cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Համազարկային կրակի ռեակտիվ համակարգ
Համազարկային կրակի ռեակտիվ համակարգ (ՀԿՌՀ ), ռեակտիվ հրետանու տեսակ է։ Նախատեսված է հեռավոր տարածությունների վրա հակառակորդի տեխնիկայի, կարևոր օբյեկտների ու կենդանի ուժի ոչնչացման համար, կախված հրթիռային զինամթերքի տեսակից, կարող է օգտագործվել նաև այլ նպատակների համար (ականապատում, հետախուզում և այլն)։ Համակարգի սպառազինությանը ներառում է՝ բազմահրթիռային արձակման կայանք, ռեակտիվ զինամթերք (չկառավարվող հրթիռներ, ռեակտիվ խորքային ռումբեր, այլ նշանակության արկեր), տրանսպորտային կամ տրանսպորտային-լիցքավորող մեքենա և այլ սարքավորումներ։ Արձակման կայանքը հիմնականում ունենում է տասնյակից ավելի արձակման փողեր՝ ամեն հրթիռի համար առանձին։ Հրթիռների արձակումից հետո, արձակման փողերի մեջ լիցքավորվում(տեղադրվում) են նոր հրթիռներ, կախված համակարգի տեսակից լիցքավորումը կատարվում է ձեռքով կամ հատուկ նախատեսված սարքավորման միջոցով։
Ռյուդնից
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Ֆրեդերիկ Գուլբրանդսեն
Ձեռքբերումներ
Ակումբային
Օշկավիս
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Վեստերֆելդ (համայնք)
Վեստերֆելդ (Westerveld ), համայնք Նիդերլանդների Դրենթե մարզում։ Տարածքը 278,99 կմ² է, բնակչությունը՝ 19.331 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.600 եվրո է։
Պերտիկա Բասա
Պերտիկա Բասա (Pertica Bassa),կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Բրեշիա գավառում ։
Պոգուլյաևկա (գյուղ, Յարցևսկի շրջան)
Պոգուլյաևկա (Погуляевка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի կազմում։
Էսքի Դյուրբե
Պատմություն
Էսքի Դյուրբեն առաջ շրջապատված է եղել գերեզմանատնով։ 19-րդ դարի նկարներում և 20-րդ դարի լուսանկարներում գերեզմանաքարերը երևում են։ 1927 թվականին Էսքի Դյուրբեում վերականգնման աշխատանքներ են տարվել։ Վերականգնվել են գմբեթը, թյուրբեի և բակի կորսված մասերը։ Երկաթե դռներն են դրվել։ 1965 թվականին դամբարանը վերականգնվել է ևս մեկ անգամ, ցեմենտով պատվել է տանիքը, որը 1990-ական թվականների կեսին ծածկվել է թիթեղով ։ 2013 թվականին Էմիլ Սեյդալիևի ղեկավարությամբ կատարվել են ուսումնասիրություններ և հուշարձանը թվագրվել է մոտավորապես 17-րդ դարով ։
Սերեսինոս դել Կառիսալ (քաղաք)
Սերեսինոս դել Կառիսալ ( Cerecinos del Carrizal), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ Կաստիլիյա և Լեոն ինքնավար համայնքի Սամորա պրովինցիայի Տեռա դել Պան շրջանում։ Տարածքը՝ 17.34 կմ2, բնակչությունը՝ 137 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Միջազգային իրավունքի և քաղաքագիտության հայկական ինստիտուտ
Պատմություն
Ինստիտուտը հիմնադրվել է 2000 թվականի հոկտեմբերին Ռուսաստանի հայերի միություն համառուսաստանյան հասարակական կազմակերպությանը կից։
Տիտանի (Ⅳ) քլորիդ
TiCl₄-ում լուծվում է Cl₂-ը (20℃-ում 7,6 զանգվածային %), աննշան լուծվում է HCl-ը։ Ցանկացած հարաբերությամբ խառնվում է հեղուկ HCl-ի հետ։ Լուծվում է HCl թթվում՝ գազանման HCl-ի բացթողման դեպքում՝ հեքսաքլորտիտանական թթվի (H₂TiCl₆) վառ դեղին լուծույթի առաջացմամբ։
Ատլանտիկ դիվիզիոն (NBA)
Դիվիզիոնն ստեղծվել էր 1970-71 խաղաշրջանին ընդառաջ, երբ լիգայում գործող 14 թիմերին ավելացան ևս երեքը՝ «Բաֆըլո Բրեյվզը», «Կլիվլենդ Կավալիերսը» և «Պորտլենդ Թրեյլ Բլեյզերսը»։
Դիվիզիայի տիտղոսները ամենաշատը հաղթել է «Սելտիքսը»` 21 անգամ, հետո «Սիքսերսը»` 5 անգամ։
Լեզվաբորբ
Լեզվաբորբ(գլոսիտ), լեզվի ցավոտություն կամ ավելի սովորաբար բորբոքում, լեզվի թիկնային մակերևույթի դեպապիլյացիայով (լեզվային պապիլայի կորուստ), թողնելով հարթ և էրիթեմատոզ մակերես (երբեմն հատուկ անվանում են ատրոֆիկ գլոսիտ)։ Ավելի լայն իմաստով գլոսիտը կարող է նշանակել ընդհանուր լեզվի բորբոքում ։ Գլոսիտը հաճախ առաջանում է սննդային անբավարարության պատճառով և կարող է լինել առանց ցավ կամ առաջացնել անհարմարություն։ Գլոսիտը սովորաբար լավ է արձագանքում բուժմանը, եթե պատճառը բացահայտվում և շտկվում է։ Լեզվի ցավը, որն առաջանում է գլոսիտից, տարբերվում է բերանի այրվող համախտանիշից (burning mouth syndrome) որտեղ լեզվի արտաքին տեսքի ոչ մի բացահայտ փոփոխություն չկա, և չկան ճանաչելի պատճառներ ։
Այլ պատճառներ
Լեզվի ցավը կարող է լուրջ հիվանդությունների ցուցիչ լինել, և գրեթե միշտ արժանի է բժշկի կամ ատամնաբույժի ուշադրությանը։
Միջին ռոմբոիդ գլոսիտ
Այս պայմանը բնութագրվում է մշտական էրիթեմատոզ, ռոմբոիդային դեպապիլյացիային ախտահարումով, որը գտնվում է լեզվի թիկունքի կենտրոնական հատվածում հենց պապիլայի դիմաց ։Միջին ռոմբոիդ գլոսիտը բերանի խոռոչի կենդիդիոզի տեսակ է և հազվադեպ է առաջացնում որևէ ախտանիշ։ Այն բուժվում է հակասնկային դեղերով։Նախատրամադրող գործոնները ներառում են կորտիկոստերոիդային սփրեյների և ինհալյատորների օգտագործումը կամ իմունաընկճումը։
Պատճառներ
Լեզվաբորբ հաճախ հանդիսանում է ներքին օրգանների մի շարք հիվանդությունների ախտանշան։ Այսպես, օրինակ, «քութեշային լեզու», չոր «ծալքավոր լեզու»՝ ստամոքս–աղիքային հիվանդությունների ժամանակ, «հարթ ապաճական լեզու»՝ արյան հիվանդությունների և «շախմատային լեզու»՝ ավիտամինոզ pp-ի դեպքում։ Հազվադեպ լեզվաբորբ զարգանում է որոշ դեղորայքների ընդունումից հետո։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բերանի խոռոչի հիվանդություններ Կատեգորիա:Բորբոքումներ Կատեգորիա:Վարակիչ հիվանդություններ
Աբռուկա (գյուղ, Կաառմա շրջան)
Աբռուկա (Abruka), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Կաառմա շրջանում։
Անագի (Ⅳ) քլորիդ
Խիտ NH3•H2O-ի հետ տալիս է անագի (Ⅳ) օքսիդ.
Լուծվում է խիտ եռացող H₂SO₄-ում՝ առաջացնելով քառարժեք անագի համապատասխան աղեր.
