՝ արմատային և աղորիքային ատամները միասին մեծ մակերես են կազմում։ Այդ ատամներով կենդանիները ծամում են խոտը։
Փերիա (Խելվաչաուրի շրջան)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Խելվաչաուրի շրջան Կատեգորիա:Աջարիայի բնակավայրեր
Բաղեղի լիգա
Բաղեղի լիգա (The Ivy League), ամերիկյան մասնավոր ութ համալսարանների միավորում։ Համալսարանները գտնվում են ԱՄՆ-ի հյուսիսարևելյան յոթ նահանգներում։ Անվանումը կապված է բաղեղի թփերի հետ, որոնք ծածկում են համալսարանական հին շենքերը։ Լիգայի կազմի մեջ մտնող համալսարանները բարձր համարում ունեն և աչքի են ընկնում կրթության առաջնակարգ որակով։
Պատմություն
«Բաղեղի լիգա» անվանումը ի սկզբանե տրվել է ԱՄՆ-ի հյուսիս-արևելքում տեղակայված մասնավոր ութ համալսարանների մարզական միավորմանը։ Եզրույթը հաճախ օգտագործվում է մատնանշելու համար ութ դպրոցները` որպես մեկ ընդհանուր միավորում։ Այն ենթադրում է կրթության բարձր որակ, ընդունելության մեծ մրցակցություն և պատկանելություն սոցիալական էլիտային։
«Բաղեղի լիգա» եզրը լայն տարածում է գտել 1954 թվականից, երբ ձևավորվել է մարզական NCAA Division I միավորումը, և ամերիկացիները սկսել են երկրպագել համալսարանական մարզական տարբեր թիմերի։ Ժամանակի ընթացքում «բաղեղի լիգա» հասկացությունը տարածվել է նրանում ընդգրկված համալսարանների այլ ոլորտների վրա ևս։
Դադուշ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Բայրոն Բլեյք
1993-1996 թվականներ
1993 թվականին Բլեյքը հաղթանակ է տարել ATP վեց մրցաշարերում, որոնցից չորսը ամերիկացի Ջոնաթան Սթարկի հետ զույգով, իսկ բրիտանացի Ջերեմի Բեյթսի հետ միասին հասել է Ուիմբլդոնի մրցաշարի քառորդ եզրափակիչ։ Փարիզի «Մասթերս» շարքի մրցաշարում հաղթելուց հետո նա մտել է զուգախաղի աշխարհի 10 ուժեղագույնների թենիսիստների մեջ։ Մենախաղում նա 100 ուժեղագույնների շարք է վերադարձել Նյու Հեյվենի ATP մրցաշարում կիսաեզրափակիչ դուրս գալուց հետո։ Ավելի վաղ, նույն թվականին, նա իր առաջին հաղթանակն է տարել առաջին տասնյակի թենիսիստի նկատմամբ, Լոնդոնի մրցաշարում հաղթելով աշխարհի 7-րդ ռակետ Իվան Լենդլին։
1997-1999 թվականներ
1997 թվականին Բլեյքը նշանակալից հաջողությունների չի հասել ոչ անհատական մակարդակում (որտեղ նրա հաշվին գրանցվել է միայն հաղթանակ աշխարհի 65-րդ ռակետ Մարսելո Ռիոսի նկատմամբ), ոչ էլ զուգախաղում (որտեղ նա մրցաշարջանի միջնամասում հրաժեշտ է տվել Կոնելին և ամբողջ տարվա ընթացքում միայն մեկ անգամ է հասել եզրափակիչ), սակայն օգնել է Զիմբաբվեի հավաքականին պատմության մեջ առաջին անգամ դուրս գալ Դևիսի գավաթի Համաշխարհային խումբ։ Հաջորդ տարին մենախաղում դասավորվել է առավել հաջող։ Երեք անգամ դուրս գալով մրցաշարերի եզրափակիչ, նա վերադարձել է աշխարհի 30 ուժեղագույն թենիսիստների շարքը։ Տարվա ընթացքում նա երեք անգամ առավելության է հասել առաջին տասնյակի թենիսիստների նկատմամբ, այդ թվում Ինդիանապոլիսում Մարեսլո Ռիոսի նկատմամբ՝ այդ պահին աշխարհի առաջին ռակետի։ Զուգախաղում նա այդպես չի կարողացել գտնել մշտական խաղընկեր և հաղթանակի է հասել ընդամենը ATP մեկ մրցաշարում։ Հավաքականի կազմում նա Ավստրալիայի հավաքականի նկատմամբ հաղթանակից հետո դուրս է եկել Դևիսի գավաթի Համաշխարհային խմբի քառորդ եզրափակիչ։ Այդ մրցակցության ընթացքում նա հաղթել է երկու մենախաղում՝ Պատրիկ Ռաֆտերի և Ջեյսոն Ստոլտենբերգի։ Սակայն քառորդ եզրափակիչում Զիմբաբվեն «չոր» հաշվով պարտվել է Իտալիային։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Զիմբաբվեի թենիսիստներ Կատեգորիա:Մեծ սաղավարտի (թենիս) մրցաշարեր Կատեգորիա:Ավստրալիայի թենիսի բաց առաջնություն Կատեգորիա:Ֆրանսիայի թենիսի բաց առաջնություն Կատեգորիա:Ուիմբլդոնի մրցաշար Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի թենիսի բաց առաջնություն
