cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Քոուզի թեորեմ
Պատմություն
Ավելի ուշ այս խնդիրը ուսումնասիրեց տնտեսագետ Արթուր Պիգուն «Տնտեսագիտության տեսության բարեկեցություն» գրքում (The Economics of Welfare)։ Պիգուի կարծիքով բացասական էքստերնալները հանգեցնում են ապրանքների գերարտադրության, իսկ դրական էքստերնալաները՝ ապրանքների չարտադրման, այս դեպքերում նա առաջարկեց պետության միջամտությունը տնտեսություն այդ հետևանքների չեզոքացման համար, որը նա անվանեց «շուկայի ձախողում» ։
Հիշել կամ մոռանալ
Սյուժե
Բուժքույրերի սխալի հետևանքով նորածինը, որն ուղարկվել էր վերակենդանացման բաժանմունք, մահացած է ճանաչվել։ Նինան վախենում է ամուսնուն պատմել ճշմարտությունը և որդեգրում է ուրիշի երեխայի։ Երբ պարզվում է, որ սխալ էտեղի ունեցել, նա հրաժարվում է վերցնել իր որդուն։ Տղային իր տուն է տանում բուժքույր Ինտան, որը կապվում է տղայի հետ։
Գավազան (եկեղեցական)
Գավազան, եկեղեցում պաշտոնի, աստիճանի խորհրդանիշ, կուակրոն հոգևորականների պատվի նշան։ Ունի հոգևոր իշխանության և առաջնորդության խորհրդանիշ։ Գավազանը տրվում է ձեռնադրության ժամանակ, աղոթքով և օրհնությամբ։ Գավազանները պատրաստվում են տարբեր նյութերից։ Սովորաբար պատրաստված են լինում փայտից, մետաղից, ոսկորից, հազվադեպ՝ բյուրեղից կամ ապակուց։ Բարձրությունը լինում է կրողի հասակի չափով, կամ մի քիչ ավելի։
Վարդապետական գավազան
Հույների մոտ օձագլուխ գավազաններն օգտագործվում են եպիսկոպոսների կողմից։ Հայ եկեղեցում հնում նույնպես այդպես է եղել։ Լատին եկեղեցու հետ հարաբերություններ հաստատման ժամանակ Գրիգոր Դ Տղա կաթողիկոսը Հռոմի Լուկիոս Գ Պապից 1184 թվականին ստանում է ամբողջական քահանայական զգեստ, որից հետո օձագլուխ գավազանների կիրառությունն անցավ վարդապետներին։
Պիեռ Ալար
Կենսագրություն
Հետագայում երկար տարիներ աշխատել է որպես թեթև ատլետիկայի մարզիչ, փորձը փոխանցել է սկսնակ ֆրանսիացի մարզիկներին։
Գրադիե
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Մանևիչի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սան Ֆեդելե Ինտելվի
Բնակչությունը կազմում է 1712 մարդ, խտությունը՝ 149 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 10 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 22028։ Հեռախոսային կոդ՝ 031։
Señorita (երգ, Շոն Մենդես և Կամիլա Կաբելո)
«Señorita»՝ կանադացի երգիչ Շոն Մենդեսի և ամերիկա-կուբացի երգչուհի Քամիլա Քաբելոյի երգը, որը թողարկվել է 2019 թվականի հունիսի 21-ին Island Records լեյբլում ։ Երգի հեղինակներն են Մենդեսը, Քաբելոն, Charli XCX-ը, Ali Tamposi-ն, Jack Patterson-ը Քլին Բենդիթից, սինգլը պրոդյուսավորել են Բենջամին Լևինը, Cashmere Cat-ը և Watt-ը ։ Սա Մենդեսի և Քաբելոյի երկրորդ համատեղ ձայնագրությունն է 2015 թվականի «I Know What You Did Last Summer» սինգլից հետո։
Ժողովածու (1234)
Ժողովածու (1234), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1234 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1746 թվականին Ահարոն գրիչի կողմից, Սպահանում։ Ստացողը եղել է Ահարոնը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21.1X16.3 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 228 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` դրոշմազարդ կաշի։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 126ա ։
Յարի (գյուղ, Պրիուրալսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Յամալ-Նենեցյան ինքնավար օկրուգի Պրիուրալսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Լքված բնակավայրեր
Լա Սկալա
Շենքի կառուցվածք
Ճարտարապետ Ջուզեպպե Պյերմարինիի կառուցած թատրոնի շենքը աշխարհի ամենագեղեցիկ կառույցներից է։ Պահպանված է խիստ նեոդասական ոճը, ունի անթերի լսելիականություն։ Նստատեղերի դասավորությունը համապատասխանում է օպտիկայի խիստ կանոններին։ Թատրոնի երկարությունը 100 մետր է, իսկ լայնությունը` 38 մետր։ Կառույցի ճակատային մասի կենտրոնում վեր է խոյանում կառքերի համար նախատեսված շքամուտք։
Ուրուգվայ (գետ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գետեր Կատեգորիա:Արգենտինայի գետեր Կատեգորիա:Ուրուգվայի գետեր Կատեգորիա:Հարավային Ամերիկայի գետեր Կատեգորիա:Սահմանային գետեր
Տետյուշչինո
Տետյուշչինո (Тетющине), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վալկիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1750 թվականին։
Ուեբ շրջան (Տեխաս)
Ուեբ շրջան (Webb County), ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 8.695 կմ² է, բնակչությունը՝ 193.117 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Լարեդո բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1848 թ.։
Բոսնիա և Հերցեգովինայի մշակույթ
Անտիկ շրջան
Ներետվա գետի դելտայի ժողովուրդների արվեստը գտնվել է իլլիրիական դաորս ցեղի հելլենիստական ազդեցության տակ ։
Միջնադարը Բոսնիա և Հերցեգովինայի մշակույթում
Գոթական արվեստի ազդեցությունը 14-րդ դարում նկատելի է քաղաքների ճարտարապետության մեջ։ Միջնադարյան շրջանում կառուցվել են պարզ ձևերով, խաչաձև գմբեթավոր տաճարներ (Օզրենի տաճար), ինչպես նաև մեկ նավով (Դոբրուն, 1383), ռոմանական (Յայցե), գոթական տաճարներ (Բիխաչե)։ Թուրքական տիրապետության շրջանում (1463 թվականից) այստեղ ձևավորվել է տների մի տեսակ` փակ ներքին բակով և աստիճանով, որը տանում է երկրորդ հարկ։ Փոքր քաղաքներն ունեցել են «սահաթ կուլու»` ժամացույցի աշտարակ։ Միջնադարում կառուցվել են մզկիթներ, մեդրեսե, բակեր, քարվանսարաներ, կամուրջներ, այդ թվում` թուրքական ճարտարապետության այնպիսի հուշարձաններ, ինչպիսիք են Հուսրեյ բեկի մզկիթը (1531, ճարտարապետ` Սինան), Ալի փաշայի մզկիթը (Սարաևո), Վիշեգրադի կամուրջը (1571, ճարտարապետ Սինան)։
Հարավսլավիայի սոցիալիստական ֆեդերատիվ հանրապետության ժամանակաշրջանի արվեստ
Զարգանում է երաժշտական արվեստը։ 1946 թվականին Սարաևոյում հիմնադրվում է օպերային թատրոն, իսկ 1948 թվականին` ռադիոյի և հեռուստատեսության սիմֆոնիկ նվագախումբը։ 1955 թվականին իր դռներն է բացել Երաժշտական ակադեմիան։ Ժամանակի կոմպոզիտորների ստեղծագործություններում գերիշխող են դառնում բանահյուսական մոտիվները, նեոկլասիցիզմի ոճով է ստեղծագործել կոմպոզիտոր Դ. Շկերլը։ Բոսիայի մուսուլմանների շրջանում տարածված են եղել սիրային թեմայով երգերը` այսպես կոչված սևդալինկաները ։
Անձինք Հնդկաստանի մետաղադրամների վրա
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Մետաղադրամ Կատեգորիա:Պղնձե դրամներ Կատեգորիա:Արծաթե դրամներ Կատեգորիա:Ոսկե դրամներ Կատեգորիա:Ռուփի Կատեգորիա:Սովերեն Կատեգորիա:Հնդկաստանի մետաղադրամներ Կատեգորիա:Բրիտանական մետաղադրամներ Կատեգորիա:Անձինք մետաղադրամների վրա
Վաուչեր
Վաուչեր և բջջային հեռախոսներ
