cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lengwistik kreyòl ayisyen
Nou ka defini lengwistik kòm etid de nati e estrikti langaj imen (sa vle di fason moun pale). Yon lengwis se yon moun ki etidye fenomèn sa yo.
Kreyòl peyi Dayiti
Langaj kreyòl - ki baze premyèman sou fransè ak plizyè lang afrikèn, enfliyans pa lang endyèn yo, enpe panyòl ak anglè - kapab konklizivman defini tankou ayisyen, nan sans de lang ki pale pa pèp ayisyen an. Wi, varyete kreyòl sa atribiye avèk kèk lòt gwoup ak nasyon avèk istwa similè ak pèp ayisyen an, men a fòs de popilasyon estime plis ke 10 milyon jounen jodi a, majorite kreyolopal se Ayisyen oubyen desandan d Ayisyen.
Lavi
thumb|[[Plant nan Uganda.]]
Harford, New York
Harford  se yon vil nan eta  Nou yòk (New York). Li nan konte, rejyon Cortland.
Marinette, Wisconsin
Marinette se yon vil nan eta Wisconsin, nan Etazini. Li nan konte, rejyon Marinette. Nan lane 2000, popilasyon l te genyen 11,749 moun.
Lengwistik kreyòl ayisyen
Kreyòl peyi Dayiti
Si nou defini mo "Ayisyen" an tankou konstitisyon peyi Dayiti fè li nan TIT II, Atik 11, kòm :
La Torre de Iznaga, Sancti Spiritus
Relasyon ak Ayiti
Ant Kiba e Ayiti genyen 90 km lanmè.
Montejícar (Grenad)
se yon komin nan pwovens Grenad, nan kominote otonòm Andalouzi, nan peyi Espay. thumb|right|Komin yo ki nan pwovens [[Grenad ]]
David Hinds
Biyografi
Paran David Hinds te kite Jamayik mitan ane 1950 yo avek anpil lòt Jamayiken ak Britanik Karayiben pou rebati Angletè apre lagè a. Li fèt 15 jen 1956 nan Handsworth, Birmingham, Angletè. Nan laj senk an, li te kòmanse lekòl elemantè e li te fini tout lekòl li nan 1974.
Marinette, Wisconsin
Istwa
Istwa
Orangeville, Ilinwa
se yon vil Etazini. Li sitye nan leta Ilinwa. Chèf-lye li se ? .
Lengwistik kreyòl ayisyen
Kreyòl peyi Dayiti
Nenpòt moun ke manman li oubyen papa li se natif natal Ayisyen, si manman li oubyen papa li pa te jamè renonse nasyonalite yo, moun sa se Ayisyen depi lè li te fèt la.
Definisyon sa nesesite ke gen Ayisyen ki pa pale kreyòl. Yon moun ka fèt nan nenpòt peyi epi satisfè demann konstitisyonnèl sa.
Lavi
Lavi se pati ki pi enpòtan nan egzistans yon èt vivan. Li se orijin tout èt vivan, li grandi avèk kò a epi li kite kò a pandan lanmò a vini.
La Torre de Iznaga, Sancti Spiritus
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Downey, Kalifòni
se yon vil Etazini. Li sitye nan leta Kalifòni. Chèf-lye li se Los Angeles.
Monachil (Grenad)
se yon komin nan pwovens Grenad, nan kominote otonòm Andalouzi, nan peyi Espay. thumb|right|Komin yo ki nan pwovens [[Grenad ]]
La Torre de Iznaga, Sancti Spiritus
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
David Hinds
Karyè
Pandan peryòd sa a, mizik la soti nan Jamayik te vin yon gwo enfliyans sou pèsepsyon lavi pou Hinds. Kòm li te eksplike nan yon entèvyou sou pwogram radyo Afropop Worldwide, "Mwen sonje chak nan frè ak sè ki pi gran mwen vini ak dènye fòm nan mizik ak dans osi byen ke sa ki te pase sosyalman ak politikman sou zile a."
Lavi
Etimoloji
Mo lavi a soti nan lang franse (la vie) ki soti nan lang laten an (vita).
Serones, Holguin
Serones se yon vil nan pwovens Holguin, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 10988 moun.
Monachil (Grenad)
Istwa
Istwa
Downey, Kalifòni
Istwa
Istwa
Montefrío (Grenad)
se yon komin nan pwovens Grenad, nan kominote otonòm Andalouzi, nan peyi Espay. thumb|right|Komin yo ki nan pwovens [[Grenad ]]
Orangeville, Ilinwa
Istwa
Istwa
Jean bart kessner
jean bart kessner  se yon atis, yon pent ayisyen.
David Hinds
Karyè
Nan lekol Handsworth Wood, Hinds kontre Basil Gabbidon avek ki li fèt Steel Pulse nan 1975.
Raymond lafaille
raymond lafaille  se yon atis, yon pent ayisyen.
El Progreso, Guantanamo
El Progreso se yon vil nan pwovens Guantanamo, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 28378 moun.
Jean bart kessner
Referans
ayisyen ak byografi]
Navarro, Cienfuegos
Navarro se yon vil nan pwovens Cienfuegos, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 8627 moun.
Penaive, Habana
Penaive se yon vil nan pwovens Habana, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 20418 moun.
Lapli
Fòmasyon
E) Gout trè gwo yo divize pa rezistans lè.]]
Zannanna
Deskripsyon
Anana se yon espès plant nou jwenn sou tè. Li kapab grandi 1 a 1,5m nan tout sans avèk fèy li yo long de 50cm a 1,80m plen ti pikan e pafwa lis. Anana bay yon sèl flè nan kòmansman tij li avèk yon pakèt fèy kout sou tèt flè yo ki vin bay nesans ak anana.
Windsor, Karolin dinò
Istwa
Istwa
Raymond lafaille
Referans
ayisyen ak byografi]
La Sierra, Sancti Spiritus
Istwa
Istwa
Penaive, Habana
Istwa
Istwa
Relasyon ak Ayiti
Ant Kiba e Ayiti genyen 90 km lanmè.
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan kat sa
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Lapli
Fòmasyon
Nwaj chaje avèk dlo reprezante faz ayeryèn nan kondansasyon nan mikwo-goutlèt dlo (avèk yon gwosè sou lòd yon mikwomèt jiska 30 μm) nan vapè dlo nan lè de preferans cho. ak imid sou nwayo kondansasyon an. Dlo ki fòme nyaj sa yo soti nan evaporasyon imidite ki egziste nan lanati ak pi patikilyèman nan gwo kò dlo (lak, lanmè, elatriye). Vapè sa a melanje ak mas lè a. Lè lè a leve akòz mouvman yo ki nan atmosfè a, li refwadi pa ekspansyon. Vapè dlo ki genyen nan lè a ap kondanse ozalantou nwayo kondansasyon (pousyè, polèn ak ayewosol) lè yo rive yon sisatirasyon ti tay. Goutlèt sa yo bay nyaj. Gwosisman nan goutlèt sa yo pral bay lapli a.