Մավրիտանիայի ազգային թանգարան
Թանգարանի հավաքածուներ
Առաջին հարկի ազգագրական հավաքածուներում կան առարկաներ, որոնք պատկանում են Մավրիտանիայի հասարականության տարբեր մշակույթներին ։
Տաղարան (1635)
Տաղարան (1635), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1635 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1778 թվականին Նիկողայոս դպիր գրիչի կողմից, Կոստանդնուպոլսում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 16,4X10,7 սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 17-21 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 148ա ։
Պոդյազովնի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ռատնովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Հոքուա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չինացիներ
Սուպրոտիվնոբալկովսկի գյուղական խորհուրդ (Նովոսանժարսկի շրջան)
Սուպրոտիվնոբալկովսկի գյուղական խորհուրդ  (Супротивнобалківська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Նովոսանժարսկի շրջանում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1926 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սանտա Կատալինա (Ուրուգվայ)
Սանտա Կատալինա (Santa Catalina), բնակավայր Ուրուգվայի հարավարևելյան մասում, Սորյանո դեպարտամենտում։
Արեգ (թերթ, Վիեննա)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ավստրիայի հայկական ամսագրեր Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական գիտական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Սպեկտրային դասակարգում
Կլանման գծերը առաջանում են աստղի մթնոլորտում, երբ այն կազմող ատոմները, Կիրխհոֆի օրենքի համաձայն, կլանում են լուսոլորտի անընդհատ ճառագայթումը։
այն իմաստով, որ երկու ցանկացած աստղային սպեկտրների համար միշտ գոյություն ունի երրորդը, որն օժտված է միջանկյալ հատկություններով։ Աստղային
Ավելի մանրամասն դասակարգման համար հիմնական սպեկտրային դասերի միջև, որոնք նշանակվում են 0 ինդեքսով (B0, A0, ..., M0), օգտագործվում են
տասնորդական ենթադասեր, օրինակ՝ B1, B2, ... , B9։
K - Մետաղների գծերն իրենց ինտենսիվությամբ գերազանցում են ջրածնի գծերին։ Իոնացված Կալցիումի H և K գծերը հասնում են առավելագույն ինտենսիվության։ Ուշ ենթադասերում երևան են գալիս մոլեկուլների կլանման շերտերը։ Այս դասին է պատկանում Արկտուրը։
Բելգիայի գերմանախոս համայնք
Լիազորություններ
Ինչպես Բելգիայի մյուս համայնքներում (Ֆլամանդախոս և Ֆրանսախոս), գերմանախոս համայնքի լիազորությունները տարածվում են միայն մշակույթի, կրթության և «անհատի հետ կապված հարցերի» վրա։ Վերջինիս են վերաբերում զանգվածային լրատվության միջոցները, առողջապահությունը և երիտասարդական քաղաքականությունը, ինչպես նաև որոշ սոցիալական հարցեր։ Գերմանախոս համայնքը հատուկ շրջան չունի, գտնվում է Վալոնիա տարածաշրջանի տարածքում և, հետևաբար, շրջակա լիազորությունների համար պատասխանատու է Վալոնիայի շրջանը։
Սերգեյ Ավագյան (բժիշկ)
Սերգեյ Մովսեսի Ավագյան, հայ քիթկոկորդականջաբան, բժշկական գիտությունների դոկտոր (1972) ։
Ռոզի Անուշ Սվազլյան
Կենսագրություն
