cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Claude Monet
Claude Monet, ki fèt 14 novanm 1840 nan Pari epi ki mouri 5 desanm 1926 nan Giverny (Eure), se yon pent franse ak youn nan fondatè yo enpresyonis.
The Life of Moses
The Life of Moses se yon fim ameriken reyalize pa J. Stuart Blackton ak soti an 1909.
Glann sirenal
250px|right|thumb|Glann sirenal Glann sirenal se yon pè glann ki lokalize anwo ren ki sekrete òmòn, tankou adrenalin, ki prepare kò a pou sitiyasyon estrès.
San Francisco, Santiago de Cuba
San Francisco se yon vil nan pwovens Santiago de Cuba, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 18557 moun.
Istwa
Istwa
Relasyon ak Ayiti
Ant Kiba e Ayiti genyen 90 km lanmè.
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan kat sa
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Les Grandes Manœuvres
Les Grandes Manœuvres se yon fim franse reyalize pa René Clair, soti an 1955.
Moloch Tropical
Fim soti an 10 septanm 2010.
The French Dispatch
The French Dispatch, ou The French Dispatch du Liberty, Kansas Evening Sun nan Kebèk, se yon fim ameriken écrite et réalisée par Wes Anderson ak soti an 2021.
Rue Princesse (fim)
Rue Princesse se yon fim ivwaryen reyalize pa Henri Duparc ak sòti an 1991.
Ayewobik
Ayewobik se yon reyaksyon chimik ki egzije prezans oksijèn.
The Little Darling
The Little Darling se yon fim ameriken reyalize pa D. W. Griffith ak soti an 1909.
HH, Hitler à Hollywood
HH, Hitler à Hollywood se yon fim bèlj reyalize pa Frédéric Sojcher ak soti an 2011.
Ayewopò Entènasyonal Kap Ayisyen
Ayewopò Entènasyonal Kap Ayisyen (IATA: CAP, ICAO: MTCH) se yon ayewopò kap sèvi Kap Ayisyen, yon vil nan nò, Ayiti. Li se ayewopò an dezyèm pi gwo an Ayiti. Ayewopò sa a konekte Ayiti èpòt tankou Ayewopò Entènasyonal Miami, Providenciales International Airport, Ayewopò Entènasyonal Cibao ak lòt moun nan Karayib la. Ayewopò ki sot pase a pou ranbousman pou aviyasyon jeneral ki soti nan Bahamas an Ayiti se Gran Inagua, yon ayewopò nan Matye Town (IATA: IGA, ICAO: MYIG).
A Park Lane Scandal
A Park Lane Scandal se yon fim britanik reyalize pa Warwick Buckland ak soti an 1915.
La Lumière d'en face
La Lumière d'en face se yon fim franse reyalize pa Georges Lacombe an 1955 ak soti an 1956.
The Passing of the Oklahoma Outlaws
The Passing of the Oklahoma Outlaws se yon fim ameriken soti an 1915.
Jean-Leon Destine
Jean-Léon Destiné
(26 Mars 1918 - 22 Janvier 2013) te yon dansè epi koregraf ameriken ki gen orijin li Ayiti. Li fèt nan vil Senmak(Saint-Marc) epi li al viv nan peyi Etazini(États-unis) avèk konpayi dans Lina Mathon-Blanchet nan kòmansman lane 1940. Pita li ta pwal etidye nan inivèsite Howard. Travay li, ke yo ta pwal konnen pi byen nan lane 1940, te abòde souvan istwa rezistans a sistèm kolonyalis epi esklavajis la an Ayiti. Li te konn danse tou avèk tou konpayi dans Katherine Dunham e li te fonde yon konpayi dans nasyonal an Ayiti nan fen lane 1940. Yo rekonèt Destiné kòm papa dans pwofesyonèl la an Ayiti.
Kòmansman l nan lavi
Destiné fèt nan vil Senmak(Saint-Marc), an Ayiti, paran l soti nan klas mwayèn, papa l t ap travay pou gouvènman epi manman l te yon koutiryè. Paran l divòse lè li te timoun aprè sa li vinn travèse nan kapital la (pòtoprens).
The Lonely Villa
The Lonely Villa se yon fim ameriken reyalize pa D. W. Griffith ak soti an 1909.
Kfc
thumb KFC (Kentucky Fried Chicken) se yon mak restoran ameriken, ki sevi poulè fri.
Restoran KFC ekziste adan plisyè vil nan mond.
El Mango, Ciego de Avila
El Mango se yon vil nan pwovens Ciego de Avila, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 7192 moun.
Detay jewografik :
Ou mèt voye zye sou kat jewografik li nan paj sa
Istwa
Istwa
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan pwovens sa nan kat sa
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Zonbi
thumb|right|Yon moun byen abiye nan yon kostim Zonbi. thumb|right|Yon zonbi ayisyen.
Orijin
Zonbi, mo vivan, Nanm Zonbi ekziste depi sou tan premye abitan kite an Ayiti, aborijèn yo te sevi ak metòd sa a pou yo te echape de move trètman panyòl yo.
Nan vodou
Zonbi se yon moun ki te nòmal menm jan ak tout moun ke yo toudi ak yon paket bann prosesis malefik tankou korosol zonbi. Tèt zo mò, krapo, koulèv, elatriye. Yo melanje tout ansanm pou yon fè yon poud. Poud sa a ap sèvi pou yo soufle sou moun pou li tounen zonbi. Lè yo antere moun sa a ke yo panse mouri, Bòkò ale leve moun sa a avèk priye malefik, jan yo di li nanm moun sa a pral nan yon boutèy, pou yo ka vann li ak yon moun, ki pral fè li sèvi kom esklav li.
Cette sacrée gamine
Cette sacrée gamine se yon fim franse reyalize pa Michel Boisrond ak soti an 1956.
San Jerónimo, Santiago de Cuba
San Jerónimo se yon vil nan pwovens Santiago de Cuba, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 38503 moun.
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan kat sa
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Ángela (telenovela)
Ángela se yon telenovela meksiken pwodui pa José Alberto Castro pou Televisa ant 1998 ak 1999.
The Patriot and the Spy
The Patriot and the Spy se yon fim ameriken soti an 1915.
Love Finds a Way
Love Finds a Way se yon fim ameriken reyalize pa D. W. Griffith ak soti an 1909.
The Lure of the Gown
The Lure of the Gown se yon fim ameriken reyalize pa D. W. Griffith ak soti an 1909.
Lucky Jim
Lucky Jim se yon fim ameriken reyalize pa D. W. Griffith ak soti an 1909.
This Is Us
Pèsonaj
Jeneyaloji fanmi Pearson sou kat (4) jenerasyon thumb|center|600x600px|Fanmi Pearson/Malone.