Վաուչերը վերալիցքավորման համար է, որը վաճառվում է հաճախորդին՝ իր SIM քարտը գումարով լիցքավորելու և քարտի հասանելիության ժամկետը երկարացնելու համար։ Վաուչերները սովորաբար վաճառվում են մանրածախ առևտրի կետերում, ինչպիսիք են բջջային օպերատորի կամ դիստրիբյուտորների կողմից ղեկավարվող հեռախոսների խանութները, մթերային խանութները և բենզալցակայանները։ Վաուչերները կանխավճարային բջջային հեռախոսների վերալիցքավորման տարածված ձևն են շատ երկրներում, ինչպիսիք են Իտալիան և Իսպանիան, որտեղ սպառողների ավելի քան 90%-ն օգտվում է վաուչերներից, և Մեծ Բրիտանիայում, որտեղ ավելի քան 60%-ը վաուչերներ է գնում մանրածախ առևտրով։ Այլ երկրներում, ինչպիսիք են Միացյալ Նահանգները, Իռլանդիան և շատ սկանդինավյան երկրներում, կա աճող միտում, երբ հաճախորդները օգտագործում են Card Not Present լիցքավորման տարբերակները, ինչպիսիք են առցանց վճարումները, կամ օգտագործելով իրենց բջջային հեռախոսները՝ զանգահարելով օպերատորին և լիցքավորել ներկայացուցչի հետ ( CSR) կամ նրանց IVR (Interactive Voice Response) համակարգի միջոցով։
Պլեշիվեցկի գյուղական խորհուրդ (Գադյաչսկի շրջան)
Պլեշիվեցկի գյուղական խորհուրդ  (Плішивецька сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գադյաչսկի շրջանում ։
Տալ Դրուլինգեն
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 360 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 60 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Վլադիմիր Պապոյան
Կենսագրություն
Աշխատանքները վերաբերում են ձգողականության տեսությանը, տիեզերաբանությանը, նեյտրոնային աստղերի ֆիզիկային։ Հաշվարկել է երկնային գերխիտ մարմինների ռելյատիվիստ. իներցիայի մոմենտները, ստացել Էյնշտեյնի և Յորդան-Բրանս-Դիկեի ձգաղականության տեսությունների հավասարումների ճշգրիտ լուծումներ։ Պապոյանը ցույց է տվել, որ նեյտրոնային աստղերի թաղանթներում առաջացած մագնիսահիդրոդինամիկ, ոչ շառավղային տատանումների և բաբախիչների ճառագայթման հաճախությունները համընկնում են։ Ուսումնասիրել է վաղ Տիեզերքի դինամիկան՝ սկալյար և էլեկտրամագնիսական դաշտերի առկայությամբ։ Հեղինակ է բուհական դասագրքերի և ուումնական ձեռնարկների ։
Յարիգինո (գյուղ, Սիչովսկի շրջան)
Յարիգինո (Ярыгино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սիչովսկի շրջանի կազմում։
Եվգենյա Խաչիկյան
Եվգենյա Սերգեյի Խաչիկյան, հայ խորհրդային օպերային երգչուհի (քնարա-դրամատիկական սոպրանո)։ ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստուհի (1961)։
Դմիտրիևի Գորի
Դմիտրիևի Գորի (Дмитриевы Горы), գյուղ Ռուսաստանի Վլադիմիրի մարզի Մելենկովսկի շրջանի կազմում։
Տավուշի մարզի պատմություն
Տավուշի մարզը որպես վարչատարածքային միավոր կազմավորվել է 1995 թվականի նոյեմբերի 7-ին Հայաստանի Հանրապետության Ազգային Ժողովի կողմից ընդունված Հայաստանի Հանրապետության «Հայաստանի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման մասին» օրենքի հիման վրա ։ Սակայն Տավուշի մարզի տարածքը վաղնջական ժամանակներից եղել է Հայաստանի պետականության կարևորագույն կենտրոններից մեկը։
Պոդկամեննայա Տունգուսկա (գետ)
Պոդկամեննայա Տունգուսկա, գետ Ռուսաստանում (Իրկուտսկի մարզ, Կրասնոյարսկի երկրամաս)։
Աշխարհագրություն
Պոդկամեննայա Տունգուսկա գետը թափվում է Ենիսեյ։ Գետը պատկանում է Կարայի ծովի ավազանին։ Գետի ափին են գտնվում ձախից՝ Կամո, Վելմո, աջից՝ Չուլա, Տետերե, Չունյա։
Հիդրոգրաֆիա
Պոդկամեննայա Տունգուսկա գետի երկարությունը կազմում է 1865 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 240000 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 1750 մ3։
Գրադիսկ
Գրադիսկ (Градиськ), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Մանևիչի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գրադիսկ գյուղում բնակվում էր 350 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 24,61 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 14,22 մարդ/կմ²։
Մոխին
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մերուժան Հարությունյան
Կենսագրություն
Ծնվել է ապրիլի 10-ին Մալիշկա գյուղում (Հայաստան)։ 1964-1971 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետում։ Ավարտելուց հետո աշխատանքի է անցել նույն ֆակուլտետում և մինչ օրս դասավանդում է Երևանի պետական համալսարանում։
Անժելիկա Բոյեր
Կենսագրություն
Շատ երիտասարդ տարիքում նա «Կանաչ բողկ» (Rabanitos Verdes) երաժշտական խմբի անդամ էր։ Ութ տարեկանում նա ընդունվեց Գեղարվեստական կրթության կենտրոն (Centro de Educación Artística), որն ավարտեց՝ 12 տարեկան հասակում։ Քրիս Մորենի՝ «Ապստամբը» (Rebel, 2003 թվականից` երեք եթերաշրջան տևած) հեռուստանովելում նկարահանվելուց հետո, Բոյերն ու ևս երկու այլ դերասաններ՝ Սելինան (Estefanía Villareal-ի դերակատարը) և Խոսե Լուժանը (Zoraida Gómez-ի դերակատարը) ստեղծեցին «Ցիտրիկուս» (Citricus) կամ «C3Q'S» խումբը։ Իսկ «Ապստամբը» հեռուստանովելից հետո Բոյերը՝ «Պարեր իմ երազանքի հարսանիքի համար» ֆիլմի լսումների փուլն անցնավ։
Հասուն դերեր
2009 թվականին նա նկարահանվեց «Մարդասպաններ 2» (Mujeres Asesinas). հանցավոր դրամատիկական հեռուստասերիալում։ Այս բացասական դերը նշանակալի ազդեցությունթյուն թողեց Բոյերի դերասանական կարիերայում, քանի որ երկրպագուներն առաջին անգամ էին տեսնում դերասանուհուն ավելի հասուն դերի մեջ։
2013 թվականիի հունիսի 26-ին հաստատվեց, որ Բոյերը (Սեբաստիան Ռուլիի և Լուիս Ռոբերտո Գուզմանի հետ միասին) նկարահանվելու է Անջելի Նեսմայի «Ինչ գողացավ կյանքը ինձանից» («Lo que la vida me robó») ֆիլմում, որը Էռնեստո Ալոնսոյի «Ատել հարսանիքները» (Bodas de odio) պատմվածքի վերամշակումն էր, որը հրատարակվել էր 1983 թվականին։ 2015 թվականի վերջին նա նկարահանվեց Անժելի Նեսմա Մեդինայի «Երեք անգամ Աննա» (Tres veces Ana) հեռուստանովելում։
Ինես Ռամիրես Պերես
Արձագանքներ
Ինես Ռամիրես Պերեսը միակ կինն է, որ հաջողությամբ վերապրել է իր վրա կատարած կեսարյան հատումից հետո։ Նրա դեպքը նկարագրվել է «Գինեկոլոգիայի և մանկաբարձության միջազգային ամսագրի» (International Journal of Gynecology & Obstetrics) 2004 թվականի մարտի համարում ։ Ըստ մասնագետների՝ Ինես Ռամիրեսին օգնել է հանգամանքների համադրությունը. նա ճիշտ է ընտրել կտրվածքի տեղը՝ արգանդ ի դիմաց՝ առանց աղիքները վնասելու, ոչ ստերիլ պայմաններում կատարված վիրահատությունից վերքի վարակում տեղի չի ունեցել, մինչև վիրահատության ավարտը նա չի կորցրել գիտակցությունը ցավային շոկից կամ արյան կորստից ։
(3906) Չաո
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,933332 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7309 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1357 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1835,02 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,196183 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 26,07° անկյուն։