Ռոզի Անուշ Սվազլյանը ծնվել է 1984 թվականի ապրիլ 24-ին Սան Ֆրանցիսկո քաղաքում։ Հինգ տարեկանից Ռոզի Անուշը սովորել է նոտաները և նվագել ջութակ։ Երաժշտության մեջ նրա անմիջապես ղեկավարը եղել է հայրը՝ պարոն ժիրայրը (Ժերարդ), որը 1960-1970-ական թվականներին աշխատել է Երևանի օպերային թատրոնի նվագախմբում՝ որպես ջութակահար։ Երաժշտի  կայացման գործում մեծ դեր են ունեցել  նաև Անուշի մայրն ու մորաքույրը՝ Մարի Աբուսեֆյանը։ Անուշը սովորել է Միլանի կոնսերվատորիայում՝  որտեղ էլ 2009 թվականին ստացել է մագիստրոսի աստիճան և մասնակցել «Լա Սկալա»-ի ակադեմիայի ծրագրին։ Նրա ուսուցիչներն են եղել  մանկավարժներ Ջանի Մաստինոն, Ադալբերտո Տոնինին, Վինչենցո Մանոն, Մագդա Օլիվերոն և Պաոլո Կավանելին։ Այստեղ նա յուրացրել է երգեցողության բելկանտո ոճը, երգացանկը համալրել իտալական, ֆրանսիական ու գերմանական օպերային արիաներով։ 2010 թվականին նա Երևանում ելույթ է ունեցել Պլասիդո Դոմինգոյի հետ։ Պլասիդո Դոմինգոն այդ ելույթից հետո ընտրել էր Ռոզի Անուշին մասնակցելու 2011 թվականին  Մոսկվայում կայացած  համաշխարհային օպերային «Օպերալիա» մրցույթին ։ 2013 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Ռոզի Անուշը Երևանում Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում կատարել է Անուշի դերը Արմեն Տիգրանյանի «Անուշ» օպերայում։
Լեոնիդ Ազգալդյան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Հայ ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Լեոնիդ Ազգալդյան
Դուվան (գյուղ, Դուվանսկի շրջան)
Դուվան (Дуван, Дыуан), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դուվանսկի շրջանի կազմում։
Հրազդանի ջերմաէլեկտրակայան
Հրազդանի ջերմաէլեկտրակայան կամ Հրազդան ՋԷԿ, Հայաստանի առաջատար ջերմաէլեկտրակայաններից։ Այն կառուցվել է 1963 – 1974 թվականներին և տեղակայվել է Հրազդան քաղաքի հյուսիս արևմտյան հատվածում։ Առաջին անգամ այն շահագործվել է 1966 թվականին և այն ժամանակից ի վեր դարձել է Հայաստանի էլեկտրական արտադրության կարևոր մասը։
Հրազդան ՋԷԿ-ի 5-րդ էներգաբլոկի շահագործումը
Հինգերորդ էներգաբլոկի կառուցման և մոդեռնիզացիայի համար ընդհանուր առմամբ ծախսվել է 465.2 մլն $ : Կառուցման համար օգտագործվել են տարբեր տիպի, գազով և շոգիով աշխատող տուրբիններ։ Սա թույլ է տալիս էներգաբլոկին ունենալ 480ՄՎտ հզորություն։ Նորագույն տեխնոլոգիաների շնորհիվ 278 գրամ գազից ստացվում է 1կՎտժ էներգիա։ Կառուցումն իրականացվել է Գազպրոմ Արմենիայի կողմից։
Հրազդան ՋԷԿ-ի դերը Հայաստանի Էներգետիկ համակարգում
Հայաստանում Էլեկտրաէներգիայի արտադրման մոտ ութսուն տոկոսը հասնում է չորս հիմնական կայաններին՝ Հայկական ատոմային էլեկտրակայան, Սևան-Հրազդան կասկադ, Որոտանի կասկադ և Հրազդան ՋԷԿ։ Ատոմակայանը համարվում է հիմնական Էլեկտրաէներգիայի մատակարարը, սակայն տարվա ընթացքում 2-3 ամիս այն չի գործածվում Վառելիքի պաշարների վերականգնման և ընդհանուր համակարգերի կարգավորման համար։ Այս ժամանակահատվածում Հրազդանի ՋԷԿ-ը կատարում է հիմնական մատակարարի դերը Հայաստանում։ Էլեկտրաէներգիայի շուկայում այն կատարում է բալանսավորման դերը։ Այս սկսում է աշխատել այն ժամանակ, երբ Ատոմակայնաը չի աշխատում կամ կա էլեկտրաէներգիայի պակաս։
Մանուկ Հախվերդյան
Կենսագրություն
Մանուկ Հախվերդյանը եղել է Հայկական երկրորդ հեռուստաալիքով հեռարձակվող «Պահմտոցի» հաղորդման գլխավոր գործող անձերից մեկը։ Արժանացել է 2-րդ մրցանակի՝ «Հումոր և սատիրա» հանրապետական փառատոնի ժամանակ։ 2011 թվականին պարգևատրվել է Հայաստանի մշակույթի նախարարության պատվոգրով։
Արցախյան շարժում