Նիկոլայ Ավխիմովիչ
Կենսագրություն
1933-1935 թվականներին եղել է Մինսկի մարզի Պուխովիչի շրջանի ՄՏՍ-ի քաղաքական բաժանմունքի պետի տեղակալ, 1935-1938 թվականներին՝ Մինսկի մարզի Կոպիլի շրջանի ՄՏՍ-ի տնօրենի տեղակալ, 1938-1939 թվականներին՝ Բելառուսի ԿԿ(բ) Կոպիլի շրջանային կոմիտեի քարտուղար, առաջին քարտուղար, 1939-1940 թվականներին՝ Բելառուսի ԿԿ(բ) Ավգուստովի շրջանային կոմիտեի քարտուղար, առաջին քարտուղար, 1940-1947 թվականներին՝ Բելառուսի ԿԿ(բ) Կենտրոնական կոմիտեում կադրերի գծով քարտուղար։
«Սոյուզ» կրող հրթիռի հուշահամալիր
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սամարայի թանգարաններ Կատեգորիա:Սամարայի հուշարձաններ
Burzum
Պատմություն
Մի մատանի կձգի նրանց
անվանումը Burz-ի հոգնակի ձևն է, որ նշանակում է գիշեր կամ խավար։ Բայց տվյալ դեպքում այն նշանակում է հուդաքրիստոնեական գիշեր կամ խավար, իսկ իսկական գերմանացիների համար ` լույս և ցերեկ։ Հին նորվեգերենում -um վերջածանցը օգտագործում էին անորոշ հոգնակիով բոլոր սեռերի համար։ Հենց այս պարզ պատճառով ես այն սկսեցի օգտագործել այդ գրքից վերցրած։ Դա մի եղանակ էր, որով պետք է հեթանոսությունը դիմակավորվեր մի անունով, որը պետք է նախ հասկանալ, որպեսզի տեսնեիր հեթանոսության հետ կապը։
Հաջորդ՝ «Umskiptar» (Կերպարանափոխություններ) ալբոմը թողարկվեց 2012 թ-ի մայիսի 21-ին Byelobog Productions ձայնագրման ստուդիայում։ Ալբոմը ձայնագրվել էր Grieghallen Studio ստուդիայում՝ Բեռգենում 2011 թ-ի սեպտեմբերին։ Երգերի տեքստերը ամբողջությամբ վերցված են հին իսլանդական պոեմից և նրանց անգլերեն թարգմանությունները Վիկեռնեսը հրատարակեց իր «Հին Սկանդինավիայի մոգություններն ու կրոնը» գրքում։ 2013 թ-ի մարտին դուրս եկավ «Նախնիներ» ֆիլմը, որը նկարահանվել էր Վառգ Վիկեռնեսի ու իր կնոջ՝ Մարի Կաշեի կողմից։ Սաունդթրեկում Վառգը օգտագործեց իր հաջորդ ` «Sôl austan, Mâni vestan» (Արևի արևելքը, լուսնի արևմուտքը) ալբոմի երգերից(թողարկվեց 2013 թ-ի ամռանը)։ Վառգը ինքն ալբոմը բնորոշում է որպես «գործիքային էլեկտրոնային երաժշտություն»։ Ապրիլի վերջին Վառգը յութուբում իր «Back to the Shadows» երգով հայտարարեց, որ դա իր վերջին բլեք մետալ ստեղծագործությունն է և նա այլևս մետալ ժանրում չի ստեղծագործելու։
Գըզլիմոն
Գըզլիմոն, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում ։
Վեստստելինգվերֆ
Կատեգորիա:Ֆրիսլանդի համայնքներ
Աբուլա
Աբուլա (Abula), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Կիհելկոննա շրջանում։
Բջնակի լճակներ
Գրականություն
Կատեգորիա:Շահապոնքի լճեր
Արա Բաբաջանյան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:Հայ երգիչներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտի շրջանավարտներ
Իննսուներեքի մանիֆեստ
«Իննսուներեքի մանիֆեստ», գերմանացի իննսուներեք մտավորականների բաց նամակն ի պաշտպանություն սկսված Առաջին համաշխարհային պատերազմում Գերմանիայի գործողությունների։ Մանիֆեստը հրապարակվել է 1914 թվականի հոկտեմբերի 4-ին «Քաղաքակիրթ աշխարհին» (An Die Kulturwelt) խորագրով գերմանական բոլոր խոշոր թերթերում։
Մանիֆեստի տեքստ
Տեքստի թարգմանությունը․
Մանիֆեստից հետո
Հետագա իրադարձությունները ստիպել են շատ ստորագրողների վերանայել իրենց նախնական վերաբերմունքը մանիֆեստի նկատմամբ։ Այսպես, Մաքս Պլանկը դեռևս 1916 թվականին բաց նամակ է գրել, որում հայտարարել է, որ այլեւս չի կարող անվերապահորեն աջակցել գերմանական զորքերի գործողություններին։ 1920 թվականին գերմանացի պացիֆիստ Հանս Վեբերը գրավոր հարցում է անցկացրել մանիֆեստի ստորագրողներից այդ ժամանակ ողջ մնացած 75 անձի շրջանում։ 58 հարցվածները պատասխանել են Վեբերին, որոնցից 42-ը այս կամ այն չափով ափսոսանք են հայտնել այդ փաստաթղթի համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանական կայսրությունն Առաջին համաշխարհային պատերազմում Կատեգորիա:Բաց նամակներ Կատեգորիա:Հրովարտակներ
Սենտ Մարի դը լա Մեր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Հելլենիզմ
Եզրույթի պատմությունը
Ա. Մակեդոնացու մահից հետո (մ. թ. ա. 323թ.), նրա հսկայածավալ պետություն տիրանալու համար դիադոքոսների միջև պայքար սկսվեց, որի հետևանքով առաջացավ (մ. թ. ա. III դարի սկզբին) հելլենիստական երեք խոշոր պետություն։ Եգիպտոսում զորավար Պտղոմեոսը հիմնեց Պտղոմեյանների պետություն, Ասիայում զորավար Սելևկոսը` Սելևկյանների պետություն ը, Մակեդոնիայում Անտիգոնոսը` Անտիգոնյանների պետությունը։ Ամենամեծը Սելևկյանների պետությունն էր, որի կենտրոնը բարեբեր ու վաճառաշահ Սիրիան (Ասորիք) էր։ Հետագայում առաջ եկավ (ավելի շատ Սելևկյանների պետությսն տարածքի հաշվին) ավելի փոքր հելլենիստական պետություններ, արևմուտքում` Պերգամոնը, Հռոդոսը, արևելքում` Բակտրիան, որտեղ իշխանության գլուխ էին կանգնած հունա-մակոդոնացիները։ Հելլենիտական աշխարհի պետություններ են համարվում նաև այն երկները, որոնք թեև չեն եղել հունա-մակեդոնական իշխանության տակ և ունեցել են իրենց տեղական իշխողները, բայց կրել են հունական ազդեցությունը քաղաքական, տնտեսական և մշակութային բնագավառներում, դրանցից են Պոնտոսը, Կապադովկիան, Բութանիան, Կոմմագենեն, որոշ իմաստով նաև Հայաստանը (Մեծ Հայք, Ծոփք, Փոքր Հայք), Վրաստանը (Իբերին) և այլն։
Ռուբեն Սանամյան
Պարգևներ և կոչումներ
Ռուբեն Սանամյանը 2012 թվականին Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանի հրամանագրով պարգևատրվել էր «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով։ Նա նաև պարգևատրվել է «Մարշալ Բաղրամյան» մեդալով ։
Ամերիկյան Սամոա
Կլիման արևադարձային է, պասսատային։ Ամսական միջին ջերմաստիճանը 25—27°C է, տեղումները՝ 80—450 մմ։ Տարածքի կեսից ավելին անտառածածկ է։ Բնակչությունը հիմնականում սամոացիներն են։ Պաշտոնական լեզուն անգլերենն է, կրոնը՝ քրիստոնեությունը։ Տնտեսության հիմնական ճյուղերն են ձկան պահածոյի և կոպրայի արտադրությունը։ Մշակվում է տարածքի 2/5-ը։ Արտահանում է ձկան պահածոներ և կոպրա։ Մշակում են նաև բանան, տարո, յամս, շաքարեղեգ, զբաղվում անասնապահությամբ։ Կան ձկան պահածոների և տուփերի արտադրության ձեռնարկություններ։ Ներմուծում է պահածոյացված մթերքներ, տարո, բանան։ Զարգացած է տուրիզմը։ Դրամական միավորը ամերիկյան դոլլարն է։ XIX դարի երկրորդ կեսին բաժանվել է Գերմանիայի, Մեծ Բրիտանիայի և ԱՄՆ-ի միջև։ 1899 թվականից ԱՄՆ-ի տիրույթն է։ Բնակչությունը պայքար է մղել քաղաքացիական իրավունքներ նվաճելու համար։ 1960 թվականին ընդունվեց սահմանադրություն, որի համաձայն երկրում գործում է երկպալատյա օրենսդիր մարմին (ֆոևո)։ Գործադիր իշխանությունը իրականացնում է ամերիկայի նահանգապետը։
Սարո Գալենց
Կենսագրություն
