cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ստեփան Մուրադյան
1959 թ. մասնակցել է ДСО Буревестник-ի միջոցով կազմակերպված միութենական լեռնաբարձրագնացների (висотны) արշավախմբին։ Եղել է այդ միջոցառման հետախուզական խմբի անդամ, որը ղեկավարում էր սպորտի վաստակավոր վարպետ, ԽՍՀՄ առաջին «Ձյան Հովազ» կոչմանը արժանացած Ե. Ի. Իվանովը։ Առաջին վերելքը դեպի Կոմունիզմ լեռնագագաթը եղավ ողբերգական Մուրադյանի համար, Գառմո սառցադաշտի սառցաթափի անցման ժամանակ ստացավ վնասվածք աջ ոտքի՝ սրունքի երկու ոսկորների կոտրվածք։ Երկարատև բուժումից հետո կարողացավ հաջորդ 1960 թ. մասնակցել Կաբարդիո-Բալկարիայի և Հյուսիսային Օսեթիայի կողմից կազմակերպված հոբելյանական վերելքներին՝ Էլբրուս և Կազբեկ լեռնագագաթներին։
180 տարի առաջ 1829 թ. Պարրոտի արշավախումբը, որին մասնակցում էր մեր մեծ գրող, լուսավորիչ Խաչատուր Աբովյանը առաջին անգամ բարեհաջող նվաճեցին Արարատ լեռան գագաթը։ 2009 թ. 80 ամյան Ս. Մուրադյանը ցանկացավ նորից բարձրանալ Արարատ լեռը։ Սեպտեմբերի վերջերին եղանակները Արարատ լեռան վրա լինում է անբարենպաստ։ Վերելքի մասնակիցները չնայած եղանակային շատ վատ պայմաններին 5000 մետրի սահմանագծը արդեն անցել էին և թվում էր, որ գագաթը կնվաճվի։ Բայց արտակարգ ուժեղ քամիները, ծյունը, խիստ մառախուղը տեսանելիությունը դարձրել էր մի քանի մետր, վերելքի մասնակիցները ստիպված էին դադարեցնել վերելքը և վերադառնալ հետ այդպես էլ չիմանալով մինչև գագաթը քանի մետր էր մնացել։
Վաժիցա (գետ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Պապ թագավոր
Պապ (մոտ 353 - 374/375), Մեծ Հայքի արքա (370-374/375)։ Արշակ Բ-ի և Փառանձեմ թագուհու որդին, Արշակ Գ-ի և Վաղարշակ Բ-ի հայրը, Արշակունիների արքայական հարստությունից։ Հաջորդել է հորը՝ Արշակ Բ-ին (350-368)։
Միլանկա Օպաչիչ
Միլանկա Օպաչիչ (Milanka Opačić / Миланка Опачић, ), խորվաթ քաղաքական գործիչ, Խորվաթիայի փոխվարչապետ և սոցիալական քաղաքականության և երիտասարդության նախարար՝ Զորան Միլանովիչի կառավարությունում, ինչպես նաև Խորվաթիայի խորհրդարանում հիմնական ձախ կենտրոնամետ քաղաքական ուժի` Խորվաթիայի Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության նախագահի տեղակալ։
Պապ թագավոր
Բարեփոխումների շրջան
Պապի գահակալման շրջանում, երբ Ներսես Մեծը նորից սկսում է արքունիք անցուդարձ անել, կաթողիկոսը սկսում է վերականգնել այն հասարակական կառույցները, որոնք գոյություն ունեին մինչև պարսիկների կատարած ավերածությունները։ Այդպիսի կառույցներ էին բորոտների խնամքի վայրերը, աղքատանոցները, միաբանությունները, կուսանոցները։
Տարածքային բարեփոխում
Ի վերջո ամբողջ Մեծ Հայքի նահանգները նորից միավորվում են, ինչպես եղել էր Տիգրան Մեծի և Արտաշես Բարեպաշտի ժամանակաշրջանում։
Ջոն Ռոսելի
Կենսագրություն
Ռոսելիի՝ Լոս Անջելես տեղափոխվելու ճշգրիտ ամսաթիվը և պատճառը հայտնի չեն։ Որոշ աղբյուրներ ասում են, որ Ալ Կապոնեն կամ Ֆրենկ Նիթին նրան ուղարկել են արևմուտք, որպեսզի վերահսկեն խմբավորման գործարար շահերը։ Սակայն, Ռոսելին տեղափոխվել է Լոս Անջելես 1924 թվականին, նույնիսկ նախքան Կապոնեի կամ Նիթիի ղեկավարած ժամանակները։ Նա իրեն մեղավոր է ճանաչել 1924 թվականին գարեջրի մաքսանենգության մեջ ։ Ավելի ուշ Ռոսելին սկսել է աշխատել գանգստեր Ջեք Դրագնայի հետ։
Ֆոբիաների ցանկ
Գրականություն
Կատեգորիա:Հոգեբանական հասկացություններ Կատեգորիա:Ցանկեր:Գիտություն Կատեգորիա:Հոգեբուժական ախտորոշում
Զուևո (գյուղ, Դուխովշչինսկի շրջան)
Զուևո (Зуево), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի կազմում։
(4595) Պրինզ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1981 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Շելտ Բասի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Պերֆիլովսկի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Ֆրոլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Ռիչարդ Նևիլ (Ուորիքի 16-րդ կոմս)
Հաջող ամուսնության և ժառանգության շնորհիվ Ուորիքը 1450-ական թվականներին դարձավ երկրի՝ թագավորական ընտանիքից դուրս ամենահարուստ մարդը և հայտնվեց անգլիական քաղաքականության կենտրոնում։ Սկզբում Հենրի VI թագավորի կողմնակիցն էր, սակայն թագավորի ֆավորիտ Սոմերսեթի դուքս Էդմունդ Բոֆորթի հետ տարածքային վեճը նրան դրդեց կանգնել Յորքի դուք Ռիչարդի կողքին՝ իր հակադրություն թագավորի։ Դրա շնորհիվ նա ստացավ ռազմավարական կարևոր պաշտոնը։ Քաղաքական հակամարտությունը վերաճեց լայնածավալ ապստամբության, որը սկիզբ դրեց Կարմիր և սպիտակ վարդերի պատերզմին։ 1455 թվականին Ուորիքի մասնակցությունը Սենտ-Օլբանսի առաջին ճակատամարտին որոշեց դրա ելքը հօգուտ Ռիչարդ Յորքի կողմնակիցների։ Կոմսի զորքերը թիկունքից հարվածեցին թագավորական զորքերին։ Զոհվեցին Լանքասթերների բազմաթիվ կողմնակիցներ, այդ թվում՝ Սոմերսեթի դուքսը։ Այդ հաղթանակի շնորհիվ Ռիչարդ Յորքը ճանաչվեց Հենրի VI-ի ժառանգորդը (շրջանցելով վերջինիս որդուն), սակայն Լանքասթերների կողմնակիցների մի մասը չճանաչեց այդ որոշումը և շարունակեց պատերազմը, որի ընթացքում սպանվեցին Ռիչարդ Յորքը և Ուորիքի հայրը՝ Կոմս Սոլսբերին։
Ուորիքի կայացումը
Ռիչարդ Նևիլը ծագում է հնագույն դարեմյան տոհմից, որն իրեն դրսևորել էր դեռևս XIV դարում Շոտլանդիայի հետ սահմանային պատերազմներում։ 1397 թվականին Ռիչարդ II թագավորը բարոն Ռալֆ դե Նևիլին շնորհեց Վեստմորլենդի կոմսի տիտղոսը։ Ռալֆը երկու անգամ էր ամուսնացել։ Առաջին ամուսնությամբ նա միություն էր կնքել Մարգարետ դե Ստաֆորդի՝ Ստաֆորդի 2-րդ կոմս Հյուգո դե Ստաֆորդի դստեր հետ, իսկ երկրորդ ամուսնությունը Ջոան Բոֆորթի հետ էր, ով Լանքասթերների տան հիմնադիր Էդուարդ III-ի երրորդ ողջ մնացած որդու՝ Ջոն Գոնտի միակ դուստրն էր։ Վեստմորլենդի առաջին կոմսի մահից հետո նրա որդիները երկար հակամարտության մեջ են մտել ժառանգության պատճառով, բայց ի վերջո հաշտվել են։ Արդյունքում, Վեստմորլենդի կոմսի տիտղոսը բաժին է հասել առաջին ամուսնությունից ծնված որդուն՝ Ռալֆին, իսկ երկրորդ ամուսնությունից ծնված ավագ որդին՝ Ռիչարդը, ապագայում կոմս Ուորիքի հայրը, դարձել է Սոլսբերիի Կոմս՝ Էլիս Մոնտեգյուի՝ Սոլսբերիի 4-րդ կոմս Թոմաս Մոնտեգյուի դստեր հետ ամուսնության շնորհիվ։
Աստերոիդների ցանկ (176301-176400)
Աստերոիդների ցանկ (176201-176300) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (176401-176500)
Իդեալական գազի վիճակի հավասարում
Կապ իդեալական գազի վիճակի մյուս հավասարումների հետ
Հաստատուն զանգվածի դեպքում հավասարումն ունենում է հետևյալ տեսքը․
1 ծավալ1ազոտը 3 ծավալ ջրածնի հետ առաջացնում է 2 ծավալ ամոնյակ․
Ենթասպա
Ենթասպան ռազմական կոչում է հայկական բանակում և Հայաստանի Հանրապետության մի շարք ուժային կառույցներում։ Համապատասխանում է անգլերեն Warrant Officer, «վորընթ օֆիսըր» բառեզրին, ռուսերէն՝ прапорщик, «պրապորշչիկ»։ Վերջինս նշանակում է նշանակում ՝ դրօշակիր, այսինքն՝ պրապոր–ը, դրօշը տանող սպա կամ ենթասպա։ Հայերեն ճիշտ թարգմանութիւնը պետք է լիներ «վառատար», այսինքն՝ «վառ»–ը, դրօշը տանող սպա կամ ենթասպա։ «Վառատար» ռազմական կոչումն օգտագործուել է Հայաստանի Առաջին Հանրապետութեան բանակում։
Խորհրդային Միություն
Ռուսական կայսրության փլուզումից հետո Խորհրդային Ռուսաստանը և նրան փոխարինած Խորհրդային Միությունը չեն ունեցել ենթասպա, կամ պրապորշչիկ կոչումը իրենց բանակներում, մասնավորապես՝ 1917−1946 թթ. այսպես կոչված Բանվորագյուղացիական Կարմիր Բանակում, իսկի դրանից հետո՝ մինչև 1972 թվականը՝ Խորհրդային բանակում։
Նմանատիպ կոչումներ
ԱՊՀ–ի երկրներում և հատկապես սլավոնական երկրներում ենթասպա՝ прапорщик և ավագ ենթասպա՝ старший прапорщик ռազմական կոչումները՝ նմանատիպ տարբերանշաններով գոյություն ունեն մինչև այժմ։ Հատկապես Բելառուսում և Ուկրաինայում։ Կան նաև Հայաստանում, Վրաստանում, Ադրբեջանում, Միջին Ասիայի և Մերջբալթյան հանրապետություններում։ Բայց աստիճանաբար կատարվում է հեռացում ռազմական կոչումների ռուսական համակարգից։ Մասնավորապես՝ Ուկրաինայի ազգային ոստիկանությունում «прапорщик» հատուկ կոչումը վերացվել է։ Միլիցիայի պրապորշչիկներին, որոնք տեղափոխվել են ազգային ոստիկանություն՝ տրվել է հետևյալ հատուկ կոչումը՝ ոստիկանության ավագ սերժանտ՝ «старший сержант полиции»։ Արևելաեվորապակն երկրները անցնում են դեպի ՆԱՏՕ–ի ռազմական կոչումների համակարգը։ Ադրբեջանը և թյուրքախոս երկրները՝ դեպի Թուրքիայի օղուզալեզու ռազմական կոչումների համակարգը։ Հայաստանը փորձելու է վերադառնալ Հին և Միջնադարյան Հայկական ռազմական կոչումների համակարգին, որի ջատագովներից մեկը ռազմական պատմաբան Գնդապետ Մնացական Ռ․ Խաչատրեանն է ։ Թաջիկստանը փորձում է վերադառնալ հին իրանական ռազմական կոչումների համակարգին։
Պորտուգալախոս երկրներ
Պորտոգալիայում, իսկ նախկինում նաև Բրազիլիայում «վառատար» կամ ենթասպա՝ «դրոշակիր» տերմինին համարժեք կարելի է համարել ալֆերեշը՝ (alferes, որը մեկ աստիճան բարձր է ասպիրանտից՝ այսինքն՝ սպայական կոչման հավակնորդից կամ թեկնածուից, պորտուգալերեն՝ «Ասպիրանտե»՝ (aspirante a oficial)։ Վերջինս մեկ աստիճան ցած էր կրտսեր լեյտենանտից՝ պորտուգալերեն՝ «տենենտե»՝ (tenente)։ Պորտուգալական «ալֆերեշ» տերմինը, ինչպես նաև իսպանական «ալֆարեսը» պարզորոշ կերպով խագում են Ռեկոնկիստայի ժամանակներից, երբ իսպանա–պորտուգալական պետություները ազատագրում՝ վերամվաճում էին իրենց պապենական հողերը և դուրս մղում արաբական նվաճողներին։ Ահա վերջիններից էլ նրանք վերցրեցին արաբական ալ–ֆարիս կամ ալ ֆարես ռազմական կոչումը՝ الفارس al-fāris, որը պորտուգալերենում ստացել էր «հեծյալ»՝ «կավալեյրո»՝ (cavaleiro, ասինքն՝ ասպետ իմաստը, կամ նաև՝ «զինակիր»՝ էսկուդեյրո՝ escudeiro իմաստը ։. Կրտսեր սպայական կազմի այս կոչումը պետք է չշփոթել գլխավոր դրոշակրի բարձրագույն ռազմական պաշտոնի հետ, որը Պիրենեյան թերակղզու միջնադարում թագավորություններում հետագայում դարձել էր պատվավոր տիտղոս։ Օրինակ՝ Պորտուգալիո Ալֆարեշ–Մոր։ Սակայն այդ արքունական բարձր ռազմական կոչումը անհետացավ 1910 թվականին՝ Պորտուգալիայում թագավորության անկումից և հանրապետության հռչակումից հետո։ Ըստ Գնդապետ Մնացական Ռ․ Խաչատրեանի՝ Պիրենեյան պետություններոի միջնադարում ռազմական կոչումների էվոլյուցիայի այդ գործընթացը հիշեցնում է վաղնջական Հայաստանում և վաղ միջնադարյան Հայաստանում ռազմական կոչումների առաջացման համակարգը ։ Մասնավորապես՝ ասպետ տերմինը որպես հասարակ զինվորական, հեծելազորային սպա, և «Հայոց Ասպետ» նախարարական գործակալությունը, որպես Մեծ Հայքի թագավորության արքունիքի բարձրագույն կոչումներից մեկը, որը ժառանգաբար կրում էին Բագրատունիները ։
Զուևո (գյուղ, Ելնինսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ստեփան Բարխուդարով
Գործունեություն
Ավագ որդին՝ Լեոնիդը (1923—1985) ռուս և անգլիական գրականությունների ու լեզուների, ինչպես նաև թարգմանության տեսության համբավավոր մասնագետ էր, մի շարք դասագրքերի, աշխատությունների հեղինակ։ Կրտսեր որդին՝ Ալեքսեյը (1927—2001), արևելագետ էր ։
Կապուաս (Բարիտոյի վտակ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի գետեր
Եռանկյունաչափության պատմություն
Սկզբնական շրջան
Բաբելոնյան մաթեմատիկայից է գալիս անկյունների չափումը աստիճաններով, րոպեներով ու վայրկյաններով (մաթեմատիկայի մեջ այս միավորների ներմուծումը վերագրվում է Հիպսիկլին, մ. թ. ա. 2-րդ դար)։ Հայտնի Բաբելոնյան թեորեմների շարքում կա նաև այսպիսին. ներգծյալ անկյունը, որը հենված է շրջանագծի տրամագծի վրա, ուղիղ անկյուն է ։
Հարթ եռանկյունաչափություն
Եռանկյունաչափության հետագա զարգացումը կապված է Արիստարքոս Սամոսացու անվան հետ (մ. թ. ա. 3-րդ դար)։ Նրա «Արեգակի ու Լուսնի չափերն ու հեռավորությունները» տրակտատում խնդիր էր դրվում որոշել մինչև երկնային տարբեր մարմիններ եղած հեռավորությունը։ Այդ խնդիրը պահանջում էր հաշվել ուղղանկյուն եռանկյան կողմերի հարաբերությունը ունենալով միայն սուր անկյուններից մեկի աստիճանային չափը։ Արիստարքոսը քառակուսացման ժամանակ Արեգակի, Լուսնի ու Երկրի դասավորությունը դիտարկում էր որպես ուղանկուն եռանկյուն։ Նրանից պահանջվում էր գտնել ներքնաձիգի երկարությունը (Արեգակի ու Երկրի հեռավորությունը) էջով (Երկրի ու Լուսնի հեռավորությունը), այն դեպքում, երբ անկյունը հայտնի է՝ 87°: Դա համարժեք է -ը հաշվելուն։ Արիստարքոսի գնահատականով այդ հեռավորությունն ընկած է 1/20-ից 1/18 միջակայքում, ինչը նշանակում է, որ Արեգակի հեռավորությունը Երկրից 20 անգամ ավելի մեծ է քան Լուսնի հեռավորությունը Երկրից։ Իրականում Արեգակը երկրից 400 անգամ ավելի հեռու է քան Լուսինը, իսկ այդ սխալն առաջացել էր անկյան աստիճանային չափը սխալ հաշվելու պատճառով։ Միաժամանակ, Արիստարքոսը ապացուցել է մի անհավասարություն, որը այժմյան տերմինների օգտագործմամբ արտահայտվում է հետևյալ բանաձևով՝ Այս նույն բանաձևը կա նաև Արքիմեդի «Ավազահատիկների հաշվարկ»-ում։ Արքիմեդի աշխատություններում (մ. թ. ա. 3-րդ դար) կա լարի բաժանման թեորեմ, որը նման է կես անկյան սինուսի թեորեմին ։
Անտիկ գիտության զարգացման ժամանակաշրջանում եռանկյունաչափությունն ամենաշատը կիրառվել է աստղագիտության մեջ։ Բացի երկնային մարմինների հեռավորությունների հաշվարկման խնդիրները, եռանկյունաչափության հետագա զարգացումը պահանջում էր էպիցիկլերի և/կամ էկսցենտրերի պարամետրերի մի համակարգ, որը կներկայացներ լույսի տարածումը տարածության մեջ։ Համաձայն լայնորեն տարածված կարծիքի՝ այդ խնդիրն առաջին անգամ առաջադրել ու լուծել է Հիպարքոսը (մ. թ. ա. 2-րդ դարի կեսեր), Արեգակի ու Լուսնի ուղեծրերի հաշվարկման միջոցով։ Հնարավոր է, որ այդ խնդիրը աստղագիտության մեջ առաջ է քաշվել ավելի վաղ։ Հիպարքոսին է վերագրվում նաև առաջին եռանկյունաչափական աղյուսակների ստեղծումը, որոնք մեզ չեն հասել։ Կա վարկած, որ առաջին եռանկյունաչափական աղյուսակները գոյություն են ունեցել արդեն մեր թվարկությունից առաջ 3-րդ դարում և ստեղծվել են Ապոլլոն Պերգացու կողմից։
Հնդկաստան
Եռանկյունաչափության մեջ մեծ ներդրում ունեցավ Բրահմապուտրան (7-րդ դար), ով հայտնագործեց մի քանի եռանկյունաչափական հարաբերություններ, այդ թվում նաև նրանք, որոնք ժամանակակից տերմինալոգիայում ունեն հետևյալ տեսքը՝
Մեկ այլ հայտնի գիտնականի՝ Բհասկարա II-ի աշխատություններում (12-րդ դար), տրվում են անկյունների գումարների ու տարբերությունների սինուսների ու կոսինուսների տարբերությունների բանաձևերը. ինչպես նաև. ( դեպքում) որը համապատասխանում է սինուսի դիֆերենցման արտահայտությանը։ Հենվելով սինուսի գումարման բանաձևի վրա՝ Բհասկարան հարապարակեց Արիաբհատոսի եռանկյունաչափական աղյուսակի ավելի ճշգրիտ ու մանրամասն տարբերակը, 1° միջակայքով։
Իսլամական երկրներ
Նրանց աստղագիտական տրակտատները, հնդկական սիդհաների օրինակով, կոչվում էին «զիջեր». տիպիկ զիջն իրենից ներկայացնում էր աստղագիտական ու եռանկյունաչափական աղյուսակների հավաքածու, որտեղ աղյուսակները դասավորված էին օգտագործելիության։ 8-13-րդ դարերի զիջերի ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ այդ ժամանակ եռանկյունաչափության վերաբերյալ գիտելիքներն արագորեն համալրվում էին։ Իսլամական գիտնականների համար առավել հետաքրքիր էր սֆերիկ եռանկյունաչափությունը, որի միջոցով հնարավոր էր իրականացնել աստղագիտական ու գեոդեզիական հաշվարկներ։ Լուծման ենթակա խնդիրների շարքում էին նաև ՝
Իբն Յունիսը (10-րդ դար) բացահայտեց եռանկյունաչափական ֆունկցիաների բազմապատկման բանաձևերը, օրինակ.
Եռանկյունաչափական առաջին մասնագիտացված աշխատությունը միջինասիացի գիտնական ալ-Բիրունիի (10-11-րդ դար) «Ատղագիտական գիտությունների բանալիների գիրք» (995-996 թվականներ) աշխատությունն է։ Եռանկյունաչափության ամբողջ կուրսը պարունակում էր ալ-Բիրունիի գլխավոր աշխատությունը՝ «Կանոն Մասուդա» (գիրք III)։ Բացի սինուսների աղյուսակից (15' քայլով) Ալ-Բիրունին տվել է նաև տանգենսների աղյուսակը (1° քայլով)։ Գաղափարապես Բիրունիի աշխատությունները մոտ են պտղոմեոսյաններին. աղեղների լեզվով նա ձևակերպում է կրկնակի ու կես սինուսների, անկյունների գումարի ու տարբերության սինուսների մասին թեորեմները։ Ալ-Բիրունի գիրքը ցույց է տալիս նաև կանոնավոր ներգծյալ իննանկյան կառուցումն ու դրա կողմի երկարության մոտավոր որոշումը. այդ ալգորիթմը նա օգտագործում է ստացման համար։ Մեկ այլ աշխատությունում՝ «Գեոդեզիայում», Բիրունին հաղորդում է երկրային զենիթի սեփական հաշվումների արդյունքները, որոնք մոտ էին իրականին (մետրական համակարգով Բիրունին ստացել էր 6340 կմ)։
16-17-րդ դարեր
Թոմաս Ֆինկն առաջարկել է գեոդեզիական խնդիրների յուրօրինակ լուծում՝ գտնել եռանկյան անկյունները, եթե հայտնի է նրանց գումարը՝ և հանդիպակաց կողմերի հարաբերությունը՝ a:b: Լուծման համար Ֆինկն օպգտագործել է Ռեգիոմոնտանի բանաձևը (տես նկարը)։
Սինուսոիդի առաջին գրաֆիկը հայտնվել է Ալբրեխտ Դյուրերի «Կարկինով ու քանոնով չափումների ուղեցույց» (Underweysung der Messung mit dem Zirkel und Richtscheyt, 1525 թվական) աշխատությունում։ 1630-ական թվականներին Ժիլ Ռոբերվալը, իր ցիկլոիդների ուսումնասիրության արդյունքում, անկախ իր իսկ կամքից գծագրում է սինուսոիդ, հենց նա է հրապարակել կրկնակի անկյան տանգենսի բանաձևը։ Ջոն Վալլիսն իր «Մեխանիկայում» (1670) ճշգրտորեն ներկայացրել է յուրաքանչյուր քառորդում սինուսի նշանը և ցույց է տվել, որ սինուսոիդն անվերջ պարբերական ֆունկցիա է։ Տանգենսի գրաֆիկն առաջին քառորդի համար առաջինը տվել է Ջեյմս Գրեգորին (1668):
Բենուա Պոլ Էմիլ Կլապեյրոն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ճարտարագետներ
Եռանկյունաչափության պատմություն
Եռանկյունաչափությունը Հայաստանում
1794 թվականին Վենետիկում տպագրվել է Սահակ Պրոնյանի գրաբարով շարադրված «Երկրաչափություն» գիրքը՝ 423 էջով։ Գիրքը նվիրված էր երկրաչափական թեորեմներին ու աքսիոմներին, ինչպես նաև երկրաչափական տերմինների (ուղիղներ, անկյուններ, եռանկյուններ, շրջանագծեր և այլն)ուսումնասիրությանը։ 1810 թվականին, արդեն Սահակ Պրոնյանի մահից հետո, Վենետիկում լույս է տեսնում նրա «Եռանկյունաչափություն» աշխատությունը։ Այստեղ հայալեզու մաթեմատիկական գրականության մեջ առաջին անգամ օգտագործված էին մաթեմատիկական նշաններ։ Գիրքը նվիրված էր եռանկյունաչափությանը, եռանկյունների լուծմանը, սֆերիկ երկրաչափությանը։ Բաղկացած Է երկու գրքից և հավելվածից (ծավալը՝ 104 Էջ), շարադրված է գրաբար լեզվով։ Աշխատության վերջում, (62-րդ էջի վրա) զետեղված Է 1-10.000 թվերի լոգարիթմական աղյուսակը։ Դրան հաջորդում է 28 եռանկյունաչափական թեորեմների ու խնդիրների երկու տախտակ, ինչպես նաև երկու համեմատության կարկինի երկրաչափական գծագրերը։ Վերջում մեկ Էջի վրա զետեղված է եռանկյունաչափական գծերի աղյուսակը։ Գծագիրը կարդալու համար գործածվում են հայկական այբուբենի տառերը։ Աշխատությունն ունի երկու էջից բաղկացած առաջաբան, որտեղ նշվում Է եռանկյունաչափության կարևոր դերն ու նշանակությունը մաթեմատիկական գիտությունների մեջ։
Իկոնիայի ճակատամարտ (1190)
Իկոնիայի ճակատամարտ (1190 թվական, մայիսի 18), ճակատամարտ, որը տեղի է ունեցել Խաչակրաց երրորդ արշավանքի շրջանակներում Ֆրիդրիխ I Շիկամորուսի կողմից գլխավորվող Սրբազան Հռոմեական կայսրության և Կիլիջ֊Արսլան II-ի գլխավորած Սելջուկյան սուլթանության ուժերի միջև։ Ճակատամարտի արդյունքում Սելջուկյան սուլթանության մայրաքաղաքը հայտնվեց կայսեր ձեռքում։
Մարտ
1190 թվականի մայիսի 18-ի առավոտյան Ֆրիդրիխ I Շիկամորուսը բաժանեց իր բանակը երկու մասի։ Մի մասը Շիկամորուսի որդու՝ Ֆրիդրիխ Շվաբացու գլխավորությամբ պետք է պաշարեր քաղաքը։ Իսկ միևնույն ժամանակ Ֆրիդրիխն անձամբ մնացած զորքերով պետք է մնար քաղաքի մուտքերի մոտ ։ Քաղաքի ճանապարհին Ֆրիդրիխ Շվաբացին հանդիպում է Գերմանիայի դեսպանին՝ Գոթֆրիդ Վիզենբախցուն, ով հաղորդում է, որ հին սուլթանը, վախենալով խաչակիրների ուժերից, իր բանակով թաքնվել է քաղաքի միջնաբերդում։ Նրա օրինակին են հետևել նաև բնակիչները՝ իրենց հետ վերցնելով իրենց ողջ հարստությունը և սննդի առատ պաշարներ։ Դուքս Ֆրիդրիխն իր առաջին իսկ գրոհով կործանեց քաղաքի դարպասները, հաջողությամբ կանխեց սելջուկների նահանջը և հասավ հենց միջնաբերդի պարիսպներին։ Մուսուլման բնակիչները, ովքեր մնացել էին քաղաքում, սպանվեցին։
Էրհարթինգ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Ֆյոդորովկա (գյուղ, Կրասիլովի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Ֆյոդորովկա գյուղում բնակվում էր 235 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,981 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 239,55 մարդ/կմ²։
Շատրվան Տրևի
Բարոկկո ոճի այս շատրվանը նախագծել է ճարտարապետ Նիկոլո Սալվին 1732-1762 թվականներին։ Շատրվանը հարում է Պալացցո Պոլիի (Palazzo Poli) ճակատային մասին։ Պալատի հոյակերտ ճակատը և շատրվանն ընկալվում են որպես մեկ տարր, և այդ պատճառով շատրվանն ավելի խոշոր է երևում։
Զուևո (գյուղ, Ռուդնյանսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի բնակավայրեր
(4596) 1981 QB
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,239392 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,0769 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4019 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,2981 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1224,03 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,294109 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 37,1° անկյուն։
Տանջանքների թանգարան
Ցուցադրման իրեր
Թանգարանում կա հետաքրքիր գործիքների բազմազանություն՝ սկսած շատ հայտնի Գիլիոտինից, կախիչից, քարերից, մինչև մատները կտրելու գործիք և խայտառակության ֆլեյտա։ Այնտեղ գտնվող մյուս գործիքներից են երկաթե կույսը, հուդայի աթոռը, Կատերինի անիվը, ամոթի դիմակը և այլն։ Դրանցից շատերը պահպանված են անտիկ ժամանակներից, սակայն մեծամասնությունը հին գրքերից և տեքստերից  վերցրած պատկերների ժամանակակից վերակառուցումներ են ։
Պիբախտինո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մարի Էլ հանրապետության Սովետսկի շրջանի բնակավայրեր
Ջո Ալմասյան
Կենսագրություն
Ջո Ալմասյանը ծնվել է 1967 թվականի մարտի 8-ին, ամերիկյան Մասաչուսեթս նահանգի Ֆրեյմինգհեմ քաղաքում։ Զբաղվել է ֆուտբոլով և վազքով Նյու Հեմփշիրի համալսարանում ։ 1992 թվականին ընկերոջ՝ Քեն Թոփալյանի հետ միասին թիմ են ստեղծեցել Հայաստանի ազգային հավաքականի կազմում Լիլեհամմերի ձմեռային օլիմպիական խաղերի բոբսլեյի մրցումներին մասնակցելու համար։ Նրանց ոգեշնչել է նախկին սահնակորդ Փոլ Վարադյանը, ով Ալմասյանին և Թոփալյանին ճանաչում էր Հայաստանի երիտասարդական ֆեդերացիայի Պրովիդենս մասնաճյուղից ։ Նրանք բոբսլեյիսահնակ էին վարձել 1600 դոլարով ։
Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա ։
Զուևո (գյուղ, Օլենինսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Տվերի մարզի Օլենինսկի շրջանի բնակավայրեր
Արմեն Սմբատյան (երգահան)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Հայ դիվանագետներ Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Հայաստանի կոմպոզիտորների և երաժշտագետների միության անդամներ Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ռեկտորներ
Յուսուֆ Իդրիս
Կրթություն և գրական առաջին քայլեր
Յուսուֆ Իդրիսը ծնվել է 1927 թվականինի մայիսի 19-ին Նեղոսի դելտայում գտնվող Շարկիյյա մուհաֆազայի Բայրում գյուղում՝ գյուղի կառավարիչ Իդրիս Ալիի ընտանիքում։ Տարրական կրթություն ստացել է գյուղական դպրոցում, իսկ միջնակարգ դպրոց հաճախել է Դամյեթ քաղաքում։ Դպրոցական հասակում Իդրիսը շատ էր կարդում։ 1945 թ. նա ընդունվում է Կահիրեի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետ։ Ուսանողության տարիներին մասնակցում է ուսանողական մարքսիստական խմբակի գործունեությանը։ Մասնակցում է նաև բժշկական ֆակուլտետում գործող գրական խմբակին։ Ավարտելով համալսարանը՝ նշանակվում է բժիշկ-ինտերն Կահիրեի Կասր ալ-Այնի պետական հիվանդանոցում։ 50-ականների սկզբին գործուն մասնակցություն է ունենում Եգիպտոսում գործող խաղաղության կողմնակիցների շարժման գործունեությանը։ 1953 թ. որպես եգիպտական պատվիրակության քարտուղար մեկնում է Վիեննա` մասնակցելու խաղաղության կողմնակիցների կոնգրեսին։ Կոնգրեսի ավարտից հետո այցելում է Հունգարիա, Չեխոսլովակիա և ԳԴՀ։ Սա նրա առաջին այցելությունն էր Եվրոպա։ Վերադառնալով Կահիրե` Իդրիսը իր տեղը Կասր ալ-Այնիում գտնում է զբաղված և աշխատանքի է անցնում Կահիրեի քաղաքապետարանի առողջապահության բաժնում։ 1950 թ. ապրիլի 4-ին «Ռոզ ալ-Յուսուֆ» ամսագրում լույս է տեսնում Իդրիսի առաջին պատմվածքը՝ «Լեռան անեծքը» վերնագրով, պատմվածքների առաջին ժողովածուն՝ «Ամենաէժան գիշերները», լույս է տեսնում 1954 թ.։ Այս ժողովածուն անդրադարձնում է նրա խոր մտահոգությունը հրատապ խնդիրներով, որոնց նա՝ որպես բժիշկ, ամեն օր ականատես էր լինում՝ պայքարելով հիվանդությունների, անտարբերության և չքավորության դեմ ։
1960-ական թվականներին
1967 թ. Եգիպտոսի պարտությունը Իսրայելի դեմ պատերազմում ցնցում է բոլորին։ Իշխող վարչակազմից դժգոհությունը մտավորականության մեջ ավելի է խորանում։ 1968 թ. Իդրիսը գրում է «Զոլավորները» («Ալ-Մուխատտիտին») պիեսը, որի բեմականացումն արգելվում է գրաքննության կողմից։ Մշտական նյարդային լարվածությունը, հանգստացնող դեղերի չարաշահումը հանգեցնում են նրան, որ Իդրիսի առողջությունը կտրուկ կերպով վատանում է, գրողը կախվածության մեջ է ընկնում թմրանյութերից։ 1968 թ. Իդրիսը բուժվելու նպատակով մեկնում է Խորհրդային Միություն և այնտեղ ավելի քան երեք ամիս անց է կացնում հիվանդանոցում։ Վերջապես, 1969 թ. սեպտեմբերին լույս է տեսնում Իդրիսի նոր «Կոչնակները» («Ան-Նադդահա») ժողովածուն։ Այս ժողովածուում, ավելի քան որևէ այլ ստեղծագործության մեջ, Իդրիսը իր կերպարները բացահայտելիս դիմում է հոգեվերլուծության օգնությանը, հեղինակը ձգտում է ցուցադրել կենսաբանական բնազդի անհաղթահարելիությունը։
Ընդհանուր նկարագիր
