cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մոլեկուլ
Նյութերի կառուցվածք
Բազմաթիվ օրգանական և որոշ անօրգանական նյութեր (օրինակ՝ շաքար, ծծումբ և այլն) առաջացնում են մոլեկուլային բյուրեղներ, որոնց բյուրեղական ցանցի հանգույցներում գտնվում են իրար հետ թույլ փոխազդող մոլեկուլները։ Իոնական և ատոմական բյուրեղներում առանձին մոլեկուլներ չկան, ամբողջ բյուրեղը փաստորեն մի հսկայական մոլեկուլ է։ Նյութի մոլեկուլային կամ քիմիական բանաձևը, որը որոշվում է նյութում պարունակվող քիմիական տարրերի ատոմական հարաբերությունների (ստացվում են քիմիական վերլուծությամբ) և մոլեկուլային զանգվածի միջոցով, մոլեկուլային կառուցվածք ունեցող նյութերի դեպքում արտահայտում է մոլեկուլի իրական բաղադրությունը։ Մյուս դեպքերում քիմիական բանաձևը ցույց է տալիս միայն տարրերի հարաբերական պարունակությունը նյութում։ Նյութի քիմիական կառուցվածքի տեսության ստեղծումը հնարավոր դարձրեց մոլեկուլը պատկերել գրաֆիկական բանաձևի միջոցով, որը բաղադրությունից բացի ցույց է տալիս նաև քիմիական կապերի հաջորդականությունը մոլեկուլում։
Էմպիրիկ բանաձև
Քիմիական միացության էմպիրիկ բանաձևն իրենից ներկայացնում է քիմիական բանաձի շատ պարզ տեսակ ։ Դա միացությունը կազմող քիմիական տարրերի պարզագույն բանաձևն է ։ Օրինակ՝ ջուրը միշտ բաղկացած է 2:1 հարաբերակցությամբ ջրածնի և թթվածնի ատոմներից, իսկ էթիլ սպիրտը, կամ էթանոլը միշտ բաղկացած է 2։ 6։ 1 հարաբերակցությամբ ածխածնի, ջրածնի և թթվածնի ատոմներից։ Բայց դա միանշանակ չի բնորոշում մոլեկուլի տեսակը, օրինակ՝ դիմեթիլեթերն ունի ատոմների նույնպիսի հարաբերակցություն ինչը որ էթանոլը։ Այն մոլեկուլները, որոնք պարունակում են նույն ատոմները, բայց նրանց դասավորությունը տարբեր է՝ կոչվում են իզոմերներ։ Այդպես են ածխաջրածիններից շատերը, որոնք ունեն ածխածնի, ջրածնի և թթվածնի ատոմների միևնույն հարաբերակցությունը (1:2:1), հետևաբար և միևնույն էմպիրիկ բանաձևը, բայց մոլեկուլում ատոմների քանակները տարբերվում են միմյանցից։
Մոլեկուլների երկրաչափություն
Իզոմերներն ունեն նույն քիմիական բանաձևը, բայց իրենց կառուցվածքային տարբերության պատճառով՝ շատ տարբեր հատկություններ։
Տելուգու (լեզու)
Պատմություն
Ինչպես մյուս հին գրավոր դրավիդյան լեզուներում, տելուգու լեզվի գրական և խոսակցական բանավոր ձևերն իրարից շատ են տարբերվում։ Սակայն բխատկի շարժման քարոզիչների պոեզիայում՝ 12—13-րդ դարերում, կիրառվել է խոսակցական լեզուն, իսկ 19-րդ դարում առաջացել է մի շարժում, որի առաջնորդն է եղել գրող Գուրազադա Ապպարաոն, որն իր առաջ խնդիր էր դրել ստեղծել նոր, խոսակցականին մոտ գրական լեզու։  20-րդ դարում նոր գրական լեզուն գեղարվեստական գրականության և զանգվածային լրատվամիջոցներում   գերակա տեղ է զբաղեցրել։ 1968 թվականից սկսում է գործել տելուգու ակադեմիան, որը ստեղծում է  նոր գրական լեզվի՝ «վյավախարիկա» քերականական նորմերը, իսկ հին գրքային լեզուն՝ «գրանտխիկան» պահպանվել է միայն սահմանափակ ոլորտներում, մասնավորապես պոեզիայում։
Կսավերովկա (ավան, Լիպովեցի շրջան)
Կսավերովկա (Ксаверівка), ավան Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Լիպովեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կսավերովկա ավանում բնակվում էր 11 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,12 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 91,67 մարդ/կմ²։
Սուխայա Կամենկա (Ուկրոպի վտակ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Օբ գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։ Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ․
Բուրջու Օզբերք
Կենսագրություն
Բուրջու Օզբերքը ծնվել է 1989 թվականի դեկտեմբերի 12-ին, Թուրքիայի Էսքիշեհիր քաղաքում։ Ունի մեծ քույր։ Ավարտել է Հաջիտեպի համալսարանի թատրոնի բաժինը։ Բնակվում է Ստամբուլում։
Անձնական կյանք
2017 թվականին դերասանուհին սիրային կապեր սկսեց դերասան Ալպերն Դուիմազի հետ, նրանց հարաբերությունները տևեցին մեկ տարուց պակաս։ 2019 թվականի գարնանը աղջիկը սկսել է հանդիպել «Ֆեներբահչե» վոլեյբոլի ակումբի ավագի՝ Ուլաշ Կիակի հետ։
Բիզնես գաղափար
Մեթոդներ
Բիզնես գաղափարները և առաջացման աղբյուրները շատ են, սակայն դրանց իրականացման որակը և ժամանակին լինելը պայմանավորված է հաջողությամբ ու անհաջողությամբ։
Արշավիր Շահխաթունի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:Հայ սպաներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր Կատեգորիա:Հայ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ
Ժենեպի (լիկյոր)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լիկյորներ Կատեգորիա:Շվեյցարական խոհանոց
(1645) Վոտերֆիլդ
(1645) Վոտերֆիլդ (Waterfield), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1933 թվականի հուլիսի 24-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Դանիլ Գալիչկի
1230 թվականին և վերջապես 1238 թվականին Դանիիլ Ռոմանովիչը վերջապես տիրեց Գալիչը՝ Վոլինին փոխանցելով իր եղբորը՝ Վասիլկո Ռոմանովիչին, ապա գրավեց Կիևը (1240 թվականին)։ Համառ պայքար մղելով բոյար-հողատերերի գերակայության դեմ՝ Դանիելը հույսը դնում էր փոքր զինծառայողների և քաղաքային բնակչության վրա։ Դանիելը նպաստում էր քաղաքների զարգացմանը՝ այնտեղ ներգրավելով արհեստավորների և վաճառականների։ Նրա օրոք կառուցվեցին Դանիլովը, Խոլմը, Լվովը, Ուգրովսկը, նորացվեց Դորոգիչինը։ Դանիելի օրոք Գալիցիա-Վոլինիայի թագավորությունը ենթարկվել է մոնղոլական արշավանքներին (1240-1241)։
1245 թվականին, Սան գետի մոտ՝ Յարոսլավլի ճակատամարտում, Դանիելի զորքերը ջախջախեցին հունգարացի և լեհ ֆեոդալների գնդերը՝ գալիչիացի բոյարներին, որոնք վերջ տվեցին նրա 40-ամյա պայքարին հայրական ժառանգության համար։ Դանիել Գալիչկին միջամտեց ավստրիական դքսական գահի համար պատերազմին և 1250-ական թվականների սկզբին իր որդու՝ Ռոմանի համար հասավ դրա նկատմամբ իրավունքների ճանաչմանը։ Հորդայի հետ առճակատման մեջ հույս դնելով արևմտյան դաշնակիցների վրա՝ նա համաձայնվեց 1253 թվականին ընդունել Հռոմի պապից Ոսկե հորդան։ Դանիել Ռոմանովիչի թագավորության ժամանակը Գալիչիա-Վոլին Ռուսի համար ամենամեծ տնտեսական և մշակութային վերելքի և քաղաքական հզորացման ժամանակաշրջանն էր։
Վաղ տարիներ
1211 թվականին Իգորևիչ եղբայրները բռնաճնշումներ սկսեցին Գալիչի բոյարների դեմ, 500 մարդ սպանվեց (ըստ տարեգրության), այդ թվում՝ ազդեցիկ բոյարներ Իլյա Շչեպանովիչը և Յուրի Վիտանովիչը։ Դա ստիպեց բոյարներին՝ Վլադիսլավ Կորմիլիչիչին, Սուդիսլավին և Ֆիլիպին, փախչել Հունգարիա, որտեղ նրանք օգնություն խնդրեցին թագավորից և կոչ արեցին Դանիիլ Ռոմանովիչին թագավորել։ Վոլին իշխանը, Ալեքսանդր Վսեվոլոդովիչ Բելզսկու, Պերեսոպնիցաի իշխանի Մստիսլավ Մութեի ուժերը հունգարական զորքերի հետ միասին տեղափոխվեցին Գալիչ, Բելցից, որտեղ թագավորում էր Վասիլկոն, զորքերը գնացին բոյար Միրոսլավի գլխավորությամբ, բացի այդ, Ինգվար Յարոսլավիչը Սպիտակ Լուցկը իր զորքերը ուղարկեց Դանիելին օգնելու համար։ Միավորված բանակին հաջողվեց հաղթել Իգորևիչի ուժերին և վերցնել Գալիչին։ Սվյատոսլավը և Ռոման Իգորևիչը կախաղան հանվեցին, Վլադիմիր Գալիչկին կարողացավ փախչել։
Իրինա Սկոբցևա
Կենսագրություն
1957 թվականին Իրինա Սկոբցևան դարձել է Կինոդերասանի թատրոն-ստուդիայի դերասանուհի։
Թեմոզոլոմիդ
Օգտագործումը հղիության և լակտացիայի ժամանակ
Պտղի վրա ազդեցության կատեգորիան ըստ FDA-ի՝ D.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լակտամներ Կատեգորիա:Կարբոնային թթուների ամիդներ Կատեգորիա:Նախադեղեր Կատեգորիա:Պայթուցիկ նյութեր
Սարգիս Շահնազարյան
Կենսագրություն
Սարգիս Շահնազարյանը ծնվել է 1911 թվականին, Ստեփանավանում։ Վաղ հասակից զրկվել է ծնողներից։ Ծննդավայրում ստացել է միջնակարգ կրթություն, այնուհետև ուսումը շարունակել է Երևանի բանֆակում։ 1933-1935 թվականներին Շահնազարյանը ծառայել է կարմիր բանակում։ Զորացրվելուց հետո աշխատել է իր նախասիրած մասնագիտությամբ։ Մանկավարժական առաջին քայլերն արել է Վրացական ԽՍՀ Թելավիի և Լագոդեխի շրջանների հայկական դպրոցներում սկզբում՝ որպես ուսուցիչ, ապա՝ ուսմասվար և տնօրեն։ Այդ տարիներին էլ գրել է բանաստեղծություններ և պատմվածքներ։ 1935-1940 թվականներին, աշխատանքին զուգընթաց, սովորել է Թբիլիսիի պետական համալսարանի պատմալեզվագրական ֆակուլտետի հեռակա բաժնում, որն ավարտել է 1940 թվականին ։
1944-1951 թվականներին Շահնազարյանը ղեկավարել է Սպիտակի շրջանի Համամլուի № 1 միջնակարգ դպրոցի աշխատանքները։ 1951-1971 թվականներին դպրոցի տնօրեն է աշխատել Սևանի շրջանի Ծովագյուղի, Լճաշենի, ապա՝ շրջկենտրոնի միջնակարգ դպրոցներում։ Նրա աշխատանքը բարձր է գնահատվել, պարգևատրվել է «Աշխատանքային արիության համար», «Վ. Ի. Լենինի ծննդյան 100-ամյակի» մեդալներով, բազմաթիվ պատվոգրերով։ 1967 թվականին արժանացել է ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցչի պատվավոր կոչման ։
Էմի Աբգար
Կենսագրություն
Էմի Աբգարը ծնվել է 1863 թվականի հոկտեմբերի 29-ին, Կալկաթայում։ Եղել է Նոր Ջուղայից սերող Աբգարյանց հայտնի գերդաստանի անդամ ։ Երաժշտական կրթությունը կատարելագործել է Անգլիայում և Գերմանիայում։ 1880-ական թվականներին վերադարձել է Կալկաթա և զբաղվել հայ հոգևոր երաժշտության ուսումնասիրությամբ։ 1896 թվականին նա առաջին անգամ հրատարակել է իր «Հայաստանի Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու Պատարագի մեղեդիները» ։
Էմի Աբգարը մահացել է 1942 թվականին։
Կարագուժինո
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 82 մարդ։
Նեմիյոկի
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Անանիա Ա (Սյունիքի եպիսկոպոս)
Անանիա Ա, հայ հոգևորական, Սյունիքի 3-րդ եպիսկոպոս (415-458) ։
Հանրային բանալիների գաղտնագրություն
Նկարագրություն
Հանրային բանալիների ծածկագրման ամենահայտնի կիրառություններից երկուսն են.
Դիմումներ
Հանրային բանալիների գաղտնագրման համակարգի առավել ակնհայտ կիրառումը հաղորդակցության գաղտնագրումն է` գաղտնիություն ապահովելու համար։ Հաղորդագրություն, որը ուղարկողը գաղտնագրում է` օգտագործելով ստացողի հանրային բանալին, որը կարող է վերծանվել միայն ստացողի զուգակցված մասնավոր բանալիով։
Հանրային բանալի ենթակառուցվածք
Նման հարձակումները կանխելու մոտեցումներից մեկը ներառում է հանրային բանալին ենթակառուցվածքի (PKI) օգտագործումը. մի շարք դերեր, քաղաքականություններ և ընթացակարգեր, որոնք անհրաժեշտ են թվային վկայագրերը ստեղծելու, կառավարելու, տարածելու, օգտագործելու, պահելու և չեղյալ համարելու և հանրային բանալիների կոդավորումը կառավարելու համար։ Այնուամենայնիվ, սա պոտենցիալ թույլ կողմեր ունի։
Օրինակներ
Ասիմետրիկ բանալիների ալգորիթմներ օգտագործող արձանագրությունների օրինակները ներառում են.
Ակնկալիք
Իր 1874 թվականի «Գիտության սկզբունքները» գրքում Ուիլյամ Սթենլի Ջևոնս գրել է՝ Ընթերցողը կարո՞ղ է ասել, թե ինչ երկու թվերի հետ բազմապատկելով կստացվի 8616460799 թիվը ։ Ես քիչ հավանական եմ համարում, որ ինձնից բացի որևէ մեկը երբևէ իմանա ։ Այստեղ նա նկարագրեց միակողմանի ֆունկցիաների կապը գաղտնագրության հետ և շարունակեց քննարկել հատկապես ֆակտորիզացիայի խնդիրը, որն օգտագործվում էր trapdoor ֆունկցիա ստեղծելու համար։ 1996 թվականի հուլիսին մաթեմատիկոս Սոլոմոն Վ. Գոլոմբն ասաց. «Ջևոնսը ակնկալում էր RSA ալգորիթմի հիմնական առանձնահատկությունը հանրային բանալիների ծածկագրման համար, թեև նա, անշուշտ, չէր հորինել հանրային բանալիների գաղտնագրության գաղափարը» ։
Տեմբլեկե
Տեմբլեկե (Tembleque), մունիցիպալիտետ՝ Իսպանիայում, գտնվում է Տոլեդո պրովինցիայում (Կաստիլիյա Լա Մանչա ինքնավար մարզում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կամպո-դե-Սան-Խուան շրջանի կազմում։ Տարածքը 223 կմ² է։ Բնակչությունը 2390 մարդ (2010 թվականին)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 56 կմ։
Օվարա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ուկրաինայի յոթ հրաշալիքներ
Ակցիա
Ակցիան սկիզբ է առել 2007 թվականի մայիսին ուկրաինական քաղաքական գործիչ Նիկոլայ Տոմենկոյի նախաձեռնությամբ։
Հաղթողները
Երեք հավելյալ օբյեկտներ արժանացան հավելյալ կոչումներ՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի մշակույթ
Անդրե Տարդիյո
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1876 ծնունդներ Կատեգորիա:1945 մահեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի վարչապետներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մանկավարժներ
Իդա Ֆինկ
Իդա Ֆինկ (Ida Fink, אידה פינק, ), լեհ-իսրայելցի գրող, որի ստեղծագործության բավական մեծ մասը զբաղեցրել է Հոլոքոսթի թեման։
Չերվոնայա Վոլոկա
Չերվոնայա Վոլոկա (Червона Волока), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լուգինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1710 թվականին։
(1647) Մենելաուս
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 5,226669 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 5,1024 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 5,3509 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 4364,51 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,082483 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,65° անկյուն։
Վիլգայանկ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Սալմաստ
Բնակեցված է հիմնականում ազարիներով ու քրդերով, կան նաև մի քանի ասորական, հայկական, հրեական և պարսկական ընտանիքներ ։
Պատմություն
Սալմաստը միջնադարյան Հայաստանի բերդաքաղաքներից էր, կառուցվել է 3-րդ դարում Արշակունիների կողմից՝ Պարսկահայք (Նոր Շիրական) աշխարհում։ Դրա մասին առաջին հիշատակումները հասնում են մինչև Սասանյան տերության հիմնադիր Արտաշիր Պապական արքայի կառավարում (224-242) ։ 9-11-րդ դարերում ենթակա էր Վասպուրականի թագավորությանը։ Հիշատակում են Փավստոս Բուզանդը, Թովմա Արծրունին, Հովհաննես Դրասխանակերտցին, Մատթեոս Ուռհայեցին, Սմբատ Գունդստաբլը, Յակուտը և ուրիշներ։ Քաղաքավայրը համապատասխանում է ուրարտական սեպագիր արձանագրություններում հիշատակվող Սագամասում վայրին։ Յակուտին իր «Աշխարհագրական բառարանում» համարել է «հռչակավոր քաղաք»։
Վիեննայի հայկական տպագրություն
Տպագրությունը Իտալիայում
Վենետիկի Մխիթարյանների մի մասը 1772 թվականին Տրիեստում (Իտալիա) նոր միաբանություն հաստատելով՝ 1776 թվականին գործի դրեց իր տպարանը և 35 տարվա ընթացքում (մինչև Վիեննա տեղափոխվելը) հրատարակեց ավելի քան 70 անուն հայերեն, ինչպես և եվրոպական լեզուներով գրքեր (եկամուտ ստանալու համար)։ Տրիեստի հայերեն հրատարակությունները հիմնականում կրոնական են՝ ժամագրքեր, պատարագատետրեր, տոնացույցեր, Ավետարան, Մաշտոց ևն։ Տպագրվել են նաև դասագրքեր, օրինակ, Մ․ Գասպարյանի «Նոր գիւտ կամ Գործ համարողական արհեստի» թվաբանության ձեռնարկը (1787), «Այբբենարան համառօտ» (1776), «Այբբենարան» (1797), «Հայնակ և Նեմեցնակ․․․» (1788)։ Տրիեստում լույս տեսած աշխարհիկ գրքերից են Եզոպոսի «Առակք»-ը (1784), Դ․ Ռոբերտսոնի «Վիպասանութիւն Ամերիկոյ»-ն ( 1784-1786), Բ․ Կրոչեի «Պատմութիւն Չինկիզխանի»-ն (1788)։
Բեգլի
Կատեգորիա:Բազմիմաստության փարատման էջեր
Տանգանիկայի և Զանզիբարի միության հոդվածները
Նախապատմություն
Աֆրիկյան այլ երկրների նման, Տանգանիկայի բնակիչները ամենասկզբից էլ դիմադրեցին և պայքարեցին գաղութային զավթիչների դեմ։ Սա ներառում էր աֆրիկյան ընկերակցությունների ձևավորումը Տանգանիկայում և Զանզիբարում։ Աֆրիկյան Ընկերակցությունը Տանգանիկայում հիմնադրվել էր 1929 թվականին։ Այս ընկերակցությունը վերանվանվեց որպես Տանգանիկայի Աֆրիկյան Ընկերակցություն (ՏԱԸ) 1948 թվականին։
Վոլգա-Դոն նավարկելի ջրանցք
Կատեգորիա:Ջրանցքներ
Տարածություն
Ոչ էվկլիդեսյան երկրաչափություն
Էվկլիդեսի «Սկզբունքներ» աշխատության մեջ ձևակերպված հինգ պոստուլատները էվկլիդեսյան երկրաչափության հիմքն են։ Դրանցից մեկը՝ զուգահեռության պոստուլատը, մաթեմատիկոսների վեճի առարկան էր բազում դարեր։ Ըստ դրա՝ ցանկացած հարթության մեջ, որտեղ տրված են L1 ուղիղը դրան չպատկանող P կետը, կարելի է տանել P կետով անցնող և L1 ուղղին զուգահեռ միայն մեկ L2 ուղիղ։ Մինչ 19-րդ դարը քչերն էին կասկածի տակ դնում այս պոստուլատը, փոխարենը վիճում էին՝ արդյո՞ք այն անհրաժեշտ է որպես աքսիոմ, թե՞ տեսություն է, որը կարելի է արտածել այլ աքսիոմներից ։ Մոտ 1830 թվականին, հունգարացի Յանոշ Բոյային և ռուս Նիկոլայ Լոբաչևսկին իրարից անկախ հրատարակեցին տրակտատներ ուրիշ տեսակի երկրաչափության մասին, որտեղ չկա զուգահեռության պոստուլատը։ Այդ երկրաչափությունը կոչվեց հիպերբոլական։ Այստեղ P կետով կարող են անցնել անվերջ թվով զուգահեռներ։ Հետևաբար եռանկյան անկյունների գումարը փոքր է 180°-ից, իսկ շրջանագծի երկարության հարաբերությունը տրամագծին մեծ է պի թվից։ 1850-ականներին Բեռնարդ Ռիմանը մշակեց համարժեք տեսություն՝ էլիպսային երկրաչափությունը, որում P կետով զուգահեռներ չեն անցնում։ Այս երկրաչափության մեջ եռանկյունն ունի 180° աստիճանից ավելի անկյուններ, իսկ շրջանագծի երկարության և տրամագծի հարաբերությունը փոքր է պիից։
Աշխարհագրություն
Աշխարհագրական տարածությունը հաճախ ներկայացվում է որպես հողատարածք, և դրանով կարող է առնչվել սեփականության հարցին։ Այս իմաստով տարածությունը կարող է դիտարկվել որպես սեփականություն՝ անշարժ գույք։ Որոշ մշակույթներում ընդունելի է տարածությունը սեփականելու իրավունքը, որոշ մշակույթներ այն համարում են համընդհանուր սեփականություն՝ կազմակերպելով պետական հողատիրություն։ Որոշ մշակույթներում, օրինակ՝ Ավստրալիայի բնիկների մեջ, ընդունված է համարել, որ իրենք ոչ թե սեփականացնում են հողը, այլ իրականում պատկանում են նրան։
(1648) Շայնա
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս S Կատեգորիա:1935 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Պելագեյա Շայնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Շտեֆանի Քլոս
Անձնական կյանք
2018 թվականի ապրիլին ծնվել է նրա որդին, որի հայրը Silbermond խմբի կիթառահար Թոմաս Շտոլեն է ։
Սամուիլ Մարշակ
Ստեղծագործությունների ոճ
Մարշակը երեխաների հետ խոսում է հասկանալի, գրավիչ և կենդանի լեզվով, մանկական խաղի ձևով։ Այս առանձնահատկությունները բնորոշ են նրա ինչպես վաղ («Միստր Թվիստր», 1933, հայ․ հրտ․ 1935 և այլն), այնպես էլ պատերազմական ու հետպատերազմյան շրջանի («Զինվորական փոստը», 1944, հայ․ հրտ․ 1947, «Կլոր տարին», 1948 և այլն) գործերի համար։
Պարգևներ, մրցանակներ
Պարգևատրվել է Լենինի 2 և այլ շքանշաններով։
Կարադիգան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Զիանչուրինսկի շրջանի բնակավայրեր
Պապ թագավոր (վեպ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1944 գրքեր Կատեգորիա:Ստեփան Զորյանի ստեղծագործություններ Կատեգորիա:Պատմական վեպեր
Օժմա
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Օրթաքյոյ (Եվդոկիայի գավառ, այլ գյուղ)
Օրթաքյոյ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում :
Սմիլոդոններ
Սմիլոդոններ, թրատամ կատուների ոչնչացված ցեղ, որի ներկայացուցիչները ապրել են 2,5 միլիոնից մինչև 10 հազար տարի առաջ, Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկայում։ Հավանաբար սերում է մեգանտերոնից։ Հայտնի թրատամ վագր անունն իրականում սխալ է։
Գրական անհեթեթություն
Պատմություն
Գրական անհեթեթությունը որպես առանձին ժանր տարբերակվում է 19-րդ դարից սկսած և ծագել է երկու հիմնական տեսակի ստեղծագործություններից։ Առաջին և ավելի հին տեսակը՝ բանավոր ժողովրդական բանահյուսությունն է, այդ թվում՝ խաղիկները, երգերը, պիեսները և ոտանավորները ։
Սավկա (գյուղ, Պեիպսիեեռե շրջան)
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 11 մարդ։
Նարցիզովկա (գյուղ, Լիպովեցի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Լիպովեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1863 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Վիլգլի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
(9504) Լիոնել
(9504) Լիոնել (Lionel), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Վերջին ճակատամարտ (Նարնիայի ժամանակագրություններ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վեպեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բրիտանական վեպեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործություններ
Յուրի Բերչիչե
Վաղ կարիերա
Բերչիչեն հանդես է եկել Անտիգուոկոյի, Ռեալ Սոսիեդադի, Ատլետիկ Բիլբաոյի ակադեմիաներում։ 2007 թվականի հունիսի 8-ին իսպանացին միացավ Տոտենհեմ Հոտսպուրի երիտասարդական թիմին։2009 թվականի մարտի 26-ին Բերչիչեն 1 ամսվա վարձավճարով տեղափոխվեց Լիգա Մեկում հանդես եկող Չելտենհեմ Թաուն ։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց մարտի 28-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Ուոլսոլի դեմ խաղում  ։ Չելտենհեմ Թաունի կազմում Բերչիչեն անցկացրեց 7 հանդիպում։
Ալի Ասադով
Կենսագրություն
Ալի Ասադովը ծնվել է 1956 թվականի նոյեմբերի 30-ին Նախիջևանում։ 1974 թվականին ավարտել է Բաքվի թիվ 134 միջնակարգ դպրոցը։ 1978 թվականին ավարտել է Մոսկվայի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը։ Նա իր աշխատանքային գործունեությունն սկսել է 1978 թվականից ։
Պադ Մեծ Սար-Գաբո
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերխնեոբսկոմի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Օբ գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։ Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Իլյա Բուղայան
Կենսագրություն
Իլյա Բուղայանը ծնվել է 1943 թվականի սեպտեմբերի 8-ին, Դոնի Ռոստովում։ 1965 թվականին ավարտել է Դոնի պետական տեխնիկական համալսարանի սարքաշինության ֆակուլտետը, 1974 թվականին՝ Ռոստովի քաղաքաշինության պետական համալսարանի ասպիրանտուրան։ 1973 թվականից դասավանդել է։ 1996 թվականից եղել է Ռոստովի պետական տնտեսագիտական համալսարանի աշխատանքի տնտեսագիտության, զբաղվածության, սոցիոլոգիայի և հոգեբանության ամբիոնների վարիչ, միաժամանակ՝ տեղեկատվայնացման և կառավարման ֆակուլտետի դեկան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Սեիդլա
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 30 մարդ։
(9505) Լոենգրին
(9505) Լոենգրին (Lohengrin), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Վիեննայի մատենադարան
Վիեննայի մատենադարան, Վիեննայի Մխիթարյան միաբանության մատենադարան, հայերեն ձեռագրերի, գրքերի ու պարբերականների պահպանման կենտրոն Վիեննայում։ Հիմնել են Վիեննայի Մխիթարյանները, 1811 թվականին։ Վիեննայի մատենադարանի դերը մեծացել և հավաքածոները հարստացել են մասնավորապես 19-րդ դարի 2-րդ կեսին, երբ միաբանությունը դարձել է ուսումնական և հայագիտական կենտրոն։ Մատենադարանում պահպանվում է 2600 ձեռագիր (1984), այդ թվում՝ Թորոս Ռոսլինի, Աարգիս Պիծակի և այլոց ձեռքով նկարազարդված արժեքավոր մատյաններ։ 1895 թվականին տպագրվել է Հ․ Տաշյանի կազմած Վիեննայի մատենադարանի ձեռագրացուցակի առաջին հատորը, 1964 թվականին՝ երկրորդ հատորը (Հ․ Ոսկյան), 1983 թվականին՝ երրորդը (Օ․ Աեքուլյան)։ Հայերեն գրքերի և պարբերականների թիվը ավելի քան 150 հազար է, հայագիտությանն ու արևելագիտությանը վերաբերող օտարալեզու գրքերինը՝ ավելի քան 10 հազար։ Գրքային հավաքածուն համալրվում է ՀՍՍՀ-ից ու Սփյուռքի գաղթավայրերից ստացվող հրատարակություններով։ Վիեննայի մատենադարան․ սերտ կապերի մեջ է Երեանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանի և հանրապետության գիտական այլ հաստատությունների ու գրադարանների հետ։
Բանկային հաշիվ
Բանկային հաշվի բնույթ
Մյուս կողմից, բանկը կարող է իր ավանդի գումարը մասամբ կամ ամբողջությամբ որպես վարկ տրամադրել երրորդ կողմին/կողմերին։ Նման հաշիվները, որոնք սովորաբար կոչվում են վարկային կամ կրեդիտ հաշիվներ, ենթակա են ավանդային հաշվի համանման, բայց հակադարձ սկզբունքներին։ Հաշվապահական առումով վարկային հաշիվը բանկի ակտիվն է, իսկ վարկառուի՝ պարտավորությունը։ Վարկային հաշիվները կարող են չապահովված (առանց գրավի) կամ ապահովված (գրավով) լինել վարկառուի կողմից, և դրանք կարող են երաշխավորված լինել երրորդ անձի կողմից՝ գրավով կամ առանց գրավի ։
Նոնան
Իզոմերներ
4-մեթիլօկտան
3,5-դիմեթիլհեպտան
2-մեթիլ,3-էթիլհեքսան
Կարազիրիկովո (գյուղ, Բուրաևսկի շրջան)
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 106 մարդ։
Մերձդնեստրի հակամարտություն
Միավորված ազգերի կազմակերպության A/72/L.58 բանաձև
2018 թվականի հունիսի 22-ին Մոլդովայի Հանրապետությունը ՄԱԿ-ի բանաձև է ներկայացրել, որը կոչ է անում «օտարերկրյա ռազմական ուժերի ամբողջական և անվերապահ դուրսբերումը Մոլդովայի Հանրապետության տարածքից, ներառյալ Մերձդնեստրից » ։
Դրամահատարանի թանգարան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դրամագիտության թանգարաններ Կատեգորիա:Մադրիդի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Մադրիդի թանգարաններ Կատեգորիա:Թանգարաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:1867 հիմնադրումներ Իսպանիայում Կատեգորիա:1867 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:Փոստային և ֆիլատելիստական ​​թանգարաններ
Վալերի Չալիձե
Վալերի Նիկոլայի Չալիձե, խորհրդային ակտիվ իրավապաշտպան, այլախոհ, ֆիզիկոս, հրապարակախոս, ավելի ուշ՝ ամերիկացի հրատարակիչ և խմբագիր, պատմաբան, բազմաթիվ հրատարակությունների հեղինակ։
Կենսագրություն
Վալերի Նիկոլայի Չալիձեն ծնվել է 1938 թվականի նոյեմբերի 25-ին Մոսկվայում ։ Սովորել է Մոսկվայի և Թբիլիսիի համալսարաններում։ Ավարտել է Թբիլիսիի համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետը ։ Գիտությունների թեկնածու է։
Քաղաքացիական գործունեություն
ԽՍՀՄ-ում Մարդու իրավունքների խնդիրների ուսումնասիրման նպատակով 1970 թվականի նոյեմբերին Չալիձեի նախաձեռնությամբ ստեղծվել է ԽՍՀՄ մարդու իրավունքների կոմիտեն։ Կոմիտեի անդամների թվում են եղել Անդրեյ Սախարովը և Տվերդոխլեբովը, իսկ հետո՝ Իգոր Շաֆարևիչը․ կոմիտեի փորձագետներ դարձել են Ալեքսանդր Եսենին-Վոլպինը և Ցուկերմանը     ։ Այդ կոմիտեի գործունեությունը վերահսկել է ԽՍՀՄ Պետական անվտանգության կոմիտեն (ԿԳԲ) ։
Չալիձեն թաղված է Միացյալ Նահանգների Վերմոնտ նահանգի Ֆեյր Հեյվեն գերեզմանատանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային այլախոհներ Կատեգորիա:Խորհրդային իրավապաշտպաններ Կատեգորիա:Թբիլիսիի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մարդու իրավունքները ԽՍՀՄ-ում Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:Հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հրատարակիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի խմբագիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Գիտությունների թեկնածուներ
Օգե Բոր
Կենսագրություն
Օգե Բորը ծնվել է Կոպենհագենում՝ Մարգարետ և Նիլս Բորերի ընտանիքում, նրանց չորրորդ երեխան էր։ Մեծանալով այնպիսի ֆիզիկոսների մեջ, ինչպիսիք են Վոլֆգանգ Պաուլին և Վերներ Հայզենբերգը, Օգեն ևս հրապուրվում է ֆիզիկայով։ 1940 թվականին, Դանիայի կուպացիայից մի քանի ամիս անց ընդունվում է Կոպենհագենի համալսարան և շուտով ընթերակայում է հորը նամակներ և հոդվածներ գրելիս։ 1943 թվականի հոկտեմբերին Դիմադրության ուժերը Օգե և Նիլս Բորերին նավակով տեղափոխում են Շվեդիա, այնտեղից էլ ռմբակոծիչով՝ Անգլիա։ Որպես Նիլս Բորի ասիստենտ մասնակցել է ատոմային նախագծին, իսկ 1944-1945 թվականներին եղել Լոս Ալամոսի Ազգային լաբորատորիայի աշխատակից։
Քարերի այգի
Նկարագրություն և հիմնական տարրեր
Այգու առանձնահատկություններից մեկն էլ այն է, որ ցանկացած կետում կանգնելով միշտ տեսնում ես հավասար թվով քարեր։
Օմելյանյոկի
Օմելյանյոկի (Омельянйоки), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում և Մուեզերսկի շրջանում։ Թափվում է Տորոսոզերո լիճ։ Գետի երկարությունը 7,3 կմ է, ավազանի տարածքը 1500 կմ2։
Ռուդնյա-Ժերևցի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լուգինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1876 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սեիռա
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 59 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Լիհուլա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Լևոն Արոնյան
Կենսագրություն
Հայրը՝ Գրիգորի Արոնովը, ֆիզիկոս-բյուրեղագետ է, ազգությամբ՝ հրեա, մայրը՝ Սեդա Ավագյանը, լեռնային ճարտարագետ, ազգությամբ՝ հայ ։
Մանկություն
Առաջին անգամ Լևոնի մասին սկսեցին խոսել 1992 թվականին՝ աշխարհի մինչև 10 տարեկանների առաջնության ընտրական մրցաշարում տարած փայլուն հաղթանակից հետո ։
2001-2002
2001 թվականին Լևոնը դարձավ Հայաստանի առաջնության երկրորդ մրցանակակիր։
2003-2004
2003 թվականին դարձավ Ֆիշերի շախմատի (շախմատ 960) գծով Մայնցի մրցաշարի հաղթող։
2006
Աշխարհի գավաթը նվաճելուց հետո Արոնյանին սկսեցին հրավիրել մասնակցելու գերմրցաշարերին։ Այդպիսի առաջին մրցաշարը հոլանդական Վեյկ ան Զեյում կայացած 19-րդ կարգի մրցաշարն էր, որտեղ Արոնյանը վաստակեց միավորների կեսը և 14 մասնակիցների մեջ բաժանեց 7-9-րդ տեղերը։
2006 թվականի մարտին նա գերազանց հաղթանակ տարավ Լինարեսի (Իսպանիա) 20-րդ կարգի ուժեղագույն մրցաշարում՝ 14 հնարավորից վաստակելով 8,5 միավոր (+5–2=4)։ Նա առաջ անցավ մի շարք ուժեղագույն գրոսմայստերներից, այդ թվում՝ ՖԻԴԵ-ի աշխարհի չեմպիոն Վեսելին Տոպալովից։
Գերմանիայի Մայնց քաղաքում Պյոտր Սվիդլերի հետ եզրափակիչ մրցախաղում նվաճեց «Շախմատ-960»-ի (Ֆիշերի շախմատ) աշխարհի չեմպիոնի կոչումը։
Տարեվերջին Լևոնը Մոսկվայում կայացած Տալի հուշամրցաշարում ևս երկու գրոսմայստերի հետ բաժանեց 1-3-րդ տեղերը։
2007
Հունվարին կայացած Վեյկ ան Զեյի ավանդական մրցաշարում Արոնյանը կրկին բաժանեց 1 - 3-րդ տեղերը։
Երևանում արագ շախմատի ընկերական մրցախաղ անցկացրեց աշխարհի չեմպիոն Վլադիմիր Կրամնիկի հետ և հաղթեց 4–2 հաշվով։
2011
Մոնտե Կառլոյում դարձավ «Ամբեր-2011» «կույր» և արագ շախմատի ավանդական մրցաշարի հաղթող։
Դառնալով ՖԻԴԵ-ի Մեծ մրցանակի (2008-2010) հաղթող՝ Արոնյանն իրավունք նվաճեց մասնակցելու աշխարհի չեմպիոնի կոչման հավակնորդների մրցամարտերին։ 2011 թվականի մայիսին Ռուսաստանի Կազան քաղաքում մասնակցեց աշխարհի չեմպիոնի կոչման հավակնորդների մրցախաղերին, որտեղ ութ գրոսմայստերներ վիճարկում էին աշխարհի չեմպիոն Վիշվանաթան Անանդի հետ մրցախաղ անցկացնելու իրավունքը։ Արոնյանի առաջին մրցակիցը ռուսաստանցի Ալեքսանդր Գրիշչուկն էր։ Հիմնական չորս պարտիաներն ավարտվեցին ոչ-ոքի, իսկ արագացված ժամակարգով լրացուցիչ պարտիաներում հայ շախմատիստը 1,5-2,5 հաշվով տանուլ տվեց և դուրս մնաց հետագա պայքարից։
2013
Նոյեմբերի 25-ից դեկտեմբերի 6-ը Թուրքիայի Անթալիա քաղաքում Արոնյանը Հայաստանի հավաքականի կազմում մասնակցեց Աշխարհի թիմային 9-րդ առաջնությանը։ Թիմը հանդես եկավ անհաջող՝ զբաղեցնելով 5-րդ տեղը, իսկ ահա Լևոն Արոնյանը 1-ին խաղատախտակի վրա ցույց տալով գերազանց արդյունք (8 հնարավորից՝ 6 միավոր՝ 75 տոկոս)՝ արժանացավ անհատական ոսկե մեդալի ։
2014
Օգոստոսի 1-14-ին Նորվեգիայի Տրոմսյո քաղաքում թիմակիցներ Գաբրիել Սարգսյանի, Սերգեյ Մովսիսյանի, Վլադիմիր Հակոբյանի և Տիգրան Քոթանջյանի հետ Հայաստանի հավաքականի կազմում մասնակցեց համաշխարհային օլիմպիադային։ Լևոնը գլխավորում էր հավաքականը՝ խաղալով 1-ին տախտակի վրա։ Մասնակցելով 10 պարտիայի՝ նա տարավ 3 հաղթանակ, 7 պարտիա ավարտեց ոչ-ոքի և 1-ին խաղատախտակի վրա զբաղեցրեց 7-րդ տեղը։ Հայաստանի հավաքականն 8-րդն էր ։
2015
Ապրիլին Հայաստանի հավաքականի կազմում մասնակցեց աշխարհի թիմային առաջնությանը (Ծաղկաձոր), որտեղ հավաքականը նվաճեց բրոնզե մեդալներ, իսկ Լևոնը առաջինն էր առաջին խաղատախտակի վրա (9 հնարավորից 6 միավոր) ։
Նոյեմբերին Հայաստանի հավաքականի կազմում մասնակցեց Եվրոպայի թիմային առաջնությանը և նվաճեց երկու արծաթե մեդալ՝ մեկը թիմի հետ, մյուսը՝ անհատական (1-ին խաղատախտակի վրա՝ 9 հնարավորից 6 միավոր) ։
2016
Ապրիլին Լևոն Արոնյանը մասնակցեց Նորվեգիայի Ստավանգեր քաղաքում կայացած Altibox Norway Chess 2016 մրցաշարին։ Մեկնարկում և միջնամասում Լևոնը խաղաղասիրաբար էր տրամադրված և առաջին 6 պարտիաներն ավարտեց ոչ-ոքի։ Այնուհետև նա տարավ երկու անընդմեջ հաղթանակ Էլյանովի և Կառլսենի նկատմամբ) և վերջին տուրից առաջ աշխարհի չեմպիոն Մագնուս Կառլսենի հետ բաժանում էր առաջին հորիզոնականը։ Վերջին պարտիան էլ Լևոնն ավարտեց ոչ-ոքի և մրցաշարում զբաղեցրեց 2-րդ տեղը ։ Հաղթող դարձավ Մագնուս Կառլսենը, որն իր միակ պարտությունը մրցաշարում կրեց Լևոն Արոնյանից ։
Արոնյանն ընդդեմ այլ գրոսմայստերների
Այստեղ բերված է Լևոն Արոնյանի անձնական խաղերի վիճակագրությունը աշխարհի ուժեղագույն գրոսմայստերների հետ (արագ, կայծակնային, կույր և Ֆիշերի շախմատի արդյունքները հաշվարկված չեն)։ Տվյալները՝ 2020 թվականի հոկտեմբերի 16-ի դրությամբ (+՝ հաղթանակներ, −՝ պարտություններ, =՝ ոչ-ոքիներ) ։ Թավատառ նշված են աշխարհի չեմպիոնները։
Խաղաոճ
Ահա Լևոն Արոնյանի խաղաոճին բնորոշ պարտիաներից մեկը, որտեղ նա սև խաղաքարերով 19 քայլում հաղթում է գրոսմայստեր Իվան Սոկոլովին՝ ամբողջ պարտիայի վրա ծախսելով ընդամենը 10,5 րոպե ։
Սոկոլով - Արոնյան, 37-րդ համաշխարհային օլիմպիադա, Թուրին, 2006
'''1. d4 Ձf6 2. c4 e6 3. Ձc3 Փb4 4. Թc2 d5 5. cxd5 exd5 6. Փg5 c5!? 7. dxc5 h6 8. Փh4 g5 9. Փg3 Ձe4 10. Փxb8!?'''
Բեռների միջազգային ավտոտրանսպորտային փոխադրումների պայմանագրի մասին կոնվենցիա (CMR)
Կոնվենցիայի բովանդակությունը
<span style="background-color: rgb(254, 252, 224);">Կոնվենցիայի պաշտոնական անվանումն է. Պաշտոնական հապավումը՝ CMR (ֆրանսերեն լեզվով կոնվենցիայի անվանման հապավում)
Հունա-հայկական պապիրուս
Հունա-հայկական (Հայա-հունական) պապիրուս` գտնված Եգիպտոսում XIX դարի վերջերին, որը պարունակում է հունարեն տեքստ` հայերեն տառերով։ Թվարկվում է V-VII դարերի միջև։ Հնագույն ձեռագիր և միակ պապիրուսն է՝ գրված հայերեն տառերով, ինչի համար երբեմն այն անվանում են պարզապես «Հայկական պապիրուս»։
Բովանդակություն
Նույն կառուցվածքն ունեն դեռևս III դարից հույների գործիքները լատիներենն ուսումնասիրելու համար՝ հայտնի ինչպես Hermeneumata: Այդ նյութի ընտրությունն ու հայերեն տառերի օգտագործումը ըստ երևույթին ցույց է տալիս, որ տեքստը ստեղծվել է հունարեն սովորեցնելու համար հայի կողմից, ով չի տիրապետել հունարեն այբուբենին, բայց իմացել է հայերեն գրերը։ Հնարավոր է նա լսողությամբ է գրել տեքստը ինչ-որ մի մարդու թելադրանքով, որն ինքն էլ է ունեցել աղոտ պատկերացում կրթության մասին
Հնչյունաբանություն
Պապիրուսի գտնվելը չափազանց կարևոր է Եգիպտոսում մ.թ. I հազարամյակում բարբառային հունարենն ուսումնասիրելու համար։ Ի տարբերություն մնացած բոլոր հունարեն ձեռագրերի, որոնք ենթակա էին հին հունարենի ուղղագրական կանոններին, այս ձեռագրի հեղինակը ակնհայտորեն վատ է տիրապետել հունարենին և չի իմացել ոչ հունարեն լեզվի ուղղագրությունը, և ոչ էլ նույնիսկ այբուբենը։ Տառերի այդ կերպ գրառումը պետք է որ նույնությամբ փոխանցեր արտասանությունը։ Հատկանշական է, որ պապիրուսում հանդիպում են հայերեն այբուբենի 36 տառերից միայն 24-ը, այսինքն՝ հին հունարեն լեզվում գոյություն ունեցող տառ-հնչյունները։ Որոշ տեղերում օգտագործված են ձևեր, որոնք, համաձայն նախորդ ենթադրությունների, դուրս են եկել գործածությունից մինչև IV դարը։ Դա վերաբերում է առաջին հերթին խուլ բաղաձայններին։ Բացի այդ, պապիրուսում χ տառին համապատասխանում է հայերեն ք [kʰ] տառը և ոչ թե խ [x] տառը, ինչը մոտեցնում է տեքստը դասական նորմին (որտեղ χ-ն արտաբերվում է շնչեղ [kʰ]-ի ձայնը, այլ ոչ թե [x]-ի)։ Նմանորեն β տառը հիմնականում արտահայտված է հայերեն բ տառի միջոցով [b], այլ ոչ թե վ-ի, որը նշանակում է շփական բաղաձայն [v], չնայած այն բանին, որ միջին հունարենում β-ն ծառայում էր արտաբերելու շփական բաղաձայն [ β ] -ն, այլ ոչ թե [b]-ն՝ ինչպես դասական հին հունարենում։ Այսպիսի համապատասխանությունը ցույց է տալիս Հունական Եգիպտոսի խոսակցականի բավականին հեռացվածությունը նրա ժամանակակից գրական լեզվից, համենայն դեպս՝ հնչյունաբանությամբ։ Դրությունն ավելի է բարդանում նրանով, որ երկու դեպքերում էլ β-ն գրված է ւ [w]-ի օգնությամբ։ Բացի այդ, պապիրուսի նյութը թույլ է տալիս ֆիքսել υ տառի հնչյունափոխությունը, որը մեծ մասամբ համապատասխանում է հայերեն ւ [w]-ին, բայց որոշ դեպքերում գրված է ի [i]: Պապիրուսը ցուցադրում է նաև հունարեն λ տառի տարբեր արտահայտումներ. դասական հայերենում գոյություն ունեն երկու հնչյուն [l], որը տարբերվում է փափկությամբ և արտահայտվում է հայերեն լ-ով, և կոշտ [ł]-ով, որն արտահայտվում է հայերեն ղ-ով։ Հունարեն λ-ն արտաբերվում է հայերեն երկու տառերով։ Եգիպտական հունարենի հնչյունափոխության պահպանողականությունը հաստատվում է նաև որոշ բառերում [հ]-ի առկայությամբ։
Բիլ Գեյթս
Կառավարման ոճ
1975-2006 թվականներին Գեյթսը ուղղակիորեն պատասխանատվություն էր կրում Մայքրոսոֆթի արտադրանքի ռազմավարության համար։ Նա համառորեն մեծացնում էր արտադրանքների թիվը։ Լինելով գլխավոր տնօրեն, Գեյթսը հաճախ էր հանդիպում Մայքրոսոֆթի ավագ մենեջերների և ծրագրերի մենեջերների հետ։ Նրան անձամբ հանդիպողները, Գեյթսին նկարագրում էին "բանավոր խոսքում ռազմատենչ" մարդ։ Նա միշտ հանդիմանում էր իր մենեջերներին իրենց բիզնեսի ռազմավարությունում բացթողումներ անելու համար կամ այնպիսի առաջարկների համար, որոնք կարող էին կազմակերպության երկար տարիների բարի համբավը ռիսկի տակ դնել։ Մայթրոսոֆթի պատմության ընթացքում Գեյթսի դերը հիմնականում եղել է կառավարումը կամ գլխավոր տնօրենի պաշտոնը։ Այնուամենայնիվ նա ակտիվ ծրագրավորող էր Մայքրոսոֆթի վաղ տարիների ընթացքում, մասնավորապես ընկերության ծրագրավորման լեզուների արտադրությունում։ Նա պաշտոնապես զարգացման թիմում չէր այն բանից հետո, երբ սկսեց աշխատել TRS-80 Model 100-ի վրա, սակայն 1989 թվականին ծածկագիր գրեց, որը ներմուծվեց ընկերության արտադրանքների մեջ։
Սուխայա Չեմրովկա
Սուխայա Չեմրովկա (Сухая Чемровка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Չեմրովկա գետի ձախ ափով՝ 63 կմ ձախ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 60 կմ է։
Մարինա Ավստրիյսկայա
Կենսագրություն
1989 թվականին ավարտել է Ռուսաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի, սպորտի, երիտասարդության և զբոսաշրջության պետական համալսարանը։ ԽՍՀՄ միջազգային կարգի սպորտի վարպետ։
Տրամաբանության պատմություն
Տրամաբանության պատմություն, ուսումնասիրում է գիտության զարգացումը ճիշտ մտածողության ձևերի և օրենքների վերաբերյալ (տրամաբանություն)։
Ստոիցիզմի մեջ
Ստոիկյան դպրոցը երեք կարևոր ներդրում է կատարել տրամաբանության պատմության մեջ. 1. դրանց մեկնաբանությունը` մոդալիզմ 2. նյութական ենթադրության տեսություն 3. իմաստի և ճշմարտության գնահատում
Հին Հնդկաստան
Հնդկական փիլիսոփայության վեց ուղղափառ - հինդու (վեդական) դպրոցներից երկուսը` նյայան և վայշեշիկան զբաղվում էին ճանաչողական մեթոդաբանությամբ։ Այս խնդրահարույց դաշտից էլ առաջացավ տրամաբանությունը։
Վերածնունդ և նոր ժամանակներ
1662 թվականին Փարիզում լույս է տեսնում «Պոր-Ռոյալի տրամաբանությունը» դասագիրքը, որի հեղինակները Պ. Նիկոլը և Ա. Առնոն էին, ովքեր ստեղծում են տրամաբանական ուսմունք՝ հիմնված Դեկարտի մեթոդաբանական սկզբունքների վրա։
Արդիականություն
XX դարի 80-ական թվականներին հետազոտություններ են սկսվում արհեստական ​​հետախուզության ոլորտում` հիմնվելով լեզուների և տրամաբանական ծրագրավորման համակարգերի վրա։ Սկսվում է փորձագիտական ​​համակարգերի ստեղծում՝ ավտոմատ տեսության ապացուցման գործածմամբ և զարգացմամբ։ Ստեղծվում են նաև ալգորիթմների և համակարգչային ծրագրերի ստուգման համար ցուցադրական ծրագրավորման մեթոդներ։ 80-ականներ թվականներին փոփոխություններ են նկատվում նաև կրթության մեջ։ Միջնակարգ դպրոցներում անհատական ​​համակարգիչների առաջացումը հանգեցնում է ինֆորմատիկայի դասագրքերի ստեղծմանը` մաթեմատիկական տրամաբանության տարրերի ուսումնասիրությամբ` բացատրելու տրամաբանական սխեմաների և հաշվարկային սարքերի տրամաբանական սկզբունքները, ինչպես նաև հինգերորդ սերնդի համակարգիչների համար տրամաբանական ծրագրավորման սկզբունքները։
(1652) Էրժե
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,250873 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9128 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,589 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1233,46 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,291862 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,2° անկյուն։
Շենդերովկա (գյուղ, Լիպովեցի շրջան)
Շենդերովկա (Шендерівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Լիպովեցի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1796 թվականին։
Պավլոդարի պետական համալսարան
Վարկանիշ
2014 թվականին «Էքսպերա ՌԱ» գործակալությունը համալսարանը ներառեց ԱՊՀ երկրների լավագույն բուհերի ցանկում, որտեղ նրան շնորհվել է «D» վարկանիշային դաս ։
Ռուդնյա-Պովչանսկայա
Ռուդնյա-Պովչանսկայա (Рудня-Повчанська), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լուգինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1855 թվականին։
Թվերի տեսություն
Թվաբանության արշալույս
Հայտնի չէ, թե ինչ կիրառություններ էին դրանք, կամ արդյոք եղել են, Բաբելոնյան աստղագիտությունը, օրինակ իրականում ոտքի կանգնեց ավելի ուշ։ Դրա փոխարեն ենթադրվում էր, որ աղյուսակը դպրոցական խնդիրների թվային օրինակներ էին ։
Դասական Հունաստանը և վաղ Հելենիստական ժամանակաշրջանը
"'Փաստացի Պյութագորասը, ջանաբար ուսումնասիրելով յուրաքանչյուր ազգի իմաստությունը, այցելել է Բաբելոնը, Եգիպտոսը և ողջ Պարսկաստանը, սովորել է մոգերի և քահանաների օգնությամբ․ ի հավելումն նա կապված է եղել և սովորել բրահմանների (հնդիկ փիլիսոփաներ) մոտ և մի մասից նա հուսանել է աստղագիտություն, ուրիշներից երկրաչափություն, երրորդներից թվաբանություն և երաժշտություն, և տարբեր բաներ, տարբեր ազգերից, և միայն հույն իմաստուն մարդկանցից ոչինչ չի ստացել՝ քանի որ նրանք իմաստության պակաս ունեին, այսպիսով, նա ինքն է դառնում հույներին կրթելու հեղինակը, տարածելով իր կողմից արտասահմանում ձեռք բերածը։'"
Ուկոկի արքայադուստր
Գտածոյի պատմությունը
Թաղման սենյակը բացել են մի քանի օրվա ընթացքում՝ աստիճանաբար հալեցնելով սառույցը, թույլ չտալով, որ գերեզմանի պարունակությունը վնասվի։
Թվերի տեսություն
Ֆերմա
Ֆերմայի ձեռքբերումները մաթեմատիկայում ներառում են․
Դիոֆանտյան երկրաչափություն
Օրինակ, երկու փոփոխականով հավասարումը ներկայացնում է կորը հարթության մեջ։ Ավելի ընդհանուր, հավասարումը կամ հավասարումների համակարգը երկու կամ ավելի փոփոխականներով սահմանում է կոր, մակերևույթ կամ այլ օբյեկտ n-չափանի տարածությունում։ Դիոֆանտյան երկրաչափության խնդիրներից է, թե արդյոք գոյություն ունեն կորի կամ մակերևույթի վրա ռացիոնալ կամ ամբողջ թվային կորդինատներով կետեր։ Եթե գույություն ունեն, քանիսն են նրանք և ինչպես են բաշխված։ Այնուհետև հարց է ծագում վերջավոր են արդյո՞ք այդպիսի կետերը։
Թվաբանական կոմբինատորիկա
Ենթադրենք A բազմությունը բաղկացած է N ամբողջ թվերից։ Նկատենք, որ A + A = { m + n | m, n ∈ A } բազմությունը պարունակում է ցանկացած երկու էլեմենտների գումարը։ Արդյո՞ք A + A ավելի մեծ է քան A։ Արժեքները իրար մո՞տ են։ Եթե A + A արժեքը մոտ է A-ին, ապա արդյո՞ք պետք է A-ն ունենա մեծ քանակությամբ թվաբանական կառուցվածք, օրինակ, A-ն նմա՞ն է թվաբանական պրոգրեսիաային։
Նշումներ
<references group="Ն" />
Վիգանելլա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Վերջին բնակիչը (ֆիլմ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր Կատեգորիա:2016 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ջիվան Ավետիսյանի ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայերեն ֆիլմեր
Սոլովյի (գյուղ, Լուգինսկի շրջան)
Սոլովյի (Соловї), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լուգինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1856 թվականին։
Արյունաբանություն
Արյունաբանությունը Հայաստանում
Վերջին տարիներին նկատելիորեն փոխվել են փոխներարկվող արյան և նրա բաղադրամասերի համար ընդունված ցուցումներն ու հակացուցումները։ Ներկայումս անցել Են բաղադրամասային բուժման, այսինքն փոխներարկվում են կամ պլազման, կամ էրիթրոցիտային, թրոմբոցիտային, լեյկոցիտային զանգվածը՝ ցուցումներին համապատասխան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արյունաբանություն Կատեգորիա:Բժշկական գիտություններ
Հարրի Փոթերի աշխարհի կախարդական առարկաներ
Հորքրուքս
Հորքրուքս (Horcrux), առարկա, որի մեջ ամփոփված է մթին հրաշագործի հոգու մի մասը։ Ստեղծվում է հրաշագործի կողմից նրա հոգին պառակտող հանցագործության կատարելու միջոցով, այսինքն՝ սպանությամբ։ Սովորաբար ստեղծվել է ոչ ավելի, քան մեկ հորքրուքս։ Բայց Վոլան դե Մորտը, որը երազում էր հաղթահարել մահը, պրոֆեսոր Սլագհորնի հետ զրույցում հարցրել է մեկից ավելի հորքրուքս ստեղծելու հնարավորության մասին։ Նա հորքրուքսներ է դարձրել.
Դեղաթուրմեր
Դեղաթուրմերը լայնորեն տարածվել են «Հարի Փոթերի աշխարհում», նրանց հատկությունները և պատրաստման եղանակները, որպես ուսումնական առարկա, ուսումնասիրել են Հոգվարթսում։ Այն կոչվել է Դեղաթուրմերի պատրաստում։ Առավել հայտնի և կարևոր կերպարներից մեկը՝ Սևերուս Սնեյփը, դեղաթուրմերի պատրաստման ուսուցիչ է և հայտնի դեղաթուրմեր պատրաստող։ Վեցերորդ մասում նա հեռացել է այդ պաշտոնից, և նրա տեղը զբաղեցրել է Գորացի Սլագհորնը ։
Ուլյանովկա (գյուղ, Լիպովեցի շրջան)
Ուլյանովկա (Улянівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Լիպովեցի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1754 թվականին։
Արդահանի գրավում
Արդահանի գրավում, 1877-1878 թվականներին տեղի ունեցած չորրորդ ռուս-թուրքական պատերազմում ռուսական բանակի առաջին խոշոր հաղթանակը ։
Կարալաչուկ
Կարալաչուկ (Каралачук, Ҡораласыҡ), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դյուտյուլինսկի շրջանի կազմում։
Սահմանին (ֆիլմ, 1938)
Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է Հեռավոր Արևելքում խորհրդային հայրենասերների դիմակայության մասին Սպիտակ գվարդիայի լրտեսների և սահմանախախտների դեմ ։
(9508) Տիտուրել
(9508) Տիտուրել (Titurel), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1977 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Առնոլդս Բուրովս
Ստեղծագործություն
Երաժշտական կոմեդիայի թատրոն
Ֆիլմագրություն
Սցենարիստ
Ստանցիոնոե (գյուղ, Լուգինսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լուգինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ժան Պոզ
Կարդինալ Ֆրանսուա դե Ժուայզուի շնորհիվ հայտնի դարձավ Մարիա Մեդիչին և շուտով դարձավ նրա խոստովանահայրը։ Ավելի ուշ Ժան Պոզը դարձավ Ֆրանսիայի և Իսպանիայի թագավորների քահանան, այնուհետև  Լոդեվի եպիսկոպոս։
Ծանոթագրություններ
<references group="" responsive="1">
Լեսոթոյի օրհներգ
Լեսոթո, մեր հայրերի երկիր (сесото Lesōthō, fatše la bo ntata rōna, Lesotho, land of our Fathers)Լեսոթոյի պետական օրհներգը, որը գրվել և հաստատվել է  1967 թվականին ։ Բառերի հեղինակն  է  ֆրանսիացի միսիոներ (քարոզիչ) Ֆրանսուա Կուայառը, որը ապրել է 19-րդ դարում։ Երաժշտությունը գրել է Ֆերդինանդ–Սամյուել Լոռան և  հրապարակվել է 1823 թվականին։ Այն առաջին անգամ կատարվել է 1869 թվականին։
Ալալա
Ալալա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Ամասիայի գավառում ։
Ատալայայի ամրոց
Վիլյենա դե Ալատայա ամրոց (Castillo Villena de Atalaya), պաշտպանական կառույց Իսպանիայի հարավում՝ Ալիկանտե պրովինցիայի Վիլյենա քաղաքում։ Սերա դե լա Վիլլա լեռնաճյուղավորումը (Ալիկանտե պրովինցիայի հյուսիս-արևմուտքում), որի վրա տեղակայված է ամրոցը, նախկինում եղել է սահման Կաստիլիայի ու Արագոնի թագավորության միջև։
Ալայշամ
Ալայշամ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Ամասիայի գավառում ։
Մոնակոյի օրհներգ
Տեքստը բնօրինակ լեզվով
Despoei tugiù, sciü d’u nostru paise Se ride aù ventu, u meme pavayun Despoei tugiù a curù russa e gianca E stà r’emblèma d’a nostra libertà Grandi e piciui, r’an tugiù respeta.
Ռադիան
Տարածաչափական, ոչ հարթ անկյունների չափման միավորը ՍԻ համակարգում կոչվում է ստեռադիան։
Ռադիաններով չափման առավելությունները
Սինուսի, կոսինուսի և ցուցչային ֆունկցիայի միջև մաթեմատիկայում կարևոր հարաբերությունը (օրինակ՝ Էյլերի բանաձևը) կրկին ֆունկցիաների արգումենտները ռադիաններով արտահայտված լինելու դեպքում ստանում են ավելի գեղեցիկ տեսք, և դժվարընթեռնելի են այլապես։
Ալ-Քինդի
Կենսագրություն
Նա ծանոթ էր Պտղոմեոսի, Էվկլիդեսի, Արիստոտելի և մյուսների գործերին, չէր պատկերացնում փիլիսոփայությունն առանց բնագիտության ու մաթեմատիկայի։
Սան Սալվադոր դու Տոկանտինս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Տոկանտինս նահանգի բնակավայրեր
Դավիթ Սաթյան
Կենսագրություն
Դավիթ Սաթյանը ծնվել է 1979 թվականի օգոստոսի 17-ին Երևանում, հայ կոմպոզիտոր Արամ Սաթյանի ընտանիքում։ 1993 թվականին ավարտել է Երևանի Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցի դաշնամուրի, 1996 թվականին՝ Ա. Սպենդիարյանի անվան երաժշտական դպրոցի դաշնամուրի բաժինը։ Սովորել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայի կոմպոզիցիայի բաժնում, որն ավարտել է 2001 թվականին (Արամ Սաթյանի դասարան)։ 2002-2004 թվականներին կատարելագործվել «Maastricht» երաժշտական ակադեմիայում (Ջ. Սլանգենի դասարան, Հոլանդիա), 2009 թվականին՝ Լոնդոնի «King’s College» համալսարանի ասպիրանտուրայում (ղեկավարներ՝ Ջ. Բենջամին, Ս. Միլստայն)։
Արման Շահազիզյան
Կենսագրություն
Արման Շահազիզյանը ծնվել է 1975 թվականի ապրիլի 2-ին, Երևանում։ 1996 թվականին ավարտել է Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանը։
Էնրիկո Դանդոլոյի դրամական բարեփոխում
Վենետիկի դրամաշրջանառությունը 12-րդ դարի վերջին
12-րդ դարի վերջին Վենետիկյան Հանրապետության հիմնական դրամական միավորը արծաթե դինարն էր։ 1172 թվականին դոժ Սեբաստիան Ձիանիի կառավարման օրոք (1172—1178) սկսեցին թողարկել վերոնական դինարի կրկնօրինակները՝ վերջինիս նույն անվանական արժեքով։ Նոր մետաղադրամները ստացան պիկոլլո անվանումը : Մետաղադրամները կշռում էին ավելի քիչ քան 0.5 գրամը և պարունակում էին 20% արծաթ և 80% պղինձ։ Հին դինաները դրամայնացված չէին, այլ համապատասխանում էին ½ պիկոլլոյի։
Բարեփոխման էություն
Էնրիկո Դանդոլոն դոժ է դարձել 85 տարեկանում։ Չնայած նրա պատկառելի տարիքին՝ իր կառավարման ժամանակ տեղի ունեցան մի շարք բարեփոխումներ։ Դատական վարույթում փոփոխությունների ներդրումը և օրենքների առաջին հավաքածուի հրապարակումը հանգեցրին օրենքի գերակայության ձևավորմանը։ Միջազգային հարթակում Դանդոլոն ամրապնդեց Վենետիկյան Հանրապետության դիրքերը՝ կնքելով պայմանագրեր Վերոնայի, Տրևիզոյի, աքվիլյան պատրիարքության, Հայաստանի թագավորի, Բյուզանդիայի և Սրբազան Հռոմեական կայսրության հետ։ Ծերացած դոժը մեծ ուշադրություն էր դարձնում առևտրի զարգացմանը։ Հաշվի առնելով դրամաշրջանառության վերաբերյալ տարաձայնությունները Բյուզանդական կայսրության և Միջերկրական ծովի արևելյան ափի երկրների միջև, ինչպես նաև արծաթե մեծ մետաղադրամները շրջանառության մեջ դնելու համաեվրոպական միտումը՝ Դանդոլոյի օրոք Վենետիկում առաջացավ մետաղադրամական համակարգ, որը ենթադրում էր չորս տեսակի մետաղադրամների թողարկում՝ գրոսսո, որը ստացավ մատապան կամ «գրոսսո մատապան» անվանումը, պիկոլլո, բյանկո և կվարտարոլո ։
Նոր մետաղադրամների հատման ժամանակահատվածը հստակ հայտնի չէ։ Էնրիկո Անդրեա Դանդոլոյի ժառանգոը՝ 4-րդ խաչակրաց արշավանքի և իր նախնիների գործողությունների նկարագրության մեջ ցույց է տալիս, որ մատապանների հատման մասին հրամանագիրը ստորագրվել է 1134 թվականին։ Վենետիկյան մեկ այլ պատմաբան Մարինո Սանուդո Կրտսերը այս իրադարձությունը թվագրում է 1192 թվականին։ 13-րդ հարյուրամյակի իտալացի պատմաբան Մարտինո Կանալը, որը «Վենետիկի պատմության» հեղինակն էր, ցույց է տալիս, որ մեծ արծաթյա մետաղադրամները թողարկվել են 1202 թվականին, նախքան Կոստանդնուպոլսի նվաճմանը զորքեր ուղարկելը։ Այս դրամական միավորների մասին առաջին հիշատակումները թվագրվում են 1202 թվականին։ Անկախ նրա թողարկման թվականից, անկասկած, մատապանի թողարկման ծավալների ավելացումը եղել է դեռեւս չորրորդ խաչակրաց արշավանքի մեկնարկից առաջ (1202—1204 թվականներին) ։ Դա պայմանավորված էր կանխիկ մետաղադրամներով բանակի ֆինանսավորման անհրաժեշտությամբ։ Դրամահատված մատապանների թվաքանակի մասին վկայում է ժամանակակից գնահատականը, համաձայն որի միայն Դանդոլոյի կառավարման ժամանակ հատել են ավելի քան 2000 կգ արծաթ պարունակող նոր մետաղադրամներ։