Սարո Կալենցի աշխատանքները գտնվում են Երևանի Ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, Էջմիածնի արվեստի պատկերասրահում, Չարենցավանի արվեստի պատկերասրահում, Վանաձորի պատկերասրահում, Կապանի ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Հայկական մշակույթի ֆոնդում, Երևանի, Մոսկվայի, Բեյրութի, Լոս Անջելեսի, Հռոմի, Մոնրեալի, Տորոնտոյի, Փարիզի, Նիկոսիայի և այլ մասնավոր հավաքածուներում։
Մանկությունն ու պատանեկությունը
Սարո Գալենցը ծնվել է 1946 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Երևանում անվանի արվեստագետների՝ Հարություն (1910-1967) և Արմինե Կալենցների (1920-2007) ընտանիքում։ Այդ տարվա գարնանը՝ մայիս ամսին Սարո Գալենցի ծնողները նրա ավագ եղբոր՝ Արմեն Գալենցի հետ մշտական բնակվելու էին տեղափոխվել Լիբանանից Հայաստան։
Ավարտելով Երևանի Ղազարոս Աղայանի միջնակարգ դպրոցի 8-րդ դասարանը, 1960-1965 թթ. սովորել է Փ. Թերլեմեզյանի անվան նկարչական ուսումնարանում։ 1965-1970 թթ. սովորել է նկարչություն և տեքստիլ դիզայն Երևանի պետական գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում, 1967-1968 թթ. մեկ տարի սովորել է Տալլինի (Էստոնիա) գեղարվեստի ինստիտուտում։
Լյուդմիլա Ժուրավլյովա
Լյուդմիլա Ժուրավլյովա (Людмила Васильевна Журавлёва, ), սովետական աստղագետ, աշխատել է Ղրիմյան աստղաֆիզիկական աստղադիտարանում։ Նրա պատվին է անվանվել (26087) Ժուրավլյովա աստերոիդը ։
Սոշկի (գյուղ, Շեպետովի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Շեպետովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1590 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կապույտ լճակ
Կապույտ լճակ, լճակ է Գողթն գավառում, Զանգեզուրի լեռնաշղթայի հարավային լանջին, Նորակերտ (այժմ՝ Նիրգուտ) գյուղից 6-7 կմ հարավ-արևելք։ Քաղցրահամ ջրերով լճակ է, շրջապատված է ալպյան բուսականությամբ պատած լեռներով։ Ծովի մակարդակից ունի 3065 մ բարձրություն։ Ունի 1,5 հա տարածք և 6,5 մ միջին խորություն։
Overpass Graffiti
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էդ Շիրանի երգեր
Չառլզ Կովալ
Աստղագիտության մեջ արած ներդրման համար 1979 թվականին Կովալին է շնորհվել Ջեյմս Կրեյգ Ուոթսոնի մեդալը ։ Նրա պատվին է անվանվել խառնարան Պլուտոնի վրա։
Գիտական գործունեություն
1976 թվականի դեկտեմբերից մինչև 1985 թվականի փետրվարը Կովալը զբաղվում էր 6400 քառակուսի անկյուն մակերեսով երկնքի հետազոտություններով էկլիպտիկայի հարթությունում, որտեղ նա փնտրում էր Արեգակնային համակարգի դանդաղ շարժվող հեռու մարմիններ, այս ամբողջ ժամանակահատվածում նրան հաջողվեց հայտնաբերել միայն մեկ մարմին, որը գտնվում էր Յուպիտերի ուղեծրից այն կողմ ((2060) Քիրոնը 1977 թվականին), սակայն նա ուներ չափազանց անսովոր հատկություններ, որոնք թույլ տվեցին նրան դասել ինչպես աստերոիդների, այնպես էլ գիսաստղերի շարքին։ 15 տարի անց, իր կրկնակի հայտնաբերումից հետո, (2060) Քիրոնը ինչպես և (944) Հիդալգո աստերոիդը ճանաչվեցին մարմինների նոր դասի ներկայացուցիչներ, և ստացան «Կենտավրոսներ» անվանումը։ Կենտավրոսները ունեն ոչ կայուն ուղեծրեր և պտտվում են Յուպիտերի և Նեպտունի ուղեծրերի միջև։ Քիրոնը այս պահին հայտնի ամենամեծ կենտավրոսն է, այն նաև ցուցաբերում է գիսաստղի նման պահվածք։ Կովալը նաև հայտնաբերել է հինգ կարճ պարբերությամբ գիսաստղեր՝ 99P/Կովալի, 104P/Կովալի, 134P/Կովալի - Վավրովայի, 143P/Կովալի - Մրկոսի և 158P/Կովալի - LINEAR։
Հայասա (համույթ)
Պատմություն
Ստեղծվել է 1989 թվականին (գեղարվեստական ղեկավար Զավեն Թագակչյան)։ «Հայասայի» երկացանկում են Հայաստանի ազգագրական տարբեր շրջանների ժողովրդական երգեր ու պարեր։ «Հայասան» հանդես է եկել Հայաստանի և ԱՊՀ տարբեր քաղաքներում։
Վինխեն (համայնք)
Կատեգորիա:Խելդերլանդի համայնքներ
Շորֆհայդե
Շորֆհայդե (գերմ. Schorfheide)՝ կոմունա Գերմանիայում, գտնվում է Բրանդենբուրգում։
Սո Ջի Սոբ
Կարիերա
Որպես դերասան նա առաջին անգամ հանդես եկավ 1997 թվականին՝ փոքր դեր խաղալով «Մոդել» դրամայում։ 1998 թվականին MBC-ի հանրահայտ «Երեք տղամարդ և երեք կին» սիթքոմում նա խաղացել է արդարամիտ Քիմ Չոլ Սուի դերը, որ հետևում է Լի Ի Ջոնգին, և առաջին անգամ հայտնվել է հանրության ուշադրության կենտրոնում։. Այդ ընթացքում նա մոդելային գործունեություն էր ծավալում և շատ մոտ էր Սոնգ Սընգ Հոնի։ Սո Ջի Սոբը այցելեց Սոնգ Սընգ Հոնի նկարահանման հրապարակ և քասթինգ անցավ ռեժիսորի մոտ։ Նա Սկզբում երկրորդ պլանի դերասան էր, սակայն երբ Սոնգ Սընգ Հոնը պայմանագրային խնդրի պատճառով մի պահ դուրս եկավ, Սո Ջի Սոբը ստաձնեց գլխավոր դերը։
Դրանից հետո նա գլխավոր դերեր ստանձնեց այնպիսի դրամաները, ինչպիսիք են «Միունա Գոունա»,«Քո պատճառով»,«Վանգ Րունգի հողը»,«Լավ է, լավ է» և այլն։ 2001 թվականին հեռարձակված MBC-ի «Համեղ առաջարկություն» դրամայում, որը գրանցել է ամենաբարձր վարկանիշը (30,9%), նա ստանձնել է Ջանգ Հի Մունի դերը, որը գլխավոր դերակատար Քիմ Հյո Դոնգի (Չոնգ Ջուն) ռեստորանը վերացնել ցանկացող հակառակորդ Հվանգ Գըմ Նյոնգ ռեստորանի սեփականատիրոջ տղան էր։ Հաջորդ տարի՝ 2002 թվականին, SBS-ի «Ապակե կոշիկներ» դրամայում կատարել է Չո Րունգի դերը, որը սիրում էր միայն Սոնուին (Քիմ Հյոն Ջու), և կերտում է տղամարդկային լուրջ կերպար։ Այնուհետև 2003 թվականին նա ստանձնեց գլխավոր դերը SBS-ի «Հազար տարվա սեր» դրամայում՝ հիմնված ժամանակային սայթաքման վրա։ «Հազար տարվա սեր» դրամայի հեռարձակման լավագույն ցուցանիշը եղել է 27%, և հաջողություն է գրանցել ցուցադրման ժամանակ՝ ամրապնդելով Սո Ջի Սոբի դիրքերը որպես առաջատար դերասան ։
2012 թվականին Սո Ջի Սոբը նկարահանվել է «Գրասենյակի աշխատող» ֆիլմում որպես մարդասպան Ջի Հյոնգ Դո՝ ցուցադրելով ինտենսիվ գործողությունների խաղ և արժանանալով հանդիսատեսի և քննադատների մեծ գովասանքին ։ Նույն թվականին նա խաղաց Կիմ Վու Հյունի դերը՝ կիբեր հետաքննող խմբի ղեկավարը SBS-ի կողմից հեռարձակված «Ուրվականը» դրամայում, որը պատկերում է կիբեր հետաքննության խմբի անդամների ուրախություններն ու վիշտերը։
Պատվո դեսպանություն
Նա նաև կոչվել է գովազդային դեսպան Ազգային Ոստիկանության Գործակալության կողմից կիբերհարձակումների կանգնեցման համար՝ օգնելով մեծացնել իրազեկումը և կանգնեցնել այնպիսի կիբերհարձակումներ, ինչպիսիք են հաքերային հարձակումներ և ինտերնետ խարդախություններ՝ մասնակցելով տարբեր գովազդային գործունեությունների։
Արջուկը և գետակում ապրողը
Արջուկը և գետակում ապրողը (Медвежон), խորհդային կարճամետրաժ մուլտֆիլմ, որը նկարահանել է Ալլա Գրաչյովան, 1966 թվականին։
Ջեյմս Գիբսոն
