cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ponte Sublicio
Կառուցում
Կամրջի ուշագրավ մնացորդներ են հայտնաբերվել Տիբեր գետի հատակին 1890 թվականից առաջ, երբ, որպես ջրհեղեղների դեմ խափանման միջոց, նրանք լիովին քանդվեցին գետի քաղաքային հատվածում կատարվող աշխատանքների ընթացքում։
Հորացիոս Կոկլեսը կամրջի վրա
Ք․ ա․ 509 թվականին Հռոմեական միապետության տապալումից, Լուկիոս Տարքվինիոս Գոռոզ արքայի և արքայական ընտանիքի աքսորումից հետո հաստատվում է Հռոմեական Հանրապետություն, սակայն Տարքվինիոսը ձգտում է վերականգնել գահը և ռազմական օգնություն է խնդրում Կլուզիումի էտրուսկյան թագավոր Լարս Պորսենայից։ Ք․ ա․ 508 թվականին Պորսենան առաջնորդում է իր բանակը Հռոմի դեմ։ Ճակատամարտը դժվար է ընթանում հռոմեացիների համար, և էստրուկյան բանակը առաջ է շարժվում դեպի կամուրջը։ Հռոմեացիները ետ են քաշվում։ Սակայն Հորացիոս Կոկլեսը Սպուրիոս Լարտիոսի և Տիտոս Հերմինիոս Աքվիլինոսի հետ ձգտում է ժամանակ ձգել և դադարեցնել հարձակումը՝ պաշտպանվելով կամրջի դիմացի ծայրին։ Իսկ մինչ այդ հռոմեացի զինվորները քանդում են կամուրջը նրանց ետևում ։
Entertainment Weekly
Entertainment Weekly-ն ստեղծվել է 1990 թվականին նյու-յորքյան լրագրող Ջեֆրի Ջարվիվի կողմից։ Առաջին համարի առաջնաթերթին տպված էր կանադացի քանթրի ոճի երգահան Քեթրին Դոն Լանգը։ Մինչև 1992 թվականի կեսը պարբերականի անվանման «Entertainment» բառը գրվում էր փոքրատառով։ Արդեն 2003 թվականին պարբերականի տպաքանակը անցավ 1,7 միլիոնը։ 2006 թվականի մարտին սկզբնական դիզայնը ամբողջովին փոխվեց։ Պարբերականը տարածվում է փոստով, ինչպես նաև գործում է պաշտոնական կայք, որը ղեկավարում է Սինդի Ստիվերսը, որտեղ պարբերաբար տեղադրվում են նորություններ, հետաքրքիր տեսանյութեր և լուսանկարներ։
Զալիզնյանսկոե
2001 թվականի տվյալներով Զալիզնյանսկոե գյուղում բնակվում էր 2 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Արա Բաբաջյան
Կենսագրություն
1980-ական թվականներին Արան հարվածային գործիքներ է նվագել նաև ֆանքի ոճով Das Booty խմբում՝ Բրայան Փիթսի (բաս), Մեթյու Մորենոյի (հոռն) (կարճ ժամանակով), Մայքլ Կարդենասի (կիթառ) և Ջեյմս Բոյսի (վոկալ) հետ։ Այս խմբի դեմո-ձայնագրությունները հետագայում պետք է սխալմամբ շրջանառվեին YouTube-ում որպես Red Hot Chili Peppers-ի կորած ձայնագրություններ։ Ի վերջո հարցը պարզաբանվեց, և ձայնագրությունները վերադարձվեցին Das Booty-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:Ամերիկահայ երաժիշտներ Կատեգորիա:Ամերիկահայ թմբկահարներ
Հանցագործի ինքնություն
Հանցագործի ինքնությունը տարբերվում է օրինապահ անձի ինքնությունից և վտանգ է ներկայացնում հասարակության համար։ Ունի քրեական պահանջմունքներ և մոտիվացիա, զգացմունքային-զվարճալի դեֆորմացիաներ և բացասական սոցիալական շահեր։ Հանցագործի ինքնության որոշումը հանդիսանում է հանցագործության հետ կապված գիտությունների և առաջին հերթին քրեաբանության կարևորագույն խնդիրը։
Միջնադար
Միջնադարում (մինչև XV դար) քրեական իրավունքի վարդապետությունները լիովին կախված էին եկեղեցուց։ Այս ժամանակահատվածում գերակայում էին հանցագործության ծագման վերաբերյալ վերը նշված տեսակետները` հանցագործությունների կատարումը, որպես աստվածային նախադեպի կամ չար ոգիների տիրապետման արդյունք։ Հռոմեական իրավունքի և հնադարյան փիլիսոփայական ուսմունքների ազդեցությունը մեծ էր, սակայն նշվում էր, որ այս ժամանակի գիտնականները չեն փորձում ստեղծել նոր տեսություններ ։
Քրեաբանության դասական դպրոց
Քրեաբանության դասական դպրոցը ստեղծվել է XVIII-ի կեսերից մինչև XIX դարի սկիզբը։ Նրա ներկայացուցիչները եղել են Չեզարե Բեկարիան, Ջերեմի Բենթամը, Ֆրանց ֆոն Լիստը, Պաուլ Յոհան Անզելմ ֆոն Ֆոյերբախը։ Դասական դպրոցը մերժել է կրոնական կատեգորիաների օգտագործմամբ հանցագործությունը բացատրելու փորձերը, սակայն ինչ-որ չափով հենվել է մարդու կամքի լիակատար ազատության մասին դրույթի վրա՝ այն լրացնելով ռացիոնալ ընտրության հայեցակարգով ։
Դասական քրեաբանության հիմնական ծրագրային դրույթները սահմանվում են Չեզարե Բեկարիայի «Հանցագործությունների և պատիժների մասին» աշխատության մեջ ՝
Ֆիզիոգնոմիկա և ֆրենոլոգիա
Առաջինը, ովքեր առաջարկել են հանցավոր վարքագծի հետ կապված նշաններ փնտրել մարդու արտաքինի առանձնահատկությունների մեջ եղել են ֆիզիոգնոմիկայի կողմնակիցներ (օրինակ, Լաֆաթերը)։ Նրանք նման առանձնահատկությունների թվին դասեցին փոքրիկ ականջները, փարթամ թարթիչները, փոքր քիթը, մեծ շուրթերը և այլն։ Սակայն դրանց և հանցավոր վարքագծի միջև որևէ կայուն կապ չի հաջողվել հայտնաբերել։
Քրեական բնույթի ժառանգության վաղ սոցիոլոգիական տեսություններ
Հանցագործության սոցիոլոգիական տեսությունների առաջացումը սկսվում է 19-րդ դարի սկզբին։ Դրանց հիմնադիրը ֆրանսիացի մաթեմատիկոս և աստղագետ Ադոլֆ Կետլեն է։ Նա գրեց, որ հասարակությունը ներառում է բոլոր հանցագործությունների սերմը, քանի որ այն պարունակում է այնպիսի պայմաններ, որոնք համապատասխանում են հանցագործությունների զարգացմանը։ Կետլեի խոսքերով, մարդկային գործողությունները ենթակա են որոշակի օրենքների, և հանցագործությունների կատարումը կախված է մարդկանց տարիքից, նրանց սեռից, մասնագիտությունից, կրթությունից, բնակության վայրից, տարվա եղանակներից և այլն ։
Կոնֆլիկտի տեսություն
Պրոլետարիատի մեջ հանցագործության համար այլ բացատրություններ կար։ Ըստ «Լոնդոնի աշխատողները և աղքատները» աշխատության հեղինակ Հենրի Մեյհուի, «Հանցագործություն կատարելու հիմնական գործոնը եղել է խղճի, ինչպես նաև ներքին բարոյական նորմերի բացակայությունը» ։ Այլ հեղինակներ (օրինակ՝ «վտանգավոր դասերն ու մեծ քաղաքների բնակչությունը» աշխատության հեղինակ Գ. Ա. Ֆրեյգերը) ավելի հեռուն են գնացել՝ հանցագործներին հավասարեցնելով բնակչության բոլոր աղքատ խավերին՝ նշելով, որ նրանց կենսապայմաններն ամբողջությամբ պատճառ են հանդիսանում այդ մարդկանց մոտ բարոյական արատների ձևավորմանը ։
Բարոյահոգեբանական բնութագիր
Արժեքային կողմնորոշումները, հանցագործներին բնորոշ բարոյական առանձնահատկությունները բավականին յուրահատուկ են և տարբերվում են այն անձանց խմբերից, որոնք հետևում են օրենքի տարրին։ Դրա վրա հիմնված են անհատական հանցավոր վարքագծի կանխագուշակման հաջող փորձարկումները՝ օգտագործելով պատկերների մեքենայական ճանաչման մեթոդները՝ ԷՀՄ-ն 80% և ավելի ճշտգրտությամբ այն հանցագործներին ովքեր հանցագործություն են գործել պատահական գործոնների  ազդեցությամբ և կայուն հակահասարակական սոցիալական կողմնորոշում ունեցող անձանց, որոնք բազմիցս անգամ հանցագործություններ են կատարել, դասել է օրինապահ մարդկանց խմբին ։
Էդուարդ Աբրահամյան (կոմպոզիտոր)
Էդուարդ Ասլանի Աբրահամյան, հայ կոմպոզիտոր, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1966)։
Յուպիտեր (մոլորակ)
Յուպիտերը մարդկությանը հայտնի է հնագույն ժամանակներից, ինչը և արտացոլված է տարբեր մշակույթների դիցաբանության մեջ և կրոնական պատկերացումներում՝ Միջագետքի, Բաբելոնի, Հունաստանի և այլն։ Հռոմեացիները մոլորակն անվանել են Հռոմեական աստվածների բարձրագույնի՝ Յուպիտերի անունով ։ Երկրից դիտելիս, Յուպիտերը կարող է հասնել −2,94 տեսանելի մեծության, հետևաբար այն Երկրի գիշերային երկնքում մեծությամբ երրորդ պայծառ մարմինն է՝ Լուսնից և Վեներայից հետո (Մարսը մոտավորապես կարող է հասնել Յուպիտերի մեծության միայն իր ուղեծրի որոշակի կետերում)։ Յուպիտերը հիմնականում կազմված է ջրածնից, իսկ հելիումը կազմում է նրա զանգվածի քառորդ մասը, միևնույն ժամանակ հելիումի մոլեկուլները մոլորակի մոլեկուլների ընդամենը 1/10-ն են։ Հնարավոր է նաև, որ այն ունի ժայռային միջուկ, կազմված ավելի ծանր տարրերից ։ Մյուս հսկա մոլորակների նման, Յուպիտերը չունի կարծր մակերևույթ։ Արագ պտտվելու հետևանքով նրա ձևը ավելի մոտ է սեղմված գնդի (հասարակածի մասում ունի փոքր, բայց զգալի ուռուցիկություն)։ Արտաքին մթնոլորտը տեսանելիորեն բաժանված է մի քանի շերտերի՝ ըստ աշխարհագրաան լայնության, որոնց հատման շերտերում առաջանում են փոթորիկներ և գազային շարժեր։ Դրանց արդյունք է Մեծ կարմիր հետքը (հսկայական պտտահողմ, որը առաջին անգամ աստղադիտակով նկատվել է 17-րդ դարում)։ Իր տրամագծով այն 3 անգամ գերազանցում է Երկիր մոլորակը։ Յուպիտերի վրա տեղի են ունենում մի շարք մթնոլորտային երևույթներ, փոթորիկներ, կայծակներ և բևեռափայլեր, որոնք մի քանի անգամ ավելի մեծ են ու հզոր քան Երկրի վրա։
Կազմություն
Հիմնվելով սպեկտրի հետազոտությունների վրա, Սատուրնը ունի Յուպիտերին նման կազմություն, սակայն մյուս գազային հսկաները, Ուրանը և Նեպտունը ունեն ջրածնի և հելիումի համեմատաբար փոքր քանակներ ։
Զանգված
Յուպիտերի զանգվածը 2,5 անգամ մեծ է բոլոր Արեգակնային համակարգի մոլորակների զանգվածից միասին։ Սա այնքան մեծ զանգված է, որ Յուպիտեր-Արեգակ համակարգի բարիկենտրոնը ընկնում է Արեգակի մակերևույթից վեր, մոտ 1,068 արեգակնային շառավիղ Արեգակի կենտրոնից։ Չնայած այս մոլորակը Երկրից տրամագծով մեծ է մոտ 11 անգամ, այն զգալիորեն ավելի փոքր խտություն ունի։ Յուպիտերի ծավալը մոտ 1321 անգամ մեծ է Երկրից, սակայն այն ընդամենը 318 անգամ է ծանր ։ Յուպիտերի շառավիղը կազմում է Արեգակի շառավղի մոտ 1/10 մասը, իսկ զանգվածը Արեգակի զանգվածի 0,001 մասը, այսինքն այս երկու մարմինների խտությունը նման է իրար ։ «Յուպիտերի զանգվածը» (MJ կամ MJup) հաճախ օգտագործվում է որպես միավոր, այլ մարմինների զանգվածը բացատրելու համար, մասնավորապես Էկզոմոլորակների և շագանակագույն թզուկների։ Այսպես, օրինակ, HD 209458 b արտաարեգակնային մոլորակի զանգվածն է 0,69 MJ, իսկ Կապա Անդրոմեդա b աստղի զանգվածը կազմում է 12,8 M J ։
Ամպերի շերտեր
Յուպիտերի ամպերի նարնջագույն և շագանակագույն գունավորումը պայմանավորված է մոլորակի ներքին մասերից բարձրացող նյութերի գույնի փոփոխությունների հետ, երբ նրանք հայտնվում են Արեգակի ուլտրամանուշակագույն լույսի տակ։ Այս նյութերի էությունը դեռևս ամբողջովին պարզ չէ, սակայն ենթադրում են, որ դրանք են ֆոսֆորը, ծծումբն ու ածխաջրածինները ։ Այս գունավոր նյութերը, որոնց անվանում են քրոմոֆորներ, խառնվում են ավելի տաք, ներքևի ամպերի շերտին։
Ռադիո-աստղադիտակներով հետազոտություններ
Գիտնականները հայտնաբերեցին, որ գոյություն ունեն երեք տեսակի ռադիոազդանշաններ, որոնք արձակվում են Յուպիտերի կողմից՝
Անցումային հետազոտություններ
Նոր հորիզոններ կայանը, իր Պլուտոն ուղևորության ճանապարհին օգտագործեց Յուպիտերի ձգողության դաշտը, որպես գրավիտացիոն օժանդակում, իր ուղեծրի ճշգրտման և արագության ավելացման համար։ Այն առավելագույնը մոտեցավ Յուպիտերին 2007 թվականի փետրվարի 28-ին ։ Կայանի խցիկները չափեցին Իոյի հրաբուխներից արտանետված պլազմայի քանակները, և մանրակրկիտ հետազոտեցին բոլոր չորս Գալիլեյան արբանյակները, ինչպես նաև կատարեցին հեռավոր Հիմալիա և Էլարա արբանյակների հեռահար դիտարկումներ ։ Յուպիտերի համակարգի լուսանկարումները սկսեցին 2006 թ. սեպտեմբերի 4-ին ։
Արեգակնային համակարգի հետ փոխազդություն
Արեգակնային համակարգի բոլոր մոլորակները կարող են տեղավորվել Յուպիտեր մոլորակի մեջ։
Բախումներ
Յուպիտերը անվանում են Արեգակնային համակարգի փոշեկուլ, իր հսկայական հզորության ձգողության դաշտի և արտաքին Արեգակնային համակարգի սահմանին տեղաբաշխման պատճառով։ Նրա հետ Արեգակնային համակարգի մոլորակներից ամենահաճախն են բախվում գիսաստղերը ։ Ենթադրվում է, որ մոլորակը ծառայում է որպես մասնակի պաշտպանիչ վահան ներքին համակարգի համար գիսաստղերի ռմբակոծման դեմ։ Վերջերս կատարված համակարգչային սիմուլացիաները ցույց են տվել, որ Յուպիտերը չի պակասեցնում ներքին Արեգակնային համակարգ մտնող գիսաստղերի քանակը, քանի որ նրա ձգողության դաշտը փոփոխում է գիսաստղերի ուղեծրերը՝ ինչպես ձգելով նրանց ներս, այնպես էլ անրադարձնելով նրանս դեպի դուրս, և այս երկու տեսակի փոխազդեցությունների քանակը մոտավորապես նույնն է ։ Այս թեման վեճերի առարկա է աստղագետների միջև, նրանցից ոմանք կարծում են, որ Յուպիտերը ձգում է գիսաստղեր Կոյպերի գոտուց և ուղղում է նրանց դեպի Երկիր, մինչդեռ մյուսները պնդում են, որ այն պաշտպանում է Երկիրը Օորտի ամպից ներխուժող մարմիններից ։
Դիցաբանություն
Հռոմեացիները մոլորակը անվանել են իրենց Յուպիտեր (Iuppiter, Iūpiter) (նույնպես անվանում էին Յով), Հռոմեական դիցաբանության գլխավոր աստծո անունով։ Այս անունը ծագել է Նախահնդեվրոպական *Dyēu-pəter (ուղղական հոլով՝ *Dyēus-pətēr, նշանակում է՝ «Օ երկնքի հայր աստված», կամ «Օ օրվա հայր աստված») բաղադրյալ կոչականից ։
Ռոբերտո Կավալի
Կենսագրություն
Ռոբերտո Կավալին Միսս Տիեզերք 1977–ի ժյուրիի անդամ էր, որտեղ մասնակցում էր նրա ապագա կինը (Եվա Դուրինգեր), ով ներկայացրեց Ավստրիան և զբաղեցրեց երկրորդ հորիզոնականը։
Քարադաղլի-Պադար
Քարադաղլի-Պադար, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Արեշի գավառում ։
Բրեա (կղզի)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կղզիներ
Սոցիալական աշխարհագրություն
Ուսումնասիրման օբյեկտ
Սոցիալական աշխարհագրության ուսումնասիրման օբյեկտը համարվում է հասարակական կյանքի սոցիալական ոլորտը։ Նրա հետազոտության ընդհանուր օբյեկտ է համարվում ամբողջ մարդկությունը, իսկ հետազոտման առարկան՝ սոցիալական ոլորտի բաղադրիչների և մարդկանց տարածական ընդհանրությունները։ Ուսումնասիրվում են տարածական ընդհանրությունների ձևավորման և զարգացման պատմական առանձնահատկությունները, կառուցվածքը, շրջական միջավայրի և արտադրության հետ կապերը, տարածական ընդհանրությունների փոխադարձ կապերը, մարդկանց խավերի և խմբերի վարքը և այլն։
