Չինական_գրականություն
Միջնադարյան շրջան
Վաղ միջնադարի (3 - 4-րդ դդ․) առաջին բանաստեղծների (Ցաո Չժի, 192 – 232 և ուրիշներ) վրա, որ պատերազմական կյանքի դժվարությունների ու ժողովըրդի տառապանքների մասին են գրել, ազդեցություն են գործել յուեֆու երգերը։ Հակաբռնատիրական տրամադրություններն են արտացոլվել Ժուան Ցզիի (210– 263 թթ.) և Ցզի Կանի (223–262 թթ.) ստեղծագործություններում։ 4 - 5-րդ դդ․ խոշորագույն բանաստեղծ, «դաշտերի ու այգիների» երգիչ Թաո Ցուանմինը (365–427 թթ.) չին բանաստեղծներից առաջինն է երգել գեղջկական աշխատանքը։ 5 - 6-րդ դդ․ ծնունդ է առել դասական բանաստեղծությունը՝ հիմնված երաժշտական չորս հնչերանգների խիստ հերթագայության վրա։ Թան հարստության (618–907 թթ.) կողմից երկիրը միավորվելուց հետո նպաստավոր պայմաններ են ստեղծվել գրականության վերելքի համար։ Այդ շրջանում է ձևավորվել գրական լեզուն (վենյան)։ Չեն Ցգիանը (661 - 702 թթ.) հանդես է եկել հանուն գրականության բովանդակության և բարձր իդեալների։ Գրականության ծաղկումն են սկզբնավորել բանաստեղծներ Մեն Հաոժանը (689–740 թթ.) և Վան Վեյը (699 կամ 701 – 759 կամ 761)։ Լի Բոյի (701–762 թթ.) քնարերգությունը համակված է կյանքի իմաստն ըմբռնելու ձգտումով։ Դու Ֆուի (712–770 թթ.) զուսպ ու խստաշունչ պոեզիայում քաղաքացիական մոտիվները զուգորդվում են անձնական խոր ապրումներով։ Սոցիալական թեման հետագա զարգացումն է ապրել Բո Ցզյույ Ի-ի (772–846 թթ.) պոեզիայում։ 8 - 9-րդ դդ․ խոշորագույն քնարերգուներն են Ցուան Չժենը (779–831 թթ.), Լի Շան Ինը (813-858 թթ.), Դու Մուն (803– 853 թթ.)։ 9-րդ դ․ հաստատվել են արձակի տարբեր ժանրեր (էսսե, առակ, ուղերձ, նախաբան), որոնցում դրսևորվել են չինական գրականությանը հատուկ ուսուցողական միտումներ։ Երևան են եկել սիրային, արկածախնդրական ու ֆանտաստիկ նովելների ժողովածուներ։ Արձակ–բանաստեղծական ժանր բյանվենը, քաղաքային վիպակ հուաբենը, արձակ–բանաստեղծական խոշոր ձև չժունգունդյաոն նախապատրաստեցին նոր ժանրերի՝ դրամայի (նշանակալի հաջողությունների հասավ 12 - 14-րդ դդ․) և վեպի (15-րդ դ․) երևան գալը։ Մուն դինաստիայի ժամանակաշրջանում (960 – 1279 թթ.) հատկապես զարգացել են քաղաքացիական հայրենասիրական թեմաները։ Շի դասական խիստ բանաստեղծության (Օույան Սյու, 1007–1072 թթ., Սու Շի, 1036 –1101 թթ.) կողքին լայն տարածում է գտել ցի երգային քնարերգությունը, որի համար բնորոշ է զգայական հիմքը, հետաքրքրությունը մարդու ներաշխարհի նկատմամբ (Սին Ցի Ցզի, 1140 –1207 թթ., Լու Յու, 1125–1210 թթ.)։ Օույան Սյուն և Սու Շին հանդես են եկել նաև որպես արձակագիր։ Լայն տարածում է գտել դրաման, որի առաջին գրառումները (այսպես կոչված՝ հարավային դրամա) կատարվել են 13-րդ դ․։ Թեև պիեսների սյուժեները մեծ մասամբ հենվել են հին ավանդազրույցների և նախորդ դարերի գրականության վրա, սակայն մերկացնող պաթոսն ու հասարակ մարդու նկատմամբ ուշադրությունը դըրանք դարձրել են այժմեական։ 14-րդ դ․ շարքերի են վերածվել ժողովրդական պատումները․ դրանց հիման վրա ստեղծվել են վեպ–էպոպեաները, որոնք միավորում են սյուժեի տեսակետից ավարտուն, բայց ոչ միշտ իրար հետ կապված գլուխները՝ Լո Գուանչժունի (մոտ 1330 թ. – մոտ 1400 թ.) «Եռաթագավորություն»-ը, Շի Նայանի (1296–1370 թթ.) «Գետախորշեր»-ը։ 16-րդ դ․ վերջին պատմողական արձակի նոր վերելք է նկատվել՝ Ու Չենենի (մոտ 1500– 1582 թթ.) «ճանապարհորդություն դեպի Արևմուտք» էպոպեան, «Ցզին, Պին, Մեյ» սոցիալկենցաղային անստորագիր վեպը ևն։ Այդ ժամանակաշրջանի դրամատուրգիայի բարձրագույն նմուշներն են Թան Այան Ցզուի (1550-1616 թթ.), Հուն Շենի (1645 – 1704 թթ.) և Կուն Շանժենի (1648-1718 թթ.) պիեսները։ Մանջուրական ներխուժման (1644 թ.) հետ է կապված ընդիմադիր կերպով տրամադրված գրողների համաստեղության երևան գալը, որոնց ստեղծագործության համար բնորոշ են լուսավորական միտումները․ Պոլ Սունլինի (1640–1715 թթ.) ֆանտաստիկայով ու հեգնանքով տոգորված նովելները, Ու Ցզինցզիի (1701–1754 թթ.) «Կոնֆուցիականների ոչ պաշտոն, պատմությունը» (հրտ․ 1803 թ.) երգիծական վեպը։ Դասական վեպի բարձրակետն է Ցաո Սյուեցինի (մոտ 1715–1762 թթ.) «Երազ կարմիր դղյակում» (հրտ․ 1765 թ.) գործը։