Ջեյմս Գիբսոն (James B. Gibson, ), ամերիկացի աստղագետ, աշխատել է Պալոմարյան աստղադիտարանում։ Աստերոիդների և գիսաստղերի հայտնաբերող։ Այժմ աշխատում է Ռեակտիվ շարժման լաբորատորիայում։ 1989 թվականից 1994 թվականները աշխատելով Պալոմարյան աստղադիտարանում հայտնաբերել է 26 աստերոիդ, այդ թվում (1943) Անտերոս ատերոիդը (Ամուրի աստերոիդներից) և հոբելյանական (100000) Աստրոնավտիկա աստերոիդը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ
Էներգետիկայի զարգացում
Վերականգնվող աղբյուրներ
Թեև վերականգնվող էներգիայի շատ նախագծեր լայնածավալ են, վերականգնվող տեխնոլոգիաները նույնպես հարմար են գյուղական և հեռավոր շրջանների և զարգացող երկրների համար, որտեղ էներգիան հաճախ կարևոր է մարդկային զարգացման համար ։ Միավորված ազգերի կազմակերպության գլխավոր քարտուղար Պան Գի Մունը հայտարարել է, որ վերականգնվող էներգիան կարող է ամենաաղքատ երկրներին բարձրացնել բարգավաճման նոր մակարդակների վրա ։
Կենսավառելիքներ
Կենսաէթանոլը սպիրտ է, որը ստացվում է խմորման արդյունքում, հիմնականում ածխաջրերից, որոնք արտադրվում են շաքարավազի կամ օսլայի մշակաբույսերում, ինչպիսիք են եգիպտացորենը կամ շաքարեղեգը։ Ցելյուլոզային կենսազանգվածը, որը ստացվում է ոչ պարենային աղբյուրներից, ինչպիսիք են ծառերը և խոտերը, նույնպես մշակվում է որպես էթանոլի արտադրության հումք։ Էթանոլը կարող է օգտագործվել որպես վառելիք տրանսպորտային միջոցների համար իր մաքուր տեսքով, բայց այն սովորաբար օգտագործվում է որպես բենզինի հավելում օկտանի ավելացման և ավտոմեքենաների արտանետումների բարելավման համար։ Բիոէթանոլը լայնորեն կիրառվում է ԱՄՆ-ում և Բրազիլիայում։ Գործարանի ներկայիս նախագծումը չի նախատեսում բուսական հումքի լիգնինային մասը խմորման միջոցով վառելիքի բաղադրիչների փոխակերպում։
Երկրաջերմային
Երկրաջերմային էներգիան ծախսարդյունավետ է, հուսալի, կայուն և էկոլոգիապես մաքուր, բայց պատմականորեն սահմանափակվել է տեկտոնական թիթեղների սահմաններին մոտ գտնվող տարածքներով։ Վերջին տեխնոլոգիական առաջընթացները կտրուկ ընդլայնել են կենսունակ ռեսուրսների շրջանակը և չափը, հատկապես այնպիսի ծրագրերի համար, ինչպիսիք են տների ջեռուցումը, ինչը լայնածավալ շահագործման ներուժ է բացում։ Երկրաջերմային հորերը արտանետում են ջերմոցային գազեր, որոնք արգելափակված են երկրի խորքում, սակայն այդ արտանետումները շատ ավելի ցածր են էներգիայի միավորի հաշվով, քան հանածո վառելիքի արտանետումները։ Արդյունքում, երկրաջերմային էներգիան կարող է օգնել մեղմելու գլոբալ տաքացումը, եթե այն լայնորեն տեղակայվի հանածո վառելիքի փոխարեն ։
100% վերականգնվող էներգիա
«100% վերականգնվող էներգիա» մոտեցման քննադատների թվում են Վացլավ Սմիլը և Ջեյմս Է. Հանսենը։ Սմիլը և Հանսենը մտահոգված են արևի և քամու էներգիայի փոփոխական թողունակությամբ, սակայն Ամորի Լովինսը պնդում է, որ էլեկտրացանցը կարող է հաղթահարել, ճիշտ այնպես, ինչպես սովորաբար ապահովում է չաշխատող ածխով և ատոմակայանները աշխատողներով ։
Last of the American Girls
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Green Day երգեր
Կարաչոբան
Բնակչություն
1909 թվականին ուներ 220, իսկ 1914 թվականին՝ 220 տուն հայ բնակիչ։
Լյուբոշ Կոհոուտեկ
Լյուբոշ Կոհոուտեկ, չեխ աստղագետ, աշխատել է Համբուրգի աստղադիտարանում։ Գիսաստղերի և աստերոիդների հայտնաբերող։ 1967 թվականից 1981 թվականը հայտնաբերել է ընդհանուր առմամբ 75 աստերոիդ, այդ թվում նաև ապոլոններից, (1865) Կերբերոսը ։ Դրանից զատ հայտնաբերել է մի քանի գիսաստղեր, մասնավորապես 75D/Կոհոուտեկի և 76P/Վեստի - Կոհոուտեկի - Իկեմուրայի, և 1973 թվականի երկար պարբերությամ գիսաստղ, որը անվանվել է Կոհոուտեկի գիսաստղ (C/1973 E1) ։
Կոկորդիլոսը (պատմվածք)
Ստեղծման պատմություն
Պատմությունն առաջին անգամ հրապարակվել է 1865 թվականին «Դարաշրջան» ամսագրում։
Սյուժե
Քաղաքական գործչին, Իվան Մետվեիչին կուլ է տալիս կոկորդիլոսը։ Ի զարմանս շրջապատողների, Իվան Մատվեիչը ոչ միայն ողջ է մնում այլ նաև շատ գոհ է տվյալ իրավիճակից. "Հերիք է միայն ինչ-որ անկյուն գնալ կամ հայտնվել կոկորդիլոսի մեջ, փակել աչքերը, և նույն պահին կհայտնագործես մի ամբողջական դրախտ ամբողջ մարդկության համար։" Իվան Մատվեիչը պատրաստվում է ապրել 1000 տարի և միայն սրտնեղում է, որ նրա հագին ռուսական, այլ ոչ թե անգլիական կտորից հագուստ է, նա երկար չի դիմանա, և 1000 տարվա ընթացքում կմարսվի։ Իր և իր նախկին կնոջ հրաբերություններում քաղաքական գործիչը կառուցում է հսկայական ծրագրեր, մեկը մյուսից պատվամոլ։
(4740) Վենիամինա
(4740) Վենիամինա (Veniamina), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1985 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Լյուդմիլա Ժուրավլյովայի կողմից Նաուչնիում ։
Օսվալդ Ռայներ
Ծառայությունը գաղտնի հետախուզական ծառայությունում
Իր որդուն Ռայներն անվանել է Ֆելիքս Յուսուպովի պատվին՝ Ջոն Ֆելիքս Ռայներ։ Օսվալդ Ռայների մահվանից հետո նրա որդին ապրեց ընդամենը չորս տարի։ Կյանքի վերջին տարիներին Ռայներն ապրել է Օքսֆորդշիր կոմսության Բոթլի տեղանքում, որտեղ ընդհուպ մինչև մահն օգնել է տեղական եկեղեցուն գումարի հավաքման հարցում ։ Օսվալդ Ռայները մահացել է 1961 թվականին Բոթլիում ։
Վեր (խաղ)
Սյուժե
Պատմությունը կենտրոնանում է տարեց այրի Կառլ Ֆրեդրիկսենի և Ռասսել անունով մանկահասակ տղայի վրա, ովքեր օդապարիկներից կախված տան մեջ թռչում են դեպի Հարավային Ամերիկա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:2009 տեսախաղեր Կատեգորիա:PlayStation 2 տեսախաղեր Կատեգորիա:Windows տեսախաղեր Կատեգորիա:Xbox 360 տեսախաղեր
Ժողովածու (1882)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Վինտերսվեյկ
Վինտերսվեյկ (Winterswijk ), համայնք Նիդերլանդների Խելդերլանդ մարզում։ Տարածքը 138,25 կմ² է, բնակչությունը՝ 29.310 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 11.900 եվրո է։
Օպերա
Անտիկ ողբերգություն և Ֆլորենտական կամերատա
Ֆլորենտական կամերատայի անդամները (Պերի, Ջուլիանո Կաչչինի, Մարկո դա Գալիանո) ստեղծել են մի շարք երաժշտական դրամաներ, որոնք շատ արագ ճանաչում են գտել։ Հետագայում նրանք ձեռք բերեցին իրենց հետևորդներին՝ ֆլորենտացիների բացահայտումները տարբեր կերպ կիրառեցին և՛ Ագոստինո Ագարացին իր «Էվմելիո» հովվերգական դրամայում, և՛ Կլաուդիո Մոնտեվերդին իր «Օրփեոս»-ում։ Շատ շուտով հայտնաբերվեցին նաև նոր ուղղության թերությունները՝ հետևողական երաժշտության կազմակերպման բացակայությունը, մենակատար դեկլամացիայի միալարությունը լյուտնյաի կամ չեմբալոյի ուղեկցությամբ, էմոցիոնալ արտահայտչականության սահմանափակ ձայնածավալը (դիապազոն). առաջին dramma per musica-ների երաժշտական ներուժը փաստացի սպառվում էր ինտոնացիայի արտահայտությամբ։ Հանդիսատեսին հաճույք պատճառելու նպատակով, ում Կամերատայի ստեղծագործություններում պակասում էր երաժշտությունը, բեմադրության մեջ մտցնում էին մադրիգալներ և ռիտուրնելներ, այդ գործիքային ներդնումները ի վերջո տեղավորվեցին ուվերտյուրաներում։ Այդուհանդերձ ֆլորենտացիների մշակած ռեչիտատիվային ոճը իր նախնական ձևով գոյությունը պահպանեց ընդամենը մի քանի տասնամյակ և մերժվեց արդեն հաջորդ սերնդի կողմից։ Սակայն այն նպաստեց հոմոֆոնային պաշարի հաստատմանը պրոֆեսիոնալ երաժշտական արվեստում (ազգային և կենցաղային երաժշտության մեջ այն հաստատվել էր ավելի վաղ), առանց որի նոր ժանրի ծնունդն ու զարգացումն անհնար կլիներ։ Վ. Կոնենը գրում է,-  «…Ձգտումը կյանքի կոչել անտիկ դրամայի շունչը ազնվական հումանիզմի գաղափարների հանդեպ հետաքրքրությունը կորցրած դարաշրջանում անխուսափելիորեն դատապարտված է»։ Օպերայի զարգացումը գնաց այլ ճանապարհով և հիմնվում էր արդեն նոր ժամանակներում ձևավորված երաժշտական ներկայացումների ավադնույթների վրա։