Տրուբեժ (գետ, Պլեշչեևո լիճ)
Տրուբեժ (Трубеж), գետ Ռուսաստանում (Յարոսլավլի մարզ)։
Ֆրանսուա Ֆրեդերիկ Լեմո
Կյանքը և ստեղծագործությունը
Սկզբում Ֆրանսուա Լեմոի ուսուցիչը եղել է Կլոդ Դեժուն, այնուհետև Լյուդովիկ 16-րդ թագավորը հովանավորել է և նա ուսումը շարունակել է Հռոմում։ Ֆրանսիական մեծ հեղափոխության տարիներին զորակոչվել է բանակ, իսկ նրա հրամանատարը եղել է Շարլ Պիշեգրյուն։ Բանակից վերադառնալուց հետո ապրել է Ֆրանսիայում և Իտալիայում։ 1795 թվականին, երբ քանդակագործը ստացավ պաշտոնական պատվեր ստեղծելու հսկայական քանդակ, որը բնորոշում էր ֆրանսիացի ազգին, դարձավ նրա համար շրջադարձային։ Ավելի ուշ տարբեր պետական մարմինների համար ստեղծում է մի շարք քանդականեր, դրանցից են՝ Լիկոււրգան, Բրուտան, Նումի Պոմպիլիան, արքա Լոնիդը, Ցիցերոնան և այլն։ Նապոլեոն Բոնապարտի պատվերով նրա համար ստեղծում է Վակհանիկի արձանը։ 1810 թվականին Լեմոն Լուվրում ստեղծում է հսկայական սյունաշարեր, որոնց ռելիեֆի երկարությունը 22, իսկ բարձրությունը 5 մետր, որի համար պարգևատրվում է։ Նաև քանդակագործը զբաղվել է Հենրի 4-րդ արաքայի Պոն Նյոֆ կամրջի վրա գտնվող և Լյուդովիկ 16-րդ արքայի Լիոնի Բելեկուր տարածքում գտնվող քանդակների վերանորոգմամբ։ Ֆրանսուա Ֆրեդերիկ Լեմոի ստեղծագործությունները բնութագրվում են ճշգրիտ գծերով, ստեղծագործական հորինվածքներով և հաստատուն կատարողականությամբ։
Մոսենց-Մզրե
Մոսենց-Մզրե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում ։
Առաջին բրեմենյան պատերազմ
Մասնավորապես, քաղաքը հանձն առավ հարգել Շվեդիայի թագավորներին և վարել Շվեդիայի հետ համաձայնեցված արտաքին քաղաքականություն, Շվեդիային հանձնել է քաղաքի մերձակայքում գտնվող որոշ ռազմավարական տեղանքներ, բացի այդ, Բրեմենը պարտավորվեց  փոխհատուցել Շվեդիայի  ռազմական ծախսերը։ Իրենց հերթին, շվեդները խոստացան աջակցել բրեմենյան առևտրին։ Բրեմենի կայսերական քաղաքի կարգավիճակի իրավունքի վերաբերյալ որոշումը հետաձգվեց մինչև հաջորդ բանակցությունները։ Այսպիսով, պատերազմը չլուծեց կողմերի միջև առկա  հիմնական հակասությունը և ըստ Վեստֆալյան հաշտության պայմանագրի այն դարձավ շվեդ-բրեմենական հակամարտության միայն առաջին փուլը։
Զինդելսդորֆ
Զինդելսդորֆ (Sindelsdorf), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։ Ենթարկվում է Վերին Բավարիա շրջանին։ Մտնում է Վայլհայմ Շոնգաուի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 1078 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 17,50 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 1 90 153։
Էդուարդ Խաչիկյան (աստղաֆիզիկոս)
Կենսագրություն
Աշխատանքները վերաբերում են գազային, փոշային և գիսավորաձև միգամածություններին, միգամածությունների ճառագայթման բևեռացմանը, աստղասփյուռներին և գերաստղասփյուռներին, արտագալակտիկ աստղագիտությանը, ակտիվ գալակտիկաներին, Սեյֆերտի և ուլտրամանուշակագույն ավելցուկների գալակտիկաներին։ Ուսումնասիրել է գազային միգամածությունները և ակտիվ գալակտիկաները։
Առաջինն է կատարել Բյուրականի աստղադիտարանի աշխատակիցների հայտնաբերած ավելցուկային ուլտրամանուշակագույն ճառագայթում ունեցող օբյեկտների մանրակրկիտ սպեկտրային ուսումնասիրությունը և հայտնաբերել Սեյֆերտի տիպի նոր գալակտիկաներ։
(3907) Կիլմարտին
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,795142 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4596 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1306 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1706,89 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,21091 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11° անկյուն։
Սուրեն Աբովյան
Արդյունաբերական օբյեկտներ
4-րդ սերնդի գազաբալոնների գործարանի նախագիծ 2017թ․
Ներսկայա (գետ)
Հիդրոգրաֆիա
Ներսկայա գետի երկարությունը կազմում է 92 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 1510 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 8, 3 մ3։
Մու Ժեն Չժուան
Մու Ժեն Չժուան (木人樁), սպորտային մարզասարք, փայտե մանեկեն, որն օգտագործվում է տարբեր հարվածներ հասցնելու և մարտի վարման տեխնիկա ուսուցանելու ժամանակ ։ Մանեկենն օգտագործվում է մարտարվեստների հարավ-չինական մի շարք ոճերում, օրինակ՝ Հունգար, Ցեյլիոֆո, Տանլանցյուան, Բագուաչժան, ինչպես նաև օկինավյան Գոձյու-րյու կարատեի ոճում, բայց ավելի շատ հայտնի է Վինգ չունի շնորհիվ       ։
Նոյեմբերի 8 (մետրոյի կայարան)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մետրոպոլիտենի կայարաններ այբբենական կարգով
Ալեքսանդր Գորբովսկի
Ալեքսանդր Ալֆրեդովիչ Գորբովսկի, խորհրդային գրող, պատմաբան-արևելագետ և հնդկագետ, գիտահանրամատչելի և գիտագեղարվեստական գրքերի, ֆենտեզի պատմվածքների հեղինակ։ Պատմական գիտությունների թեկնածու (1959), ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1979)։
(3908) Նիքս
(3908) Նիքս (Nyx), աստերոիդ ամուրի ընտանիքում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի օգոստոսի 6-ին Հանս-Էմիլ Շուստերի կողմից Լա Սիլյայում ։
Շվանի բջիջ
Մասնակցությունը նեյրոնների վերականգնմանը
Որոշ հետազոտություններ վկայում են, որ Շվանի բջիջները փորձում են վերականգնել տարբեր պատճառներով վնասված աքսոնների միելինային հատվածները ։ Բազմաթիվ հետազոտություններ վկայում են, որ Շվանի բջիջները կարող են մասնակցել ողնուղեղի վանսվածքների բուժմանը ։ Ակնհայտ է Շվանի բջիջենրի մասնակցության փաստը նեյրոների վերականգնման գործընթացում ։ Շվանի բջիջները միաժամանակ կարող են ուղղորդել աքսոնների աճը ։ Շվանի բջիջները միաժամանակ արտադրում են տարբեր գործոններ, ներառյալ՝ նեյրոտրոֆիններ։
Վհուկների մուրճ
Բովանդակություն
Երրորդ մասում հեղինակները մանրամասն շարադրում են այն կանոները, թե ինչ նշաններով պետք է ճանաչել վհուկին և ինչպես պետք է հարցաքննել նրան։ Աշխատության այս հատվածում ներկայացվում են վհուկների հարցաքննության այնպիսի եղանակներ, որոնցում կարևոր տեղ են գրավում մարմնական տանջանքները ։
Դմիտրիևկա (գյուղ, Գաֆուրիյսկի շրջան)
Դմիտրիևկա (Дмитриевка, Дмитриевка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Գաֆուրիյսկի շրջանի կազմում։
Քաղաքական բանտարկյալ
Եվրոպայի Խորհրդի Խորհրդարանական Վեհաժողով
Ըստ ԵԽԽՎ սահմանման, քաղբանտարկյալներ են համարվում այն անձիք, ովքեր ազատազրկվել են «ակնհայտ քաղաքական պատճառներով` առանց որևէ իրավախախտում կատարելու»։ Ընդ որում, ահաբեկչության համար դատապարտված անձիք քաղբանտարկյալներ չեն համարվում, եթե դատն անցկացվել է ազգային օրեսդրության և մարդու իրավունքների Եվրոպական կոնվենցիայի համաձայն։ 2012 թվականին ԵԽԽՎ-ն տվել է քաղաքական բանտարկյալների շատ ավելի կոշտ սահմանում.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ազատազրկում Կատեգորիա:Քաղաքական ընդդիմություն Կատեգորիա:Մարդու իրավունքներ Կատեգորիա:Քաղաքական պիտակներ Կատեգորիա:Մարդու իրավունքների խախտում Կատեգորիա:Քաղաքական բռնաճնշումներ Կատեգորիա:Այլախոհներ Կատեգորիա:Կալանավորներ և ձերբակալվածներ Կատեգորիա:Քաղաքական տերմինաբանություն Կատեգորիա:Քաղաքական ակտիվիզմ Կատեգորիա:Քաղաքական բանտարկում