Արցախյան շարժում, հասարակական-քաղաքական շարժում՝ ի պաշտպանություն Լեռնային Արցախի հայ բնակչության ինքնորոշման։ Հայրենական պատերազմից հետո Հայկական ԽՍՀ ղեկավարությունը դիմել էր ԽՍՀՄ իշխանություններին՝ Լեռնային Արցախը Խորհրդային Հայաստանին վերամիավորելու խնդրանքով։ 1945 թվականին, մեծ հայրենադարձության հետ կապված և հայրենադարձներին տեղավորելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված՝ ՀԿ(բ)Կ կենտկոմի առաջին քարտուղար Գրիգոր Հարությունյանը դիմել էր ԽՍՀՄ ղեկավարությանը՝ փորձելով լուծել Արցախը Հայաստանին միավորելու հարցը։ Երկրորդ անգամ, ազգային զարթոնքի տարիներին (1965-1968), նման խնդրանքով հանդես էր եկել Անտոն Քոչինյանը։ Մինչ այդ՝ 1956 թվականին Արցախի հարցը բարձրացրել էր Ամենայն հայոց կաթողիկոս Վազգեն Ա Պալճյանը ։
Գորբաչովյան «վերակառուցման» քաղաքականության տարիներին (1985-91) Լեռնային Արցախի Ինքնավար Մարզի (ԼՂԻՄ) հայությունը օրակարգ էր մտցրել պահանջ՝ տարածաշրջանը Ադրբեջանի ԽՍՀ կազմից Հայկական ԽՍՀ տեղափոխելու համար։
Իրադարձությունների զարգացում
Իրավիճակը կտրուկ փոխվեց Արցախյան շարժման օրերին՝ 1988 թվականի փետրվարի 20-ից հետո։ Ադրբեջանի ղեկավարները նորամուծություններ մտցրին ահաբեկչական ծրագրերում. նրանք ընդգրկվեցին օմօնականների զինված խմբավորումների մեջ։ Իսկ վայրագ գործողությունները համակարգելու համար Բաքվից Արցախ էին ուղարկվել ավելի փորձառու, արտասահմանյան ահաբեկչական հանգրվաններում մարզված տասնյակ մասնագետներ, որոնք հասցրել էին սերտ կապեր հաստատել թուրքական «Գորշ Գայլեր»-ի, արաբական «Համաս» և աֆղանական «Մոջահեդ» կազմավորումների հետ։ Զինված զանազան զենքերի նորագույն տեսակներով և պայթուցիկ նյութերով՝ նրանք սկսեցին լայնածավալ հարձակումներ կատարել հայկական գյուղերի, ֆերմաների վրա։ Սպանում, պատանդ էին վերցնում հայ անասնապահներին և անտեր մնացած հոտը, նախիրը քշում-տանում ադրբեջանական գյուղերը, շրջանները։ Ճանապարհներին գրավում էին հայերին պատկանող ավտոմեքենաները, զինված հարձակում գործում ավտոբուսների վրա, գնդակահարում ուղևորներին։ Միաժամանակ կտրտում, հրդեհում էին հայերին պատկանող այգիները, ցորենի արտերը ։
Ժողովածու (1835)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Սոորետամա
Համայնքի սահմաններում է ընկած 1982 թվականին, նախկինում գոյություն ունեցած կենսաբանական երկու արգելոցների միավորման արդյունքում ստեղծված, խստորեն պահպանվող 27.858 հեկտար Սոորետամա տարածքի մի հատվածը ։
Թմբիր
Բուժում
Առաջին հերթին անհրաժեշտ է խթանել արյան շրջանառությունը և շնչառությունը։ Այդ նպատակով կիրառվում են կոֆեին, կորազոլ, կորդիամին։ Քանի որ հյուսվածքներից ներծծումը դանդաղում է, ցանկալի է նշված միջոցները տալ ներերակային։
Միաժամանակ տրվում է թթվածնային խառնուրդ` կարբոգեն (95% թթվածին և 5% ածխաթթու գազ)՝ դիմակով, քթային փողակով կամ արհեստական շնչառության սարքով։
Անհրաժեշտության դեպքում ձեռնարկում են վերակենդանացման միջոցառումներ։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում նաև հիմնական հիվանդության դեմ ուղղված բուժական միջոցները ։
Իբն Բատուտա