Երաժշտական թատրոնն Իտալիայում
Օպերային թատրոնի կենտրոնն աստիճանաբար տեղեփոխվեց Վենետիկ. այստեղ 1637 թվականին բացվեց առաջին հանրային օպերային թատրոնը՝ «Սան Կասիանոն», որի համար իր վերջին օպերաներն էր գրում Մոնտեվերդին, ով 1613-1643 թվականներին եղել է Սուրբ Մարկոսի Տաճարի առաջին կապելմայստերը։ Նոր ժանրն այս քաղաքում այնպիսի հաջաղություն ուներ, որ չորս տարվա ընթացքում «Սան Կասիանոն»-ից հետո բացվեցին ևս երեք թատրոն, որոնք հանրային էին և ոչ թանկ տոմսերի հաշվին բավական եկամուտ էին բերում իրենց տերերին։ Հենց երաժշտական թատրոնի ստեղծումն էլ նախկինում ընդամենը պալատական արարողությունների և զվարճացնող միջոցառումների մաս կազմող օպերան վերածեց ինքնությույն և ավարտուտ թատերական ուղղության։
Օպերայի տարածումն այլ երկրներում
Առաջին գերմանական օպերան համարվում է Հենրիխ Շյուցի «Դափնեն»՝ գրված Ռինուչինիի լիբրետոյի գերմաներեն թարգմանության վրա և բեմադրված Տորգաույում 1627 թվականին, որն իրականում դա եղել է երաժշտական ներդիրներով խոսակցական դրամա։ Դեռևս 1618 թվականին սկսած երեսունամյա պատերազմը խանգարեց արվեստի զարգացմանը և հաջորդ փորձը եղավ միայն 1644 թվականին՝ Շտադենի «Զելվիգը», որն ավելի նման էր օպերայի, սակայն գրված էր այդ ժամանակներում Գերմանական դպրոցական դրամային բնորոշ բարեպաշտական ոճով։ Գերմանական հողի վրա առաջին օպերային թատրոնը ստեղծվել է 1657 թվականին Մյունխենում, որտեղ օպերա առաջին անգամ լսել էին դրանից չորս տարի առաջ՝ Ջ. Բ. Մաչոնիի «Հրճվող տավիղը»; Թատրոնը բացվեց ինչպես և Շյուցը Իտալիայում ուսանած Յ.Վ Կերլի «Օրոնտա» օպերայով։ Այդ ժամանակ գերմանական գրեթե բոլոր օպերային թատերախմբերը ղեկավարում էին իտալացի կոմպոզիտորները։
Գուշջերեն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Օպերա
Օպերա-բուֆա
Իտալացի կոմպոզիտորների համար հոգու թեթևացում դարձավ օպերա-բուֆան, որը նույնպես ծնունդ է առել Նեապոլում։ Եթե ավանդական վիեննական օպերան տրագիկոմեդիա էր, ապա նեապոլյան օպերա-սերիան արդեն XVIII դարի սկզբում ձգտում էր պահպանել ժանրի մաքրությունը, որքանով դա իրեն թույլ էր տալիս հանդիասատեսը, կատակերգությունն առանձնացավ, որպես ինքնուրույն ժանր՝ commedia in musica:
Նեապոլյան օպերա-բուֆան դարձավ նույքան միջազգային երևույթ, որքան օպերա-սերիան՝ մի քանի տասնամյակների ընթացքում այն տարածվեց ողջ Եվրոպայում, ընդհուպ մինչև Ռուսաստան։ Այդ ժանրում աշխատում էին նաև բազում ավստրիացի կոմպոզիտորներ, այդ թվում և Ք. Վ. Գլյուկը։
Օպերային մարտերը Ֆրանսիայում
Ֆրանսիական երաժշտական ողբերգությունը (tragédie lyrique) դեռ Ժ. Բ. Լյուլլին ժամանակներից հենվում էր կլասիցիստական դրամատիկական թատրոնի ավանդույթների, Պ. Կոռնեյլի և Ժ. Ռասինի վրա և ավելի պարզ էր, քան ազգային մշակույթի հետ կապված իտալական օպերա-սերիան։ Օպերա-սերիայից այն տարբերվում էր խոհականությամբ։ Գ. Աբերտը գրում է,- «Անգամ կիրքը նրանում հանդես էր գալիս ոչ թե որպես առաջնային ապրում, այլ դատողություն»։ Այդ դատողականությունն էլ բնականաբար նվազեցնում էր երաժշտության դերը և որոշում նրա բնույթը՝ ի տարբերություն օպերա-սերիայի, որն իր ուշադրությունը կենտրոնացրել էր էմոցիոնալ վիճակի փոխանցման վրա, «լիրիկական ողբերգության» երաժշտության մեջ գերակշռում էր պատկերավոր սկիզբը, ձևավորումը, որը Լյուլլին բերել էր բալետից։
Արդեն XVII դարի 60-ական թվականներին Փարիզում ձևավորվեց իտալական օպերայի երկրպագուների փոքրիկ խմբակ, ովքեր կարծում էին, որ ֆրանսերեն լեզուն անպիտան է այդ ժանրի համար։ 1702 թվականին «իտալական կուսակցության» ներկայացուցիչ աբբատ Ռագենեն իր «Իտալացիների և ֆրանսիացիների հակադրությունը երաժշտության և օպերայի տեսանկյունից» տրակտատում սկիզբ դրեց շուրջ հարյուր տարի շարունակվող գրական քննարկմանը։
Օպերան XIX դարում
Իտալական կոմիկական օպերայի բնորոշ գծերը փայլուն արտահայտություն են գտել Ջոակինո Ռոսսինիի ստեղծագործության մեջ («Սևիլյան սափրիչ»)։ Օպերային երաժշտության մեջ ռոմանտիզմի առաջին ներկայացուցիչներից է գերմանական կոմպոզիտոր Վեբեր Կարլ Մարիա ֆոնը («Ազատ հրաձիգը»), ռոմանտիկական պլանով են գրված Ռիխարդ Վագների վաղ շրջանի օպերաները («Ռիենցի», «Թռչող հոլանդացին»)։ Ֆրանսիայում ռոմանտիկ ոճը մարմնավորվել է Ջակոմո Մեյերբերի «Ռոբերտ Սատանա», «Հուգենոտներ»), Իտալիայում Վինչենցո Բելլինիի («Սոմնամբուլա», «Նորմա»), Սոմնամբուլաի «Լյուչիա դի Լամերմուր»), Ջուզեպպե Վերդիի (վաղ շրջանում «Նաբուգոդոնոսոր», «Լոմբարդցիներ») ստեղծագործության մեջ։
Հայկական օպերա
1945 թվականին Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնում բեմադրվել են Տիգրան Չուխաճյանի «Արշակ Բ», Լ․ Խոջա-Էյնաթյանի «Նամուս», 1949-ին՝ Ա․ Տեր-Ղևոնդյանի «Արեգակի ցոլքերում», 1950 թվականին՝ ժամանակակից կյանքն արտացոլող՝ Հ․ Ստեփանյանի «Հերոսուհի» օպերաները։ Նույն տարիներին են ստեղծվել Կ․ Զաքարյանի «Աղասի», Հ․ Ստեփանյանի «Նունե» օպերաները։ 1950 թվականին Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի թատրոնում բեմադրվել է պատերազմի տարիներին ստեղծված՝ Արմեն Տիգրանյանի «Դավիթ Բեկ» հայրենասիրական օպերան։ 1950-ական թվականների վերջին և 1960-ական թվականներին օպերային թատրոնում բեմադրվել են հայ կոմպոզիտորների մի շարք նոր օպերաներ, այդ թվում՝ Վ․ Տիգրանյանի «Սոս և Վարդիթեր» (1957), Ա․ Բաբաևի «Արծվաբերդ» (1957), Յու․ Գևորգյանի «Խարույկ» (1959), Գ․ Արմենյանի «Խաչատուր Աբովյան» (1960), «Խորտակում» (1968), Ա․ Տերտերյանի «Կրակե օղակում» (1967), Ա․ Հարությունյանի «Սայաթ-Նովա» (1969)։ 1970-80-ական թվականներին ստեղծված օպերաներից են՝ Է, Հարությունյանի «Հեքիաթ մեծերի համար» (բեմադրվել է 1970 թվականին), Գ․ Հախինյանի «Լեգենդի մարդը» (բեմ․ 1970), «Ծովինար» (1973), Ս․ Ջրբաշյանի «Գիքոր» (բեմ, 1974), Է․ Հովհաննիսյանի «Սասունցի Դավիթ» օպերա-բալետը (բեմ․ 1976), Յու․ Գևորգյանի «Հյուսիսափայլ» (ըստ Խաչատուր Աբովյանի «Վերք Հայաստանի», 1976), Յու․ Ղազարյանի «Էռնըստ Հեմինգուեյ» (1983), Ա․ Տերտերյանի «Երկրաշարժ» (1984), Վ․ Բաբայանի «Կողմնակի մարդը» (1970), «Բեթհովենի նամակները» (1977), Է․ Սադոյանի «Մարիա Վոլկոնսկայայի օրագրերը» (1978), «Հե՜յ, ով կա այդտեղ» (ըստ Վիլյամ Սարոյանի, 1982), «Կյանքի ծառը» (1985), Ե․ Երկանյանի «Մոկաց Միրզա» ֆոլկ-օպերա-բալետը (1977), «Շուշանիկ» (1980), Վ․ Աճեմյանի «Կիկոսի մահը» (բեմ․ 1980) և այլ օպերաներ։