Zannanna
Kilti
Anana se yon plant twopikal ki kapab mouri si li nan yon tanperati ki pi piti pase 10 degre Sèlsiyis. Se pou rezon sa nou pa dwe konsève li nan frijidè. Li kapab pran 14 a 20 mwa pou plante epi rekòlte. Li kapab pran 6 oubyen 8 mwa pou li bay nesans avèk anana epi 5 a 6 mwa pou li bon epi w kapab rekòlte. Yon pye anana kapab donnen 2 fwa e menm 3 fwa : yon premye fwa li bon aprè 20 mwa e dezyèm fwa aprè 15 mwa.
Lapli
Fòmasyon
Nou pale de lapli cho lè gout yo te fòme antyèman nan yon nwaj anlè pwen konjelasyon an ak lapli frèt lè yo se rezilta nan flokon ki ap fonn lè lè a pase pi wo pase zewo degre Sèlsiyis nan altitid. Men, gen fenomèn sifizyon deyò ekilib tèmodinamik, ki eksplike tanperati konjelasyon reyèl nan goutlèt alantou −20°C.
Zannanna
Etimoloji
Mo anana soti nan tupi-guarani naná naná ki vle di "fwi ki pi santi bon pami tout fwi yo".
Alberto Pierre
se yon mizisyen. Li se yon atis, mizisyen kreyòl. Li ap jwe mizik sa : konpa
Harford, New York
Istwa
Istwa
Montejícar (Grenad)
Istwa
Istwa
Westminster, Texas
Westminster se yon vil nan eta Texas, nan Etazini. Nan lane 2000 li te genyen 390 moun.
Lapli
Fòmasyon
Nan yon nwaj cho, gout dlo grandi pa kondansasyon nan vapè dlo a ki antoure yo ak yon sèl ansanm ak lot goutlèt. Lapli a fòme lè kwasans goutlèt yo apwoche oswa depase gwosè 50 μm4. Kwasans lan inisye pa asosyasyon kolan inevitableman ap kontinye. Gwosè goutlèt yo ka alò, fasilman rive nan yon dizyèm milimèt, oswa menm fason katastwòfik 4 a 5 mm nan gwo loraj. Sepandan, gen tou "lapli san nyaj", tankou seren nan anviwònman maritim ak twopikal.
Country Club Estate, Georgie
se yon vil Etazini. Li sitye nan leta Georgie. Chèf-lye li se ? .
Lengwistik kreyòl ayisyen
Kreyòl peyi Dayiti
Malgre gran kantite moun ki pale kreyòl, resous ki disponib an kreyòl reyèlman limite. Yon rezon, majorite ekriven ayisyen, istorikman pale, chwazi pou ekri nan lòt lang (nan lang fransè, anglè). Yon lòt rezon, edikasyon an kreyòl sèlman fèk a nivo primè ann Ayiti. Yon rezon plis, enstitisyon ayisyèn yo an gran pati, chwazi pou yo fè biznis yo an fransè.
Avàn
Avan (Havana) se yon pwovens nan peyi Kiba. Kapital pwovens sa se La Avàn (Havana).
Cienfuegos, Kiba
'Cienfuegos se yon pwovens nan peyi Kiba. Kapital pwovens sa se Cienfuegos. Nan lane 2005, prezidan asanble pwovens sa rele Rolando Díaz González. Nan lane 2005, popilasyon li te genyen 395183 moun. Popilasyon sa reprezante 3.54 % de tout popilasyon an nan peyi a (Kiba genyen nan lane 2005 11177743 moun). Li okipe yon sifas ki reprezante 4149 Km², ki vle di 3.9 % nan tout sifas peyi a (106827 km²). Dansite popilasyon l se 94.54 moun pa km².
Westminster, Texas
Istwa
Istwa
Natalia, Cienfuegos
Natalia se yon vil nan pwovens Cienfuegos, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 6717 moun.
Lapli
Orijin lapli
thumb|Lapli konveksyon. thumb|Lapli owografik. thumb|Lapli fwontal.
Country Club Estate, Georgie
Istwa
Istwa
Lengwistik kreyòl ayisyen
Kreyòl peyi Dayiti
Gras a nouvo teknoloji, kòm entènèt la, avèk jefò pou kwaze teknoloji avèk kreyòl, langaj kreyòl ayisyen an kòmanse avanse pli lwen. Men yon faktè reste egal, si Malis ak Bouki ekri yon menm fraz an kreyòl, li p ap nesesèman vèbatim. Nou fè jefò nan vèzyon kreyòl ayisyen wiki a pou nou ekri kreyòl nan yon fason ke gran majorite a kapab li e konprann. Nou envite w pou ou fè kòrèksyon kòm ou wè yo nesesè.
Navarro, Cienfuegos
Detay jewografik :
Oreana, Ilinwa
se yon vil Etazini. Li sitye nan leta Ilinwa. Chèf-lye li se ? .
William Gascoigne
se yon matematisyen angle.
David Hinds
Karyè
Hinds ekri tou chanson pou fim avek Can’t Stand The Heat, chante nan fim Do the Right Thing, reyalize pa Spike Lee (1989). Li fèt de solo avek Heartical label.
El Progreso, Guantanamo
Istwa
Istwa
Covington, Georgie
se yon vil Etazini. Li sitye nan leta Georgie. Chèf-lye li se ? .
Cox, Georgie
se yon vil Etazini. Li sitye nan leta Georgie. Chèf-lye li se ? .
Lapli
Orijin lapli
Lapli kapab soti nan diferan kalite nyaj, anjeneral nimbostratus ak kumulonenbu nwaj yo, osi byen ke nan diferan sistèm òganize nan selil konvektif: pèrsistans nan gwo lapli mande pou kouch yo nan nyaj yo toujou renouvle pa yon mouvman monte soti nan pi ba a mete nan kondisyon ki favorab pou lapli. Sa a se sèl fason pou eksplike ke kèk estasyon metewolojik, tankou Baguio (sou zile Luzon, nan Filipin yo), te kapab resevwa 2239 mm nan lapli nan kat (4) jou siksesif. Chak volim lè ki ap monte elaji ak donk refwadi. Ka ogmantasyon nan mas lè yo lye nan kòz divès kalite, ki bay ogmantasyon nan diferan kalite lapli: 8
Avàn
Nan lane 2005, prezidan asanble pwovens sa rele Juan Contino Aslán. Nan lane 2005, popilasyon li te genyen 2201610 moun. Popilasyon sa reprezante 19.70 % de tout popilasyon an nan peyi a (Kiba genyen nan lane 2005 11177743 moun). Li okipe yon sifas ki reprezante 740 Km², ki vle di 0.7 % nan tout sifas peyi a (106827 km²). Dansite popilasyon l se 3053.49 moun pa km².
Linton Kwesi Johnson
se yon chantè, mizisyen rege, raga angle
La Obdulia, Pinar del Rio
La Obdulia se yon vil nan pwovens Pinar del Rio, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 7973 moun.
Oreana, Ilinwa
Istwa
Istwa
La Julia, Matanzas
Detay jewografik :
El Progreso, Guantanamo
Relasyon ak Ayiti
Ant Kiba e Ayiti genyen 90 km lanmè.