Մուհամմադ Իբն Բատուտա (محمد ابن بطوطة; լրիվ անունը՝ լրիվ անունը՝ Իբն Բատուտա Աբու Աբդալլահ Մուհամմեդ իբն Աբդալլահ ալ-Լավատի ատ-Տանջի; ծնվել է 1304 թվականի փետրվարի 25-ին, մահացել 1368 կամ 1369 թվականին) մարոկկացի գիտնական, որը ճանապարհորդել է միջնադարյան աշխարհում ։ 30 տարվա ընթացքում Իբն Բատուտան եղել է Իսլամական աշխարհի երկրների մեծ մասում, ինչպես նաև ոչ մուսուլմանական շրջաններում՝ Հյուսիսային Աֆրիկա, Աֆրիկյան եղջյուր, Արևմտյան Աֆրիկա, Մերձավոր Արևելք, Կենտրոնական Ասիա, Հարավարևմտյան Ասիա, Հարավային Ասիա և Չինաստան։ Կյանքի վերջին տարիներին շարադրել է իր ճանապարհորդությունների մասին «Նվեր նրանց, ովքեր մտորում են քաղաքների հրաշալիքների և ճանապարհորդության հույզերի մասին» գիրքում (تحفة النظار في غرائب الأمصار وعجائب الأسفار, Tuḥfat an-Nuẓẓār fī Gharāʾib al-Amṣār wa ʿAjāʾib al-Asfār), որը պարզապես կոչում են «Ճանապարհորդությունները» (الرحلة, Rihla) : Նրա ճանապարհորդությունների մասին գրառումները թույլ են տալիս պատկերացում կազմել միջնադարյան քաղաքակրթությունների մասին։
Առաջին ուխտագնացություն
Ես միայնակ ճանապարհ ընկա՝ չունենալով ո՛չ ընկերակից, որի ընկերակցությամբ կարող էի ուրախանալ, ո՛չ քարավան, որին կարող էի միանալ, բայց ինձ իշխում էր ներքին մի ուժ ու երկար փայփայված ցանկություն այցելելու այդ սրբավայրերը։ Ուստի ես վճռական տրամադրվեցի, որ պետք է լքեմ իմ սիրելիներին, լքելու իմ տունը այնպես, ինչպես թռչուններն են լքում իրենց բները։ Թե՛ իմ, թե՛ ծնողներիս համար դժվար էր բաժանումը ։
Իբն Բատուտան ցամաքային ճանապարհով գնում է Մեքքա։ Նրա երթուղին անցնում էր Ալժիրի մի շարք քաղաքներով, ապա Թունիսով, որտեղ նա մնում է շուրջ 2 ամիս ։ Ապահովության համար Իբն Բատուտան հաճախ միանում էր որևէ քարավանի, որպեսզի նվազեցնի կողոպտվելու հնարավորությունը։ Այնուհետև Սֆաքս քաղաքում ամուսնանում է, որը նրա ճանապարհորդության ընթացքում ամուսնություններից առաջինն էր ։
Կենտրոնական Ասիա
Մոտ 1332 կամ 1334 թվականի վերջերին հասնելով Կ.Պոլիս՝ Իբն Բատուտան հանդիպում է բյուզանդական կայսր Անդրոնիկոս III Պալեոլոգոսին։ Այնուհետև այցելում Սուրբ Սոֆիայի տաճար և մի ուղղափառ հոգևորականի հետ քննարկում իր այցելությունները Երուսաղեմ։ Մեկ ամիս քաղաքում մնալուց հետո Իբն Բատուտան վերադառնում է Աստրախան, ապա մեկնում մայրաքաղաք Սարայ աl-Ջադիդ՝ սուլթան Ուզբեկին զեկուցելու իր այցի մասին։
Հարավարևելյան Ասիա
Իբն Բատուտան պատկանում էր շաֆիական մազհաբին, որի սովորույթները ընդհանրություններ ունեին մերձափնյա Հնդկաստանի, հատկապես Մապիլա մուսուլմանների հետ. սրանք նույնպես առաջնորդ աշ-Շաֆիի հետևորդներն էին։ Հենց այդ ժամանակ Սամուդրա Պասան համարվում էր Dar al-Islam-ի (իսլամական աշխարհի) ծայրը, որովհետև այստեղից դեպի արևելք այլևս մուսուլմանները չէին ղեկավարում։ Իբն Բատուտան այստեղ մնում է երկու շաբաթ՝ որպես սուլթանի հյուր, իսկ հետո սուլթանը նրան ապահովում է անհրաժեշտ ամեն ինչով, որպեսզի նա իր ճանապարհը շարունակի դեպի Չինաստան ։ Իբն Բատուտան նավարկում է դեպի Մալակկա, որը գտնվում է Մալակկա թերակղզում։ Տեղի ղեկավարի մոտ մնում է 3 օր, ապա գնում Պո Կլոնգ Գարայ, Վիետնամ։ Այստեղ կարճատև հանդիպում է Ֆիլիպինների արքայադուստր ՈւրդույայինԼ Այստեղից հետո Իբն Բատուտան ի վերջո հասնում է Չինաստանի Ֆուցզյան նահանգի Ցյուանչժոու քաղաք։
Իսպանիա և Հյուսիսային Աֆրիկա
Ալ-Անդալուսից հետո Իբն Բատուտան ուղևորվում է Մարոկկո։ Ճանապարհին կանգ է առնում Մարաքեշում, որը վերածվել էր ուրվական քաղաքի ժանտախտի համաճարակից հետո, իսկ մայրաքաղաքը դարձել էր Ֆեսը ։
Ստեղծագործություն