Հատկապես մանրամասն են ուսումնասիրվում ապրելակերպի, կյանքի որակի, կենսամակարդակի տարածական տարբերությունները և դրանց առաջացման պատճառները ։
Անահիտ Ներսիսյան
Կարիերա
Ներսիսյանը երեք գրքերի հեղինակ է։ Utopia, Limited: Romanticism and Adjustment, որը հրատարակվել է Հարվարդի համալսարանի հրատարակչության կողմից, The Calamity Form: Poetry and Social Life, որը հրատարակվել է Չիկագոյի համալսարանի հրատարակչության կողմից և Keats's Odes: A Lover's Discourse, որը հրատարկել է Միացյալ Նահանգներում Չիկագոյի համալսարանի հրատարակչությունը և Միացյալ Թագավորությունում Verso Books-ը   ։
Արտակ Շաբոյան
Պարգևներ և կոչումներ
Տիրապետում է հայերեն (մայրենի), ռուսերեն (սահուն), անգլերեն (սահուն), ֆրանսերեն (սահուն) լեզուներին։
Մոլդովական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն
Նախնադար
Մոլդովական ԽՍՀ տարածքում մարդկային բնակության հետքերը հին քարի դարից են։ Էնեոլիթի (Պղնձի-քարի դար) շրջանում երկրամասում գերակշռել է Տրիպոլյան մշակույթը։
Պատրանքների վարպետները։ Ինչպես են գաղափարները դարձնում մեզ ստրուկ
Պատրանքների վարպետները։ Ինչպես են գաղափարները դարձնում մեզ ստրուկ (Мастера́ иллю́зий. Как иде́и превраща́ют нас в рабо́в), պատմաբան Իլիա Նոսիրևի գիրքը, որտեղ հետազոտվում է կրոնի զարգացումը մաթեմատիկայի տեսանկյունից և որտեղ հեղինակը ապացուցում է, որ իբր մարդկանց ծառայող գաղափարները կարող են իրականում լինել տեղեկատվական վիրուսներ, իսկ դրանցից ամենահաջողները լուծում են սեփական խնդիրները ի վնաս իրենց կրող մարդկանց։
Գիրքը հիմնվում է Ռիչարդ Դոքինզի աշխատություններում (Եսասեր գեն (1976), Ուղեղի վիրուսներ (1993) և Աստծո մոլորությունը (2006) և այլն) շարադրած գաղափարների վրա։ Լույս է տեսել ռուսերենով «Ֆորում» և «Նեոլիթ» հրատարակչություններում 2013 թվականին։
Զելենոպոլիե (ավան, Արտյոմովսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Զելենոպոլիե ավանում բնակվում էր 316 մարդ։
Հոկեյ
Պատմություն
Տափօղակով հոկեյը ծագել է XIX դարի 60-ական թթ.՝ Կանադայում։ 1870-ին Տորոնտոյում ստեղծվել է Հոկեյ առաջին ասոցիացիան։ 1879-ին առաջին անգամ ձևակերպվել և 1886-ին հրապարակվել են խաղի կանոնները։ 1890-ական թթ. սկսած Կանադայում և ԱՄՆ-ում անցկացվել են պրոֆեսիոնալ թիմերի կանոնավոր մրցումներ, 1892-ից՝ Ատենլիի գավաթի համար։ 1899-ին Մոնրեալում կառուցվել է աշխարհում առաջին փակ սահադաշտը (արհեստական սառույցով)։ 1908-ից խաղարկվում է Ալշանի գավաթի (այժմ՝ սիրողական ակումբների համար), 1925-ից՝ ՆԽԼ-ի չեմպիոնատը։ XX դարի 1-ին կեսի հյուսիս-ամերիկյան հոկեյի ականավոր վարպետներ են եղել Բ. Կուկը, Պ. Բուշարը, Բ. Գարնենը, Մ. Ռիշարը, Ժ. Բելիվոն, Դ. Հերվին, Պ. Պիլոտը, 60-70-ական թթ.՝ Գ. Հոուն, Ռ. Հալլը, Մ. Միկիտան, Ռ. Օրրը, Ֆ. էսպոզիտոն, Ռ. Կլարկը և ուրիշներ։ XX դարի սկզբին տափօղակով հոկեյը սկսեց տարածվել Եվրոպայում։ 1908-ին հիմնվեց սառույցի վրա Հոկեյի միջազգային լիգան, որը 1976-ին միավորում էր 30 երկրների ազգային ֆեդերացիաներ, 1924-ից տափօղակով հոկեյ ընդգրկվել է ձմեռային օլիմպիական խաղերի ծրագրում։ 1956-ի օլիմպիական խաղերին տափօղակով հոկեյի ԽՍՀՄ հավաքականի դարպասապահն է եղել ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ Գրիգոր Մկրտչյանը։ Օլիմպիական չեմպիոններ են եղել հետևյալ թիմերը. Կանադա - 6, ԽՍՀՄ - 5, Մեծ Բրիտանիա և ԱՄՆ - մեկ անգամ։ 1930-ից կանոնավոր անցկացվում են աշխարհի առաջնություններ (1924-ի և 1928-ի օլիմպիական տուրնիրները հռչակվել են որպես աշխարհի առաջնություններ)։
Կատեգորիա:Հոկեյ
Random Access Memories
Ալբոմը գլխավորել է շուրջ 20 երկրների հիթ շքերթներ և ստացել է բազմաթիվ սերտիֆիկատներ։ 2014 թվականի հունվարին ալբոմը Գրեմմիի 56-րդ ամենամյա մրցանակաբաշխությունում արժանացել է «Տարվա ալբոմ», «Լավագույն դանս/էլեկտրոնային ալբոմ» և «Լավագույն նախագծված ալբոմ, ոչ-դասական» մրցանակներին, իսկ ալբոմի «Get Lucky» երգը նույն մրցանակաբաշխությունում արժանացել է «Տարվա ձայնագրություն» և «Դուետի/խմբի լավագույն փոփ կատարում» մրցանակներին։
Շանկար Դայալ Շարմա
Պետական գործունեություն
1960-ական թվականներին Շանկար Շարման աջակցել է Ինդիրա Գանդիին, որպեսզի նա դառնա Հնդկական ազգային կոնգրեսի առաջնորդը։ 1974-1977 թվականներին նրա մոտ ընդունվել է որպես կապի նախարար։ 1971-ից 1980 թվականներին Լոկ սաբհայում (խորհրդարանի ստորին պալատ) որպես Բխոպալի ներկայացուցիչ հաղթել է ընտրությունները։
Ալեքսանդր Մակեդոնացու մահ
Կալանի մարգարեություն
Կալանը, ամենայն հավանականությամբ, հնդկական Նագա սադհուն էր, որոնց հույները հիմնոսոֆիստներ էին անվանում։ Նա ուղեկցել է հունական բանակին, որը վերադարձել է Փենջաբից՝ Ալեքսանդրի խնդրանքով։ Նա այդ ժամանակ 73 տարեկան էր։ Սակայն, երբ պարսկական կլիման և ճանապարհորդությունից հոգնածությունը թուլացրել են նրան, նա Ալեքսանդրին տեղեկացրել է, որ կնախընտրեր մեռնել, քան ապրել որպես հաշմանդամ։ Նա որոշել է ինքնահրկիզման միջոցով իրեն զրկել կյանքից։ Ալեքսանդրը փորձել է նրան հետ պահել այդ ամենից, Կալանի պնդմամբ Ալեքսանդրը խարույկի կառուցման աշխատանքները վստահել է Պտղոմեոսին ։ Դա տեղի է ունեցել մ. թ. ա. 323 թվականին Սուզահում , Կալանը Ալեքսանդր Նեարխի և Հարես Միտիլենսկու կողմից հիշատակվում է նաև նավատորմի հրամանատար ։ Նա ինքնահրկիզման ժամանակ չէր ընկնում, ինչն առաջացրել է նրան հետևողների զարմանքը ։ Նախքան ողջ-ողջ հրկիզվելը, Կալանի կողմից Ալեքսանդրին ուղղված վերջին խոսքերն էին «մենք կհանդիպենք Բաբելոնում»  ։ Այսպիսով, ենթադրվում է, որ նա կանխատեսել է Ալեքսանդրի մահը Բաբելոնում։ Կալանի մահվան պահին Ալեքսանդրը, սակայն, չէր պատրաստվում գնալ Բաբելոն  ։ Ոչ ոք այդ ժամանակ չէր հասկացել այդ խոսքի` «Մենք կհանդիպենք Բաբելոնում» իմաստը։ Երբ Ալեքսանդր հիվանդացավ և մահացավ Բաբելոնում, հույները եկան այն եզրահանգմանը, որ Կալանի խոսքերը մարգարեական էին։
Թաղման վայր
Մակեդոնիայի ճանապարհին Ալեքսանդրի հուղարկավորության երթը Սիրիայում դիմավորել է Ալեքսանդրի զորահրամանատարներից մեկը՝ Պտղոմեոս I Սոտերի ապագա կառավարիչը։ Մ․թ․ա. 322 թվականի վերջին կամ 321 թվականի սկզբին Պտղոմեոսը մարմինն ուղարկել է Եգիպտոս, որտեղ այն թաղվել է Մեմֆիսում։ Մ. թ. ա. 4-րդ դարի վերջին կամ 3-րդ դարի սկզբին Ալեքսանդրի մարմինը Մեմֆիսի դամբարանից տեղափոխվեց Ալեքսանդրիա՝ վերահուղարկավորելու համար (Մ. թ. ա. մոտ 280 թվականին Ֆիլադելֆիայի Պտղոմեոսի օրոք, ըստ Պավսանիասի)։ Ավելի ուշ Պտղոմեոս Ֆիլոպատրը Ալեքսանդրի մարմինը դրեց Ալեքսանդրիայի ընդհանուր դամբարանում։ Կլեոպատրայի մահից կարճ ժամանակ անց Ալեքսանդրի հանգստության վայր է այցելել Օգոստոսը, որը, ինչպես ասում են, ծաղիկներ է դրել Ալեքսանդրի գերեզմանին։ Լեգենդներից մեկի համաձայն, մարմինը գտնվում է վաղ քրիստոնեական եկեղեցու տակ գտնվող դամբարանում։
Քյուրուկ-Դարայի ճակատամարտ
Քյուրիկ-Դարայի ճակատամարտ, տեղի է ունեցել Ղրիմում 1853–1856 թվականներին։
Պատերազմի ընթացքը
Պատերազմի ժամանակ, Արևմտյան Հայաստանի Քյուրուկ–Դարա (այժմ՝ Թուրքիայում, Քուրուդերե, Կարսից արևելք) գյուղի մոտ, հուլիսի 24-ին, թուրքական զորքերի գլխավոր ուժերի (մոտ 60 հազար զինվոր և 64 թնդանոթ, հրամանատար Մուստաֆա Զարիֆփաշա, անգլիայի խորհրդական գեներալ Ռ․ Գյույոն) և Բ․ Հ․ Բեհբութովի գլխավորած ռուսական ջոկատի (շուրջ 18 հազար մարդ և 72 թնդանոթ) միջև։ Թուրքական զորքերը ձգվել են լայն ճակատով։ Բեհբութովը, նրանց ձախ թևում առաջակալներ թողնելով, սկզբում ջախջախել է աջ թևը, իսկ հետո կենտրոնը, որից հետո փախուստի մատնել ձախ թևը։ Թուրքերի կորուստը 10 հազար զինվոր էր (այդ թվում՝ մոտ 3 հազար սպանված և ավելի քան 2 հազար գերի), իսկ դասալիքների հետ՝ 22 հազար զինվոր։ Ռուսական զորքերի կորուստը՝ մոտ 3 հազար մարդ։ Թուրքական զորքի մնացորդները նահանջել են Կարս։ Քյուրիկ-Դարայի․ ճակատամարտում թուրքերի պարտության հետևանքով Անդրկովկասում թուրքական բանակը՝ իբրև գործուն ռազմական ուժ, դադարել է գոյություն ունենալուց։
Ժուլան
Տարածվածությունը Հայաստանում
Հայաստանում բնադրվող, չվող թռչուն է։ Գարնանը վերադառնում է ապրիլ-մայիս ամիսներին։ Չվում է սեպտեմբեր-հոկտեմբերին՝ զույգերով։ Գերադասում է բնակվել անտառների բացատներում, բաց տարածություններում, որտեղ կան թփուտներ, ինչպես նաև բնակավայրերում ու քաղաքամերձ այգիներում։ Բնադրվում է թփերի, ծառերի վրա, բույնը սարքում է չոր խոտաբույսերից, տեղադրում գետնից 60 սմ - 3 մետր բարձր։ Ժուլանի բնադրումը նշված է նաև Երևանի քաղաքամերձ անտառներում ու պուրակներում, Սևանա լճի ավազանի նորաստեղծ անտառներում։ Մայիս ամսին դնում է 3-6 սպիտակ, վարդագույն կամ նարնջագույն պտերով ձվեր։
Damnatio memoriae
Damnatio memoriae (լատիներենից թարգմանաբար՝ հիշատակի ուրացում)` Հին Հռոմում պետական հանցագործների նկատմամբ կիրառության մեջ եղած հատուկ հետմահու պատիժ։ Ոչնչացվում էին հանցագործի գոյության մասին հիշատակող ցանկացած նյութական վկայություն` արձաններ, պատերի կամ տապանաքարերի վրա արված գրություններ, օրենքներում և ժամանակագրություններում կատարված գրություններ։ Կարող էին ոչնչացնել նաև ընտանիքի անդամներին։
Ալեքսեյ Ժդանով
Անձնական կյանք
Ամուսնացել է 2004 թվականին։ Կնոջ անունը Եկատերինա է։ Ունի երկու երեխա. որդի Նիկիտան (ծնված 2005 թվականին) մանկական Օլիմպիա ակումբի կիսապաշտպան է և դուստրը Դարյան։
Լադախի կենդանական աշխարհը
Թռչուններ
Թռչունների ցուցակ
Ապոլլոն (թիթեռ)
Ապոլլոն, առագաստաթիթեռների ընտանիքին պատկանող խոշոր և գեղեցիկ թիթեռ, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։ Հայաստանում հանդիպում է Սյունիքի և Կոտայքի մարզերում։
Կարայուն-Շիխլյար
Կարայուն-Շիխլյար, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Արեշի գավառում ։
Յակոբ Գրիմ
Կենսագրություն
1864 թվականին Ա․ Ա․ Խովանսկու «Բանասիրական նամակագրություններ» ամսագրում հրատարակվել է Յակոբ Գրիմի «Գերմաներենի պատմությունը»՝ ռուսերենով նրա աշխատությունների առաջին թարգմանությունը ։ Յակոբ Գրիմը մահացել է կաթվածից՝ աշխատասեղանի մոտ՝ Frucht (միրգ) բառահոդվածի վրա աշխատելիս՝ 1863 թվականի սեպտեմբերի 20-ին ։
Վարդանավանք
Նշանավոր եկեղեցիները
Վարդանավանքն աչքի է ընկնում իր միջնադարյան հուշարձաններով։
Ս.Վարդան եկեղեցի
Նշանավոր այս ուխտատեղին գտնվում է գյուղի կենտրոնում։ Հավանաբար, այն կառուցվել է 5-րդ դարում, սակայն մեզ հասել է հիմնովին վերակառուցված։ Վերաշինությունն ու հավելումները կատարվել են 1857թ-ին, պատմական Հայաստանից ներգաղթածների ջանքերով` համագյուղացի մեծահարուստ Ավետիս Մելիք- Բադալյանի նախաձեռնությամբ:Ըստ վավերագրերի Խոյից ժամանած առաջին քարավանը բնակություն է հաստատել գյուղի ներքին թաղամասում, իսկ երկրորդը, որը գաղթել է Մակուի Շահբուլաղ գյուղից` հաստատվել է գյուղի վերին, աղբյուրամերձ թաղամասում։ Վերջիններս իրենց հետ բերում են Ավարայրի դաշտում Վարդան Մամիկոնյանի արյամբ ներկված, սրբացված երկու սև քար, որոնցից մեկը պահ են տալիս Երևանի «Պողոս-Պետրոս» եկեղեցում, իսկ մյուսը պահում են նախ գյուղի Մ. Աստվածածին եկեղեցու բեմում, իսկ հետո, երբ վերակառուցում են բազիլիկ եկեղեցին, քարը փոխադրում են նորակառույց, ուր և մնում է մինչ օրս։ Նույնանման էլ մի քար էլ նրանք թողնում են իրենց հայրենի Մակուի նույնանուն եկեղեցում, որ դարձյալ նշանավոր ուխտատեղի էր:Հայտնի է, որ այս եկեղեցում, յուրաքանչյուր տարի Վարդանանց տոնին տոնախմբություն էր իրականացվում ։
Սոցիալական դարվինիզմ
Սոցիալ-դարվինիստներ
Սոցիալական դարվինիզմի գաղափարներն առավել տարածված էին 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին Ամերիկայում և Եվրոպայում։ ԱՄՆ-ում սոցիալ-դարվինիզմի գաղափարներ քարոզում էին Ջոն Ֆիսկեն, Էդմունդ Նոբլը, Ուիլիամ Սամները։ Իմպերիալիզմը և բուռն զարգացում ապրող արդյունաբերական կապիտալիզմը նպաստեց ազգերի և առանձին մարդկանց դաժան հակամարտություններին։ Սակայն, սոցիալական և գիտական առաջընթացը հերքեցին պոստուլատների և ենթադրությունների մեծամասնությունը, որի վրա հիմնված էր սոցիալ-դարվինիզմի տեսությունը ։ 1944 թվականին Ռիչարդ Հովսթատդերը հրապարակեց «Սոցիալ-դարմինիզմն ամերիկյան մտքերում» գիրքը, որտեղ ցույց տվեց սոցիալ-դարվինիզմի դերը ինդիվիդուալիզմի գաղափարական հիմնավորման գործում՝ ուղղված ռեֆորմիզմի դեմ ։
Կարայուն-Սայադի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Միասին երիտասարդական շարժում
Ճամբարներ
2011 թվականին ճամբարը կազմակերպվել է 3 հոսքով 15 օր տևողությամբ, որին մասնակցել է 1500 հոգի։ Կրթական ֆորումի թեման եղել է Ընտրական մոդելը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ երիտասարդական կազմակերպություններ
Լիպովկա (գյուղ, Արտյոմովսկի շրջան)
Լիպովկա (Липівка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկիում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ջեֆրի Դին Մորգան
Մորգանի մասնակցությամբ առավել հայտնի ֆիլմերից են «Հսկիչները» (2009), «Սեփականություն» (2012), «Բեթմենն ընդդեմ Սուպերմենի։ Արդարության արշալույսին» (2016) և այլն։
Մանուելա Արկուրի
Մանուելա Արկուրի (Manuela Arcuri, ), իտալացի դերասանուհի և ֆոտոմոդել։
Կենսագրություն
Մանուելա Արկուրին ծնվել է 1977 թվականի հունվարի 8-ին իտալական Անանյի քաղաքում և մեծացել Լատինայում։ Նրա հայրը ծնունդով Կալաբրիայի Կրոտոնե գավառից էր, իսկ մայրը՝ Կամպանիայի Ավելինո բնակավայրից ։ Տասնչորս տարեկան հասակում Մանուելան դառնում է պրոֆեսիոնալ մոդել, սկսում է մասնակցել ֆոտոսեսիաներին, նորաձևության ցուցադրություններին և գեղեցկության մրցույթներին ։
Անձնական կյանք
Արկուրիի ավագ եղբայրը՝ Սերջիո Արկուրին նույնպես դերասան է ։ Քույր և եղբայր միասին խաղացել են չորս հեռուստասերիալներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Իտալացի մոդելներ
Ալ-Բիրունի
Կենսագրություն
Ստացել է մաթեմատիկական և փիլիսոփայական կրթություն։ Կյատում իր ուսուցիչը եղել է ականավոր մաթեմատիկոս և աստղագետ Իբն Իրաքը։ 995 թվականին Ալ-Բիրունին տեղափոխվել է Ռեյ քաղաք, որտեղ աշխատել է Աբու Մահմուդ ալ-Հոջանդիի մոտ։ 997 թվականին վերադարձել է Խորեզմ և մինչև 1009 թվականը Գուրգանջում աշխատել է Ալիի և Մամուն II-ի մոտ։
Գիտական աշխատանքներ
Իր առաջին «Ժամանակագրություն կամ նախորդ սերունդներրի հուշարձաններ» աշխատությունում (1000թ․) Ալ-Բիրունին հավաքել և նկարագրել է իր ժամանակի բոլոր հայտնի օրացույցային համակարգերը և կազմել է բոլոր դարաշրջանների ժամանակագրական աղյուսակները։ 1030 թվականին «Հնդկաստան» աշխատությունում Բիրունին տվել է հնդիկների ընտանիքի, խոհանոցի և գիտության մանրամասն գիտական և քննադատական նկարագիրը՝ ուրվագծելով նրանց կրոնափիլիսոփայական համակարգը։
Բիրունին մեծ ուշադրություն է դարձրել մաթեմատիկային, հատկապես եռանկյունաչափությանը։ 1038 թվականին Բիրունին գրել է «Հանքագիտություն, կամ գիրք թանկարժեքը գնահատելու համար», որտեղ հստակ տվել է մի շարք կոնկրետ հանքանյութերի, հանքաքարերի, մետաղների և խառնուրդների նկարագրերը։
Արտաշես Ավետիսյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բանկիրներ Կատեգորիա:ՀՀ պետական գործիչներ
Ալեքսեյ Ակիմով
Կինո
2008-ին Ալեքսեյը ձայնագրել է ամերիկյան «Lie Fast, Die Young» ֆիլմի սաունդթրեքն ու մասնակցել դրա նկարահանումներին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կիթառահարներ Կատեգորիա:Ռուս կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ռուս կիթառահարներ Կատեգորիա:Ռուս երաժիշտներ Կատեգորիա:Երաժշտական պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժշտական պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ
Աբրահամ Երևանցի
Գրել է «Պատմութիւն պատերազմացն 1721-1736 թուի» երկը (հրատարակված՝ 1938, Երևան, 1977, Վենետիկ, Սբ Ղազարի տպարան, ռուսերեն՝ 1939) , որն արժեքավոր աղբյուր է Հարավային Կովկասի և թուրք-պարսկական հարաբերությունների պատմության համար։ Ընդգրկում է աֆղանների ապստամբությունից մինչև Նադիր Շահի գահակալությունը կատարված դեպքերը (1721-1736) ։ Առանձնապես կարևոր է գրքի 2-րդ գլուխը, որտեղ մանրամասն նկարագրված է Երևանի պաշտպանությունը 1724 թվականին։ Պարունակում է նաև հետաքրքիր տեղագրական տվյալներ Հին Երևանի մասին ։
Կարիբլի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Ուիլյամ Մոնտգոմերի Թոմսոն
Կենսագրությունը
Թոշակի է անցել 1934 թվականին, մահացել` 1963 թվականի հուլիսի 23-ին։ Թաղված է հյուսիսային Շոտլանդիայում գտնվող Քինլոսի աբբայության տարածքում ։
Տյումմալի Սայնյասոն
Կենսագրություն
Ծնվել է 1936 թվականի մարտի 6-ին Ատտապի քաղաքում, Ֆրանսիական Լաոսում, գյուղական ընտանիքում 1954 թվականից մասնակցել է քաղաքացիական պատերազմին։ 1955 թվականին ընդունվեց Ժողովրդական կուսակցություն (1972-ից՝ Ժողովրդա-հեղափոխաական կուսակցություն) ։
Լևոն Աբրահամյան (փիլիսոփա)
Կենսագրություն
1953 թվականին Մոսկվայի համալսարանում պաշտպանել է թեկնածուական, 1968 թվականին՝ դոկտորական ատենախոսություն։ 1955 թվականին նրան շնորհվել է դոցենտի, 1971 թվականին՝ պրոֆեսորի կոչում։
Ֆրեյզեր (գետ)
Աշխարհագրություն
Գետը հիմնականում սնուցվում է տեղումների՝ անձրևների և ձյան միջոցով, ջրառատ է մայիսից մինչև սեպտեմբեր ամիսներին ։ Ջրի տարեկան միջին ծախսը կազմում է 112 կմ խորանարդ է, և այն Խաղաղ օվկիանոս է լցնում տարեկան շուրջ 20 միլիոն տոննա ջրաբերուկ ։
Հելենա Վուրնիկ
Աշխարհիկ արվեստ
Իտալական և վիեննական ժամանակներից հայտնի են նրա «Ջութակահարը և երգչուհին», «Անապատային ճանապարհների վրա», «Փարիզցի կինը», «Հանգիստ տաճարում», «Տունը Բուխարայում» և «Իվան Ցանկարի հիշատակին» փորագրությունները։ Նրա վաղ շրջանի ստեղծագործություններից պահպանվել են «Հրեան», «Ճանապարհային աշխատողը», «Շուկայական օրը Միրանդոլայում» և «Երիտասարդ կնոջ դիմանկարը» գործերը։ Հետագայում նա շարունակել է նկարել կտավի վրա, բայց շատ ավելի քիչ։ Ավելի ուշ շրջանից պահպանվել են «Փայլում էր գիշերը» (գնչուական երգի մոտիվներով), «Վուրնիկի տան բակը Ռադովլիցեում» և այլն։
Խրոմովկա (գյուղ, Արտյոմովսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Յանգսան
Վարչական բաժանում
Յանսանը վարչականորեն բաղկացած է 1 ըփից, 4 քաղաքատիպ ավանից և 7 դոնգից ։
Պետեր Շտամ
Կենսագրություն
Իր գրական առաջին փորձերը կատարելիս Շտամը շատ հաճախ մերժումներ է ստացել։ Նրա առաջին երեք վեպերը ոչ մի հրատարակչություն չի ցանկացել տպագրել։ Չորրորդ վեպը՝ «Ագնեսը», որը նա սկսել է գրել 29 տարեկանում, միայն վեց տարի հետո է հրատարակվել։ 1987 թվականին կես տարի Ցյուրիխի համալսարանում անգլերեն և գրականություն սովորելուց հետո կես տարի ապրել է Նյու Յորքում, որից հետո փոխել է մասնագիտությունը, ընտրելով հոգեբանություն և հոգեպաթոլոգիա որպես հիմնական մասնագիտություն և ինֆորմատիկա որպես երկրորդ մասնագիտություն։ Դրա հետ մեկտեղ աշխատել է տարբեր հոգեբուժական հիվանդանոցներում որպես պրակտիկանտ։ Մասնագիտության ընտրությունը նա բացատրում է գրական հետաքրքրություններով։ Նա ցանկանում էր մարդկանց մասին ավելի շատ բան իմանալ՝ որպես գրականության առարկա։ Հոգեբանություն ուսանելը ընդհատում է հստակ որոշելով՝ գրելն իր կյանքի հիմնական գործը դարձնել։ Այժմ նա միայն ընտրության երկու հնարավորություն ուներ՝ գրել կամ կրկին որպես հաշվապահ աշխատել։
Ստեղծագործություն
Գերմանիայում նրա հաջողությանը օժանդակեց նաև 1999 թ. Լիտերարիշես Քվարտետ հաղորդման ժամանակ տեղի ունեցած բանավեճը, որտեղ Մարսել Ռայխ-Ռանիցկին «Պսպղան սառույց» պատմվածքների ժողովածուն սեզոնի ամենագեղեցիկ ու ամենակարևոր գրքերից մեկը հայտարարեց, իսկ Հելմութ Կարասեկը կարծիք հայտնեց. «Սա մի արձակագիր է, որ շատ բան կարող է, որովհետև կարողանում է բացթողումներ անել և կենտրոնանալ»։
Ջոն Բերբերյան
Կենսագրություն
Ջոն Բերբերյանը ծնվել է Նյու Յորքում, հայ ներգաղթյալների ընտանիքում։ Նրա հայրը՝ Երվանդ Բերբերյանը, փորձառու ուդահար էր և նվագարաններ պատրաստող։ Նրանց տուն էին հաճախում հայկական, թուրքական և հունական ծագմամբ ուդագործ վարպետներ։ Ջոն Բերբերյանն իր երաժշտական կրթությունը սկսել է ջութակ սովորելով, բայց 10 տարեկանում սկսել է ուդով ընդօրինակել հորը։ 16 տարեկանում նա որպես երաժիշտ ունեցել է իր առաջին աշխատանքը. նա ուդ է նվագել Ուիթինսվիլի (Մասաչուսեթս նահանգ) նվագախմբում ։