Սվատկովսկի գյուղական խորհուրդ (Գադյաչսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1918 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սլովենիայի քաղաքների ցանկ
Արտաքին հղումներ
2002 թվականի մարդահամարի վիճակագրական տվյալները
Միտաննի
Աշուրի անկում
Մ.թ.ա. 19-18 դարերում Միջագետքի և Ասորիքի հյուսիսում ամենահզոր պետությունն է դառնում Աշուրը, Տիգրիս գետի վրա. իշխանությունն իր ձեռքն է վերցնում Շամշի-Ադադ Ա-ը՝ թագավոր տիտղոսով և ժամանակավորապես իր գերիշխանությանը ենթարկում արևմուտքում՝ Եփրատի և արևելքում՝ Զագրոսի միջև ընկած ողջ տարածքը։ Սակայն նրա մահվանից շատ չանցած նախ Եփրատի միջին հոսանքի շրջանը, այնուհետև ինքը՝ Աշուրը կամ նրա հարևան քաղաքները, (օրինակ՝ Նինվեն) հարկադրված են լինում ենթարկվելու Բաբելոնի Համմուրաբի թագավորին։ Համմուրաբի դինաստիայի իշխանությունը ևս այս շրջաններում անկայուն եղավ։ Մ. թ. ա. 18-րդ դարի կեսերից այստեղ գերիշխող են արդեն դառնում կասսիտական ցեղերը, իսկ 17-րդ դարից՝ հուրրիները։
Միտաննիի անկում
Պատերազմը Միտաննիի դեմ երկարատև եղավ և հանգեցրեց այդ թագավորության լիակատար ջախջախման, դարձնելով նրան խեթերի վասալը։ Խեթերի կողմից Կարքեմիշը գրավվելու հետևանքով շրջապատման մեջ է ընկնում նաև Կիզվատնան, որը շուտով վեր է ածվում խեթական թագավորության ինքնավար մարզի։
Մինսկի երկրորդ համաձայնագիր
Պատմություն
Բանակցությունների արդյունքում «քառյակի» առաջնորդները հռչակագիր են ընդունել ի պաշտպանություն Մինսկի համաձայնագրերի կատարման համալիր միջոցառումների, որն ընդունվել է Ուկրաինայի իրադրության կարգավորման կոնտակտային խմբի կողմից։ Մինսկի համաձայնությունների կատարման միջոցառումների համալիրը նախատեսում էր «Ուկրաինայի Դոնեցկի և Լուգանսկի մարզերի առանձին շրջաններում կրակի անհապաղ և համապարփակ դադարեցում և դրա խիստ կատարում» Կիևի ժամանակով փետրվարի 15-ի ժամը 00:00-ից, անվտանգության գոտու ստեղծման նպատակով երկու կողմերի միջև հավասար հեռավորությունների համար ծանր սպառազինությունների հետքաշումը, ինչպես նաև ԵԱՀԿ-ի կողմից հրադադարի ռեժիմի մոնիթորինգն ու ստուգումը և ծանր սպառազինության դուրսբերումը բոլոր անհրաժեշտ տեխնիկական համակարգերի, ներառյալ արբանյակները, անօդաչու թռչող սարքերն ու ռադիոլոկացիոն համակարգերը ։
Բովանդակություն
1. 2015 թվականի փետրվարի 15-ից անհապաղ և համապարփակ հրադադար։
12. Տեղական ընտրություններին վերաբերող հարցերի համաձայնեցումը Դոնեցկի և Լուգանսկի մարզերի առանձին շրջանների ներկայացուցիչների հետ եռակողմ կոնտակտային խմբի շրջանակներում։ ԵԱՀԿ/ԺՀՄԻԳ-ի կողմից ընտրությունների անցկացումը։
Ուկրաինայում ԵԱՀԿ հատուկ մոնիթորինգային առաքելություն
Ուկրաինայում ԵԱՀԿ հատուկ դիտորդական առաքելության տեղակայման մասին որոշումն ընդունվել էր դեռ 2014 թվականի մարտի 21-ին ԵԱՀԿ Մշտական խորհրդի լիագումար նիստում ։ Այդ որոշման համաձայն՝ 100 դիտորդ է տեղակայվել Խերսոնում, Օդեսայում, Լվովում, Իվանո-Ֆրանկովսկում, Խարկովում, Դոնեցկում, Դնեպրոպետրովսկում, Չերնովցիում, Լուգանսկում։ Մինսկի համաձայնագրերի ստորագրումից հետո առաքելության վրա դրվել են կողմերի ակտիվության մոնիթորինգի և սպառազինությունների տեղակայման գործառույթներ։ Առաքելությունը պարբերաբար հրապարակում է իր գործունեության վերաբերյալ հաշվետվություններ ։
Հրադադար և ծանր սպառազինությունների հետքաշում
Պայթունավտանգ է դարձել Դեբալցևի շուրջ ստեղծված իրավիճակը, որտեղ համաձայնագրի ստորագրման պահին մնում էր ուկրաինական զորքերի խոշոր խմբավորումը ։ Ըստ Մինսկի պայմանավորվածությունների, կողմերը պետք է հեռացնեին ծանր սպառազինությունը շփման գոյություն ունեցող գծից, սակայն հակամարտության երկու կողմերն էլ ունեին իրենց սեփական տեսլականը Դեբալցևի վերաբերյալ. ԴԺՀ-ն և ԼԺՀ-ն Դեբալցևոյին դիտարկում էին որպես իրենց ներքին տարածքը, որտեղ շրջապատված էին ուկրաինական զորքերը, մինչդեռ ուկրաինական իշխանությունները պնդում էին, որ զինադադարի մասին համաձայնագրի առաջին կետի անվերապահ կատարումը, պնդելով, որ զորքերը շրջապատված չեն և լիովին վերահսկում են ։
Մայիսի 6-ին գործարկվել Է Ուկրաինայի հարցով շփման խմբի անվտանգության հարցերով աշխատանքային ենթախումբը, որը զբաղվում է հրադադարի և շփման գծից ծանր սպառազինությունների հետքաշման խնդիրներով։
Հունիսի 3-ին Դոնեցկի մարզի սահմանազատման գծի երկայնքով վերսկսվել են մարտական գործողությունները։ Զինված բախումներ են տեղի ունեցել Մարյինկայի, Կրասնոգորովկի, Արտեմովսկայի և Ձերժինսկի շրջանում։ Մարինկայում մարտերը դարձել են փետրվարին ձեռք բերված պայմանավորվածությունների ամենախոշոր խախտումը   ։ Մարինկայում տեղի ունեցած բախումից մի քանի ժամ առաջ ԵԱՀԿ դիտորդները նշել են ԴԺՀ-ի ծանր տեխնիկայի շփման գիծը տեղափոխելը, իսկ մարտերի սկսվելուց հետո ուկրաինական կողմը ԵԱՀԿ ԱԳՆԽ-ին տեղեկացրել է, որ հակաահաբեկչական գործողության ուժերը շփման գծում իրենց զենքերն են տեղադրում մարտական գործողությունների ակտիվացման պատճառով «իրական սպառնալիքի» դեմ պայքարելու համար ։
Սեպտեմբերի 29-ին Ուկրաինայի հարցով կոնտակտային խումբը փաստաթուղթ է ստորագրել 100 մմ-ից պակաս տրամաչափի ծանր սպառազինությունների հետքաշման մասին՝ որպես 2015 թվականի փետրվարի 12-ի միջոցառումների համալիրի լրացում։ Փաստաթղթի համաձայն՝ 100 մմ-ից պակաս տրամաչափի սպառազինությունը պետք է տրամադրվի երկու կողմերի կողմից շփման գծից 15 կմ հեռավորության վրա։ Սեպտեմբերի 30-ին ինքնահռչակ ԴԺՀ-ի և ԼԺՀ-ի ղեկավարները ստորագրել են այդ համաձայնագիրը։ Նույն օրը ԴԺՀ-ի Ժողովրդական խորհրդի նախագահ Դենիս Պուշիլինը հայտարարել է, որ այդ համաձայնագրի ստորագրումը փաստացի Դոնբասում պատերազմի ավարտն է։
Ուկրաինայի հետ Դոնբասի սոցիալ-տնտեսական կապերի վերականգնման հարցեր
Հոկտեմբերի 5-ին ԴԺՀ-ն վերսկսել է ածուխի մատակարարումներն Ուկրաինա այն բանից հետո, երբ Ուկրաինան թուլացրել Է Դոնբասի տնտեսական շրջափակումը և վերսկսել է վառելիքի մատակարարումը ԴԺՀ-ին։
2016
Ղրիմի իրադարձությունները քննարկվել են ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի արտահերթ նիստում։ Ռուսաստանի ղեկավարությունը Արևմուտքից պահանջել է ճնշում գործադրել ուկրաինական իշխանությունների վրա։ Ռուսաստանի կառավարության նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևը հայտարարել է Ուկրաինայի հետ դիվանագիտական հարաբերությունները խզելու հնարավորության մասին։ Արևմուտքը, սակայն, հրաժարվել է Ռուսաստանին Ղրիմում Ուկրաինական դիվերսիայի զոհ ճանաչել։ ԱՄՆ-ի, Եվրամիության և Արևմուտքի ղեկավարների հայտարարությունների գերակշռող տոնը, ընդհանուր առմամբ, հանգեցրել է նրան, որ երկու կողմերը պետք է խուսափեն հետագա էսկալացիայից և չընդհատվեն Դոնբասի վերաբերյալ Մինսկի համաձայնագրերի իրագործման աշխատանքները։
Քրեական գործը քննվում է Ուկրաինայի տարածքում խաղաղ քաղաքացիների դեմ միջազգային բնույթի հանցագործությունների հետաքննության մասնագիտացված վարչության կողմից, որը ստեղծվել է ՌԴ Քննչական կոմիտեի կազմում։ Ինչպես նշված է ՌԴ Քննչական կոմիտեի պաշտոնական կայքում, «վարչությունը կգործի այնքան ժամանակ, քանի դեռ բոլոր ուկրաինացի զինվորականներն ու խաղաղ քաղաքացիների դեմ հանցագործություններ կատարող անձինք քրեական պատասխանատվության չեն ենթարկվի։ Հատուկ վարչության աշխատանքին կներգրավվեն ՌԴ ՔԿ բոլոր քննչական ստորաբաժանումները, որոնց տարածքում են գտնվում փախստականները Ուկրաինայից» ։
Սեպտեմբերի 15-ին ուժի մեջ է մտել ԴԺՀ-ի և ԼԺՀ-ի ղեկավարության հայտարարած միակողմանի հրադադարը։ Ուկրաինայի ղեկավարությունը Ֆրանսիայի և Գերմանիայի ԱԳ նախարարների հետ բանակցությունների ժամանակ հայտնել է, որ նույնպես հավատարիմ է լինելու հրադադարին։ Սեպտեմբերի 21-ին շփման խմբի կողմից ստորագրվեց ուժերի և միջոցների տարածման մասին շրջանակային որոշում, որի նախապատրաստման համար պահանջվեց երեք ամիս։ Որպես «պիլոտային տեղամասեր» դրա իրականացման համար ընտրվել են Լուգանսկի ստանիցան, Պետրովսկոյե գյուղը և Զոլոտոյե քաղաքը   ։ Սակայն հոկտեմբերի 9-ին Լուգանսկի ստանիցայում ուժերի շատացումը խափանվել է ուկրաինական կողմից և հետագայում Ուկրաինայի կողմից չեղյալ է հայտարարվել շուրջ 80 անգամ ։ Հոկտեմբերի 13-ին Ուկրաինայի պաշտպանության նախարարության ներկայացուցիչ Անդրեյ Լիսենկոն Կիևում կայացած ճեպազրույցի ժամանակ մեղադրել է ԼԺՀ-ի կազմավորումներին այն բանում, որ նրանք խախտում են հրադադարի ռեժիմը Լուգանսկի ստանիցա շրջանում։ «Դա վկայում է այն մասին, որ այդ շրջանում ուկրաինացի զինվորականների և հակառակորդի ուժերի և միջոցների տարածումն անհնար է» ։
Հոկտեմբերի 16-ին ահաբեկչության հետևանքով զոհվել է ԴԺՀ-ի ամենահայտնի դաշտային հրամանատարներից մեկը՝ Արսենի Պավլովը, որը հայտնի է Մոտորոլի անվան տակ։ Չճանաչված հանրապետությունների առաջնորդները, մեկնաբանելով նրա մահը, հասկացրել են, որ այդ իրադարձությանը կարող է հաջորդել շփման գծի երկայնքով սրացման նոր փուլ։ Հոկտեմբերի 19-ին Մոտորոլայի հուղարկավորության ժամանակ ԴԺՀ-ի ղեկավար Ալեքսանդր Զախարչենկոն խոստացել է Սլավյանսկում կանգնեցնել զոհված ընկերոջ հուշարձանը ։ Հոկտեմբերի 17-ին ԴԺՀ-ի պաշտպանության նախարարությունը հայտնել էր, որ հակառակորդն ուժերը մինչ վաշտը փորձել են գրոհել ԴԺՀ-ի դիրքերը Լենինսկի բնակավայրի շրջանում։ ԴԺՀ-ի ներկայացուցիչների տեղեկատվության համաձայն՝ հարձակվողները զոհվել են հինգ մարդ, ևս տասը վիրավորվել են ։
2017
Մարտի 16-ին Պորոշենկոն զիջումների է գնացել ռադիկալներին և հրամանագիր է ստորագրել, որով գործողության մեջ է դրվել Ազգային անվտանգության խորհրդի 2017 թվականի մարտի 15-ի «Ուկրաինայի ազգային անվտանգության հիբրիդային սպառնալիքներին հակազդելու անհետաձգելի լրացուցիչ միջոցառումների մասին» որոշումը, որը նախատեսում էր դադարեցնել բեռների տեղափոխումը Դոնեցկի և Լուգանսկի մարզերում բախման գծով ժամանակավորապես, մինչև 2015 թվականի փետրվարի 12-ի Մինսկի «միջոցառումների համալիրի» 1-ին և 2-րդ կետերի իրագործումը, ինչպես նաև մինչև Բացառություն է արվել միայն հումանիտար բնույթ ունեցող և ուկրաինական ու միջազգային հումանիտար կազմակերպությունների կողմից տրամադրվող բեռների համար։ ՆԳՆ-ին, ոստիկանությանը, ազգային գվարդիային ՈՒԱԾ-ի մասնակցությամբ հանձնարարվել է ապահովել այդ որոշման կատարումը՝ դադարեցնելով բեռների տեղափոխումը երկաթուղային և ավտոմոբիլային տրանսպորտով բախման գծով, ինչպես նաև պայմաններ ստեղծել այդ որոշմամբ նախատեսված միջոցառումների իրականացման նկատմամբ հանրության ներգրավման համար ։
Պորոշենկոյի՝ ԱՄՆ կատարած այցի արդյունքներով Ուկրաինայի ղեկավարությունը, հաշվի առնելով այն, որ «նորմանդական ձևաչափով» (Ռուսաստան, Ուկրաինա, Գերմանիա, Ֆրանսիա) ուկրաինական ճգնաժամի կարգավորման գործընթացը Մինսկի համաձայնագրերի հիման վրա հասել է փակուղի, շեշտը դրել է ամերիկյան նոր վարչակազմի հետ շփումների ամրապնդման վրա ։ Հուլիսի 7-ին Ուկրաինայի հարցով ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի հատուկ ներկայացուցիչ է նշանակվել Կուրտ Վոլքերը։ Կուրտ Վոլկերի և Ռուսաստանի նախագահի օգնական Վլադիսլավ Սուրկովի միջև խորհրդակցությունների առաջին փուլը կայացել է օգոստոսի 21-ին Մինսկում։ Հաջորդ ամիսների ընթացքում տեղի են ունեցել այդ բանակցությունների մի քանի փուլեր։
Հոկտեմբերի 20-ին ուկրաինական կողմը, չնայած ԼԺՀ-ի կոչերին, միակողմանի կարգով մի քանի հարյուր մարդ է բաց թողել ականապատված «գորշ գոտի»՝ «Զոլոտոյե» հսկիչ կետի շրջանում, որը նախատեսվում էր բացել Լուգանսկի մարզի շփման գծում։ Ի պատասխան այդ գործողությունների՝ Մինսկում կայացած բանակցություններում ԼԺՀ-ի լիազոր ներկայացուցիչ Վլադիսլավ Դեյնեգոն հայտնել է, որ ԼԺՀ-ն «դադարեցնում է նախապատրաստական աշխատանքները» («Զոլոտոյե» ԿՊՎ-ի շրջանում) և հայտարարում է, որ այդ կետը կարող է բացվել միայն «ուկրաինական զինված ուժերի դուրսբերումից հետո՝ Լուգանսկի ստանիցայի մերձակա հատվածում՝ երջանկության անցման կետի բացման հետ միաժամանակ» և «միջազգային կազմակերպությունների կողմից նախապատրաստական աշխատանքների ֆինանսավորման աղբյուրի ապահովման և ոսկով անցակետի կահավորման դեպքում»։ ԼԺՀ-ի պատասխանատվության գոտում միակ պաշտոնապես աշխատող անցակետը գտնվում է Լուգանսկի ստանիցայի շրջանում, որտեղ շփման գիծը անցնում է Հյուսիսային Դոնեց գետի վրայով։ Գետով անցնող կամրջով քայլարշավը, որը մասնակիորեն ավերվել էր 2015 թվականի մարտին ուկրաինացի ուժայինների կողմից պայթելու հետևանքով, իրականացվում է ժամանակավոր փայտե աստիճաններով և հատակներով։ Կամուրջով տրանսպորտի երթևեկությունն անհնար է ։
2018
Հունիսի 7-ին նախագահ Պուտինի ուղիղ գծի ընթացքում, որը մեկնել էր ԴԺՀ-ի կողմից պատերազմելու, ռուս գրող Զախար Պրիլեպինը ենթադրություն է հայտնել, որ Ուկրաինան կարող է վերսկսել ակտիվ մարտական գործողությունները Դոնբասում ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության ժամանակ։ «Ես հույս ունեմ, որ նման սադրանքների բանը չի հասնի, Իսկ եթե դա տեղի ունենա, կարծում եմ, որ դա շատ ծանր հետևանքներ կունենա ուկրաինական պետականության համար»,- ասել է Պուտինը։ Նա կարծիք է հայտնել, որ Ուկրաինայի գործող իշխանություններն ի վիճակի չեն լուծել Դոնբասի խնդիրը, քանի որ նրանք արդեն ներքաշվել են ընտրական փուլի մեջ, որը կավարտվի միայն 2019 թվականի աշնանը Գերագույն ռադայի ընտրություններով։ Մինչ այս պահը Ուկրաինայի ղեկավարության հետ Դոնբասի կարգավիճակի շուրջ համաձայնության գալու շանսերը նվազագույն են։ Պուտինը համոզված է, որ Ուկրաինայի իշխանությունները շահագրգռված չեն, որպեսզի խորհրդարանական և նախագահական ընտրություններին կարողանան մասնակցել Դոնբասի բնակիչները ։
Նոյեմբերի 10-ին Եվրամիությունը հայտարարել է ԴԺՀ-ի և ԼԺՀ-ի ընտրությունների արդյունքները չճանաչելու մասին։ «ԵՄ-ն դատապարտում է այդ «ընտրությունները», քանի որ նրանք խախտում են միջազգային իրավունքը, խախտում են ստանձնած պարտավորությունները գերմանացի մի խումբ պատգամավորների և խախտում ինքնիշխանության և Ուկրաինայի օրենքը»,- ասված էր հայտարարության մեջ բարձր ներկայացուցչի, ԵՄ արտաքին գործերի՝ ֆեդերիկա Մոգերինիի ։
2019
Մարտի 13-ին Դոնբասի կարգավորման եռակողմ կոնտակտային խմբի հումանիտար ենթախմբում Ուկրաինայի ներկայացուցիչ Իրինա Գերաշչենկոն Ֆեյսբուքում հայտնել է Ուկրաինայում կալանքի մեջ գտնվող 25 ռուս քաղաքացիների «մերոնց հետ» փոխանակելու պատրաստակամության և ԴԺՀ և ԼԺՀ 72 կողմնակիցներին ներում շնորհելու պատրաստակամության մասին՝ Դոնբասում բանտարկության մեջ պահվող 19 ուկրաինացի քաղաքացիների դիմաց։ Իրինա Գերաշչենկոն նաև հայտարարել է, որ ռուսական կողմը խափանում է հումանիտար խմբի բանակցությունները «հայտարարություններով, թե Ռուսաստանն իբր Դոնբասի հակամարտության մասնակից չէ», և «փորձում է Կիևին պարտադրել Դոնեցկի և Լուգանսկի հետ ուղղակի երկխոսության պայմանը» ։
Վիլսոն շրջան (Տեխաս)
Կատեգորիա:Տեխասի շրջաններ
Հենրի Ջորջ
Հենրի Ջորջ (Henry George, ), ամերիկացի քաղաքական տնտեսագետ, հրապարակախոս և քաղաքական գործիչ, ով դասվում է բուրժուական Ռադիկալիզմի շարքին կամ ձախ ազատականությանը ։ Ջորջիզմի հիմնադիր։
Ջորջիզմ
Ջորջիզմը (Georgism) տնտեսա-փիլիսոփայական ուսմունք է, որը հիմնված է այն գաղափարի վրա, որ յուրաքանչյուրին պատկանում է իր ստեղծած արտադրանքը (everyone owns what they create), սակայն բոլոր բնական բարիքները և առաջին հերթին հողը, հավասարապես պատկանում է ողջ մարդկությանը ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:19-րդ դարի տնտեսագետներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ Կատեգորիա:19-րդ դարի ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Կանանց իրավունքների իրավապաշտպաններ Կատեգորիա:Քաղաքական փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հրատարակիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ոչ գեղարվեստական գրողներ
Արմեն Մանուչարյան
Ակումբային կարիերա
2021 թվականի օգոստոսի 18-ին Մանուչարյանը վերադարձավ Հայաստանի Բարձրագույն խմբի առաջնություն՝ պայմանագիր կնքելով «Ուրարտուի» հետ ։ 2022 թվականի հունիսի 2-ին Մանուչարյանը փոխադարձ համաձայնությամբ խզեց պայմանագիրը ։
Վոխնա (գետ)
Հիդրոգրաֆիա
Վոխնա գետի երկարությունը կազմում է 28 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 241 կմ2 է։
Իմջինգան
Իմջինգան (կոր.՝ 림진강}} [[ԿԺԴՀ-ում], կոր.՝임진강 [Հարավային Կորեա] ), գետ ԿԺԴՀ-ում և Կորեայի Հանրապետությունում (հոսում է աննկատ զոնայով)։ Յոթերորդ ամենաերկար գետը ամբողջ Կորեական թերակղզում։ Գետի երկարությունը կազմում է 273,5 կմ։ Ջրհավաք ավազանի մակերեսը կազմում է 8138,90 կմ² ։
Սակունիխա (գյուղ, Նեդրիգայլովի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Նեդրիգայլովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Զառիթափ (համայնք)
Զառիթափ համայնք, գյուղական խոշորացված համայնք և վարչական ստորաբաժանում Վայոց ձորի մարզի հարավ-արևելքում։ Համայնքը բաղկացած է մի քանի բնակավայրերից, իսկ վարչական կենտրոնը Զառիթափ գյուղն է ։
Սկինյանո
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Դմիտրիևկա (գյուղ, Զիլաիրսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Զիլաիրսկի շրջանի բնակավայրեր
Մուտեմույա
Կենսագրություն
Կառնակի տաճարում հայտնաբերվել է Մուտեմույային պատկերող գրանիտե արձանի հատված, որն այժմ գտնվում է Բրիտանական թանգարանի ցուցադրության մեջ։ Արձանն ունի ռեբուսի տեսք, այսինքն պատկերված է Մուտ աստվածուհին նավակի մեջ, որտեղից էլ առաջացել է Մուտեմույա անունը։ Մուտեմույայի անունը նշված է նավակի կողմնամասի փորագրության մեջ ։
Ջութակ (ֆիլմ)
«Ջութակ» (Скри́пка, Violin), ռեժիսոր Կոնստանտին Ֆամի կարճամետրաժ ֆիլմը՝ ստեղծված 2017 թվականին, Հոլոքոստի զոհերի հիշատակին նվիրված «Վկաներ» ռազմա-պատմական դրամայի եզրափակիչ նովելը ։ Ֆիլմի համար հիմք է ծառայել Յանովսկու համակենտրոնացման ճամբարի երաժիշտների պատմությունը, որտեղ 1944 թվականին գնդակահարվել է հրեա նշանավոր երաժիշտներից կազմված նվագախումբը։ Այդ գործի նյութերին անդրադարձ է կատարվել Նյուրնբերգյան դատավարության ընթացքում։
Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները ծավալվում են յուրօրինակ երաժշտական գործիքի շուրջ և պատմում ջութակի զարմանալի ճակատագրի մասին, որն անցնում է պատերազմի բոլոր սարսափների միջով։ Պատմությունն սկսվում է ջութակագործի արհեստանոցում, որտեղ 20-րդ դարի սկզբում ստեղծվում է ջութակ, որը նախատեսված է հրեա տղայի նվիրելու համար, և ավարտվում շատ տարիներ անց Լացի պատի մոտ տեղի ունեցած համերգով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հոլոքոստի մասին Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական պատմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:2017 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին Կատեգորիա:Իսրայելական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:2017 դրամա ֆիլմեր
Ֆյուրտ (շրջան)
Ֆյուրտ  (Landkreis Fürth), շրջան է Գերմանիայում։ Շրջանի կենտրոնն է Ցիրնդորֆ քաղաքը։ Զբաղեցնում է 307,6 կմ2։ Բնակչությունը 114 036 մարդ է։ Բնակչության խտությունը 371 մարդ/կմ2։
Տազ (գետ)
Տազ (Таз), գետ Ռուսաստանում (Յամալ-Նենեցյան ինքնավար օկրուգ)։
Անվանում
Անվանումն առաջացել է գետի նենեցերեն Տասու Յամ անվանումից․ տասու (տազ, տասի) նշանակում է «ներքին, ստորին», յամ՝ «մեծ գետ» ։
Պատվական Ղուկասյան
Կենսագրություն
Պատվական Ղուկասյանը ծնվել է Հայաստանի Ղուկասյանի շրջանի Ծաղկաշեն գյուղում։ 1941 թվականին ընտանիքով տեղափոխվել են Լենինական։ Սովորել է Լենինականի թիվ 5 դպրոցում, միաժամանակ՝ Մերկուրովի անվան նկարչական դպրոցում («Վագրենավորը» կտավով շրջապատում նաև նկարչի համբավ է ձեռք բերել), 1952-1955 թվականներին՝ Լենինականի բժշկական ուսումնարանում և շուրջ 10 տարի եղել շտապօգնության կայանի բուժակը։ 1965 թվականին ավարտել է Լենինականի Միքայել Նալբանդյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի հայոց լեզվի և գրականության դասավանդման մեթոդիկայի ֆակուլտետը, 1969-1970 թվականներին՝ Մոսկվայի Վ. Լենինի անվան մանկավարժական ինստիտուտի դեֆեկտոլոգիայի ֆակուլտետը։ 1969-1985 թվականներին եղել է Լենինականի թիվ 4 օժանդակ դպրոցի լոգոպեդը։
