Ռումինական_երաժշտություն
Ռումինական երաժշտություն, Ռումինայի երաժշտության մշակույթի ակունքները իր իսկ ժողովրդական երաժշտական ստեղծագործության մեջ է, որն ունի յուրահատուկ լադա-մեղեդիական համակարգ և ռիթմիկա։ Ռումինական ժողովրդի երաժշտությանը (ծիսային, օրորոցային, հովվական, կատակային, քնարական երգեր, էպիկական բալլադներ,) տիպական են բազմազան լադերը՝ պարզագույն 3—5-աստիճանանոցից մինչև բարդ, բազմաստիճանանոց համակարգերը։ Երգերը միաձայն են, հանդիպում են հետերոֆոնիայի տարրեր։ Ամենաբարդ ու ինքնատիպ ժանրերից է դոյնան։ Նշանակալից տեղ են գրավում սոցիալական բողոքի երգերը (հայդուկային, բատրակային, պրոլետարական), ինչպես և հակաֆաշիստական։ Բազմազան են ժողովրդական գործիքային եղանակները՝ հաճախ իմպրովիզացիոն բնույթի, զարդհնչյուններով հարուստ, քմահաճ ռիթմիկայով։ Բազմաթիվ պարային ժանրերից են՝ խորա, սրբա, բրու։ Կենցաղավարում են երգ ու պարով ժողովրդական տոնահանդեսները։ Նվագարաններից են փողային՝ ֆլուեր (սրինգ), նայ(Պանի ֆլեյտայի տարատեսակ), չիմպոյ (պարկապզուկ), բուչում (եղջերափող) և լարային՝ կոբզա, ցիմբալ, ցիտրա, ջութակ, ավելի ուշ՝ թավջութակ, կոնտրաբաս։ Ազգային բանահյուսության ձևավորման և տարածման գործում կարևոր դեր են խաղացել ժողովրդական պրոֆեսիոնալ երաժիշտները լրատարները, որոնք սովորաբար հանդես են եկել անսամբլներով (թարաֆ)։ Թուրք, դարավոր տիրապետությունը արգելակել է Ռումինիայի աշխարհիկ պրոֆեսիոնալ արվեստի ձևավորումը։ Մինչև 19-րդ դարի երաժշտական կյանքը կենտրոնացված էր իշխանական պալատներում և մենաստաններում։ 19 -րդ դարի կեսին սկսել է կազմավորվել կոմպոզիտորական դպրոց։ Ռումինիայի առաջին կոմպոզիտորները հիմնականում ստեղծել են խմբերգեր, մեներգեր, օպերետներ։ Ռումինիայում պրոֆեսիոնալ երաժշտությունը հաստատվել է Ռումինիա միասնական պետության մեջ Մոլդովայի և Վալախիայի քաղաքական միավորման ավարտից (1862) հետո։ Հանդես են եկել կոմպոզիտորներ Ա․ Կաուդելլան [հանրաճանաչ վոդևիլների և «Պետրու Ռարեշ» առաջին ժողովրդական-ռոմանտիկական օպերայի (1889) ստեղծողը], Չ․ Պորումբեսկուն, Ջ․ Շտեֆնեսկուն, Կ․ Դիմիտրեսկուն (ռումումինայի առաջին լարային կվարտետների հեղինակը)։ Պրոֆեսիոնալ երգչախմբային մշակույթի ասպարեզում նշանակալի ավանդ են մուծել Դ․ Մուզիչեսկուն, ինչպես և Դ․ Կիրիակ-Ջորջեսկուն, Գ․ Դիման, Ցա․ Մուրեշանուն, ավելի ուշ՝ 3․ Վիդուն։ 19-րդ դարի 30-ական թվականներից ձևավորվել են ազգային կատարողական կադրերը, ստեղծվել երաժշտական կրթօջախներ։ Հիմնադրվել են ֆիլհարմոնիկ ընկերություններ Բուխարեստում (1833) և Ցասսիում (1836), որոնք նախապատրաստել են կոնսերվատորիաների բացումը 1864 թվականին այդ քաղաքներում, կազմակերպվել են Ռումինական երգեցիկ և թատերական ընկերություններ Տրանսիլվանիայում (1847)։ Բուխարեսաում ստեղծվել են մշտական սիմֆոնիկ նվագախումբ (1866) և ֆիլհարմոնիա (1868)։ 1830-ական թվականներից տարբեր խմբեր ռումիներեն, ռումին արտիստների մասնակցությամբ ներկայացրել են օպերաներ, 1852 թվականից՝ Մեծ (1877 թվականից՝ Ազգային) թատրոնի բեմում։ 1852 թվականին Զ․ Շտեֆնեսկուն կազմավորել է առաջին մշտական օպերային թատերախումբը։ 19-րդ դարի 2-րդ կեսին համաշխարհային համբավիեն հասել երգիչներ Ե․ Թեոդորինին, Հ․ Դարկլեն, Ջ․ Դումիտրեսկուն, Դ․ Պոպովիչ-Բայրյոյտը և ուրիշներ, հանդես են եկել ազգային առաջին դիրիժորները Վախմանը, Կաուդելլան։ Բարձր մակարդակի է հասել երգչախմբային արվեստը 1901 թվականին Կիրիակ-Զորջեսկուն հիմնադրել է «Կարմեն» երգչախմբային ընկերությունը։ 20 դարի վերջնականապես կազմավորվել է ազգային կոմպոզիտորական դպրոցը Զ․ էնեսկուի գլխավորությամբ, որի սիմֆոնիկ կամերային երկերը և «էդիպ» օպերան (1931) ազգային ստեղծագործության դասական նմուշներ են դարձել։ 20 դարի 1-ին կեսին հանդես են եկել կոմպոզիտորներ Մ․ Անդրիկուն և Դ․ Կուկլինը (սիմֆոնիկ և կամերային երկերի հեղինակներ-), Մ․ ժորան (ժամանակակից ռումինիայում բալետի հիմնադիրներից)։ Նվաճումներ են հանդիսացել U․ Դրըգոյի «Հարձակում» (1927), Պ․ Կոնստանտինեսկուի «Փոթորկոտ գիշեր» (1934) օպերաները։