Ֆրեդերիկ Օգյուստ Բարտոլդի
Կենսագրություն
Պրուս-ֆրանսիական պատերազմի ժամանակ Բարտոլդին ծառայում է Գարիբալդիի մոտ որպես համհարզ։ 1871 թվականին Էդուար դե Լաբուլեի խնդրանքով նա առաջին անգամ այցելում է ԱՄՆ, որպեսզի անձամբ ընտրի ֆրանսա-ամերիկյան միության կողմից նվիրած հուշարձանի տեղադրման վայրը։ (Union Franco-Americaine)։ Արձանը հիշեցնում է նրան այն, որը Բարտոլդին 1860-ական թվականներին առաջարկում էր տեղադրել Սուեզի ջրանցքի մուտքի մոտ, բայց մերժվել էր Իսմայիլ-Փաշայի կողմից։ Այդ տարիներին Բարտոլդին դառնում է Եվրոպայի և Ամերիկայի ամենահայտնի քանդակագործը ։
Պոդբելսկ
Պոդբելսկ (Подбельск), գյուղ Ռուսաստանի Սամարայի մարզի Պոխվիստնևսկի շրջանի կազմում։
Ուտրեխտ (մարզ)
Ըստ 2013 թվականի մարդահամարի տվյալների, մարզի բնակչությունը կազմում է 1 245 294 մարդ։ Բնակչության խտությունը՝ 859,34 մարդ/կմ²։ Այս ցուցանիշով համարվում է Նիդերլանդների 2-րդ ամենախիտ բնակեցված մարզը։
Համայնքներ
Ուտրեխտի մարզը վարչականորեն բաժանված է 26 շրջանների միջև
Ժողովածու (1806)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Գուստավ Ֆաբերժե
Կենսագրություն
Նրա հայրը տեղափոխվել է բնակության Լիվոնիայի մարզ՝ դառնալով Բալթյան գերմանացի։ Ֆաբերժեն իր մահկանացուն կնքել է 1893 թվականին Դրեզդենում՝ յոթանասունութ տարեկան հասակում։
Ժոաո Ավելանժ
Գործունեություն
2012 թվականի ամռանը շվեյցարական Ցուգ գավառը Ավելանժին մեղավոր ճանաչեց կաշառք վերցնելու համար։ Ավերանժի հետ մեկ տեղ մեղավոր է ճանաչվել Ռիկարդո Տեյշերը։ Կաշառքի չափը, որը ստացել են նախկկին ՖԻՖԱ-ի նախագահը և իր փեսան 1992 թվականին, մոտավորապես 41 միլիոն ֆրանկ էր։ Դատարանը հրապարակել էր փաստաթղթեր, որից երևում էր, որ կաշառքի ստացումը սովորական երևույթ էր ՖԻՖԱ-ի 1970 անկան թվականների կառուցքածքում։ Օրինակ 1980-1998 թվականներին ՖԻՖԱ-ն կապ ունի ԻՍԼ մարկետինգային ընկերության սկանդալային պատմության հետ, որի ժամանակ ԻՍԼ-ը վճարել էր ՖԻՖԱ-ի պաշտոնյաներին 123 միլիոնից ոչ պակաս։
Հանս Ռիխտեր
Կենսագրություն
Դեռևս 1860-ականների առաջին կեսին Ռիխտերը մտերմացել էր Ռ. Վագների հետ, աշխատել որպես նրա օգնական, արտագրել մաքուր պարտիտուրաները և վայելում էր մեծ վստահություն, եղել է Կոզիմայի հետ նրանց ամուսնության վկան։ 1876 թվականին Բայրոյթի թատրոնի բացման հանդիսավոր արարողության ժամանակ դիրիժորել է «Նիբելունգի մատանին» օպերայի առաջնախաղը։
1875 թվականին Հանս Ռիխտերը նշանակվել է Վիեննայի օպերայի կապելմեյստեր և աշխատել այնտեղ մինչև 1900 թվականը։ 1878 թվականին Ռիխտերը երկրորդ, իսկ 1893-1900 թվականները եղել է առաջին կապելմեյստեր։
Կերեսցեսյան ճակատամարտ
Նախապատմություն
Սակայն շուտով լուրեր հասան, որ Ավստրիացիները պաշարել և գրավել են Հատվան բերդը և սպանել են այնտեղ ապրող բոլոր Օսմանցիներին, կանանց և երեխաների հետ։
Պատերազմ
Օսմանյան զորքն անցավ տարբեր ճահճային տեղանքներով և հասավ Հակովա՝ հոգնած երկար և դժվար արշավանքներից։ Երկու զորքերը միմյանց հանդիպեցին Հակովայի հարթավայրում։ Ավստրիա-Տրանսիլվանյան զորքը Ավստրիայի արքայազն Մաքսիմիլիան II-ի և Տրանսիլվանիաի արքայազն Սիգիսմունդ Բաթորիի համատեղ ղեկավարությամբ ամրացել էին խրամատներում։
Մուհամմեդ III-ը ուզում էր փախչել ռազմադաշտից։ Սակայն նախ և առաջ նա հարցրեց իր ուսուցիչ՝ Սադեդդին Էֆենդիի կարծիքը, որն էլ իր հերթին սուլթանին խրախուսեց պատերազմն ավարտել մինչև վերջ։ 2-րդ օրվա ընթացքում ճակատամարտն ավելի մեծ թափ ստացավ։
Նապոլեոն (ֆիլմ, 1927)
Ստեղծման պատմություն
1924 թ. ավարտին ավարտվեց սցենարը, այն բաղկացած էր ութ սերիաներից` յուրաքանչյուրը 3000-ական մետր ։
Նապոլեոնի դերի համար ռեժիսորը դիտարկում էր հետևյալ թեկնածությունները` դրամատուրգ Ռենե ֆոշուա, շանսոնիե Ժան Բաստիա, գրող Պիեռ Բոնարդի, դերասան վան Դաել (խաղացել է Ռոբեսպիեր), Իվան Մոզժիխինը (նա հրաժարվել է, քանի որ կարծում էր, որ Բոնապարտի կերպարը կարող է ստեղծել միայն ֆրանսիացին)։ Ֆիլմում մասնակցություն են ունեցել մոտ 40 հայտնի դերասաններ ։ «Նապոլեոնը» նկարահանվել է Բրիանսոնում, Տուլոնում, Կորսիկայում,  Սեն Կլու (քաղաք)ում, Բրիեննայում, Մամեզոնայում և Փարիզում ։
Վուրդեն
Վուրդեն (Woerden ), համայնք Նիդերլանդների Ուտրեխտ մարզում։ Տարածքը 89,53 կմ² է, բնակչությունը՝ 48.182 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 14.200 եվրո է։
Կերեսցեսյան ճակատամարտ
Պատերազմից հետո
«Քաղաքի բոլոր խանութները ստացել էին իրենց գույները նվաճողների երազանքների շնորհիվ, Որոնցից ամեն մեկը զարդարված էր ասես սիրելիի շորով»։
Կրուկոլի
Բնակչությունը 3377 մարդ, բնակչության խտությունը 67,8 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 50 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 88812։ Հեռախոսային կոդ՝ 0962։
Իգնատովո (գյուղ, Տրոիցկի վարչական օկրուգ)
Բնակչությունը վերջին հայտնի գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Գոպալ (Խնուսի գավառ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Քարաչոբանի շրջանի համայնքներ
Վելիկայա Ռեշնյովկա
2001 թվականի տվյալներով Վելիկայա Ռեշնյովկա գյուղում բնակվում էր 574 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 158 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3632,91 մարդ/կմ²։
Կարեն Դեմիրճյանի անվան մարզահամերգային համալիր
Մարզահամերգային առաջին դահլիճը՝ մարզադահլիճը, շահագործման է հանձնվել դեռևս 1983 թվականին, իսկ երկրորդ դահլիճը շահագործման է հանձնվել 1984 թվականի հոկտեմբերի 13-ին՝ նրա հանդիսավոր բացումով։
Կառուցվածք
Համալիրն ունի եզակի դիզայն, ամբողջ շինարարության արտաքին տեսքը հիշեցնում է իր թևերը բացած մեծ թռչուն։ Դրա ճարտարապետական հատկությունները ներառում են 1,008 տեղանոց դահլիճ, որը կարող է արագորեն միացնել երկու մեծ սրահը՝ ստեղծելով լրացուցիչ նստատեղեր, որոնց համար ճարտարապետները պարգևատրվել են ԽՍՀՄ պետական մրցանակով, որն իր տեսակի մեջ ամենաբարձրն էր 1987 թվականին։
Չլդրան
Աշխարհագրություն
Առկա են ֆելզիտի (շահագործվում է) հանքային պաշարներ։
Վաուդենբերխ
Վաուդենբերխ (Woudenberg ), համայնք Նիդերլանդների Ուտրեխտ մարզում։ Տարածքը 36,47 կմ² է, բնակչությունը՝ 11.481 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.100 եվրո է։
