cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mać Tereza
Dźěćatstwo
Agnes wopytowaše wyšu šulu, štož zmóžni so jenož cyle mało holcam w Skopju. Nimo toho běše wona hudźbnje nadarjena. Wona měješe napadny čisty sopranowy hłós, spěwaše we wosadnym a w katolskim młodźinskim chórje. Wona wustupowaše na koncertach jako wurjadna solistka a spěwaše husto duety ze swojej sotru. Na žiwjenje w klóštrje Agnes tehdy hišće njemysleše, hačrunjež měješe hižo zahe wěsty cil. Wona chcyše so z wučerku stać. Jako běše wona młodostna, bě Bóh za nju jasna woprawdźitosć. Tuž Agnes přemyslowaše, hač ma wón z njej snano něšto wosebiteho předwidźane. Jeje wosadny měšnik měješe sylny zajim na misionje. Agnes započinaše so tež za mision zajimować a čitaše wšitko to wo juhosłowjanskich misionarach w sewjernej Indiskej, štož móžeše namakać. Jako běše wona něhdźe 17 lět, zdźěli wona swojej swójbje, zo chce so z knježnu a wučerku stać. Nimo toho nosyše so wona z myslu, so stać z misionarku a to w Indiskej.
Buchara
Historiske žro města słuša wot lěta 1993 k swětowemu herbstwu UNESCO.
Berdjansk
Berdjansk ) je město w Zaporižskej oblasći na Ukrainje. Leži při južnej kromje kraja na brjoze Azowskeho morja něhdźe 170 kilometrow juhowuchodnje wot města Zaporižžja.
Hinc
Znaći nošerjo mjena běchu:
Kapan
Kapan ma něhdźe 42 tysac wobydlerjow.
Nowohrodiwka
Ma něhdźe 15 tysac wobydlerjow.
Kronštadt
thumb|left thumb|left
Agarak
thumb|left
Agarak ( Ագարակ) je městačko na samym juhu Armenskeje, bjezposrědnje při iranskej hranicy.
14. januara
Wumrěće
mini|upright=0.5|[[Korla Herman Robert Rjeda]]
Akinobu Okada
Akinobu Okada( 岡田彰布､おかだあきのぶ) je pensionowany profesionalny baseballowy hrajer a manager Hanshin Tigers of Nippon Professional Baseball. Okada hraješe wot 1980 do 1993 zwjetša jako Second Baseman za Hanshin Tigers a zdoby 1980 Central League Rookie of the Year. 1993 bu wón k Orix BlueWave přichileny. Tam hraješe hač do 1995. Wot 2004 do 2008 trenowaše wón Hanshin Tigers. Do sezony NPB 2023 přewza znowa nawod Hanshin. Okada returned to the field in 2010, managing the Orix Buffaloes from 2010 to 2012
Sjewjerodoneck
Sjewjerodoneck je město w Luhanskej oblasći na Ukrainje. Leži při rěce Siwerskyj Donec něhdźe 70 kilometrow na sewjerozapad wot Luhanska a něhdźe 100 kilometrow na sewjerowuchod wot Donjecka.
Lipcani
Leži při lěwym brjoze pomjezneje rěki Prut něhdźe 205 kilometrow sewjerozapadnje Kišinjowa a něhdźe 25 kilometrow juhozapadnje wot města Briceni.
Goris
thumb|left|Napohlad města z juha
Bělšecy
Bělšecy ( Ebendörfel) su hornjołužiska wjes w juhu Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša wot lěta 1950 k Budestečanskej gmejnje.
Wbohow (Šěrachow-Korzym)
Wbohow ( Halbendorf/Gebirge) je hornjołužiska wjes, kotraž słuša k městu Šěrachow-Korzym.
G‘ijduvon
Leži něhdźe 50 kilometrow sewjernje Buchary.
Ma něhdźe 40 tysac wobydlerjow.
Kadźaran
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1950 załožiło a ma wot lěta 1958 měšćanske prawa.
Bogdanowič (město)
Sydlišćo je so w lěće 1885 załožiło a ma wot lěta 1947 měšćanske prawa.
Oblasć Lwów
Geografija
Najwažnišej rěce na teritoriju oblasće stej Dnjestr, kotrež so w Lěsnych Karpatach na juhu Lwówskeje oblasće wužórli, a Zapadny Bug, kiž přeběži sewjerny dźěl oblasće.
Wobydlerstwo
mini|Napohlad Lwowa mini|Židowske pohrjebnišćo w Brodach
Rodynske
Ma něhdźe dźesać tysac wobydlerjow.
Megri
Dźensniše sydlišćo je so w 17. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1984 měšćanske prawa.
Mărculești
Stawizny
W lěće 1897 běchu nimale wšitcy wobydlerjo Židojo (99,8%). Židowska wosada je so přez holocaust dospołnje zničiła.
Pólny klon
Kćenja
Kćěje wot meje hač junija. Žołtozelene, pjećličbne kćenja so z łopjenami jewja a steja po dźewjećoch hač po dwacećoch w zrunanych wokołkowych pakićach. Přikryw je dwójny. W kwětnistwje su dwusplažne ale tež jednosplažne kćenja, kotrež stołpiki docpěwaja dołhosć wot 10 hač do 15 mm. Žołtozelenej Keluch a króna stej nimale jenakej a docpěwatej dołhosć wot 3 hač do 4 mm. Próškowe łopješka su hornostejne.
Wužiwanje
We Wulkej Britaniskej so jako klonowu žiwu płotu plahuje, zo by pola dźělił.
Powiat kłobucki
Města a gmejny
Powiat wobsteji z cyłkownje dźewjeć gmejnow, dweju měšćansko-wjesneju a sydom wjesnych gmejnow.
Ramoń
Ramoń je sydlišćo měsćanskeho typa w juhoruskej oblasći Woronjež. Je zarjadniske sydło Ramonskeho rajona.
Alčewsk
thumb|left|Muzej
Přiwćicy
Wobydlerstwo a rěč
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 245 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 45,7 lět (Sakska: 46,4).
Zdźar (Wjelećin)
Stawizny
Po statistice Arnošta Muki měješe wjeska w lěće 1884 cyłkownje 40 wobydlerjow, z nich 30 Serbow a dźesać Němcow. Wšitcy wobydlerjo chodźachu pak kemši do tehdy hižo do wulkeho dźěla zněmčeneho Wjelećina, hdźež mějachu hač do lěta 1945 hišće serbskeho fararja. Dźensa so w Zdźarju hižo serbsce njerěči.
Qorovulbozor
Leži něhdźe 55 kilometrow juhowuchodnje Buchary.
Wot lěta 1981 měšćanske prawa.
Kisały zdźer
miniatur
Kumšicy
Stawizny
Prěnje historiske naspomnjenje jako Kunyschewicz abo Kunissewicz je z lěta 1399.
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 96 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja. Křesćanscy Kumšičenjo přisłušeja Poršiskej wosadźe.
Kudźerjawy zdźer
Kudźerjawy zdźer (Rumex crispus) je rostlina ze swójby wuroćowych rostlinow (Polygonaceae).
Rozšěrjenje
Rostlina je dźensa swětodaloko w měrnych conach rozšěrjena.
Běły klon
Wopis
Běły klon je w lěće zeleny štom, kotryž docpěwa wysokosć wot 15 hač do 20 (30) m.
Sayda
Sayda je sakske městačko w srjedźosakskim wokrjesu. Leži w Rudnych horinach blisko němsko-čěskeje hranicy a ma něhdźe 2.000 wobydlerjow.
1668
1668 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Taflowa kryda
Kajkosće
Přez dodawk barbow tež so móže barbna taflowa kryda zhotować. Dokelž krydowy proch, kotryž nastanje předewšěm při suchim wottrěwanju tafle, za alergikarjow je wadźace, tež so bjezpróšna kryda zhotuje. Proch tež je steji w podhledźe, problemy z dychanskimi organami zawinować. Z wody a sadry sam móžeja krydu zhotować.
Nacionalsocializm
mini|Adolf Hitler jako rěčnik na třećim stronskim zjězdźe NSDAP w lěće 1927
Nationalsocialistiska diktatura
Typiske přiznamjo fašizma běše antidemokratiska, antiparlamentariska, antiliberalna a antimarxistika ideologija. Tak steještaj militarizm a bój w srjedźišću a pokazaštaj symbol za móc. Z towaršnosće so njewuzamknychu jenož dźěłarnistwa, ale tež rasowe, narodne a nabožne mjeńšiny. Zaměr běše wutworjenje moderneje diktatury, hdźež dóńdźe k zběhnjenju wšitkich swobodow, to rěka, demokratija njehraješe hižo žanu rolu. Wuwiće industrielneje mocy dyrbješe so wosebje spěchować.
Hitlerowa ideologija wobsahowaše tež „rozšěrjenje žiwjenskeho ruma“, wosebje na kóšty słowjanskich a židowskich wobydlerjow srjedźneje a wuchodneje Europy. Zaměr jeho politiki běše postup do wulkomocy. Zo bychu nacionalsocialisća zaměr docpěli, skutkowachu jara agresiwnje z namocu a naposledk tež z wójnu we wonkownej politice. Rasizm běše dźěl teritorialneje ideologije.
Zakazy a přesćěhowanje
Wot lěta 1936 so mjena wjeskow germanizowachu abo samo přemjenowachu, prezentowanje serbskeje chorhoje a spěwanje serbskeje hymny so zakaza.
Šulske kubłanje
Zarjadam běše jasnje, zo dóńdźe wosebje w katolskim dźělu serbskeho kraja k protestam ze stron wučerjow, duchownych a luda, jeli so serbšćina redukuje abo wotstroni. Tuž spytachu serbskich wučerjow přez wšelake hroženja znjeměrnić.
Ararat
Něhdyši wulkan nadeńdźe so we wuchodnej Anatoliskej w tak mjenowanej Armenskej wysočinje, jenož 15 kilometrow wot iranskeje a 30 kilometrow wot armenskeje hranicy. Masiw wobsteji z dweju wjerškow, Wulkeho a Małeho Ararata (5137 a 3896 m). Wot lěta 2004 słušatej wobaj wjerškaj do nacionalneho parka.
Bosćan Tecelin Mět
Pomnik w Kukowje
Do njeho je w złoćanym pismje zadypane: “P. Bosćij Tecelin Mět, měšnik we ciscercisskim rjedźe, rodźeny 24. oktobra 1759 na tutej žiwnosći, zemrjety 18. julija 1835 we Róžeńće. K wopomnjeću 50lětneho smjertneho dnja sławneho, njewustawaceho serbskeho spisowarja a swěrneho a   rozhladneho duchowneho wučerja nastajichu tutón wopomnik k znamju swojeje njeza# pomniteje česćownosće dźakowni Serbjo.” mini|upright|Wopomnjenska tafla při cyrkwi w Róžeńće
Lětoń
Susodne wjeski su Poršicy w sewjerowuchodźe, Delnja Kina (město Budyšin) w zapadźe a Krakecy w sewjerozapadźe. Njedaloko wsy so Budyske lětanišćo namaka.
Shofirkon
Ma něhdźe 17 tysac wobydlerjow.
Bólašojce
Geografie
Bólašojce leža w Delnjej Łužicy při Łužiskej wuhrodźe. Sewjernje wsy ležitej Wětošowskej gmejnskej dźělej Kósojce a Běłośin. Na wuchodźe so přizamknu Kalawski gmejnski dźěl Wólšyna a wjesce Herpna a Jažyn, kotrejž słušatej runje kaž na juhu mjezowacej gmejnskej dźělej Pšyne a Gółyń k městu Wětošowej. Tohorunja južnje Bólašojc leži Kalawski gmejnski dźěl Wjelchna. Na zapadźe mjezuje wjes z Kalawu samej a jeje gmejnskimi dźělemi Hołtna, Zasłomjeń a Rudnej.
Lisćina zapósłancow w sakskim krajnym sejmje (7. wólbna doba)
Tuta lisćina skići přehlad wo wšěch '''zapósłancach 7. sakskeho krajneho sejma''', kotryž so we wólbach dnja 1. septembra 2019 woli. Krajny sejm so 1. oktobra 2019 skonstituowa.
Bólašojce
Stawizny
Cyrkwinsce słušachu Bólašojce do Kalawy.
Powiat myszkowski
Powiat myszkowski je powiat (wokrjes) w pólskim Šleskim wojewódstwje z wokrjesnym městom Myszków. Nadeńdźe so južnje Częstochoweje, ma přestrjeń wot 479 km² a něhdźe 72.000 wobydlerjow.
Tupołopjenojty zdźer
Płody
Powětr wobsahowace mozle na płodowej wobalce wolóžuja wupřestrěće płodow z pomocu wody, mjeztym zo hóčkojte kónčki na kromje na zwěrjata. Skót žerje symjenja a njezničene je zaso wupusćuja.
Wólbny wokrjes Budyšin 5
Wólby 2009
Při wólbach 2004 a 2009 słušachu přidatnje hišće slědowace gmejny k wólbnemu wokrjesej: Bóšicy, Njeswačidło, Radwor a Rakecy. Wone su wot 2014 dźěl wólbneho wokrjesa Budyšin 4.
Andijon
Andijon (wurjekowanje: Andižon; / Andižan) je město na samym wuchodźe Uzbekistana, blisko kirgiziskeje hranicy. Je stolica Andijonskeje oblasće.
Balassagyarmat
Balassagyarmat je městačko při słowakskej hranicy w sewjernej Madźarskej.
Konwerb
Přikłady
W turkowšćinje wustupuja sćěhowace konwerby.
Zarječnyj (oblasć Swjerdlowsk)
Sydlišćo je so w lěće 1955 załožiło a ma wot lěta 1992 měšćanske prawa.
Hlina (wjes)
Stawizny
mini|upright|left|Kamjentny křiž při Kotołce w Hlinje Prěnje historiske naspomnjenje jako Cleyne pochadźa z lěta 1433. Ležownostne knjejstwo wukonješe přez lětstotki Hlinjanske ryćerkubło. Tež Budyska měšćanska rada měješe w lěće 1547 podźěl wjeski w swojim wobsydstwje.
Ceuta
Dźensa je Ceuta awtonomne město, ale hač do lěta 1995 bě z dźělom prowincy Cádiz. Ceuta ma někak 75 tysac wobydlerjow a cyłkowu přestrjeń 18,5 km². Z tym ma město něhdźe 4000 wobydlerjow na kwadratny kilometer. Najwyša hora eksklawy je Monte Hacho (starowěkowske mjeno Mons Abila) z wysokosću 204 metrow nad mórskej hładźinu. Monte Hacho leži nad přistawom na połkupje Peninsula de Almina a na jeho wjeršku je wojerske zepěranišćo španiskeho wójska.
Robusta-kofejowc
Robusta-kofejowc (Coffea canephora) je rostlina ze swójby čerwjenkowych rostlinow (Rubiaceae).
Bukow (Kalawa)
Stawizny
Zarjadnisce přisłušeše wjes Kalawskemu wokrjesej. Dnja 31. decembra 2001 bu Bukow zhromadnje z Chańcom, Kšupowom, Jazorami a Synjeńcami zagmejnowane do města Kalawy.
Kultura
mini|upright|Pokutny křiž w Bukowje
Asaka
Wot lěta 1937 měšćanske prawa.
Mjechkuše
Systematika
Kmjen wobsteji z wósom žiwjacych a někotrych mortwych klasow.
Hrab
Wopis
Hraby su štomy abo kerki.
Aras
Běh
Wón wužórli so južnje turkowskeho města Erzurum w Bingölskich horinach a ćeče potom přewažnje do wuchodneho směra, najprjedy přez wuchodnu Anatolisku a nimo hory Ararat. Tule tworja hranicu mjez Armenskej na sewjernym (lěwym) brjoze a Turkowskej na južnym (prawym). Pozdźišo je Aras pomjezna rěka mjez Iranom na prawym boku a azerbajdźanskej eksklawu Nachičewan na lěwym kaž tež mjez Armenskej a Iranom. W Azerbajdźanje samym běži najprjedy přez Mugansku stepu a wuliwa so naposledk blisko městačka Sabirabad wotprawa do Kury.
Frankowske mócnarstwo
Při wuchodnej hranicy wojowaše Frankowske mócnarstwo nanajpozdźišo wot 7. lětstotka přećiwo Słowjanam, mjez druhim Serbam.
Hlej
Limes Saxoniae
Gustaf John Ramstedt
Mjez 1936—1940 bě profesor wo sanskriće a přirunacej indoeuropskej linguistice w Uniwersiće Helsinkow a profesor fonetiki. W lěće 1946 bu woleny jako čestny čłon Danskeje Kralowskeje Wědomostneje Society a w lěće 1948 čestny čłon Finskeje Akademije Wědomosćow.
Kłubičkowy zdźer
Łopjena
Łopjena su dołho stołpikate, dołhojće-jejkojte a docpěwaja dołhosć wot 5 hač do 20 cm. Jich nerwy su zelene.
Stejnišćo
Rosće na brjohach, w hrjebach a na włóžnych rolach.
Soledar
Sydlišćo je so w 17. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.
Brězow
Stawizny
W tule poměrnje hłubokim dole Wuježčanskeje wody wobstejachu tři Brězowske młyny: Horni, Srjedźny a Delni młyn.
Ferganski doł
mini|Topografiska karta Ferganskeho doła
Qorasuv
Ma něhdźe 29 tysac wobydlerjow.
Hruboćicy
Geografija
Wjes leži štyri kilometry juhowuchodnje Budyskeho nutřkowneho města při Hrubočanskej rěčce, přitoku Albrechtowki. Susodne wjeski su Sokolca na sewjeru, kubło Jaseńca na sewjerowuchodźe, Bónjecy (Budestečanska gmejna) na juhu a Hornja Kina jako měšćanski dźěl Budyšina na sewjerozapadźe.
Ležownostne mjena
Michał Rostok naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: W dołach, Pola haski, Grulowe polo, Žandowske polo, We wuhnjach, Pola Jacki a Manicy, Wulki Žandow, Mały Žandow, Pjelchiny, Pod hórku, Na hórcy, We łukach.
Stara Niwa-Wózwjerch
Geografija
Stara Niwa-Wózwjerch leži na sewjernej kromje Błótow.
Wjacław Warichius
mini|upright|Wopomnjenska tafla při Hodźijskej cyrkwi
Ubuntu
Ubuntu je swobodny dźěłowy system, distribucija Linuxa.
Qo‘rg‘ontepa
Qo‘rg‘ontepa (wurjekowanje: Kurgontepa; / Kurgantepa) je město w Andijonskej oblasći na samym wuchodźe Uzbekistana, bjezposrědnje při kirgiziskej hranicy. Je zarjadniske sydło Kurgantepskeho wobwoda.
Geringswalde
Sydlišćo z cyrkwju naspomni so prěni raz w lěće 1233 jako Gerungeswalde.
Powiat rybnicki
Powiat rybnicki je powiat (wokrjes) w pólskim Šleskim wojewódstwje. Wón ma přestrjeń wot 224,63 km² a něhdźe 77.000 wobydlerjow.
Koćina
Koćina ( Kotten) je wjes w sakskim wokrjesu Budyšin. Leži w Hornjej Łužicy a słuša wot lěta 1994 do Kulowa.
Stawizny
We 1880tych lětach měješe Koćina po Mukowej statistice 196 wobydlerjow, z nich 193 Serbow (98 %) a jenož třo Němcy. Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 po přićehnjenju wjele němskorěčnych přesydlencow serbskorěčny podźěl wobydlerstwa wot hišće 61,4 %.
Marseille
Marseille (, w časach Romskeho imperija, serbsce tež Marsilija ) je najwažniši francoski přistaw, po Parisu druhe najwjetše město Francoskeje a tež hłowne město historiskeho kraja Provence a dźensnišeho regiona Provence-Alpes-Côte d'Azur. Leži při sewjernym brjoze Srjedźneho morja, na wuchodnej kromje Lawjaceho zaliwa.
Taras Šewčenko
mini|upright|Taras Šewčenko w lěće 1859
Žiwjenje
Přez wjacore jězby do ukrainskeje domizny sta so Šewčenko dźeń a wjace z ukrainskim romantikarjom, kiž rebelowaše přećiwo ruskej wyšnosći. W lěće 1847 bu z Ukrainy wuhnaty a jemu so basniske skutkowanje zakaza. Wot 1850 do 1857 bě samo w twjerdźiznje Nowopetrowsk při Kaspiskim morju (dźensa Fort-Šewčenko w Kazachstanje) zajaty. Tež tam nastachu basnje a mólby, kotrež so přez přećelow wozjewichu resp. předachu.
Gjumri
Gjumri ( Այրում; do 1840 Kumajri/Կումայրի; 1840–1924 Aleksandropol/Александрополь; 1924–1990 Leninakan/Լենինական; do 1992 Kumajri) je wulkoměsto na zapadźe Armenskeje, njedaloko turkowskeje hranicy.
Großschirma
Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće 1224 jako Scirmena.
Frencel
Frencel je serbske swójbne mjeno slědowacych wosobow:
Artik
Ma něhdźe 19 tysac wobydlerjow.
Ukrajinsk
Ukrajinsk je město w Donjeckej oblasći na Ukrainje. Leži něhdźe 45 kilometrow zapadnje Donjecka.
Sydlišćo je so w lěće 1952 załožiło a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
Maralik
Maralik (  Մարալիկ; do 1927 Mollagokča; 1927–1935 Kaputan) je městačko na zapadźe Armenskej.
Jenakijewe
Jenakijewe je město w Donjeckej oblasći na Ukrainje. Leži někak 50 kilometrow na sewjerowuchod wot Donjecka.
Wólbny wokrjes Zhorjelc 1
Wólbny wokrjes Zhorjelc 1 (wólbny wokrjes 57) je wólbny wokrjes za Sakski krajny sejm. Wón wobjimuje města Běła Woda, Mužakow, Niska a Rózbork kaž tež gmejny Dźěwin, Hähnichen, Hamor, Hórka, Chrjebja-Nowa Wjes, Jabłońc, Kodrecy, Krušwica, Kwětanecy při jězoru, Mikow, Nysowa łučina, Rěčicy, Slepo, Šepcowy Doł, Trjebin, Waldhufen, Wuskidź a Wysoka Dubrawa w Zhorjelskim wokrjesu. Wólbokmani běchu za zašłe wólby krajneho sejma (w lěće 2014) 60.472 wobydlerjow.
Hainichen
Hainichen je sakske městačko w srjedźosakskim wokrjesu. Leži 20 kilometrow sewjerowuchodnje Kamjenicy při zwjazkowej awtodróze 4. Ma něhdźe 8.600 wobydlerjow.
Žaškiw
Stawizny
Sydlišćo je so w lěće 1636 załožiło a ma wot lěta 1956 měšćanske prawa. W Druhej swětowej wójnje bě wot 19. julija 1941 hač do 7. oktobra 1944 wot němskeho wójska wobsadźene.
Šiškaty dub
Wopis
Šiškaty dub je lětozeleny štom, kotryž ma najčasćišo krótki, sylny kmjen a docpěje wysokosć wot 30 hač do 40 m. Móže starosć wot 600 hač do 700 lět docpěwać. Šiškaty dub je zymokruty.
Płody
Płody buchu předewšěm wot sojow a wjewjerčkow rozšěrjene.
Charcyzk
thumb|left
Leži něhdźe 30 kilometrow wuchodnje Donjecka.
Ameriska lipa
Wopis
Ameriska lipa je štom, kotryž docpěje wysokosć wot hač do 25 m. Rostlina je zmjerzkokruta ale tež horcotu znjese.
1664
1664 bě přestupne lěto z 366 dnjemi.
Alwin Mitaš
Žiwjenje
Alwin Mitaš bě woženjeny z Doru Marthu, rodźenej Jägerec, a měješe dweju synow Heinz a Helmut, z kotrejuž starši pak hižo zahe zemrě.
Percy Jackson
Percy Jackson (originalny titul: Percy Jackson & the Olympians) je fantasyjowa serija US-ameriskeho awtora Rick Riordan, kotraž wobsteji z pjeć knihow. Knižna serija jedna z najwjetšeho dźěla we wuchodźe USA a bazuje na grjekskej mytologiji. Prěnja originalna kniha wozjewješe so 2005 a poslednja 2009. Gabriele Haefs přełoži knihi do němčiny, zo bychu so w nakładnistwje Carlsen wozjewić móhli. Knižna serija bu do 37 rěčow přełožena.
Abaša
Abaša je městačko na zapadźe Georgiskej.
Xonobod
Wot lěta 1972 ma měšćanske prawa.
Konjecy (Kubšicy)
Konjecy ( Canitz-Christina) su wjes na wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin. Słušeja ke Kubšiskej gmejnje a leža w hornjołužiskich honach mjez 180 a 195 m nad mórskej hładźinu w hornjołužiskej pahórčinje. Běchu hač do lěta 1957 samostatna gmejna, wot 1936 z Kumšicami jako wjesny dźěl.
Stawizny
Prěnje historiske naspomnjenje kulowca jako Conewicz pochadźa z lěta 1361. 1419 mjenowachu wjes Coynewitz cristani. Ležownostne knjejstwo wukonješe w lěće 1547 Budyska rada. 1777 słušeše podźěl wjeski Budyskemu tachanstwu.
Kantela
Struktura a stawizny
Snadź najstarše dopokazy tajkich nastrojow (mjez druhim finsku kantele, estisku kannel, letisku kokles [wurjekuj kuokles], litawsku kanklės a rusku gusli) su archeologiske namakanki z lět 900 do 1400 we Welikim Nowgorodźe a we wokolinje Opola a Gdańska w Pólskej.
Powiat tarnogórski
Geografija
Wokrjes leži centralnje w Šleskim wojewódstwje. Susodne wokrjesy su na sewjeru Lubliniec, na wuchodźe Myszków a Będzin, na juhu bjezwokrjesne města Piekary Śląskie, Bytom, Zabrze a Gliwice a na zapadźe wokrjesaj Gliwice a Strzelce Opolskie w Opolskim wojewódstwje.
Kantemirowka
Kantemirowka je sydlišćo měsćanskeho typa w juhoruskej oblasći Woronjež. Je zarjadniske sydło Kantemirowskeho rajona.
Magadan
Ma nimale sto tysac wobydlerjow.
Spale
Wobydlerstwo
W lěće 1955 nošachu hišće 100 žonow w Spalach Wojerowsku serbsku drastu, 1969 běchu to jenož hišće 55 a w lěće 2000 dźesać. Poslednja drastynošerka, Lejna Mitašowa, zemrě w aprylu 2019.
Łaćonske mócnarstwo
Łaćonske mócnarstwo ( Imperium Romaniae; Empire latin de Constantinople;  Λατινική Αυτοκρατορία) bě historiski křesćanski stat w Europje a Aziji, kotryž wobsteješe wot 1204 do 1261. Ležeše na woběmaj brjohomaj Marmarskeho morja na teritoriju dźensnišeje Grjekskeje a Turkowskeje.
Wšědny šmrěk
Wopis
Hałuzy zu po wotpadanju hablow hrube.
Zdeněk Miler
Miler studowaše wot 1936 na Statnej šuli grafiki w Praze-Smíchovje a po tym wot 1939 do 1942 fotografiju na Praskej wuměłskopřemysłowej šuli. Wot 1942 dźěłaše w trikfilmowym studiju firmy Baťa w Zlínje. Po kóncu Druheje swětoweje wójny skutkowaše jako awtor, rysowar a režiser w firmje Bratři v triku a sta so pozdźišo z jeje direktorom. Wot 1957 rysowaše filmy wo knoćiku. Nimo toho ilustrowaše 40 dźěćacych knihow.
Wólbny wokrjes Zhorjelc 2
Wólby 2004
Wólby za krajny sejm lěta 2004 mějachu slědowacy wuslědk :
Shahrixon
Shahrixon (wurjekowanje: Šachrichon; / Šachrichan; do 1939 – Šachrichan; do 1940 – Сталино/ Stalino; do 1970 – Московский/ Moskowskij) je město w Andijonskej oblasći na samym wuchodźe Uzbekistana, blisko kirgiziskeje hranicy. Je zarjadniske sydło Shahrixonskeho wobwoda.
Achalkalaki
Dźensniše sydlišćo je so w 11. lětstotku załožiło.
Oblasć Ternopil
Zarjadnistwo
Oblasć Ternopil wobsteji ze 17 rajonow a města Ternopil, kotrež podsteji bjezposrědnje zarjadnistwu oblasće.
Kamjanka
thumb|left
Ma něhdźe dwanaće tysac wobydlerjow.
Wšědna jaseń
Stejnišćo
Rosće w niwowych, wudrjeńcowych a měšanych lěsach, na rěčkach, rěkach, skałach a kamjentnych zwisach, na čerstwych abo włóžnych pódach, ale tež na sušišich stejnišćach.
Derby
Derby je město w Jendźelskej we Zjednoćenym kralestwje. Leži nad rěku Derwent w hrabinstwje Derbyshire. Derby bě stolica hrabinstwa, ale dźensa je stolica hrabinstwa mjeńše město Matlock.
Liverpool
Liverpool je jendźelske wulkoměsto w Zjednoćenym kralestwje. Město same ma nimale poł miliona wobydlerjow, ale cyła aglomeracija ma wjace hač milion wobydlerjow. Liverpool je wuznamny přistaw Atlantiskeho oceana (w 19. lětstotku waženy za druhi najwjetši přistaw Britiskeho imperija) a tež něhdyši wuznamny přemysłowy centrum.
Wušnička
Wušnička (Isopyrum) je ród ze swójby maslenkowych rostlinow (Ranunculaceae). Wobsahuje sćěhowace družiny:
Achmeta
Leži při rěce Alazani něhdźe 50 kilometrow sewjerowuchodnje Tbilisija.
Jair Bolsonaro
Něhdyši wojak je wot lěta 1991 čłon brazilskeho kongresa a zastupuje prawicarske a neoliberalne stejišća. Kedźbnosć zbudźichu wosebje jeho rasistiske abo přećiwo žonam a homoseksualnym so měrjace wuprajenja kaž tež zjawne zakitowanje wojerskeje diktatury.
Waršawske wojewódstwo
Waršawske Wójwodstwo ( Księstwo Warszawskie, Herzogtum Warschau) bě za čas Napoleonowych wójnow wot 1807 do 1815 eksistowacy stat w srjedźnej Europje, kotryž namakaše so na teritoriju dźensnišeje Pólskeje, Litawskeje a Běłoruskeje. Mjezowaše z Pruskej na zapadźe a sewjerje, Ruskej na wuchodźe a Rakuskej na juhu.
Achalciche
Dźensniše sydlišćo je so w 12. lětstotku załožiło. Widźenja hódna je wulka twjerdźizna Rabati w starym měsće. Nimo toho ma město dwě synagoze a wulke židowske pohrjebnišćo.
Jizzax
Sydlišćo je so w 10. lětstotku załožiło.
Joschka Fischer
Po poražce čerwjeno-zeleneho knježerstwa při wólbach 2005 złoži zastojnstwo frakciskeho předsydy a lěto po tym tež mandat w zwjazkowym sejmje. Wot toho časa dźěła jako politiski poradźowar a awtor.
Hanuš Knjez
Narodźi so jako jeničke dźěćo tepjerja mašinow a wopytowaše wot 1877 do 1884 Krajnostawski wučerski seminar w měsće, při čimž dyrbješe wukubłanje 1882/83 dla chorosće přetorhnyć. Wot 1884 hač do swojeje zaheje smjerće na chorosć płucow w starobje jenož 23 lět bě wučer w nowozałoženej šuli w Myšecach. Wón bu na Tuchorskim kěrchowje pochowany.
Suzdal
Suzdal je městačko w Ruskej federaciji. Leži při rěce Kamjence w europskim dźělu Ruskeje we Wladimirskej oblasći. Ma něhdźe 9 tysac wobydlerjow.
Běły jěrowc
Sorty
Sorta 'Globosum' docpěwa wysokosć wot 8 m.
Očakiw
thumb|left|Muzej
Stawizny
Sydlišćo je so w lěće 1492 załožiło a ma wot lěta 1968 měšćanske prawa. Očakiw bě pod mjenom Özü wuznamna osmaniska twjerdźizna při strategisce wažnym wuliwje Dnjepra do Čorneho morja.
Nico
mini|Nico w lěće 1985
Izmajil
Wobydlerstwo
Ma něhdźe 72 tysac wobydlerjow.
Nico
Nico (* 16. oktobra 1938 w Kölnje; † 18. julija 1988 na Ibiza; poprawom Christa Päffgen) běše němska filmowa hrajerka, model a spěwarka, kotraž docpě přez zhromadne dźěło ze skupinu The Velvet Underground swětodaloku znatosć.
Oblasć Riwne
Zarjadnistwo
Oblasć Riwne wobsteji ze 16 rajonow a štyrjoch městow, kotrež podsteja bjezposrědnje zarjadnistwu oblasće. To su města:
Kobjelin
Wobydlerstwo
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 373 wot cyłkownje 573 Kobjelinjanow serbsce (65 %). Ewangelscy wobydlerjo přisłušeja Mužakowskej wosadźe.
Do‘stlik
Leži něhdźe 50 kilometrow sewjernje Jizzaxa.
Serbterm
Tuchwilny staw
Projekt leži hišće w pjeluškach. Tuchwilu so hłownje terminusy zběraja. Eksistuje pohódnoćenski system, kotryž wo přiwzaću zapřijećow rozsudźuje. Za tutón česćelakomy projekt so hišće wjele pomhacych rukow trjeba. Ale moderny swět wužaduje sej tež modernu serbsku fachowu terminologiju, zo by serbšćina žiwjenjakmana wostała. Podrobnostniše informacije su na websydle projekta Serbterm.
Sepicy
Stawizny
Hač do 17. lětstotka je so w Sepicach serbsce rěčało a w tamnišej cyrkwi tež prědowało. Hač do kónca lětstotka zhubi so serbska rěč ze wšědneho dnja.
Politika
Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej 54 (Budyšin 3) a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej 156 (Budyšin I).
Sćenjow
thumb|left|Pohlad na Sćenjow (1965)
Kaniw
Ma něhdźe 25 tysac wobydlerjow.
Martin Gerschwitz
Martin Gerschwitz (* 25. junija 1952 w Solingenje) je němski komponist, kiž bě z čłonom skupiny Iron Butterfly.
Oblasć Chmelnyckyj
Zarjadnistwo
mini|[[Južny Bug w Chmelnyckim]] mini|[[Kamjanec-Podilskyj]]
Paxtakor
Paxtakor (wurjekowanje: Pachtakor) je město w Jizzaxskej oblasći w Uzbekistanje. Je zarjadniske sydło Paxtakorskeho wobwoda.
Iwanowo
thumb|left thumb|left
Kamjensk-Uralskij
Sydlišćo je so w lěće 1701 jako wjes Kamjenskij zawod załožiło a ma wot lěta 1935 měšćanske prawa.
Wiwalca
Wiwalca ( Wiewalze) je 250 metrow wysoka hórka sewjerozapadnje Budyšina.
Kamyšlow
Kamyšlow je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži při rěce Pyšma we wuchodnym předkraju Uralskich horin w Swjerdlowskej oblasći něhdźe 130 kilometrow wuchodnje Jekaterinburga. Ma něhdźe 26 tysac wobydlerjow.
Soroca
Leži při prawym brjoze pomjezneje rěki Dnjestr něhdźe 155 kilometrow sewjernje Kišinjowa. Blisko Soroca nadeńdźe so jedyn z najwažnišich hraničnych přechodow mjez Moldawskej a Ukrainu.
Sydlišćo je so w lěće 1499 prěni raz naspomniło.
Bordźomi
Bordźomi je město w Georgiskej, w regionje  Samcche-Dźawachetiskej. Leži něhdźe 120 kilometrow juhozapadnje Tbilisija.
Zawěracy płód
Zawěracy płód (tež njepukace so płody) je płód, kotryž w zawěranym stawje wot rostliny wotpadnje a so tež při zrawjenju hnydom njepuknje. Wón hakle po hniću symjenja wuswobodźuje.
Monastyryšće
thumb|left
Wale
Ma něhdźe 3646 wobydlerjow.
Karpinsk
Sydlišćo je so w lěće 1759 jako wjes Bogoslowskij zawod załožiło a ma wot lěta 1941 měšćanske prawa.
Jan Awgust Měrćink
Žiwjenje
Jan Awgust Měrćink sam zemrě njejapcy dnja 30. měrca 1875 w starobje jenož 58 lět a bu na pohrjebnišću bratrowskeje jednoty pochowany. Tež jeho narowny kamjeń je so hač do dźensnišeho wobchował a bu w lěće 2005 saněrowany. Měrćinkowi potomnicy bydla po cyłym swěće, na přikład w Kanadźe, Zjednoćenych statach, Surinamje kaž tež w Němskej.
Bahnowy žiwotnik
Stejnišćo
Rosće w łučinowych lěsach a na łuhojtych łukach.
Kukow
Stawizny
Sewjerowuchodnje wsy při Klóšterskej wodźe nadeńdźe so Kukowske hrodźišćo, kotrež słužeše Milčanam hižo do přichada Němcow jako zepěranišćo.
Beshkent
Leži něhdźe 15 kilometrow juhozapadnje wot města Qarshi.
Chinski bozowc
Wopis
Chinski bozowc čumpaće rosće a docpěwa wysokosć wot 3 hač do 5 m.
Kochma
Kochma je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w Iwanowskej oblasći. Ma něhdźe 29 tysac wobydlerjow.
Rozwodecy
Rozwodecy ( Rodewitz/Spree) su wjes na juhu hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin. Słušeja k městu Šěrachow-Korzym a leža mjez 238 a 255 m nad mórskej hładźinu na zapadnym boku Sprjewje. Hač do lěta 1999 běchu samostatna gmejna z wjesnymaj dźělomaj Słónčna Hora a Bjedrusk (wot 1936).
Talne
Talne je město w Čerkaskej oblasći na srjedźnej Ukrainje. Leži něhdźe 155 kilometrow juhozapadnje Čerkasow w dolinje rěki Hirskyj Tikyč.
Smila
Smila je město w Čerkaskej oblasći na srjedźnej Ukrainje. Leži při lěwym brjoze rěki Tjasmyn něhdźe 50 kilometrow juhozapadnje Čerkasow.
Kasan
Kasan móže być:
Gori
Gori je ródne město sowjetskeho politikarja a diktatora Józefa Stalina (1878–1953).
Boranecy
Wobydlerstwo a rěč
Křesćanscy Borančenjo su zdźěla protestanća, kiž přisłušeja Chwačanskej wosadźe, zdźěla katolscy, kiž słušeja k Radworskej wosadźe.
Zbigniew Ziobro
mini|upright
Mezopotamiska
Sewjerna Mezopotamiska
W druhej połojcy 3. lěttysaca př. n. l. da so nimo toho jednotna kultura w tutej kónčinje zwěsćić, kotraž so mjez druhim přez standardizowany załožk Akropolisa z palastom a templemi w srjedźišću sydlenskeje hórki wuznamjeni.
Nowosumeriske mócnarstwo dynastije Ur III
Po nic cyle 100 lětach buchu Gutejčenjo wuhnaći, a sumeriske měšćanske staty dóńdźechu zaso k mocy a wulkosći. Město Ur bu znowa srjedźišćo. Sumerišćina bu zarjadniska rěč. prěnje cikuraty nastawaja.
Wódny zdźer
Wódny zdźer (Rumex aquaticus) je rostlina ze swójby wuroćowych rostlinow (Polygonaceae).
Serebrjansk
Ma něhdźe wósom tysac wobydlerjow.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1952 załožiło a ma wot lěta 1962 měšćanske prawa.
Simbabwe
W Simbabwe knježi ćopła subtropiska klima z dešćowym počasom wot nowembra do měrca a horcym suchim počasom z temperaturami wokoło 35 °C. Přerězna temperatura w stolicy je 20 °C. Najwyše městno je Inyangani (2.592 m) při mosambikskej hranicy we wuchodźe kraja. Přewažaca krajinowa forma je sawana.
Módrozeleny žiwotnik
Módrozeleny žiwotnik (Thalictrum speciosissimum) je rostlina ze swójby maslenkowych rostlinow (Ranunculaceae).
Łusč
Łusč ( Lauske) je hornjołužiska wjes w sakskim wokrjesu Budyšin, kotraž słuša k Bóšicam. Něhdźe kilometer do juhowuchodneho směra namaka so něhdyši wjesny dźěl Nowy Łusč.
Bjedrusk
Stawizny
W lěće 1884 měješe wjes po Mukowej statistice 129 wobydlerjow, mjez nimi 75 Serbow (58 %). Přewažnje ewangelscy wobydlerjo přisłušeja Budestečanskej wosadźe. W Bjedrusku rěčeše so Rozwodečanski dialekt serbšćiny. Dźensa leži wjeska zwonka oficielneho serbskeho sydlenskeho ruma.
Kitob
Ma něhdźe 45 tysac wobydlerjow.
Ho Chi Minh město
Ho Chi Minh město (prjedy Saigon) je najwjetše město a hospodarske srjedźišćo Vietnama, něhdyša stolica Cochinchiny a do apryla 1975 pod starym mjenom stolica Južneho Vietnama. Město same ma přestrjeń 2043 km² a metropolowy rum ma wjace hač dźewjeć milionow wobydlerjow.
Šar
Wot lěta 1963 ma měšćanske prawa.
Chasow
Chasow (po starym prawopisu Khasow; Quoos) je wjes  w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin. Słuša wot lěta 1999 ke gmejnje Radwor a leži mjez 154 a 180 m nad mórskej hładźinu na južnej kromje krajiny hornjołužiskeje hole a hatow. Hač do lěta 1936 bě Chasow samostatna gmejna, po tym najprjedy Łuhowski wjesny dźěl a mjez lětomaj 1994 a 1999 dźěl Njeswačanskeje gmejny.
Stawizny
Wot lěta 1890 měješe Chasow zastanišćo při železniskej čarje Budyšin–Rakecy, kotraž wjedźeše wot 1908 hač do Wojerec. W lěće 1999 bu wosobowy wobchad zastajeny a 2001 so čara zawrě.
Rodniki
Sydlišćo je so w lěće 1606 jako wjes Jakowlewskoje załožiło a ma wot lěta 1918 měšćanske prawa.
Taraz
Leži při rěce Talas něhdźe 900 kilometrow juhozapadnje stolicy Astana.
Wólbny wokrjes Drježdźany 7
Wólbny wokrjes Drježdźany 7 (wólbny wokrjes 47) je jedyn ze sydom Drježdźanskich wólbnych wokrjesow za Sakski krajny sejm. Wón wobjimuje cyły městny hamt Pieschen, měšćanskej dźělej Friedrichstadt a Wilsdruffer Vorstadt/Seevorstadt-West z městneho hamta Stare město a měšćanski dźěl Cotta z Friedrichstadt-Südwest z městneho hamta Cotta. Wólbokmani běchu 62.501 wobydlerjow (2014). Wólbny wokrjes je so k wólbam lěta 2014 prěni raz wutworił.
Handrij Nyča
Nyčowej staršej běštaj Handrij Nyča, wobydler Židowa a Hana Nyčowa, rodź. Mětec z Bórka. Po nabožinskej wučbje na Židowje, wopytowaše młody Handrij dwě lěće Gersdorffsku šulu w Delnim Wujězdźe a na to gymnazij w Budyšinje. Po tym studowaše předewšěm prawnistwo kaž tež filozofiju a chemiju we Wittenbergu a Lipsku. W Lipsku běše mjez 1755 a 1757 sobustaw Serbskeho prědarskeho towarstwa. Po wotzamknjenju swojeho studija pućowaše dołho přez Europu, mjez druhim do Danskeje, Pólskeje, Rakuskeje, Šwicarskeje, Nižozemskeje, Wulkeje Britaniskeje a předewšěm do Ruskeje, hdźež wuwučowaše jedne lěto dołho filozofiju w Moskwje.
Alofon
Rozeznawamy mjez alofonom a fonemom, dokelž je móžno, jedyn fonem we wšelakorakich zwukowych (alofoniskich) wariantach wurjekować, bjez toho zo tutón rozdźěl so na woznam toho fonema wuskutkuje. Z pomocu systematiskich přepytowanjow fonetiskich kajkosćow na podobnosć z druhimi wariantami, wosebje z analyzu minimalnych porikow, móžemy zwuki jako alofony jednoho fonema zarjadować.
Warianty su runoprawne realizacije jednoho fonema, na př. jazykowy [r] abo čopkowy [ʁ]. Zaměnjenje wariantow njezměni woznam.
Strč prst skrz krk
Tuta sada słuži tež jako moto šwicarskeho časopisa kulturneje kritiki La Distinction.
Často maja tutu sadu za najdlěšu čěsku sadu bjez napisanych wokalow. Ale hižo dawno su tež druhe, wo wjele dlěše znate:
Karatau
Karatau je město w južnym Kazachstanje. Je zarjadniske sydło Talaskeho rajona.
Leži něhdźe 90 kilometrow sewjerozapadnje Taraza.
Telenești
Wulka židowska wosada (1897: 89% ) je so přez holocaust dospołnje zničiła.
Lesnoj
thumb|left Lesnoj (1947–1993 Swjerdlowsk-45/ Свердловск-45) je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži we wuchodnym předkraju Uralskich horin w Swjerdlowskej oblasći něhdźe 250 kilometrow sewjerozapadnje Jekaterinburga. Ma něhdźe 39 tysac wobydlerjow.
Singular
Wjele nominow móže jenož singularu wustupować. To je tak mjenowany signularetantum.
Lomske
Lomske je pomjenowanje:
Pyšny žiwotnik
Rozšěrjenje
Rostlina je w Europje a Aziji rozšěrjena, při čimž předewšěm w srjedźnej Europje, na juh hač do sewjerneje Španiskeje, Pyrenejow a Peleponesa wustupuje. W Alpach hač do wysokosćow wot wjace hač 2000 m wustupuje.
Aksaj (Kazachstan)
Leži při rěce Utwa něhdźe 150 kilometrow wuchodnje Orala.
Ungheni
thumb|left Ungheni ( Ungen) je město na zapadźe Moldawskeje, bjezposrědnje při rumunskej hranicy. Je zarjadniske sydło Ungheniskeho rajona.
Njewjansk
Sydlišćo je so w lěće 1621 załožiło a ma wot lěta 1919 měšćanske prawa.
Malawi
Malawi je nutřkokrajny stat při Malawiskim jězoru w južnej Africe. Mjezuje z Tansaniju w sewjeru, z Mosambikom we wuchodźe a juhu a ze Sambiju w zapadźe. Stolica je Lilongwe, kotraž so namaka w srjedźišću kraja blisko sambiskeje hranicy.
Zwěrin (wjacezmyslnosć)
Zwěrin je pomjenowanje:
Nižnije Sergi
Nižnije Sergi je městačko w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži při rěce Serga we wuchodnym předkraju Uralskich horin w Swjerdlowskej oblasći něhdźe 100 kilometrow juhozapadnje Jekaterinburga. Ma něhdźe dźewjeć tysac wobydlerjow.
Zugdidi
Sydlišćo je so w 17. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1918 měšćanske prawa.
Žezkazgan
Ma něhdźe 84 tysac wobydlerjow.
Yakkabog‘
Ma něhdźe 22 tysac wobydlerjow.
Hat
Nastaće a wosebitosće
Haty płaća k stawiznisce wuznamnym wuwićam wódneho twarskeho wuměłstwa. Hakle přez składowanje pitneje a wužitneje wody móžeše so wobsydlenje w bliskosći městow a wjeskow rozšěrić. Wuznam hatow za skład wody so hakle w nowšim času přez moderne zastaranje z dnownej wodu pozhubi. To płaći před rozšěrjenjom parneje mocy w 19. lětstotku tež za wažne młynske haty. Mjeztym zo so w městach zdźěla hižo srjedź 19. lětstotka nowe wódne techniki zarjadowachu, běchu wobydlerjo wjesnych kónčinow hišće dołho na haty pokazane. Nimo toho běchu a su haty wažne za nutřkokrajne rybarstwo, kaž na přikład w delnich kónčinach Łužicy.
NOCC
Jeho zaměr je, jednory webmejlowy klient k dispoziciji stajić, kotryž wot tak mało kaž móžno PHP-modulow wotwisuje (tuchwilu stej to jenož modulaj IMAP za wotebranje e-mejlkow a ICONV za rjadowanje trěbnych znamješkowych sadźbow).
Kaspi
Ma něhdźe 13423 wobydlerjow.
Melijowcowe rostliny
Wobsahuje sćěhowace rody:
Hłohoncołopjenata jabłučina
Wopis
Hłohoncołopjenata jabłučina je małki štom. Króna je kulojta. Šěrozelene łopjena su rězane. Kćenja su běłe. Płody su swětłočerwjene.
Nižnij Tagil
thumb|left Nižnij Tagil je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži při rěce Tagil we wuchodnym předkraju Uralskich horin w Swjerdlowskej oblasći něhdźe 140 kilometrow sewjerozapadnje Jekaterinburga. Ma něhdźe 356 tysac wobydlerjow.
Satbajew
Leži něhdźe 460 kilometrow juhozapadnje Karagandy.
Cedrelowc
Wobsahuje sćěhowace družiny:
Nižnjaja Тurа
thumb|left thumb|left Nižnjaja Tura je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži při rěce Tura we wuchodnym předkraju Uralskich horin w Swjerdlowskej oblasći něhdźe 220 kilometrow sewjernje Jekaterinburga. Ma něhdźe 20 tysac wobydlerjow.
Robert Abela
Wón je syn něhdyšeho maltaskeho prezidenta George Abela. Při uniwersiće Malta studowaše prawnistwo a bu 2002 promowowany. W juniju 2017 bu do doma reprezentantow woleny.
Qiziltepa
Leži něhdźe 50 kilometrow wuchodnje wot města Navoiy.
Srjedźne morjo
Na wodu najbohatšej přitokaj Srjedźneho morja stej Rhône w Francoskej a Nil w Egyptowskej. Nimo toho docpěje woda někotrych wulkich wuchodoeuropskich rěkow přez Bosporus Srjedźne morjo, kaž na přikład Dunaja, Dnjepra a Dona.
Nowaja Ljalja
Sydlišćo je so w lěće 1754 załožiło a ma wot lěta 1949 měšćanske prawa.
Dźenikecy
Stawizny
Wjeska naspomni so prěni raz w lěće 1361 jako Denkewicz. Ležownostne knjejstwo měješe we 18. lětstotku Budyska měšćanska rada. We 1880tych mějachu Dźenikecy po statistice Arnošta Muki cyłkownje 14 wobydlerjow, kiž běchu bjez wuwzaća Serbja. Ewangelscy wobydlerjo přisłušeja Budestečanskej wosadźe.
Hîncești
thumb|left Hîncești (historiske ruske mjeno Ганчешты/ Gančešty (do 1940 a 1941–44); 1940–41 a 1944–65: Котовское/ Kotowskoje; 1965–1990 – Котовск/ Kotowsk) je město w srjedźnej Moldawskej. Je zarjadniske sydło Hînceștiskeho rajona.
Stawizny
Wulka židowska wosada (1897 – 45 % ) je so přez holocaust dospołnje zničiła.
Rašow
Stawizny
mini|center|upright=1.7|Powětrowy wobraz Rašowa (2019)
Rostow
Rostow je mjeno dweju městow w Ruskej:
Abaj (město)
Leži něhdźe 30 kilometrow juhozapadnje Karagandy.
Melijowc
Wobsahuje sćěhowace družiny:
Wokrjes Budyšin
Geografija
Najwjetšej rěce na wokrjesnym teritoriju stej Sprjewja a Čorny Halštrow. Tamne naspomnjenja hódne rěčki su Čornica, Klóšterska woda, Lubata, Połčnica a Wjazońca. Najwyša hora je Sokolnik (587 m) blisko Wjazońcy. Dubrjenske bahno pola Kulowa słuša k najwjetšim přirodoškitnym pasmam Sakskeje.
Nowy Łusč
Nowy Łusč ( Neu-Lauske) je hornjołužiska wjeska w srjedźišću Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša z lěta 1936 ke gmejnje Bóšicy. Leži na kopcu mjez Łusčom a Baćonjom něhdźe dźesać kilometrow sewjerozapadnje Budyšina.
Sanna Marin
W lěće 2017 zakónči masterski studij zarjadniskich wědomosćow při uniwersiće Tampere. Wot 2012 bě tež čłonka tamnišeje měšćanskeje rady. Wot lěta 2015 je čłonka finskeho parlamenta. Po wólbach 2019 sta so z ministerku za wobchad a komunikaciju w kabineće ministerskeho prezidenta Antti Rinne. Wo jeho wotstupa ze zastojnstwa bu wot Socialdemokratiskeje strony za jeho naslědnicu nominowana a 10. decembra wot parlamenta wobkrućena. W jeje kabineće skutkuje dwanaće žonow a sydom muži.
Kostanaj
Leži při rěce Tobol něhdźe 570 kilometrow sewjerozapadnje stolicy Astana.
Ma něhdźe 239 tysac wobydlerjow.
Lančchuti
Wot lěta 1961 ma měšćanske prawa.
Jiłocy
Jiłocy (prjedy tež Jiłojcy; Eulowitz) su hornjołužiska wjes  w juhu Budyskeho wokrjesa, kotraž słuša z lěta 2002 ke gmejnje Budestecy. Jiłocy su jenički gmejnski dźěl, kotryž w oficielnym serbskim sydlenskim rumje njeleži. Namakaja so při Sprjewi mjez Budestecami a Kumwałdom a wobsteja z Delnich, Hornich a Nowych Jiłoc.
Ledźbjenc
Wobsahuje sćěhowace družiny:
Wóspork
thumb|left|Wósporska radnica
Nowe Bóšicy
Sydlišćo załoži so hakle kónc 18. lětstotka jako wutwar Bóščanskeho ryćerkubła a naspomni so prěni raz w lěće 1793 jako Stillersroda, pomjenowane po wobsedźerja kubła Georga Stillera.
Bježeck
Sydlišćo je so w lěće 1137 załožiło a ma wot lěta 1775 měšćanske prawa.
Kosonsoy
Leži w Ferganskim dole něhdźe 30 kilometrow sewjernje Namangana.
Ma něhdźe 31 tysac wobydlerjow.
Namangan
thumb|left Namangan je město na samym wuchodźe Uzbekistana. Je stolica Namanganskeje oblasće
Nowa Wjeska
Stawizny
mini|center|upright=1.7|Powětrowy wobraz
Kubołćica
Kubołćica je nócna mjetel (Łaćonsce: Mormo maura abo Mania maura, Lepidoptera: Noctuidae). Žórła: Rězak (1920), Kral (1927).
Nowa Wjeska
Kulturne pomniki
Hlej tež: Lisćinu kulturnych pomnikow w Nowej Wjesce
Betta splendens
Betta splendens je ryba z juhowuchodneje Azije.
Dešank
Wjes naspomni so prěni raz w lěće 1536. Po statistice Arnošta Muki měješe Dešank we 1880tych lětach 298 wobydlerjow, z kotrychž bě 291 Serbow (98 %). W lěće 1956 zwěsći Arnošt Černik serbskorěčny podźěl wobydlerstwa wot hišće 21,8 %. Za čas NDR bě w Dešanku stejišćo Centralneje delnjoserbskeje rěčneje šule.
Andreas Nowak (politikar)
Při wólbach dnja 31. awgusta 2014 dósta we wólbnym wokrjesu Lipsk 3 31,3 % wotedatych hłosow.
To‘raqo‘rg‘on
Ma něhdźe 25 tysac wobydlerjow.
Kibuš
Susodne wjeski su Rogeńc na sewjeru, Kórjeń na wuchodźe, Gołynk na juhu a Módłej na zapadnym brjoze Sprjewje.
Wjes naspomni so prěni raz w lěće 1427. Po statistice Arnošta Muki bě Kibuš we 1880tych lětach hišće ryzy serbska wjes z 316 wobydlerjemi. W lěće 1956 zwěsći Arnošt Černik serbskorěčny podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 1,1 %.
Cimișlia
Leži při brjoze rěki Cogâlnic něhdźe 70 kilometrow južnje Kišinjowa při puću do Giurgiuleşti.
Ma něhdźe 14 tysac wobydlerjow.
Módłej
Módłej ( Madlow) je wjes a wot lěta 1950 měšćanski dźěl Choćebuza w braniborskej Delnjej Łužicy. Ma něhdźe 1.500 wobydlerjow a nadeńdźe so južnje Choćebuskeho centruma při lěwym brjoze Sprjewje při puću do Grodka a Budyšina. Nimo wsy wjedźe zwjazkowa awtodróha 15 (Błóta–Baršć).
Bologoje
thumb|left Bologoje su město w Ruskej federaciji. Leži při sewjernej kromje Waldajskich wysočin w europskim dźělu Ruskeje w Twerskej oblasći. Ma něhdźe 22 tysac wobydlerjow. Přez Bologoje wjedźe železniska čara Moskwa–Pětrohród.
Lampawy
Lampawy (Zygaenidae) su swójba nócnych mjetelow.
Dźibrachćicy
Stawizny
Wjes bu w dobje němskeje kolonizacije jako lěsny łanowc załožena a w lěće 1226 prěni raz jako Giselbregtisdorf naspomnjena. Wot 16. lětstotka słušeše jako hamtska wjes k Stołpinskemu hamtej w ramiku Sakskeho kurwjerchowstwa a tuž nic k Hornjej Łužicy. Ležownostne knjejstwo měješe Biskopičanska měšćanska rada.
Zapadnaja Dwina
Zapadnaja Dwina je městačko w europskim dźělu Ruskeje federacije. Leži při hornim běhu Zapadneje Dwiny w Twerskej oblasći. Ma něhdźe wósom tysac wobydlerjow.
Hornjołužiske hona
mini|Typiska krajina Hornjołužiskich honow pola [[Hrodźišćo (Wóspork)|Hrodźišća]] mini|Při [[Kotołka|Kotołce pola Bukojny]]
Žylowk
Žylowk ( Merzdorf) je wjes a wot lěta 1994 měšćanski dźěl Choćebuza w braniborskej Delnjej Łužicy. Ma něhdźe 1.100 wobydlerjow a nadeńdźe so sewjerowuchodnje Choćebuskeho centruma při kromje něhdyšeje brunicoweje jamy Choćebuz-sewjer, přichodneho Choćebuskeho wuchodneho jězora. Nimo wsy wjedźe wobjězdna dróha B 168.
Stephan Hösl
Wón je woženjeny a ma tři dźěći.
Žylowk
Wjes naspomni so prěni raz w lěće 1411. Po statistice Arnošta Muki měješe Žylowk we 1880tych lětach cyłkownje 308 wobydlerjow, z kotrychž bě 300 Serbow a jenož wósom Němcow. W lěće 1956 zwěsći Arnošt Černik serbskorěčny podźěl wobydlerstwa wot hišće 70,4 %.
Bislamšćina
Přikładowy tekst
''Tekst z Bible :
Kadłobja
Kadłobja ( Goldbach) su wjes na juhozapadźe Hornjeje Łužicy, kotraž słuša wot lěta 1996 k Biskopicam. Leži w pódlanskim dole na prawym boku rěčki Wjazońcy, sewjernje zwjazkoweje dróhi B6 a zapadnje Biskopičanskeho nutřkowneho města.
W Kadłobi wobsteji zakładna šula.
Runobóčny třiróžk
thumb|Jenakostronity třiróžk ABC Runobóčny třiróžk abo jenakostronity třiróžk je třiróžk, kotrehož strony su jenak dołhe. Jeho nutřkowne kuty su tohorunja identiske, tohodla so tež mjenuje jenakokutny třiróžk abo prawidłowny třiróžk. Nutřkowne kuty su 60°.
Chust (Uzbekistan)
Leži w Ferganskim dole něhdźe 40 kilometrow zapadnje Namangana.
Chortoq
Ma něhdźe 52 tysac wobydlerjow.
Ștefan Vodă
Ma něhdźe wósom tysac wobydlerjow
Suchoj Log
Suchoj Log je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži při rěce Pyšma we wuchodnym předkraju Uralskich horin w Swjerdlowskej oblasći něhdźe 110 kilometrow wuchodnje Jekaterinburga. Ma něhdźe 34 tysac wobydlerjow.
Martwili
Ma něhdźe 4425 wobydlerjow.
Pjeroduški
Pjeroduški (Alucitidae, něm.: Federgeistchen) su swójba mjetelow (Lepidoptera).
Vlatko Stefanovski
Vlatko Stefanovski (* 24. januara 1957 w Prilepje) je etno-jazz a pop hudźbnik a bywši gitarist legendarneje skupiny "Leb i sol", znateje po cyłej Juhosłowjanskej.
Kašin
Sydlišćo je so w lěće 1238 załožiło.
Sören Voigt
Sören Voigt (* 5. awgusta 1971 w Rodewischu) je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje unije (CDU) a wot lěta 2014 direktnje woleny zapósłanc w sakskim krajnym sejmje. Přisłuša nutřkownemu wuběrkej kaž tež wustawowemu a prawniskemu wuběrkej.
Gröditz
Gröditz je němske pomjenowanje:
Oqtosh
Oqtosh (wurjekowanje: Oktoš; / Aktaš) je město w Samarqandskej oblasći w Uzbekistanje. Je zarjadniske sydło Narpayskeho wobwoda.
Mccheta
Ma něhdźe wósom tysac wobydlerjow.
Krasnyj Cholm
Sydlišćo je so w lěće 1518 załožiło a ma wot lěta 1776 měšćanske prawa.
Hłomač
Hłomač ( Lommatzsch) je małe sakske město w Mišnjanskim wokrjesu. Leži wosrjedź płódneje hlininoweje krajiny, tak mjenowanych Głomačanskich zahonow (Lommatzscher Pflege).
Kružnica
Formalna definicija
thumb|right|[[Animacija zwiska wobjima kružnicy z konstantu π]]
Ozurgeti
thumb|left
Serbski narodny wuběrk
Stawizny
W lěće 1919 załožichu čłonojo wuběrka jako nutřkownopolitisku zastupjerku swojich zajimow Serbsku ludowu stronu, kotraž dósta při wólbach do mócnarstwoweho sejma lěta 1920 z načolnym kandidatom Bartom wjace hač 8.000 hłosow, njedocpě pak ženje městno w parlamenće. Prócowarjam wokoło Barta porokowaše so wosebje ze strony němskonacionalistiskich zastupjerjow „pansłowjanski separatizm“ a hibanje za awtonomije bě jedna z hłownych přičin za załoženje tak mjenowaneje „Wendenabteilung“ w lěće 1920. Přiwšěm docpěchu Serbja přez daloko sahace žadanja narodneho wuběrka a runočasne aktiwity „sakskoswěrnych“ někotre mjeńše polěpšenja w nowym staće, mjez druhim artikl 113 Weimarskeje wustawy, kotryž garantowaše narodnym mjeńšinam zasadnu swobodu nałožowanja jich rěče, kaž tež wěsty wobmjezowany postup nastupajo serbšćinu w ludowym šulstwje.
Michail Mišustin
Skutkowanje
Po wotstupje Dmitrija Mjedwjedjewa ze zastojnstwa ministerskeho prezidenta dnja 15. januara 2020 bu wot Wladimira Putina za jeho naslědnika namjetowany a 16. januara wot parlamenta wobkrućeny.
Jomboy
Sydlišćo je so w lěće 1970 załožiło a ma wot lěta 1977 měšćanske prawa.
Ialoveni
thumb|left Ialoveni (kyrilisce Яловень; 1977–1989: Кутузов/ Kutuzow) je město w srjedźnej Moldawskej, kotrež je předewšěm znate za swoje wino. Je zarjadniske sydło Ialoveniskeho rajona.
Ma něhdźe 17 tysac wobydlerjow
Juma
Juma (wurjekowanje: Dźuma; / Džuma) je město w Samarqandskej oblasći w Uzbekistanje. Je zarjadniske sydło Pastdarg‘omskeho wobwoda.
Wokrjes Lubij-Žitawa
Wokrjes Lubij-Žitawa ( Landkreis Löbau-Zittau) běše wot lěta 1994 hač do lěta 2008 krajny wokrjes w Hornjej Łužicy.
Města a Gmejny
(Ličba wobydlerjow 31. hodownika 2006)
Běłe Cyganjatko
Wudaća knihi
Roman „Běłe Cyganjatko“ bu wjacekróć wudane:
Ishtixon
Ishtixon (wurjekowanje: Ištychon; / Ištychan) je město w Samarqandskej oblasći w Uzbekistanje. Je zarjadniske sydło Ishtixonskeho wobwoda.
Ma něhdźe dwanaće tysac wobydlerjow.
Ržew
Sydlišćo je so w lěće 1216 załožiło.
Žitikara
Žitikara (, ; do 1915 – Konildi/ Конильди) je město w sejwernym Kazachstanje. Je zarjadniske sydło Žitikarskeho rajona.
Ćisow (Njedźichow)
Ćisow ( Zeißholz) je sydlišćo w sewjerozapadnej Hornjej Łužicy w Budyskim wokrjesu. Wot lěta 1994 słuša k městu Njedźichow. We woponje sydlišća je hałuza ćisa widźeć.
Starica
Sydlišćo je so w lěće 1297 załožiło.
Sačchere
Sačchere je městačko w Georgiskej, w regionje Imeretiskej. Leži při rěce Kwirila něhdźe 170 kilometrow sewjerozapadnje Tbilisija.