Դոմինոյի_տեսություն
Պատմություն
1946 թվականի Իրանի ճգնաժամից հետո ԱՄՆ նախագահ Հարի Թրումանը հռչակեց նոր քաղաքականության սկզիբը, որ հայտնի է Թրումանի դոկտրին անունով։ Դոկտրինով նախատեսվում էր ֆինանսական աջակցություն ցույց տալ Հունաստանին քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում և Թուրքիային Երկրորդ համաշխարահային պատերազմից հետո՝ ակնկալելով, որ սա կկանխեր կումունիզմի մուտքը դեպի Արևմտյան Եվրոպա ։ Համարվում էր, որ  կոմունիզմի տարածումը ԽՍՀՄ -ից դուրս հանդիսանում է սպառնալիք ԱՄՆ ազգային անվտանգության համար ։ Կեննանը ևս ընդգրկված էր Թրումանի վարչակազմում, որն էլ մտահղացել էր Մարշալի պլանը, որը  սկսվել էր 1947 թվականին՝ Արևմտյան Եվրոպայի երկրներին նյութական աջակցություն ցույց տալու համար , որի նպատակն էր բացառել ԽՍՀՄ-ի ազդեցության տարածումը տարածաշրջանի երկրներում ։  1949 թվականին կոմունիստների աջակցությունը վայելող և Մաո Ցզեդունի գլխավորած կառավարությունը պաշտոնապես հաստատվեց Չինաստանում։ Վերջինս անվանվեց Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն ։ Նոր կառավարությունը հաստատվեց Չինաստանի քաղաքացիական պատերազմի (1927-1949) արդյունքում, երբ Ազգայնակաների կառավարությունը պարտության մատնեց Ժողովրդական ազատագրման բանակին։ Ստեղծվեցին երկու կառավարություններ. Կոմունիստական Չինաստանը (Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն) բուն երկրում և Ազգայնական Չինաստանը (Չինաստանի Հանրապետություն)՝ Թայվանում։ Կոմունիստների իշխանության գալը աշխարհի ամենամեծ բնակչություն ունեցող երկրում Արևմուտքում դիտարկվեց որպես խոշոր ստրատեգիական պարտություն ԱՄՆ-ը խզեց դիվանագիտկան հարաբերությունները Չիասնտանի հետ կոմուսնիստների իշխանության գալուց հետո ։ Կորեան նույնպես մասամաբ ենթարկվում էր Խորհրդային ազդցությանը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո` հարավից բաժանված լինելով 38-րդ միջօրեականով, որտեղ տեղակայվել էին ամերիկյան զորքերը։ Մինչև 1948 թվականը ԽՍՀՄ-ի և ԱՄՆ-ի միջև ընթացող Սառը պատերազմի արդյունքում Կորեան բաժանվեց երկու մասի` առանձին կառավարություններով, որոնք երկուսն էլ հանդես էին գալիս որպես պետության օրինական կառավարություներ։ 1950 թվականին սկսվեցին ռազմական գործողություններ Կոմունիստական և Հանրապետական Կորեաների միջև։ Շուտով մարտերի մեջ ընդգկվեցին կոմունսիտներին սատարող չինական բանակները և հանրապետական Կորեային աջակցող ԱՄՆ-ի և 15 դաշնակիցների բանակները։ Չնայած Կորեկան պատերազմը պաշտոնապես երբեք չավարտվեց, ռազմական գործողությունները դադարեցվեցին 1953 թվականին կնքված զիանդադարի արդյուքնում, որով Կորեան մնաց բաժանված երկու պետությունների։  1954 թվականի մայիսին Վիեթ Մինը` կոմունիստական և ազգայնական բանակը, պարտության մատնեց ֆրանսիական զորքերին Դիեն Բիեն Փհուի ճակատամարտում և ստանձնեց Հյուսիսային Վիետնամի վերահսկողությունը ։ Պարտությունը հարկադրեց Ֆրանսիային ամբողջությամբ զորքերը դուրս բերել  Ֆրանսիական Հնդկաչին անունով հայտնի տարածքից ։ Հնդկաչինի առաջին պատերազմի ավարտից` հետո Ժնևի կոնֆերասի արդյունքում նախկին ֆրանսիական ազդեցության գոտին բաժանվեց չորս անկախ պետությունների (Հյուսիսային Վիետնամ, Հարավային Վիետնամ, Կամբոջայի թագավորություն և Լաոսի թագավորություն) ։  Նախագահ Դուայթ Էյզենահուերը առաջին էր, որ կումունսիատկան վտանգի տակ գտնվող երկրներին նկարագրեց որպես դոմինոներ 1954 թվականի ապրիլի 7-ի մամլո ասուլսի ժամանակ` պատասխանելով Հնդկաչինի վերաբերյալ լրագրողների հարցերին ։ Եթե կոմունսիտները կարողանային վերահսողություն հաստատել Հնդկաչինի մնացած հատվածի վրա, Էյզենահուերը պնդում էր, որ տեղական խմբերը պետք է ստանան ռազմական և նյութական զգալի աջացկություն վերաստանձնելու մինչպատերազմյան Բիրմայի, Թաիլանդի, Մալայզիայի և Ինդոնեզիայի վերահսկողությունը։ Ենթադրվում էր, որ դա կտար աշխարահագրական և տնտեսական առավելություն, կդարձներ Ճապոնիան, Թայվանը, Ֆիլիպինները, Ավստրալիան և Նոր Զելանդիան առաջնագծի պաշտպանվող պետություններ` քաղաքականապես կոմունիզմին հակադրվելու համար։ Էյզենհաուերի դոմինոյի տեսությունը արտացոլում էր միայն 1954 թվականի Հարավարևելյան Ասիայի պատկերը. նա չհանգեց դոմինոյի ընդհանրացված տեսության, որն արեցին նրա հաջորդները։  Ջոն Ֆ. Քենեդիի վարչակազմը իրականացրեց Վիետնամի ներխուժումը 1960-ական թվականների սկզբին, գլխավորապես նպատակ ուենալով կանխել Հարավային Վիետնամի «դոմինոն» ընկնելուց։ Երբ Քենեդին եկավ իշխանության, կար մտահոգություն, որ Լաոսում կոմուսնտների առաջնորդ Պատետ Լաոն  կարող էր աջակցել Վիեթ Կոնգին, և նրանք կկարողանային վերցնել նաև Լաոսի վերահսկողությունը։