Վերբովցի (գյուղ, Շեպետովի շրջան)
Վերբովցի (Вербівці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Շեպետովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վերբովցի գյուղում բնակվում էր 803 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 194 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 4139,18 մարդ/կմ²։
Կազարատ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ղրիմի անհետացած քաղաքներ Կատեգորիա:Միջնադարյան քաղաքներ Կատեգորիա:Հայերը Ղրիմում
Պոդբերեզե (գյուղ, Օկուլովսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Գտնված երազ
Սյուժե
Փոքրիկ աղջիկը, հետևելով կենդանություն առած թիթեռներին, գնում է գտնելու իր պապիկի կորած քունը։ Նա հայտնվում է նկարների կախարդական աշխարհում, ծանոթանում է նկարի ծերուկի հետ։ Երբ առավոտյան աղջիկը վերադառնում է, պապն արդեն քնել էր։
Վաուդրիխեմ (համայնք)
Կատեգորիա:Հյուսիսային Բրաբանտի համայնքներ
Սիլվի Լիսթհյոուգ
Օսլոյի քաղաքային վարչություն
2009 թվականին նրա անունը կապվել է իսպանական Ալթեա մունիցիպալիտետի հիվանդանոցի կառուցման սկանդալի հետ։ Հիվանդանոցի շինարարությունը իսպանական մունիցիպալիտետում նախատեսված էր նորվեգացիների համար, Օսլոյի վարչության կողմից նախապես ֆինանսավորվել է 23,5 մլն կրոնի չափով, մինչդեռ իսպանական իշխանությունների կողմից շինարարության թույլտվություն դեռևս չի տրվել ։
Սիլվիի այլ առաջարկություններից են եղել նաև առավել խիստ անվտանգության կանոնները հոգեկան հիվանդների նկատմամբ։ Բացի այդ, առաջարկել է Օսլոյի շրջանում փակցնել տեղի մարդկանց լուսանկարները, որոնք կրում էին պատիժ սեռական բռնության համար ։ Նախքան 2009 թվականի գեյ-շքերթը, Օսլոյում հայտնել է իր մտավախությունը, որ «կիսով չափ կամ ամբողջովին մերկ մարդիկ, որոնք պարում են Օսլոյի փողոցներում, կհանգեցնի համասեռամոլության հանդուրժողականության, այսինքն, հայտարարված արդյունքների նպատակին հակառակ»։ Նա սակայն ընդգծել է, որ համասեռամոլներն իրավունք ունեն տոնելու «երբ և որտեղ նրանք ցանկանան» ։
Գյուղատնտեսության և սննդի նախարար
2013 թվականի հոկտեմբերի 16-ին նշանակվել է գյուղատնտեսության և սննդի նախարար։ Այս աշխատանքը նշանավորել է խոշոր փոփոխություններով նորվեգական գյուղատնտեսական քաղաքականության մեջ, որը թեթևացրել է ֆերմաների առք ու վաճառքը՝ խթանելով առավել քիչ քանակությամբ խոշոր ֆերմերային տնտեսություններին։
Միգրացիայի և ինտեգրման նախարար
2015 թվականի դեկտեմբերի 16-ին նշանակվել է միգրացիայի և ինտեգրման նախարար։ Այս նոր կառույցը ստեղծվել է Եվրոպայի միգրացիոն ճգնաժամի թեժ պահին և բախվել է ռեկորդային թվով բողոքարարների հետ, որոնք դիմել էին Նորվեգիային քաղաքական ապաստանի համար։ Այդ իրադարձությունները հանգեցրեցին ապաստան հայցողների նկատմամբ պահանջների խստացմամբ ։ Իր նշանակումից մեկ ամիս առաջ Լիսթհյոուգը քննադատել է նախկին համակարգը՝ այն անվանելով «բարության բռնություն»։ Նրա կարծիքով, ավելի քրիստոնեաբար և խելամիտ կլիներ օգնել ավելի շատ մարդկանց արտերկրում, օգնության միջազգային կենտրոնների միջոցով, և ոչ թե քչերին և ավելի թանկ արժեցողներին Նորվեգիայում քաղաքական ապաստան տալով ։ Ավելի ուշ նա խոստովանել է, որ պետք է ապաստանի տրամադրման կանոնների փոփոխությունները պետք է վերջնական արդյունքում դառնան «ամենախիստերից մեկը Եվրոպայում» ։
Քաղաքական հայացքներ
Համաձայն ժյուրիի, Սիլվի Լիսթհյոուգը 2009 թվականին ճանաչվել է նշանակությամբ երրորդ Նորվեգիայի տաղանդավոր առաջնորդը, նրա հայացքները, Միջին Արևմուտքի հանրապետականների և 19-րդ դարի վերջի նորվեգացի քաղաքական գործիչ Սերեն Յաբեկի հայացքների խառնուրդն է։ Նա ասում է, որ ինքը սոցիալական պահպանողական ու տնտեսական լիբերալ է։
Վիշնյովոե (գյուղ, Շեպետովի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Շեպետովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1225 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սամարայի երկաթուղային թանգարան
Պատմություն
2010 թվականի նոյեմբերի 9-ին տեղի է ունեցել թանգարանի հանդիսավոր բացումը` նվիրված Կույբիշևի երկաթուղու 136-ամյակին և «Ռուսական երկաթուղիներ» ՓԲԸ-ի հիմնադրման 7-ամյակին ։
Լա Ապարտադա
Լա Ապարտադա (La Apartada), քաղաք և մունիցիպալիտետ Կոլումբիայի հյուսիսում ՝ Կորդովա դեպարտամենտում։
Աշխարհագրական դիրք
Քաղաքը գտնվում է դեպարտամենտի հարավարևելյան մասում, Կարիբյան լեռնաշխարհի սահմաններում, Սան Խորխե գետի արևելքում, Մոնտերիա քաղաքից մոտ 94 կմ հարավ-արևելք։ Բացարձակ բարձրությունը ծովի մակարդակից 66 մետր է ։
Հարեմիկ
Բնակչություն
1885 թվականին ուներ 93, 1905 թվականին՝ 112, իսկ 1914 թվականին՝ 200 տուն հայ բնակիչ։
Վիկտոր Պոլյանիչկո
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1937 ծնունդներ Կատեգորիա:1993 մահեր Կատեգորիա:Ռուս պետական գործիչներ Կատեգորիա:Ռուս քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության հերոսներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Էնտոմոպաթոգեն սնկեր
Էնտոմոպաթոգեն սնկեր՝ (Entomophthorales), ներառում են տեսակներ սնկերի բոլոր դասերից։ Միջատների և տզերի հիվանդությունների հարուցիչներ են։ Հայտնի է մոտ 530 տեսակ, հիմնականում պատկանում են էնտոմոֆտորայինների (Entomophthorales) մոնիլինայինների (Moniliales) կարգերին։
Տոխնի
Տոխնի (Tochni), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Լառնակայի շրջանի հյուսիս-արևմուտքում։ Մինչ 1974 թվականը բնակչության մեծամասնությունը թուրք կիպրացիներ էին, սակայն նրանք լքել են գյուղը հաստատվելով ՀԿԹՀ գյուղերում։ Ըստ 2011 թվականի տվյալների քաղաքի բնակչությունը կազմել է 424 մարդ, մեծամասնությունը հույն կիպրացիներ են։
Պարտատոմսերի շուկա
Դրա հիմնական նպատակն է երկարաժամկետ ֆինանսավորում տրամադրել պետական և մասնավոր հատվածի ծախսերի ֆինանսավորման համար։ Պարտատոմսերի շուկայի հիմնական  գերակշիռ մասը բաժին է ընկնում  Միացյալ Նահանգներին, այն կազմում է շուկայի մոտ 39% -ը։ 2017 թվականի դրությամբ, արժեթղթերի արդյունավետության և ֆինանսական շուկաների ասոցիացիայի (SIFMA) համաձայն, համընդհանուր պարտատոմսերի շուկայի ծավալը (ընդհանուր պարտքը) կազմում է 100,13 տրիլիոն դոլար ։
ԱՄՆ-ի պարտատոմսերի շուկայում  օրական միջին  գրեթե բոլոր գործարքները  տեղի են ունենում բրոքեր-դիլերների և խոշոր հաստատությունների միջև արտաբորսայական (OTC) շուկայում. Այնուամենայնիվ, փոքր ծավալի պարտատոմսերը` հիմնականում կորպորատիվ, ցուցակվում են բորսաներում։ Պարտատոմսերի առքուվաճառքի գներն ու ծավալները ընդգրկվում են  Ֆինանսական արդյունավետությունը կարգավորող մարմնի(FINRA) առևտրային հաշվետվություններում և համապատասխանության սանդղակում(TRACE)։
Մասնակիցներ
Մասնակիցներն են.
Անկայունություն
Շուկայի այն մասնակիցները, ովքեր ունեն պարտատոմսեր, հավաքում են կտրոնները և պահում են այն մինչև սահմանված ժամկետի ավարտը, այստեղ շուկայի անկայունությունը դեր չի խաղում. տնօրինվող գումարն ու տոկոսները ստացվում են նախապես սահմանված ժամանակացույցի համաձայն։
Պարտատոմսի ինդեքսներ
Պարտատոմսերի պորտֆելների կառավարման և կատարողակնության չափման համար գոյություն ունեն մի շարք պարտատոմսերի ինդեքսներ, որոնք նման են բաժնետոմսերի S&P 500 կամ Russell ինդեքսներին։ Ամերիկյան ամենատարածված հենանիշերն են Barclays Capital ագրեգատ պարտատոմսերի ինդեքսը, Citigroup BIG- ը և Merrill Lynch Domestic Master-ը։   Հիմնական ցուցանիշների մեծ մասը ավելի ընդարձակ ցուցանիշների մաս են կազմում, որոնք կարող են օգտագործվել համաշխարհային պարտատոմսերի պորտֆելները չափելու համար, կամ կարող են հետագայում բաժանվել մասերի հագեցված կամ մասնագիտացված պորտֆելների կառավարման համար։
Պուրիսիմա
Աշխարհագրական դիրք
Քաղաքը գտնվում է դեպարտամենտի հյուսիս-արևելքում, Կարիբյան լեռնաշխարհի սահմաններում, Սիենագա Գրանդե լճի հյուսիսում, Մոնտերիայից մոտավորապես 50 կիլոմետր հյուսիս-արևելք, վարչության վարչական կենտրոն։ Բացարձակ բարձրությունը ծովի մակարդակից 6 մետր է։
Բնակչություն
Կոլումբիայի վիճակագրության ազգային վարչական դեպարտամենտի տվյալներով, 2015 թվականին քաղաքի և մունիցիպալիտետի համատեղ բնակչությունը կազմել է 15.073 մարդ։ Քաղաքապետարանի բնակչության դինամիկան ըստ տարիների.
Մուհոզարներ
Կատեգորիա:Ղազախստանի լեռներ
Պոդբերեզե (գյուղ, Կրասնինսկի շրջան)
Պոդբերեզե (Подберезье), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Պրահայի ապստամբություն (1848)
Պրահայի ապստամբներին փորձեցին օգնել մյուս քաղաքների ազգային գվարդիան և գյուղական բնակչությունը։ Այնուամենայնիվ, ավստրիական զորքերով շրջապատված, Պրահա կարողացան մտնել լոկ ազգային գվարդիայի մի քանի ջոկատներ։
Ձու-կնիք
«Ձու-կնիք» (Яйцо-печать), ոսկերչական զատկական ձու, որը պատրաստել է Միխայիլ Պերխինը Կարլ Ֆաբերժեի ղեկավարությամբ 1895 թվականին։ Ձուն ստեղծվել է ռուս քաղաքական գործիչ, արդյունաբերող Վասիլի Դենիսովի համար։
Պատմություն
«Ձու-կնիք» ոսկերչական ձուն պատրաստվել է Վասիլի Իլյիչ Դենիսովի համար, որպես անձնական կնիք։ Ֆաբերժեն բավենիտ քարն օգտագործել է նաև կայսերական «Ադամանդե ցանց» ոսկերչական ձվի ստեղծման ժամանակ։ Կնիքների պատվերներ Ֆաբերժեի ընկերությունը հազվադեպ է ունեցել, հիմնական պատվիրատուները եղել են կայսերական ընտանիքի անդամները։
1995 թվականին ֆինն արդյունաբերողի թոռը ձու-կնիքը կտակում է քույրերին։ Կտակում նշված է եղել, որ կնիքի զինանշանը պատկանել է իշխան Ռախլին-Ռումյանևին, որը Ռուսաստանի դեսպանն է եղել Շվեդիայում։ Սակայն հետազոտողները դա հերքել են, քանի որ պատմության մեջ այդպիսի անձ երբևիցե չի հիշատակվել ։
Զինվորական ծառայությունից գիտակցաբար հրաժարվողների միջազգային օր
Աշխարհում
Ներկայումս եվրոպական երկրների ճնշող մեծամասնությունում զինվորական ծառայությունից հրաժարվելու և այն այլընտրանքային քաղաքացիական ծառայությամբ փոխարինելու իրավունքը սահմանադրական նորմ է։ Այդ երաշխավորված է «Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրով», «Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների միջազգային դաշնագրով», «Մարդու իրավունքների Եվրոպական կոնվենցիայով»։ Բացի ԵԱՀԿ-ից և միջազգային կառավարական այլ կազմակերպություններից, բազմաթիվ ոչ իրավապաշտպան կազմակերպություններ, ինչպիսիք են «Amnesty International»-ը կամ «Antiwar Resistance»-ը, նույնպես վերահսկում են զինվորական ծառայությունից հրաժարվելու իրավունքի պաշտպանությունը։ Զինվորական ծառայությունից գիտակցաբար հրաժարվողների օրը այս կազմակերպություններն անցկացնում են տարբեր ակցիաներ։ «Antiwar Resistance» կազմակերպությունը յուրաքանչյուր տարվա մայիսի 15-ին համաժողով է անցկացնում՝ նվիրված այս կամ այն երկրում զինվորական ծառայությունից հրաժարվելու գործողություններին։
(4745) Նանսիմարի
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,017201 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8415 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1929 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1914,28 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,188061 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,69° անկյուն։
Վանի թագավորության ճարտարապետություն
Արգիշտիխինիլի
Քաղաքը հիմնադրել է Արգիշտի 1-ինը մ.թ.ա. 776 թվականին։ Քաղաքատեղին սփռված է Արաքս գետից 5 կմ հեռավորությամբ, այժմյան Հայկավան և Նոր Արմավիր գյուղերի միջև ձգված ս.Դավիթ կոչվող ժայռաբլուրների վրա ։
Արգիշտիխինիլիում պեղումներով բացահայտվել են ուրարտական բնակելի տան երկու սկզբունքային և ժամանակագրական տեսակետից միմյանցից շատ տարբեր տիպեր, որոնք արդյունք են սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական տարբեր պայմանների։ Առաջինը քաղաքի կենտրոնական թաղամասերում պեղված մեծ առանձնատներն են, որ ունեն 400-600 մ2 ընդհանուր մակերես և մեծ մասամբ բաղկացած են կենտրոնական դահլիճի շուրջը համախմբված մի քանի, երբեմն մինչև 10 սենյակներից, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի իր որոշակի ֆունկցիոնալ դերը։ Այս շենքերը, ժամանակի ընթացքում կրելով տարբեր վերակառուցումներ, հարատևել են մինչև քաղաքի կործանումը։ Երկրորդը արևմտյան միջնաբերդի հյուսիսային և արևելյան պարիսպների տակ պահպանված աղքատիկ ու փոքր խրճիթներն են, որոնք կառուցվել են քաղաքի պատմության վերջին՝ անկման շրջանում, երբ նա լրիվ կորցրել էր պաշտպանական և վարչատնտեսական երբեմնի խոշոր նշանակությունը, և, հավանաբար, լքվել ուրարտական վարչության կողմից ։
Պաշտամունքային ճարտարապետություն
Առաջին ձևով են կառուցված Էրեբունիի և Մենուախինիլիի տաճարները, որոնք ունեցել են ներքին բակ, աշտարակ և սյունասրահ։ Տաճարների առավել տարածված ձևն է եղել susi տաճարները։ «Սուսին» բնորոշվել է որպես պալատական գողտրիկ տաճար, ձոնվել է հիմնականում Խալդի աստծուն՝ բացառությամբ Էրեբունիի սուսի տաճարին, որ նվիրված է եղել Իվարշա աստվածությանը ։ Էրեբունու Սուսի տաճարը 13.5×10.0 չափերի ուղղանկյուն հատակագծով՝ երկայնական առանցքի վրա տեղադրված մուտքով է։ Այս տիպին է վերագրվում նաև Մուսասիրի տաճարը ։ Տաճարի ամբողջական հորինածքի մասին կարելի է գաղափար կազմել միայն ասորական Սարգոն 2-րդ թագավորի պալատին պատկանող  քանդակներից մեկի պատկերաքանդակով։ Ըստ այդ պատկերի, տաճարը բարձրացված է հիմնապատվանդանի վրա, ճակատի կողմից ունի սյունասրահ՝ բաղկացած 6 սյուներից և վերևում պսակված է եռանկյունի ճակտոնով։ Իր ճարտարապետական հորինվածքով Մուսասիրի տաճարը ընդհանրություն ունի հին հունական տաճարների հետ, հանդիսանալով դրանց նախօրինակներից մեկը ։ Չնայած բարձրաքանդակում պատկերված է տաճարի մեկ ճակատը միայն, սակայն ենթադրվում է, որ այն ևս ունեցել է երկարավուն ուղղանկյուն հատակագիծ՝ նեղ կողմում բացված մուտքով։ Քառակուսի հատակագիծ ունի Թոփրակ-կալեի տաճարը։ Վերջինս ունի անկյունային աշտարակներ և տեղադրված է աշխարհի կողմերին ճիշտ համապատասխան։ 1879-1880թթ. պեղումներից անմիջապես հետո տաճարը հիմնովին ավերվեց։ Թոփրակ-կալեի տիպի քառակուսի հատակագծով և անկյունային աշտարակներով տաճարներ հայտնաբերվել են Ալթին-թեփեում, Կայալիդերեում և Չաուշ-թեփեում ։
Շատուրիա
Շատուրիա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Ջուլամերկի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Պերսիկո Դոզիմո
Պերսիկո Դոզիմո (Persico Dosimo), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Կրեմոնա գավառում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր