cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սամպատ Պալ Դևի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնդիկ կին ակտիվիստներ Կատեգորիա:Հնդիկ գրողներ Կատեգորիա:21-րդ դարի գրողներ Կատեգորիա:Հնդիկ ֆեմինիստներ
Քամբերլենդ շրջան (Մեն)
Կատեգորիա:Մենի շրջաններ
Kristall
Kristall (իսկական անուն-ազգանունը՝ հայերեն Քրիստինա Կոչեգարովա, ուկրաիներեն Крiстiна Кочегарова, ռուսերեն Кристина Кочегарова, ), ուկրաինացի երգչուհի և հեռուստահաղորդավարուհի։ 2011 թվականին Kristall-ը «World's Beauty Star» խորագիրը կրող երգի համաշխարհային մրցույթում գրան-պրի մրցանակ է նվաճել, նկարահանել է իր առաջին տեսահոկովակը, արժանացել «Ազգի հպարտություն» բարձր պարգևի, հաղթանակ տարել Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթի ազգային ընտրական փուլում  և իրավունք նվաճել իր երկիրը ներկայացնելու այդ մրցույթի եզրափակիչում։ Նա ներկայացրել է Ուկրաինան "Եվրոպա" (Європа) երգով Մանկական Եվրատեսիլ 2011 երգի մրցույթում, որը տեղի ունեցավ 2011 թվականի դեկտեմբերի 3-ին Կարեն Դեմիրճյանի անվան Մարզահամերգային Համալիրում (Հայաստան, Երևան) և 42 միավորով գրավել է 11-րդ տեղը   ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մանկական Եվրատեսիլի մասնակիցներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի երգչուհիներ
Ադաթլու (գյուղ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Արալըքի շրջանի համայնքներ
Շավարշ Նարդունի
Կենսագրություն
Ավարտել է Փարիզի բժշկական համալսարանը (1927 թվականին)։ 1928–1937 թվականներին «Երկունք» ամսագրի, 1934–1940 թվականներին (միաժամանակ) և 1945–1967 թվականներին «Հայ բոյժ» պարբերաթերթի հիմնադիր-խմբագիր։ Լույս են տեսել Նարդունու «Հէքիաթներու ալբոմ» (1927 թվականին Աթենքում), «Մեղեդինե՜ր, մեղեդինե՜ր» (1933 թվականին), «Երուսաղէ՜մ, Երուսաղէ՜մ» (1938 թվականին), «Բանե՜ր, բանե՜ր, ինչ բանե՜ր» (1941 թվականին), «Նարդեան շիթեր» (1945 թվականին երեքն էլ՝ Փարիզում), «Սպիտակ առաւօտ» (1963 թվականին), «Ահա ես ճանկերս լայն բացած» (1966 թվականին), «Գրական ցոլքեր» (1979 թվականին), «Աքսորի օրագիր» (2000 թվականին), «Խորհրդերգութիւն», «Անձրեւին ձորը» (երկուսն էլ՝ 2011 թվականին), «Առաջնորդ մայրերու...», «Նիզակամարտ Շաւարշանայ դաշտին վրայ» (երկուսն էլ՝ Փարիզում, առանց թվականի) բանաստեղծությունների, պատմվածքների, հեքիաթների ժողովածուները։
(4375) Կիյոմորի
(4375) Կիյոմորի (Kiyomori), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի փետրվարի 28-ին Ցունեո Նիջիմայի և Տակեշի Ուրատայի կողմից Օջիմայում ։
Պաուստովո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Վլադիմիրի մարզի Վյազնիկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Օրանի (գյուղ, Վլադիմիր-Վոլինի շրջան)
Օրանի (Орані), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Վլադիմիր-Վոլինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1545 թվականին։
Ղոշդերե
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Անդրեյ Կոտլյարևսկի
Կենսագրություն
1922-1923 թվականներին դասավանդել է Թիֆլիսի 2-րդ կոնսերվատորիայում, 1923-1938 թվականներին՝ Երևանի պետական կոնսերվատորիայում (վարել է ջութակի, ալտի, կամերային անսամբլի դասարանները, վերջին երկուսի հիմնադիրը, դոցենտ՝ 1934 թվականից)։ 1924-1925 թվականներին եղել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայի, 1933-1946 թվականներին՝ Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնի նվագախմբերի ալտերի խմբի կոնցերտմայստեր, 1924-1931 թվականներին՝ կոնսերվատորիայի քառյակի ալտահար։
Արմեն Տեր-Մեսրոպյան
Կենսագրություն
1996 թվականին դարձել է «BURDA» հրատարակչատան առաջին լուսանկարիչներից մեկը և տպագրվել «Լիզա» ամսագրում։ Տեր-Մեսրոպյանի լուսանկարներից տպագրվել են «Добрые советы», «Woman», «Отдохни!», «Настя», «Автомир», «Вот так!», «COOL» և այլ ամսագրերում։ 2001 թվականին ռուսական GEO-ի նախկին գլխավոր խմբագիր Ալեքսանդր Վելիչկինի հետ միասին Ռուսաստանի Դաշնության Նախագահի լիազոր ներկայացուցիչների համար ստեղծում են ամսագիր «Регион Центр» Կենտրոնական դաշնային շրջանում։ 2005 թվականին նշանակվել է «Регион Центр» ամսագրի գլխավոր խմբագրի առաջին տեղակալի պաշտոնում։ 2009 թվականին Մոսկվայի մարզի նահանգապետ Բորիս Գրոմովի հրավերով աշխատել է Մոսկվայի տարածաշրջանային մամուլում՝ «Ежедневные Новости ПОДМОСКОВЬЕ» թերթում որպես լուսաբանման բաժնի պետ։ 2011 թվականին Տեր-Մեսրոպյանին հրավիրել են որպես լուսանկարիչ աշխատելու Մոսկվայի մարզի Լենինսկի շրջանում։ 2014 թվականից կրկին զբաղվել է ազատ ֆոտոլրագրությամբ։
Անտենային ցանցեր
Դասակարգումը
Եթե Ճառագայթիչների հոսանքների փուլերը փոխվում են դրանց տեղադրման գծի երկայնքով ըստ գծային օևենքի, ապա այդպիսի ցանցերը կոչվում են գծային՝ փուլային բաշխվածությամբ։ Այդպիսի ցանցերի մասնակի դեպք են՝ սինֆազ (համափուլ) ցանցերը, որոնցում բոլոր տարրերի մակերեսով անցնող հոսանքների փուլերը հավասար են։
Ճառագայթիչների տեղադրումը
Մեծ անտենայի ցանցերում կիրառվում են ճառագայթիչների հաջորդաբար-զուգահեռ սնուցման համակցումներ, հատկապես, երբ անտենային ցանցերը բաժանվում են փոքր չափսերի ենթացանցերի։ Հաջորդաբար սնուցման դեպքում, ցանցի տարրերը գրգռվում են հաջորդաբար, իսկ զուգահեռի դեպքում՝ անկախ են։ Զուգահեռ սնուցման մասնակի դեպք է ցանցի սնուցման "եղևնի" տիպի սխեման։ Տարածական գրգռման դեպքում ցանցի տարրերը գրգռվում են առաջնային ճառագայթիչի ընկնող ալիքից։ Անտենային ցանցի սնուցման տրակտում (ֆիդերում) հնարավոր է ազդանշանի տարածական-ժամանակային մշակում։ Ցանցում փուլային բաշխվածության փոփոխությունը սնուցման տրակտում փուլաշրջիչների համակարգի օգնությամբ թույլ է տալիս կառավարել ՈւԴ-ի մաքսիմումը։ Այդպիսի ցանցերը կոչվում են փուլավորված անտենային ցանցեր (ՓԱՑ)։ Եթե փուլավորված անտենային ցանցի յուրաքանչյուր ճառագայթիչին կամ ճառագայթիչների խմբին միացվում է հզորության ուժեղարար, գեներատոր կամ հաճախականության փոխակերպիչ, այդպիսի ցանցերը կոչվում են ակտիվ փուլավորված անտենային ցանցեր (ԱՓԱՑ)։
Ռեյմոնդ Լինդեման
Կենսագրություն
Ծնվել է 1915 թվականի հուլիսի 24-ին։ 1932 թվականին ավարտել է Ռեդվուդ Ֆոլսի դպրոցը։ Սովորել է Մինեսոտայի համալսարանում։ Ավարտական աշխատանքը նվիրված էր Cedar Bog-ի «Մայրու ճահճուտ» էկոհամակարգի ուսումնասիրությանը։ 1938 թվականին դարձել է Ամերիկայի Լիմնոլոգիական ընկերության անդամ։ 1938 թվականի ամռանն ամուսնացել է Էլեոնոր Հոլի հետ։ Նա եղել է դիատոմիական ջրիմուռների մասնագետ։ 1939 թվականի ամռանն անցել է փորձաշրջան Ֆրայդի Հարբորի ծովային կենսաբանական կենտրոնում։ 1940 թվականի դեկտեմբերին գիտության զարգացման աջակցության ամերիկյան ասոցիացիայի նիստում հանդես է եկել «Սննդի շղթայի դինամիկան ծերացող լճում» զեկույցով։ 1941 թվականի փետրվարին ստացել է «PhD» գիտական աստիճան։ 1941 թվականի ապրիլին ստացել է Սթերլինգի կրթաթոշակ Եյլի համալսարանում աշխատելու համար։