Alejandra Ávalos
Alejandra Margarita Ávalos Rodríguez, rele Alejandra Ávalos, ki fèt sou 17 oktòb 1968, nan Meksiko, (Meksik), se yon chantèz, aktris, modèl ak dansèz , ,
Albedo
250px|right|thumb|Albedo Albedo se yon kantite limyè solèy ki reflete nan sifas yon planèt oswa yon satelit, tankou Lalin nan.
El Maniadero, Ciego de Avila
El Maniadero se yon vil nan pwovens Ciego de Avila, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 21367 moun.
Detay jewografik :
Ou mèt voye zye sou kat jewografik li nan paj sa
Istwa
Istwa
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan pwovens sa nan kat sa
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Claude Gensac
Claude-Jeanne Malca Gensac, rele Claude Gensac, ki fèt 1e mas 1927 nan Acy-en-Multien nan depatman (Oise) epi ki mouri 27 desanm 2016 nan Suresnes nan Hauts-de-Seine (Frans), se yon aktris fransèz.
Paula
Paula se yon fim britanik reyalize pa Cecil Birch ak soti an 1915.
Barikad
Barikad se yon fim ayisyen reyalize pa Richard Senecal ak soti an 2001.
Macbeth (fim franse soti an 1909)
Macbeth se yon fim franse reyalize pa André Calmettes ak soti an 1909.
Metal alkalen
250px|right|thumb|Metal alkalen Metal alkalen se yon gwoup eleman 1A elements, sof pou idwojèn, ki sou kote gòch tablo peryodik modèn nan.
Sonia Rolland
Sonia Rolland, ki fèt 11 fevriye 1981 nan Kigali (Rwanda), se yon aktris ak reyalizatris fransèz.
Neverland Ranch
Neverland Ranch se yon vil Etazini. Li sitiye nan leta Kalifòni. Chèf-lye li se Santa Barbara County.
La dueña (telenovela, 1995)
La dueña se yon telenovela meksiken pwodui pa Florinda Meza an 1995 pou Televisa.
Les Week-ends de Néron
Les Week-ends de Néron (Mio figlio Nerone) se yon franse-italyen reyalize pa Steno ak soti an 1956.
Aktè
thumb| [[Alberto Sordi ak Gloria Swanson ]] thumb| [[Alberto Sordi ak Ciccio Barbi ]]
Peculiar Patients' Pranks
Peculiar Patients' Pranks se yon fim ameriken soti an 1915.
Making It Pleasant for Him
Making It Pleasant for Him se yon fim ameriken soti an 1909.
En effeuillant la marguerite
En effeuillant la marguerite se yon fim franse reyalize pa Marc Allégret ak soti an 1956.
Pierre Laroche (aktè)
Pierre Laroche, ki fèt 2 out 1931 nan Etterbeek epi ki mouri 3 mas 2014, se yon aktè, metè an sèn, reyalizatè ak senaris bèlj.
Lis fim ayisyen
Yon lis fim pwodui nan Ayiti. Lis sa a pa konplè volontèman. Sèlman fim sa yo ki pi popilè yo te site.
Sonia Vollereaux
Sonia Bertrande Janine Vollereaux, rele Sonia Vollereaux, se yon aktris fransèz, ki fèt 18 novanm 1959 nan Auxerre.
Metal alkaline-tere
250px|right|thumb|Metal alkaline-tere Metal alkaline-tere se yon gwoup eleman 2A ki nan tablo peryodik modèn nan.
El Mexicano, Ciego de Avila
El Mexicano se yon vil nan pwovens Ciego de Avila, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 5269 moun.
Detay jewografik :
Ou mèt voye zye sou kat jewografik li nan paj sa
Istwa
Istwa
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan pwovens sa nan kat sa
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Revolisyon Ayisyen
Revolisyon ayisyen an se te premye revòlt esklav koloni ki te fè anpil siksè nan mond modèn nan epi li orijinal pa rapò avèk pa fransè epi pa ameriken an. Istoryen yo te sitiye li tradisyonèlman nan seremoni-an nan Bwa Kayiman, yon seremoni vodou ki te fèt nan mwa dawout 1791. An 1804, yo mete Ayiti kòm premye repiblik nwa nan mond lan ki te lib. Revolisyon sa a te fèt touswit aprè revolisyon fransèz la. Lafrans pwal dakò li pèdi nan dat kite 29 novanm 1803, desizyon sa a te siyen gras avèk Rochambeau kite reprezantan lafrans nan peryòd sila a. Revolisyon ayisyèn lan gen yon aspè enteryè epi eksteryè ki rann li posib. Tankou blokis maritim anglè yo te poze kont lame fransè a.
Rezon pou revolisyon
Revolisyon ayisyèn an se te yon revolisyon ki te deklare aba a, pa majorite moun ki pa reprezante popilasyon an. Yon majorite gwo sipòtè revolisyon ayisyen an te esklav e li te libere Afriken ki te trete pa sosyete ak lwa yo egalman.
Enfliyans nan Syèk Limyè te panse
Ekriven Fransè Guillaume-Thomas Raynal atake esklavaj nan istwa kolonizasyon Ewopeyen an. Li avèti, "Afriken yo sèlman vle yon chèf, ase vanyan gason, pou yo dirije yo sou tire revanj ak touye." Filozofi Enstityasyon Raynal te ale pi fon pase yon prediksyon ak reflete anpil filozofi Enstiti fransè ki gen ladan sa yo ki nan Rouso ak Didro, menm si li te ekri trèzan ane anvan "Deklarasyon Dwa Moun ak Sitwayen an." Deklarasyon an, nan kontras, make libète ak libète men yo toujou pèmèt esklav yo dwe karakterize kòm pwopriyete.
Marie Vieux Chauvet
Marie Vieux-Chauvet se yon ayisyèn ki te fèt nan dat 16 septanm 1916 nan vil Pòtoprens, Ayiti. Li mouri a 56 zan Nouyòk (New-York) nan peyi Etazini (Etats-Unis) nan dat 19 jen 1973. Se te yon fanm ki te konn ekri zèv literè, pyès teyat ak woman.
Biyografi
Marie Vieux-Chauvet te fèt Pòtoprens nan dat 16 septanm 1916. Li se pitit Constant Vieux, yon òm politik. Papa l te senatè epi anbasadè. Li fè etid li yo nan anèks Lekòl Siperyè Enstititris yo (Ecole Supérieure d'Institutrices). Li te renmen defann dwa moun. Pandan tout lavi l, li te toujou goumen kont tout sòt abi k ap fèt sou fanm ak moun ki pi fèb yo nan sosyete a.
Revolisyon Ayisyen
Enfliyans nan Syèk Limyè te panse
Anplis enfliyans Raynal a, Tousen Louvèti se te yon aktè enpòtan nan revolisyon ayisyen an. Panse te divize mond lan nan "lidè eklere" ak "mas inyoran"; Louvèti te eseye ponp divize sa a ant mas popilè yo ak kèk klere. Louvèti te abitye ak lide Enlightenment nan kontèks Ewopeyen an enperyalis. Li te eseye fè grèv yon balans ant panse Larisi te soulve kòm yon mwayen ki nesesè pou genyen liberasyon, epi yo pa pwopagasyon nosyon ke li te moralman siperyè eksperyans ak konesans moun nan koulè nan Sent Domeng. Kòm yon ekstansyon pou tèt li ak edikasyon élite l 'yo, Louvèti te ekri yon Konstitisyon pou yon sosyete nouvo nan Sen Domeng ki aboli esklavaj. Egzistans lan nan esklavaj nan Sosyete Enskri te yon incongruity ki te kite unaddressed pa entelektyèl Ewopeyen an. Louvèti te pran sou enkonsistans sa a dirèkteman nan konstitisyon li. Anplis de sa, Louverture te ekspoze yon koneksyon sou entelektif Enlightenment nan stil, lang ak aksan nan tèks sa a.
Menm jan ak Louvèti, Jean-Baptiste Belley te tou yon patisipan aktif nan rezistans koloni an. Pòtrè Belley pa Anne-Louis Girodet de Roussy-Trioson pentire yon nonm ki anglobe gade nan fransè nan koloni li yo. Pòtrè a kreye yon dikotomi stark ant revizyon an nan panse Syèk Limyè fransè ak reyalite a nan sitiyasyon an nan Sen Domeng, nan jarèt nan Raynald ak figi a nan Belley, respektivman. Pandan ke distenge, pòtrè a toujou montre yon nonm kwense pa limit yo nan ras. Peryòd Girodet a nan depite ansyen Nasyonal Konvansyon an ap di nan opinyon an fransè nan sitwayen kolonyal pa mete aksan sou seksyalite sijè a ak ki gen ladan yon zanno. Tou de nan sa yo senbòl rasyalman chaje revele dezi a mine tantativ koloni an nan lejitimite endepandan, kòm sitwayen nan koloni yo pa t kapab jwenn aksè nan klas elit nan Revolisyonè fransè paske nan ras yo.
Lidèchip Louvèti
Youn nan chèf ki gen plis siksè nwa yo te Tousen Louvèti, yon antrenè domestik pwòp tèt ou-edike domestik. Tankou Jan Franswa ak Byasou, li okòmansman te goumen pou kouwòn panyòl la nan peryòd sa a. Aprè Britanik la te anvayi Sen Domeng, Louvèti deside pou goumen pou fransè yo si yo ta dakò pou libere tout esklav yo. Li te dwe pwoklame yon fen nan esklavaj sou, 29 out, 1792. Louvèti te travay ak yon fransè jeneral, Etyè Lavo, asire ke tout esklav ta dwe libere. Louvèti abandone lame panyòl la nan bò solèy leve a, li pote fòs li yo bò lanmè a nan 6 oktòb 1794 == Anba lidèchip militè Tousen, fòs yo te leve soti nan esklavaj yo nan siksè nan konsesyon yo nan Britanik ak ekspilse fòs Panyòl yo. Nan fen ane, Tousen sitou retabli kontwòl Sen Domeng nan Lafrans. Louvèti te trè entelijan, òganize ak atikile. Èske w te fè tèt li mèt nan zile a, sepandan, Tousen pa t 'vle rann tèt twòp pouvwa a Lafrans. Li te kòmanse kòmande sou peyi a kòm yon antite efikas otonòm. Louvèti te bat yon siksesyon nan rival lokal yo, tankou: Komisyonè Sonntonaks, yon fransè moun blan ki te jwenn sipò nan anpil Ayisyen, fache Louvèti; Andre Rigo, yon nonm gratis nan koulè ki te goumen kenbe kontwòl Sid la nan lagè a nan kouto; ak Earl nan Hédouville, ki te fòse yon gwo fatra ant Rigo ak Louvèti anvan yo te chape nan Lafrans. Tousen te bat yon fòs ekspedisyon Britanik nan 1798. Anplis de sa, li te mennen yon envazyon nan vwazinaj Sen Domeng (Desanm 1800), e li te libere esklav yo gen 3 janvye 1801.
Nan lane 1801, Louverture te pibliye yon konstitisyon pou Sen Domeng ki te deside li ta gouvènè-pou-lavi e li te rele pou otonomi nwa ak yon eta souveren nwa. Nan repons, Napoleyon Bonaparte voye yon gwo fòs ekspedisyonè nan sòlda fransè yo ak bato de gè nan zile a, ki te dirije pa frè Lepek Bonapat, pou retabli règ fransè. [98] Yo te anba enstriksyon sekrè retabli esklavaj, omwen nan pati a ansyen Panyòl-kenbe nan zile a. Bonapat te bay lòd pou Tousen te trete avèk respè jiskaske fòs fransè yo te etabli; Yon fwa ke yo te fè, Tousen te rele Okap epi yo dwe arete; si li te echwe pou l montre, Leklè te bay "yon lagè nan lanmò a" ki pa gen pitye ak tout disip Tousen yo dwe tire lè yo te kaptire. [99] Yon fwa ke yo te fini, esklavaj ta finalman retabli. [91] Anpil sòlda fransè te akonpaye pa twoup milato ki te dirije pa Aleksand Petyon ak Andre Rigo, lidè milato ki te bat Tousen twa ane pi bonè.
Fransè a te rive 2 fevriye 1802 nan Okap ak kòmandan ayisyen Anri Kristòf ke yo te bay lòd Leklè pou yo vire sou lavil la nan franè a. [100] Lè Kristòf te refize, fransè a te atake Okap Ayisyen, yo mete vil la afire olye ke rann tèt li. [100] Leklè te voye lèt Tousen pwomèt li: "Pa gen okenn enkyetid sou fòtin pèsonèl ou ... Li pral pwoteje pou ou, paske li te sèlman twò byen touche pa efò pwòp ou yo.pa enkyete w sou libète a nan sitwayen parèy ou". ] Lè Tousen toujou echwe pou parèt nan Okap, Leklè te pibliye yon pwoklamasyon sou 17 fevriye 1802: "Jeneral Tousen ak Jeneral Kristòf yo aboli; tout sitwayen yo bay lòd pou yo chase yo desann, epi trete yo kòm rebèl kont Repiblik fransè a." ] Kapitèn Marcus Rainsford, yon ofisye Lame Britanik ki te vizite Sen Domeng obsève fòmasyon Lame Ayisyen an, ekri: "Nan yon siflèt, yon brigad antye kouri twa oswa kat san yad, ak Lè sa a, separe, jete tèt yo plat sou tè a, chanje nan do yo ak kote yo, ak tout tan tout tan an kenbe yon gwo dife jiskaske raple . Mouvman sa a egzekite ak enstalasyon sa yo ak presizyon kòm totalman yo anpeche kavalye soti nan chaje yo nan peyi BUSHY ak aksidante ". [102] Nan yon lèt bay Jan Jak Desalin, Tousen dekri plan li pou defann fransè a: "pa bliye, pandan y ap tann pou rezon lapli a ki pral debarase nou de lènmi nou yo, ke nou pa gen okenn lòt resous pase destriksyon ak dife. Lide tè a benyen ak swe nou an pa dwe founi lènmi nou yo ak alimantasyon ki pi piti a. Chire wout yo avèk piki; jete kadav yo ak tout chwal yo nan tout fondasyon yo, boule yo epi dekouraje tout bagay nan lòd ke moun ki te vin redwi nou nan esklavaj pouvwa gen devan je yo imaj la nan lanfè a ki yo merite ". [102] Desalin pa janm resevwa lèt la jan li te deja pran nan jaden an, evade yon kolòn fransè voye nan kaptire l ', li tanpèt Leyogane. [102] Ayisyen yo te boule Leyogane epi yo te touye tout fransè yo ak ekriven trinidaden CLR Jenmss nan aksyon Desalin nan Lyeogane: "Gason, fanm ak timoun, tout bon blan yo ki te antre nan men l, li masakre. pil nan kadav pouri nan solèy la frape laterè nan detachman yo franse jan yo teiled dèyè kolòn vole li yo. "[102] Fransè yo te espere Ayisyen yo pou yo tounen yo nan esklavaj, paske yo te kwè li te natirèl pou nwa yo se esklav blan yo, epi yo te etoudi pou yo aprann kijan Ayisyen yo te rayi yo pou vle redwi yo tounen nan yon lavi nan chenn. [102] Yon vizib choke Jeneral Pamphile de Lacroix apre yo fin wè kraze yo nan Leyogane te ekri: "Yo ante kò yo" ki "toujou gen atitid yo; yo te bese sou yo, men yo eksprime ak prese; glas la nan lanmò pa t 'efase gade nan sou yo ap fè fas ". [102]
Istoryografi
Selon jounalis Jean-Michel Caroit anpil politisyen ak istoryen te fè anpil tan yo pa janm pale de revolisyon ayisyèn nan sitou nan peyi Lafrans. Poutan inivèsitè Michael Dash pa wè bagay yo menm jan. Selon li menm, revolisyon ayisyèn nan te pwodui yon konsyans kolektiv, yon lòt fason pou panse kesyon ras la ak kreye idantite nasyonal. Sou bò pa l, istoryen [https://www.pulaval.com/autrices-et-auteurs/jean-pierre-le-glaunec#:~:text=Jean%2DPierre%20Le%20Glaunec%20est,auteur%20de%20L'arm%C3%A9e%20indig%C3%A8ne. Jean-Pierre Le Glaunec] di se bagay moun pa t janm wè pandan 18è syèk. Yon fason osinon yon lòt, revolisyon ayisyèn nan te gen yon wòl nan kontinye ak fini travay revolisyon fransèz ak amerikèn nan.
Matinikè Aimé Césaire, Trinidadyen Cyril Lionel Robert James, Kiben Alejo Carpenter ak Afwo-Ameriken Frederick Douglass se te premye otè nan tan modèn nan ki te evoke gwo enpòtans istorik revolisyon ayisyèn nan.
Ayewopò Pòsali
Ayewopò Pòsali se yon ayewopò ki sèvi Pòsali, yon komin nan Sid nan Ayiti.
Hadera
left|thumb|Synagogue Hadera ( <span class="script-hebrew" dir="rtl" style="font-size: 115%; font-family: Alef, 'SBL Hebrew', David">חֲדֵרָה ) se yon vil ki sitye nan Israel.
Haendel Dorfeuille
Haendel Dorfeuille se yon aktè ayisyen. Li se tou yon asistan reyalizatè, pwodiktè ekzekitif, montè ak chèf limyè. Li se pitit gason Roland Dorfeuille.
Amorcito corazón
Amorcito corazón se yon telenovela meksiken difize nan lane 2011-2012 pa Canal de las Estrellas.
Dominique Paturel
Dominique Paturel, ki fèt 3 avril 1931 nan Le Havre nan Seine-Maritime (Frans) epi ki mouri 28 fevriye 2022 nan Saint-Brieuc (Frans), se yon aktè franse.
San Joaquín, Santiago de Cuba
San Joaquín se yon vil nan pwovens Santiago de Cuba, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 19302 moun.
Istwa
Istwa
Relasyon ak Ayiti
Ant Kiba e Ayiti genyen 90 km lanmè.
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan kat sa
Le Dernier des immobiles
Le Dernier des immobiles se yon fim franse reyalize pa Nicola Sornaga ak soti an 2004.
San Jerónimo de Jarahueca, Santiago de Cuba
San Jerónimo de Jarahueca se yon vil nan pwovens Santiago de Cuba, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 13573 moun.
Ayewopò Mòl Sen Nikola
Ayewopò Mòl Sen Nikola se yon ayewopò nan nòdès Mòl Sen Nikola, yon komin nan Depatman Nòdwès nan Ayiti.
San Jerónimo de Jarahueca, Santiago de Cuba
Istwa
Istwa
Relasyon ak Ayiti
Ant Kiba e Ayiti genyen 90 km lanmè.
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan kat sa
Annie Noël
Annie Chantal Robert Noël, rele Annie Noël, ki fèt 2 out 1926 nan Tours (Frans) epi ki mouri 12 jen 2009 nan Vésinet (Frans), se yon aktris fransèz sinema ak teyat.
San Jerónimo de Jarahueca, Santiago de Cuba
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Annie Noël
Biyografi
Soti nan 1957 rive 1973, li te konpay la epi, madanm Serge Reggiani, yo te gen twa (3) pitit, Célia (1958), Simon (1961) ak Maria (1963).
Nan ane 1980 yo, li te anseye teyat nan Pari, epi li te fonde konpayi teyat "Ateliers du Sapajou", kote anpil aktè ak metè an sèn te fòme.
La mariée est trop belle
La mariée est trop belle se yon fim franse reyalize pa Pierre Gaspard-Huit ak soti an 1956.
The Medicine Bottle
The Medicine Bottle se yon fim ameriken reyalize pa D. W. Griffith ak soti an 1909.
The Penitentes
The Penitentes se yon fim ameriken reyalize pa Jack Conway ak soti an 1915.
Site Solèy
Site Solèy se yon komin ki chita kò li nan awondisman Pòtoprens la. Dènye resansman 2009 la bay ke gen 241 055 moun k'ap viv ladan li. Ou jwenn anpil bizniz nan zòn nan. Li gen de twa lopital ladan li epi li gen yon sèl lise. Site Solèy se anvan tout bagay yon bidonvil. Se pi gwo bidonvil ou jwenn an Ayiti. Se nan zon ane 1960 sou prezidan diktatè François Duvalier ke bidonvil sa a bati, dayè se non madan'm li Simòn li te pote an premye, « Site Simòn ». Yo te bati bidonvil la pou pil moun ki te gen pou travay nan pakendistryèl yo ak lòt ki t'ap travay nan izin sik Hasco.
Jounen jodi a, Site Solèy se youn nan kote ki pi mal, ki pi pòv an Ayiti. Se yon kote ki gen anpil malè pandye ladann tou paske plen gangstè k'ap viv la. Pandan de twa lane ki pase yo moun te evite pase ladan li se kounye Leta Ayisyen gen yon ti kontwòl sou li ankò. Lè tranbleman tè a 12 janvye 2010, li te frape anpil. Sa ki te mete moun yo nan plis traka toujou.
El Milagro, Ciego de Avila
El Milagro se yon vil nan pwovens Ciego de Avila, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 7200 moun.
Detay jewografik :
Ou mèt voye zye sou kat jewografik li nan paj sa
Istwa
Istwa
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan pwovens sa nan kat sa
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Meteyo analòg
Meteyo analòg se yon previzyon metewolojik ki konpare modèl tan ki gen kounye a ak modèl tan ki te genyen nan tan pase.
Alexandre Varga
thumb|Alexandre Varga (2018) Alexandre Varga, ki fèt 7 desanm 1976 nan Metz (Frans), se yon aktè franse.
Saint-Cyr (fim)
Saint-Cyr se yon fim istorik franse, reyalize pa Patricia Mazuy ak soti an 2000.
Show Kola
Fim soti an 2008.
Nathan Dellemme
Nathan Dellemme se yon aktè franse.
San Jorge, Santiago de Cuba
San Jorge se yon vil nan pwovens Santiago de Cuba, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 17290 moun.
Hélène de Troie (fim, 1956)
Hélène de Troie (tit orijinal angle : Helen of Troy ; tit italyen : Elena di Troia) se yon fim ameriken-italyen reyalize pa Robert Wise ak soti an 1956.
San Jorge, Santiago de Cuba
Istwa
Istwa
Relasyon ak Ayiti
Ant Kiba e Ayiti genyen 90 km lanmè.
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan kat sa
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
La Chambre des magiciennes
La Chambre des magiciennes se yon fim televizyon français reyalize pa Claude Miller ak difize an 2000.
Estrikti analòg
350px|right|thumb|Estrikti analòg Estrikti analòg se yon estrikti ki pa gen yon orijin evolisyonis komen, men yo sanblab nan fonksyon yo.
Pennington's Choice
Pennington's Choice se yon fim ameriken reyalize pa William Bowman ak soti an 1915.
Pour Vermeer
Pour Vermeer se yon seri televizyon fransèz difize an 1973.
Qué pobres tan ricos
Qué pobres tan ricos se yon telenovela meksiken difize ant 11 novanm 2013 ak 29 jen 2014 pou Canal de las Estrellas.
Tú y yo (telenovela)
Tú y yo se yon telenovela meksiken pwodui pa Emilio Larrosa pou Televisa an 1996 ak 1997.
Tutu Demosthene
Joan Demosthene, rele Tutu Demosthene se yon reyalizatè ak pwodiktè ayisyen.
Juventud (telenovela)
Juventud se yon telenovela meksiken pwodui pa Kenia Perea pou Televisa an 1980.
Carlos Santana
Carlos Santana, ki fèt 20 jiyè 1947 nan Autlán de Navarro (Jalisco) nan Meksik, se yon gitaris, konpozitè ak chantè ameriken, orijin meksikèn, lidè gwoup Santana.
Dancing in the Shadow of Love
Fim ayisyen soti an 2014.
The Pine's Revenge
The Pine's Revenge se yon fim ameriken reyalize pa Joe De Grasse ak soti an 1915.
El Modelo, Ciego de Avila
El Modelo se yon vil nan pwovens Ciego de Avila, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 4724 moun.
Detay jewografik :
Ou mèt voye zye sou kat jewografik li nan paj sa
Istwa
Istwa
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan pwovens sa nan kat sa
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Le Mépris (fim)
Le Mépris se yon fim franse-italyen reyalize pa Jean-Luc Godard, sòti an 963.
David Endéné
'David Endéné se yon aktè kamewounè.
L'Amour et l'amitié
Fim ayisyen sòti an 2003.
Mason Ewing
Lucien Elong Eding, rele Mason Cyrille Elong Ewing oubyen Mason Ewing, ki fèt 9 avril 1982 nan Douala (Kamewoun), se yon pwodiktè, reyalizatè, senaris ak estilis franse-kamewounè.
Istwa Militè nan Ayiti
Fòs militè Ayiti a konprann yon ame terestr,marine, ayeren e fòs polis(polis Pòtoprens.
Gad kot yo te fè pati entegrant nan polis nasyonal Ayisyèn nan.
Nan lane 1958 sou rèyn François Duvalier ,non ame ayisyèn te chanje de gad Ayiti an fòs ame Dayiti.Aprè anpil ane,li tap gere politik peyi a ki genyen ladann dizèn kou deta militè,Ayiti te kraze lame a nan ane 1995 .Selon volonte USA ak enkapasite prezidan Aristide pou pini faktè twoub yo.
17 novanm 2017,fòs defans ayiti a te refèt pa prezidan Jovenel Moïse. Li te mete fin nan lòd egzekitif anteryè ki te pase pa prezidan Aristide pou te sispann e kraze lame Ayiti a 5 desanm 1995.
Rendez-vous (fim, 1985)
Rendez-vous se yon fim franse reyalize pa André Téchiné ak soti an 1985.
Une Parisienne
Une Parisienne se yon fim franse reyalize pa Michel Boisrond ak soti an 1957.
Muna Moto
Muna Moto (an fransè ː L'Enfant de l'autre) se yon fim kamewounè reyalize pa Jean-Pierre Dikongué Pipa ak soti an 1976.
Le Poney de Rio Jim
Le Poney de Rio Jim se yon fim ameriken reyalize pa William S. Hart ak soti an 1915.
J'ai horreur de l'amour
J'ai horreur de l'amour se yon fim franse reyalize pa Laurence Ferreira Barbosa an 1997.
Antoine Schoumsky
Antoine Schoumsky, ki fèt 3 novanm 1982, se yon aktè franse.
San José, Santiago de Cuba
San José se yon vil nan pwovens Santiago de Cuba, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 18557 moun.
Anafaz
250px|right|thumb|Anafaz Anafaz se yon twazyèm etap mitoz kote sentwomè yo divize epi mikwotibil yo separe pè kwomatid ki gen nan chak kwomozòm yo.
San José, Santiago de Cuba
Istwa
Istwa
Anafaz
Referans
Mitose
San José, Santiago de Cuba
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan kat sa
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Les Bijoutiers du clair de lune
Les Bijoutiers du clair de lune se yon fim franse-italyen reyalize pa Roger Vadim ak soti an 1958.
El Naranial, Ciego de Avila
El Naranial se yon vil nan pwovens Ciego de Avila, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 7200 moun.
Detay jewografik :
Ou mèt voye zye sou kat jewografik li nan paj sa
Istwa
Istwa
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan pwovens sa nan kat sa
Mr. Mayor
Mr. Mayor se yon seri televizyon amerikèn kreye pa Tina Fey ak Robert Carlock. Seri a difize ant 7 janvye 2021 ak 17 me 2022 sou NBC.
Rezime
Neil Bremer se yon biznisman rich ki kandida pou majistra Los Angeles "pou tout move rezon." Yon fwa li ganyen, li dwe konprann sa li vle di, touche respè anplwaye li yo epi konekte ak pitit fi adolesan li, tout pandan li ap kontwole popilasyon koyot yo.
San José de Agramonte, Santiago de Cuba
San José de Agramonte se yon vil nan pwovens Santiago de Cuba, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 19803 moun.
Sin vergüenza (telenovela)
Sin vergüenza se yon telenovela pwodui nan Kolonbi pa RTI Televisión pou Telemundo an 2007.
San José de Agramonte, Santiago de Cuba
Relasyon ak Ayiti
Ant Kiba e Ayiti genyen 90 km lanmè.
Mark Tacher
Mark Tacher Feingold, rele Mark Tacher, ki fèt 15 septanm 1977 nan Meksiko (Meksik), se yon aktè meksiken, tou mizisyen, chantè, gitaris ak prezantatè televizyon.
San José de Agramonte, Santiago de Cuba
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan kat sa
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Love Me Haiti (fim, 2014)
Fim ayisyen soti an 2014.
Anyon
Anyon se yon iyon ki gen chaj negatif.
Mossad
Sèvis sekrè izraelyen.
Plant anyèl
250px|right|thumb|Pwa yo plant anyèl Plant anyèl se yon antofit ki viv pandan yon ane oswa mwens.
Madan Sara (machann)
Madan Sara se yon fanm ann Ayiti ki fè pwofesyon bwote machandiz soti andeyò pou al vann nan mache lavil.
Ann Ayiti, de (2) kategori machann ap deplase ekonomi ayisyèn.
Gen, premyèman, machann yo, souvan yo rele Madan Sara, ki vann swa "pandan yo ap mache" oswa nan mache piblik oswa nan lari yo. Epi gen dezyèmman, moun ki posede pwòp biznis yo oswa komès yo. Se fanm sa yo sèlman ki fè pati kategori Madansara, kidonk li se yon sektè espesyalman "feminen".
Orijin
Madansara (Madan Sara), mo aglitine oswa mo konpoze an kreyòl ayisyen, soti nan de (2) mo an franse "Madame Sara".
"Madan Sara a" pran non yo nan yon zwazo jòn (fanmi paserin) ki manje gras a vòl li. Daprè ti istwa a, se gras a yon dam nan "sosyete wo a", rele Sara ki ta pote zwazo a an Ayiti nan tan kolonyal. Pakonsekan yo ba yo non an "Madame Sara", "Madansara". ,
Zwazo ki rele "Madansara" a aktif, fè bwi ak trè mobil tankou fanm yo mache ki achte oswa vann machandiz yo selon mouvman yo, ki ka fè soti nan lakanpay nan vil la, men tou nan Ayiti vè Etazini oubyen Matinik. Sa yo rele machann "Madansara" yo se "Poto Mitan" sosyete ayisyèn nan ak yo jwe yon wòl preponderan nan ekonomi peyi a, patikilyèman, nan sektè komèsyal enfòmèl la.
Kondisyon travay
Se gras a Madan Sara ke pwodui agrikòl yo rekòlte nan divès kwen nan peyi a rive nan mache piblik ak makèt nan Pòtoprens. Yo nouri yon gwo pati nan popilasyon an atravè yon vwayaj douloure ant vil pwovens yo ak kapital Dayiti. Le Nouvelliste pale de li nan tèm sa yo : "Kamyon yo pou sa a ki kalite aktivite ofri pa gen okenn konfò. Yo vwayaje tankou manje, tankou materyèl. Sou kamyon sa yo, yo pa alèz, yo touche pa kòlè Bondye a nan lanati. Yo pote chay la nan efè danjere nan solèy la nan pik li yo, lapli a ak pousyè tè a. Sitiyasyon sa a se pa pi difisil la. Pou twa (3) mwa ki sot pase yo, yo te di ke yo te regilyèman maltrete, avèk ranson, vyole pa bandi ame degize tankou aktivis politik. Rive nan Pòtoprens, nan kondisyon sa yo, pri final la nan pwodui yo double, paske ranson an se kounye a enkli nan pri a machandiz yo ".
Estati sosyal yo
Malgre ke atik 17.1 nan Konstitisyon ayisyèn nan deklare ke "Se prensip la nan yon kota nan omwen trant pousan (30%) nan fanm rekonèt nan tout nivo nan lavi nasyonal, espesyalman nan sèvis piblik yo. Men, nan pratik fanm yo apèn reprezante. Avèk 51,8% nan popilasyon aktif total la, fanm ayisyèn yo pa entegre ekonomi fòmèl la epi yo enpoze tèt yo la men yo echwe nan sektè enfòmèl la (58,8%). Pou komèsan, machann nan sektè enfòmèl la, pa gen okenn fondasyon jidisyè-legal ki fikse estati sosyal ak ekonomik yo ; menm mwens pou fanm komèsan ak machann ak anpil mwens pou Madansara yo. Lè pral gen yon lwa fondasyon desizyon sou komèsan, machann an jeneral ak an patikilye sou fanm komèsan ak Madansara, sa pral vle di ke kategori sosyo-ekonomik sa yo jwe yon wòl kle ofisyèlman nan sektè fòmèl nan ekonomi nasyonal la.
Nan sosyete ayisyèn nan, fanm ayisyèn yo jwe yon wòl enpòtan. Sou yon bò, se fanm sa yo ki pran responsablite pou tout komès peyi a paske yo se " poto mitan » aktivite komèsyal pwodui mikwo-ekonomik yo. Nan lòt men an, yo se chèf fanmi (fanmi ki gen yon sèl paran) ki pou kont yo pran swen edikasyon, manje, ak tout bagay pou pitit yo. Se poutèt sa, sipò nan ekonomi an ak timoun yo nan peyi Ayiti repoze sou zepòl yo deja frajilize pa vag yo nan ensekirite chak jou, ogmantasyon nan pri pwodui, stigmatizasyon, vyolans san rete...
Selon Fred Doura, gen plizyè kategori nan "madansara" :
Pierre Richard Beau-Séjour, nan atik li ki rele Komès fwontyè ayisyen-dominiken ak Madan Sara pibliye nan Le Nouvelliste, bay non kategori yo :
Sèvis sekrè
Se yon sèvis nan gouvènman ki chaje siveye aktivite moun oubyen gwoup ki nan peyi a oubyen dewò peyi a.
Fimografi D. W. Griffith
Atik sa a prezante fimografi konplè sou Ameriken an D. W. Griffith (kòm reyalizatè, senaris ak aktè) ki gen karyè te kòmanse an 1908.
Avèk prèske 500 fim, li te etabli nan okazyon an nan retwospektiv konsakre li pa Patrick Brion soti nan 1e desanm 1982 a 1e fevriye 1983 nan Centre national d'art et de culture Georges-Pompidou.
Pool Sharks
Pool Sharks se yon fim ameriken reyalize pa Edwin Middleton ak soti an 1915.
Le Futur dans le rétro
Le Futur dans le rétro se yon fim franse-kamewounè reyalize pa Jean-Marie Teno ak soti an 2018.
The Plunderer
The Plunderer se yon fim ameriken reyalize pa Edgar Lewis ak soti an 1915.
Les Mots pour le dire (fim)
Les Mots pour le dire se yon fim franse reyalize pa José Pinheiro ak soti an 1983.
Li adapte daprè woman otobiyografik Marie Cardinal ekri.
Afranchi
Nan sans pwòp, yon afranchi se yon ansyen esklav epi mèt li te pran desizyon pou libere l. Nan sans figire, li vle di yon moun ki pa respekte kèk règ osinon tout règ ak prensip ki tabli nan anviwònman li.
Lòt definisyon
Selon diksyonè Lawous (Larousse ):
Selon diksyonè an liy Le Robert :
Yon afranchi se:
W ap jwenn lòt definisyon pou mo afranchi tou sou:
Pobre millonaria
Pobre millonaria se yon telenovela venezwelyen anrejistre nan lane 2008 pwodui pa Venevisión International.
Pakistanè
Moun ki rete oubyen ki fèt nan peyi Pakistan.
Qu'est-ce qui fait courir David ?
Qu'est-ce qui fait courir David ? se yon fim franse reyalize pa Élie Chouraqui ak soti an 1982.
Hector Poullet
Hector Poullet, ki fèt an 1938 nan Gwadloup (Frans), se yon leksikograf, tradiktè lang kreyòl gwadloupeyen, senaris bann desine ak ansyen pwofesè de matematik.
Biyografi
Toujou ak Sylviane Telchid, li tradui fab La Fontaine ak fab Esop (Zayann I ak II) an kreyòl gwadloupeyen.
Pou adolesan, li te ekri Code Noir et Nègres Maroons, yon liv popilè sou istwa esklavaj nan Antiy ak plis espesyalman sou Kòd Nwa a, yon kòd jiridik ki soti nan 18tyèm syèk la.
Li te edite de (2) tòm bann desine Les îles du vent, an 2009 ak 2010, ki te desine pa Élodie Koeger, imite estil manga. Aksyon an pran plas nan Gwadloup ak lòt Zile Zile anba van nan Polinezi franse.
En cas de malheur (fim)
En cas de malheur se yon fim franse-italyen reyalize pa Claude Autant-Lara ak soti 17 septanm 1958.
Liberté (fim, 1937)
Liberté se yon fim franse reyalize pa Jean Kemm ak soti an 1937.
Milo Ventimiglia
Milo Ventimiglia, ki fèt 8 jiyè 1977 nan vil Anaheim nan Konte Oranj nan leta Kalifòni (Etazini), se yon aktè, pwodiktè ak reyalizatè ameriken.
Love, Victor
Love, Victor se yon seri televizyon amerikèn kreye pa Isaac Aptaker ak Elizabeth Berger ak difize ant 17 jen 2020 ak 15 jen 2022.
Rezime
Victor se yon nouvo elèv nan Creekwood High School nan banlye Atlanta. Antre nan adolesans, li pral fè fas a plizyè eprèv nan kay la ak nan lekòl segondè, pandan y ap eseye konprann oryantasyon seksyèl li.
Li deside kontakte Simon Spier, yon ansyen elèv nan Creekwood ki te pase nan eprèv menm jan an nan laj li.
Une mort sans importance
Une mort sans importance se yon fim franse reyalize pa Yvan Noé, sòti an 1948.
Poor Schmaltz
Poor Schmaltz se yon fim ameriken reyalize pa Hugh Ford ak soti an 1915.
Triunfo del amor
Triunfo del amor se yon telenovela meksiken pwodui pa Salvador Mejía pou Televisa nan lane 2010. Li se dezyèm adaptasyn fèt nan Meksik soti nan telenovela venezweleyen Cristal an 1985.
Santa Maria (1492)
vignette|Rès Santan Maria a Santa-Maria se youn nan twa bato ki te pèmèt Christophe Colomb fè premye vwayaj li, nan lane 1492-1493. Objektif se te rive nan peyi End yo (Azi) pandan l ap navige nan diresyon lwès, men ki te rive ateri 12 oktòb nan achipèl Bahamas. Santa Maria a se yon karak oswa nèf (Pòtigè: nau), men andan de lòt bato yo se karavèl. Santa Maria, bato a, te kòmande dirèkteman pa Christophe Colomb, "Amiral lanmè Oseyàn nan ak Vis wa nan peyi End yo". Karavèl yo, Santa Clara a ak Santa Anna a, te antre nan listwa ak ti non yo (nan epòk la) Niña a ("ti piti a") ak Pinta a ("sa ki makiye a"). Vwayaj sa a te fatal pou "Santa Maria" a, ki te echwe san remèd nan lannuit 24 pou rive 25 desanm 1492 sou kòt zile a prensipal Colomb te dekouvri lè l te rive nan lanmè Karayib la.
Premye vwayajChristophe Colomb (3 out 1492 - 15 mas 1493)
17 avril 1492, Santa Fe, ki se Monak Katolik yo, ki te fèk mete fen ak prezans mizilman yo nan Penensil Ibèrik la (pran Granada, 3 janvye 1492), enstwi Christopher Columbus, ki te mande yo depi 1485, pou yo te rive nan End (Azi) nan navige nan direksyon lwès sou lanmè Oseyan an. Yo ba li twa bato pou sis mwa, epi yo mande otorite yo nan Palos. de la Frontera, yon pò Colomb te konnen byen, pou ede l nan preparasyon ekspedisyon an.
Konstriksyon
Twa non yo te itilize nan epòk la pou deziyen li, sitou nan jounal Colomb an: Santa Maria, la Gallega ('Galisyèn an') ak Maria Galanda (Marie Galante).
Karakteristik
Yo estime li se nan longè pou  gwo bout bwa ak  kalib, ak yon ekipaj de 40 maren.
Longè kil li a se ak sifas vwal li se.
Mizeografi
Yon repwodiksyon Santa Maria te konstwi an 1992. Li menm, ansanm ak de karavèl yo, nan Palos de la Frontera, sou waf karavèl yo (''Muelle de las Carabelas'). ' ), ki pa lwen Monastery La Rábida.
Fo dekouvèt rès bato a (2014)
An 2014, akeyològ Ameriken Barry Clifford fè konnen li te jwenn anba dlo rès bato Santa-Maria, ki te repoze ant twa ak senk mèt pwofondè sou kòt nò peyi Dayiti, pa lwen kot fò La Navidad ki te idantifye li menm an 2003. Dapre li, bato a ta nan bon kondisyon.
Medya yo transmèt enfòmasyon sa yo, men pa gen okenn mezi ak foto yo te prezante.
The Mended Lute
The Mended Lute se yon fim ameriken reyalize pa D. W. Griffith ak soti an 1909.
En liberté !
En liberté ! se yon fim franse reyalize pa Pierre Salvadori ak soti an 2018.
Quartet (fim, 1981)
Quartet se yon fim franse-britanik reyalize pa James Ivory an 1981.
Rien de personnel
Rien de personnel se yon fim franse reyalize pa Mathias Gokalp ak soti nan Frans an 2009.
Duncanville (seri)
Duncanville se yon seri televizyon ameriken kreye pa Amy Poehler, Mike Scully ak Julie Scully e difize depi 16 fevriye 2020 sou Fox.
Babette s'en va-t-en guerre
Babette s'en va-t-en guerre se yon fim franse reyalize pa Christian-Jaque ak soti an 1959.
À bout de souffle
À bout de souffle se yon fim franse, emblèmatik jan Nouvelle Vague, reyalize pa Jean-Luc Godard ak soti an 1960.
El Naranjal, Ciego de Avila
El Naranjal se yon vil nan pwovens Ciego de Avila, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 7200 moun.
Detay jewografik :
Ou mèt voye zye sou kat jewografik li nan paj sa
Istwa
Istwa
San Juan, Santiago de Cuba
San Juan se yon vil nan pwovens Santiago de Cuba, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 31001 moun.
Istwa
Istwa
Relasyon ak Ayiti
Ant Kiba e Ayiti genyen 90 km lanmè.
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan kat sa
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
El Naranjal, Ciego de Avila
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan pwovens sa nan kat sa
Reprezantasyon diplomatik pou Ayiti
Anba reprezantasyon diplomatik pou Ayiti aletranje :
Afrik
thumb|right|Anbasad Ayiti nan [[Bwènozè.]] thumb|right|Anbasad Ayiti nan [[Lond.]] thumb|right|Anbasad Ayiti nan [[Meksiko.]] thumb|right|Anbasad Ayiti nan [[Pari.]] right|thumb|Anbasad Ayiti nan [[Wachintòn.]]
El Naranjal, Ciego de Avila
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Frédéric Bonpart
Frédéric Bonpart se yon aktè franse.
Pòtay:edikasyon timoun
Edikasyon pou timoun
se fè timoun nan gen plis konesans
A Midsummer Night's Dream
A Midsummer Night's Dream se yon fim ameriken reyalize pa J. Stuart Blackton ak Charles Kent ak soti an 1909.
Seksyon kominal Bèdoranj
Bèdoranj se yon seksyon kominal nan komin Bèlans nan awondisman Bèlans nan depatman Sidès nan peyi Ayiti.
Pò entènasyonal Pòtoprens
thumb|Pò lanmè a an relasyon ak vil la Pò entènasyonal Pòtoprens (UN / LOCODE : HTPAP ) se pò maritim lan nan kapital Ayiti, Pòtoprens. Li te soufri domaj katastwofik nan tranblemanntè Ayiti 2010 la.
San Juan de Buenavista, Santiago de Cuba
Istwa
Istwa
Pò entènasyonal Pòtoprens
Gen kèk nan waf ak depo yo ki opere pa Autorité Portuaire Nationale gouvènman an (APN), ak kèk yo kouri pa konpayi prive.
San Juan de Buenavista, Santiago de Cuba
Relasyon ak Ayiti
Ant Kiba e Ayiti genyen 90 km lanmè.
Pò entènasyonal Pòtoprens
Istwa
Sou 13 jen 1872, yon flòt alman ki konpoze te sezi batiman ayisyen bato Inyon ak Mont Organisé ki te ankre nan pò a, kòm yon mwayen nan presyon fè gouvènman ayisyen an peye yon dèt 20,000 thaler ak yon bizismann alman yo.
An 1906, yon konpayi ayisyèn-amerikèn te pran yon konsesyon 50 ane pou jere ak opere pò a.
An 1956, nan fen tèm sa a, Administration Portuaire de Port-au-Prince te kreye, sipèvize pa Banque de la République d'Haïti (BRH). An 1973, Administrasyon Pò a te vin yon kò otonòm ak pouvwa pou opere lòt pò yo; e nan lane 1978, li te chanje non an French anba Sekretarya Ayiti a nan zafè ekonomik. APN te bay kontwòl tout lòt pò Ayiti yo tou an 1985.
Sou 11 oktòb 1993, USS Harlan County, pote 200 twoup amerikèn ak kanadyèn nan aplikasyon nan Akò gouvènman, te eseye antre nan pò a, men te rankontre pa foul moun fache, refize aksè nan waf la, ak bay lòd yo kite Ayiti nan pwochen jou. Sou 13 oktòb, Nasyonzini te enpoze yon anbago kabiran ak zam.
An 1999, yo te kwè pò sa a se "pò ki pi chè nan ki waf ak dechaje nan Amerik yo", sa ki lakòz bato dechaje nan vwazen Repiblik Dominikèn la.
Tranblemanntè 2010 mayitid 7.0
thumb|Bòdmè Pòtoprens, pò santre, aprè tranblemanntè a Sou 12 janvye 2010, yon tranblemanntè 7.0 mayitid frape, ak paralize pò a. Wout aksè sou waf yo defòme, ak dal nan konkrè leve sis (6) pye pi wo. Trepye Derrick yo te jete nan pò a; trepye ki dechaje konntenè te rete apiye avèk baz yo anglouti. Dig a kraze sou kèk pati ki glise, ak zòn ke yo tonbe sou kote nan pò a, pote konntenè nan dlo a. Waf prensipal la sou fen nò pò a te detwi nèt, ak trepye yo nan dlo a, ak tèminal la tonbe. Waf la disid te andomaje anpil.
Sekretè Defans Ameriken Robert Gates te anonse sou 20 janvye 2010 ke yon bato avèk teknik te voye pou netwaye pò e ede pò a vin operasyonèl ankò.
Sou 21 janvye 2010, veso franse Francis Garnier mouye nan waf la domaje, byenke sa a se konsidere kòm sekirite pa divès militè ameriken.
Sou 27 janvye 2010, li te dekouvri ke waf sid la te plis domaje pase okòmansman parèt, epi yo pa kapab itilize san danje. Li te deja te itilize pa yon bato nan yon tan, dechaje yon sèl veso nan yon moman, san pran souf. Se pò a kontinye ap itilize pa navèt aterisaj militè nan kalite a yo itilize nan lagè anfibye fòse yon plaj nan yon envazyon bò lanmè.
Enstalasyon yo
Anvan tranblemanntè 2010 la, enstalasyon yo nan pò a te jan sa a :
Epitou, te gen sa yo ke prive nan Bay la nan Pòtoprens :
San Juan de Buenavista, Santiago de Cuba
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan kat sa