Չարլզ_էդուարդ_Ստյուարտ
1745
1743 թվականին Չարլզի հայրը նրան ռեգենտ-արքայազնի կարգավիճակ շնորհեց՝ արտոնելով գործել իր անունից։ Տասնութ ամիս անց նա ֆրանսիական մի զորախմբի գլուխ անցած խռովություն բարձրացրեց՝ նպատակ ունենալով Անգլիայի և Շոտլանդիայի գահը վերադարձնել հորը։ Չարլզը միջոցներ հայթայթեց այդ նպատակի համար երկու նավեր սպառազինելու՝ «Էլիզաբեթ» և «Դյութել», որոնք նրան և իր զորախմբին հաջողությամբ հասցրին Էրիսկեյ նավահանգիստ՝ 1745 թվականի հուլիսի 23-ին։ Չկարողանալով ուժեղ փոթորկից վնասված ֆրանսիական նավատորմի աջակցությունը ստանալ, Չարլզը մեկնեց Շոտլանդիա՝ զորախումբ հավաքելու։ Այդ ժամանակ Շոտլանդիայում դեռևս մեծ թիվ էին կազմում յակոբինների համակիրները՝ թե՛ կաթոլիկ և թե՛ բողոքական։ Չարլզը հույս ուներ նրանց աջակցությամբ ապստամբություն բարձրացնել ամբողջ Բրիտանիայով մեկ։ Շուտով նա Գլենֆինանում բավականաչափ աշխարհազորայիններ հավաքեց, որը բավական էր դեպի Էդինբուրգ արշավելու համար։ Քաղաքը, որի քաղաքագլուխն էր Էդինբուրգի լորդ Արչիբալդ Ստյուարտը, շուտով անձնատուր եղավ։ Էդինբուրգում գտնվելու ընթացքում նկարիչ Ալան Ռամսեյը ստեղծեց Չարլզի դիմանկարը, որը պահպանվել է Ուեմիսի դքսի հավաքածուում՝ Գոսֆորդ Հաուզում։ 1745 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Փրեստոնպանսի ճակատամարտում Չարլզը ջախջախեց Շոտլանդիայի միակ կառավարական բանակը, որն առաջնորդում էր գեներալ Սըր Ջոն Քոուփը։ Այդ սարսափելի պարտությունը յակոբիններից անմահացել է «Ջոննի Քոուփ» երգում։ Մինչև նոյեմբեր Չարլզը մոտավորապես 6000 աշխարհազորայինների գլուխ անցած արդեն արշավում էր դեպի հարավ։ Գրավելով Կարլայլը, նրա բանակը հասավ մինչև Դերբիշայրի Սվորկսթոն կամուրջ։ Այստեղ, չնայած Չարլզի առարկություններին, նրա զինակիցներից շատերը, հաշվի առնելով անգլիացիների և ֆրանսիացիների աջակցության պակասը, ինչպես նաև տեղի տալով այն շշուկներին, որ կառավարական ուժերը վերակազմավորվել են, վերադարձան Շոտլանդիա։ Յակոբինները կրկին ուղղվեցին դեպի հյուսիս, մի հաղթանակ ևս տարան Ֆոլկիրկ Մյուրի ճակատամարտում, սակայն հետո հետապնդվեցին Ջորջ II-ի որդու՝Քամբերլենդի դուքս Ուիլյամ Օգոստոսի կողմից, որը հասավ նրանց 1746 թվականի ապրիլի 16-ին՝ Կալոդենի ճակատամարտում։ Անտեսելով իր գեներալներից մեկի՝ Լորդ Ջորջ Մյուրեյի խորհուրդը, Չարլզը որոշեց ճակատամարտ տալ բաց, ազատ դաշտում, որտեղ նրա աշխարհազորայինները ենթարկվեցին գերազանց զինված կառավարական զորքի գնդակոծությանը։ Չարլզը ղեկավարում էր իր բանակը զորաջոկատների հետևից, որտեղ նա չէր կարող տեսնել, թե ինչ է կատարվում։ Հույս ունենալով, որ Քամբերլենդի բանակը առաջինը կհարձակվի, նա իր բանակը տեղակայեց այնպես, որ այն կարող էր ենթարկվել բրիտանական թագավորական հրաձիգների կրակին։ Տեսնելով իր սխալը նա արագ հարձակման հրաման տվեց, սակայն նրա սուրհանդակը սպանվեց նախքան հրամանը տեղ հասցնելը։ Յակոբինների հարձակումը հանդիպեց մինչև ատամները զինված թագավորական հրացանակիրների և թնդանոթների հակահարձակմանը։ Քամբերլենդի զինվորները անխնա կոտորեցին յակոբիններին, որի համար նա շոտլանդացի լեռնցիների կողմից արժանացավ «մսագործ» մականվանը։ Լորդ Ջորջ Մյուրեյը հաջողեցրեց մի խումբ յակոբինների հասցնել Ռաթվեն՝ մտադիր լինելով շարունակել մարտը։ Չարլզը, այնուամենայնիվ, մտածելով, որ իրեն դավաճանել են, որոշում է հրաժարվել հետագա պայքարից։ Այդ ընթացքում Չարլզին և Լորդ Մյուրեյին օգնություն էր ցուցաբերում երիտասարդ ասպետ Ջեյմսը՝ Ասպետ Ջոնսթոնը, որը հետագայում գրի է առնում այդ իրադարձությունները իր «Ապստամբության հուշեր (1745-1746)» գրքում։ Չարլզի փախուստի մասին հետագայում բազմաթիվ ավանզրույցներ հորինվեցին, ինչպես նաև «The Skye Boat Song» ժողովրդական երգը։ Թաքնվելով շոտլանդական ճահճուտներում Չարլզը միշտ կառավարական զինվորների նշանառության տակ էր գտնվում։ Թեպետ շատ լեռնցիներ գիտեին նրա թաքստոցի տեղը և ժամանակ առ ժամանակ օգնում էին նրան, ոչ-ոք երբևէ չփորձեց մատնել նրան՝ հակառակ կառավարականների առաջարկած 30.000 ֆունտ ստերլինգ պարգևի ։ Չարլզն ուներ բազմաթիվ աջակիցներ, ներառյալ Դոնալդ Մաքլոուդը, կապիտան Ֆելիքս Օ'Նիլը և Ֆլորա ՄաքԴոնալդը, որն օգնեց Չարլզին փախչել Սքայ կղզի՝ նրան կնոջ հագուստներ հագցնելով և ներկայացնելով որպես իր աղախին Բեթի Բարկ ։ Այսպես նա խուսափեց գերի ընկնելուց և ֆրանսիական մի հածանավով սեպտեմբերին հասավ Ֆրանսիա։ Տանուլ տալով յակոբինյան պայքարը, Չարլզն իր մնացած ամբողջ կյանքն անցկացրեց Եվրոպայում, բացառությամբ Լոնդոն կատարած մի շտապ այցելությունից։