Ավագ Ասատուրյան
Իրաքի Հայոց թեմի առաջնորդ
Հրատարակել է «Ավագ Շաբաթի» արարողությունների վերաբերյալ գիրք։ Հեղիանկ է Գրիգոր Նարեկացու, Ներսես Շնորհալու և Գրիգոր Տաթևացու կենսագրությունների վերաբերյալ 3 անգլերեն հոդվածների, որոնք հրատարակվել են 16 հատորանոց կրոնական հանրագիտարանում (Նյու-Յորք, Մաքմիլան տպարան, 1986) ։
Քայաբաշի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Հայ նոր գրականություն
18-19-րդ դարեր
Միջին հայերենից հետո վերստին անցում է կատարվել գրաբարին, շուրջ 2 դար ստեղծվել են բանաստեղծություններ, գիտական ու իմաստասիրական երկեր։
Ժանրային ձևեր
Հայկական կլասիցիզմի ժանրային ձևերն էին ներբողը, էլեգիան, հովվերգությունը, դյուցազներգությունը, դրամատուրգիան։
Ականավոր դեմքեր
Կլասիցիզմի ականավոր դեմքերն են Ղուկաս Ինճիճյանը, Գաբրիել Ավետիքյանը, Մանվել Ջախջախյանը, Եղիա Թովմաճյանը և ուրիշներ։ Հայկական կլասիցիզմին որոշակի ձև և ուղղություն է տվել Հովհաննես Վանանդեցին։
Արսեն Բագրատունի
Հայկական կլասիցիզմի ամենանշանավոր դեմքը բանաստեղծ, բանասեր, լեզվաբան Արսեն Բագրատունին է, որն առավել հայտնի է «Հայկ Դիւցազն» (1830, հրատարակվել է՝ 1858) էպիկական, հերոսական պոեմով, որտեղ արտացոլվել է Հայկի և Բելի առասպելը։ Պոեմում առասպելապատմական Հայաստանն է՝ իր բնաշխարհով, հեթանոսական աստվածներով և արարողություններով՝ գրաբարի բառային ողջ հարստությամբ։ Բագրատունին գրել է նաև կրոնապատմական բովանդակությամբ թատերագրություններ («Ի ծնունդ Տեառն», «Ի յայտնութիւն Տեառն», «Երուանդ», հրատարակվել է՝ 1869), լեգվաբանական աշխատություններ («Հայերէն քերականութիւն ի պէտս զարգացելոց», 1852, «Սկզբունք ուղիղ խորհելոյ եւ բարոտք կելոյ», 1857, «Քերականութիւն գաղղիական», 1821)։
Կատակերգություն
Պատմառոմանտիկական դրամային զուգահեռ զարգացել է սոցիալ-կենցաղային կատակերգությունը։ Նիկողայոս Փուղի- նյանի, Նիկողայոս Ալադաթյանի, Միքայել Պատկանյանի, Միքայել Տեր-Գրիգորյանի և ուրիշներ վոդևիլներում ու կատակերգություններում ներկայացվել են քաղքենիական միջավայրը, բարքերը։
Պոեզիա
1850-1860-ական թվականներին հայ գրականության առաջատար ժանրը պոեզիան էր։ Քնարերգությունը, ազատագրվելով կլասիցիզմի կանոնականությունից, հարստացել է բնության, սիրո, կարոտի մոտիվներով։ Քնարական խոհերի առանցքում հայրենիքն է՝ որպես հոգևոր արժեքների լինելիության սկիզբ։ Միքայել Նալբանդյանի «Ազատություն», Ռափայել Պատկանյանի «Արաքսի ար տասուքը», Րաֆֆու «Ձա՞յն տուր, ո՞վ ծովակ», Մկրտիչ Պեշիկթաշլյանի «Եղբայր եմք մեք», Նահապետ Ռուսինյանի «Կիլիկիա», Սմբատ Շահազիզի «Երազ», Գևորգ Դոդոխյանի «Ծիծեռնակ», Գևորգ Միրիմանյանի «Հայոց աղջիկներ» բանաստեղծություններն ազգային, հայրենասիրական քնարերգության վառ նմուշներ են։
Սմբատ Շահազիզ
«Ազատութեան ժամեր» (1860) բանաստեղծությունների ժողովածույից հետո, որի գլխավոր մոտիվը անձնական զգացմունքներն են, Սմբատ Շահազիզը հրատարակել է «Լեոնի վիշտը եւ զանազան բանաստեղծութիւններ» (1865) ժողովածուն, որը տոգորված է ազգային-ազատագրական, և հայրենասիրական գաղափարներով։ Շահազիզի գրական ժառանգության մեջ ուրույն արժեք ունեն հրապարակախոսական էջերը («Հրապարակախօս ձայն», 1881, «Ամառային նամակներ», 1887)։
Հակոբ Պարոնյան
Հայ երգիծաբանության ազգային դպրոցի հիմնադիրը Հակոբ Պարոնյանն է։ Երգիծական, հրապարակախոսական հոդվածներում, կատակերգություններում («Երկու տէրով ծառայ մը», 1865, հրատարակվել է՝ 1911, «Ատամնաբոյժն արեւելեան», 1868), արձակ գործերում («Ազգային ջոջեր», 1874, «Կսմիթներ», 1874-1878, «Հոսհոսի ձեռատետրը», 1880, «Քաղաքավարութեան վնասները», 1886-1887]], «Խօսակցութիւնք մեռելոց», 1886-1887) ծաղրել է 19-րդ դարի հայ ազգային, հասարակական կյանքը, ընտանեկան կենցաղն ու բարքերը։ Երգիծական ժանրի կատարյալ նմուշներ են «Պաղտասար աղբար» (1886-1887) կատակերգությունը և «Մեծապատիւ մուրացկաններ» (1887) վեպը, որոնք առանձնանում են խոսքի, կերպարների և դրության ընդգծված կոմիզմով։
Րաֆֆի
1870-1880-ական թվականների գրականության կենտրոնական դեմքը Րաֆֆին է։ Հրապարակախոսական և քննադատական հոդվածներում, չափածո և արձակ գործերում նա արձագանքել է ժամանակաշրջանի կենսական հարցերին, լուսաբանել սոցիալական և ազգային-քաղաքական հրատապ խնդիրները, ուղղորդել մտավոր և գրական շարժումը։ «Սալբի» (1866), «Հարեմ» (1868), «Խաչագողի յիշատակարանը» (1873) վեպերում և մի շարք պատմվածքներում («Գեղեցիկ Վարդիկը», 1872, «Անբախտ Հռիփսիմէն», 1872, «Մի օրա վար հող», 1873 և այլն) Արտացոլել է պարսկական ավատատիրական իրականութունը։ «Զահրումար» (1871), «Ոսկի աքաղաղ» (1878) և «Մինն այսպես, միան այնպես» (1890) վեպերում պատկերել է արևելահայ առևտրականության բուրժուազիայի կենցաղն ու բարքերը։ «Ջալալէդդին» (1878), «Խենթը» (1880), «Կայծեր» (1883-1887) ծրագրային- քաղաքական վեպերում Րաֆֆին պատկերել է արևմտահայության ողբերգական վիճակը թուրքական տիրապետության տակ և առաջադրել ազգային-ազատագրական պայքարի ուղին։ Այնուհետև ընդհանրացնելով պատմության փիլիսոփայությունը՝ հայ ժողովրդի ազատագրության պայքարը հանգեցրել է ազգային հեղափոխության գաղափարին («Դաւիթ Բեկ», 1881, «Սամուէլ», 1888)։
Ալեքսանդր Ծատուրյան
Ալեքսանդր Ծատուրյանի բանաստեղծական ընկալումների հիմնական ոլորտը գերազանցապես բնությունն է, ազգային-ազատագրական պայքարը («Նավավար», «Բնության գրկում», «Գե տակ», «Սերմնացան», «Ղրիմի ալբո մից», «Տուր ձեռքդ», «Զինվորի երգը»), Լ. Միքայել Մանվելյանինը՝ փիլիսոփայական խոհականությունը («Բանաստեղծութիւններ եւ պոէմաներ», 1899-1907)։
Արշակ Չոպանյան
Արշակ Չոպանյանը կյանքն ու աշխարհը դիտել է իր հավերժական ընթացքի մեջ («Արշալոյսի ձայներ», 1891, «Թրթռումներ», 1892, «Քերթուածներ», 1908)։
Վրթանես Փափազյան
1889 թվականից մամուլում Վրթանես Փափազյանն սկսել է արևմտահայության կյանքը պատկերող պատմվածքների տպագրությունը, որը հետագայում լույս է տեսել 2 գրքով («Պատկերներ թիւրքահայոց կեանքից», 1891, «Պատմուածքներ թուր քահայերի կեանքից», 1904)։ «Էմմա» (1895, հրատարակվել է՝ 1901) վեպում և «Հաջի բեկ» (1906) վիպակում քննադատել է ազգային կուսակցույթուններին, 10-րդ դարի սկզբին հանգել է դասակարգային պայքարի գաղափարին («Վիշապ», 1903)։ Փափազյանը նպաստել է հայ ազգային դրամատուրգիայի զարգացմանը («Արշալոյս», 1905, «Հոսանք», 1902, հրատարակվել է՝ 1905, «Ժայռ», 1907, և այլն)։
Շիրվանզադե
