cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Batay Vètyè
Rezistans franse
Nan dat 18 novanm 1803, Jean-Jacques Dessalines te bay lòd pou yo pran Fò Vètyè, ki te sou yon ti mòn touprè vil Cap-Français. Capois, rele Capois-la-Mò, te kòmande yon mwatye brigad, ki te an pati detwit pa tire kanon nan fò la. Li te lanse yon nouvo atak, men sòlda li yo te toujou touye nan pye ti mòn. Capois kouri chèche lòt sòlda pou ranfòsman, epi pou yon twazyèm fwa li lanse fòs li nan atak sa a fò pou ayen epi kite yon lòt fwa ankò anpil moun mouri. Pandan katriyèm atak la, li te mande sòlda yo swiv li, yo t'ap rele byen fò : "An avan! An avan!". Pandan ke li te devan sòlda li yo, chwal li te frape pa yon boul kanon, li tonbe, men Capois pran nepe li, leve ak li kouri ankò devan sòlda nwa li yo, t'ap kriye byen fò "An avan! An avan!". Chapo li, avèk plim, te pote ale pa yon boul kanon. Yon mesaje pèsonèl Rochambeau monte sou chwal li epi pati jwenn Capois-la-Mò. Avèk yon vwa byen fò, li kriye: "Jeneral Rochambeau voye konpliman bay jeneral la ki te jis kouvri tèt li ak tout bèl pouvwa tankou sa!".
Rezèv Dessalines
Jeneral Desalin te voye rezèv li anba Gabart, pi piti nan jeneral yo ak Jean-Philippe Daut, Gadam Rochambeau nan grenadye ki te fòme pou yon chaj final. Men, Gabart, Capois, ak Clervaux, batay avèk yon mousket franse nan men ak yon sèl epolèt, kontrè dezespere kontratak.
Toudenkou yon loraj avèk zèklè tranpe chan batay la. Anba kouvèti tanpèt la, Rochambeau te rale tounen soti nan Vètyè, konnen li te bat e ke Sen Domeng te pèdi pou Lafrans.
Rochambeau te pèdi batay sa
Nan denmen maten, jeneral Rochambeau te voye Duveyrier pou negosye avèk Dessalines. Nan fen jounen an, yo te etabli kondisyon ki nan rannman franse a. Rochambeau te resevwa dis jou pou rantre rapèl lame li a epi kite Sen-Domenge. Vèsyon sa a chaje fay ladan: Ki kote Rochambeau te pase pou l sòti? Rochambeau pa t ap nan negosye ak Rebèl ? Tout sa make foste vèsyon sa a?
Enfliyans batay sa
Zile a pwoklame endepandan de Frans ofisyèlman an 1 janvye 1804 pa Lwa Endepandans nan Repiblik Ayiti a li pa Dessalines nan Gonayiv. Ayiti te vin premye repiblik nwa nan mond lan.
Pandan Dezyèm Restorasyon, Wayòm Lafrans pa te rekonèt endepandans sa a kont Repiblik franse a. Nan lane 1826, wa Charles X reklame nan Ayiti yon endamnite nan 150 milyon dola fran lò nan repiblik jèn yo pou ke Lafrans ta rekonèt endepandans li; kat (4) ane pita Charles X te lanse ekspedisyon Algiers yo. Nan 1838, anba monachi jiyè a, dèt sa a te aliyen pa wa Louis Philippe nan 90 milyon fran epi yo te peye nan plen Lafrans.
Ah ! si j'étais riche
'Ah ! si j'étais riche' se yon fim franse ekri ak reyalize pa Michel Munz ak Gérard Bitton e soti 27 novanm 2002.
San Andrés, Santiago de Cuba
San Andrés se yon vil nan pwovens Santiago de Cuba, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 16675 moun.
Relasyon ak Ayiti
Ant Kiba e Ayiti genyen 90 km lanmè.
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan kat sa
Shelter (fim, 2007)
Shelter se yon fim ameriken endepandan ekri ak reyalize pa Jonah Markowitz ak soti an 2007.
San Andrés, Santiago de Cuba
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Sinema boukinabè
Sinema boukinabè refere a fim ak pwodiksyon sinema nan Boukinafaso. Kilti a sinema nan peyi sa a se youn nan pi devlope nan Lafrik gras a FESPACO.
Jacques Champreux
Jacques Champreux, ki fèt 31 mas 1930 nan Pari (Frans), se yon aktè, senaris ak reyalizatè franse.
Li se pitit gason Isabelle Feuillade (pitit fi Louis Feuillade) ak Maurice Champreux.
Règue-io
Graenmaira D'ahatti-Ahytian
Preinmyei leiceon
Graenmaire Ahytianna ah seid einseinmbe règue-io pou n' suive n'an pârlei ak écri zha khi ahytian. Alfhabet ahytianna ah gaan 26 leittre-io: a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, q, r, s, t, u, v, w, x, y, z. Leittre zha-a-io servi pou 0rthografh leingue écrite-la mein alfhabet leingue pârléa aussoy créole Ahytian gaan 36 leittre: a, à, â, an, b, ch, d, e, é, è, ê, en, f, g, h, i, ï, in, k, l, m, n, o, ô, on, or, ou, oun, p, r, s, t, v, w, y, z.
Pwónoôm deifiny-io: mw, mwein, hou, l'i.
Pwonoôm indeifiny-io, yeo say :n'hou, io, io-io, n'. Taank-koo: mw new york,mwein Mianmi, hou Boston. Ahyti l'i indeipeindan. Yeou pwonoôm deifiny aussoy indeifiny placei douevan yeou noôm: mw ahytian,mwein n'an payi'm (pay'anm).
Pwónoôm pèrsonnèl-io,yeo say: mu(m'),ou,li,noun,nwouh,yeo.
Règue #2
Artik deifiny-io,yeo say: an,ah,ha,la,lan. Masculein pluryèl: io. Pwónoôm relatif "khi" khi èh's'd khi?, khi film ou apgardé laad?, khi zha y l' vleid kougnéa?, zha ow hou, ou vlé?, khi èh's'd mound khi frappé porte-la fort kounzha?, khi èh's'd'khi dépozé sac liah su banc-an?, zha-khi guenllein n'an boite-la? Apprehend ni nunc! Utilyzasyon adjèkhtif ak pwónoôm intèrwogativy-io pou pozei qestion. Adjèkhtif intèrwogativy-io toujouh douevan noôm-io détèrminay-yeo: khi, khi èh's'd, khi l'èh's'd. Pwónoôm intèrwogativy-io kaepaebe douevan '"seid"' yeou vèrby, yeou pwónoôm pèrsonnèl aussoy douevan pwónoôm relatif "khi". Pwonoôm intèrwogativy-io,yeo say: khi èh's'd,zha,khi zha, khi l' èh's'd. Taank-koo: khi l'èh's'd khi laad? N'an leingue ahytian ha gaan driez auxilyaire "Aguen","poutêtre(tiu)" aguen mod indycatif. teinmp preizan
Règue #3
Yeou fhraze seid yeou gwoupe mot khi douei faêry sens. L'i doued toujouh kounmancei ak yeou leittre majiscule, l'i doued finy ak yeou point. Guenllein zha-a-io reilé fhraze vèrbal khi vleid di fhraze khi gaan yeou vèrby aussoy pluzyère vèrby khi konjugué; guenllein too fhraze nonminal zha vlei di fhraze khi pâ gaan vèrby laddan ll-l'. Noun utilyzai yeou fhraze nonminal pou noun écri: yeou titre, yeou slogan, yeou fhraze exclanmativy, yeou fhraze intèrwogative.
Règue #4
N'an leiceon driez ha n'apjweinne rèste règhue-io.
Règue #5
Leid l'i mountreid zha mound n'an, beitte-la aussoy baegail-la yheid, yeo reilay y l' preidyca khi pâ mountrei activytéa. Leigb vèrby-la mountreid yeou aktion aussoy yeou activyté, yeo reilay vèrby zha: vèrby aktion aussoy preidyca khi mountrei activyté.
Règue #6
Taank-koo: seid joued rwôle preidyca ha.
Règue #7
L'i bail plys preicyzion su mot zha-a-io. Advèrby-io kaepaeby indyqué: -khigjeinre aktion-an faith: byen, mal, vith, kounzha, karreinman, douceinman. -khi l'heir aktion-an faith: koo-lieua, kougnéa,juodiah, ahier, deinmain, pi tard, ta l'heir, souveint-an, toujouh. -khi buord aktion-an feith: enhaut, einmbâ, enhaut ha, einmbâ ah, douevan, deirryère, luotd-buord ha, labbat-ah, n'an mi-teinmp. -khi Qantité: anmpîl, touth, crace, enrien, truope, tèlynman, moins. -yeou assureincy: assureinman, wih, reyèlynman. -pou ow hou, ou pozé qessyon su aktion-an, ou kaha utilyzé kh'èkh advèrby taank-koo: '''pou khi zha? Khi l'heir? Khi buord? Kounman? Kounmbyen? Pârs'd khe?'''
Règue #8
Adjèkhtif intèrwogativy-io douevan ta ka yeou vèrby, yeou pwónoôm pèrsonnèl aussoy douevan pwónoôm relativy khi. Pwónoôm intèrwogativy-io, yeo say: khi l'èh's'd, khi èh's'd, zha, khi zha.
Règue #9
Adjèkhtif quardinaly-io toujouh douevan noôm-io détèrminéa. L'i indyqued too nunmérwo ha. Taank-koo: li reiteid n'an nunmérwo quatre-veingt-douzy-lan. Adjèkhtif nunméral ordinal bail n'an khi l'ordry yeo ranjay mound, beitte aussoy baegail. Yeo kaha soit pou kounmpt-io. Taank-koo: li ceinquyenme n'an classe-la aussoy douevan yeou nôm. Taank-koo: li abiteid n'an driezyenme kayi khi su main dreoite-la.
Règue #10
Deirryère yeou voyèl: zaffayre y l' .
Règue #11
Pwónoôm deinmonstrativy-io,yeo say: zha, zha ha, zha ah, zha-a-io. Pwónoôm possessivy khi formé ak '"part"' plys pwónoôm pèrsonnèl-io, epi pârfoy noun kaha meité artik deifiny: la,lan,ha,ah,an-io. Deirryère pwónoôm pèrsonnèl-lan. '''Part-mwein-io, part ow hou-io, part l'i-io, part n'hou-io, part n'w hou-io, part-io, part'm-io. Pou pluryèl'''.
Règue #12
Gaan yeou seil pwónoôm relatif: khi ak yeou seily pwónoôm absolu khe. Khi servi pou meithé an relasyon driez noôm, yeou noôm ak yeon adjèkhtif.
Règue #14
Yeou konjonxyon pou koordinasyon seid mot khi maryé driez mot meinme natuire, meinme espèce aussoy encore driez gwoupe mot khi guenllein meinme wôle n'an yeou fhraze. Mein kh'èkh konjonction pou koordinasyon: ak, epitoo, epi, mein-too, èhapourtan, kounzha, mein, ni, aussi-non, aussoy, oubyen, cepeindan, hou, avèk. Yeou konjonxyon pou cibuordinasyon seid mot noun jwainne pi souveint n'an kounmanceinman yeou fhraze khi gaan driez pârti, yeou virguyl séparé. Mein kh'èkh konjonxyon pou cibuordinasyon: appèrne, faêr'èkh, anvan, depi, gjeinre, koo, leigb, meinme-si, si, peindan, pou, pârs'd khe, puiskhe.
The Hindoo Dagger
The Hindoo Dagger se yon fim ameriken reyalize pa D. W. Griffith ak soti an 1909.
Règue-io
Règue #17
Leigb'w hou, ou pozé qessyon kounman? Khi gjeinre? Douevan gwoupe sujet ha ak vèrby-la, gwoupe mot khi bail reponse-lan seid yeou kounmpleinman circonstanciel khi indyqué khi gjeinre.
Règue #18
Ou jweinne discour direct-la surtoo n'an dialogue. L'i rapporteid pârwole mound n'an sanz yeo pâ chanjay enrien laddan. Pou zha, ou servi ak sign ponctuasyon driez point ak guinmet ("...")-io. Leigb seid pluzyère mound kh'apy' pârlé, ou meité yeou tiret chaàk foy douevan chaàk pârti dialogue-la mound-io,yeo di. N'an discour indyrect-la, seid auteira khi rapportei ak mot part ll-l' pârwole mound n'an teid di ha. Leigb zha auteira pâ utilyzei ankheinne sign ponctuasyon an pârticulyei.
Règue #19
k pâ doued douievan ankheine kounsonny ni douievan e, i, salman douievan kewozeiny, kilonmeitry, khi,khe,khrist, creiten, creytiny, koholei, cwoulei, kouri, kahalei, creytiny nan, creiten ha.
Règue jeineiraly
Touth noôm khi pâ respectei règue zha doued hante parantheizy.
a,b,c,d,e,f,g,h,i,j,k,l,m,n,o,p,q,r,s,t,u,v,w,x,y,z.
Règue#20
Leitry zha-a-io apy' reity n'an rwôle-io taank-koo: C pwónoncé taank-koo s douevan e i y. Taank-koo k douevan a o u Exzanmpy: vaccabon, accèy. Mòndlan ton ha gravi laad mountrei mound zha-ad l'apy' pârlei pi larje.
Règue #21
Ankheine voyèl pâ doued douevan m si l'i faibe fore y l' kounmbineid ak n ni n pâ doued douievan b, p. Exzanmpy: inmbein, anmericain, anmericàny, anmè, l'anmè, lanmera. âmérik latine.
Règue #22
Yeon kounsonny l'i faibe leigb ll-l' deirryère yeou voyèl faibe. Taank-koo: koutp, kòup, kòupé, koutp point. Accein-io: accein-force(`), accein-faibe Accein hounsi-force (^). An, en, on, voyèl force, ankheine luotd voyèl faibe pâ doued deirryère-io. Taank-koo: annéy, annéa,  benneydicsyon. (Yeo) pwonoôm personnèl (Io) pwonoôm senmatik Baegail-la (singulyé) aegayi-io (pluryèl) Affaêra (deinteirminan) Affaêry-io (pluryèl)
Règue # 24
Mot khi kounmanseid ak “af”, “of" doublei-io "f" la affahafy, affré, affrajélé woêté afrik, afwo, afrikein, afrikàny.
Règue #25
Mot khi kounmanseid ak “anmp” doublei-io "p" ha woêté anmpouly.
Ayewopò Beladè
Ayewopò Beladè se yon ti ayewopò ki sèvi Beladè nan depatman Sant nan Ayiti. Li sipòte sèlman ti avyon.
Erik Orsenna
Li se manm Akademi franse.
Règue-io
Règue #25
Vocabulaira Fanmi matrinmònyal: Papa, manman ak ti-mound-io. Fanmi pareintal: Lépèra, granne tantine,tonton, kouzein,kouzine.
Mohamed Farès
Mohamed Farès, ki fèt 15 fevriye 1996 nan Aubervilliers nan Seine-Saint-Denis, se yon foutbalè entènasyonal aljeryen.
Li jwe tankou defansè nan SPAL, nan prè nan Hellas Vérone.
Rafik Halliche
Rafik Halliche, ki fèt 2 septanm 1986 nan Alje, se yon foutbalè entènatsyonal aljeryen.
Li jwe tankou defansè santral nan Moreirense FC.
Rivyè Moustik
Rivyè Moustik se yon kouran dlo k ap koule nan depatman Nòdwès nan Ayiti, ak yon ti rivyè bò lanmè ki gen anbouchi li nan lanmè Karayib la.
Jewografi
Rivyè sa a ki koule nan Oseyan Atlantik la nan Bè Moustik sou dis (10) kilomèt nan lwès nan vil la nan Podpè. Li gen sous li nan Masif Tènèv.
Antoine Griezman
Antoine Griezmann, rele tou Grizi, Grizou oubyen Petit Prince pa fanatik li yo ak koekipye, ki fèt sou 21 mas 1991 nan Mâcon, se yon foutbalè entènasyonal franse. Li jwe nan chanpyona panyòl kòm atakan / elye gòch nan Atlético Madrid.
Biyografi
Sou 12 jiyè 2019, FC Barcelone te anonse siyen Griezmann.
Rivyè Moustik
Jewografi
Longè li se apeprè karant (40) kilomèt.
Ayewopò Ans Wouj
Ayewopò Ans Wouj se yon ayewopò nan Ans Wouj.
Charlot au music-hall
Charlot au music-hall se yon fim ameriken reyalize pa Charlie Chaplin ak soti an 1915.
Beauty (fim, 2011)
Beauty (Skoonheid) se yon fim franse-sidafriken reyalize pa Oliver Hermanus ak soti 5 out 2011.
Ivan Perišić
Ivan Perišić, ki fèt sou 2 fevriye 1989 nan Split, se yon foutbalè entènasyonal kroat ki jwe kòm milye nan Inter Milan.
His Lost Love
His Lost Love se yon fim ameriken reyalize pa D. W. Griffith ak soti an 1909.
Le Portrait de son père
Le Portrait de son père se yon fim franse reyalize pa André Berthomieu, soti an 1953.
Ayewopò Dam Mari
Ayewopò Dam Mari se yon ayewopò prè vil Dam Mari.
La Vérité si je mens ! 3
300px|thumb|right|[[Bruno Solo, Richard Anconina ak Vincent Elbaz pandan anvan-premyè parizyèn nan mwa janvye 2012.]]
'La Vérité si je mens ! 3' est un fim franse reyalize pa Thomas Gilou, anrejistre an 2010 ak soti an 2012.
His Ward's Love
His Ward's Love se yon fim ameriken reyalize pa D. W. Griffith ak soti an 1909.
Rivyè Gòch
Rivyè Gòch se yon kouran dlo k ap koule nan Ayiti nan depatman Sidès la ak nan awondisman Jakmèl. Li se yon afliyan nan rivyè Lakòs li rejwenn sou bò dwat li, malgre non li a, nan nò lavil la pò nan Jakmèl.
Jewografi
Rivyè Gòch gen sous li yo nan pye mòn yo masif Lasèl touprè seksyon riral la La Ferme. Kouran an dirije alantou sid anvan rapid oryantasyon nan sidès la. Li ap koule, nan de (2) bra ki fòme yon zile, nan Rivyè Lakòs nan nò vil Jakmèl, 2 kilomèt en van soti nan konfliyans nan rivyè Lagoslin ak rivyè Lakòs.
San Benito, Santiago de Cuba
San Benito se yon vil nan pwovens Santiago de Cuba, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 20730 moun.
Istwa
Istwa
Relasyon ak Ayiti
Ant Kiba e Ayiti genyen 90 km lanmè.
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan kat sa
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Un acte d'amour
Un acte d'amour se yon fim franse-ameriken reyalize pa Anatole Litvak ak soti an 1953.
His Wife's Mother
His Wife's Mother se yon fim ameriken reyalize pa D. W. Griffith ak soti an 1909.
Reyon X
250px|right|thumb|Reyon X (iks) Reyon X se yon fòm radyasyon elektwomayetik envazif ki gen anpil enèji epi ki emèt nan kèk sibstans ki nan yon eta elektwon eksite.
Pwopryete
Pwopriyete prensipal yo nan reyon X yo se :
Disparu (seri, 2016)
Disparu se yon seri neyelandèz.
Charlot fait la noce
Charlot fait la noce se yon fim ameriken reyalize pa Charlie Chaplin ak soti an 1915.
El Jobo, Ciego de Avila
El Jobo se yon vil nan pwovens Ciego de Avila, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 5043 moun.
Istwa
Istwa
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan pwovens sa nan kat sa
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Richard Auguste Morse
Richard Auguste Morse, ki fèt an 1957 nan Pòtoriko, se yon mizisyen ayisyen-ameriken ak manadjè otèl kounye a.
Li abite Pòtoprens, Ayiti. Morse jere otèl Oloffson, epi li se fondatè yon gwoup mizik rasin, RAM, ki rele daprè inisyal li yo. Morse marye avèk chantèz prensipal gwoup la, Lunise Morse, e li gen de (2) pitit. Morse ak gwoup li a pi popilè ann Ayiti pou chante politik yo ak pèfòmans yo kritike jent militè Raoul Cédras soti 1991 rive 1994. Nan kòmansman ane 2000 yo, Morse te kritike tou Jean-Bertrand Aristide ak Fanmi Lavalas atravè mizik li. Morse se yon sitwayen ameriken. Kouzen li Michel Martelly se yon mizisyen, politisyen ayisyen nan pati dwat ak ansyen Prezidan Repiblik Ayiti. Richard Morse te esprime plizyè fwa sipò pou Martelly nan eleksyon prezidansyèl 2010 ann Ayiti. Nan lane 2014, li te pran distans ak gouvènman Martelly a.
Lavi bonè
Richard Auguste Morse te fèt nan Pòtoriko an 1957. Papa li, Richard McGee Morse, te yon sosyològ ak ekriven akademik ameriken, e manman li, Emerante de Pradines (1918-2018), te yon chantèz ayisyèn pi popilè, menm jan ak granpapa matènèl li, Auguste de Pradines. Fanmi an pa rete Pòtoriko pou lontan, e Richard te grandi nan vil Woodbridge, Connecticut nan Etazini. Morse te gradye nan Inivèsite Princeton an 1979 avèk yon diplòm nan antwopoloji. Lè yo te nan Princeton, Morse te chante avèk yon gwoup, "The Groceries". Yo gen ase siksè, lè yo jwe andeyò kanpis la. Yo te jwe mizik new wave ak punk wòk ak sèten eleman estil mizik karayibyèn.
Deplase ann Ayiti
Nan lane 1985, Morse te renmen avèk yon fanm ki gen papa fòtman dezapwouve pitit fi li te randevou avèk yon mizisyen. Morse tou te gen yon diskisyon avèk manm gwoup li yo nan "The Groceries" sou diferans mizik, epi li te lite ak direksyon lavi li ta dwe pran. Yon konvèsasyon ak yon pwodiktè franse te konvenk Morse pou li rekòmanse epi deplase Pòtoprens pou li eksplore pi byen mizik ayisyèn ak karayibyèn. Nan lane 1987, li te siyen yon kontra ki dwe dire 15 ane pou jere lotèl Oloffson an, epi, nan abime toupre ak enspirasyon nan otèl la fiktiv Trianon nan pi popilè woman Graham Greene ekri an 1966 The Comedians. Nan restorasyon biznis otèl la, Morse te anboche yon twoup dans folklorik lokal epi tou dousman konvèti li nan yon gwoup. Morse te tonbe nan renmen ak youn nan mizisyen yo, Lunise, ki moun li marye.
RAM te fòmèlman kreye an 1990. Morse ta vin konpozitè a ak chantè gason prensipal, Lunise te vin chantèz prensipal la, ak non gwoup la, RAM, soti nan inisyal non Richard Auguste Morse. RAM se te yon bann rasin. Youn nan mouvman mizik ki pi enpòtan ki te baleye Ayiti nan ane apre egzil diktatè Jean-Claude Duvalier, mizik rasin konbine eleman seremoni vodou ak mizik folklorik avèk rock and roll. Ansyen ritm tanbou ansyen esklav afriken yo konbine avèk ritm rock and roll ameriken an te yon konbinezon pafè pou fon mizikal Morse. Hotel Oloffson te tou yon lye pafè pou repetisyon ak pèfòmans. Lè yo pa nan vwayaj yon lòt kote nan peyi a, RAM te kòmanse jwe yon pèfòmans regilye chak jedi swa nan otèl la.
Pwotestasyon politik atravè mizik
Jean-Bertrand Aristide, premye prezidan Dayiti eli apre egzil diktatè Jean-Claude Duvalier, te ranvèse nan yon koudeta an 1991. RAM ak lòt gwoup rasin yo te fòtman idantifye ak Aristide ak pati politik li, Lavalas. Lè lòt mizisyen, kòm Boukman Eksperyans ak Manno Charlemagne, kite peyi a pou ale nan egzil, Morse ak gwoup li chwazi rete nan Pòtoprens. Misik Morse ekri ak RAM jwe te souvan lase avèk mesaj politik ki kritik sou jent militè a ki te dirije pa Raoul Cédras. Richard, Lunise, ak lòt manm nan gwoup la yo te menase oswa chivoke. An 1992, Morse adapte yon chante folklorik tradisyonèl vodou, "Fèy", a yon ritm ak enstrimantasyon rasin. Malgre pa gen okenn referans klè sou sitiyasyon politik la, li te lajman jwe nan radyo epi imedyatman pran nan tout peyi a kòm yon im ofisyèl nan sipò pou Aristide. Nan ete 1992 la, jwe oswa chante chan an te entèdi anba otorite militè yo, epi Morse te sibi menas lanmò nan rejim nan. Nan yon enstans patikilye, Morse te konvoke devan Evans François, frè kolonèl Michel François, ki te di Morse ke nenpòt ki kantite asasen ta vle touye li pou menm ti kòm senkant santim nan peman.
Nan mwa septanm 1994, Twoup militè ameriken yo te rive ranvwaye rejim Cédras la, e Morse ak bann li te finalman kapab lage kèk nan mizik yo nan albòm yo. Apre yon tan, Morse, tankou anpil lòt Ayisyen, te vin dezapwente de Aristide ak nouvo pati politik li a, Fanmi Lavalas. An 1998, Manno Charlemagne, majistra Fanmi Lavalas ki fèk eli nan Pòtoprens, te voye mesye ame nan Oloffson pou yo demoute flote ki te pwograme pou fè RAM nan kanaval anyèl kap vini an. Majistra a te ofanse akòz mo sal yo nan youn nan yon chanson gwoup la, ke li te entèprete kòm yon akizasyon koripsyon. Nan yon konpwomi, gwoup la te pèmèt yo fè sou yon kamyon plat. Sepandan, fren yo sou kamyon an te sabote e pandan pwosesyon an, kamyon an te anvayi foul la, li te touye uit (8) e li te fòse manm gwoup la kouri pou lavi yo.
Vodou
Depi li demenaje ann Ayiti an 1985, Morse te manm nan kominote vodou. Mizik li ekri ak jwe te enspire pa mizik folklorok traditionèl vodou, ak mete tanbou petwo ak rara itilize nan seremoni vodou. Richard Morse te vin tèlman patisipe nan relijyon vodou a atravè mizik li, li te inisye kòm oungan, oubyen prèt vodou, an 2002. Lè li dekri yon konsè RAM, Morse esplike,.
Grégoire Colin
Grégoire Colin, ki fèt 27 jiyè 1975 nan Châtenay-Malabry, se yon aktè franse.
La vie platinée (fim)
La vie platinée se yon fim franse-ivwaryen reyalize pa Claude Cadiou soti an 1987.
Pèkisyonis la Mamady Keita popilè depi fim sa a.
Delwende
Delwende se yon fim boukinabè sòti an 2005 reyalize pa Pierre Yameogo.
Pierre Yaméogo
Sakama Pierre Yameogo, rele Pierre Yaméogo, pafwa rele Saint Pierre Yaméogo, ki fèt 15 me 1955 nan Koudougou (Boukinafaso) epi ki mouri 1e avril 2019 nan Ouagadougou (Boukinafaso), se yon reyalizatè boukinabè.
Biyografi
Pierre Yameogo te etidye an Frans nan Conservatoire Libre du Cinéma Français ak nan Inivèsite Paris VIII. Li te fonde konpayi pwodiksyon Afix Productions ak Dunia Productions ki pwodui fim pwòp tèt li ansanm ak fim lòt reyalizatè boukinabè yo.
Niobe
Niobe se yon fim ameriken reyalize pa Hugh Ford ak Edwin S. Porter ak soti an 1915.
El Jobito, Ciego de Avila
El Jobito se yon vil nan pwovens Ciego de Avila, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 5348 moun.
Detay jewografik :
Ou mèt voye zye sou kat jewografik li nan paj sa
Istwa
Istwa
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan pwovens sa nan kat sa
On ne choisit pas sa famille (fim)
On ne choisit pas sa famille se yon fim franse reyalize pa Christian Clavier ak soti an 2011.
Aktè
thumb|upright|[[Anna Gaylor jwe kòm manman César ak Alex. Li jwe tou nan fim la Les Visiteurs : li te manman Godefroy de Montmirail.]]
Mario Mandžukić
Mario Mandžukić, ki fèt sou 21 me 1986 nan Slavonski Brod (Yougoslavi, kounye a Kroasi), se yon foutbalè entènasyonal kroat ki jwe kom atakan nan Juventus Turin.
I Did It
I Did It se yon fim ameriken reyalize pa D. W. Griffith ak soti an 1909.
The Honor of Thieves
The Honor of Thieves se yon fim ameriken reyalize pa D. W. Griffith ak soti an 1909.
San Carlos, Santiago de Cuba
San Carlos se yon vil nan pwovens Santiago de Cuba, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 17290 moun.
Istwa
Istwa
Quand la femme s'en mêle
Quand la femme s'en mêle se yon fim franse reyalize pa Yves Allégret, soti an 1957.
San Carlos, Santiago de Cuba
Relasyon ak Ayiti
Ant Kiba e Ayiti genyen 90 km lanmè.
Haine, Amour et Trahison
Haine, Amour et Trahison (Tradita) se yon fim istorik italyen reyalize pa Mario Bonnard, soti an 1954.
San Carlos, Santiago de Cuba
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan kat sa
Abrázame muy fuerte
Abrázame muy fuerte se yon telenovela meksiken difize nan 2000-2001 pa Televisa.
Old Heidelberg
Old Heidelberg se yon fim ameriken reyalize pa John Emerson ak soti an 1915.
Blanche Ravalec
Blanche Ravalec se yon aktris fransèz.
Le poids du serment
Le poids du serment se yon fim boukinabè soti an 2009.
Kollo Daniel Sanou
Kollo Daniel Sanou, ki fèt 23 desanm 1949 nan Borodougou (pwovens Houet) nan Boukinafaso, se yon reyalizatè ak pwodiktè boukinabè.
In Old Kentucky
In Old Kentucky se yon fim ameriken reyalize pa D. W. Griffith ak soti an 1909.
The Old Homestead
The Old Homestead se yon fim ameriken reyalize pa James Kirkwood, Sr. ak soti an 1915.
Claude Cadiou
François Claude Cadiou, rele Claude Cadiou, se yon reyalizatè gineyen.
Biyografi
Fim La vie platinée pèmèt li ale aletranje nan Bèljik kote li te viv depi.
Miguel Pizarro
Luis Miguel Pita Gómez, rele Miguel Pizarro, ki fèt 8 out 1960 nan Córdoba, Veracruz (Meksik), se yon aktè meksiken.
Riché Kenskoff
Riché Kenskoff se yon aktè.
On Dangerous Paths
On Dangerous Paths se yon fim ameriken reyalize pa John H. Collins ak soti an 1915.
Jephtah's Daughter: A Biblical Tragedy
Jephtah's Daughter: A Biblical Tragedy se yon fim ameriken soti an 1909.
In Little Italy
In Little Italy se yon fim ameriken reyalize pa D. W. Griffith ak soti an 1909.
Aktin
250px|right|thumb|Aktin Aktin se yon pwoteyin estriktirèl nan selil miskilè ki fòme filaman fen myofibril yo; li fonksyone nan kontraksyon miskilè yo.
En même temps (fim)
En même temps se yon komedi fransèz reyalize pa Gustave Kervern ak Benoît Delépine e soti an 2022.
On the Night Stage
On the Night Stage se yon fim ameriken reyalize pa Reginald Barker ak soti an 1915.
Le Fils de Caroline Chérie
Le Fils de Caroline chérie se yon fim franse reyalize pa Jean Devaivre, soti an 1955.
Enèji aktivasyon
250px|right|thumb|Enèji aktivasyon, (E_a) Enèji aktivasyon se yon pi piti kantite enèji ki nesesè pou patikil k ap reyaji yo pou yo ka fòme konplèks aktive a epi pou fasilite yon reyaksyon.
Manfred Marcelin
Manfred Marcelin se yon aktè ayisyen.
Eugenio Cobo
Eugenio Cobo Peña, ki fèt 22 mas 1937 nan Meksiko (Meksik) se yon aktè meksiken.
Fanta Régina Nacro
Fanta Régina Nacro, se yon reyalizatris boukinabè Burkina Faso ki fèt 4 septanm 1962 nan Tenkodogo.
Jesyon dlo
thumb|Total resous nan [[dlo dous renouvelab nan mond lan, an mm/ane (amwayentèm ak alontèm pou ane 1961-1990). Dlo dous se yon resous natirèl ra ak vilnerab, ki fè li yon objè ki konvwate nan kè a nan tansyon (diplomatik, politik ak sosyal) ak konfli dlo entènasyonal oswa entranasyonal, ak sa ki konplike jesyon li yo.]]
Jesyon dlo se aktivite a pou pwoteje, planifye, devlope, distribye ak jere itilizasyon pi bon resous dlo ak anviwònman akwatik, pwennvi kalitatif ak kantitatif. Sa gen ladann jesyon risk "kantitatif" ak evènman ekstrèm sechrès ak rate dlo, inondasyon, ewozyon sòl ak litoral la, [[entrizyon maren] ], an patikilye lye ak chanjman klimatik, debwazman ak destriksyon nan marekaj. Anplis de sa, se kesyon polisyon telirik nan zòn kotyè yo e lanmè ak oseyan yo, pa aktivite imen, sitou pote nan rivyè yo.
Konsantre sou devlòpman resous dlo depi ane 1970 yo, aktivite sa a te vire nan jesyon yo nan ane 1980 yo ak nan jesyon resous dlo entegre nan ane 1990 yo. devlòpman sa a reflete mobilizasyon sektè piblik ak prive an favè devlòpman dirab.
An 2017, omwens 196 vil nan le monn, anviwon 1,2 miya moun (20 % popilasyon) yo konsidere kòm gen pwoblèm jesyon dlo dapre CDP a. (pa egzanp : Miyami, Pittsburgh (Etazini) ak Johannesburg (Afrik disid), ki fè fas a yon risk "ekstrèm" nan inondasyon.
Aksyon jesyon yo kout, mwayen ak alontèm e pou kèk moun dwe konsène tout yon basen drenaj. Se poutèt sa yo konsène anpil aktè (ki gen ladan kolektivite piblik, antrepriz, agrikiltè ak abitan), antite desizyon ini anba non gouvènans dlo. Nan yon kontèks machandizasyon, dlo a de pli zan pli pèswa kòm yon resous natirèl presye ak yon byen komen yo dwe pataje ak lòt èt vivan sou planèt la ; yon resous limite epi distribye inegalman, yo dwe itilize ti kras epi netwaye anvan li retounen nan anviwònman natirèl la.
Faktè abyotik
Faktè abyotik se yon pati ki pa gen lavi nan anviwònman yon òganis. Faktè abyotik se karakteristik fizik ki pa gen lavi nan anviwònman an, avèk tou lè, dlo, limyè solèy la, tanperati ak klima.
Jesyon dlo
Inegalite devan dlo
thumb|Jesyon pa moun pou resous sa a se ansyen, epi li kòmanse nan mòn yo, pafwa tankou isit la ak sistèm sofistike pou kolekte ak transpòte dlo, rele barradines, byèf ou bis selon rejyon yo ; Kalite twou te fè nan yon echap sou bò mòn yo ak gen entansyon kolekte dlo lapli pou drenaj li ak yon ti pant. |alt= thumb|Irigasyon agrikòl se sous prensipal konsomasyon dlo nan mond lan. Teknik goutagout se pi ekonomik la. Gwo sistèm irigasyon endistriyèl pèdi yon pati nan dlo a atravè ekoulman ak evaporasyon.|alt=
Piske resous yo dlo dous distribye trè inegalman nan mond lan, kèk rejyon gen yon sipli, pandan ke lòt yo manke sa ki nesesè.
Ideyalman, planifikasyon jesyon dlo a gen rapò ak tout bezwen dlo epi li chèche asiyen dlo yon fason ekitab pou satisfè tout itilizasyon ak tout demann. Zouti solidarite ant basen yo oswa ant anwo ak anba yon basen pafwa yo mete an plas, petèt atravè kontra rivyè.
Konfli dlo
Dlo nesesè pou devlòpman yon peyi, kidonk li trè sitèlman anvi. Konsomasyon dlo pou chak jou, pou chak moun vin yon endikatè nan devlòpman ekonomik.
Itilizasyon dlo
Li nesesè pou distenge dlo konsome, dlo retire epi presize kote yo sèvi ak dlo. Si dlo yo retire nan kominote yo ak pwodiktè enèji yo retounen nan anviwònman natirèl la (nan fòm ekoulman plis oswa mwens polye nan rivyè oswa dlo anba tè, dlo retire), dlo a ka tou te absòbe (pa plant, pou pwodiksyon an nan pwodui endistriyèl) epi yo pa tounen ankò nan anviwònman an, dlo konsome.
Mariana Botas
Mariana Botas Lima, ki fèt 29 janvye 1990 nan Meksiko (Meksik), se yon actriz meksikèn.
Jones and His New Neighbors
Jones and His New Neighbors se yon fim ameriken reyalize pa D. W. Griffith ak soti an 1909.
La Nuit de la vérité
La Nuit de la vérité se yon fim boukinabè reyalize pa Fanta Régina Nacro, sòti an 2004.
Radyasyon adaptatif
250px|right|thumb|Radyasyon adaptatif Radyasyon adaptatif se yon evolisyon divèjan kote espès ansestral yo evolye nan yon seri espès pou adapte avèk kantite abita divès yo.
Une belle course
Rezime
Madeleine, yon dam ki gen 92-zan ak ki ap viv nan Pari, pral kounye a al viv nan yon kay pou moun retrète. Pou rive la, li rele yon taksi. Se Charles, yon chofè avèk yon ti jan dezavwa, ki pran kous la. Lè sa a, Madeleine fè yon demann sengilye ba li : anvan li ale nan kay pou vye granmoun, li vle wè yon dènye fwa kote ki te konte nan lavi li. Pandan y ap woule nan lari yo nan Pari, Charles pral dekouvri sot pase a akablan vye dam nan.
Jones and the Lady Book Agent
Jones and the Lady Book Agent se yon fim ameriken reyalize pa D. W. Griffith ak soti an 1909.
El Junco, Ciego de Avila
El Junco se yon vil nan pwovens Ciego de Avila, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 7533 moun.
Elie Kaempfen
Elie Kaempfen se yon aktè.
El Junco, Ciego de Avila
Detay jewografik :
Ou mèt voye zye sou kat jewografik li nan paj sa
Istwa
Istwa
Rendez-vous à Rio
Rendez-vous à Rio (tit orijinal : Doctor at Sea) se yon fim britanik reyalize pa Ralph Thomas soti an 1955.
El Junco, Ciego de Avila
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan pwovens sa nan kat sa
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Ayewopò Fondèblan
Ayewopò Fondèblan se yon ti ayewopò avèk yon pis avyon nan nòdès Fondèblan, yon seksyon kominal nan depatman Sid nan Ayiti.
San Enrique, Santiago de Cuba
San Enrique se yon vil nan pwovens Santiago de Cuba, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 42252 moun.
Istwa
Istwa
Relasyon ak Ayiti
Ant Kiba e Ayiti genyen 90 km lanmè.
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan kat sa
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Clase 406
Clase 406 se yon telenovela meksiken difize nan 2002-2003 pa Canal de las Estrellas.
The Outlaw's Revenge
The Outlaw's Revenge se yon fim ameriken reyalize pa Christy Cabanne ak soti an 1915.
Vers la lumière
Vers la lumière se yon fim ameriken reyalize pa George Melford ak soti an 1915.
Kanaval Jakmèl
Kanaval Jakmèl se youn nan fèt popilè ak tradisyonèl ann Ayiti. Selebre chak ane nan komin Jakmèl nan dimanch anvan Kanaval Pòtoprens la, li ankouraje kilti, tradisyon, la ak atizana epi mete aksan sou kilti lokal tankou : dans tradisyonèl ak mizik, penti, eskilti ak mas jeyan an papye mache.
Istwa
Kanaval la te entwodui ann Ayiti alantou 16yèm ak 17yèm syèk la avèk arive Panyòl yo ak Franse yo. Papye-mache a se sitou espesifik kanaval Jakmèl la, ki ta tounen nan kòmansman ane 1980 yo avèk mas Lionel Simonis ki reprezante bèt ekzotik ak ewo endepandans nasyonal la. An 1994 Ministè Kilti ak Kominikasyon te konsakre kanaval Jakmèl "kanaval nasyonal". Evènman an mobilize plizyè aktè nan lavi nasyonal nan diferan sektè : enstitisyon piblik, sektè biznis, gwoup mizik, lekòl dans ak mizik, gwoup mache, lekòl, elatriye. Li se tou yon kote reyinyon touris ki atire vizitè ki soti nan tout peyi a ak soti nan lòt peyi. Toujou make pa richès ak divèsite sèn parad yo. Kanaval Jakmèl se youn nan pi fò rezon ki fè INESKO te rekonèt Jakmèl kòm yon "vil kreyatif nan atizana ak la popilè" an 2014. Nan ane 2016 ak 2017, Corentin Fohlen mete estidyo li nan mitan lari a pou li ka pran foto reprezantasyon pèsonaj yo. Pandan festival sa a, touris pwofite fè vizit nan vil la ki konsantre sou istwa vil la, nati li, gastwonomi ayisyèn pami lòt e Lakou Nouyòk kolore, chaje ak ti moso seramik ak miral. Kanaval la se yon aktivite ki jenere prensipal resous ekonomik pou pifò atizan ki fè mas papye mache. De ane an ane, zèv yo amelyore epi yo vin pi ekspresif. Kreyatè yo sèvi ak lòt materyèl tou tankou papye an ajan, sache 'Chico' ak boutèy 'Brana' pou fè Dyab yo tankou nan lane 2017.
An 2017, kanaval la lanse ofisyèlman dimanch 19 fevriye a, kèk mwa aprè pasaj siklòn Mathieu a epi rasanble plizyè milye moun ki vin pran plezi.
Eslogan
Kanaval Jakmèl dewoule chak ane sou tèm spesifikman edikatif, tankou :
Kòktèl powetik
Koktèl powetik (Cocktail poétique) se yon seremoni tradisyonèl ki òganize chak ane lavèy kanaval Jakmèl nan mete aksan sou yon aspè remakab nan kanaval Jakmèl. An 2021, kenzyèm edisyon an te òganize nan otèl Okap Lamandou, samdi 6 fevriye sou tèm nan : "Jwiferan an ak afè li nan tradisyon kanaval Jakmel". Tèks Wilson Décembre, Doktè nan Lèt, ki gen tit "Jwiferan : soti nan mit nan figi kanaval " te sèvi kòm referans pou bay plis detay konsènan pèsonaj sa a.
Gwoup ak reprezantasyon
thumb| Zèl Mathurin
Parad la toujou gen "gwoup ki dekore avèk mas papye-mache ki gen plizyè koulè ak degizman espektakilè ki reprezante yon gran varyete sijè, souvan ki vize a klas politik la, abitid ak move zak li yo", osi byen ke pèsonaj mitolojik ki soti nan folklò lokal ak relijyon Jidyeo-kretyen : ,
Bann a pye
thumb|Mache-Kare-band-Jakmèl-
The Joneses Have Amateur Theatricals
The Joneses Have Amateur Theatricals se yon fim ameriken reyalize pa D. W. Griffith ak soti an 1909.
Cherlie Rivage
Cherlie Rivage, ki fèt 25 mas nan Sen Jan disid, yon komin nan depatman Sid (Ayiti), se yon fanm powèt, operatris kiltirèl ak lengwis ayisyen.
Biyografi
Cherlie Rivage te fèt 25 mas nan vil Sen Jan disid. Li te etidye nan Fakilte Lengwistik Aplike,, yon inite fòmasyon ak rechèch, eleman nan Inivèsite Leta d Ayiti ki responsab fòmasyon lengwis ak chèchè nan domèn lengwistik.
Pasyone sou liv, li se yon lengwis, bibliyotekè, powèt ak operatris kiltirèl. Li gen yon pasyon pou Edikasyon Dwa Moun. Kòm rezilta, li te fè yon etid nan Enstiti Entènasyonal Dwa Moun-Fondasyon Rene Cassin. , .Li ekri pwezi avèk objektif pou enstile yon ti lanmou ak limanite nan lemonn antye.
Cherlie Rivage se yon manm Komite Fanm Ekriven Sant Pen Ayiti. Anplis de sa, li fè pati Podium Littéraire Unis pour un Mouvement d’Écriture (PLUME). Kòm yon ekriven, li gen plizyè koleksyon nan kredi li, ki gen ladan : " Mots d’Ailes " pibliye an 2015 pa Éditions des Vagues ak « Kadans », , an 2021 pa mezon edisyon Floraison.
Li te patisipe nan dezyèm kolòk laboratwa LangSÉ te òganize ak atik li a ki te rele "L’analogie dans le processus de lexicalisation et de sémantisation en créoles guadeloupéen, guyanais, haïtien et martiniquais". Atik sa a te pibliye pa edisyon Lambert-Lucas.
El Laurel Hechemendía, Ciego de Avila
El Laurel Hechemendía se yon vil nan pwovens Ciego de Avila, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 6886 moun.
Detay jewografik :
Ou mèt voye zye sou kat jewografik li nan paj sa
Istwa
Istwa
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan pwovens sa nan kat sa
Apparitions fantômatiques
Apparitions fantômatiques se yon fim franse reyalize pa Georges Méliès ak soti an 1909.
Amira Casar
Sinema
thumb|Amira Casar an 2012 nan [[festival du film de Cabourg.]] thumb|Amira Casar pandan yon remiz rekonpans nan [[Festival international du film francophone de Namur|Festival du film de Namur an 2012.]] thumb|Amira Casar pandan [[festival de Cannes 2013.]]
Les amours d'un zombi
Fim soti an 2010.
Souleymane Koly
Biyografi
Aprè yon bakaloreya syantifik nan Gine, Souleymane Koly te vwayaje nan Frans pou kontinye etid nan sosyoloji ak syans sosyal aplike nan ane 1960 yo.
Nan lane 1974, li te kreye "Ansanm Kotèba nan Abidjan". "kotèba nan" se yon jan teyat tradisyonèl ki soti nan Mali e ki se yon sati sosyo-politik ak sèvi ak chante e danse. Koly ak Ansanm Kotèba te jwi gwo siksè nan Lafrik ak atravè mond lan nan anpil tounen ak plis pase 20 espektak ki gen ladan "Adama Champion", "Eh, Didi Yako".
Koly te lanse an 1993 "Les Go du Kotèba", yon gwoup twa (3) chantèz-dansèz popilè nan Afrik Lwès. Li fonde tou yon twoup dans kontanporèn, "Le jeune ballet d'Afrique noire", an 1996.
An 1998, li kreye pèsonaj Moussa le Taximan avèk Dominique Guihot nan yon seri reyalize pa Henri Duparc ak Maka Sidibé.
Depi 2011, li te viv ant Konakri ak Abidjan (Kòt divwa).
Li te konsèye espesyal chaje dèvlopman kiltirèl nan ministè gineyen Kilti.
Gessica Généus
Gessica Généus, ki fèt 23 desanm 1985 nan Pòtoprens (Ayiti), se yon aktris ayisyèn.
Biyografi
Li te gen 17 ane, an 2002, lè li kòmanse karyè li kòm komedyèn avèk fim la, rele Barikad, reyalize pa Richard Sénécal. Fim sa a konsakre li "zetwal sinema ayisyen".
Lady Helen's Escapade
Lady Helen's Escapade se yon fim ameriken reyalize pa D. W. Griffith ak soti an 1909.
Gessica Généus
Biyografi
Freda, premye fim fiksyon li pou sinema a, fè pati de seleksyon ofisyèl, "Un certain regard", nan Festival de Cannes 2021.
El Malezal, Ciego de Avila
Detay jewografik :
Ou mèt voye zye sou kat jewografik li nan paj sa
Henri Fantin-Latour
Ignace Henri Jean Théodore Fantin-Latour, rele Henri Fantin-Latour, ki fèt 14 janvye 1836 nan Grenoble epi ki mouri 25 out 1904 nan Buré, se yon pent reyalis ak entimis, ak litograf franse.
El Malezal, Ciego de Avila
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan pwovens sa nan kat sa
Henri Fantin-Latour
Biyografi
Li fèt nan Grenoble. Li etidye ak papa li, Théodore Fantin-Latour (1805-1872), pent, pita nan pitit lekòl desen nan Pari avèk Louis-Alexandre Péron ak Horace Lecoq de Boisbaudran.
El Malezal, Ciego de Avila
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Henri Fantin-Latour
Biyografi
Li antre nan École des beaux-arts nan lane 1854. Li travay avèk pent Edgar Degas, Alphonse Legros ak Jean-Charles Cazin. Nan lane 1861, li te souvan nan atelye a Gustave Courbet. Nan lane 1876, li marye avèk Victoria Dubourg, yon fanm pent. Lè sa a, li depanse ete li nan kay la nan fanmi madanm li nan Buré nan Basse-Normandie.
Georgette Paré
Georgette Paré se yon aktris boukinabè.
Sergio Arau
Sergio "El Uyuyuy" Arau, ki fèt 14 novanm 1951 nan Meksiko) se yon atis meksiken : pent, mizisyen, desinatè, aktè, senaris ak reyalizatè sinema.
Li kreye yon nouvo jan penti : la Nacó. Li se pitit gason Alfonso Arau.
ADP
250px|right|thumb|Adenozin difosfat ADP (Adenozin difosfat) se yon molekil ki fòme lè yon gwoup fosfat kase pou ATP (adenozin trifosfat); sa pèmèt degajman enèji ki itilize pou reyaksyon byolojik.
Victoria Montou
Victoria Montou, rele tou Toya oswa Matant Toya, ki mouri 12 jen 1805, se yon pèsonalite nan Revolisyon Ayisyen an ak konpayon neve li Jean-Jacques Dessalines, anperè an Ayiti an 1804.
San Felipe, Santiago de Cuba
San Felipe se yon vil nan pwovens Santiago de Cuba, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 19568 moun.
Victoria Montou
Biyografi
Victoria Montou, rele "Toya", te yon esklav ki ap travay sou kay la nan kolon an Henri Duclos, pwopriyetè yon plantasyon kafe. Li te matant Jean-Jacques Dessalines. Fanm enèjik, li ap jwenn tèt li fòse chak jou nan travay la difisil nan jaden yo. Pi bon zanmi li te neve pwòp li Jean-Jacques. Victoria Montou te anseye li konba men-a-men ak voye kouto. Kolon Duclos, ki te pran lonbraj nan relasyon sa a ki te riske vin pi bonè oswa pita danjerèz pou sekirite li, te debarase de Victoria pa transfere li nan kay la Déluger.
San Felipe, Santiago de Cuba
Istwa
Istwa
Victoria Montou
Biyografi
Nan nouvo lye sa a, Toya te byen vit mete nan tèt la sou anviwon senkant (50) esklav. Li se souvan dekri gen tankou yon fo nan men li, yon wou sou yon sèl zepòl, ak yon kouto bato pandye nan senti a kamizol li. Anba lòd li a, yo te voye yon pati nan gwoup esklav yo nan debwazman, yon lòt pati pou laboure, lòt moun pou rekòlte epi mete sereyal yo nan gwo panyen.
San Felipe, Santiago de Cuba
Relasyon ak Ayiti
Ant Kiba e Ayiti genyen 90 km lanmè.
Victoria Montou
Biyografi
Kèk ane pita, epi toujou nan kay la Déluger, Toya, nan tèt gwoup li a nan esklav, patisipe nan ajitasyon jeneral la nan mitan esklav yo nan zile a nan Santo Domingo. Ti gwoup rebèl sa yo, anba lòd Toya, te rapidman antoure ak prizonye pa yon rejiman. Pandan batay la, Toya te kouri al kache, de (2) sòlda yo te chase li. Yon mele te pran plas ant yo ak Toya ; youn nan yo te blese gravman pa Toya ak lòt la, te ede pa kèk lòt sòlda ki te rive nan tan, yo te arete Toya e te fè li prizonye.
San Felipe, Santiago de Cuba
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Victoria Montou
Biyografi
Lè Dessalines te vin anperè nan Ayiti anba non Jacques Ie an 1804, Toya te fèt dichès enperyal. Nan lane 1805, yon ti tan aprè etablisman an nan anpi a, lè eta a nan sante Toya kite yo gen krentif pou pi move a, anperè Jean-Jacques Dessalines la te rele bò kabann li, lapenn, li te mande doktè a fanmi Mirambeau, ki moun li prezante li kòm fanmi li yo : "Fanm sa a se matant mwen, trete li jan ou ta trete m tèt mwen. Li te dwe sibi tankou m tout lapenn yo, tout emosyon yo pandan tan ke nou te kondane kòt a kòt pou travay jaden yo". Li evidamman pa reyisi ; Toya te mouri menm jou a, 12 jen 1805. Yo antere li jou kap vini an. Li te antoure pa uit (8) brigadye ki soti nan gad palè anperè a, ak ki altèrnansman pote kadav la. Enperatris Marie-Claire Heureuse Félicité, abiye an nwa, ki te ankadre pa de (2) ofisye, te mennen konvwa finerè a.
San Felipe, Santiago de Cuba
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Martín Barba
Martin González Barba, rele Martín Barba, ki fèt 2 desanm 1989 nan Oaxaca de Juárez (Meksik), se yon aktè ak mannken meksiken.
Victoria Montou
Relasyon avèk Desalin
Matant Toya anfèt anseye neve li istwa a nan zansèt afriken yo, kilti afrikèn, lide revolisyonè, libète, konba men-a-men ak voye kouto. Yon edikasyon jije danjere pa Henri Duclos ki obsève trè sere pedagoji la nan Victoria Montou ak motivasyon an nan jèn Jean-Jacques a aprann.
San Fernando, Santiago de Cuba
San Fernando se yon vil nan pwovens Santiago de Cuba, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 18761 moun.
Istwa
Istwa
The Oyster Dredger
The Oyster Dredger se yon fim ameriken reyalize pa Lon Chaney ak soti an 1915.
San Fernando, Santiago de Cuba
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan kat sa
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Benoît Delépine
Benoît Delépine, rele tou Michael Kael, ki fèt 30 out 1958 nan Saint-Quentin (Frans), se yon imoris, reyalizatè, jounalis ak aktè franse.
El Mamey, Ciego de Avila
El Mamey se yon vil nan pwovens Ciego de Avila, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 10941 moun.
Detay jewografik :
San Fernando de Barajagua, Santiago de Cuba
San Fernando de Barajagua se yon vil nan pwovens Santiago de Cuba, nan peyi Kiba. Li genyen kèk 53446 moun.
El Mamey, Ciego de Avila
Istwa
Istwa
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan pwovens sa nan kat sa
San Fernando de Barajagua, Santiago de Cuba
Istwa
Istwa
Relasyon ak Ayiti
Popilasyon ayisyen nan Kiba rive 300000 moun nan lane 2004. Kreyòl ayisyen se dezyèm lang ki pale nan Kiba, lang ayisyen an gen menm yon estasyon radyo pou kò l.
Kèk lyen
Gade : Tout gwo vil yo nan kat sa
Pèsonalite
Moun sa yo se pèsonalite nan pwovens sa, men non yo rele :
Leather Stocking
Leather Stocking se yon fim ameriken reyalize pa D. W. Griffith ak soti an 1909.
Siempre te amaré
Siempre te amaré se yon telenovela meksiken pwodui pa Juan Osorio pou Televisa nan lane 2000. Li te adapte soti nan telenovela Lo imperdonable (1975) pa Consuelo Garrido ak Georgina Tinoco.
Pòtay:syans imèn
Syans imèn ak sosyal fòme yon ansanm disiplin ki anjeneral opoze a syans natirèl ak anviwònman yo, ak sa yo rele syans "egzak", pa sèlman akòz estati espesifik epistemolojik yo (difikilte pou defini yon metòd objektif ak syantifik nan domèn sa a), men sitou akòz objè etid espesifik yo  : kilti imèn, istwa yo, reyalizasyon yo, koutim yo, reprezantasyon ak konpòtman yo, sosyete  sou plan endividyèl e sou plan kolektif.
<th valign="top" colspan="2" style="border: 1px solid #069; margin: 0.5em;font: 125% Verdana; background-color: #D0E2EE; padding: 0.1em;"> syans imen e sosyal
Definisyon
Aktyèleman, syans imèn nan ak sosyal la ka konvèje plis oubyen mwens avèk lòt domèn ki pou syans yo. Se ka avèk  byoloji a (notamman nan  domèn pou anviwonnman). Sèten konvèje egalman bòkot fizik  e  chimi. Lòt an divèje fòtman. Debann chan antye de syans sosyal fè izaj matematik e de fòmalizm 3 desanm 2017.
Chak disiplin pou syans imèn ak sosyal la, gen pwòp lekòl li pou panse e  anpil apwòch metodolojik e teworik. Pa gen prensip inivèsèl oubyen yon sèl denominasyon ; chak chan pou rechèch gen  patikilarite l yo.
I Pagliacci
I Pagliacci se yon fim italyen reyalize pa Francesco Bertolini ak soti an 1915.