«Ֆարհաթի հանրապետությունը»պատմվածքը պիեսի վերածելը մեծ խնդիր չէր,քանի որ այն հենց սկզբից իր մեջ թատերական տարրեր էր պարունակում։Պիեսի բովանդակությունը հիմնված է գլխավոր հերոս ավագ ոստիկան Ֆարհաթի երազանքների վրա մի այնպիսի հանրապետության մասին,որը կլուծի իր և բոլոր մարդկանց խնդիրները։ Հաջորդ պիեսը`«Բամբակի արքան», որը, իչնպես և «Ֆարհաթի հանրապետությունը», կազմված է ընդամնեը մեկ գործողությունից, պատմում է հողագործի և հողատիոջ միջև սկսված պայքարի մասին հողագործի ստացված եկամուռշտների բաշխման շուրջ։ 1958 թ. Իդրիսը գրում է «Դժվար պահը» 3 գործողությունից կազմաված պիեսը, որը նվիրված էր Պորտ-Սաիդի պաշտպանությանը 1956 թ.անգլո-ֆրանս-իսրայելական եռակի ագրեսիայի ժամանակ։ Սրան հաջորդում է 7 տարի փնտրտուքների շրջանը, որից հետո նա 1964 թ. ապրիլին հանդիսատեսի դատին է հանձնում իր նոր «Ալ-Ֆարաֆիր» («Ֆարֆուրները») պիեսը, որում փորձում է մարմնավորել իր փնտրտուքների արդյունքում փեռք բերած պատկերացումները եգիպտական և ընդհանրապես արաբական թատրոնի ձևի և բովանդակության մասին։ Նա առաջ է քաշում «թամասրուհի»`«թատերայնացման» դրույթը։ «Դեպի եգիպտական թատրոն» հոդվածաշարում նա բավականին կտրուկ բնորոշումներ է տալիս իր ժամանակի եգիպտական թատրոնին և դրամատուրգիային՝մերժելով դրանց արաբական բնույթը և դրանք համարելով եվրոպական իրողություն, եվրոպական թատրոնի և դրամատուրգիայի դրսևորումներ։ այստեղ նա առաջ է քաշում եգիպտական «ազգային»թատրոնի իր ծրագիրը։ Եգիպտական «ազգային»թատրոնի գլխավոր առանձացնող որակը,ըստ նրա,պետք է հանդիսանար «հանդիաստեսի թատերայնացումը»։ «Ալ-Ֆարաֆիրն», ըստ էության, արդեն «թատերայնացման» գործնական ուղեցույց է։ Այն գոնե թվացյալ հնարավորություններ է ընձեռնում Իդրիսի «թատերայնացման» տեսության գործնական կրիառման համար։ Հերոսները՝Սիդն ու Ֆարֆուրը իրենց հարցերի պատասխանը ստանալու, իրենց օգնելու համար դիմում են հանդիաստեսին։
Տարասովկա (գյուղ, Վելիկա-Պիսարևկայի շրջան)
Տարասովկա (Тарасівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Վելիկա-Պիսարևկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1663 թվականին։
Քարնեգի հոլ
Քարնեգի հոլ (անգլերեն՝ Carnegie Hall), ամերիկյան համերգային դահլիճ է, որը գտնվում է Նյու Յորքում։ Այն համարվում է Միացյալ Նահանգների ամենակարևոր համերգային սրահներից մեկը և առանձնանում է իր հիանալի ակուստիկ տվյալներով։
Աբհիմանյու Միշրա
Կենսագրություն
2018-ի նոյեմբերին Կասպարովի շախմատային հիմնադրամի հողմից հրավիրվել է եռօրյա քննության, որտեղ նա եղել է ամենաերիտասարդ շախմատիստը ։
Աստծո ասպազենք
«Աստծո ասպազենք» (龍兄虎弟, Long xiong hu di) ռեժիսորներ Ջեքի Չանի և Էրիկ Ցանի համատեղ ֆիլմը, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Ջեքի Չանը, Ալան Տամը, Ռոզամունդ Կվանը, Լոլա Ֆորները, Բոժիդար Սմիլյանիչը, Քեն Բոյլը, Ջոն Լադալսկին, Ռոբերտ Օ’Բրայենը, Բորիս Գրեգորիչը, Մարսիա Չիշոլմը։
(4597) Կոնսոլմանգո
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,607036 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2903 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9237 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1537,51 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,234144 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,87° անկյուն։
Ալեքսինո (գյուղ, Տրոստյանեցի շրջան)
Ալեքսինո (Олексине), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Տրոստյանեցի շրջանում։
Բրայան Քրենսթոն
2014 թվականի հունիսին արժանացել է «Թոնի» մրցանակի՝ «Մինչև վերջ» թատերական ներկայացման մեջ ԱՄՆ 36-րդ նախագահ Լինդոն Ջոնսոնին մարմնավորելու համար։
Կատարել է նաև ռեժիսորական աշխատանքներ «Մալքոլմը կենտրոնում» սիթքոմի 7, «Ամբողջ ծանրությամբ» հեռուստասերիալի 3, «Ամերիկյան ընտանիք» հեռուստասերիալի 2 և «Գրասենյակ» սիթքոմի 1 էպիզոդներում։
Անտոնովցի (գյուղ, Յարմոլինի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Անտոնովցի գյուղում բնակվում էր 539 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,89 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 593,26 մարդ/կմ²։
Բարբարիգա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Անտառային մանկապարտեզ
Պարապմունքներ
Անտառային մանկապարտեզների պարապմունքներն ու նպատակները.
Պատմություն
Գերմանիայում անտառային մանկապարտեզներ (Waldkindergarten) գոյություն են ունեցել 1968 թվականից, բայց միայն 1993 թվականին են պաշտոնապես ճանաչվել որպես նախադպրոցական կրթության ձև։ Դա թույլ տվեց պետությունից ստանալ դրամական օգնություն և նվազեցնել ուսման վարձը։ Այդ ժամանակից ի վեր Գերմանիայում անտառային մանկապարտեզներն ավելի մեծ ճանաչում են ձեռք բերել։ 2005 թվականին դրանց մոտավոր թիվը 450 էր, որոնցից մի քանիսն ավանդական մոտեցումը համատեղում էին առավոտյան անտառում կատարվող զբոսանքի հետ։ 2012 թվականի վերջին անտառային մանկապարտեզների թիվը հասավ հազարի ։
ԱՄՆ-ում անտառային առաջին մանկապարտեզը բացվել է 1996 թվականին։ «Մեղմ արահետ» (Tender Tracks) մանկապարտեզը Կալիֆորնիայի ծոցում հիմնվել է Վենդոլին Բյորդի կողմից և գործում է մինչ օրս։
Վալենսինա դե լա Կոնսեպսյոն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սևիլյա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Դունիտ
Կատեգորիա:Մագմատիկ ապարներ Կատեգորիա:Սալերի տեկտոնիկա
Դյունեն
Դյունեն, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Ջանիկի գավառում ։
Գլիկոզիդներ
Առաջին գլիկոզիդը՝ ամիգդալինը, նկարագրել են ֆրանսիացի քիմիկոս Պիեռ Ժան Ռոբիկը և Անտուան Բուտրոն-Շարլարը 1830 թվականին ։
Պիզեների (գյուղ, Շում՛ևաշսկոե գյուղական բնակավայր)
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 58 մարդ։
Ռիբնիկ (համայնք)
Ռիբնիկ համայնք (Општина Рибник), համայնք Բոսնիա և Հերցեգովինայի Սերբական Հանրապետություն վարչական կազմավորման հյուսիսարևմտյան հատվածում։ Վարչական կենտրոնը համարվում է Ռիբնիկ քաղաքը։
Նիլ Գեյման
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անգլիացի վիպասաններ Կատեգորիա:Անգլիացի լրագրողներ Կատեգորիա:Անգլիացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Անգլիացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Գիտաֆանտաստիկ գրողներ Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի վիպասաններ Կատեգորիա:«Պորտալ» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Պոստմոդեռնիստ գրողներ
Գիպսաբետոն
Տես նաև
Строительные материалы
Մեանա Սարդո
Բնակչության թվաքանակը 2014 թվականի տվյալներով եղել է 1.853 : Բնակչության խտությունը կազմում է 27.87 մարդ/կմ²։ Համայնքն զբաղեցնում է 73.92 կմ² տարածք։
Բնակչության հովանավոր սուրբ համարվում է Սուրբ Բարդուղիմեոս Առաքյալը։ Տոնը նշում են ամեն տարի օգոստոսի 24-ին։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Դուդեղի
Դուդեղի, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Ջանիկի գավառում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Նիկիտա Ղոնդաղսազյան
Կենսագրություն և գործունեություն
1904-1913 թթ. աշխատել է Ելիզավետպոլի նահանգի Շուշի քաղաքում, որպես քաղաքային ճարտարապետ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ Կատեգորիա:1876 ծնունդներ
Բաբելոնյան մաթեմատիկա
Համարակալում