Գիտնականները կարծում են, որ Իբն Բատուտան չի այցելել այն բոլոր վայրերը, որոնք նկարագրում է, և մուսուլմանական աշխարհի տարբեր շրջանները համապարփակ նկարագրելու համար օգտագործել է տարբեր զրույցներ և վաղ շրջանի տարբեր ճանապարհորդների գրառումները։ Օրինակ՝ անհավանական է թվում, որ Իբն Բատուտան Վոլգա գետով ուղևորված լինի Նյու Սարայից Բոլգար։ Կան նաև հիմնավոր կասկածներ նրա մի շարք ճանապարհորդությունների հետ կապված, ինչպես օրինակ՝ Եմենում Սանաա, կամ Խորասանում Բալխից Բիսթամ , կամ էլ Փոքր Ասիա ։ Որոշ գիտնականները կասկած են հայտնում նաև նրա՝ Չինաստան կատարած ճանապարհորդության վերաբերյալ ։ Այնուամենայնիվ, եթե թեկուզ «Ճանապարհորդությունները» ամբողջությամբ հիմնված չեն փաստերի վրա, որոնց հեղինակը անձամբ ականատես է եղել, այն ամփոփում է իր մեջ 14-րդ դարի աշխարհի մասին կարևոր տեղեկություններ։ Իբն Բատուտան ամենատարբեր երկրներում ամուսնացել ու բաժանվել է, ունեցել երեխաներ Բուխարայում, Դելիում, Մալաբարում ։ Իբն Բատուտան վիրավորում է հույներին՝ կոչլեով «Ալլահի թշնամիներ», հարբեցողներ, մինչդեռ Եփեսոսում գնում է հույն ստրկուհու, որին դարձնում է իր հարեմի կանանցից մեկը։
Կուրցխար
Ընդհանուր նկարագիր
Մի քանի խոշոր անկանոն կետեր սփռված է մեջքի, ոտքերի եւ ստամոքսի վրա։
Յուրովկա (գյուղ, Բելոգորսկի շրջան)
Յուրովկա (Юрівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Բելոգորսկի շրջանում։
Դարավա
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 16 բնակիչ, որից 11-ը՝ քուրդ, 5-ը՝ ասորի ։
Աղջիկ ջան, ուշքի արի
Ընդունելություն
«BuzzFeed» ընկերությունից Լաուրա Թյորները քննադատել է գրքի կարևորագույն ուղերձը՝ «Դուք և միայն դուք եք վերջին հաշվով պատասխանատու այն բանի համար, թե ով եք դուք և որքան երջանիկ եք», և բնութագրում է այն իբրև «սուտ»։ Նրա հիմնական փիլիսոփայությունը ինքնին խորհրդանշում է ամերիկյան մտածողության հսկայական տարանջատումը, որն իշխում է մեր ազգային դատողություններում․ արդյոք խնդիրներ ունեցող մարդիկ պատասխանատու են դրանց լուծման համար։ Կամ կա արդյոք որոշակի կոլեկտիվ պատասխանատվություն, որից մենք խուսափում ենք, արդյոք հասարակությունը ինչ-որ բան պարտական է իր բոլոր անդամներին»։ Թյորները նշել է. «Կան մութ հետևանքներ այն բանում, որպեսզի ամեն ինչ դառնա անձնական պատասխանատվության առարկա, ինչը Հոլլիսի կողմնակալությունն է։ Նա խնդրում է մեզ հարցաքննել և մերժել այն ստերը, որոնց մենք հավատում էինք, և հետաքրքիր է, թե ինչպես այդ օբյեկտիվը կգործի, եթե բացահայտենք այն ստերը, որոնք նա ներկայացրել է «Աղջիկ ջան, ուշքի արի» գրքում» ։
Մահմուդ I
Վարել է պատերազմներ Պարսկաստանի, Ավստրիայի և Ռուսաստանի հետ։ Պարսկաստանի հետ վարած իր պատերազմները հիմնականում անհաջող էին, և նա ստիպված էր Պարսկաստանին զիջել սուլթանական Թուրքիայի կողմից 1720-ականներին գրաված տարածքները, այդ թվում՝ Արևելյան Հայաստանի որոշ շրջանները (Երևան և Նախիջևան)։ Ավստրիական ճակատում օսմանցիներն ավելի հաջողակ էին և նրանց հաջողվեց վերագրավել հյուսիսային Սերբիան՝ Բելգրադի հետ միասին։
Ռիվիեր դե Պրերի
Էկոլոգիա
Սակայն գետի մի մասը երբեք չի եղել պիտանի լողանալու համար. նրա մի մասը (Rive-Boisée) դեռ մնում է աղտոտված ոչ մաքուր հոսանքներով դեռ 1971 թվականից, այսինքն քառասուն տարի շարունակ     ։ Rive-Boisée խնդիրը ուզում էին լուծել դեռ 2014 թվականին ։
Վլադիմիր Պուտին
Մանկություն և պատանեկություն
Վ. Վ. Պուտինի թե՛ հայրական, թե՛ մայրական կողմի նախնիները (Պուտինները, Շելոմովները, Չուրսանովները, Բույանովները և այլք) առնվազն 300 տարիների ընթացքում եղել են Տվերյան կոմսության գյուղացիներ։ Վ. Վ. Պուտինի ամենավաղ հայտնի նախնին հիշատակված է 1627-1628 թվականների Տվերյան կոմսության գրամատյանում։ Յակով Նիկիտինը ցար Միխայիլ Ֆեոդորովիչի հորեղբայր Իվան Ռոմանովի տոհմական կալվածքի Բորոդինո ծխի Տուրգինովո գյուղի հիմնաբնակիչն էր ։
Պուտինների ընտանիքն ապրում էր առանց որևէ հարմարության կոմունալ բնակարանում՝ Լենինգրադում՝ Բասկովյան նրբանցք տուն 12-ում ։ Այս բնակարանում Պուտինն ապրել է մինչ ԽՍՀՄ-ի ԱԱԿ-ում աշխատանքի անցնելը։ Դառնալով նախագահ՝ Պուտինը պատմում էր, որ մանկուց տարված էր հետախույզների մասին խորհրդային ֆիլմերով և երազում էր աշխատել պետական անվտանգության համակարգում։ Շնորհակալությամբ արձագանքում էր այն տարիներին խորհրդային իշխանության կողմից երիտասարդին տրամադրված կայացման և առաջխաղացման հնարավորություններին։
Ներքին քաղաքականությունը
2006 թվականի փետրվարին ՌԴ նախագահի աշխատակազմի ղեկավարի տեղակալ Վլադիսլավ Սուրկովի կողմից առաջ քաշվեց ինքնիշխան ժողովրդավարության հայեցակարգը, որը հենց հեղինակի ներկայացմամբ այն է, որ նախագահի քաղաքականությունը առաջին հերթին պետք է վայելի հենց Ռուսաստանի ժողովրդի աջակցությունը. մեծամասնության այդպիսի աջակցությունն էլ հենց ժողովրդավարական հասարակության գլխավոր սկզբունքն է ։
Չեչենական երկրորդ պատերազմ
Ողբերգությունից մեկ տարի անց՝ օտարերկրյա լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ, Պուտինը հայտարարեց.
ԶԼՄ-ների կարգավիճակ
Վլադիմիր Պոզներն ուշադրություն է հրավիրում այն բանի վրա, որ Պուտինի նախագահության ժամանակ ոչ մի լրագրող չի բանտարկվել ։
Տնտեսական զարգացում
Իրականացվեցին մի շարք այլ սոցիալ-տնտեսական բարեփոխումներ՝ կենսաթոշակային (2002 թ.), բանկային (2001-2004 թթ.), արտոնությունների փոքրացում (2005 թ.), էլեկտրաէներգիայի և երկաթուղային տրանսպորտի։
2009 թվականի մարտի 2-ին ելույթ ունենալով «Ռազմավարություն-2020» համաժողովին՝ Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի աշխատակազմի ղեկավարի տեղակալ Վլադիսլավ Սուրկովը, խոսելով խորը 2008-2010 թվականների Ռուսաստանի ֆինանսատնտեսական ճգնաժամի մասին, որում Ռուսաստանը հայտնվեց 2008 թվականին, և նախորդած աճի աղբյուրների մասին, ասաց. «… երբ ինձ ասում են, որ ամեն ինչում Ամերիկայի մեղավորությունն է, ես ուզում եմ հիշեցնել, որ մեր տնտեսական աճը ածանցյալն է այն փուչիկի, որ ամերիկացներն են ստեղծել։ Չէ որ մենք արժանի չէինք այդ աճին» ։
Պուտինի նախագահական լիազորությունների սկզբում՝ 2000 թվականին, Ռուսաստանի բնակչության 30%-ը ապրում էր աղքատության շեմից այն կողմ, 2013 թվականին աղքատության շեմից այն կողմ ապրողների բաժինը նվազեց մինչև 11,2%։ Աղքատության դեմ պայքարը 2013 թվականի մարտին հայտարարեց սկզբունքային խնդիրներից մեկը ։ Այս ֆոնին 2013 թվականի ապրիլին կատարված կենսաթոշակների գործակցումը (միջինում 300 ռուբլի) առաջ բերեց թոշակառուների դժգոհությունը։ Այսպես, Չելյաբինսկի նահանգի տարեց կանայք ուղարկեցին Պուտինին իրենց կենսաթոշակային ավելացումները՝ «ոչ մի բանում իրեն չմերժելու» բարեմաղթանքով, այս աղմկահարույց իրադարձության մասին հայտնեցին «Ազատություն» ռադիոկայանը, «Աշխատանք» թերթը, մի շարք լրատվական գործակալություններ և համացանցային ԶԼՄ-ներ   ։
Իշխանության և խոշոր ձեռնարկատերերի փոխհարաբերությունները
Միխայիլ Գորբաչովի խոսքերով՝ 2000 թվականի հուլիսին Բուտիրյան բանտախցում տպագրության նախարար Միխայիլ Լեսինը առաջարկեց ձերբակալված Գուսինսկուն համաձայնագիր ստորագրել, որն ներառում էր այսպես կոչված «№ 6 գաղտնի արձանագրությունը»-ը՝ դադարեցնել Գուսինսկու քրեական հետապնդումը նրա կողմից Գազպրոմին НТВ-ի բաժնետոմսերը փոխանցելու պայմանով։ ԽՍՀՄ նախկին նախագահ, НТВ-ի Հանրային խորհրդի նախագահ Գորբաչովն այս փաստը գնահատեց որպես «պետական շանտաժի աղաղակող վկայություն» ։