Հայկական ռեալիզմի հիմնավորմանն ու զարգացմանը նպաստել են Շիրվանզադեի վեպերն ու բազմաթիվ գրաքննադատական հոդվածները։ Նրա «Նամուս» (1888), «Չար ոգի» (1894) վեպերում գավառական քաղաքի բարքերն են, հնի ու նորի բախումը, մարդկային ճակատագրի ողբերգական հետևանքները։ «Օրիորդ Լիգա» (1885), «Մելանիա» (1889) վիպակներում, «Իշխանուհի» (1891), «Եվգինէ» (1901), «Ունէ՞ր իրավունք» (1902) և «Արմենուհի» (1909) դրամաներում գրողն անդրադարձել է ընտանիքի ու բարոյականության, կնոջ ազատության հարցերին։ Ի հակադրություն պարտականության բարոյական օրենքի՝ Շիրվանզա-դեն կնոջ ազատությունն առնչել է անհատի ինքնակամ դրսևորումներին, մերժել է ավանդական հնամենի նախապաշարումներն ու կենցաղավարությունը։ «Գործակատարի յիշատակարանից» (1883) և «Վարդան Ահրումեան» (1902) վիպակներում, «Զուր յոյսեր» (1890) և «Արսեն Դիմաքսեան» (1893) վեպերում, «Պատուի համար» (1904) դրամայում քննադատել է նյութապաշտ հասարակությունը։ Շիրվանզադեի ստեղծագործության ընդհանրացումը «Քաոս» (1898) վեպն է, որտեղ գրողը ներկայացրել է բուրժուական հասարակության տարբեր խավերը, նրանց բարոյական արժեքների անկումը և ստեղծել սոցիալ-հոգեբանական սուր բախումների տեսարաններ։
Հիշամ Կանդիլ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Եգիպտոսի վարչապետներ Կատեգորիա:Եգիպտոսի նախարարներ Կատեգորիա:Եգիպտացի ճարտարագետներ Կատեգորիա:Եգիպտոսի ղեկավարներ
Coffee Stain
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ընկերություններ Կատեգորիա:Ընկերություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ստուդիաներ Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր Կատեգորիա:Խաղեր Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր արտադրողներ այբբենական կարգով
Շոտլանդիա
Լեզու
Պետական լեզուն անգլերենն է, դավանանքը՝ բողոքականությունը։ Շոտլանդիայում անգլերեն լեզուն տարածվել և դարձել է բիզնեսի և լայնորեն տարածված երկրորդ լեզուն ողջ աշխարհում։
Գրականություն
15-16-րդ դարերում շոտլանդական պոեզիան, հումանիզմի առաջացման ու հաստատման շրջանում, արտացոլում է եվրոպական գրականության համար ընդհանուր գաղափարների մի շրջանակ․ թագավոր-բանաստեղծ Հակոբ 1-ի (1394-1437) «Թագավորի գիրք» (1423) պոեմը, Ռ․ Հենրիսոնի (մոտ 1430-1506) առակներն ու «Քրեսիդայի կտակը» (հրատարակվել 1593) պոեմը, Ու․ Գանբարի (1460-մոտ 1517) պոեմներն ու երգիծանքները։ Վերածննդի մարգարեն է բանաստեղծ Գ․ Գուգլասը (մոտ 1474-1522)։
Ճարտարապետություն և կերպարվեստ
Շոտլանդիայի տարածքում տոհմատիրական կարգերի ժամանակաշրջանից պահպանվել են քարե խրճիթներով հովվական բնակավայրերի մնացորդներ, քարե պատնեշներ և գլանաձև աշտարակներ («բրոխներ»)։ Վաղ քրիստոնեական եկեղեցիները, երկրաչափական, բուսական զարդամոտիվներով համադրված հեթանոսական և քրիստոնեական բնույթի պատկերաքանդակներով քարե խաչերը սերտորեն առնչվում են Իռլանդիայի արվեստին։
Ռոմանտիզմի ժամանակաշրջանում (երբ շոտլանդական ճարապետության մեջ լայն տարածում էր գտել կեղծ գոթիկան) ծաղկում է ապրել ազգային կերպարվեստը (գեղանկարչության մեջ՝ է․ Գեդեսի, Հ․ Ռեբյոռնի դիմանկարները, Ա․ և Պ․ Նեսմիթների և Ջ․ Թոմսոնի բնանկարները, Դ․ Ուիլքիի ժանրային կոմպոզիցիաները)։
Կազակի բացատ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի աշխարհագրություն
Էդուարդ Ալֆրեդ Մարտել
Սարքավորումները քարանձավներում
Մարտելն առաջիններից մեկն էր, ով սկսեց հետազոտությունների համար օգտագործել հատուկ սարքավորումներ։ Դրանք պարաններ էին, աստիճաններ, ձողեր, ռետինե նավակներ, կատուներ, սառցահատիչներ, հանքափորների լապտերներ, կողմնացույց, բարոմետր, լուսանկարչական սարքեր և նույնիսկ հեռախոսներ։ Նա հրապարակում էր մեթոդական ձեռնարկներ, հատուկ առաջարկություններ քարանձավների տեղանկարահանման համար (1892), ջրի և օդի ջերմաչափման (1894), լուսանկարահանման (1905), օդերևութաբանական չափումների (1908), ֆլյուորեսցեինով ջրի հոսքի գունավորման փորձով (1913, 1922)։
Հիշատակություններ
Մարտելի անունով են կոչվել աշխարհի բազմաթիվ քարանձավներ, օրինակ՝ Gouffre Martel–ը՝ Ֆրանսիայում, Ղրիմում՝ Մարտելի քարանձավը, Կովկասում նույնպես կա Մարտելի քարանձավ, ինչպես նաև հսկայական թվով սրահներ քարանձավներում, որոնցից է նաև Մարտելի Պատկերասրահը՝ Մամոնտի քարանձավում, ԱՄՆ–ում։
Երվանդ Փամբուքյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրիահայեր Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Կուսակցական գործիչներ Կատեգորիա:Կուսակցական գործիչներ ըստ երկրի Կատեգորիա:Հալեպ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:Սուրբ Ղազար կղզու միաբանության շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Խմբագիրներ
Մուրի օրենք
Պատմություն
Մորի սկզբնական շարադրանքը, որ տրանզիստորների քանակը ամեն երկու տարի երկնապատկվել էր կարելի է գտնել իր հրատարակած «Ավելի բաղադրիչներ սեղմել ինտեգրալ սխեմաների վրա» հոդվածում, Electronics Ամսագիր 19 ապրիլի 1965՝
Ուրիշ բանաձևեր և նույնպիսի օրենքներ
RAM-ի հիշողության հզորություն։ Մի ուրիշ տարբերակ նշում է թե RAM-ի հիշողության հզորությունը ավելանում է մշակման ուժի նույն արագությամբ։
Խուլերի միջազգային օր
Պատմություն
19-րդ դարի սկզբին, Խուլերի փարիզյան դպրոցի շրջանավարտները սկսել են տոնել Շառլ-Միշել դե Լ'Էպեի ծննդյան օրը։ Նրա պատվին կազմակերպվող խնջույքներն ու տոնակատարությունները ավանդույթ դարձան։
Լե Զուան
Կենսագրություն
Ամուսնացել է երկու անգամ և ունեցել է 7 երեխաներ (Լե Հանը, Լե Թհի Կին, Լե Տուետ Հոնգը, Լե Թհի Մուոյը՝ 1-ին ամուսնությունից, Լե Վու Անը, Լե Կյեն Թհանը և Լե Կյեն Չունգը՝ 2-րդից)։
Հղումներ
Կատեգորիա:Կոմունիստ ղեկավարներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Ագրոքիմիա
Պարարտացման դաշտային ու վեգետացիոն փորձերի նկարագրությունը մտնում է ագրոքիմիական հետազոտությունների մեթոդիկայի մեջ։
Գիտություն
Ագրոքիմիան բույսերի սննդառությունն ուսումնասիրելով պարարտանյութերի օգնությամբ աշխատում է բարելավել ու ղեկավարել այդ գործընթացը, ուստի, բնական է, որ այն սերտ կապ ունի բույսերի ֆիզիոլոգիայի հետ։
Զարգացման հիմնական պատմություն
Ագրոքիմիայի պատմությունն ըստ էության բույսերի սննդառության և պարարտացման ուսմունքի, հողի բերրիության ու գյուղատնտեսական բույսերի բերքատվության բարձացման պատմությունն է։ Բույսերի սննդառության հարցերով, կապված հողի բերրիության և պարատանյութերի կիրառման հետ, ուսումնասիրվել են և՛ փիլիսոփաների, և՛ երկրագործների կողմից, մ. թ. ա. 1-ին դարում։
Ռուսաստանի Դաշնությունում
Ակադեմիկոս Դ. Ն. Պրյանիշնիկովը (1865-1946) իր ամբողջ գիտական կյանքը նվիրել է ագրոքիմիայի զարգացմանը։ Նա շարունակել և զարգացրել է Էնգելգարդտի սկսած գործը՝ ֆոսֆիդների, իբրև անմիջական պարարտանյութի և սուպերֆոսֆատի արտադրության հումքի օգտագործման վերաբերյալ։
Արտադրություն
Ռուսաստանը վերահսկում է պարարտանյութի համաշխարահային պաշարի 8,4 %-ը, զիջելով միայկն մինի ին, ով շուկայում վերհսկում է ԱՄՆ (13,1 %) և Չինաստանը (20,6 %) ։
Նորվեգիայի թագավորական գվարդիա
Ծառայություն
Առանձին գումարտակը պահպանում է ոչ միայն Օսլոյի թագավորական պալատը, այլ նաև թագավորական մնացած կեցավայրերը։ Պահակախմբի փոփոխման արարողությունը պալատի առաջ տեղի է ունենցում ժամը 13:30- 14:00։ Բաց կապույտ համազգեստը գրեթե չի փոփոխվել՝ գումարտակի սկզբնավորումից ի վեր։ Համազգեստի կարևոր տարրերից մեկը փետրավոր գլխարկն է, որը վերցվել է իտալական թագավորական "Bersaglieri" գվարդիայից։ Իտալական համազգեստը հավանել էր շվեդական արքայադուստր Լուիզեյին, ով ներկայիս թագավոր Հարալդ V-ի նախատատն է։ Բացի պահակախմբային ծառայությունից, գվարդիականները մասնակցում են մայրաքաղաքում ընթացող համապետական այլ միջոցառումների ևս։
Լուկա Սիկուլա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Էլինա Դանիելյան
Կենսագրություն
2003 թվականին Էլինան ստանում է միջազգային վարպետի, իսկ 2010-ին՝ գրոսմայստերի կոչում։
Հղումներ
Կատեգորիա:1978 ծնունդներ Կատեգորիա:Հայ շախմատիստներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալակիրներ Կատեգորիա:Հայ գրոսմայստերներ Կատեգորիա:Շախմատի Հայաստանի չեմպիոնուհիներ
Ռոդնի Քինգ
Տեսախցիկով նկարահանում
Ավելի ուշ Կունը խոստովանել է, որ հրամայել է Քինգին հասցնել «ուժեղ հարվածներ»։ Համաձայն նրա ցուցմունքների՝ Պաուելը և Վինդը հասցրել են մի շարք հարվածներ և հեռացել։ Տեսագրության մեջ երևում է, թե ինչպես է Քինգը փորձում նորից կանգնել։ Կունը հրամայում է ոստիկաններին «հարվածել հոդերին, դաստակներին, ծնկներին և սրնքամսերին»։ Քինգը ստացել է ռետինե մահակի 56 և ոտքի՝ 6 հարվածներ։ Ոստիկանները նորից կիրառել են «ամբոխի» մեթոդը, Քինգին հագցրել ձեռնաշղթաներ, կապել պարանով՝ ֆիքսելով ձեռքերը և ոտքերը։ Դրանից հետո նրանք Քինգին դեմքով պառկեցրել են դեպի ճանապարհը, որտեղ պետք է ժամաներ շտապ օգնության ավտոմեքենան։
Քինգին ձերբակալությունից անմիջապես հետո տեղափոխել են Փասիֆիքա հիվանդանոց։ Այնտեղ պարզ է դարձել, որ ճաքել է նրա դիմոսկրը, կոտրվել աջ ծունկը, գրանցվել են կապտուկներ և վնասվածքներ։ Դատական հայց ներկայացնելով քաղաքային իշխանությունների դեմ՝ Քինգը հայտարարել է «գանգի 11 ճաքի, ուղեղի ցնցման, կոտրված ոսկորների և ատամների, վնասված երիկամի, ինչպես նաև ֆիզիկական և էմոցիոնալ վնասվածքների մասին»։
Հայտնի IMDb և Кинопоиск.ru ֆիլմերի կայքերում Ռոդնի Քինգը նշվում է որպես դերասան՝ մարմնավորելով իր դերը մի շարք ֆիլմերում։ 1991-1992 թվականների իրադարձությունները կիրառվել են այնպիսի ֆիլմերում, ինչպիսիք են «Երեկույթի ապօրինի ծնունդները», «Թուփաք․ Վերակենդանացում», «Անիծված սեզոն», «Մթնշաղ․ Լոս Անջելես», «Մալքոլմ Իքս», «Էքվիլիբրիում», «Ուղիղ Քոմփթոնից» և «Ամերիկյան արդարադատություն», «Ամերիկյան իքս պատմություն» հեռուստասերիալներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ քաղաքացիներ Կատեգորիա:Ոստիկանների գործողություններից տուժածներ
Միխեիլ Վաշակիձե
Կենսագրություն
Միխեիլ Վաշակիձեի հիմնական գիտական աշխատանքները նվիրված են աստղերի, միջաստղային միջավայրի ու գալակտիկաների ուսումնասիրմանը լուսաչափական և բևեռաչափական մեթոդներով ։ Նա մշակել է աստղերի տարածական խտության որոշման արդյունավետ մեթոդ, որը հայտնի է Վաշակիձե-Օորտի մեթոդ անվանումով (1937): 1940-1950-ական թվականներին Վաշակիձեն ուսումնասիրել է լույսի գալակտիկական կլանումը՝ մի քանի հարյուր գալակտիկաների գույնի ցուցանիշի անմիջական որոշման միջոցով, սահմանել է գույնի ցուցանիշի կախվածությունը գալակտիկայի տեսակից։ Կազմել է գալակտիկաների գույնի ցուցանիշների կատալոգները։  Արևային թագի բևեռացման հատկությունների ուսումնասիրություններ է կատարել ըստ այն նյութերի, որ ինքն ստացել էր արևի մի շարք լիակատար խավարումների ժամանակ։ 1953—1955 թվականներին փորձ է արել հայտնաբերելու գալակտիկաների լույսի բևեռացումը։ Լուսանկարչական դիտումների հիման վրա, Վիկտոր Դոմբրովսկուց անկախ, 1954 թվականին հայտնաբերել է Խեցգետնակերպ միգամածության ճառագայթման բևեռացումը։ Մշակել է նոր աստղերի թաղանթների ջերմության ու խտության գնահատման պարզ մեթոդ՝ դրանց սպեկտրներում արգելված գծերի ի հայտ գալու փուլում։
(8368) 1991 DM
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,36895 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0233 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7146 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1331,78 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,270315 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,34° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ռոբերտ ՄաքՆոտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ֆելտրե
Սուրբ նահատակներ Վիկտոր Դամասկին և Կորոնան հարգվում են որպես համայնքի հովանավորներ։ Տոնը նշվում է ամեն տարի մայիսի 14-ին։
Հայերը Բյուզանդիայում
Հիշատակումներ
Առաջին հայ հեղինակը, որն անդրադարձել է Բյուզանդիայի հայությանը՝ հայ բնակչության գաղթի կապակցությամբ, 7-րդ դարի պատմիչ Սեբեոսն է։ Նրա «Պատմութիւն Հայոց»-ը հիմնականում ընդգրկում է Հերակլիոս Ա կայսեր գահակալության շրջանը (610-641) և որոշ ձեռագիր ընդօրինակություններում անգամ վերնագրված է «Պատմութիւն ի Հերակլն»։
Առաջին հոսանքները դեպի Բյուզանդիա
Պատմական աղբյուրներում պահված հայկական գաղթի մասին հնագույն տեղեկությունը վերաբերում է 5-րդ դարի 60-ական թվականներին։ Ըստ այդ տեղեկությունների՝ Ավարայրի ճակատամարտից հետո, երբ դրությունը Հայաստանում անհուսալի է դառնում, երկու հայ իշխաններ՝ Արտավանն ու Գազրիկը, իրենց ընտանիքներով և հետևորդներով, 460-ական թվականներին փախչում և ապաստանում են Բյուզանդիայում։ Լևոն I կայսրը (457-474) նրանց թույլ է տալիս բնակություն հաստատել Մակեդոնիայի Նիկիա քաղաքում։ Հետագայում հայ Արշակունիների այս սերունդը տեղափոխվում է Ֆիլիպոպոլիս, իսկ այնտեղից՝ Ադրիանապոլիս։ Մակեդոնիայում հաստատված այս հայ Արշակունիներից է սերվել Բարսեղ I կայսրը, ով Հայկական կամ Մակեդոնական կոչված հարստության (դինաստիայի) հիմնադիրն է Բյուզանդիայում ։
Արևմտյան Հայաստանում 6-րդ դարում տեղի են ունենում մի շարք ապստամբություններ ընդդեմ Բյուզանդիայի։ 536 թվականին Փոքր Հայքի բնակչությունը հարձակվում է բյուզանդական պաշտոնեության վրամ սպանում պրոկոնսուլ Ակակիոսին և Փոքր Հայքն անկախ հայտարարում։ Բյուզանդացիների դեմ սպաստամբություններ են տեղի ունենում Արևմտյան Հայաստանի այլ վայրերում ևս։ Բյուզանդական արքունիքը արյան մեջ ճնշում է այս ապստամբությունը և աշխատում հիմնովին ջնջել հայերի ներքին անկախության վերջին մնացորդները։