Պիրվելի Մաիսի (Քեդայի շրջան)
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 525 մարդ ։
Նորից երկուս
Պահվում է Տրետյակովյան պատկերասրահում։ Նկարի սկզբնական հեղինակային տարբերակը գտնվում է Art Russe հիմնադրամի հավաքածուում ։
Նկարի սյուժեի՝ ուսումնական կյանքի իրողությունների հետ ունեցած նմանության շնորհիվ այն ԽՍՀՄ դպրոցական ծրագրերում օգտագործվել է որպես կենցաղային գեղանկարչության օրինակ (կերպարվեստի ծրագրում), ռուսաց լեզվի ծրագրի «Բանավոր և գրավոր խոսքի զարգացում» բաժնում հանձնարարվել է գրել շարադրություն այս նկարի վերաբերյալ։ Նկարը հայտնի է եղել խորհրդային հանրության շրջանում։
«Նորից երկուս» կտավը երկրորդ մասն է Ռեշետնիկովի նկարչական տրիլոգիայի, որի առաջին մասը «Եկել է արձակուրդ» (1948) նկարն է, երրորդը՝ «Վերաքննություն» (1954 ), վերջինս այնպիսի հռչակ չի ունեցել, ինչպիսին ունեցել են առաջին երկուսը (աշխատանքը եղել է մասնավոր սեփականություն, այնուհետև տարվել է ԱՄՆ, որտեղ պահվել է Ֆլորիդայում՝ արվեստի իրերի առևտրականների մոտ, ավելի ուշ այն գնել են աճուրդում և վերադարձրել ՌԴ՝ Ֆիլատովների ռուսական արվեստի հիմնադրամ)։ Հատկանշական է, որ «Նորից երկուս» նկարի ձախ անկյունում նկատվում է ավելի վաղ արված «Եկել է արձակուրդ» կտավի վերարտադրությունը, իսկ «Վերաքննություն» նկարի ձախ անկյունում՝ «Նորից երկուս» նկարի վերարտադրությունը։
Միցա Տոդորովիչ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նկարչուհիներ
The Christmas Song
Ըստ Թորմեի հուշերի՝ երգը գրվել է ռեկորդային կարճ ժամանակում (45 րոպե) սարսափելի շոգին, և իրենք այն գրել են Ուելսի հետ, որպեսզի խուսափեն այդ շոգից։ Ոգեշնչման աղբյուր են ծառայել Ուելսի նոթատետրում ուրվագրված մի քանի տողեր ։ Երգը առաջին անգամ ձայնագրվել է 1946 թվականին Նեթ Քինգ Քոուլի եռյակի կողմից՝ Capitol լեյբլի հետ, նույն թվականի նոյեմբերին ընդգրկվել է հիթ-շքերթների առաջատարների թվում և մնացել յոթ շաբաթ ։ Հետագայում Քոուլը ձայնագրել է ևս երեք տարբերակ՝ ինչպես իր տրիոյի մասնակցությամբ, այնպես էլ առանձին։ 1961 թվականին թողարկված տարբերակը մնում է մինչ օրս ամենահայտնի տարբերակը։ «The Christmas Song»-ը դարձել է սևամորթ երգչի կատարմամբ առաջին տոնական ստանդարտը ։ 2018 թվականի վերջին սուրբծննդյան ներբեռնումները երգին թույլ են տվել առաջին անգամ ընդգրկվել «Բիլբորդի» լավագույն քսանյակում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Քրիստինա Ագիլերայի երգեր Կատեգորիա:2012 սինգլներ Կատեգորիա:2009 սինգլներ Կատեգորիա:1999 սինգլներ Կատեգորիա:Ջասթին Բիբերի երգեր Կատեգորիա:Jackson 5 խմբի երգեր Կատեգորիա:Սթիվի Ուանդերի երգեր Կատեգորիա:1961 սինգլներ Կատեգորիա:Փոլ Մաքքարթնիի երգեր Կատեգորիա:Մայքլ Բուբլեի երգեր Կատեգորիա:Աշերի երգեր Կատեգորիա:Սուրբծննդյան երաժշտություն Կատեգորիա:Սուրբծննդյան երգեր
Հայ երգ (երգչախումբ)
«Հայ երգ», ամերիկահայ երաժշտական միություն, երգչախումբ։ Հիմադրել և ղեկավարել է Միհրան Թումաճանը 1925 թվականին Նյու Յորքում։ Երգչախումբը նպաստել է ազգապահպանմանն ամերիկահայ գաղթավայրում, հայ երգարվեստի զարգացմանն ու նրա փոխանցմանը երիտասարդ սերնդին։
Երգչախումբն ընդմիջումերով գործել է մինչև 1934 թվականը։
Կատեգորիա:Հայկական երգչախմբեր
Հայկ Նիկողոսյան
Կենսագրություն
Հայկ Նիկողոսյանը ծնվել է 1955 թվականի ապրիլի 19-ին, Երևան քաղաքում։ 1978 թվականին ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտի բուժական ֆակուլտետը։ 1978-1981 թվականներին սովորել է Մոսկվայի ուռուցքաբանության ինստիտուտի ասպիրանտուրայում։ 1982 թվականից եղել է «Դիագնոստիկա» բժշկական միավորման կազմակերպիչներից և հիմնադիր ղեկավարը։ 1982 թվականին ստացել է բժշկական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան։ 1982-1987 թվականներին ղեկավարել է ԽՍՀՄ տարածքում առաջին հանրապետական ախտորոշիչ կենտրոնը, 1987-1990 թվականներին եղել ԽՍՀՄ առողջապահության նախարարության համապատասխան խորհրդի անդամ, համակարգել է խորհրդային նախկին տարածքում ախտորոշիչ կենտրոնների ստեղծման աշխատանքը։ 1989 թվականին եղել է 1988 թվականի աղետալի երկրաշարժից տուժածներին օգնություն ցույց տալու նպատակով ԱՄՆ-ի օդագնացության և տիեզերական հետազոտությունների ադմինիստրացիայի (NASA) կազմակերպած «ԱՄՆ-Հայաստան» առաջին տրանսատլանտյան բժշկական արբանյակային հեռուստակամրջի համաղեկավար։ 1988-1992 թվականներին ղեկավարել է «Դիագնոստիկա» բժշկական միավորումը, 1992-1998 թվականներին եղել է նույն միավորման խորհրդի նախագահը։ 1990 թվականին Մոսկվայի Սեմաշկոյի անվան հանրային առողջության և առողջապահության կառավարման համամիութենական ինստիտուտում պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն` ստանալով առողջապահության կազմակերպման գծով բժշկական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան։ 1993 թվականին ստացել է պրոֆեսորի կոչում։ 1992-1994 թվականներին եղել է ՀՀ ԱՆ առողջապահության ազգային ինստիտուտի (ԱԱԻ) տնօրենների խորհրդի և ԱԱԻ գիտական խորհրդի նախագահ։ 1991-1998 թվականներին ղեկավարել է ԱԱԻ ախտորոշման ամբիոնը ։
2017 թվականից սկսած Նիկողոսյանը հանդիսանում է Գլոբալ առողջապահության կենտրոնի ավագ գիտաշխատող, Ժնևի միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտում։ Գրում և դասախոսում է միջազգային մակարդակով գլոբալ առողջապահության ոլորտում ։
Յոակում շրջան (Տեխաս)
Կատեգորիա:Տեխասի շրջաններ
Հեղուկ հատակներ
Հեղուկ հատակներ են անվանվում շինարարության մեջ օգտագործվող հորիզոնական մակերեսների, հատակների համար նախատեսված հատուկ ծածկանյութերը։ Բնորոշ է մեծ հոսունությունը։ Հեղուկ հատակի առանձնահատկությունն այն է, որ հնարավոր մինիմալ հաստությունը 3,5 մմ է։ Գոյություն ունի հեղուկ հատակների առնվազն երկու տեսակ՝
Սաբադուրի
Սաբադուրի (საბადური), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության Քեդայի շրջանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Քեդայի շրջան Կատեգորիա:Աջարիայի բնակավայրեր
Ժողովածու (816)
Ժողովածու (816), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 816 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1701 թվականին Հովհաննես Ատանացի գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21 x 15,3 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 416 թերթից։ Գրված է երկսյուն, նոտրգրով։ Պահպանակը ունի 4 էջ, գրված է՝ մագաղաթի վրա՝ ուղղագիծ երկաթագրով։ Կազմը` կաշվեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 320բ, 415բ ։
Կանանց առողջություն
Սահմանումներ և գործունեություն