Zannanna
Istwa
Enfòmasyon sou pwodiksyon anana an Ayiti.
La Sierra, Sancti Spiritus
Relasyon ak Ayiti
Ant Kiba e Ayiti genyen 90 km lanmè.
Natalia, Cienfuegos
Ou mèt voye zye sou kat jewografik li nan paj sa
Avàn
Istwa
Istwa
La Julia, Matanzas
Ou mèt voye zye sou kat jewografik li nan paj sa
Avàn
Relasyon ak Ayiti
Ant Kiba e Ayiti genyen 90 km lanmè.
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Cienfuegos, Kiba
Gade : Tout gwo vil yo nan kat sa
La Sierra, Sancti Spiritus
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan kat sa
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Serones, Holguin
Istwa
Istwa
Navarro, Cienfuegos
Ou mèt voye zye sou kat jewografik li nan paj sa
Natalia, Cienfuegos
Istwa
Istwa
La Julia, Matanzas
Istwa
Istwa
Cox, Georgie
Istwa
Istwa
Star, Mississippi
Star  se yon vil nan eta  Mississippi.
Purcell, Oklahoma
Purcell se yon vil nan eta Oklahoma, nan Etazini.
La Julia, Matanzas
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
La Obdulia, Pinar del Rio
Ou mèt voye zye sou kat jewografik li nan paj sa
Cienfuegos, Kiba
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Gerland
Gerland se yon matematisyen angle.
Serones, Holguin
Relasyon ak Ayiti
Ant Kiba e Ayiti genyen 90 km lanmè.
Star, Mississippi
Istwa
Istwa
El Progreso, Guantanamo
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Raymond, Nebraska
Raymond  se yon vil nan eta  Nebraska.
Natalia, Cienfuegos
Relasyon ak Ayiti
Ant Kiba e Ayiti genyen 90 km lanmè.
La Obdulia, Pinar del Rio
Istwa
Istwa
La Julia, Matanzas
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Lengwistik kreyòl ayisyen
Kouman pou nou ekri epi pwononse kreyòl ayisyen
Men lèt nou jwenn ki rete nan wòl yo, nan pawòl nou fèk li yo :
Navarro, Cienfuegos
Istwa
Istwa
Pistach
Pistach se yon fwi.
Natalia, Cienfuegos
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
La Obdulia, Pinar del Rio
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Raymond, Nebraska
Istwa
Istwa
EVO
se yon mizisyen. Li se yon atis, mizisyen kreyòl. Li ap jwe mizik sa : konpa
Li ap jwe nan gwoup sa : ?
Cienfuegos, Kiba
Istwa
Istwa
Legalizasyon
Legalizasyon, Fè lwa pou yon bagay ki te deja egziste si pate gen lwa ki gouvène bagay sa a deja. Fè chanjman nan yon lwa pou rantre yon bagay moun deja ap fè anba lwa sa a.
Duarte, Kalifòni
se yon vil Etazini. Li sitye nan leta Kalifòni. Chèf-lye li se Los Angeles.
Lengwistik kreyòl ayisyen
Prensip 2: Chak son ekri menm jan
Anpil egzanp montre nou sa twazyèm prensip la ye, espesyalman lè nou gade dènye lèt ki parèt ladan yo. Twazyèm prensip la se :
El Progreso, Guantanamo
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Lengwistik kreyòl ayisyen
Prensip 3 : Nanpwen lèt ki bèbè, ki initil
Koutwazi : Biwo Nasyonal Alfabetizasyon ( 18 me 1991 )
h
Yon mo kreyòl ki soti nan fransè ki kòmanse ak yon h myèt, an kreyòl, kòmanse ak vwayèl ki suiv h la, osinon yon lòt konsonn. Pa gen h myèt an kreyòl. Tankou "Haïti" an fransè se "Ayiti" an kreyòl. Pou rezon sa, h jeneralman pa yon antre nan yon diksyonè.
Legalizasyon
Istwa
Istwa mo sa
Cienfuegos, Kiba
Relasyon ak Ayiti
Ant Kiba e Ayiti genyen 90 km lanmè.
La Obdulia, Pinar del Rio
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan pwovens sa nan kat sa
Duarte, Kalifòni
Istwa
Istwa
Cienfuegos, Kiba
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Marion, Wisconsin
Marion se yon vil nan eta Wisconsin, nan Etazini. Li nan konte, rejyon Shawano Waupaca. Nan lane 2000, popilasyon l te genyen 1,297 moun.
Istwa
Istwa
State Line, Mississippi
State Line  se yon vil nan eta  Mississippi.
Serones, Holguin
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Winfall, Kawolin dinò
Winfall  se yon vil nan eta  Kawolin dinò, nan Etazini.
Navarro, Cienfuegos
Relasyon ak Ayiti
Ant Kiba e Ayiti genyen 90 km lanmè.
State Line, Mississippi
Istwa
Istwa
Winfall, Kawolin dinò
Istwa
Istwa
Serones, Holguin
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan kat sa
Purcell, Oklahoma
Istwa
Istwa
Lapli
Paramèt ki karakterize lapli
thumb|La Place de l'Europe, temps de pluie, zèv pent franse [[Gustave Caillebotte.]]
Navarro, Cienfuegos
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan kat sa
260 (nonm)
260 se yon nonm. Pou ekri li, yo itilize chif arab yo.
Serones, Holguin
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
260 (nonm)
Nan sistèm desimal
Se nonm antye natirèl ant 259 ak 261 nan sistèm desimal.
Lengwistik kreyòl ayisyen
w pou ou
An kreyòl, li jeneralman preferab ke youn pa gonfle ni vwayèl ni konsòn ansanm nan kreyasyon yon mo. Mwen meyè ke m[ou]en, oubyen mouin. Lwen olye ke louen, swiv pito souiv.
Ringwood, Oklahoma
Ringwood se yon vil nan eta Oklahoma, nan Etazini.
Macka B
se yon chantè, mizisyen rege, raga angle
1337 (menm non)
XIV amžiaus 4-as dešimtmetis
Kachiman
Kachiman se yon fwi.
se yon plant. Li nan fanmi plant Annonaceæ. Non syantifik li se Annona squamosa L., Annona reticulata
Montillana (Grenad)
Istwa
Istwa
La Obdulia, Pinar del Rio
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Natalia, Cienfuegos
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan kat sa
Harmony, New York
Harmony  se yon vil nan eta  Nou yòk (New York). Li nan konte, rejyon Chautauqua.
Istwa
Istwa
Pendencia, Habana
Pendencia se yon vil nan pwovens Habana, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 13627 moun.
Covington, Georgie
Istwa
Istwa
Greensboro, Pennsilvani
Greensboro se yon vil nan eta Pennsilvani, nan Etazini.
Istwa
Istwa
Pendencia, Habana
Istwa
Istwa
Relasyon ak Ayiti
Ant Kiba e Ayiti genyen 90 km lanmè.
Judy Ponte
Judy Ponte, ki fèt an 1926 nan Meksiko (Meksik) epi ki mouri 24 jiyè 2004 nan menm vil (Meksik), se yon aktris meksikèn sinema, teyat ak televizyon.