Դուրասովո (գյուղ, Բելեբեևսկի շրջան)
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5 մարդ։
Կարարայի մարմար
Կարարայի մարմար, մարմար, որ արդյունահանվում է Ապուանի Ալպերում` Կարարայի տարածքում։ Մարմարի ամենաարժեքավոր տեսակներից մեկն է համարվում։
Պատմություն
Կարարայի քարաբեկորները կիրառվել են դեռևս էնեոլիթի դարաշրջանում։ Հռոմեական դարաշրջանում մարմարի կիրառումը մեծ մասշտաբներ է ընդունել ։ Սկսած Հուլիոս Կեսարի տիրապետության շրջանից` Կարարայի սպիտակ մարմարը կիրառվել է հասարակական շինությունների և պատրիկների տների կառուցման համար։ Մարմարի` Հռոմ տեղափոխությունը իրականացվել է Լունի քաղաքի տարածքով, ինչն էլ արտացոլվել է նրա լատինական անվանման մեջ` «marmor lunensis»: Կարարայի մարմարից պատրաստված և այդ ժամանակներից մեզ հասած օբյեկտներից են Տրայանոսի սյունը, Պանթեոնը։
Քրեական պատիժ
Քրեական պատժի էություն և բովանդակություն
Ինչպես նշվեց, Քրեական պատիժը նկարագրող տեսությունների թիվը շատ մեծ է։ Այդ պատճառով բազմազան են նաև ազատազրկման էության և բովանդակության նկատմամբ մոտեցումները։
Պատժի գործառույթներ
Պատիժն ունի ինչպես իրավական, այնպես էլ սոցիալական գործառույթ։ Պատժի իրավական գործառույթն արտահայտվում է նրանով, որ այն հանդես է գալիս որպես քրեական պատասխանատվության իրականացման միջոց։ Իսկ սոցիալական գործառույթը՝ հանցագործության դեմ պայքարի, հասարակությանը ոտնձգություններից պաշտպանելու միջոց է ։ Կարլ Մարքսի պնդմամբ՝ «պատիժը հասարակության ինքնապաշտպանության միջոցն է իր գոյության պայմանների խախտման դեմ, ինչպիսին էլ, որ լինեն այդ պայմանները» ։ Կատարված հանցագործության համար պատժի կիրառումը ոչ միայն թույլ է տալիս որոշակի չափով փոխհատուցել հանցագործությամբ պատճառված վնասը և վերականգնել հասարակական կարգը, այլև ամրապնդել սոցիալական մթնոլորտը՝ քաղաքացիների մոտ վստահություն ստեղծելու միջոցով, որ իրավունքների, ազատությունների և հասարակական շահերի նկատմամբ ոտնձգությունները պետության ուշադրությունից դուրս չեն մնում, որը խախտողների նկատմամբ կիրառում է ազդեցության պատժիչ միջոցներ ։
Պատժի նպատակ
Գիտության մեջ պատժի նպատակների մասին հարցը միշտ էլ եղել է և բանավեճային թեմա է։ Օրենքի առաջին հուշարձանները կազմողները կարծում էին, որ պատիժը պետք է ծառայի կատարված ոճրագործության համար, և այդ պատճառով շատ պատիժներ հիմնվում էին թալիոնի սկզբունքի վրա։ Ավելի ուշ առաջին պլան է մղվել հանցագործությամբ պատճառված վնասի փոխհատուցումը։ Այսպես, շատ միջնադարյան ակտերում կիրառվող պատժի հիմնական միջոցը դրամական տուգանքն է (վիրա), իսկ մարմնական պատիժներն ու մահապատիժը գրեթե չեն հիշատակվում։ Մեր ժամանակներում, բոլոր երկրներում, մարմնական պատիժները և ցանկացած միջամտություն մարդու մարմնի միջոցով, չեղյալ են հայտարարվել (այդ թվում, ներարկումներ և դեղերի ընդունում, ցավ պատճառող նյութեր)։ Դրանց կիրառումն արգելված է բազմաթիվ միջազգային կոնվենցիաներով։
Հատուցում
Պատմականորեն, կատարված հանցանքի համար պատիժը իրականացնելու անհրաժեշտությունը հանգեցրեց քրեական պատժի առաջացմանը։ Սկզբում պատիժը հիմնված էր թալիոնի սկզբունքի վրա («ակն ընդ ական, ատամ ատամի համար»), ըստ որի պատիժը պետք է վերարտադրվի հանցագործության հետևանքով առաջացած վնասով։ Հետագայում հատուցումը սկսեց արտահայտվել հանցավոր ֆիզիկական և բարոյական տառապանքների մեջ։ Դրանք սկսեցին արտահայտվել մարմնական պատժով, ինչպես նաև զրպարտության տարբեր միջոցներով։