Աստերիքսն ու Օբելիքսը։ Առաքելությունը՝ Կլեոպատրա
Սյուժե
Մեծն Կլեոպատրան հռոմեական կայսր Հուլիոս Կեսարի հետ գրազ է եկել, որ նրա հպատակները երեք ամսում կարող են ստեղծել հսկայական ոսկե ապարանք։ Այդ վտանգավոր պատվին են արժանացնում ճարտարապետ Նումերոբիսին, որն եթե ժամանակի մեջ չտեղավորվի, ապա կդառնա կոկորդիլոսների կերակուրը։ Նումերնաբիսը օգնության է կանչում իր հին ընկերոջը՝ դրուիդ Պանորամիքսին, որպեսզի վերջինս իր մոգական ըմպելիքի միջոցով կարողանա օգնել նրան։ Աստերիքսն ու Օբելիքսը դրուիդին ուղեկցում են Եգիպտոս։
Ադամն ու Եվան (փորագրություն, Դյուրեր)
«Ադամն ու Եվան», գերմանացի նկարիչ Ալբրեխտ Դյուրերի պղնձե փորագրանկարը (25,2x19,4 սմ) ։
Նոթրը վուա
Պատմություն
Պարբերականը լուսաբանել է միության գործունեությունը, Ֆրանսիայի և Սփյուռքի այլ համայնքների (մասնավորապես՝ երիտասարդական կազմակերպությունների) առօրյան, անդրադարձել է Հայաստանում և աշխարհում տեղի ունեցող կարևոր իրադարձություններին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական պարբերականներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պարբերականներ
Վարզահան վանք
Վարզահան վանք, հայկական վանքային համալիր պատմական Բարձր Հայք նահանգում։ Գտնվում է Բաբերդ քաղաքի մոտ։ Վարզահանը խոշոր հայաբնակ գյուղ էր, որի բնակչության մեծ մասը սպանվել է թուրքերի կողմից 18-րդ դարում։
Համաշխարհային պանդեմիայի ազդեցությունն էկոհամակարգի կարգավիճակի բարելավման կամ վատթարացման վրա
Ջրի որակը
Վենետիկում ջրանցքների ջուրը մաքրվեց և ավելի ազդեցիկ ջրի հոսք դիտարկվեց։  Ջրի պարզության ակնհայտ բարելավումը պայմանավորված էր նավագնացության արդյունքում առաջացած խցանման նստվածքի կարգավորմամբ, ինչպես նաև նշվում է օդի աղտոտվածության նվազումը ջրուղիների երկայնքով ։
Ադալեր (Դերսիմի գավառ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Համաշխարհային պանդեմիայի ազդեցությունն էկոհամակարգի կարգավիճակի բարելավման կամ վատթարացման վրա
Եղանակի կանխատեսումները
Միջին Հեռավորության վրա Եղանակային Կանխատեսումների Եվրոպական Կենտրոնը (ECMWF) հայտարարեց, որ համաճարակի պատճառով օդանավերի թռիչքների համաշխարհային կրճատումը կարող է ազդել եղանակի կանխատեսումների ճշգրտության վրա, վկայակոչելով առևտրային ավիաընկերությունների “Aircraft Meterological Data Relay”-ի (AMDAR) օգտագործումը ՝ որպես անբաժանելի ներդրում եղանակի կանխատեսման ճշգրտության ոլորտում։ ECMWF- ը կանխատեսում էր, որ AMDAR- ի ծածկույթը կնվազի 65% -ով կամ ավելի `առևտրային թռիչքների անկման պատճառով
Կանխատեսվող հակադարձ ազդեցություն
Էներգիայի միջազգային գործակալության գործադիր տնօրեն Ֆաթիհ Բիրոլը (Fatih Birol) նշում է, որ «մոտակա երեք տարիները կորոշեն առաջիկա 30 տարիների ընթացքը և դրանից հետոն», և որ «եթե մենք գործողություններ չձեռնարկենք, մենք անկասկած կտեսնենք արտանետումների հետընթաց։ Եթե արտանետումներն վերադառնան, շատ դժվար է տեսնել, թե ինչպես դրանք հետագայում կիջեցվեն։ Այդ իսկ պատճառով մենք կոչ ենք անում կառավարություններին ունենալ կայուն վերականգնման փաթեթներ»
Բյուրեղավան
Պատմություն
Հիմնադրվել է 1945 թվականին, որպես Արզնիի ապակու տարաների գործարանի բանավան և կոչվել է Արզնի բանավան։ 1974 թվականին ստացել է քաղաքատիպ ավանի կարգավիճակ և անվանակոչվել Բյուրեղավան։ 1994 թվականին Բյուրեղավանին տրվել է քաղաքի կարգավիճակ ։
Խորհրդային տարիներին Բյուրեղավանը հանդիսացել է արդյունաբերական խոշոր կենտրոն։ Քաղաքը գտնվում է առողջարանային գոտում՝ «Արզնի» հայտնի առողջարանի անմիջական հարևանությամբ։
Կլիմա
Կլիման մեղմ է, ամառը՝ զով, ձմեռը՝ ոչ ցրտաշունչ։
Հանքային ջրեր
Բյուրեղավանի «Արզնի» հանքային ջրերի աղբյուրները ունեն 15 լ/վրկ ելք ։
Բնակչություն
Բյուրեղավանի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Ոսկե գեղմ
Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանություն Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանության առարկաներ
Վեկրուտի տուն
Պատմություն
Կյանքի վերջում Բորհարդը սնանկացավ և կորցրեց ունեցվածքը։ Բայց նրա տունն այնքան թանկ էր, որ երկար ժամանակ դրա համար գնորդ չկար, և որոշ ժամանակ տարածքն օգտագործվել է որպես պահեստ։ 1724 թվականին մի մեծահարուստ վաճառական` Մաթիաս Պյուլսեն (Pülse, Pselse, գրականության մեջ օգտագործվում են «Պյուլսե, Պիլսե» տարբերակները), որը զբաղվել է ծովային առևտրով, Վիտուս Բերինգի աները, իր ընտանիքի հետ ապրել է այդ տանը, հետազոտողների ենթադրություններով, նրանք կարճատև պաշտոնաթողության ընթացքում բնակվել են այդտեղ ։
Ռուսանովցի
2001 թվականի տվյալներով Ռուսանովցի գյուղում բնակվում էր 309 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1377 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 224,4 մարդ/կմ²։
Հայոց երգչախմբային ընկերություն
Հայոց երգչախմբային ընկերություն, հայկական կազմակերպություն, որը գործել է Թիֆլիսում 1917-1921 թվականներին։
Բաքվի մանկական թատրոն
Բաքվի մանկական թատրոն (Bakı Uşaq Teatrı), մանկական թատրոն Բաքվում ։
Մանասինշեն
Անվան ստուգաբանություն
Այստեղ ծնվել է Մելիք Աբով II-ի որդի Մանաս-բեկը, որի անունով երբեմն կոչվել է գյուղը։
Սերգեյ Կոպտև
Կենսագրություն
Սերգեյ Կոպտևը մահացել է 1992 թվականի ապրիլի 12-ին Երևանում։
Մեծ Սոյգա
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Մեզեն գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Մեզեն։
Ցանկապատային իգուանա
Շատ նման է ցանկապատային իգուանաների ցեղին պատկանող մյուս մողեսներին։ Համարվում է ձվակենդանածին կենդանատեսակ։ Ցանկապատային իգուանա անվանումը ստացել է այն պատճառով, որ բնակվում է քարե կամ փշաթփային ցանկապատներում։
Սախնի (գյուղ, Լետիչևի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Սախնի գյուղում բնակվում էր 275 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1015 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 270,94 մարդ/կմ²։
Ֆալեմիչի
Ֆալեմիչի (Фалемичі, Falemicze), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Վլադիմիր-Վոլինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1156 թվականին։
Զամոշե (գյուղ, Վելիժսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի բնակավայրեր
Մեծ Սուբաչ
Մեծ Սուբաչ  (Большая Суббач), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում, Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Իրվա գետի աջ ափին՝ 45 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 61 կմ է։
Առանց կանգառի
«Առանց կանգառի» (Non-Stop), անգլիացի գրող Բրայան Օլդիսի գիտա-ֆանտաստիկ վեպը։ Հեղինակի վաղ ժամանակվա վեպերից մեկը։ Սկզբնապես հարատարակվել է Faber & Faber հրատարակչության կողմից, այնուհետև բազմիցս վերահրատարակվել է Մեծ Բրիտանիայում և ԱՄՆ-ում։ Ամերիկյան հրատարակչությունների մեծամասնությունը ստեղծագործությունը հրատարակում են «Աստղային նավ» անվանումով ։ Վեպը հիմնված է սերունդների նավի գաղափարի վրա։
Մեշելի Բալախոր
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ռենատ Յանբաև
Ակումբային
* — 2017/18 մրցաշրջանի վերջի տվյալներով
Հավաքականում
Ընդհանուր՝ 12 խաղ/ 0 գոլ, 4 հաղթանակ, 5 ոչ-ոքի, 3 պարտություն
Կառլթոն Ուոթկինս
'''Կառլթոն Է. Ուոթկինս''' (Carleton E. Watkins,), 19-րդ դարի ամերիկացի լուսանկարիչ։ Հիմնականում զբաղվել է պեյզաժային լուսանկարչությամբ։ Յոսեմիթի հովիտը նրա ամենասիրելի թեման է եղել։ Ուոթկինսի այդ շարքի լուսանկարները զգալիորեն ազդել են Յոսեմիթի հովիտը որպես Յոսեմիթե ազգային պարկ պահպանելու ԱՄՆ Կոնգրեսի որոշման վրա։
Ճանաչում
Ուոթկինսը առաջինն է լուսանկարել Օնեոնտայի ջրվեժն ու կիրճը՝ Օրեգոնա նահանգի Կոլումբիա գետի հովտում տեղակայված գեղատեսիլ բնական հուշարձանները։ Լուսանկարիչը նրանց անվանել է Օնեոնտա՝ ի պատիվ իր հայրենի քաղաքի ։
Անձնական կյանք
Ուոթկինսը Ֆրենսիս Սնիդի հետ ծանոթացել է Նևադա նահանգի Վիրջինիա քաղաքում լուսանկարելիս ։ 1878 թվականին նրանց միջև սկսվել է ռոմանտիկ հարաբերություններ։ Մեկ տարի անց՝ Ուոթկինսի հիսնամյակի օրը, նրանք ամուսնացել են։ Ամուսիններն ունեցել են երկու երեխա՝ 1881 թվականին ծնվել է դուստրը՝ Ջուլիան և 1883 թվականին որդին՝ Քոլինզը ։
Հուզական ինտելեկտ (գիրք)
«Հուզական ինտելեկտ» գիրքը մեկուկես տարի եղել է «Նյու Յորք Թայմս» ամսագրի բեսթսելլերների ցանկում, բեսթսելլեր է բազմաթիվ երկրներում, թարգմանվել է 40 լեզուներով և տպագրվում է ամբողջ աշխարհում ։
Տիրսհայմ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
ԱՄՆ միներալների, ապարների, քարերի և թանկարժեք քարերի ցուցակ
Նշումներ
2. Colorado is the only state whose geological symbols reflect the national flag's colors: red (rhodochrosite), white (yule marble), and blue (aquamarine).
Beautiful Liar
Beautiful Liar («Հիասքանչ սուտասան»), ամերիկացի երգչուհի Բիոնսեի և կոլումբիացի երգչուհի Շակիրայի սինգլը։ Երգը ձայնագրել են Բիոնսեն, Ամանդա Գոուսթը, Իան Դենչին և Stargate-ի անդամներ՝ Էրիկսենը և Թոր Էրիկ Գերմանսենը։
Երգը դարձել է B’Day Deluxe Edition-ի հետ առաջին սինգլը, Բիոնսեի դե լյուքս ալբոմում։ Երգը դարձավ 2007 թվականի հիթերից մեկը Billboard Hot 100 հիթ-շքերթում։ Նաև «Beautiful Liar»-ը 2007 թվականին ստացավ մրցանակ MTV Video Music Awards-ի կողմից որպես լավագույն դուետ մրցանակ։
Ստեղծագորժությունը
Բիոնսեն բացատրել է, որ «Beautiful Liar»-ը երգ է կանացի ուժի մասին և այն համապատասխանում է ամբողջ ալբոմի թեմային։Երգի հերոսուհիները հրապուրված են միևնույն տղամարդով, բայց կռվելու փոխարեն նրանք երկուսն էլ համաձայնում են, որ նա դրան արժանի չէ."… Այդ երգը տղայի մասին է, ով խաղում է մեր երկուսի հետ էլ և նրա պատճառով վիճելու փոխարեն մենք ասում ենք. «Մոռացիր նրան։ Արի միասնակամ լինենք։ Նա գեղեցիկ խաբեբա է։»
Wake Up (ալբոմ)
Սինգլներ
Առաջին և դեբյուտային սինգլը՝ «No More Dream» թողարկվել է 2014 թվականի հունիսի 4-ին։ Այն Oricon չարթերում զբաղեցրել է ութերորդ հորիզոնականը։ Առաջին շաբաթում վաճառքը կազմել է 34 հազար օրինակ ։
Ժողովածու (749)
Ժողովածու (749), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 749 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է Վարդան Կիլիկեցի գրիչի (աշակերտ Եսայի Նշեցու) կողմից, ենթադրաբար Գլաձորում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 12X8 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 214 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգիր։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 122բ ։
Շուրիշկանի Ավետարան
«Շուրիշկանի Ավետարան», մագաղաթե մատյան։
Մատրիցի ռանգ
Մատրիցի ռանգ, գծային օպերատորի տեսքի մեծություն, որին համապատասխանում է մատրիցը։
Մոլեկուլային շարժիչ
Կատեգորիա:Կենսաֆիզիկա Կատեգորիա:Նանոտեխնոլոգիա Կատեգորիա:Մեքենաներ Կատեգորիա:Բջջի անատոմիա
Սուսլովցի
Սուսլովցի (Суслівці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանում։
Մայրենի (հանդես)
«Մայրենի», ՀՀ լուսավորության նախարարության ուսումնամեթոդական երկամսյա հանդես։
G.o.d
Սա այն հազվադեպ կորեական փոփ խմբերից է, որոնց ալբոմները վաճառվել են միլիոնավոր օրինակներով ։ Խմբի գործունեության դադարեցումից հետո անդամներն իրենց ամբողջությամբ նվիրվեցին դերասանությանը և սոլո կարիերային։
2014 թվականի մայիսի սկզբին խումբը հանկարծակի հայտարարեց, որ ի պատիվ իրենց 15-ամյակի՝ վերադառնում են բեմ։ Արդեն մայիսի 8-ին թողարկվեց նրանց առաջին սինգլը, իսկ հետո ալբոմը և հուլիսի 12-13-ին՝ ի պատիվ իրենց 15-ամյակի համերգներ տվեցին Սեուլում ։
Իդա Բարբեր
Կենսագրություն
1879 թվականի աշնանը ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Վիեննա, որտեղ շարունակել է լրագրողական գործունեությունը։ 1880 թվականից որպես նորաձևության լրագրող համագործակցել է տարբեր ամսագրերի հետ, այդ թվում Pester Lloyd ամսագրի հետ, եղել է Illustrierte Zeitung հրատարակչության թղթակիցը Համբուրգում և Ավստրիայում, մի քանի տարի խմբագրել է Wiener Bazar ամսագրի համար։
Սուրբ Մարինե եկեղեցի (Մուշ)
Մուշի Սուրբ Մարինե եկեղեցի, Հայ առաքելական եկեղեցի, գտնվում է Մուշ քաղաքում, որը ութ եկեղեցիներից մեկն է։ Եղել է Մուշ քաղաքի Մայր եկեղեցին, գործել է մինչև 1915 թվականը.: Համարվում էր ողջ Տարոնի ամենագեղեցիկ եկեղեցին, որին երբեմն անվանում էին Կաթողիկե։ Ոչնչացվել է Մեծ Եղեռնի ժամանակ։
Տպագրական մամուլ
Մամուլները կարճ ժամանակում փոխարինվել են կատարելագործված և արագագործ տպագրական մեքենաներով։ Սակայն նրա անունով են կոչվում տպագիր լրատվամիջոցները՝ լրագիր, ամսագիր, հանդես և այլն, ինչպես նաև հրատարակչական և պոլիգրաֆիական արտադրանքի միավորը՝ մամուլը։
Եվրոպայում մամուլը հայտնագործել և առաջինն օգտագործել է Յոհան Գուտենբերգը՝ խաղողի մզման և թուղթ պատրաստող մեքենաների նմանությամբ։
Մուսա լեռան 40 օրը (ներկայացում)
Սյուժեն
1915 թ. հուլիսի 13-ին Կիլիկիայի Սուեդիայի շրջանի հայկական գյուղերում տների պատերին հայտարարություն էր փակցված, որով կարգադրվում էր պատրաստ լինել 8 օրից ուղևորվելու Միջագետք՝ Դեր-Զորի անապատ, ուր իբրև թե պետք է վերաբնակեցվեր ոչ մուսուլմանական ազգաբնակչությունը։ Ի պատասխան թուրքական կառավարության հրամանի՝ Մուսա լեռան և հարակից 5 գյուղերի յուրաքանչյուր բնակիչ որոշում է Մուսա լեռան գագաթին կազմակերպել պաշտպանություն։ Տղամարդիկ ու կանայք, ծերունիներն ու երեխաները, թողնելով իրենց տները, բարձրանում են լեռը՝ վերցնելով միայն հրացան, վառոդ, փամփուշտ, կերակուր և ջուր։ Հարձակվող թշնամու կանոնավոր զորքը պարտություն է կրում, և դրանից գազազած թուրքական հրամանատարությունը զենքի է կոչում մերձակա գյուղերի ողջ մուսուլմանական բնակչությանը։ Ցամաքի կողմից կտրելով մուսալեռցիներին արտաքին աշխարհից՝ որոշում են սովամահ անել նրանց, մյուս կողմից զառիթափն էր ու ծովը։ Հայերը սկսում են փրկություն փնտրել ծովի կողմից։ Դիմադրության 53-րդ օրը՝ 1915 թ. սեպտեմբերի 12-ին, կիրակի առավոտյան երևում է ֆրանսիական «Գիշեն» ռազմանավը։ Լողալով նավին են մոտենում մի քանի մուսալեռցիներ։ Նավապետը Էսկադրայի հրամանատարին հաղորդում է հայերի օգնության խնդրանքը։ Շուտով ափին է մոտենում «Ժաննա դԱրկ» ռազմանավը՝ ուրիշ պահականավերի ուղեկցությամբ։ Մուսա լեռան ապստամբներն իրենց ընտանիքներով՝ ընդամենը 4058 մարդ, նավ են բարձրանում ու փրկվում։
Կամչատկական արևքուրիկ
Բնապահպանություն և կիրառություն
Կամչատկական Արևքուրիկն աճում է անտառներում, ծովափին մոտ գտնվող տունդրայում, մարգագետնային հարթավայրերում, գետերի և տաք աղբյուրների մոտ։ Դեկորատիվ ծառ է, մարդիկ տնկում են ալպյան և լեռնային այգիներում։ Հյուսիսի բնիկ բնակիչները փոքր կտորները օգտագործում են սննդի համար, իսկ տերևները և խոտը թեյ են եփում ։
Լասլո Կովաչ
Կենսագրություն
Լասլո Կովաչը ծնվել է Հունգարիայի Սեցե գյուղում Ջուլիանա և Իմրե Կովաչների ընտանիքում ։ 1952-1956 թվականներին սովորել է Բուդապեշտի դրամատիկ արվեստի և կինեմատոգրաֆիայի ինստիտուտում ։ Ընկերոջ՝ Վիլմոշ Ժիգմոնտի հետ միասին դպրոցից վերցրած Arriflex խցիկով 35 մմ սև ու սպիտակ ժապավենով գաղտնի նկարահանել են 1956 թվականի Հունգարական հեղափոխության զարգացումները ։ Նույն տարվա նոյեմբերին մաքսանենգ ճանապարհով ֆիլմը մշակելու համար տեղափոխել են Ավստրիա, 1957 թվականին ժամանել են ԱՄՆ՝ վաճառելու տեսանյութը  ։ 1961 թվականին ֆիլմը հեռարձակվել է  CBS ցանցով, որը Ուոլտեր Կրոնկիթը ներկայացրել է որպես վավերագրական ֆիլմ։
Կովաչը որոշում է հաստատվել ԱՄՆ-ում և 1963 թվականին դառնում է հպատակագրված (naturalized) քաղաքացի։ Կատարել է տարբեր աշխատանքներ, այդ թվում պատրաստել է թխկենու հյութ, ապահովագրական ընկերությունում տպել միկորֆիլմերի փաստաթղթեր նախքան Վիլմոշ Ժիգմոնտի հետ զրոյական և ցածր բյուջեով ֆիլմեր նկարելը, այդ թվում՝ «Աներևակայելի տարօրինակ արարծներ, որոնք դադարելով ապրել, դառնում են խառը զոմբիներ» ֆիլմը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունգարացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոօպերատորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոգործիչներ
Ուկրաինսկոե (գյուղ, Սերեդինա-Բուդայի շրջան)
Ուկրաինսկոե (Українське), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սերեդինա-Բուդայի շրջանում։
Հարած սեր
Crème Chantilly Whipped cream Crema chantillí Crème chantilly Crema chantilly クリーム (食品) Crème Chantilly Creme chantili Krem şanti
Ճարտարապետություն, շինարարություն
Պատմություն
Կատեգորիա:Հայկական պարբերականներ
11.22.63
Նախադրյալ
Մեյն նահանգի Լիսաբոն քաղաքից վերջերս ամուսնալուծված անգլերենի ուսուցիչ Ջեյք Էփփինգին (Ջեյմս Ֆրանկո) իր վաղեմի ընկեր Ալ-Թեմփլտոնը (Քրիս Քուփեր) հնարավորություն է ընձեռել ժամանակով ճանապարհորդել 1960-ին։ Նրան համոզում են, որ փորձի կանխել Միացյալ Նահանգների Նախագահ Ջոն Քենեդիի սպանությունը 1963 թվականին Նոյեմբերի 22-ին; այնուամենայնիվ, նա կապվում է անցյալում իր ապրած կյանքին, ինչը կարող է լինել առաքելության հետաձգումը։ Նա պետք է միջոց գտնի ՝ գաղտնի տեղեկություններ հավաքելու մարդկանց և իրադարձություններին, որոնք հանգեցրել են սպանությանը, միևնույն ժամանակ ստեղծել և պահպանել նոր կյանք ՝ կասկածներից խուսափելու համար։
Զարգացում
2013 թվականի ապրիլի 26-ին հաղորդվեց, որ Warner Bros. Television- ը և J. J. Abrams- ի «Bad Robot Productions» - ը բանակցություններ են վարում վեպը որպես սերիալ կամ մինի-սերիալ հարմարեցնելու իրավունքի համար ։ 2014 թվականի սեպտեմբերի 22-ին հայտարարվեց, որ վեպի հիման վրա նկարահանված հեռուստասերիալը վերցրել է Հուլուն ։ Քերոլ Սփիերը կլիներ արտադրության դիզայներ ։Սերիալի առաջին թրեյլերը թողարկվեց 2015 թվականի նոյեմբերի 19-ին ։
Էսպես չի մնա (բալլադ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բալլադներ
Ձագախոտ խոշորասպի
Էկոլոգիա
Աճում է միջին և բարձր լեռնային գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 1250-2000 մ բարձրությունների վրա, չոր լանջերին, ժայռոտ տեղերում և ժայռաճեղքերին։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիսին ։
Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է, որը հայտնի է միայն Հայաստանում։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Տեսակին, կապված տնտեսական գործունեության հետ, սպառնում է անհետացում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ, CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ ։
Դանիել Ալվարադո
Կենսագրություն
Ալվարադոն բազմազավակ հայր էր (ուներ 7 երեխա՝ 3 ամուսնությունից)։ Առաջին ամուսնությունից նա ունեցել է 2 որդի՝ Դանիելն ու Լուիսը։
Ժողովածու (1813)
Ժողովածու (1813), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1813 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 18-րդ դարում Մինաս Բարաքիասեան գրիչի կողմից, ենթադրաբար Ադրիանապոլիսում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 18,2X12 սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 296 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 3 էջ, գրված է՝ մագաղաթի վրա՝ ուղղագիծ երկաթագրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կանաչ մետաքս։ Հիշատակարաններ՝ կնիք գրչի՝ 289բ (հմմտ. ձեռ № № 1807, 1811) :
Կառլոս Դելֆինո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1982 ծնունդներ Կատեգորիա:Արգենտինացի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալացի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Դետրոյթ Փիստոնսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Տորոնտո Ռեպտորսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Միլուոքի Բաքսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Հյուստոն Ռոքեթսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:2004 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ Կատեգորիա:2008 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Աբրուկա
Աբրուկա (Abruka), կղզի Բալթիկ ծովի Ռիգայի ծոցում, Արևմտաէստոնական կղզեխմբի կազմում։ Գտնվում է Սաարեմաա կղզուց 4 կմ հարավ։ Կղզու վրա է գնտվում նույնանուն գյուղ ։
Թռլոնն ու մուկը (բալլադ)
Սյուժե
Բալլադը պատմում է մի թռլոնի ու մկան մասին, որոնք իրար հանդիպելով սիրահարվում են։ Նրանք վիճում են` բնում մնալ թե ծմակում. վեճից հետո մուկը գնում է իր բույնը, իսկ թռլոնը մնում է միայնակ։ Այդ օրվանից թռլոնը ամեն գիշեր երգում էր ու ափսոսում իր` խաբված լինելը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բալլադներ
Ներսիսյան դպրոցի տպարան
Ներսիսյան դպրոցի տպարան, հիմնադրել է Վիրահայոց թեմի առաջնորդ արքեպիսկոպոս (1843 թվականից՝ կաթողիկոս) Ներսես Աշտարակեցին 1823 թվականին Թիֆլիսում  ։
Սըրթմասու
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Վիրաբույժ
Պատմություն
Առաջին վիրահատություն կատարած մարդը մ.թ.ա. 6-րդ դարում հնդիկ բժիշկ-վիրաբույժ Սուշրուտան (կամ Սուրուտան) էր։ Նա մասնագիտացել էր կոսմետիկ պլաստիկ վիրաբուժության մեջ և նույնիսկ նկարագրել էր քթի միջնապատի վիրահատության բաց ընթացակարգը։ Նրա «Suśruta-saṃhitā» մեծածավալ գործը բժշկության մեջ պահպանված ամենակարևոր հնագույն գործերից մեկն է և համարվում է ինչպես Այուրվեդայի, այնպես էլ վիրաբուժության հիմնարար տեքստ։ Ստեղծագործությունն անդրադառնում է ընդհանուր բժշկության բոլոր ասպեկտներին, բայց թարգմանիչ Գ.Ս. Սինգհալը Սուշրուտային անվանեց «վիրաբուժական միջամտության հայր» ՝ հաշվի առնելով աշխատության մեջ հայտնաբերված վիրաբուժության արտասովոր ճշգրիտ և մանրամասն հաշվարկները։
Մասնագիտություններ
Որոշ բժիշկներ, որոնք ընդհանուր պրակտիկայով զբաղվող մասնագետներ են կամ ընտանեկան բժիշկներ և շտապ բուժ. օգնության մասնագետներ, կարող են կատարել փոքր, ընդհանուր կամ շտապ վիրաբուժության սահմանափակ միջամտություններ։ Անզգայացումը հաճախ ուղեկցվում է վիրաբուժական միջամտությամբ, և անեսթեզիոլոգները և բուժքույր անեսթեզիոլոգները կարող են վերահսկել վիրաբուժության այս բնագավառը։ Վիրաբույժի օգնականը, վիրաբուժական բուժքույրերը, վիրաբուժական տեխնոլոգները պատրաստված մասնագետներ են, ովքեր աջակցում են վիրաբույժներին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վիրաբուժություն
Անաստասիա Բարչուկ
Անաստասիա Բարչուկ (Анастасия Викторовна Барчук, ), ռուսաստանցի վոլեյբոլիստուհի ։ 2015 թվականի մայիսին Ռուսաստանի ազգային երիտասարդական հավաքականի կազմում հաջողությամբ հանդես է եկել աշխարհի առաջնության ընտրական փուլի մրցաշարում, այդ նույն տարում ընդգրկվելով ուսանողական հավաքականում՝ ոսկե մեդալ է նվաճել հարավկորեական Կվանջու քաղաքում անցկացված համալսարանական խաղերում՝ Ունիվերսիադա - 2015-ում։
Ծնկի վնասվածքի պատճառով 2016 թվականի դեկտեմբերին հարկադրված է եղել ընդհատել իր մարզական կարիերան ։
Հայկական ճարտարապետություն
Հնադարյան ժամանակաշրջան
Ճարտարապետության զարգացման համար հիմնարար նշանակություն է ունեցել «նեոլիթյան հեղափոխության» ժամանակաշրջանը, երբ հայտնագործվել են կավաշաղախի կապակցող հատկությունները, ստեղծվել է առաջին արհեստական շինանյութը՝ հում աղյուսը, իսկ քարայրը, որպես հիմնական կացարան իր տեղը զիջել է բացօթյա բնակարաններին։ Սկսվել է ճարտարապետության արագընթաց կատարելագործում, որը Հայկական լեռնաշխարհում առայժմ վկայված է Արղանա ավանի մոտ (այժմ՝ Թուրքիայում)՝ Չայոնու–Թեփեսի բնակավայրի (մ.թ.ա. VIII հազարամյակ) պեղումներով։ Վերջինիս ճարտարապետության զարգացման համեմատաբար բարձր մակարդակը շեշտվում է ստանդարտ ձևերի կառույցների առկայությամբ. բացվել են շինարարական տարբեր տեխնիկաների կիրառությամբ կառուցված ուղղանկյուն հատակաձևով բնակելի և տնտեսական շինությունների չորս տիպ։ Այսպիսով Հայաստանում հաստատագրվում է գործառական սահմանափակ, մասնագիտացված նշանակության կառույցների հատուկ ձևերի ստեղծման հնագույն փաստերից մեկը։
Մ.թ.ա. III հազարամյակ
Մ.թ.ա. III հազարամյակի երկրորդ կեսին Հայկական լեռնաշխարհի մշակութային միասնությունը տրոհվել է։ Հարավ–արևմուտքում վաղ բրոնզի դարի վերջին փուլում շարունակվել է քաղաքային մշակույթի զարգացումը, որի հանգուցային ճարտարապետական հուշարձանը Նորշուն–Թեփեի պալատական կամ տաճարային համալիրի մառաններն են։
Տաճարներ
Պահպանվել են տարբեր նշանակության արհեստական քարայրեր (պաշտամունքային, դամբարանային, բնակելի և այլն), «աստծո դռներ», սանդղուղիներ։ Վանա ժայռի քարայրերը (Խորխորյան մեծ ու փոքր, Իչկալա, Նաֆտկույու, «Մեծ») ուղղանկյուն հատակաձևերով, հարթ կամ թաղանման առաստաղներով, իրար հաղորդակցվող դահլիճ–սենյակների տարբեր հորինվածքներ են։ Այս ժամանակաշրջանում ստեղծված մեծ քանակությամբ ջրանցքների նպատակահարմար ընտրված ուղեգծերը վկայում են տեղանքի առանձնահատկությունները վարպետորեն օգտագործելու մասին։ Անհրաժեշտության դեպքում կառուցվել են ջրանցույցներ (աքվեդուկ) և փորվել թունելներ։ Այդ ջրանցքներից մի քանիսը («Շամիրամի»՝ 70 կմ երկարությամբ, Վանի մոտակայքում, «Դալմայի» և «Կարմիր բլուրի»՝ Երևանի մոտակայքում) գործում են ցայսօր։
Ուրարտական ժամանակաշրջան ճարտարապետական առանձնահատկություններ
Հենարանների և ծածկերի համար լայնորեն օգտագործվել է փայտանյութը։ Նման կերպ իրականացված կառույցների պատկերացում են տվել Թեյշաբաինին պեղումները։
IV–VII դարերի ճարտարապետական առանձնահատկություններ
IV–VII դարերում ճարտարապետա–գեղարվեստական արտահայտչամիջոցները համահնչյուն են օգտագործված շինանյութին (բնական քար), դարաշրջանի ճարտարապետության իշխող սկզբունքներին, գեղագիտական պատկերացումներին ու հորինվածքային լուծումներին։ Կերպարների մեկնաբանման հիմքում ընկած են եղել հատակագծային և ծավալատարածական փոխկապված լուծումները, ծավալների ու ճակատների պարզ վեհությունը, հավասարակշռությունը, համամասնական ներդաշնակությունն ու արխիտեկտոնիկան ճշմարտացի միջոցներով արտահայտելու միտումը։ Հարթ պատի բազմերանգ քարերով շարվածքը, որ կառուցվածքայինից բացի ուներ նաև գեղարվեստական նշանակություն, տվյալ ժամանակաշրջանի ճարտարապետության հիմնական հատկանիշներից է։ Շենքի արտաքին և ներքին պարզությանը հասնելու ձգտումով է պայմանավորվել հարդարման միջոցների զուսպ կիրառումը։ Դրանք կոչված էին ծառայելու շենքի առանձին դրվագների՝ դռների և լուսամուտների բացվածքների ընդգծմանը, պատերի որոշ հատվածների պլաստիկական հարստացմանը, ճակատների հարթությունների պսակմանը։ Նախասիրված էր դռների բացվածքները շեշտել գեղեցիկ շքամուտքով, լուսամուտները պսակել կամարունքերով (թե մեկում և թե մյուսում կիրառելով զարդարվեստի բուսական և երկրաչափական մոտիվներ), իսկ ճակատների, ճակտոնների և գմբեթի թմբուկի հարթությունները ճարտարապետորեն ավարտել տարբեր ձևերի (կամարիկավոր, ատամնազարդ, հյուսվածքազարդ են) քիվերով։ Դրանցում քարի գեղարվեստական մշակման արվեստն իր բազմազան դրսևորումներով հասել է բարձր կատարելության։ Այդ մասին են վկայում Մրենի, Թալինի տաճարների, Զվարթնոցի և այլ ճարտարապետական կոթողների քանդակները։ Ճարտարապետա–քանդակային հնարանքների հետ միասին շենքերի գաղափարական բովանդակության բացահայտմանն են ծառայել նաև խճանկարչությունն ու որմնանկարչությունը, որի նմուշները, տարբեր պատկերագրությամբ պահպանվել են եկեղեցիների ավագ խորաններում և պատերի հարթությունների վրա։ Խճանկարների բեկորներ են հայտնաբերվել Էջմիածնի Մայր տաճարի, Դվինի Ս. Գրիգոր եկեղեցու և Զվարթնոցի պեղումներից։ Ամբողջական վիճակում VI դարում հոյակապ խճանկար է պահպանվել Երուսաղեմի Ս. Հակոբ հայկական եկեղեցու հատակին։ Վաղ միջնադարի որմնանկարներ կան Աղցի դամբարանում, Քասախի, Երերույքի և Աշտարակի Ծիրանավոր բազիլիկներում, Էջմիածնի Մայր տաճարում, Տեկորի, Զվարթնոցի (բեկորներով կամ հատվածներով), Արուճի, Թալինի մեծ, Աշտարակի Կարմրավոր, Լմբատի Ս. Ստեփանոս, Եղվարդի Զորավար, Կոշի և այլ եկեղեցիներում։
Անի
Անիի ճարտարապետական կերպարի կազմավորմանը մեծապես նպաստել են պաշտամունքային կառույցները, որոնցից հնագույնը Միջնաբերդի միանավ եկեղեցին է (կառուցվել է Անին մայրաքաղաք դառնալուց առաջ)։ Արքունիքի Անի տեղափոխվելու հետ մայրաքաղաք են տեղափոխվել նաև նշանավոր իշխանական տներից շատերը և կառուցել իրենց պալատներն ու տոհմական եկեղեցիները։ Այս կարգի գողտրիկ կառույցներից է Աբուղամրենց տոհմի վեցաբսիդ եկեղեցին (Xդ.)։ Անիի Մայր տաճարի (989–1001թթ.) հնավանդ, քառամույթ գմբեթավոր հորինվածքը Տրդատ ճարտարապետի հանճարով նոր կերպար է մարմնավորել։ Ներքին սլացիկ ծավալներով, սյունախուրձերով մշակված հզոր վերամբարձ մույթերով, լայնաթռիչք երկկենտրոն կամարներով, ներքին տարածության վրա գերիշխող բարձրադիր գմբեթով կառույցը լավագույնն էր մայրաքաղաքի եկեղեցիներից, իր ժամանակի բարձրարվեստ ստեղծագործությունը։ Սկզբունքային նորույթ էր տաճարի արտաքին ճակատների մշակումը վերսլաց նրբագեղ որմնակամարաշարերով, որոնցով պարուրված են տաճարի չորս ճակատները։
Տրդատի մյուս գործը՝ Գագիկ արքայի հիմնադրած Գրիգոր Լուսավորչի տաճարն էր (1001 –1010թթ.), որը Անի պետք է տեղափոխեր ավանդույթներով և ժամանակով սրբագործված Զվարթնոցի փառքը։ Սակայն «Գագկաշեն» տաճարը չի եղել նշանավոր կառույցի պարզ ընդօրինակումը։ Տրդատը զգալիորեն մեծացրել էր գմբեթատակ տարածությունը, ցածրանիստ սյուները փոխարինել բարձր և սլացիկ սյուներով։ Ինչ–ինչ պատճառներով այս հոյակերտ կառույցը երկար կյանք չի ունեցել։ Տրդատի ճարտարապետական դպրոցի կնիքն են կրում XI դարի 1-ին կեսին կառուցված Փրկչի և Առաքելոց եկեղեցիները։ Վերջինի քառաբսիդ հորինվածքի չորս անկյունների ավանդատները կերտված են որպես փոքրիկ գմբեթավոր եկեղեցիներ։ Անիում մշակված ճարտարապետական ձևերն իրենց որոշակի դրսևորումն են գտել իշխանական տիրույթների վանական համալիրներում (Մարմաշեն, Խծկոնք), Անիի մատույցները վերահսկող ամրոցներում կառուցված շենքերում։
XIII դարավերջ - XIV դար
Սակայն օտար բռնակալների արյունալի լուծը կործանման եզրին էր հասցրել երկրի տնտեսությունը, ուժեղացել էր ժողովրդի արտագաղթը, կանգ էր առել մոնումենտալ շինարարությունը։ Երկրի տարբեր շրջանների պատմական ճակատագիրը նույնը չէր։ XII–XIV դարերում ամրացել և ծաղկել է Կիլիկիայի հայկական թագավորությունը, որի շինարվեստը բուն Հայաստանի ճարտարապետական ավանդույթները զարգացրել է ըստ երկրի տեղական առանձնահատկությունների, սերտորեն առնչվելով Բյուզանդիայի, Իտալիայի, Ֆրանսիայի և այլ երկրների մշակութային կյանքին։ Ճարտարապետության զարգացումը մեծապես պայմանավորվել է քաղաքների զարգացմամբ, որոնք իրենց հերթին կանխորոշել են աշխարհիկ ճարտարապետության բուռն վերելքը։ Հայկական քաղաքաշինության համար նորույթ էր նավահանգիստ–քաղաքների հիմնադրումը։ Լեռնային շրջանների բնակավայրերի կազմավորման սկզբունքները գրեթե նույնն էին, ինչ բուն Հայաստանում։ Քաղաքն ունեցել է իր միջնաբերդը, որի մի կողմում կամ շուրջը ձգվել է բնակավայրը՝ նույնպես շրջապատված հզոր պարսպապատով։ Միջնաբերդում է եղել թագավորական պալատը, որը գերիշխել է քաղաքի ամբողջ տարածքի վրա։ Պալատները երկու–երեք հարկանի շենքեր էին՝ տարբեր գույնի մարմարներով երեսապատված, որմնանկարազարդ, սյունազարդ դահլիճներով, խճանկարազարդ հատակներով են (Անարզաբայի, Սսի, Տարսոնի և այլ պալատներ)։ Բուն քաղաքը կառուցապատվել է իշխանական ապարանքներով, հյուրատներով, քարավանատներով, առևտրա–արհեստավորական շենքերով, բաղնիքևերով և այլն։ Քաղաքների ջրամատակարարումը կատարվել է զգալի հեռավորությունից բերված ջրմուղի գծերով։ Տեղանքի լեռնային բնույթով էր պայմանավորված կամրջաշինության լայն զարգացումը։
XV–XVIII դարեր
XIV դարի 2-րդ կեսից, երբ բուն Հայաստանում ընդհատվել էր շինարարական կյանքը, հայկական ճարտարախետության որոշ առանձնահատկություններով գոյատևել է բազմաթիվ գաղթավայրերում՝ Ռուսաստանում, Վրաստանում, Ուկրաինայում, Ղրիմում, Լեհաստանում, Մոլդովայում, Պարսկաստանում և այլուր։
XVII դարի գմբեթավոր եկեղեցիներ համեմատաբար քիչ են կառուցվել։ Գմբեթավոր դահլիճ հորինվածք ունեն Խոր Վիրապի մեծ եկեղեցին (1666թ.) և Էջմիածնի Շողակաթը (1694թ.)։ Գմբեթավոր բազիլիկ տիպի եկեղեցիներ կառուցվել են հիմնականում Սյունիքում և Նախճավանում։ Այս շրջաններում, ուր հիմնական շինանյութը բազալտն էր, գմբեթավոր եկեղեցիների կառուցումը աշխատատար գործ էր, կապված մեծ ծախսերի հետ, այդ պատճառով օգտագործել են մատչելի և ավելի էժան շինանյութ՝ աղյուս։ Քարաշեն որմնախարիսխի վրա ամբողջովին աղյուսակերտ են Աստապատի Կարմիր վանքի, Քարատակի Ս. Ստեփանոս վանքի (XVII դ. 2-րդ կես) եկեղեցիները և այլն։ Մեղրիում (Ս. Աստվածածին, XVII դ. 1-ին կես), Ագուլիսում (Վերին թաղի Ս. Քրիստափոր եկեղեցին, 1671–75թթ.), Շոռոթում (Ս. Հակոբ, 1664թ.) կառուցվել են գմբեթավոր բազիլիկներ, որոնց հիմնական ծավալը իրականացվել է բազալտից, իսկ թմբուկը և գմբեթը՝ աղյուսից։ Տարբեր շինանյութերի նման զուգակցումը նորույթ էր հայկական ճարտարապետության մեջ։
Վաղ խորհրդային ժամանակաշրջան
Իրականացվել են արդ. կառույցներ, հիդրոէլեկտրակայաններ, որոնցից նշանակալի են Երևանի 1-ին հէկը (1923–1926թթ., ճարտ. Ա. Թամանյան) և կարի գործարանը (1929–1931թթ., ճարտարապետներ՝ Հ. Մարգարյան, Ա. Ահարոնյան)։
Ժողովածու (2101)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Զավեն Թագակչյան
Գործունեություն
1985 թվականին Զավեն Թագակչյանի ղեկավարությամբ ձայնագրվել է Թբիլիսիի, Մառնեուլի, Թեթրի Ծղարոյի և Բոլնիս-Խաչենի, Շահումյան ավանի հայաշատ վայրերում, 1987 թվականին՝ Արտաշատի շրջանի գյուղում գրառված ավանդական երաժշտությունը։ Հավաքել է շուրջ 2500 ժողովրդական երգ ու նվագ, որոնց մեծ մասը վերծանել-նոտագրել ու հրատարակել է «Հայ ավանդական երաժշտություն» մատենաշարի պրակներում («Հայ երկրագործի աշխատանքային երգեր», 2009, «Վասպուրականի ավանդական երգեր և նվագներ», 2010, «Ջավախքի պարերգեր և պարեղանակներ», 2012, և այլն), մի շարք հեղինակների գիտական աշխություններում ու հոդվածներում։ Հայ ավանդական երաժշտարվեստի, այդ թվում՝ գիտարշավների ընթացքում գրառած նորահայտ գիտական-գեղարվեստական արժեք ունեցող նմուշներ է ներկայացրել համերգ-դասախոսություններում, վարել ռադիո և հեռուստատեսային հաղորդումեր։
Միսիս Բրաուն
Միսիս Բրաուն (Mrs Brown) կամ Նորին գերազանցություն միսիս Բրաուն (Her Majesty, Mrs Brown), 1997 թվականի բրիտանական պատմական դրամա ֆիլմ, որի ռեժիսորն է Ջոն Մեդլենը։
Սյուժե
Վիկտորյա թագուհին սգում է ամուսնու՝ արքայազն-կոնսորտ Ալբերտ Սաքսեն Կոբուրգ Գոթացու մահը, որը մահացել էր 1861 թվականին. թագուհին ճգնակյացի կյանք էր վարում։ Որպեսզի թագուհուն օգնեն և սգահան անեն ու նրան վերադարձնեն պետական աշխատանքներին, նախարարները արքունիք են հրավիրում շոտլանդացի Ջոն Բրաունին՝ հանգուցյալ արքայազն-կոնսորտի նախկին ծառային։
Տնտեսական ավելցուկ
Նպաստների բաշխում, երբ գինը նվազում է
Երբ ապրանքի առաջարկն ընդլայնվում է, գինը նվազում է (ենթադրելով, որ պահանջարկի կորը դեպի ներքև թեք է) և սպառողների ավելցուկը մեծանում է։ Սա ձեռնտու է մարդկանց երկու խմբի. սպառողները, ովքեր արդեն պատրաստ էին գնել սկզբնական գնով, օգտվում են գնի իջեցումից, և նրանք կարող են ավելի շատ գնել և ստանալ ավելի շատ սպառողական ավելցուկ։ և հավելյալ սպառողները, ովքեր չեն ցանկացել գնել նախնական գնով, կգնեն նոր գնով և կստանան սպառողական որոշակի ավելցուկ։
Որոշ մարդիկ պատրաստ էին վճարել ավելի բարձր գինը P0: Երբ գինը նվազեցվում է, նրանց օգուտը ուղղանկյունի մակերեսն է, որը ձևավորվում է վերևում P0-ով, ներքևում՝ P1-ով, ձախում՝ գնային առանցքով և աջում՝ Q0-ից ուղղահայաց դեպի վեր ձգվող գծով։
Հղումներ
Bade, R., & Parkin, M. (2017). Essential Foundations of Economics (8th ed.). Pearson.
Նիանզա (նահանգ)
Վարչական բաժանումներ
Սկզբում Նիանզան բաժանվել է չորս վարչական շրջանի։ 1990-ական թվականներին նոր վարչական բաժանում է կատարվել.
Սոյուղ
Սոյուղ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Չարշամբայի գավառակում։
Զամոշչե (գյուղ, Ստաբենսկոե գյուղական բնակավայր)
Զամոշչե (Замощье), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Երվանդ Կողբետլյանց
Կյանքը Ֆրանսիայում
1928 թվականին հանրահայտ մաթեմատիկոս Ժակ Ադամարի առաջարկով տպագրվել է Երվանդ Գևորգովիչի հոդվածը նրա գյուտի օգտագործման մասին՝ ձգողության տարածման արագությունը որոշելիս։ Կողբետլյանցը դասավանդել է Փարիզի համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետի ռուսական բաժնում։ 1932 թվականին Ցյուրիխում կայացած մաթեմատիկոսների միջազգային կոնգրեսում Կողբետլյանցը հանդես է եկել երկու զեկույցով։ Դրանցից մեկը նվիրված էր գրավիտացիոն ձգողության արագության չափմանը, իսկ մյուսը՝ եռանկյունաչափական շարքերի տեսությանը։ Երվանդ Գևորգովիչ Կողբետլյանցը գիտական գործունեության հետ մեկտեղ զբաղվել է հասարակական աշխատանքներով՝ նա Ֆրանսիայում Ռուսաստանի ակադեմիական միության հիմնադիրներից է եղել և խորհրդի անդամ, Փարիզի գիտական և փիլիսոփայական ընկերության խորհրդի անդամ, Ռուսաստանի քիմիական ընկերության աշխատակից։ 1920-ականների վերջին Կողբետլյանցը արտոնագրել է իր երկրորդ սպորտային գյուտը` թենիսը երեք դաշտերում խաղալու վերաբերյալ (ֆրանսիական արտոնագիր No 672683)։
Գիտական գործունեություն
կոչվում է եզակի։ Սիմետրիկության համար համապատասխան տարրալուծում
Wahrheit oder Pflicht
Wahrheit oder Pflicht, գերմանական Oomph! մետալ-խմբի ութերորդ ալբոմն է, թողարկվել է 2004 թ. փետրվարի 8-ին BMG լեյբլի կողմից։
Ժողովածու (1439)
Ժողովածու  (1439), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1439 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 20,7 X 15 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 123 թերթից։ Գրված է երկսյուն, նոտրգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ ։
Բիելինա
Բնակչություն
1971 թվականին ազգային կազմը հետևյալն էր։ Ընդհանուր՝ 86 826 մարդ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2012 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ֆարհանդա
Ֆարհանդա, լեռնագագաթ Թուրքիայի արևելքում, Բաթմանի մարզում, Հայկական լեռնաշխարհում, Սասունի լեռներում, Սասունի Խիանքի գավառակում։ ։
Կոմիտաս (երաժշտական ընկերություն)
Պատմություն
«Կոմիտաս» երաժշտական ընկերությունը հիմ­նադրվել է 1919 թվականին՝ Ֆոմա Հարթմանի նախաձեռնությամբ։ Նպաստել է Կոմիտասի ստեղծագործությունների տարածմանը Այսրկովկասի հայաբնակ վայրերում, կազմակերպել է համերգներ, դասախոսություններ, հուշ-երեկոներ, միջոցներ հանգանակել Փարիզում բուժվող Կոմիտասին օգնելու համար։
Մաբոկո
Բրածոներն առաջին անգամ հայտնաբերել է 1933 թվականին անգլիացի Ուլտեր Էդվին Օուենը, արխիդիակոն և անգլիացի միսիոներ Church Mission Society-ից։ Հենց այդ թվականին Օուենը սկսեց պեղումները։ 1933-1934 թվականներին պեղումները ղեկավարել են Օուենը և Դոնալդ Գորդոն Մակիննեսը։ 1947 թվականին Լուիս Լիկին և Մակիննեսը շարունակեցին պեղումները։ 1969 թվականին Գուստավ ֆոն Կյոնիգսվալդը նկարագրել է վիկտորիապիտեկ ցեղին։ Կղզու վրա գտնվել են վիկտորիապիտեկների շատ կաթնատամներ, ավելի քան հազար ֆրագմենտներ և գանգ ։ 1973 թվականին Դևիդ Ռոջերս Պիլբիմը և Փիթր Էնդրյուսը հավաքեցին 28 առանձին մշտական կապկանմանների ընտանիքի ատամներ ։
Տրամաբանութիւն (1967)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Յորք շրջան (Մեն)
Յորք շրջան (York County), ԱՄՆ Մեն նահանգի 16 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 3.292 կմ² է, բնակչությունը՝ 197.131 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ալֆրեդ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1652 թ.։
Ուլուփունար
Ուլուփունար, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Չարշամբայի գավառակում։
Եվգենյա Մռավինա
Կենսագրություն
Հյուրախաղերով հանդես է եկել Անգլիայում, Ֆրանսիայում, Բելգիայում, Գերմանիայում։
Հարություն Ալփիար
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ երգիծաբաններ Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ Կատեգորիա:19-րդ դարի Օսմանյան կայսրության գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի Օսմանյան կայսրության գրողներ Կատեգորիա:Թուրքահայ լրագրողներ Կատեգորիա:Զմյուռնիայի հայեր Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Մայաների ճարտարապետություն
Զարգացման պատմությունը
Նույնիսկ մայաների կողմից քարե պատերի գյուտից հետո տանիքը մնացել է արմավենուց, մինչև դասական շրջանում հայտնագործվել է մայաների կամարը։
Շինության տեսակներ
Խաղահրապարակների մեծ մասում կային մայաների հուշարձաններ։ Դրանց հիմքերը զարդարված էին քանդակներով, որոնք հավանաբար օգտագործվել են խաղի մեջ։ Հարթակներում կային օղակներ, որոնք հայտնվեցին տոլտեկների մշակույթում; Տարածքների հարթակներում կային նստարաններ։
Ռիո Բեկի ոճ
Ռիո Բեկ տարածաշրջանի ոճն իր ազդեցությունն է թողել Պետենի և Չոնոսի ոճերի վրա։ Պետենի ազդեցությունը արտահայտվում էր զանգվածային «տանիքի գագաթներով», կտրուկ և կոպիտ պատրաստված աստիճաններով, որոնցից կազմված էին ներքին պատերը։ Չենեսի ազդեցությունն արտացոլվում է արտաքին պատերի խնամքով մշակված քարերի մեջ։ Ռիո Բեքի ճարտարապետությունը բնորոշ էր բարձր հիմքերով և ստիլոբատներով  հարդարված շենքերին, որոնք ունեին  կտրված բուրգի տեսք և  նախշազարդ աստիճաններ։
Ուսումասինտայի ոճ
Հատուկ ոճ է ստեղծվել Ուսումասինտա գետի ավազանում։ Գտնվելով Պետենի ճարտարապետության ազդեցության տակ, նարա վրա ազդել է նաև  Պալենկեի (Ուսումասինտա ավազանի տարածքում գտնվող պետություններից մեկը) ճարտարապետության ազդեցությունը։  Պիդրաս-Նեգրաս նահանգում «տանիքի գագաթները» անսովոր  էին, իսկ բուրգերց մեկի թեքությունը պակաս  էր  մյուսից, ինչը բնորոշ էր Պետենյան ճարտարապետությանը։ Սակայն, միևնույն ժամանակ, Պիդրաս-Նեգրասը ուներ երեք մուտքեր, որը Պալենկայի ճարտարապետության առանձնահատկություններից էր։
Պավելեց (քաղաքատիպ ավան, Սկոպինսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Սկոպինսկի շրջանի բնակավայրեր
Unrein
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1998 ալբոմներ Կատեգորիա:Oomph! ալբոմներ Կատեգորիա:Գերմանալեզու ալբոմներ
Ալեգանի շրջան (Մերիլենդ)
Ալեգանի շրջան (Allegany County), ԱՄՆ Մերիլենդ նահանգի 24 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.114 կմ² է, բնակչությունը՝ 75.087 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քամբերլենդ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1789 թ.։
Վերբկա (գյուղ, Լետիչևի շրջան)
Վերբկա (Вербка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանում։
Գոնգորա (բույս)
Տարածված է Կենտրոնական և Հարավային Ամերիկաներում, Տրինիդադում։
Կենսաբանական նկարագիր
Շուրթերը սերտաճած են սյունակի հիմքին, նեղ են, մսոտ, եռափուլ։ Կողային շեղբերը հաստ են, ուղիղ, եղջյուրանման։
Գուստավ Շեֆեր
Ծնվել և մեծացել է Մագդեբուրգ քաղաքում։ 5 տարեկանից զբաղվել է երաժշտությամբ ։ <blockquote class="ts-Начало_цитаты-quote"> «Առաջ հայրս Ֆիլ Քոլինզի, Էրիք Կլեպտոնի և այլոց ձայնագրություններն ուներ։ Ես նստում էի սեղանի տակ և հարվածում էի նրանց տակտին համաձայն, մինչ հայրս նրանց երգերն էր լսում» Գեորգ Լիստինգի հետ միասին նա հանդիպեց Կաուլից երկվորյակներին։ Հետագայում նրանք միասին ստեղծեցին Tokio Hotel փոփ-ռոք խումբը։
Դիդակտիկական գրականություն
Կատեգորիա:Գրականություն
Չակովեց
Ընդհանուր տեղեկություններ
Չակովեց քաղաքից 12 կմ հարավ գտնվում է Վարաժդին քաղաքը, իսկ հյուսիսից 15 կմ հեռավորության վրա Մուրսկո Սրեդիշչե քաղաքը։
Եղեգնաձոր
Զբոսաշրջություն
Քաղաքի զբոսաշրջային ոլորտում իր նշանակալի ներդրումն ունի Եղեգնաձորի երկրագիտական թանգարանը, որտեղ պարբերաբար անցկացվում են մշակութային միջոցառումներ, կրթական ծրագրեր։ Քաղաքն ունի 4 զբոսայգի։ Մոմիկի անվան այգին, որն ունի խաղահրապարակ, կարուսելներ, ամֆիթատրոն՝ իր հարմարավետ բեմով, որտեղ անց են կացվում մասսայական միջոցառումներ, տրվում են համերգներ։ Միկոյանի անվան զբոսայգին, որտեղ էլ տեղադրված է Անաստաս Միկոյանի արձանը։ Քաղաքի բնակչությունը, որպես հանգստի գոտի, օգտագործում է նաև Արփա գետի հունին կից ծառապատ ազատ տարածությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եղեգնաձոր
Հորդանանի ազգային խորհրդանիշներ
Հորդանանի զինանշան
Հորդանանի զինանշանը երկրի երեք պետական խորհրդանիշերից մեկն է։ Այն կարևոր դեր ունի երկրի մշակույթում և միջազգային հարաբերություններում։
Ազգային և պանարաբական գույներ
Սպիտակը՝ Օմայյան խալիֆայության ազգային գույնն է։ Հանդիսանում է Արաբական խալիֆայության առաջին ժառանգական դինաստիան։
Կենսաբանական խորհրդանիշեր
Սպիտակ օրիքսը Հորդանանի ազգային կենդանին է և նաև երկրի գլխավոր խորհրդանիշերից մեկը։ Այս կենդանին օրիքսների ցեղի ամենափոքր ներկայացուցիչն է։ Տարածված է, ոչ միայն Հորդանանում, այլ նաև Օմանում, Իսրայելում, Արաբական Միացյալ Էմիրություններում, Սաուդյան Արաբիայում։ Համարվում է Արաբական թերակղզու էնդեմիկ կենդանատեսակ։
Ազգային ուտեստ
Մատուցվում է տարբեր սննդամթերքների հետ։ Մանստաֆը բացի հորդանանյան խոհանոցից, օգտագործվում է նաև Պաղեստինի, Իրաքի, Սիրիայի և Սաուդյան Արաբիայի ազգային խոհանոցներում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հորդանանի պետական խորհրդանիշեր
Կանո Մասանոբու
Կենսագրություն
Գոյություն ունի Կանո Մասանոբուի ծննդավայրի վերաբերյալ երկու տեսակետ՝ կամ Իձուում, կամ Կանտոյում ։ Նրա հայրը՝ Կանո Կագենոբուն սամուրայ էր և սիրողական նկարիչ ։ Մասանոբուն է հիմք դրել իր ընտանիքի պրոֆեսիոնալ նկարիչների սկիզբը։ Նրա վրա զգալի ազդեցություն է ունեցել Սյուբուն Թենշոյի աշխատանքը, քանի որ նա սովորում էր Օգուրի Սոտանի մոտ, ով համարվում է Սյուբունի աշակերտը և իրավահաջորդը։ Մասանոբուն աշխատել է սույբոկուգա ոճով՝ թղթի կամ մետաքսի վրա թանաքով նկարել, որը ստեղծվել է չինական ավանդական միագույն նկարչության հիման վրա, առանձնանում է գծանկարչությամբ և վրձնի բարձր արտահայտչությամբ։
Սարգիս Հովհաննիսյան (երաժշտագետ)
Կենսագրություն
Սարգիս Հովհաննիսյանը ծնվել է 1958 թվականի օգոստոսի 29-ին Երևանում։ Սովորել է Երևանի Պ. Ի. Չայկովսկու անվան երաժշտական դպրոցի դաշնամուրի (Է. Ապրեսովայի, Ա. Զաքարյանի և Գ. Ժամկոչյան-Նաղդյանի դասարաններ) և տեսության (1976, Ս. Քյոսայանի դասարան) բաժիններում։ 1981 թվականին ավարտել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայի երաժշտագիտության բաժինը (Ռ. Աթայանի դասարան), 1988 թվականին՝ ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտի ասպիրանտուրան։ Սովորելու տարիներին կոմպոզիցիայի դասեր է առել Է. Միրզոյանից։
Շողեր Հովհաննիսյան
Կենսագրություն
Շողեր Հովնհաննիսյանը արժանացել է ՀՀ նախագահի մրցանակի (2014), դարձել միջազգային (ՀՀ, Ուկրաինա, Ֆրանսիա) և հանրապետական մրցույթների դափնեկիր։
Քարոտ գեղ
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Մեծամոր
Բնակչություն և շինություններ
Կենտրոնը կազմող հասարակական շինությունները` մշակույթի տուն` 694 տեղով /1975-86թթ./, հյուրանոց` 123 տեղով /1974-77թթ./, կապի տուն, վարչական շենքեր /1974-77թթ./, ագուցված են իրար` կազմելով բակերի փոխանցումներ։ Սրանք միանում են քաղաքային զբոսայգու հետ, ուր իրար են հաջորդում վարչական /1974-77թթ./, առևտրական ու մարզական /1975-86թթ./ գոտիներ` հասնելով քաղաքային լճակ։