Ringwood, Oklahoma
Istwa
Istwa
La Laguna, Matanzas
La Laguna se yon vil nan pwovens Matanzas, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 3643 moun.
Natalia, Cienfuegos
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
La Laguna, Matanzas
Detay jewografik :
Orion, Ilinwa
se yon vil Etazini. Li sitye nan leta Ilinwa. Chèf-lye li se ? .
Lengwistik kreyòl ayisyen
en ak in
Obzève distenksyon ant en ak in. Kèk mo ki fini ak in : in, izin, zepin, latrin. Kèk mo ki fini ak en : en, pen, zen, lwen, pwen.
La Laguna, Matanzas
Ou mèt voye zye sou kat jewografik li nan paj sa
Pendencia, Habana
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Sindicato, Holguin
Sindicato se yon vil nan pwovens Holguin, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 12673 moun.
Republican City, Nebraska
Republican City  se yon vil nan eta  Nebraska.
Pendencia, Habana
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan kat sa
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Kantaloup
Kantaloup se yon fwi.
Crawford, Georgie
se yon vil Etazini. Li sitye nan leta Georgie. Chèf-lye li se ? .
Republican City, Nebraska
Istwa
Istwa
La Laguna, Matanzas
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Elizabeth Dupeyrón
Elizabeth Dupeyrón, ki fèt 14 janvye 1951 nan Teapa (Meksik), se yon aktris meksikèn.
Jean laguerre
jean laguerre  se yon atis, yon pent ayisyen.
El Purial, Guantanamo
El Purial se yon vil nan pwovens Guantanamo, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 9421 moun.
Sindicato, Holguin
Relasyon ak Ayiti
Ant Kiba e Ayiti genyen 90 km lanmè.
María Guadalupe
María Guadalupe se yon telenovela meksikèn difize sou Canal 4 de Telesistema Mexicano, Canal de las Estrellas de (Televisa) an 1960.
Crawford, Georgie
Istwa
Istwa
Fomento, Camaguey
Fomento se yon vil nan pwovens Camaguey, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 3831 moun.
Orion, Ilinwa
Istwa
Istwa
Willowbrook, Kansas
se yon vil Etazini. Li sitye nan leta Kansas. Chèf-lye li se ?
Sindicato, Holguin
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
El Purial, Guantanamo
Istwa
Istwa
Lengwistik kreyòl ayisyen
Lòt obzèvasyon
Pran atik sa kòm konsèy, men pa kòm lòd gramatik. Kite diskou gramè pou grameryen. Se pa anyen kont grameryen. Aktyèlman, nou bezwen tout kantite grameryen kreyòl posib nou ka jwenn. Men kòm itilizatè langaj, patikilyèman kreyòl, ou bezwen chache mwayen efektiv pou w kapab ekri lang nan. Eseye itilize tout resous ki ekri an kreyòl ou trouve itil. Neyanmwen, toujou kenbe konsèy Aleksann Manzoni, powèt italyen, ki di :
Vizyon
se yon mizisyen. Li se yon atis, mizisyen kreyòl. Li ap jwe mizik sa : konpa
Willowbrook, Kansas
Nan lane 2004, popilasyon l te konte 10,650 moun. Lòt lane yo te genyen : 2003 (10,360), 2002 (10,093), 2001 (9,778), 2000 (9,026)..
Istwa
Istwa
Sindicato, Holguin
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan kat sa
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
El Purial, Guantanamo
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan kat sa
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Lengwistik kreyòl ayisyen
Lòt obzèvasyon
« Langaj dwe posede yon òganik [vivan] omojeneyite derive pa lisaj, reflekte oken distenksyon ant langaj literè ak langaj oral ».
Fomento, Camaguey
Detay jewografik :
Red Oak, Oklahoma
Red Oak se yon vil nan eta Oklahoma, nan Etazini.
Istwa
Istwa
Jean laguerre
Referans
ayisyen ak byografi]
Stonewall, Mississippi
Stonewall  se yon vil nan eta  Mississippi.
Richard Gill
Richard Gill se yon matematisyen angle.
Martin Campbell
se yon chantè, mizisyen rege, raga angle.
Fomento, Camaguey
Ou mèt voye zye sou kat jewografik li nan paj sa
Stonewall, Mississippi
Istwa
Istwa
Ondlèt
Se yon objè matematik ki te kreye pa Alèks Gwòsman (Alex Grossman) epi Jan Mòlè (Jean Morlet) nan ane 1980 yo. Li itilize nan trètman sinyal pou retire epi trete enfòmasyon ki nan yon imaj oubyen yon sinyal an jeneral.
Fomento, Camaguey
Istwa
Istwa
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Ondlèt
Ou ap di "Wavelet" ann anglè.
Lengwistik kreyòl ayisyen
Lòt obzèvasyon
Ou sou wiki. Ekri kreyòl la menm jan ou menm ou pale l ; plen moun ki prè pou modifye ak korije nenpòt atik ou soumèt. Malgre, la, esperans lan se touche sou kèk pwen ak obsèvasyon fèt sou lang kreyòl la ki trè enteresan. Esperans lan se ke yo sèvi w kòm zouti ki petèt kapab pèmèt ou pi fasilman eksprime w an kreyòl pa ekriti. Pa egzanp, distenk diferans nan pwonon pèsonèl yo an kreyòl konpare ak fransè, plasman atik yo nan yon fraz, kèk nan aksan ki pi souvan itilize yo, etc.
Crawfordville, Georgie
se yon vil Etazini. Li sitye nan leta Georgie. Chèf-lye li se ? .
Istwa
Istwa
Ondlèt
Definisyon
Yon ondlèt se yon fonksyon nan espas tout fonksyon ki genyen enèji fini (e.g.  ) ki genyen tou :
Coyote Acres, Texas
Coyote Acres se yon vil nan eta Texas, nan Etazini. Nan lane 2000 li te genyen 389 moun.
Fomento, Camaguey
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan pwovens sa nan kat sa
Guasimas, Avan
Guasimas se yon vil nan pwovens Habana, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 513825 moun.
Detay jewografik :
Ou mèt voye zye sou kat jewografik li nan paj sa
Istwa
Istwa
La Laguna, Matanzas
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan pwovens sa nan kat sa
Guasimas, Avan
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Reynolds, Nebraska
Reynolds  se yon vil nan eta  Nebraska.
Dublin, Kalifòni
se yon vil Etazini. Li sitye nan leta Kalifòni. Chèf-lye li se Alameda.
Guasimas, Avan
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
La Laguna, Matanzas
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Lengwistik kreyòl ayisyen
Kontraksyon atik ak non
Leksikografè ayisyen souvan liste kèk mo de (2) fwa. Pa egzanp, ou ka twouve mo lavi, ak vi nan menm diksyonè a. Ki fè, yon fraz tankou fraz sa a :
Reynolds, Nebraska
Istwa
Istwa
Fomento, Camaguey
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Legliz
Legliz, kote yon pè ou byen yon pastè avèk anpil moun ki nan yon menm relijyon rankontre pou yo priye, chante, bay Bondye glwa. Yon kay kote yon pè ou byen yon pastè avèk anpil fidèl konnen rankontre pou yo chante, priye, bay Bondye glwa. Yon òganizasyon relijye tankou legliz katolik, legliz pwotestan e latriye.
