Ուկրաինական_գրականություն
Հայ-ուկրաինական գրականություն
Հայ-ուկրաինական գրական կապերի զարգացման մեջ խոշոր դեր խաղաց Պավլո Տիչինան։ Դեռ 20-ական թթ․ նա սկսել է ուսումնասիրել հայոց լեզուն, թարգմանել է Հովհաննես Հովհաննիսյանի, Հովհաննես Թումանյանի, Ավետիք Իսահակյանի, Ալեքսանդր Ծատուրյանի, Հակոբ Հակոբյանի, Եղիշե Չարենցի և ուրիշների բանաստեղծություններից։ Հետագայում նա ուկրաինական ընթերցողին մատուցեց հայ դասական և Ժամանակակից չափածոյի, արձակի ու դրամատուրգիայի շատ ստեղծագործություններ։ 1939 թվականին Պ․ Տիչինայի ընդհանուր խմբագրությամբ ուկրաիներեն լույս տեսավ «Սասունցի Դավիթ» էպոսը։ Նույն տարում Գեղամ Սարյանի թարգմանությամբ Երևանում հրատարակվեց Տարաս Շևչենկոյի «Կոբզարը»։ Այդ թարգմանությունը հետագայում վերահրատարակվել է Ավետիք Իսահակյանի առաջաբանով։ 30-ական թթ․ հայերեն հրատարակվեցին Իվան Կուլիկի պատմվածքների ժողովածուն, Ցու․ Ցանովսկու «Հեծյալները» վեպը։ Հայ-ուկրաինական գրական հարաբերությունները լայն թափ ստացան ետպատերազմյան շրջանում։ ՈՒկրաինական հրատարակվեցին Խաչատուր Աբովյանի, Հովհաննես Թումանյանի, Ավետիք Իսահակյանի, Ալեքսանդր Շիրվանզադեի, Եղիշե Չարենցի, Ստեփան Զորյանի, Նաիրի Զարյանի, Դերենիկ Դեմիրճյանի, Հրաչյա Քոչարի, Վախթանգ Անանյանի, Գարեգին Սևունցի, Գեղամ Սարյանի, Աղավնու, Ա․ Պապայանի, Խաժակ Գյուլնազարյանի, Սուրեն Այվազյանի, Աթաբեկ Խնկոյանի, Մկրտիչ Կորյունի, Արշավիր Դարբնու, Գևորգ Էմինի, Սիլվա Կապուտիկյանի, Պարույր Սևակի, Վարդգես Պետրոսյանի, Հրանտ Մաթևոսյանի, Մուշեղ Գալշոյանի և ուրիշների գրքերը։ Ուկրաինայում հայ գրականության պրոպագանդման գործում մեծ են Մաքսիմ Ռիլսկու, Լեոնիդ Պերվոմայսկու և հատկապես Վ․ Կոչևսկու ծառայությունները։ Նույն տարիներին Հայաստանում հրատարակվեցին Վ․ Սկովորոդայի, Ի․ Ֆրանկոյի, Լ․ Ուկրաինկայի, Պ․ Տիչինայի, Ա․ Կոռնեյչուկի, Մ. Ռիլսկու, Օ․ Դոնչարի, Ն․ Ռիբակի, Մ․ Սաելմախի, Լ․ Պերվոմայսկու, Վ․ Կոչևսկու, Ու․ Դոլդ-Միխայլիկի, Վ․ Մուխոդոլսկու, Մ․ Զարուդնիի, Պ․ Վորոնկոյի, Օ․ Իվանենկոյի, Իվան Դրաչի և ուրիշների ժողովածուներն ու առանձին ստեղծագործություններ։ Ուկրաինական գրողների սաեղծագործությունները հրատարակվել են հայերեն նաև «Դիմավորում ենք արևը» (1951), «Ուկրաինական քնար» (1954), «Ուկրաինական դասական գրողների պատմվածքներ» (1956) ժողովածուներում, ինչպես և պարբերական մամուլում։ Հայ-ուկրաինական գրական կապերի զարգացմանը մեծ չափով նպաստել են հայ գրականության տասնօրյակը Ուկրաինայում (1973 թվականին) և ուկրաինական գրականության տասնօրյակը Հայաստանում (1977 թվականին)։ Այդ իրադարձությունների առթիվ Կիևում հրատարակվել է հայ խորհրդային պոեզիայի երկու ժողովածու («Հայաստանի մեղեդիները», «Սևանի լուսաբացը»), «Հայաստանի ժամանակակից արձակագիրների պատմվածքների ժողովածուն», Ակսել Բակունցի «Ալպիական մանուշակ» պատմվածքը, ինչպես և ամբողջովին հայ գրականությանը նվիրված «Համաստեղություն» տարեգիրք ալմանախը։ Երևանում հրատարակվեցին ուկրաինական պատմվածքների ու բանաստեղծությունների ժողովածուներ, Ալեքսանդր Լևադայի «Կամո» պիեսը, Բորիս Օլեյնիկի և Սվետլանա Իովենկոյի բանաստեղծությունների գրքույկները, Ուկրաինայի և ուկրաինական գրականության մասին հայ գրողների բանաստեղծությունների, ակնարկների, հոդվածների, հուշերի ու նամակների ժողովածու՝ «Բարև, Ուկրաինա» խորագրով (ռուսերեն)։ Ուկրաինական գրողների ստեղծագործությունները թարգմանել են Սիլվա Կապուտիկյանը, Գևորգ էմինը, Հովհաննես Հովհաննիսյանը, Վահագն Դավթյանը, Լևոն Միրիջանյանը, Արամայիս Սահակյանը և ուրիշներ։ Հայաստանում ուկրաինական գրականության մասսայականացման գործում նշանակալի դեր ունեն գրաքննադատներ և գրականագետներ Վահրամ Թերզիբաշյանը, Սալոմե Արեշյանը, Հակոբ Սալախյանը, Դ․ Հովնանը, Դ․ Թաթոսյանը, Ս․ Ամիրյանը և ուրիշներ։ 1980 թվականին, Խորհրդային Հայաստանի 60-ամյակի առթիվ, Կիևում հրատարակվեց «Սովետահայ պոեզիայի անթոլոգիա» (կազմել ու խմբագրել են Վ․ Կոչևսկին և Դ․ Թաթոսյանը, ներածական խոսքը՝ Էդվարդ Ջրբաշյանի), որի մեջ մտել են ավելի քան հիսուն բանաստեղծների գործեր։ 1984 թվականին Երևանում լույս է տեսել «Եղբայրական քնար» ժողովածուն (կազմող Դ․ Հովնան), որը բովանդակում է ուկրաինական բանաստեղծների՝ Հայաստանին նվիրված շատ բանաստեղծությունների թարգմանությունները։ Հրատարակվել են նաև հայ-ուկրաինական գրական կապերի մասին ուսումնասիրություններ (Ե․ Կիրիլլյուկ, Ս․ Ամիրյան և ուրիշներ)։