Կանանց առողջությունը նկարագրվում է՝ իբրև «կարկատված վերմակ»։ Չնայած կանանց առողջության հետ կապված շատ խնդիրներ վերաբերում են նրանց վերարտադրողական առողջությանը՝ ներառյալ մոր և մանկան առողջությունը, սեռական օրգանների առողջությունը, կրծքագեղձի առողջությունը և էնդոկրին (հորմոնալ) առողջությունը՝ ներառյալ դաշտանը, բեղմնականխումը և դաշտանադադարը, կանանց առողջության ավելի լայն ընկալումը ներառում է կանանց առողջության բոլոր տեսանկյունները՝ փոխարինելով «Առողջություն» անվանումը՝ «Կանանց առողջություն» անվանումով։ ԱՀԿ-ն գտնում է, որ վերարտադրողական առողջության վրա անհարկի շեշտադրումը մեծ խոչընդոտ է հանդիսացել բոլոր կանանց համար որակյալ առողջապահական խնամքի հասանելիության ապահովման հարցում ։ Այն գործոնները, որոնք ազդում են ինչպես տղամարդկանց, այնպես էլ կանանց վրա՝ ինչպիսիք են սրտանոթային հիվանդությունները, օստեոպորոզը, կանանց մոտ նույնպես տարբեր կերպ են արտահայտվում։ Կանանց առողջության հետ կապված խնդիրները ներառում են նաև բժշկական իրավիճակներ, երբ կանայք բախվում են իրենց կենսաբանության հետ անմիջականորեն չառնչվող խնդիրների՝ ինչպիսիք են  գենդերային տարբերակված բժշկական բուժում ստանալու հնարավորությունը և այլ սոցիալ-տնտեսական գործոնները։ Կանանց առողջությունը հատկապես մտահոգում է ամբողջ աշխարհում կանանց նկատմամբ տարածված խտրականության պատճառով, ինչը նրանց անբարենպաստ վիճակում է դնում ։
Սոցիալական և մշակութային գործոններ
Նույնիսկ առողջապահական ծառայություններ ստանալու հնարավորություն ունենալուց հետո, կանայք ենթարկվել են խտրականության՝ մի գործընթաց, որը Այրիս Յանգը անվանել է «ներքին բացառում», ի տարբերություն «արտաքին բացառման» ՝ հասանելիության խոչընդոտներ։ Այս անտեսանելիությունն արդյունավետորեն քողարկում է մարդկանց բողոքները, որոնք արդեն իսկ բախվել են նման խնդրի առաջ՝ էլ ավելի արմատավորելով անարդարությունը։
Մայրական առողջություն
Չնայած մանկաբարձական գիտության և պրակտիկայի առաջընթացին, հղիությունը առողջության համար զգալի ռիսկեր է պարունակում նույնիսկ զարգացած երկրներում։ Մայրական մահացությունը մնում է գլոբալ առողջության կարևորագույն խնդիր և համարվում է առողջապահական համակարգերի որակի գնահատման սանդղակը։ Դեռահասների հղիությունը առանձնանում է որոշակի խնդրով` լինի դա կանխամտածված, թե չկանխամտածված, ամուսնության շրջանակներում, թե առանց դրա։ Հղիությունը հանգեցնում է աղջկա կյանքում մեծ փոփոխությունների ֆիզիկական, հուզական, սոցիալական, տնտեսական առումով և վտանգում է անցումը դեպի հասունություն։ Դեռահասների հղիությունը, առավել հաճախ, բխում է աղջկա ընտրության բացակայությունից։ Երեխաների ամուսնությունը հիմնական խթանն է հանդիսանում ամբողջ աշխարհում, քանի որ 15-19 տարեկան աղջիկների ծննդաբերության 90% -ը տեղի է ունենում ամուսնության ընթացքում։
Մանկական ամուսնություն
Երեխաների ամուսնությունը դադարեցնելու ուղղությամբ աշխատող հասարակական կազմակերպությունների (ՀԿ) շարքում են՝ Աղջիկները հարսնացուներ չեն, Երիտասարդ կանանց քրիստոնեական ասոցիացիան, Կանանց հետազոտությունների միջազգային կենտրոնը ։ Չնայած հստակորեն ներառված չէ Հազարամյակի զարգացման նպատակների մեջ, սակայն զգալի ճնշում է գործադրվել՝ 2015 թվականի սեպտեմբերին ընդունված Կայուն զարգացման նպատակների մեջ երեխաների ամուսնության դադարեցումը ներառելու գործը, որտեղ մինչև 2030 թվականի  պրակտիկայի ավարտը 5 գենդերային հավասարության նպատակ է սահմանվել։ Չնայած  որոշակի առաջընթաց է գրանցվում մանկական ամուսնությունների կրճատման հարցում, մասնավորապես ՝ մինչև տասնհինգ տարեկան աղջիկների համար,սակայն հեռանկարները սարսափեցնող են։ Այդ ցուցանիշը կլինի 20-24 տարեկան կանանց թիվը, ովքեր ամուսնացած էին կամ միության մեջ էին մինչև տասնութ տարեկանը։ Երեխաների ամուսնությունը արգելելու ջանքերը ներառում են օրենսդրությունը և կատարման հարկադրումը կանանց և աղջիկների լիազորությունների հետ միասին։ Տեղեկացվածությունը բարձրացնելու նպատակով, 2012 թ․ ՄԱԿ-ի՝ Աղջիկ երեխայի միջազգային օրը նվիրված էր երեխաների ամուսնությունների արգելմանը։
Այլ խնդիրներ
Վերարտադրողական և սեռական առողջության այլ խնդիրները ներառում են սեռական դաստիարակությունը, սեռական հասունացումը, սեռականությունը և սեռական գործառույթը։ Կանայք նաև ունենում են կրծքերի և սեռական տրակտի առողջությանը վերաբերող մի շարք խնդիրներ, որոնք մտնում են գինեկոլոգիայի շրջանակների մեջ։
Ոչ վերարտադրողական առողջություն
Կանայք և տղամարդիկ տարբեր են տանում նույն հիվանդությունները, մասնավորապես սրտանոթային հիվանդություններ՝ քաղցկեղ, սթրես և տկարամտության տարբեր ձևեր, սակայն կանայք ավելի են հակված միզուղիների ինֆեկցիաներով տառապելուն, քան տղամարդիկ :
Սիրտ-անոթային հիվանդություն
Սրտանոթային հիվանդությունը մահվան հիմնական պատճառն է (30%) Միացյալ Նահանգների կանանց շրջանում, և նրանց մեջ քրոնիկական հիվանդությունների հիմնական պատճառը, որը ազդում է գրեթե 40% -ի վրա (Գրոնովսկի և Շինդլեր, I և IV աղյուսակներ)։ Հիվանդության սաստկացումը տեղի է ունենում ուշ տարիքում ավելի շատ կանանց մոտ, քան տղամարդկանց։ Օրինակ մինչև 80 տարեկան կանանց մոտ ինսուլտի դեպքերը քիչ են, քան տղամարդկանց մոտ, բայց ավելի բարձր են 80-ից բարձր տարիքի կանանց մոտ։ Ընդհանուր առմամբ, կանանց կյանքում կաթվածի ռիսկը գերազանցում է տղամարդկանց ։ Սրտանոթային հիվանդությունների ռիսկը շաքարախտով հիվանդների և ծխողների շրջանում կանանց մոտ նույնպես ավելի բարձր է, քան տղամարդկանց մոտ։ Սրտանոթային հիվանդության շատ ասպեկտներ տարբեր են կանանց և տղամարդկանց շրջանում, ներառյալ ռիսկի գործոնները, տարածվածությունը, ֆիզիոլոգիան, ախտանիշները, արձագանքը և միջամտությունը։
Ազգային և միջազգային նախաձեռնություններ
Միջազգայնորեն, ՄԱԿ-ի շատ գործակալություններ, ինչպիսիք են Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը (ԱՀԿ), ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամը (ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամը) և ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը, պահպանում են կանանց կամ մայրական, սեռական և վերարտադրողական առողջության վերաբերյալ հատուկ ծրագրերը։ Բացի այդ, Միավորված ազգերի կազմակերպության գլոբալ նպատակներն անդրադառնում են կանանց առողջությանը վերաբերող բազմաթիվ հարցերի, ինչպես ուղղակիորեն, այնպես էլ անուղղակիորեն։ Դրանք ներառում են 2000 թ․ Հազարամյակի զարգացման նպատակները (ՀԶՆ) և դրանց իրավահաջորդը՝ Կայուն զարգացման նպատակները, որոնք ընդունվել են 2015 թ․ սեպտեմբերին՝ ՀԶՆ -ների ուղղությամբ առաջընթացի մասին զեկույցից հետո (Հազարամյակի զարգացման նպատակների հաշվետվություն 2015) ։ Օրինակ՝ ՀԶՆ -ների ութ նպատակներն են ծայրահեղ աղքատության և սովի վերացումը, համընդհանուր առաջնային կրթության հասնելը, գենդերային հավասարության խթանումը և կանանց հզորացումը, երեխաների մահացության մակարդակի իջեցումը, մոր առողջության բարելավումը, ՄԻԱՎ / ՁԻԱՀ-ի մալարիայի և այլ հիվանդությունների դեմ պայքարը, շրջակա միջավայրի կայունության ապահովումը և զարգացումը։