Սալյուտ_(ուղեծրակայան)
«Սալյուտ», շուրջերկրյա ուղեծրակայանների խորհրդային սերիայի անվանումը, դրանց մշակման ու արձակումների ծրագիրը։ Իրականացվել են ավտոմատ և օդաչուավոր ռեժիմներով թռիչքներ։ «Սալյուտ» ուղեծրակայաններն ուղեծիր են դուրս բերվում «Պրոտոն» եռաստիճան կրող հրթիռով։ Տիեզերագնացների անձնակազմերը և բեռները «Սալյուտ», «Սալյուտ–2», «Սալյուտ–3», «Սալյուտ–4», «Սալյուտ–5» ուղեծրակայաններ են հասցվել «Սոյուզ» սերիայի տիեզերանավերով, իսկ «Սալյուտ-6», «Սալյուտ-7» ուղեծրակայաններ՝ նաև «Սոյուզ Տ», «Պրոգրես» և «Կոսմոս» սերիաների տիեզերանավերով։ «Սալյուտ» սերիայի ուղեծրակայանները նախատեսված են երկրամերձ տիեզերական տարածությունում լայն շրջանի խնդիրներ լուծելու համար, բժշկակենսաբանական հետազոտություններ՝ մարդու օրգանիզմի վրա երկարատև տիեզերական թռիչքի ազդեցության ուսումնասիրմամբ, ալիքի երկարության տարբեր տիրույթներում աստղաֆիզիկական հետազոտություններ, Երկրի (ներառյալ մթնոլորտը և մակերևույթը) ուսումնասիրում, գիտատեխնիկական փորձերի անցկացում (այդ թվում նաև անկշռելիության պայմաններում որոշ տեխնոլոգիական պրոցեսների փորձարկում), ուղեծրակայանների ստեղծման սկզբունքների ստուգում և այլն։ Երկրի արհեստական արբանյակի ուղեծիր դուրս բերելուց հետո լցավորված և համալրված «Սալյուտ» ուղեծրակայանի զանգվածը 18,9 տ է․ գիտական ապարատների զանգվածը՝ 1,5 տ, երկարությունը՝ 16 մ, բնակելի հատվածամասերի իրանի առավելագույն տրամագիծը՝ 4,15 մ, կայանի լայնական չափսը (ըստ արևային մարտկոցների բացվածքի)՝ 16,5 մ, բնակելի հատվածամասերի ծավալը (ըստ հերմետիկ իրանի)՝ 82,5մ3, ազատ ծավալը՝ 47 մ3, անձնակազմի անդամների թիվը՝ 2—4 մարդ, անձնակազմի առավելագույն երկարատև թռիչքը՝ 211 օր («Սալյուտ-7»)։ «Սալյուտը» բաղկացած է աշխատանքային ու անցման հերմետիկ և ագրեգատային ոչ հերմետիկ հատվածամասերից։ Աշխատանքային և անցման հատվածամասերը բնակելի են։ «Սալյուտը» հանդերձված է թռիչքի կառավարման և կողմնորոշման համակարգով (ապահովում է կայանի ավտոմատ և ձեռքով կողմնորոշումը), ջերմակարգավորման, ռադիոկապի, էլեկտրասնուցման, կցման, կողային համալիրի կառավարման համակարգերով, գիտական սարքավորումներով, կենսաապահովման համակարգով։ Անցման հատվածամասը (տրամագիծը՝ 2 մ, երկարությունը՝ 3 մ) ծառայում է գիտական հետազոտություններ և փորձեր կատարելու, փոխադրական տիեզերանավից ուղեծրակայան անցնելու համար։ Հատվածամասի ներսում տեղակայված են կցման ագրեգատը, ջերմակարգավորման, կենսաապահովման համակարգերի սարքավորումները, գիտական ապարատները և սարքավորումը (լուսանկարչական խցեր, կենսաբանական փորձերի բլոկներ), «Օրիոն» աստղադիտակով կառավարման կետը ևն։ Հատվածամասի համալրումը (ապարատներով և սարքավորումով), կախված թռիչքի խնդիրներից, փոփոխվում է։ Արտաքին մակերևույթին ամրացված են արևային մարտկոցների պանելները, մոտեցման ռադիոհամակարգի անտենաները, տվիչային ապարատները, կենսաապահովման և ջերմակարգավորման համակարգերի ագրեգատները, գիտահետազոտական ապարատները ևն։ Աշխատանքային հատվածամասը տեղադրված է ուղեծրակայանի միջին մասում և նախատեսված է թռիչքի կառավարման հիմնական գործողությունները, գիաատեխնիկական հետազոտություններն ու փորձերն իրականացնելու, ֆիզիկական վարժություններ կատարելու, սնունդ ընդունելու, քնելու և հանգստանալու համար։ Բաղկացած է երկու (մեկի տրամագիծը՝ 2,9 մ, երկարությունը՝ 3,5 մ, մյուսինը՝ համապատասխանաբար 4,15 մ և 2,7 մ) գոտիներից։ Հատվածամասն ունի 15-ից ավելի լուսանցույց, տեղակայված են ռադիոկապի, էներգասնուցման, ջերմակարգավորման, կենսաապահովման, կառավարման համակարգերի հիմնական ագրեգատները և սարքերը, հետազոտություններ և դիտումներ կատարելու ապարատները։ Հատվածամասն ունի գիտական ապարատուրայի և կայանի կառավարման 6 կետ։ Առջևի մասում տեղակայված է կայանի կառավարման կենտրոնական կետը։ Հատվածամասի արտաքին մակերևույթին տեղակայված են ջերմակարգավորման համակարգի ճառագայթային ջերմափոխանակիչները, օդանավագնացության և կոդմնորոշման համակարգերի օպտիկական ապարատները և տվիչները, արևային մարտկոցների 3 պանել։ Ագրեգատային հատվածամասը (առավելագույն տրամագիծը՝ 4,15 մ, երկարությունը՝ 3,5 մ) տեղադրված է կայանի ետևի մասում և ձևով նման է կոնական թաղանթով միացված 2 (մեկի տրամագիծը՝ 4․15 մ, երկարությունը՝ 1,4 մ, մյուսինը՝ համապատասխանաբար 2,3 մ և 0,8 մ) գլանների։