Lengwistik kreyòl ayisyen
Kontraksyon atik ak non
Lavi ak lanmò depann sou sa w kite bouch ou pale.
Legliz
Istwa
Istwa mo sa
Lengwistik kreyòl ayisyen
Kontraksyon atik ak non
Ka regade kòm yon fraz ekri san atik, oubyen ki kontrakte atik yo ak non yo (nan ka sa, atik la ak non vi e mò). Sa pa nesesèman yon prensip jeneral. Pa egzanp, konsidere de (2) fraz sa yo :
Campo de Gómara
300px|right|thumb|Komin Campo de Gómara
Ripley, Oklahoma
Ripley se yon vil nan eta Oklahoma, nan Etazini.
Campo de Gómara
Campo de Gómara se yon komin nan lès peyi Espay.
Lengwistik kreyòl ayisyen
Kontraksyon atik ak non
(1) Kisa w fè premyèman lè w leve le maten ? (2) Kisa w fè premyèman lè w leve lematen ? (ra)
Oswego, Ilinwa
se yon vil Etazini. Li sitye nan leta Ilinwa. Chèf-lye li se ? .
Arrow (seri)
Arrow se yon seri televizyon amerikèn nan 170 epizòd de 42 minit kreye pa Andrew Kreisberg, Greg Berlanti ak Marc Guggenheim, difize ant 10 oktòb 2012 ak 28 janvye 2020 sou rezo The CW nan Etazini ak sou rezo CTV nan Kanada.
Lengwistik kreyòl ayisyen
Kontraksyon atik ak non
Pa gen okenn enfraksyon nan enfòmasyon ki kominike la, fraz nimewo (1) pi souvan ekri, men fraz nimewo (2) a pi kòrèk.
Plasman atik yo
An kreyòl, yon atik ka vin anvan oubyen swiv non li modifye a, selon si fraz la fè sans oralman. Konsidere,
(1) Kanaval la byen pase ane a, san dega, san traka. (2) La kanaval byen pase ane a, san dega, san traka.
Fraz nimewo (1) anfòm an kreyòl. Nimewo (2), kontrèman, pa vreman fè sans. Kote ke, fraz
(1) La Bib di, « renmen vwazen w yo kòm pwòp tèt ou », ak (2) Bib la di, « renmen vwazen w yo kòm pwòp tèt ou »,
Tou de fè bon sans an kreyòl.
Oswego, Ilinwa
Istwa
Istwa
Tiger King
Tiger King: Murder, Mayhem and Madness (an franse : Au royaume des fauves) se yon mini-seri dokimantèreyalize pa Eric Goode ak Rebecca Chaiklin e soti 20 mas 2020 sou Netflix.
Lengwistik kreyòl ayisyen
Devlopman
Nap bay nan seksyon sa kèk devlopman pou bay detay sou sa nou wè pli wo.
Wilmore, Kansas
Istwa
Istwa
Green Tree, Pennsilvani
Green Tree se yon vil nan eta Pennsilvani, nan Etazini.
Lengwistik kreyòl ayisyen
Devlopman
Lang kreyòl ayisyen se youn nan lang kreyòl ki gen plis moun ki pale li sou latè. Se lang natifnatal tout Ayisyen ki fèt e ki leve an Ayiti kote yo rele li Kreyòl. Nan dyaspora a, gen plis pase yon milyon Ayisyen ki pale kreyòl. Gen moun sa yo k ap viv nan Lamerik dinò (Ozetazini ak Okanada), nan Lamerik disid (Venezwela ak Giyàn franse), nan Karayib la (Kiba, Repiblik dominikèn, Matinik, Gwadloup, Bahamas), ann Ewòp (Frans), ak nan kèk peyi Lafrik. Nan kominote ayisyen ki gen plis moun yo, tankou Nouyòk, Miyami, Monreyal, osinon Repiblik dominikèn, kreyòl ayisyen devlope anpil nan kontak li fè non sèlman ak lang peyi sa yo men tou ak varyete yo pale ann Ayiti. Pami tout kreyòl, se sou kreyòl ayisyen yo fè plis rechèch nan linivèsite. Kwak se sèlman yon ti ponyen Ayisyen ki te pale lang franse, lang sa a te lang ofisyèl peyi Ayiti pandan lontan jouktan, kreyòl vin tounen lang ofisyèl Ayiti depi lane 1987. Kreyòl ayisyen genyen yon òtograf ofisyèl depi 1980 e gen anpil ekriven ayisyen ki ekri liv enteresan sou diferan aspè esperyans ayisyen.
Green Tree, Pennsilvani
Istwa
Istwa
Lengwistik kreyòl ayisyen
Istwa
Sou plan istorik, li difisil pou nou bay presizyon sou ki lè kreyòl ayisyen parèt. Nan lane 1697, Franse yo ki t ap viv ann Ayiti depi 1629, vin okipe ofisyèlman pati lès Sen Domeng. Ispayola se non tout zile a. Anvan 1697, se Panyòl ki te mèt tout zile a. Se apre Franse vin pran Sen Domeng vin genyen tout kondisyon yo pou yon kreyòl ki baze sou franse parèt: Franse yo kòmanse komès esklav e vin genyen nesesite pou kolon yo kominike avèk esklav yo. Se konsa lang kreyòl vin parèt. Dapre kèk istoryen, vè 1728, te genyen anviwon 50 000 esklav ak yon ti kras mwens kolon nan Sen Domeng, men ant 1740 e 1791 yo estime te genyen prèske yon demi-milyon Afriken ki t ap travay kòm esklav nan jaden Sen Domeng yo. Yo te rele esklav ki te fèt an Afrik yo « bosal », men sa ki te fèt Sen Domeng yo, yo te rele yo “kreyòl”. Kreyòl ayisyen grandi nan kontèks jaden Sen Domeng yo, kote esklav afriken, ki te pale lang Niger-Congo yo, te antre an kontak avèk kolon franse ki te pale yon varyete franse ki diferan anpil de franse moun pale kounye a, epi esklav afriken sa yo eseye kominike avèk kolon franse sa yo. Tankou nenpòt ki lòt lang kretyen vivan pale sou latè, kreyòl ayisyen se yon sistèm lengwistik total ki gen pwòp règ pa li e ki pa depann de okenn lòt lang pou li fonksyone. Genyen 7 milyon edmi moun ki pale li ann Ayiti, e plis pase yon milyon lòt ki pale li nan dyaspora a. Kreyòl ayisyen pa franse mawon. Se yon lang diferan de lang franse, kwake gen anpil mo nan vokabilè li ki soti nan franse tankou mo franse soti souvan nan lang laten.
Premye tèks
Premye tèks nou konnen ki ekri an kreyòl ayisyen genyen anviwon 10 liy. Li te parèt nan yon liv ki rele "Voyage d’un Suisse dans différentes colonies d’Amérique" ki te pibliye an 1786. Moun ki te ekri liv sa a rele Justin Girod de Chantrans. Li te yon vwayajè suis ki te viv Sen Domeng ant mwa me 1782 e jiyè 1783. Men tèks sa a jan li te parèt nan liv de Chantrans lan. Se te yon lèt yon jenn ti fanm esklav te ekri mennaj li pou li mande li padon paske mennaj la te konprann ti fanm lan ap ba li zoklo:
''Moi étais à la case à moi; moi étais après préparer cassave à moi; Zéphir venir trouver moi, li dit que li aimer moi, et qu’il voulait que moi aimer li tout. Moi répondre li que moi déjà aimer mon autre et que moi pas capable d’aimer deux. Li dit moi, que li mériter mieux amour à moi que matelot à li. Moi répondre li, que li capable de mériter li mieux, mais que pas te gagner li encore. Li dit moi que li va gagner li, et tout de suite li faire moi violence…Ah, toi connais comment li fort! Juger si gagner faute à moi! Le ciel témoin, cher dombo, de l’innocence et de fidélité à moi.''
''Mwen te anndan joupa mwen, m t ap pare kasav mwen; Zéphir vin wè mwen, epi li di m li renmen mwen, e li ta renmen mwen renmen li tou. Mwen di li mwen gen yon mennaj deja e mwen pa kapab genyen de mennaj. Li di mwen li merite lanmou mwen pi plis pase matlòt li. Mwen di li se posib men li poko genyen li. Lè sa a, li di mwen l ap vin pran li, epi san m pa atann li plonje sou mwen… Ou konnen jan nèg sa a gen kouray! Èske ou panse se fòt pa m! Bon Dye nan syèl la temwen, dombo cheri, mwen inosan e mwen se yon mennaj fidèl!''
Malgre enpòtans istorik li, nou dwe li tèks sa a avèk anpil rezèv epi nou pa ta dwe konsidere li tankou yon bon echantiyon lang kreyòl moun te konn pale nan Sen Domeng nan epòk sa a. Girod de Chantrans se yon etranje ki te viv Sen Domeng pandan yon sèl lane epi li pa te konn pale kreyòl fen e byen.
Òtograf
Jiskaprezan, se sitou nan domèn òtograf gen jefò ki fèt pou estandadize kreyòl ayisyen. N ap raple se nan lane 1980, vin genyen yon òtograf ofisyèl pou kreyòl ayisyen. Nan kesyon diksyonnè, gen kèk bon diksyonè bileng angle-kreyòl ak franse-kreyòl, men genyen yon diksyonè kreyòl-kreyòl, menmsi sou yon plan pedagojik, li enpòtan pou ta genyen youn. Pou moun ki pale angle, genyen anpil bon liv deyò pou aprann kreyòl ayisyen, men genyen omwen 4 linivèsite ameriken ki anseye klas kreyòl. Laplipa lengwis ki etidye kreyòl ayisyen admèt li gen 3 manman dyalèk - dyalèk nan Nò : se varyete moun pale nan Kap Ayisyen ki reprezante dyalèk sa a; dyalèk nan Sant lan : se varyete moun pale nan Pòtoprens ak nan zòn Pòtoprens ki reprezante dyalèk sa a; epi dyalèk nan Sid : se varyete moun pale nan zòn vil Okay ki reprezante dyalèk sa a. Varyete moun pale nan Nò a sanble se li menm ki mwens sanble ak kreyòl majorite Ayisyen pale, akòz de kèk diferans li genyen sou plan leksikal ak sou plan sentaksik. Varyete moun pale nan Sant lan sanble se li menm ki gen plis prestij pou rezon politik, ekonomik e kiltirèl, men paske gen anpil moun ki kite pwovens pou vin viv Pòtoprens, fwontyè ki separe dyalèk yo vin pi flou e anpil Ayisyen pale alèz 2 dyalèk.
Edikasyon
Sou plan inivèsitè, etid kreyòl yo devlope anpil. Gen seksyon etid kreyòl nan plizyè depatman lengwistik linivèsite ewopeyen ak linivèsite nan Lamerik dinò. Nan linivèsite sa yo, kreyòl ayisyen se youn nan kreyòl atlantik yo lengwis yo plis etidye. Pati nan kreyòl ayisyen lengwis sa yo etidye pi plis se sentaks e teyori lengwistik yo plis itilize pou yo fè rechèch sa yo se teyori lengwistik ki rele gramè jenerativ. Chak ane, depi fen ane 1970 yo, genyen omwen yon tèz doktora sou yon aspè enpòtan nan yon lang kreyòl (ayisyen osnon yon lòt kreyòl) yon etidyan prezante nan yon linivèsite Ewòp osinon Lamerik dinò. Fòk nou pa bliye mansyonnen 2 michan revi sou kreyolistik: nan domèn kreyòl ki baze sou franse yo, genyen revi ki rele: Études Créoles. Se an Frans yo pibliye revi sa a e li parèt 2 fwa chak ane; nan domèn kreyòl ki baze sou angle yo, genyen revi ki rele: Journal of Pidgin and Creole Languages. Se nan peyi Olann yo pibliye revi sa a e li parèt tou 2 fwa chak ane.
Depi kèk lane, kreyòl ayisyen rive entegre sistèm lekòl vil tankou Nouyòk, Miyami e Boston. Dapre kèk otè ki fè rechèch sou kesyon an, genyen omwen 30 000 elèv ayisyen ki enskri nan lekòl piblik vil Nouyòk la. Kreyòl ayisyen se katriyèm lang etranje yo pale e ansenye nan sistèm lekòl piblik vil Nouyòk la, apre lang panyòl, lang ris ak lang chinwa. Nan tout nivo lekòl, keseswa nan nivo primè, osinon nan nivo segondè, gen klas kote yo ansenye lang kreyòl ayisyen ak matyè tankou matematik, syans, istwa an lang kreyòl ayisyen. Deplizanpli, gen anpil elèv ayisyen ki antre nan klas sa yo, espesyalman elèv ki fèk soti Ayiti, men pwofesè yo pa genyen ase michan tèks literè an kreyòl pou ansenyen timoun yo literati, lekti, kominikasyon, menm jan pwofesè ameriken yo genyen kantite tèks literè an angle, lè y ap fè klas literati pou elèv ameriken. Otorite nan lekòl Nouyòk ta dwe fè yon gwo travay pou devlope michan tèks literè an kreyòl pou elèv ayisyen (yo ta kapab menm kòmanse tradwi kèk bon liv ki genyen nan kantite literati ayisyen ki ekri an franse).
Literati
Sou plan literè, Kreyòl ayisyen te pran yon lòt dimansyon nan mitan lane 1970 yo lè ekriven Franketienne te pibliye premye woman li an kreyòl, Dezafi. Majorite kritik literè ki pale kreyòl te mete chapo ba devan liv sa a. Pa te genyen lòt bon liv konsa ki ekri apre Dezafi. Te genyen kèk bon liv pwezi ansanm avèk kèk bon pyès teyat, men nou pa jwenn oken chedèv tankou Dezafi. Se posib gen kèk ti pwoblèm pou rive kreye yon rejis literè presi pou Kreyòl ayisyen e nan sans sa a, woman Dezafi a ta kapab yon eksepsyon. Pandan lontan, Kreyòl ayisyen te rete yon lang oral sèlman; moun te itilize li sitou nan sitiyasyon enfòmèl e pou kominikasyon yo fè toulejou. Anpil Ayisyen ki bileng te konn vire sou franse osinon sou angle si kesyon y ap diskite a te yon kesyon ki fòmèl osinon si yo pa t konnen byen moun k ap pale avèk yo a. Men depi kèk tan, nou konstate pa gen baryè ankò pou lang kreyòl la. Ayisyen sèvi ak li lan tout nivo konvèsasyon, pou tout sijè diskisyon y ap fè. Men antre kreyòl ekri nan tout domèn espresyon Ayisyen chwazi vin kreye nouvo pwoblèm paske ekriven ayisyen yo dwe jwenn kounye a yon lòt retorik, yon lòt estrikti ki pa depann antyèman de kontèks la e de lè moun nan ap pale a.
Ofisyèl
Sèl aksan ki egziste an kreyòl se aksan fòs ki ta vle sanble ak aksan grav. Kòm klavye òdinatè yo poko programe pou fè aksan fòs la, nou itilize aksan grav nan plas li. Trè aksan fòs la pi long pase aksan grav la. Epi li pa twò kouche, li prèske kanpe dwat sou vwayèl li ye a, me li panche tou piti a goch.
Sa ki pa egziste nan kreyòl ayisyen an
y ak w kenbe kreyòl la afrikanize. Nouvo mo ki antre nan lang kreyòl la se pa mo ki soti nan langaj afriken; tipikman, yo se mo ki soti nan lang franse, angle, panyòl, oubyen kèk lòt lang romans.
Fòm kontrakte
Nan kreyòl Ayisyen an, yo anplwaye 3 mwayen pou kontrakte lang lan.
Apostwòf la, se premye mwayen ki te konn fè kontraksyon yo; li toujou valab. Jounen jodi a, nou remake ke yo itilize "tirè" ak "espas" plis. Se sa ki yon devlòpman yon lang, alò nou di yo yon kokenn chenn byenvini.
Marga
se yon chantè, mizisyen rege, raga angle
Harpersfield, New York
Harpersfield  se yon vil nan eta  Nou yòk (New York). Li nan konte, rejyon Delaware.
Istwa
Istwa
Morelábor (Grenad)
se yon komin nan pwovens Grenad, nan kominote otonòm Andalouzi, nan peyi Espay. thumb|right|Komin yo ki nan pwovens [[Grenad ]]
Istwa
Istwa
James Whitbread Lee Glaisher
se yon matematisyen angle.
Ibo Combo
se yon mizisyen. Li se yon atis, mizisyen kreyòl. Li ap jwe mizik sa : konpa
Li ap jwe nan gwoup sa : ?
Sturgis, Mississippi
Sturgis  se yon vil nan eta  Mississippi.
Istwa
Istwa
Philton latortue
Referans
ayisyen ak byografi]
259 (nonm)
259 se yon nonm. Pou ekri li, yo itilize chif arab yo.
Nan sistèm desimal
Se nonm antye natirèl ant 258 ak 260 nan sistèm desimal.
Javier Ruán
Javier Ruán (ki fèt 10 janvye 1940) se yon aktè meksikyen.
Reggio Calabria
Reggio Calabria se yon vil nan peyi Itali. Li sitiye nan eta a nan Calabria. Koneksyon prensipal li se Reggio Calabria. An 2016 li te gen 200,000 moun, youn nan 20 pi gwo vil yo nan peyi Itali. Li se yon vil sou kòt Mediterane a, nan sant egzak la.
Kowosòl
370px|right Kowosòl se yon fwi vèt ki gen ti pikan sou li. Po kowosòl la vin swa lè li mi, andan li blan. Pli souvan, yo fè ji ak kowosòl.
Amor sincero
Amor Sincero se yon telenovela kolonbyen pwodui pa Vista Producciones pou RCN Televisión ak difize an 2010.
Wingate, Kawolin dinò
Wingate  se yon vil nan eta  Kawolin dinò, nan Etazini.
La Vega, Sancti Spiritus
La Vega se yon vil nan pwovens Sancti Spiritus, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 14043 moun.
Moraleda de Zafayona (Grenad)
se yon komin nan pwovens Grenad, nan kominote otonòm Andalouzi, nan peyi Espay. thumb|right|Komin yo ki nan pwovens [[Grenad ]]
Markesan, Wisconsin
Istwa
Istwa
Moraleda de Zafayona (Grenad)
Istwa
Istwa
Buckholts, Texas
Buckholts se yon vil nan eta Texas, nan Etazini. Nan lane 2000 li te genyen 387 moun.
Istwa
Istwa
258 (nonm)
258 se yon nonm. Pou ekri li, yo itilize chif arab yo.
Nan sistèm desimal
Se nonm antye natirèl ant 257 ak 259 nan sistèm desimal.
Lejann
Lejann, Istwa moun nan yon sosyete toujou ap rakonte tout jenerasyon, men ki pa vrè. Kèk lejann sanble avèk yon istwa ki te pase tout bon vre. Bagay ki pa vrè. Siy ki reprezante yon konpayi.
Istwa
Istwa mo sa
Summit, Mississippi
Summit  se yon vil nan eta  Mississippi.
Seriz
thumb|Yon seriz Seriz se yon fwi.
Summit, Mississippi
Istwa
Istwa
Richland, Nebraska
Richland se yon vil nan eta Nebraska.
Istwa
Istwa
Apach
se yon chantè, mizisyen rege, raga franse
La Vega, Sancti Spiritus
Istwa
Istwa
Relasyon ak Ayiti
Ant Kiba e Ayiti genyen 90 km lanmè.
Crescent, Georgie
se yon vil Etazini. Li sitye nan leta Georgie. Chèf-lye li se ? .
La Vega, Sancti Spiritus
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan kat sa
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Greenville, Pennsilvani
Greenville se yon vil nan eta Pennsilvani, nan Etazini.
Istwa
Istwa
Lekti
Lekti, Travay yon moun ki ap li yon ekriti tankou yon tèks, yon liv.
Istwa
Istwa mo sa
Wilsey, Kansas
se yon vil Etazini. Li sitye nan leta Kansas. Chèf-lye li se ?
Nan lane 2004, popilasyon l te konte 10,650 moun. Lòt lane yo te genyen : 2003 (10,360), 2002 (10,093), 2001 (9,778), 2000 (9,026)..
Istwa
Istwa
Sumner, Mississippi
Sumner  se yon vil nan eta  Mississippi.
Istwa
Istwa
Baby G
se yon chantè, mizisyen rege, raga franse
Owaneco, Ilinwa
se yon vil Etazini. Li sitye nan leta Ilinwa. Chèf-lye li se ? .
Istwa
Istwa
La Lata, Matanzas
La Lata se yon vil nan pwovens Matanzas, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 13544 moun.
Detay jewografik :
Istwa
Istwa
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Frè Déjean
se yon mizisyen. Li se yon atis, mizisyen kreyòl. Li ap jwe mizik sa : konpa
La Lata, Matanzas
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Frè Déjean
Li ap jwe nan gwoup sa : ?
Rising City, Nebraska
Rising City  se yon vil nan eta  Nebraska.
Istwa
Istwa
Granma, Kiba
Granma se yon pwovens nan peyi Kiba. Kapital pwovens sa se Bayamo. Nan lane 2005, prezidan asanble pwovens sa rele Jesús Antonio Infante López. Nan lane 2005, popilasyon li te genyen 822452 moun. Popilasyon sa reprezante 7.36 % de tout popilasyon an nan peyi a (Kiba genyen nan lane 2005 11177743 moun). Li okipe yon sifas ki reprezante 8452 Km², ki vle di 7.9 % nan tout sifas peyi a (106827 km²). Dansite popilasyon l se 98.20 moun pa km².
257 (nonm)
257 se yon nonm. Pou ekri li, yo itilize chif arab yo.
Granma, Kiba
Istwa
Istwa
Relasyon ak Ayiti
Ant Kiba e Ayiti genyen 90 km lanmè.
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Marshfield, Wisconsin
Marshfield se yon vil nan eta Wisconsin, nan Etazini. Li nan konte, rejyon Marathon Wood. Nan lane 2000, popilasyon l te genyen 18,800 moun.
Istwa
Istwa
Forestal, Camaguey
Forestal se yon vil nan pwovens Camaguey, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 6482 moun.
Detay jewografik :
Culloden, Georgie
se yon vil Etazini. Li sitye nan leta Georgie. Chèf-lye li se ? .
Harrietstown, New York
Harrietstown  se yon vil nan eta  Nou yòk (New York). Li nan konte, rejyon Franklin.
Odile latortue
odile latortue  se yon atis, yon pent ayisyen.
Forestal, Camaguey
Ou mèt voye zye sou kat jewografik li nan paj sa
Harrietstown, New York
Istwa
Istwa
Skah-Shah
se yon mizisyen. Li se yon atis, mizisyen kreyòl. Li ap jwe mizik sa : konpa
Forestal, Camaguey
Istwa
Istwa
Skah-Shah
Li ap jwe nan gwoup sa : ?
Culloden, Georgie
Istwa
Istwa
Sallisaw, Oklahoma
Sallisaw se yon vil nan eta Oklahoma, nan Etazini.
Winterville, Kawolin dinò
Winterville  se yon vil nan eta  Kawolin dinò, nan Etazini.
Penichet, Habana
Penichet se yon vil nan pwovens Habana, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 79200 moun.
Lavon, Texas
Lavon se yon vil nan eta Texas, nan Etazini. Nan lane 2000 li te genyen 387 moun.
Cumming, Georgie
se yon vil Etazini. Li sitye nan leta Georgie. Chèf-lye li se ? .
Winterville, Kawolin dinò
Istwa
Istwa
Sitio, Holguin
Sitio se yon vil nan pwovens Holguin, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 10756 moun.
The High Note
The High Note (nan lang franse : La Voix du succès) se yon dram womantik ameriken, reyalize pa Nisha Ganatra, soti an 2020.
Forestal, Camaguey
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Palatine, Ilinwa
se yon vil Etazini. Li sitye nan leta Ilinwa. Chèf-lye li se ? .
Istwa
Istwa
Sitio, Holguin
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan kat sa
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Sand Springs, Oklahoma
Sand Springs se yon vil nan eta Oklahoma, nan Etazini.
Penichet, Habana
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
La Occidental, Pinar del Rio
La Occidental se yon vil nan pwovens Pinar del Rio, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 12372 moun.
East Palo Alto, Kalifòni
se yon vil Etazini. Li sitye nan leta Kalifòni. Chèf-lye li se San Mateo.
Nincho, Cienfuegos
Detay jewografik :
Ou mèt voye zye sou kat jewografik li nan paj sa
Istwa
Istwa
Forestal, Camaguey
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan pwovens sa nan kat sa
Penichet, Habana
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Dunsmuir, Kalifòni
se yon vil Etazini. Li sitye nan leta Kalifòni. Chèf-lye li se Siskiyou.
Cumming, Georgie
Istwa
Istwa
Motril (Grenad)
se yon komin nan pwovens Grenad, nan kominote otonòm Andalouzi, nan peyi Espay. thumb|right|Komin yo ki nan pwovens [[Grenad ]]
Nincho, Cienfuegos
Relasyon ak Ayiti
Ant Kiba e Ayiti genyen 90 km lanmè.
Murtas (Grenad)
se yon komin nan pwovens Grenad, nan kominote otonòm Andalouzi, nan peyi Espay. thumb|right|Komin yo ki nan pwovens [[Grenad ]]
Dat
Phoenix dactylifera
Odile latortue
Referans
ayisyen ak byografi]
Cusseta, Georgie
Istwa
Istwa
Guiteras, Avan
Guiteras se yon vil nan pwovens Habana, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 470316 moun.
Nincho, Cienfuegos
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Forestal, Camaguey
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Dunsmuir, Kalifòni
Istwa
Istwa
Sand Springs, Oklahoma
Istwa
Istwa
Guantánamo
Guantánamo se yon pwovens nan peyi Kiba. Kapital pwovens sa se Guantánamo.
Murtas (Grenad)
Istwa
Istwa
Nevada (Grenad)
se yon komin nan pwovens Grenad, nan kominote otonòm Andalouzi, nan peyi Espay. thumb|right|Komin yo ki nan pwovens [[Grenad ]]
Istwa
Istwa
Guiteras, Avan
Detay jewografik :
Pòtay:teknoloji
{{tab
El Quemado, Guantanamo
El Quemado se yon vil nan pwovens Guantanamo, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 17168 moun.
Guiteras, Avan
Ou mèt voye zye sou kat jewografik li nan paj sa
Nincho, Cienfuegos
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan kat sa
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Motril (Grenad)
Istwa
Istwa
Victor Francen
Victor Franssen, rele Victor Francen, ki fèt 5 out 1888 nan Tirlemont epi ki mouri 18 novanm 1977 nan Aix-en-Provence (Frans), se yon aktè bèlj natiralize franse.
El Quemado, Guantanamo
Istwa
Istwa
Wilson, Kansas
se yon vil Etazini. Li sitye nan leta Kansas. Chèf-lye li se ?
La Occidental, Pinar del Rio
Detay jewografik :
East Palo Alto, Kalifòni
Istwa
Istwa
El Quemado, Guantanamo
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan kat sa
La Occidental, Pinar del Rio
Ou mèt voye zye sou kat jewografik li nan paj sa
Istwa
Istwa
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Frèz
thumb|280px|Frèz Frèz se yon fwi.
Istwa
Istwa mo sa
La Occidental, Pinar del Rio
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan pwovens sa nan kat sa
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
El Quemado, Guantanamo
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :