cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Holger Gasse
Gasse studowaše wot 1989 do 1992 awtomatizowansku techniku a technisku kybernetiku při Techniskej wysokej šuli w Lipsku a bě wot 1992 samostatny gastronom. Wot lěta 2003 je čłon CDU a bě wot 2004 do 2014 čłon Lipšćanskeje měšćanskeje rady.
Stephan Hösl
thumb|upright|Stephan Hösl
Stephan Hösl (* 26. junija 1966 w Reichenbachu) je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje unije (CDU) a wot lěta 2014 direktnje woleny zapósłanc w sakskim krajnym sejmje. Tam přisłuša wustawowemu a prawniskemu wuběrkej, wuběrkej za šulu a sport kaž tež peticiskemu wuběrkej.
Při wólbach dnja 31. awgusta 2014 dósta we wólbnym wokrjesu Bohotska 4 36,5 % wotedatych hłosow.
Hösl je wukubłany hórnistwowy technologa a elektrotechnikar a wot lěta 2005 čłon CDU. Wot komunalnych wólbow 2009 je čłon Reichenbachskeje měšćanskeje rady a wot 2014 frakciski předsyda CDU.
Žylowk
Susodna wjes je Dešank na juhu. Na zapadźe nadeńdźe so Sydlišćo při Goramśicy (Hammergrabensiedlung) a na wuchodźe něhdyša jama z rozhladnej wěžu.
Bislamšćina
Bislamšćina, tež Bislama, je jedna z hamtskich rěčow republiki Vanuatu a zdobom Lingua franca mjez 108 rozdźělnymi rěčemi (rěči »Aore« a »Ifo« so hižo njerěčitej), kotrež so we Vanuatu rěča.
Akalyfa
Akalyfa (Acalypha) je ród ze swójby mlóčenjowych rostlinow (Euphorbiaceae).
Bislamšćina
90 % Ni-Vanuatu (wobydlerjow Vanuatua) wužiwa Bislama jako druhu rěč, 10 % – znajmjeńša młoda generacija z wobeju městow Port Vila a Santo – jako prěnju rěč; nimo toho so wot wjace hač 1.200 ludźi w Nowej Kaledoniskej rěči. Wona liči k pacifiskim na jendźelšćinje bazowacym kreolskim rěčam. Dla stawiznow Vanuatua ma wona wjele požčonkow z francošćiny a z melanesiskich rěčow. Syntaksa je sylnje melanesisce charakterizowana. Zdźěla je Pidźinej na Salomonach, tokpisinšćinje (Papuwa-Nowa Gineja) a Broken of the Torres Strait (Queensland, Awstralska) podobna.
Akalyfa
Wobsahuje sćěhowace družiny:
Bislamšćina
Stawizny
Kupy dźensnišeho Vanuatua buchu před někotrymi tysac lětami wot Melanezičanow wusydlowane, kotřiž rozdźělne oceaniske rěče na kupy přinjesechu. Wjele wsow mějachu lědma kontakt jedyn k druhemu, tak zo so wulka mnohostronskosć na rěčach wuwiwaše (Vanuatu ma najwjetšu rěčnu hustosć). Europjenjo přińdźechu hakle w srjedźišću 19. lětstotka na kupy – znajmjeńša Britenjo a Francozy, kotřiž tam de:Sandelholz wotkrywachu a plahowachu. Wóni rekrutowachu wjele Ni-Vanuatuow k dźěłu na plantažach cokorinow w Queensland. Za čas Druheje Swětoweje wójny dyrbjachu wjele Ni-Vanuatuow na ameriskich wojerskich bazach dźěłać. Z wjelerěčneje situacije nastawaše najprjedy jendźelski pidźin, kotryž bu wot generacije ke generaciji dale daty a k dźensnišej kreolskej rěči Bislama bywaše. Mjeno so hodźi wot Beach-la-Mar wotwodźić, kotrež sam z francoskeho biche de mer (mórski kórki, němsce: Seegurke) pochadźa. W 19. lětstotku buchu mórske kórki na kupach we wulkej měrje žnjate a sušene. Wot dźěłaćerjow tehdy rěčany pidźin bu z tutym činom asociěrowany, tak zo so mjeno rěče etablěrowaše.
Situacija
Vanuatu je (nimo na př. Haitija) jedyn mało statow, w kotrychž so kreolska rěč k hamtskej rěči činješe. Přičina bě wěsće, zo komunalne politikarjo problem z jendźelšćinu abo francošćinu njerěčacym wobydlerstwom měješe. Parlament, rozhłosowe wusyłanja, nowiny wužiwaja předewšěm Bislamšćinu. Hakle nětko so w zakładnych šulach kraja započnje, tež Bislamšćinu wučić.
Fonetika
Bislamšćina ma pjeć wokalow, a to a, e, i, o, u. Nimo toho diftongi ae, oe a ao wustupuja.
Wotwisnje wot regionalnych rěčow fonetiska wariacija wustupuje.
Gramatika
Bislamšćina ma podobne pronomeny kaž Tokpisinšćina.
Leksika
Bislama je jednora a harmoniska rěč z něhdźe 2.800 słowami. Hłowny dźěl leksika pochada z Jendźelšćiny 19. lětstotka, a to něhdźe 90 %. Zbytk pochadźa z lokalnych rěčow (něhdźe 3,75 %; na př. nawita "sepija, čornica"), z francošćiny (mjez 6 a 12 %; na př. pamplimus "pamplmuza") a druhich rěčow (něhdźe 0,25; z portugalšćiny je pikinini "dźěćo").
Dla wliwa oceaniskich rěčow přeměnješe so tež často woznam z jendźelšćiny pochadźacych słowow.
Přikłady:
Njemały dźěl leksiki pochadźa tež z francošćiny.
Přikłady melanesiskeho wliwa:
Dla snadneho słowoskłada so často jara wobrazne přepisowanja wužiwa.
Přikładowy tekst
(2. Kapitel: Die Geburt Jesu - Während sie dort waren, geschah es, daß sich die Tage erfüllten, da sie gebären sollte, und sie gebar ihren erstgeborenen Sohn, hüllte ihn in Windeln und legte ihn in eine Krippe, weil nicht Platz für sie war in der Herberge).
Wyšnij Woločjok
thumb|left thumb|left Wyšnij Woločjok je město w Ruskej federaciji. Leži na sewjerowuchodźe Waldajskich wysočin w europskim dźělu Ruskeje w Twerskej oblasći. Ma něhdźe 48 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1437 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1770 měšćanske prawa.
Sytkokřidłač
Sytkokřidłače (Neuroptera) su porjad překasancow (Insecta).
Lubijska hora
Lubijska hora ( Löbauer Berg) je něhdyši wulkan blisko Lubija w hornjołužiskim wokrjesu Zhorjelc. Wona je 448 metrow wysoka a jeje wysokosće a charakteristiskeho dwójneho wjerška dla hižo wotdaloka spóznać. Druhi wjeršk twori Wowča hora (449 m), kotraž je wo meter wyša hač Lubijska.
Połoženje
thumb|left|Kamjenizna na Lubijskej horje Wjeršk Lubijskeje hory namaka so něhdźe 1,8 kilometrow wuchodnje Lubijskeho centruma. Na wuchodźe leža Jěrkecy a na sewjeru – při železniskej čarje do Zhorjelca a zwjazkowej dróze 6 – Serbske Pawlecy. Na wjeršku steji wěža krala Bjedricha Awgusta, wuhladna wěža z lateho železa z wěžowym hosćencom. Při zapadnej skłoninje namaka so znowanatwarjeny hosćenc Honigbrunnen. Susodna Wowča hora je stejišćo 162 metrow wysokeje wusyłanskeje wěže Němskeje Telekom.
Geologija
Lubijska hora wobsteji z powostankow něhdyšeho tercierneho wulkana w formje sedła a z owalnym podrysom. Prěnjotny wulkan bě wo wjele wyši, wotnošowaše so pak we wšelakorych lodowych dobach. Wokolina wjerška twori najwjetše powjeršne łožišćo bazalta w Hornjej Łužicy, kotrež so na přestrjeni wot třoch kwadratnych kilometrow wupřestrěwa.
Stawizny
thumb|left|upright|Wěža krala Bjedricha Awgusta na wjeršku Wjeršk Lubijskeje hory so hižo w bronzowej dobje wot čłowjeka wužiwaše, tak je so 1.600 metrow dołhe wobhrodźenje Łužiskeje kultury zdźěla wobchowało. Nutřka su so dźěłanski grat, keramika, bronzojte objekty a debjenki namakali.
Prěnja skromna chata bě so w lěće 1738 natwariła, zniči so wšak hižo w Sydomlětnej wójnje (1756–63). W lěće 1770 natwarichu Lubijscy překupcy druhe kamjentne twarjenje na horje.
Wot lěta 1854 steji na wjeršku 28 metrow wysoka železna wěža, kotraž bu po sakskim kralu Bjedrichu Awgusće II. pomjenowana. Wona je w Europje po wašnju twarjenja jónkrótna. Tež wěžowa korčma so w tymle lěće wotewri.
Lubijska hora steji wot lěta 2009 ze wšěmi twarjenjemi, wěžu a třomi skałami jako ansambl pod pomnikoškitom. Nimo toho płaći jeje měšany hórski lěs jako krajinoškitne pasmo.
Wuhlad
Dla jeje połoženja je Lubijska hora wurjadne wuhladnišćo. Na juhu su Kotmar a Žitawske kaž tež Łužiske horiny widźeć; na wuchodźe Hrodźišćo a Zhorjelske Sedło, při dobrych wobstejnosćach tež Kyrkonoše a Sněžnicy. Dale do sewjera so Limas z runiny zběha a w dalinje je Hamorska milinarnja widźeć. Na sewjerozapadźe leži město Budyšin.
Kadłobja
Stawizny
Wjes bu jako lěsny łanowc za čas němskeho kolonizacije w srjedźowěku załožena. Prěnje historiske naspomnjenje jako Goltbach pochadźa z lěta 1226. W lěće 1590 naspomni so ryćerkubło w prjedawšej hamtskej wjesce. Cyrkej w Kadłobi wobsteješe hižo w 16. lětstotku a bě tehdy z filialnej cyrkwju Biskopičanskeje wosady.
Hač do lěta 1994 bě Kadłobja samostatna gmejna z wjesnym dźělom Wukranćicy (wot 1977). Potom so ze susodnej Drjewnicu zjednoći a w lěće 1996 zhromadnje z njej do Biskopic zagmejnowa.
Mnohokřidleškata swětluška
Mnohokřidleškata swětluška je mjetel ze swójby pjeroduškow (łaćonsce: Alucita polydactyla, něm.: Geißblattgeistchen).
Kyzyl
thumb|left Kyzyl (1904–1918 Bjelocarsk/ Белоцарск, 1918–1926 Chem-Beldir/ Хем-Бельдир) je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži při zjednoćenju Wulkeho a Małeho Jeniseja něhdźe 3600 kilometrow wuchodnje Moskwy a něhdźe 390 kilometrow južnje Minusinska. Je stolica republiki Tuwa. Ma něhdźe 114 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1904 jako wjes Bjelocarsk załožiło a ma wot lěta 1914 měšćanske prawa.
Karolina Gočeva
Karolina Gočeva (* 28. apryla 1980 w Bitoli) je makedonska pop-spěwarka, kotraž zastupowaše Makedonsku dwójce na Eurosongu. 2002 wustupi w Talinje ze spěwom Од нас зависи abo "Zaleži na nami" a je 19. městno dóstała. 2007 wustupi w Helsinkach ze spěwom "Mój swět" Мојот свет, doby 9. městno w połfinalu a 14. w finalu. Karolina je tež w Serbiskej, Chorwatskej a Bołharskej znata. Nimo w makedonšćinje spěwa wona tež w serbiskej a chorwatskej rěči.
Žiwjenje
Karolina Gočeva měješe swój prěni wustup na dźěćacym festiwalu "Si-Do" w Bitoli, hdyž bě 10 lět stara. Po tym pokaza so wona w Štipje 1991 ze spěwom "Maći, wostaj mje" ("Мамо, пушти ме"). 2003 wuda wona album „Зошто сонот има крај“. W lěće 2010 wuda Karolina swój dźewjaty album, w kotrymž namaka so hit „Не се враќаш“ (Ty so njewróćiš), kotryž spěwa z prjedawšim gitaristom skupiny "Leb i sol" a znatym hudźbnikom Vlatkom Stefanovskim sobu. Karolina Gočeva je na wuměłca Mihaila Korubina wudata.
Eurosong 2002
Lěta 2002 na Мakedonskim wuběrku spěwa za Eurosong wustupi Karolina ze spěwom Од нас зависи a doby. Tola krótko po tym jewichu so kontrowersy mjez sćelakom MTV (Makedonskej radijo-telewiziju) a Karolinu. Karolina přeješe sej mjenujcy, zo by spěwała tutón spěw w jendźelskej rěči, dokelž njeje so Makedonska w zańdźenosći derje placěrowała. W sćelaku MTV běchu přeswědčeni, zo měła so pěsnička w makedonskej rěči spěwać. Woni chcychu samo, zo by wustupila Andrijana Janevska, kotraž doby druhe městno, njeakceptuje-li Karolina makedonsce spěwać. Tola akceptuje Karolina na kóncu w makedonšćinje spěwać. Karolina doby 19. městno, njedosahace, zo by Makedonska wubědźowanje dale pokročiła.
Stanojšćo
Stanojšćo ( Stannewisch, w lětach 1937-1947 Steinhufen) je wjes we wuchodnej Hornjej Łužicy w Zhorjelskim wokrjesu. Słuša wot lěta 1994 k Niskej.
Stawizny
Prěnje historiske naspomnjenje jako Stanewicz je z lěta 1358.
Runobóčny třiróžk
Žórła
Triângulo
Zubcow
thumb|left thumb|left
Zubcow je městačko w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje nad Wolgu w Twerskej oblasći. Ma něhdźe šěsć tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1216 załožiło.
Srednjeuralsk
thumb|left Srednjeuralsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži we wuchodnym předkraju Uralskich horin w Swjerdlowskej oblasći něhdźe 15 kilometrow sewjernje Jekaterinburga. Ma něhdźe 21 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1931 jako Posjolok SUGRES załožiło a ma wot lěta 1966 měšćanske prawa.
Chust (Uzbekistan)
Chust (wurjekowanje: Čust; / Čust) je město w Namanganskej oblasći na wuchodźe Uzbekistana, blisko kirgiziskeje hranicy. Je zarjadniske sydło Chustskeho wobwoda.
Ma něhdźe 70 tysac wobydlerjow.
Wot lěta 1969 měšćanske prawa.
Ak-Dowurak
thumb|left Ak-Dowurak je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži při rěce Chemčik něhdźe 300 kilometrow zapadnje Kyzyla a ma něhdźe 13 tysac wobydlerjow.
Puškin (město)
thumb|left thumb|left Puškin (, 1710–1918 Carskoje Selo/Царское Село, 1918–1937 Detskoje Selo/Детское Село) je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje a je wobwod Pětrohróda. Ma něhdźe 101 tysac wobydlerjow.
Ak-Dowurak
Sydlišćo je so w lěće 1964 załožiło.
Puškin (město)
Sydlišćo je so w lěće 1710 załožiło a ma wot lěta 1808 měšćanske prawa.
Dósta w lěće 1937 mjeno ruskeho basnika Aleksandra Puškina.
Tirol
Tirol (serbsce tež Tyrolska) móže być:
Chortoq
thumb|left Chortoq (wurjekowanje: Čortok; / Čartak) je město w Namanganskej oblasći na wuchodźe Uzbekistana, blisko kirgiziskeje hranicy hranicy. Je zarjadniske sydło Chortoqskeho wobwoda.
Leži w Ferganskim dole něhdźe 30 kilometrow sewjerowuchodnje Namangana.
Wot lěta 1976 měšćanske prawa.
Chust
Chust móže być:
Ștefan Vodă
thumb|left Ștefan Vodă ( Štefan-Wode; do 1964 Кизил Kizil; do 1990 Суворово Suworowo) je městačko na juhowuchodźe Moldawskeje, blisko ukrainskeje hranicy. Je zarjadniske sydło Ștefanvodăskeho rajona.
Leži něhdźe 85 kilometrow juhowuchodnje Kišinjowa.
Sydlišćo je so w lěće 1909 wot němskich sydlerjow pod mjenom Kizil załožiło a ma wot lěta 1964 měšćanske prawa. W samsnym lěće dósta mjeno ruskeho generala Aleksandra Suworowa (1730–1800).
Turan
thumb|left Turan je městačko w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži při rěce Turan w republice Tuwa něhdźe 60 kilometrow sewjerozapadnje Kyzyla a ma něhdźe štyri tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1885 załožiło a ma wot lěta 1945 měšćanske prawa.
Marneuli
thumb|left
Marneuli (do 1947 Borčali; do 1952Sarwani/ სარვან) je město na juhu Georgiskeje, blisko azerbajdźanskeje a armenskeje hranicy. Leži při rěce Algeti něhdźe 40 kilometrow južnje Tbilisija.
Ma něhdźe 24 tysac wobydlerjow. Z nich su 70 % Azerbajdźanjenjo, kiž su zwjetša šiitiskeje konfesije.
Do lěta 1736 bě město stolica sultanstwa Borčali. Wot lěta 1964 ma měšćanske prawa.
Přez Marneuli wjedźe železniska čara Tbilisi–Jerjewan.
Heilung
Heilung je danska neofolkowa hudźbna skupina, kotraž bu w lěće 2014 załožena.
Suchoj Log
Sydlišćo je so w lěće 1710 załožiło a ma wot lěta 1943 měšćanske prawa.
Alexander Dierks
thumb|Alexander Dierks
Alexander Dierks (* 2. oktobra 1987 w Bietigheim-Bissingenje, Badensko-Württembergska) je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje unije (CDU) a wot lěta 2014 direktnje woleny zapósłanc w sakskim krajnym sejmje kaž tež młodźinskopolitiski rěčnik swojeje frakcije. Wot 9. decembra 2017 je nimo toho jako naslědnik Michaela Kretschmera generalny sekretar sakskeho krajneho zwjazka CDU.
Při wólbach dnja 31. awgusta 2014 dósta we wólbnym wokrjesu Kamjenica 2 32,4 % wotedatych hłosow a zdoby direktny mandat. Při wólbach dnja 1. septembra 2019 bu z 29,8 % hłosow znowa do krajneho sejma woleny.
Dierks je so w Badensko-Württembergskej narodźił, bydli pak z časa dźěćatstwa w Sakskej. Po maturje 2006 studowaše w Kamjenicy europske studije (BA) a europsku politiku (MA). 2004 zastupi do Młodeje unije a bě wot 2011 do 2017 jeje krajny předsyda. Wot 2008 je tež čłon CDU a wot meje 2014 čłon Kamjeničanskeje měšćanskeje rady.
Wón ma dwě dźěsći a bydli w Kamjenicy.
Martwili
thumb|left
Martwili (1936–90 Gegečkori) je městačko na zapadźe Georgiskeje. Leži něhdźe 330 kilometrow zapadnje Tbilisija a něhdźe 30 kilometrow sewjerozapadnje Kutaisija.
Hižo w sedmym lětstotku natwari so na tutym městnje katedrala. Wot lěta 1982 ma Martwili měšćanske prawa. Za čas sowjetskeho knjejstwa bě pomjenowane po komunistiskim rewolucionarje Aleksij Gegečkori (1887–1928).
Rico Anton
Rico Anton (* 6. septembra 1977 w Stollbergu) je sakski politikar Křesćansko-demokratiskeje unije (CDU) a wot lěta 2022 krajny rada Rudnohórskeho wokrjesa. Do toho bě wón wot lěta 2014 direktnje woleny zapósłanc w sakskim krajnym sejmje. Tam bě zastupowacy předsyda wustawoweho a prawniskeho wuběrka kaž tež sobustaw nutřkowneho wuběrka.
Anton je wot meje 2014 čłon měšćanskeje rady we Wolešnicy. Při wólbach dnja 1. septembra 2019 dósta we wólbnym wokrjesu 13 (Rudne hory 1) 36,8 % wotedatych hłosow (2014: 41,6 %) a zdoby znowa direktny mandat.
Diplomowany zarjadniski hospodar (FH) je wot 2004 čłon CDU. Wot 2002 do 2014 dźěłaše w bayerskim zarjadnistwje za dróhotwar.
Jurij Delenk
Jurij Delenk (* 22. apryla 1882 we Wutołčicach; † 11. apryla 1918 pola Armentières, Francoska) bě serbski kapłan, publicist, organizator serbskeho časopismowstwa a wojowar za serbske prawa.
Narodźi so jako syn Wutołčanskeho žiwnosćerja a wopytowaše Tachantsku šulu w Budyšinje. Wot 1896 do 1905 bě chowanc Serbskeho seminara w Praze, hdźež chodźeše do němskeho Małostronskeho gymnazija. Wot 1902 studowaše teologiju. Po nawróće do Łužicy sta so z kapłanom w Žitawje, přetorhny pak bórze duchowniske powołanje, zo by w Lipsku studował matematiku a fyziku. Po dokónčenym studiju bě znowa kapłan, a to hač do lěta 1914 w Pěrnje a Budyšinje a wot 1914 w Pławnje a Kamjenicy.
Delenk bě wot 1910 do 1914 redaktor Katolskeho Posoła a zastupowaše tež w tutej funkciji serbske narodne zajimy. Jako wuběrny rěčnik a nowinarski organizator bě w lěće 1911 wobdźělnik Běłohrodskeho słowjanskeho nowinarskeho kongresa, štož wjedźeše k přesćěhowanju a w domiznje a hustym přesadźowanjam do druhich městow.
Z bywšeje Donnerhakec ćišćernje załoži nowe předewzaće, w kotrymž ćišćachu so nimo Posoła tež Krajan, wjacore wudaća Wosadnika, Rězakowy Němsko-serbski słownik a mnohe nabožinske knihi. Nimo toho załoži zběrku Serbska knihownja, prěni pospyt wutworjenja kapsneje biblioteki z w časopisach a nowinach rozbrojeneje serbskeje literatury.
Jurij Delenk zahiny w Prěnjej swětowej wójnje na zapadnej fronće.
Kašin
thumb|left thumb|left Kašin je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w Twerskej oblasći. Ma něhdźe 15 tysac wobydlerjow.
Kaljazin
thumb|left thumb|left Kaljazin je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje při rěce Wolga w Twerskej oblasći. Ma něhdźe 13 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1434 załožiło a ma wot lěta 1775 měšćanske prawa.
Darkened Nocturn Slaughtercult
thumb|Darkened Nocturn Slaughtercult Darkened Nocturn Slaughtercult  je němska black-metalowa skupina, kotraž je so w lěće 1997 załožiła.
Trapec
thumb|upright=2|Trapec ABCD z wyšku h thumb|Jenakoramjenity trapec Trapec abo lichoběžnik je płony geometriski twar, štyriróžk kotryž ma paralelnej naprěčnej stronje. Specialny pad, hdyž stej njeparalelnej stronje jenak dołhej, so mjenuje jenakoramjenity trapec. Dalše specialne pady trapecow su runoběžnik, štwórc a praworóžk.
Wobaj paralelnej bokaj stej spódnjej bokaj trapeca.
Napřećo sadźene nuhele na rězanymaj spódnimaj bokomaj maja sumu wot 180°: Při tym nuhel α leži při A, nuhel β při B, nuhel γ při C a nuhel δ při D.
Wotstawk wobeju paralelneju bokow je wyška trapeca (we wobrazu h).
Formule
Formule po lichoběžnik z dołhosći stronow a, b, c a d a z wyšku h su:
Internet
Internet (z jendźelskeho Interconnected: „mjez sobu zwjazane“ a Networks: „syće“) je elektroniske zwjazanje mjez ličakowymi syćemi, z cilom wutworjenja zwiska mjez jednotliwymi ličakami a wuměny datow. Tuta wuměna mjez jednotliwymi ličakami (serwer, jendź. Server) přewjedźe so z pomocu technisce normowanych internetowych protokolow.
thumb|Ein kleiner Ausschnitt des World Wide Web, dargestellt durch Hyperlinks.
Stawizny interneta
Internet je z lěta 1969 nastateho ARPANETa wušoł, projekt Advanced Research Project Agency (ARPA) zakitowanskeho ministerstwa Zjednoćenych statow Ameriki.
Přistup k internetej
thumb|Podźěl wužiwarjow interneta po krajach (daty zwětša z lětow 2002, 2003; za małe kraje z lětow 2001, 2004. Móžnosće wobydlerstwa někajkeho stata, so z internetom zwjazać, wotwisuja wot stopjenja ekonomiskeho wuwića tutoho stata.
Ben Nevis
Ben Nevis ( Beinn Nibheis) je z wysokosću wot 1345 metrow najwyša hora Šotiskeje a cyłeje Wulkobritaniskeje. Nadeńdźe so při zapadnym přibrjoze Šotiskeje njedaloko městačka Fort William.
Ben je gelske słowo za „horu“ a Nevis anglizěrowana warianta słowa Nibheis, kotrež hodźi so přełožeć pak jako „zły“, pak z formy neamh-bhathais jako „wjeršk w mróčelach“ („neamh“ = njebjesa abo mróčele; „bhathais“ = wjeršk). Za druhu wariantu rěči, zo je Ben Nevis zadźěwk ze zapada pochadźacym atlantiskim powětrowym masam, čehoždla knježitej na 300 dnjach wob lěto dešć a mła.
Sysert
thumb|left Sysert je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži při rěce Sysert we wuchodnym předkraju Uralskich horin w Swjerdlowskej oblasći něhdźe 50 kilometrow južnje Jekaterinburga. Ma něhdźe 20 tysac wobydlerjow.
Stawizny
Sydlišćo je so w lěće 1732 jako Wjerchnje-Sysertskij zawod załožiło a ma wot lěta 1946 měšćanske prawa.
Čadan
Čadan (1923–1929 Ardaadyt/ Артаадыт) je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži při rěce Čadan něhdźe 220 kilometrow zapadnje Kyzyla a ma něhdźe wósom tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1873 załožiło a ma wot lěta 1945 měšćanske prawa.
Ҕ (kyrilica)
G ze srjedźnej hóčku (', ', wurjekowanje []) je pismik wužiwany w jakutiskej rěči jako pjaty pismik alfabeta a abchaziskej rěči jako šesty pismik.
Kimry
thumb|left thumb|left Kimry je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje při rěce Wolga w Twerskej oblasći. Ma něhdźe 46 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1546 jako wjes Kimra załožiło a ma wot lěta 1917 měšćanske prawa.
Tirol (zwjazkowy kraj)
Tirol (serbsce tež Tyrolska ) je zwjazkowy kraj Awstriskeje. Je z dźělom historiskeho regiona Tirol. Juhowuchodny dźěl regiona, tak mjenowany Južny Tirol, je wot kónca Prěnjeje swětoweje wójny z dźělom Italskeje. Stolica kraja je Innsbruck.
Sören Voigt
thumb|upright|Sören Voigt
Wot 1999 je čłon wokrjesneho sejmika w Bohotskim wokrjesu. Při wólbach dnja 31. awgusta 2014 dósta we wólbnym wokrjesu Bohotska 3 45,3 % wotedatych hłosow a zdoby direktny mandat.
Voigt je wot 1989 čłon CDU a dźěłaše wot 1990 w komunalnym zarjadnistwje w bohotskim Falkensteinje. Wot 1994 do 1997 studowaše při fachowej wysokej šuli w Dwórcu zawodne hospodarstwo.
Wón je woženjeny a ma tři dźěći.
Šagonar
Šagonar je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži při rěce Jenisej něhdźe 115 kilometrow zapadnje Kyzyla a ma něhdźe dźesać tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1888 załožiło a ma wot lěta 1945 měšćanske prawa.
Konakowo
thumb|left thumb|left Konakowo je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje při rěce Wolga w Twerskej oblasći. Ma něhdźe 41 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1806 jako wjes Kimra załožiło a ma wot lěta 1937 měšćanske prawa.
Šćeka akalyfa
Šćeka akalyfa (Acalypha hispida) je rostlina ze swójby mlóčenjowych rostlinow  (Euphorbiaceae). Dalše mjeno je koča wopuš.
Mimozy
Mimozy (Mimosa) su ród ze swójby łušćinowcow  (Fabaceae). Najbóle znata je družina mimoza (Mimosa pudica).
Wopis
Družiny su kerki, trajne zela abo štomy. Zwjetša njesu ćernje abo kałače. Łopjena su dwójce pjerite. Kćenja steja w hłójčkach abo walcojtych kłosach.
Rozšěrjenje
Družiny su w tropiskich regionach rozšěrjene.
Systematika
Mjeno roda Mimosa bu w lěće 1753 wot Carl von Linné w Species Plantarum, 1, S. 516-523 najprjedy wozjewjeny. Lectotypusowa družina je Mimosa sensitiva L.. Synonymy za Mimosa L. su: Acanthopteron Britton, Haitimimosa Britton, Leptoglottis DC. ex Standl., Leptoglottis DC. nom. inval., Lomoplis Raf., Mimosopsis Britton & Rose, Morongia Britton, Neomimosa Britton & Rose, Pteromimosa Britton, Schranckiastrum Hassl., Schrankia Willd. .
Ród Mimosa słuša k tribusej Mimoseae w podswójbje Mimosoideae znutřka swójby Fabaceae (Leguminosae). Eksistuje něhdźe 57 podobnje na družiny bohate rody znutřka krytosymjenowych rostlinow; powobličuja ličbu družinow na 530 a so spochi nowe družiny wopisuja. Tutón na družiny bohaty ród so do sekcijow a serijow rozrjaduje.
Družiny (wuběrk)
Eksistuje něhdźe 400 hač 530 Mimosa-družinow :
Gröditz
kaž tež:
Tillich
Tillich je swójbne mjeno slědowacych wosobow:
Tawda
Tawda je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži při rěce Tawda we wuchodnym předkraju Uralskich horin w Swjerdlowskej oblasći něhdźe 360 kilometrow sewjerowuchodnje Jekaterinburga a něhdźe 100 kilometrow sewjernje Tjumenja. Ma něhdźe 34 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1910 załožiło a ma wot lěta 1937 měšćanske prawa.
Worcyn
Worcyn je pomjenowanje:
Oqtosh
Leži něhdźe 115 kilometrow zapadnje Samarkanda.
Ma něhdźe 40 tysac wobydlerjow.
Wot lěta 1967 měšćanske prawa.
Mccheta
thumb|left
Mccheta je město w srjedźnej Georgiskej. Leži při zliwje rěkow Aragwi a Kura něhdźe 20 kilometrow sewjernje Tbilisija.
Město wobsteji hižo dlěje hač 3000 lět a bě přez tysac lět – hač do šesteho lětstotka – stolica Iberiskeho mócnarstwa, jednoho z předchadnych statow Georgiskeje. Mccheta bě jedne z najwuznamnišich wikowanskich městow při Židowej dróze mjez Čornym a Kaspiskim morjom. Wot lěta 1956 ma moderne měšćanske prawa.
Wjele starowěkowskich cyrkwjow a klóštrow we wokolinje Mcchety słušeja do swětoweho herbstwa UNESCO.
Samarkand
thumb|left|Registanske naměsto w Samarkandźe Samarkand ( / Samarkand) je město w Uzbekistanje. Je stolica Samarqandskeje oblasće.
Leži něhdźe 270 kilometrow juhozapadnje Taškenta. Historiske žro města słuša wot lěta 2001 k swětowemu herbstwu UNESCO.
Ma něhdźe 529 tysac wobydlerjow. Wjetšina ludnosće rěči tadźikisce.
Artjomowsk
thumb|left Artjomowsk je městačko w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Krasnojarskim regionje. Leži při rěce Olchowka něhdźe 380 kilometrow južnje Krasnojarska a ma něhdźe dwaj tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1700 załožiło a ma wot lěta 1939 měšćanske prawa.
Ninocminda
thumb|left
Krasnyj Cholm
thumb|left thumb|left
Ninocminda
Ninocminda ( Նինոծմինդա; do 1991 Bogdanowka) je městačko na juhu Georgiskeje, w regionje Samcche-Dźawachetiskej.
Krasnyj Cholm
Krasnyj Cholm je městačko w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w Twerskej oblasći. Ma něhdźe pjeć tysac wobydlerjow.
Ninocminda
Leži we wysokosći wot nimale 2000 metrow blisko armenskeje hranicy něhdźe 120 kilometrow juhozapadnje Tbilisija.
Oelsnitz
Oelsnitz, pochadźace wot serbskeho wólša, je pomjenowanje:
Ninocminda
Ma něhdźe 5 tysac wobydlerjow. Z nich su 94,3 % Armenjenjo.
Wokolina bě hižo srjedź šesteho lětstotka wobsydlena, sydlišćo same je so pak hakle w 19. lětstotku wot ruskich sydlerjow pod mjenom Bogdanowka załožiło a ma wot lěta 1983 měšćanske prawa. Swoje dźensniše mjeno dósta hakle po njewotwisnosći Georgiskeje w lěće 1991.
Talica
thumb|left Talica je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži při rěce Pyšma we wuchodnym předkraju Uralskich horin w Swjerdlowskej oblasći něhdźe 220 kilometrow wuchodnje Jekaterinburga. Ma něhdźe 16 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1732 załožiło a ma wot lěta 1942 měšćanske prawa.
Bulung‘ur
Bulung‘ur (wurjekowanje: Bulungur; / Bulungur; do 1920 – Ростовцево/ Rostowcewo; do 1992 – Красногвардейск/ Krasnogwardejsk) je město w Samarqandskej oblasći w Uzbekistanje. Je zarjadniske sydło Bulung ‘urskeho wobwoda.
Leži něhdźe 45 kilometrow wuchodnje Samarkanda.
Hłomač
Prěnjotnje sydlišćo kmjena Głomačenjow naspomni so k prěnjemu razej w lěće 1286 jako Lomats. Hižo z lěta 1190 znajemy knjeza Thiemo de Lomacz. Tutón słowjanski kmjen je po jich hłownym swjatnišću, swjateho žórleška sewjernje dźensnišeho města a njedaloko Łobja pomjenowany. Najstarše twarjenje w Hłomaču je spočatk 16. lětstotka natwarjena Wjacławska cyrkej (němsce Wenzelskirche). Wot lěta 1539 je Hłomač ewangelski. W Třicećilětnej wójnje bu Hłomač w lěće 1632 wot kejžorskeho wójska nimale dospołnje zničeny.
Bulung‘ur
Ma něhdźe 25 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1891 załožiło a ma wot lěta 1973 měšćanske prawa.
Hłomač
Měšćanostka Hłomača je stawiznarka Dr. Anita Maass.
Gelenau
Gelenau, pochadźace wot serbskeho jeleń, je pomjenowanje:
Kružnica
thumb|250px|upright=2|Kružnica Kružnica je płony geometriski twar, mnóstwo dypkow, kotrychž zdalenosć wot srjedźišća je jenaka. Tale zdalenosć rěka połměr abo radius. Přeměr je najwjetša zdalenosć mjez dwěmaj dypkomaj kružnicy, je dwójce tak wulki kaž połměr. Definicija kružnicy koresponduje z jeje rysowanjom z pomocu kružidła.
Formalna definicija
Kružnica k z połměrom r a srjedźišćom S w runinje E:
Bogotol
thumb|left Bogotol je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Krasnojarskim regionje. Leži něhdźe 250 kilometrow zapadnje Krasnojarska a ma něhdźe 20 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1893 załožiło a ma wot lěta 1911 měšćanske prawa.
Kawčukowc
Kawčukowc (Hevea) je ród ze swójby mlóčenjowych rostlinow (Euphorbiaceae). Dalše mjeno je žiwicowc.
Wobsahuje sćěhowace družiny:
Ozurgeti
Ozurgeti (1934–1989 Macharadze) je město na zapadźe Georgiskeje a zarjadniske sydło regiona Guriskeje.
Leži při rěce Natanebi něhdźe 230 kilometrow zapadnje Tbilisija a něhdźe 50 kilometrow sewjerowuchodnje Batumija.
Ma něhdźe 14785 wobydlerjow.
Sydlišćo je so w srjedźowěku załožiło a ma wot lěta 1840 měšćanske prawa. Wot 1934 do 1989 bě pomjenowane po předsydźe Georgiskeje komunistiskeje strony, Filip Macharadze.
Kuwšinowo
thumb|left thumb|left Kuwšinowo je městačko w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w Twerskej oblasći. Ma něhdźe 9 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1624 załožiło a ma wot lěta 1938 měšćanske prawa.
Wokrjes Kamjenc
Wokrjes Kamjenc ( Landkreis Kamenz) běše wokrjes w Hornjej Łužicy, kotryž wobsteješe wot 1994 do 2008. Wokrjesny teritorij słuša dźensa do Budyskeho wokrjesa.
Města a gmejny
(Ličba wobydlerjow 30. hodownika 2007)
Borodino (Region Krasnojarsk)
thumb|left Borodino je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Krasnojarskim regionje. Leži při rěce Olchowka něhdźe 150 kilometrow wuchodnje Krasnojarska a ma něhdźe 16 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1949 załožiło a ma wot lěta 1982 měšćanske prawa.
Lisćina kulturnych pomnikow w Južnym předměsće
thumb|Połoženje Južneho předměsta w Budyšinje Lisćina kulturnych pomnikow w Južnym předměsće wobsahuje připóznate kulturne pomniki Budyskeho měšćanskeho dźěla Južne předměsto, kotrež su w pomnikowej lisćinje Sakskeho krajneho zarjada za pomnikoškit zapisane (staw: 15. apryla 2014).
Michail
Michail ( Михаил) je muske předmjeno, kotrež nastupuje předewšěm w rušćinje a ruski wotpowědnik mjena Michał.
Wěcownik
Wěcownik (serbsce tež substantiw) je w gramatice družina słowow, kotrež woznamjenja bytosće a wěcy.
Wěcowniki wustupuja w sadźe na přikład jako subjekt („Pilnosć je mać wuspěcha“), objekt („Požč mi knihu!“) abo atribut („plan města“).
W serbšćinje mamy wěcowniki muskeho, žónskeho a srjedźneho gramatiskeho rodu (genusa) - maskulina, feminina a neutra. Wěcowniki deklinuja so serbsce w sydom padach (nominatiw, genitiw, datiw, akuzatiw, instrumental, lokatiw a wokatiw), to je kategorija kazusa. Třeća kategorija wěcownikow je ličba (numerus). Serbšćina a słowjenšćina stej jeničkej słowjanskej rěči, kotrejž stej zachowałoj samostatny dual pódla singulara a plurala.
Krume Kepeski
Prof. Krume Kepeski (* 8. apryla 1909 w Prilepje; † 13. nowembra 1988) bě makedonski pedagoga, rěčespytnik, přełožowar, zběraćel ludowych stawiznow, gramatikar, awtor prěnjeje „Makedonskeje gramatiki“, wozjewjeneje 1946, ze Šaipom Jusufom sobuawtor prěnjeje „romaskeje gramatiki“, wozjewjeneje 1980, zběrki anekdotow a legendow „Островот бил парче земја фрлен во вода“, wudaneje 1993 atd.
Krume Kepeski słuša k makedonskim tworićelam, kotřiž wuwiwachu so w běhu Druheje swětoweje wójny. Jeho najwažniši přinošk k makedonskej kulturje bě přinošowanje k wuwiwanju wědomja Makedonjanow za swoju literarnu rěč a z tym tež k wuwiwanju swójskeho naroda. Hačrunjež so jeho rěčnica tak husto kaž Blažewa Koneskowa gramatika njenałožuje, słuša jeho „Gramatika makedonskeje rěče“ k najwažnišim stołpam makedonšćiny.
Lichoslawl
thumb|left Lichoslawl je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w Twerskej oblasći. Ma něhdźe 12 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1624 załožiło a ma wot lěta 1925 měšćanske prawa.
Avenches
Avenches ( Aventicum) je město w Šwicarskej. Leži w kantonje Waadt.
Diwnogorsk
thumb|leftDiwnogorsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije w Krasnojarskim regionje. Leži při rěce Jenisej něhdźe 20 kilometrow juhozapadnje Krasnojarska a ma něhdźe 29 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1956 załožiło a ma wot lěta 1963 měšćanske prawa.
Serbski narodny wuběrk
Serbski narodny wuběrk ( Wendischer Nationalausschuss) bě serbski politiski organ, kotryž měješe po kóncu Prěnjeje swětoweje wójny a w spočatnej fazy Weimarskeje republiki zastupować serbske zajimy a zasadźeć so za wjetše kulturne a tež politiske samopostajenje, předewšěm na měrowych konferencach w Parisu. Nawoda 13. nowembra 1918 – dnja wotstupa sakskeho krala Bjedricha Awgusta III. – załoženeho gremija bě dotalny předsyda Domowiny a zapósłanc sakskeho sejma Arnošt Bart.
Stawizny
mini|upright|Arnošt Bart, nawoda narodneho wuběrka Domowina sama bě z wudyrjenjom wójny swoju dźěławosć zastajiła. Mnozy aktiwni Domowinscy prócowarjo słužachu jako wojacy we wójnje, někotři so ženje njewróćichu, kaž na přikład Franc Kral. Bjezposrědnje po dnja 11. nowembra 1918 podpisanym přiměrje mjez Němskim mócnarstwom a mocami ententy zahajichu někotři Domowinjenjo wokoło Arnošta Barta politiske aktiwity, zo bychu němsku poražku wužiwali za přesadźenje wjace politiskich, hospodarskich a kulturnych prawow za Serbow. Na zakładźe programa US-ameriskeho prezidenta Woodrowa Wilsona wo „prawo samopostajenja ludow“ žadaše sej wuběrk pak awtonomiju za zjednoćenu Łužicu, pak jeje njewotwisnosć abo přizamknjenje nowozałoženej Čěskosłowakskej. Nimo toho zasadźi so Bart za rólnu reformu we Łužicy na dobro mjeńšich burow a chudych chěžkarjow. Hišće kónc lěta 1918 jednaše wón ze sakskim knježerstwom w Drježdźanach wo prawach Serbow; runočasnje pak nawjaza kontakty k čěskosłowakskemu knježerstwu, wot kotrehož podpěru za serbske zajimy wočakowaše.
W nadawku Serbskeho narodneho wuběrka wobdźělištaj so Bart a Jan Bryl w nalěću 1919 we wobłuku čěskosłowakskeje delegacije na měrowej konferency w Parisu. Dnja 11. apryla 1919 předpołoži wuběrk memorandum Łužiskich Serbow. Wróćiwši so do Němskeje, bu Bart spočatk oktobra 1919 dla „přeradniskich počinanjow“ zajaty a w januarje 1920 wot Lipšćanskeho mócnarstwoweho sudnistwa k třom lětam jatby na twjerdźiznje wotsudźeny, wot kotrychž połojcu wotpokući. We Łužicy samej nasta jako napřećiwne hibanje Wuběrk sakskoswěrnych Serbow, kiž měješe podpěru měšćanskich radow sakskeje Hornjeje Łužicy, wosebje Budyskeje, a pozdźišo tež wšěch štyrjoch stronow w Budyskej kónčinje.
Po zwrěšćenju prócowanjow Serbskeho narodneho wuběrka so Domowina wot lěta 1920 wobnowi. Po Druhej swětowej wójnje so někotre ideje serbskeho narodneho wuběrka pod samsnym mjenom znowa rozšěrichu.
Michail Mišustin
mini|Michail Mišustin (2020)
Oni (Georgiska)
thumb|left|Synagoga w Oniju
Michail Mišustin
Michail Wladimirowič Mišustin ( Михаил Владимирович Мишустин; * 3. měrca 1966 w Moskwje) je ruski zastojnik a wot 16. januara 2020 jako naslědnik Dmitrija Mjedwjedjewa z ministerskim prezidentom Ruskeje federacije pod prezidentom Wladimirom Putinom.
Skutkowanje
Mišustin studowaše hač do lěta 1989 při Moskowskim instituće za gratowe mašiny. W 1990tych lětach studowaše hišće hospodarske wědomosće a da so na systemoweho technikarja a kompjuteroweho specialista wukubłać. Wot 1992 dźěłaše nimo toho za Mjezynarodny kompjuterowy klub, njeknježerstwowu organizaciju z nadawkom, zapadnu informacisku technologiju do Ruskeje přinjesć a bě wot 1996 jeho předsyda. 1998 zastupi do zjawneje słužby a bě wot 1999 do 2004 zastupowacy minister Ruskeje federacije za dawki a wotedawki, wot 2004 do 2006 nawoda Federalneje agentury za imobilijowe katastry a 2006 do 2008 nawoda Federalneje agentury za management wosebitych hospodarskich pasmow.
Wot 2010 hač do januara 2020 nawjedowaše Mišustin Federalnu dawkowu słužbu Ruskeje a ćěrješe tam digitalizaciju a zjednorjenje wotběhow doprědka.
Oni (Georgiska)
Oni je městačko na sewjeru Georgiskeje. Leži při rěce Rioni blisko južnoosetiskeje hranicy něhdźe 30 kilometrow sewjerowuchodnje Ambrolaurija a něhdźe 150 kilometrow sewjerozapadnje Tbilisija. Hłowny hrjebjeń Kawkaza z ruskej hranicu je něhdźe 30 kilometrow zdaleny.
Ma něhdźe 2656 wobydlerjow.
Turinsk
thumb|left thumb|left Turinsk je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži při rěce Tura we wuchodnym předkraju Uralskich horin w Swjerdlowskej oblasći něhdźe 250 kilometrow sewjerowuchodnje Jekaterinburga. Ma něhdźe 17 tysac wobydlerjow.
Oni (Georgiska)
Sydlišćo je so w 15. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1846 měšćanske prawa. Oni bě dołhi čas jedne z najwažnišich srjedźišćow georgiskeho židowstwa a ma tež po wupućowanju wulkeho dźěla Židow hišće třeću najwjetšu židowsku wosadu w kraju po Tbilisiju a Kutaisiju.
Michail Mišustin
Priwatne
Michail Mišustin je woženjeny a ma dweju synow.
Turinsk
Sydlišćo je so w lěće 1600 załožiło a ma wot lěta 1782 měšćanske prawa.
Jomboy
Jomboy (wurjekowanje: Dźomboj; / Džambaj) je město w Samarqandskej oblasći w Uzbekistanje. Je zarjadniske sydło Jomboyskeho wobwoda.
Leži něhdźe 25 kilometrow wuchodnje Samarkanda.
Ma něhdźe 14 tysac wobydlerjow.
Poti
thumb|left
Njelidowo
thumb|left thumb|left Njelidowo je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w Twerskej oblasći. Ma něhdźe 20 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1900 załožiło a ma wot lěta 1949 měšćanske prawa.
Poti
Poti je přistawne město při Čornym morju na zapadźe Georgiskeje. Leži při wuliwje rěki Rioni do morja něhdźe 70 kilometrow sewjernje Batumija a něhdźe 260 kilometrow zapadnje Tbilisija.
Ma něhdźe 41465 wobydlerjow (2014).
Blisko dźensnišeho města załoži so hižo w šestym lětstotku do Chrystusa grjekska kolonija z mjenom Phasis (Φάσις).
Ialoveni
Leži při brjoze rěki Ișnovăţ něhdźe dźesać kilometrow juhozapadnje Kišinjowa.
Stawizny
Sydlišćo naspomni so prěni raz we wopismje wójwody Stefana Wulkeho w lěće 1502 a ma wot lěta 1994 měšćanske prawa. W lěće 1977 dósta mjeno ruskeho generala Michaila Kutuzowa (1745–1813).
Brazilski kawčukowc
Brazilski kawčukowc (Hevea brasiliensis, Syn.: Siphonia brasiliensis A.Juss.) je štom ze swójby mlóčenjowych rostlinow (Euphorbiaceae). Dalše mjeno je brazilski žiwicowc.
Struga
Struga je rěčka w sewjernej Hornjej Łužicy w Sakskej. Wona je prawy přitok Sprjewje a ćeče přez Slepjansku kónčinu. Po Kiće Lorencu je wona symbol za přeměnjenje Slepjanskeho regiona.
Rěčka so na zapadźe Běłeje Wody wužórli a běži najprjedy sewjernje Wochožanskeje jamy přez Trjebin a Slepo do zapadneho směra. W Slepom so na juh wobroći a přeběži wjesce Rowno a Mułkecy, hdźež so jej wotlěwa z Miłoraza pochadźaca Šěroka hrjebja přidruži. Blisko Noweho Města so wotprawa do Sprjewje wuliwa. Struga je dźensniši dźeń nimale na cyłym rěčnym běhu kanalizowana.
Dla swojeho połoženja w bliskosći brunicowych jamow je Struga jara kisała a železnata. Za čas NDR bě nimo toho přez industrijne wotwody z Běłeje Wody ćežko wobćežena.
We wobłuku germanizacije serbskich geografiskich mjenow pod nacionalsocialistiskim knjejstwom přemjenowachu Strugu w lěće 1937 oficielnje na „Wellenbach“, štož něhdźe wotpowěduje přełožkej prasłowjanskeho słowa struga. 1949 dósta rěčka swoje stare mjeno po wobzamknjenju Nišćanskeho wokrjesneho sejmika wróćo.
Juma
Leži něhdźe 30 kilometrow zapadnje Samarkanda.
Ma něhdźe 26 tysac wobydlerjow.
Wot lěta 1973 měšćanske prawa.
Mile Manevski
Mile Manevski (* 3. meje 1937 w Skopju) je makedonski basnik a spisowaćel.
Po diplomowanju na Filozofiskej fakulće w Skopju dźěłaše jako nowinar w NIP Nova Makedonija. Napisa slědowace twórby: Високо длабоко (poezija, 1973), Месеча, (powědančka, 1980), Друмје (poezija, 1984), Празници на ноќта, (powědančka, 1995).
Manevski je tež w Serbach znaty. Wón bě makedonski partner Ludoweho nakładnistwa Domowina při wudawanju dweju antologijow – antologije makedonskich powědančkow w serbskej rěči (Čłowjek na třěše, LND, 1980) a antologije serbskich powědančkow w makedonšćinje (Badnik, 1981).
Ostaškow
thumb|left thumb|left Ostaškow je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje w Twerskej oblasći. Ma něhdźe 16 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1371 jako město Kličen załožiło.
Běłe Cyganjatko
Běłe Cyganjatko ( Белото Циганче) je kultowy roman za dźěći wot makedonskeho spisowaćela Vidoe Podgorec. Prěni raz bu kniha 1966 wozjewjena. Tohorunja eksistuje serija, kotruž připrawi Makedonska radijo-telewizija po tutym romanje. Wjele generacijow dźěći a wosebje te z 1980tych a 1990tych lět měješe Běłe Cyganjatko jako obligatorisku lekturu w šuli. Serija ze samsnym mjenom bu tohorunja jara popularna.
Wobsah
Kniha wobjednawa pad jednoho dźěsća, w běhu wójny w jednej wsy wopušćeneho. Mjeztym zo ćěkaše před okupatorom, nańdźe skupina Romow dźěćo a pěstowaše je. Dźěćo rěkaše poprawom Taruno a njebě romaskeho pochada, nawukny pak romaske nałožki respektować, nawukny přežiwić a zasłužić z tym, zo plećeše korbiki. Jeho najlěpšej přećelej běštej Nasiha a Rapuš. Wostatnemu dźělej wsy bě Taruno njeznjesliwy, čehoždla jeho Běłe Cyganjatko mjenowachu. Taruno bě hańbićiwe a přećelne dźěćo. Wón měješe běłeho konja, mjenowaneho Belka. Belka porodźi małeho čerwjeneho haplka z běłym znamjenjom na prědnej noze. Haplk rěkaše Bresko. Bresko wjacekróć ćěkaše a Taruno po nim płakaše.
Stawizna Běłeho Cyganjatka je wo zrudniša, jako zemrě jeho staraćel Baba Mulon, kotryž so wo jeho staraše a jemu pokaza, kak so z dobrym kadlu z wulkej wutrobu stać.
Ishtixon
Leži něhdźe 60 kilometrow sewjerozapadnje Samarkanda.
Sydlišćo je so w lěće 1943 załožiło a ma wot lěta 1984 měšćanske prawa.
Kurgan
thumb|left
Kurgan ( Курган; 1680–1738 Carjowo Gorodišće/ Царёво Городище, 1738–1782 Kurganskaja Sloboda/ Курганская Слобода) je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži při rěce Tobol něhdźe 1700 kilometrow wuchodnje Moskwy a je najwjetše město a stolica Kurganskeje oblasće. Ma něhdźe 326 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1680 załožiło a ma wot lěta 1782 měšćanske prawa.
Rustawi
thumb|left
Rustawi je wulkoměsto w Georgiskej. Leži při rěce Kura něhdźe 10 kilometrow juhowuchodnje Tbilisija a je štwórte najwjetše město kawkaskeho kraja.
Ma něhdźe 126 tysac wobydlerjow.
Sagaredźo
Sagaredźo je město na wuchodźe Georgiskeje, w regionje Kachetiskej. Leži něhdźe 60 kilometrow wuchodnje Tbilisija.
Ma něhdźe 10 871 wobydlerjow, z kotrychž je třećina azerbajdźanskeje narodnosće.
Rustawi
Rustawi je so hižo w pjatym abo štwórtym lětstotku do Chrystusa jako twjerdźizna załožiło, bu pak w 13. lětstotku wot Mongolow dospołnje zničene. Po Druhej swětowej wójnje natwari so w Rustawiju najwjetša woclownja Kawkaza. Wot lěta 1948 ma měšćanske prawa.
Sagaredźo
Sydlišćo je so w 11. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1962 měšćanske prawa.
Literatura
Сагареджо// Большая советская энциклопедия
Rustawi
Najwuznamniši syn města bě starowěkowski georgiski basnik Šota Rustaweli (1172–1216).
Ržew
thumb|left thumb|left Ržew je město w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje při rěce Wolga w Twerskej oblasći. Ma něhdźe 60 tysac wobydlerjow.
Žitikara
Leži při rěсе Šortandy něhdźe 200 kilometrow juhozapadnje Kostanaja, blisko ruskeje hranicy.
Ma něhdźe 35 tysac wobydlerjow.
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1880 załožiło a ma wot lěta 1939 měšćanske prawa.
Aleksander Wasiljewič Suworow
thumb|right Aleksander Wasiljewič Suworow (* 24. nowembra 1730 w Moskwje; † 18. meje 1800 w Pětrohrodźe) bě sławny ruski generalissimus, kotryž wojowaše mjez druhim w Sydomlětnej wójnje (1756–63), w Rusko-turkowskej wójnje (1768–74 a 1787–91) a w druhej koaliciskej wójnje přećiwo Napoleonej.
Samtredia
thumb|left
Samtredia (do 1936 – Samtredi) je město na zapadźe Georgiskeje, w regionje Imeretiskej. Leži w runinje něhdźe 280 kilometrow zapadnje Tbilisija, 30 kilometrow zapadnje Kutaisija a 65 kilometrow wot pobrjoha Čorneho morja.
Ma něhdźe 25318 wobydlerjow.
Wot lěta 1921 ma měšćanske prawa.
Dołha woda
Dołha woda ( Langes Wasser) je něhdźe šěsnaće kilometrow dołha rěčka w Hornjej Łužicy, kotraž ćeče přez gmejnje Dobruša-Huska a Hodźij.
Do Dołheje wody zjednoćeja so wokoło Demjan tři žórlicy. Prěnja wužórli so w lěsu pola Nowych Demjan pod Pichowom a ćeče potom do sewjera, nimo něhdyšeje Póštoweje korčmy, doniž so při wuchodnym kóncu Demjan z druhej njezjednoća. Druha, kotrejž tež Demjanska woda rěkaja, přińdźe tež z bliskosće Nowych Demjan, ćeče pak zapadnje toho sydlišća a potom přez cyłe Demjany – Hornje, Srjedźne a Delnje – hač k zjednoćenju z prěnjej žórlicu. Třeća wužórli so wyše Warnoćic na wuchodnym boku Pichowa a ćeče přez Warnoćicy a Drječin, při čimž přiwza tež wodu z južneho boka Ćeleńca, hač k Demjanskemu młynej, hdźež so z wodu tamneju žórlicow zjednoća.
Dale ćeče Dołha woda nětko do sewjerneho směra přez Kočicu do Brězynki, hdźež přiběži wotlěwa Hušćanska woda. Za Brězynku slěduje poměrnje wuska skała z mostom železniskeje čary Drježdźany–Zhorjelc. Zady Žičenka zastupuje Dołha woda do přichodneje skały a ćeče nimo Žičeńskeho hrodźišća. Pola Praskowa wuliwa so dalša rěčka wotprawa do Dołheje wody, kotraž docpěwa tule 30 hektarow wulke Hodźijske spjatnišćo. Za spjatnišćom běži rěčka nimo Hodźijskeho hrodźišća a wokoło wjesne jadro, doniž njezastupuje do dalšeje – Darinskeje – skały. Tež tule wužichu wysoku skłoninu doła jako wuběrne stejišćo za hrodźišćo. Zady Darina so łučina Dołheje wody šěrši a skłoniny hižo tajke wysoke njejsu. Poslednja wjeska při rěčce su Běčicy. Krótko před mostom awtodróhi A 4 wuliwa so Dołha woda wotprawa do Čornicy.
Hlej tež: Nastawki wo nad Dołhej wodu ležacych sydlišćach
Kattaqo‘rg‘on
thumb|left Kattaqo‘rg‘on (wurjekowanje: Kattakurgon; / Kattakurgan) je město w Samarqandskej oblasći w Uzbekistanje. Je zarjadniske sydło Kattaqo‘rg‘onskeho wobwoda.
Leži něhdźe 70 kilometrow sewjerozapadnje Samarkanda.
Ma něhdźe 80 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w 17. lětstotku załožiło.
Arkalyk
Arkalyk je město w srjedźnym Kazachstanje.
Leži něhdźe 400 kilometrow juhowuchodnje Kostanaja a ma 29 tysac wobydlerjow.
Stawizny
Dźensniše sydlišćo je so w lěće 1956 załožiło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa. Arkalyk bě wažne stejnišćo sowjetskeho swětnišćoweho łódźnistwa. Dźensa su bawksitowe podkopki najwjetši dźěłodawar w měsće.
Dalmatowo
Dalmatowo ( Далматово) je město w aziskim dźělu Ruskeje federacije. Leži při rěce Iset w Kurganskej oblasći něhdźe 190 kilometrow sewjerozapadnje Kurgana. Ma něhdźe 13 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1644 załožiło a ma wot lěta 1947 měšćanske prawa.
Ćisow (Njedźichow)
Stawizny
thumb|left|Něhdyši młyn w lěće 1988 Prěnje historiske naspomnjenje jako Czissaw je z lěta 1401. Přez lětstotki słušeše wjes k Wojerowskemu stawowemu knjejstwu. Po Wienskim kongresu 1815 připadny Pruskej. Hranica ze Sakskej běžeše wotnětka přez holu južnje Ćisowa. Cyrkwinsce słušeja ewangelscy wobydlerjo ze starodawna k Wóslinčanskej wosadźe.
Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 200 wot cyłkownje 244 Ćisowčanow serbsce. Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 jenož hišće snadny serbskorěčny podźěl wobydlerstwa wot 6,2 %.
Starica
thumb|left thumb|left Starica je městačko w Ruskej federaciji. Leži w europskim dźělu Ruskeje při rěce Wolga w Twerskej oblasći. Ma něhdźe 8 tysac wobydlerjow.
Nurobod
thumb|left Nurobod ( / Nurabad; do 1962 – Соцград/ Socgrad; do 1983 – Южный/ Južnyj; do 1989 – Советабад/ Sowjetabad) je město w Samarqandskej oblasći w Uzbekistanje. Je zarjadniske sydło Nurobodskeho wobwoda.
Leži něhdźe 75 kilometrow zapadnje Samarkanda.
Ma něhdźe jednaće tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1958 załožiło a ma wot lěta 1983 měšćanske prawa.
Jakub Nowak-Kašćanski
Jakub Nowak-Kašćanski ( Jacob Noack; * 6. januara 1864 w Kašecach, † 22. awgusta 1920 w Budyšinje) bě serbski katolski farar a powědančkar.
Žiwjenje
Narodźi so jako štwórte dźěćo Kaščanskeho žiwnosćerja Jana Nowaka a jeho druheje mandźelskeje Marje, rodź. Rjedźic ze Žuric a wobzamkny w lětomaj 1878/79 preparandu Katolskeho wučerskeho seminara w Budyšinje. Wot 1879 do 1888 bě chowanc Serbskeho seminara w Praze, hdźež wopytowaše hač do lěta 1885 němskorěčny Małostronski gymnazij. Wot 1885 do 1888 studowaše w čěskej stolicy teologiju. Poslednjej dwě lěće swojeho studija přebywaše w Kölnje.