Հույն և միջնադարյան եվրոպացի մաթեմատիկոսները (այդ թվում` Կոպեռնիկոսը) օգտագործեցին Բաբելոնյան 60-ական համակարգը` ֆրանկցաիների մասերը նշանակելու համար։ Սրա շնորհիվ մենք ժամը բաժանում ենք 60 րոպեի, իսկ րոպեները` 60 վայրկյանի:Պետք է նշել, որ Հին Բաբելոնում, հակառակ տարածված կարծիքի, ժամեր, րոպեներ և վայրկյաններ չեն օգտագործվել։ Դրանց փոխարեն օգտագործվել է «կրկնակի ժամ»՝ 120 ժամվա տևողությամբ, ինչպես նաև «ժամանակային աստիճան»՝ 1/360 օր տեւողությամբ (այսինքն չորս րոպե) և «երրորդ մասը»՝ 31⁄3 վայրկյանի տրողությամբ (ինչպես ժամանակակից հրեական օրացույցում) ։
Թվաբանություն և հանրահաշիվ
Վերջիվերջո բոլոր մեթոդները և գոևծողությունները՝ բացառությամբ վերջինի, ճիշտ են։
Պատմական ազդեցություն
Բաբելոնյան մաթեմատիկոսների և աստղագետների զգալի ձեռքբերումները դարձել են հաջորդ քաղաքակրթությունների գիտության հիմքը և առաջին հերթին Հին Հունաստանի քաղաքակրթության գիտական հիմքը։ Սակայն Բաբելոնի մաթեմատիկայի հարուստ տեսական հիմքը ոչ թե ամբողջական բնույթ էր կրում, նվազեցվել է մի շարք տարբեր մեթոդներ, այդտեղ բացակայում էին ապացույցները։ Մաթեմատիկայի համակարգված մոտեցումը միայն հույների շրջանում դրսևորվեց։
Բարանովկա (գյուղ, Յարմոլինի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Բարանովկա գյուղում բնակվում էր 310 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1077 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 287,84 մարդ/կմ²։
(4599) Ռովան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1985 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անրի Դեբեոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ալեքսանդրիայի կամուրջ
Դեպքեր
1989 թվականի օգոստոսի 21-ին կամրջի վրա տեղի ունեցավ քաղաքում իրարանցում առաջացրած սպանություն։ Ալեն Բրոսսոն՝ «Շատո Լորե» հյուրանոցի մատուցողը, 23:30 ավարտելով իր հերթափոխը, կամրջով գնում էր տուն՝ Հալլ։ Նրա ճանապարհը անցնում էր Մեյջորս Հիլլ այգով։ Այգին հայտնի էր որպես հոմոսեքսուալների հանրածանոթ վայր։ Դրանից օգտվում էին տեղի հանցագործները, որոնք սպասում էին միայնակ հոմոսեքսուալներին կողոպտելու նպատակով (հույսով, որ նրանք, անհանգստանալով իրենց հեղինակության համար, չեն հայտնի ոստիկանությանը կողոպտիչների մասին)։ Այդ օրը վեց երիտասարդներ գտնվում էին այգում և փնտրում հոմոսեքսուալների։ Նրանք նկատում են Բրոսսոյին, որը հանգամանքների բերումով հոմոսեքսուալ չէր, և երբ նա մոտենում էր կամրջին, սխամբամբ ենթադրելով, որ նա հոմոսեքսուալ է, հետևում են նրան։ Արդեն կամրջի վրա Բրոսսոյին նախ հարվածում են ձեռնափայտով, իսկ հետո կողոպտում։ Հետո հանցախմբի անդամ Ջեֆրի Լալոնդը բարձրացնում է Բրոսսոյին ճաղերի վրայով և նետում կամրջից։ Բրոսսոն, քարերին դիպչելով, տեղում մահանում է ։ Այդ օրը Լալոնդը և նրա հանցակիցները ևս մեկ հանցանք կատարեցին՝ քաղաքի մյուս կողմում ծանր ֆիզիկական վնասվածքներ հասցնելով մի մարդու։ Լալոնդը ցմահ դատապարտվեց և մահացավ 2008 թվականին բանտում ։
Խուլպեն-Վիտեմ
Կատեգորիա:Լիմբուրխի համայնքներ Կատեգորիա:1999 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Աշոտ Ա Մեծ
Հայոց թագավոր
Աշոտը ամրապնդել է երկրի միասնությունը, միջամտել իշխանական տների միջև ծագած դժգոհություններին, խնամիական կապեր հաստատել Բագրատունի, Արծրունի և Սյունյաց իշխանական տների միջև։ Իր եղբայր Աբասից հետո սպարապետ է կարգում որդուն՝ Շապուհին, իսկ մյուս որդին՝ Սմբատը, դառնում է հայոց թագավոր և շարունակում հոր գործը։ Երեք դուստրերից երկուսին կնության է տալիս Արծրունիներին. Սոֆյան ամուսնանում է Գրիգոր-Դերենիկի հետ և դառնում է Վասպուրականի գահերեց տիկին, իսկ մյուս դուստրն ամուսնանում է Վահան Արծրունու հետ։ Կրտսեր դուստրը՝ Մարիամը, ամուսնանում է Վասակ Գաբուրի հետ, դառնում Սյունիքի գահերեց տիկին։ Բարեկամական և դաշնակցական կապեր են հաստատվում ոչ միայն հայ ազդեցիկ իշխանների, այլև վրացիների ու աղվանների հետ։ Վերջիններիս ազնվականության գլուխ էին անցել վրաց և աղվանից Բագրատունիները։ Դեռևս 870–ական թվականների կեսերին Արծրունյաց և մյուս իշխանները Հայոց կաթողիկոսի հետ միասին արաբական խալիֆից պահանջել էին ճանաչել Աշոտի թագավորությունը։ Հայերին սիրաշահելու, Բյուզանդիայից վանելու նպատակով խալիֆայությունը կատարել է նրանց պահանջը. Մութամիդ խալիֆան 885 թվականին թագ է ուղարկել Աշոտին։ Աշոտը ընդունել է նաև Վասիլ I կայսեր ուղարկած թագը՝ գտնելով միջազգային ճանաչում։
885 թվականի օգոստոսի 26-ին կաթողիկոս Գևորգ Գառնեցու կողմից Բագարան քաղաքում Աշոտն օծվում է հայոց թագավոր։ 885-890 թվականներին Աշոտ առաջինը ընդարձակում է երկրի տարածքները, իսկ վերջին շրջագայության ընթացքում՝ 890 թվականին, Կոստանդնուպոլսից վերադարձի ճանապարհին Աշոտ Ս-ը մահանում է։ Նրա մահից հետո գահն անցնում է նրա որդի Սմբատ Ա Բագրատունուն։ 887 թվականին Աշոտը թագադրել էր Արևելյան Վրաստանի առաջին թագավորին՝ Ատրներսեհ Դ Բագրատունուն (Բագրատիոնի, 887-923 թթ.)։
Հերաթ
Անվանում
Ըստ ավանդության՝ քաղաքը հիմնադրել է Ալեքսանդր Մակեդոնացին։ Հունական աղբյուրներում հիշատակվում է Ալեքսանդրիա-Արիոն անունով։ «Հերաթ» անվանումը ստացել է Սասանյանների օրոք՝ Հերիռուդ գետից ։
Դժոխք բացյալ
Պատմություն
1783 թվականին Տրիեստում՝ Մխիթարյան տպարանում՝ հայատառ թուրքերեն։ Ա տիտղոսաթերթին՝ «Ճիհէննէմ աչըլմըշ։ Պասմա օլունտու...», Բ տիտղոսաթերթին՝ նույնը (256 էջ, 8o, 11,4 x 6 սմ)։
Die for You
Արիանա Գրանդեի ռեմիքս
Ամերիկացի երգչուհի Արիանա Գրանդեի մասնակցությամբ երգի երկրորդ ռեմիքսը թողարկվել է 2023 թվականի փետրվարի 24-ին ։ 2023 թվականի փետրվարի 21-ին երգչուհին իր սոցցանցերի էջերում հոլովակ է թողարկել, որում աշխատում է երգի ռեմիքսի վրա ։ Հրապարակումը ներառում է նաև Արիանայի գրած նոր տեքստը երգի ռեմիքս տարբերակի համար։ Երգը հանդիսանում է երկու արտիստների չորրորդ համագործակցությունը՝ «Love Me Harder» (2014), «Off the Table» (2020) և «Save Your Tears» (ռեմիքս, 2021) երգերից հետո ։
Լևոն Գրիգորյան (թավջութակահար)
Կենսագրություն
Գրել է թավջութակի և նվագախմբի կոնցերտ, թավջութակի պիեսներ, հեղինակ է մշակումների և փոխադրումների։
Միջանկյալ բառեր
3․ վկայակոչում (Գոյականը, ինչպես հայտնի է, նյութական խոսքի մաս է։ Այսօր, ըստ նրա, ներկայացում չի լինելու)։
Օլդրիչ Էյմս
Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միությունում այս գործակալի գոյության մասին գիտեին ընդամենը մի քանի բարձրաստիճան սպաներ։ «Էյմսի համար մշակվել են քողարկման բարդագույն գործողություններ, աշխատանքի համար նրան վճարվել են բազմամիլիոնանոց հոնորարներ, որոնք, հավանաբար, ամենամեծն են մեր հետախուզության պատմության մեջ», 2006 թվականին նշել է ռուսական «Տրուդ» թերթը ։
Կենսագրություն
Էյմսը 1985 թվականի ապրիլին, ԽՍՀՄ-ում` Վաշինգտոն ԿՇում, ներկայացավել է դեսպանությանը և, հրապարակախոս Վ. Կազանսկու վարկածով՝ թիկնապահին է հանձնել գրությամբ ծրարը. «Ես՝ Օլդրիչ Հեյզեն Էյմս, աշխատում է որպես ԿՀՎ-ի օպերատիվ տնօրինության ԽՍՀՄ և Արևելյան Եվրոպայի բաժնի հակահետախուզական ստորաբաժանման պետ։ Ինձ հարկավոր է 50 հազար դոլար, որպեսզի տեղեկացնեմ երեք գործակալնների մասին, որոնց այժմ հավաքագրում է Խորհրդային Միությունում»։ Հաջորդ օրը Էյմսն իր ղեկավար Դևիդ Մրֆիին զեկուցել է դեսպանություն չարտոնված այցի մասին՝ նրան բացատրելով, որ խորհրդային դիվանագետը ճաշի չի եկել, ինչպես նրա հետ պայմանավորված է եղել։ Նոր գործակալի հսկիչ է դարձել Վիկտոր Չերկաշինը, վճարովի գործակալը ստացել է «Լյուդմիլա» օպերատիվ մականունը ։ Շուրջ 9 տարի Էյմսն աշխատել է ԽՍՀՄ-ում և Ռուսաստանում։ Դրանից ստացված տեղեկությունների շնորհիվ ձերբակալվել են ԿՀՎ-ի մի շարք գործակալներ ՊԱԿ-ի և ԳՀՎ-ի շարքերում։ Տարբեր աղբյուրներ նրան վերագրում է ԿՀՎ-ի 12-ից 25 գործակալների բացահայտումը, այդ թվում՝ գեներալ-մայոր Դմիտրի Պոլյակովին, ՊԱԿ-ի գնդապետներ Ալեքսեյ Կուլակինին, Վլադիմիր Պիգուզովին, փոխգնդապետ Վալերի Մարտինովին և Սերգեյ Մոտորինին և այլն։ «Foreign Policy»-ը նշել է 25 մարդու թիվ, այդ թվում՝ «իր լավագույն ընկերներից մեկին»` Սերգեյ Ֆեդորենկոյին ։ Բացահայտված գործակալներից մի քանիսը ԽՍՀՄ-ում դատապարտվել է պատժի առավելագույն չափի (գնդակահարության), ինչի պատճառով Էյմսը հետագայում ԱՄՆ-ում ստացել է «սերիական մարդասպան» մականունը։ Ինչպես ճանաչվել Է ԱՄՆ Սենատի հետախուզության կոմիտեի զեկույցում, Էյմսի գործունեությունը «հանգեցրել է Խորհրդային Միությունում տեղեկատվության գրեթե բոլոր արժեքավոր աղբյուրների կորստին «սառը պատերազմի» ամենաթեժ պահին» ։ Ըստ «Foreign Policy»-ի՝ նա վաստակել է մոտ 4 000 000 դոլար, ըստ Լ. Մլեչինի՝ ավելի քան 2 000 000 ։
Պաշտոնասեր
Պատմություն
Տպագրվել է 1775 թվականին Տրիեստում՝ Մխիթարյան տպարանում՝ նույն թվականի մայիսի 16-ին Հռոմի Հովսեփ Բ կայսեր Տրիեստի Մխիթարյան նորակառույց վանք այցելության առիթով։ Խորագիր՝ «Պաշտօնասէր եւ պատրաստական ծառայք եւ հպատակք Մխիթարեանք, ի կարգէ սրբոյն Անտոնի Աբբայի, բնակեալք ի Թրիեստէ, 1775 մայիսի 16»։ Էջի կենտրոնում՝ վերևից, կայսերական զինանշանն է։ Առաջին սյունակը հայերեն է, երկրորդը՝ իտալերեն։ Հայերեն բնագիրը 46-տողանոց ոտանավոր-ուղերձ է։
Հաքսբերխեն
Կատեգորիա:Օվերեյսելի համայնքներ
Պեռլեդո
Բնակչությունը կազմում է 874 մարդ, խտությունը կազմում է 73 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 12 կմ²։ Փոստային ինդեքս 23828։ Հեռախոսային կոդ՝ +39 0341:
(4600) Մեդոուզ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1985 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անրի Դեբեոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Պիժմա (գյուղ, Գատչինսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Գիլբերտի կղզիներ
Գիլբերտի կղզիներ (Gilbert Islands), կղզիախումբ Խաղաղ օվկիանոսի արևմուտքում, Միկրոնեզիայում (հյուսիսային լայնության 3°17 և հարավային լայնության 2°38)։ Անգլիական գաղութ Է։ Կազմված է 16 կորալյան ատոլներից։ Տարածությունը՝ 260 կմ2, բնակչությունը՝ 58 հազար (1974)։ Վարչական կենտրոնը՝ Տարավա։ Կլիման հասարակածային է, բուսականությունը՝ թփոսոային։ Անվանումը ստացել է ի պատիվ կապիտան Զ․ Գիլբերտի, 1788 թվականին։
Պատկեր (պարբերական)
Պատմություն
Լույս է տեսել 1927 թվականին Կոստանդնուպոլսում։ Արտոնատեր՝ Երմոգ Գույումճյան, պատկերասրահի տնօրեն՝ Նուպար Խաչատուրյան։
Ռոբերտ Գվիսկար
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Զորավարներ
Հայաստանի հանրային ռադիո
Զինվորների «խոսող նամակներ»
Պատերազմական տարիներին ռադիոլրագրության ամենամեծ ձեռքբերումներից մեկը զինվորների «խոսող նամակներն» էին, որոնց շնորհիվ հազարավոր մարդիկ գտել են իրենց հարազատներին։ 1944 թվականին Երևանի ռադիոյով առաջին անգամ հնչել է ՀԽՍՀ պետական օրհներգը։
Երիտասարդական հաղորդումների ստեղծումը
Ստեղծվել են հասարակա-քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական, երիտասարդական մի շարք նոր հաղորդաշարեր ու ծրագրեր («Տարակարծության ամբիոն», «Ժամանակը և մենք», «Ասպարեզ», «15 րոպե», «Հինգերորդ ալիք», «Խաչմերուկ», «Կանաչ ռադիոգիրք», «Եթեր ցպահանջ», «Հրապարակախոսի ամբիոն», «Վահան» և այլն), կազմվել է նոր լրատվա-վերլուծական հաղորդումների ցանց, տեխնիկապես հնարավորություն է ստեղծվել ռադիոեթերը դարձնել «կենդանի»։ Սկսվել են հեղինակային հաղորդաշարեր («Ստերեո ստուդիա», «Բյուրակն», «Շողակն», «Անահիտ հանդես», «Ուրբաթ այս ժամին», «Ձեղնահարկ», «Երաժշտական ճեպընթաց» և այլն), որոնք իրենց կայուն տեղն են ապահովել հանրային ռադիոյի տարբեր հաղորդումներում։ 2002 թվականին Հայաստանի ագգային ռադիոն վերանվանվել է Հայաստանի հանրային ռադիոյի (ՀՀՌ)։
ՀՀՌ-ն՝ 14 լեզվով
Ներկայումս ՀՀՌ-ն իրականացնում է 11 լեզվով (հայերեն, ռուսերեն, անգլերեն, վրացերեն, թուրքերեն, ադրբեջաներեն, ասորերեն, հունարեն, եզդերեն, արաբերեն, պարսկերեն), օրական 50 ժ տևողությամբ հաղորդումներ՝ համաշխարհային սփռումով։ Միակ պետական ռադիոն է, որ ունի քրդական հաղորդում։ Ունի նաև միջազգային համացանցային էջ՝ 8 լեզվով։ Հանրային ռադիոյի կառույցում գործում են մի շարք ինքնուրույն ստեղծագործական խմբեր՝ Արամ Մերանգուլյանի անվան ժողգործիքների վաստակավոր (հիմնադրվել է՝ 1927 թվական), «Արևիկ» մանկապատանեկան (հիմնադրվել է՝ 1981 թվական), «Սայաթ-Նովա» աշուղական երգի վաստակավոր (հիմնադրվել է՝ 1992 թվականին) անսամբլները, էստրադային-սիմֆոնիկ նվագախումբը (հիմնադրվել է՝ 1966 թվական)։
Գրադսկոե (գյուղ, Տրոստյանեցի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Տրոստյանեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Պիժյանովսկի
Պիժյանովսկի (Пыжьяновский, Пыжьяновка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելեբեևսկի շրջանի կազմում։
Բույվոլովցի
Բույվոլովցի (Буйволівці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Յարմոլինի շրջանում։
Խոսե Մարիա Ռիվաս
Հղումներ
Կատեգորիա:Սալվադորցի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սալվադորի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:1958 ծնունդներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ
Էլիզաբեթ Ուորեն
Ծագում
2012 թվականի ապրիլին «The Boston Globe» հրատարակությունն սկանդալ է սկսել Ուորենի անվան շուրջ։ Հոդվածում ասվում է, որ Ուորենը նշված է 1986-1995 թվականներին ամերիկյան իրավաբանական համալսարանների ընկերակցության կողմից կազմված իրավագիտության ուսուցիչների կարգապահական տեղեկատուում (Directory of Law Teachers), որոնք պատկանում են ռասայական փոքրամասնություններին ։
Գաբիդեն Մուսթաֆին
Գաբիդեն Մուսթաֆին, ղազախ խորհրդային գրող, հասարակական գործիչ, կուսակցական բարձրաստիճան պաշտոնյա , Ղազախական ԽՍՀ ԳԱ թղթակից անդամ (1958)։
Կենսագրություն
Եղել է Ղազախստանի ԳՄ վարչության նախագահ (1953-1956), վարչության առաջին քարտուղար (1962-1964), ԽՍՀՄ VI գումարման Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։
Սևանի ճակատամարտ
Ճակատամարտ
Սևանի ճակատամարտից հետո Ատրպատականի ամիրայությունը և Արաբական խալիֆայությունը համակերպվել էին Հայաստանի անկախության հետ ։
Գագիկ Արծրունին, որը պատճառ էր հանդիսացել ներքաղաքական խառնաշփոթի ու դարձել Վասպուրականի թագավոր, ընդունել էր հայ Բագրատունիների գերիշխանությունը։ Աշոտ Երկաթը մեկնել էր Կոստանդնուպոլիս՝ թարմացնելու հայ-բյուզանդական դաշնակցային պայմանագիրը։ Նա սկսել էր զբաղվել խաղաղ շինարարական աշխատանքով, պետության կենտրոնացմամբ, բանակի վերակացուցմամբ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Բագրատունիների թագավորության ճակատամարտեր Կատեգորիա:Ճակատամարտեր Հայաստանում Կատեգորիա:Արաբական խալիֆայության ճակատամարտեր Կատեգորիա:10-րդ դարի ճակատամարտեր
Բրայս Քրոսրոուդսի ճակատամարտ
Նախապատմություն
Հարավի հրամանատարությունը իմացավ այդ մանևրի մասին և զգուշացրեց Ֆորեսթին, ով գտնվում էր Թենեսիում։ Ֆորեսթը անհապաղ Սթյորջիսին ընդառաջ ուղարկեց իր ողջ հեծելազորը, բացի մի դիվիզիայից։ Հունիսի 9-ին Ֆորեսթը ճամբար խփեց Բունվիլում, որը Խաչմերուկից 18 մղոն հեռավորության վրա էր գտնվում։ Այդտեղ նրա հետ կար 135 հոգուց բաղկացած ուղեկցող խումբ՝ երկու հեծյալ բրիգադ և Ջոն Մորթոնի հրետանին։ Մորթոնի տրամադրության տակ կար երկու մարտկոց՝ որոնցից ամեն մեկը, բաղկացած էր չորս թնդանոթից. Մորթոն մարտկցը և Ռայսի մարտկոցը։
Ֆորեսթի երկու բրիգադները գլխավորում էին գնդապետներ Հայլան Լայոնը (800 մարդ) և Էդմունդ Ռաքերը (700 մարդ)։ Բունվիլից հարավ՝ Խաչմերուկից 6 մղոն հեռու, կանգնած էր գեներալ Ռոդեյի բրիգադը (500 մարդ), որը գլխավորում էր գնդապետ Ուիլյամ Ջոնսոնը։ Այդ ջոկատը ժամանել էր Ալաբամայից՝ հունիսի 9-ի ուշ երեկոյան։
Միխայիլ Կամենեցկի
Միխայիլ Աբրամովիչ Կամենեցկի (Михаил Абрамович Каменецкий, ), ծավալա-տիկնիկային մուլտիպլիկացիայի խորհրդային ռուս օպերատոր և ռեժիսոր։ ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1992)։
Կենսագրություն
1951 թվականին ավարտել է ՎԳԻԿ-ի օպերատորական ֆակուլտետը։ Մինչև 1955 թվականն աշխատել է Սվերդլովսկի կինոստուդիայում որպես օպերատոր։ 1955 թվականից որպես կինոօպերատոր աշխատել է «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայում, որտեղ նկարահանել է ռեժիսորներ Վլադիմիր Դեգտյարյովի, Անատոլի Կարանովիչի, Ռոման Կաչանովի, Վլադիմիր Դանիլևիչի, Նատալյա Չերվինսկու և այլոց մուլտֆիլմերը։
Լեպե (այլ կիրառումներ)
Լեպե, կարող է վերաբերել՝
Ենիջե Ներքին
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Զվերոսովխոզ
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1598 մարդ։
(4602) Հիուդյեր
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1986 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:CERGA հետազոտական կենտրոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Բժիշկ (այլ կիրառումներ)
Բժիշկ, կարող է վերաբերել՝
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Արմավիր, Ռուսաստան)
Պատմություն
Սուրբ Աստվածածին հայկական եկեղեցին Կուբանի հնագույն տաճարներից է։ Նրա կառուցումը սկսվել է 1840 թվականին։ Տաճարի կառուցման գաղափարը պատկանում է Արմավիրի աուլի հիմնադիր Գրիգորի Զասին, սակայն այդ գաղափարը ծնվել է շատ ավելի վաղ։ Եկեղեցու շինարարության համար միջոցները հատկացրել է անձամբ կայսր Նիկոլայ I-ը, եկեղեցին մասամբ կառուցվել է նաև աուլի բնակիչների նվիրատվություններով։ Եկեղեցին կառուցվել է փայտից՝ քարե հիմքի վրա։ Շինարարությունն ընթացել է բավական արագ։ Բառացիորեն օծումից հետո եկեղեցին ամբողջությամբ այրվել է հրդեհից։ Որոշվել է կրկին կառուցել փայտե եկեղեցի, սակայն շինարարությունն անհայտ պատճառներով ձգձգվել է ։
Սեմյոն Մոգիլևիչ
«Bank of New York»-ի գործ
1999 թվականի կեսերին ամերիկյան «Յու-Ես-Եյ Թուդեյ» պարբերականում լույս է տեսել «Bank of New York-ի գործին» նվիրված հրապարակումը։ Հոդվածում նշվում էր, որ փողերը դուրս են բերվել բանկից 4 հաշիվներով, ընդ որում բոլոր հաշիվները բացվել են Benex ֆիրմայով ։ «Յու-Ես-Եյ Թուդեյ»-ը, վկայակոչելով հատուկ ծառայությունների տվյալները, հայտարարել է, որ Benex ընկերության հիմնադիրը Սեմյոն Մոգիլևիչն է ։
Պարօդոնտոլոգիա
Պարօդոնտիտ
Պարօդոնտիտը հարատամնային հյուսվածքի բորբոքային հիվանդություն է։ Այն խախտում է ատամների հենքային գործառույթը, ծամելու գործընթացը, լնդերի արյունահոսություն է առաջացնում, ատամների կորստի պատճառ է դառնում, իսկ պարօդոնտային գրպանիկների ինֆեկցիան բացասաբար է անդրադառնում ողջ օրգանիզմի վրա։ Ատամները մաքրելիս լնդերի պարբերաբար արյունահոսությունը լուրջ քրոնիկական հիվանդության առաջին ախտանշանն է։
Ծանրության աստիճաններ
Տարբերակում են հիվանդության ծանրության երեք աստիճան.
Պարոդոնտոզի բուժումը
Որպես կանոն, պարոդոնտոզի բուժումը համալիր բնույթ է կրում։ Պետք է կանգնեցնել ախտընթացը, պահպանել ատամները, կարգավորել ատամնածնոտային ողջ համակարգի գործառնությունը։ Համալիր բուժման մեջ մտնում են տեղային արյան շրջանառությունը լավացնող, ակտիվացնող մեթոդները, բերանի խոռոչի պրոֆեսիոնալ խնամքը, օրթոպեդիկ միջամտությունները։ Նշանակվում է նաև դեղորայքային բուժում, որը ներառում է վիտամինաթերապիա, հորմոնային պատրաստուկներ։
Լնդերի բորբոքում
Լնդերի բորբոքումը կարող է դրսևորվել գինգիվիտի և պարօդոնտիտի ձևով։ Լնդերի բորբոքման առաջին ախտանշանն ատամները մաքրելիս արյունահոսությունն է։ Լնդերի արտաքին տեսքն էլ կարող է վկայել բորբոքման առկայության մասին։ Նորմայում այն պետք է լինի բաց վարդագույն։ Եթե լնդերը կարմրած են և այտուցված, ապա փաստ է, որ բորբոքված են։
Լնդերի արյունահոսություն
Լնդերի արյունահոսությունը հիմնական ախտանիշն է, որը վկայում է լնդերի բորբոքման մասին։ Լնդերի արյունահոսությունը, որպես կանոն, լինում է պաթոլոգիական երկու վիճակների դեպքում` գինգիվիտի և պարօդոնտիտի։
Վալենտինա Դմիտրիևա
Կենսագրություն
Մահացել է 1947 թվականի փետրվարի 18-ին (այլ տվյալներով` 1948 թվականին)։
Ստեղծագործություն
Դմիտրիևան գրել է նաև երեխաների համար, մեծ ժողովրդականություն է վայելում նրա «Փոքրիկը և Բզեզը» (1896) պատմվածքը, որը հրատարակվել է շուրջ քսան անգամ։