cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Trump si̍p-thòn
Trump si̍p-thòn (Yîn-ngî: The Trump Organization) he yit-kâ Chúng-phu vi-yî Trump Thai-hà chhai New York Manhattan ke Mî-koet yû-han chit-ngim khî-ngia̍p si̍p-thòn. Donald Trump kûng-chok liáu kì Fu-chhîn ke kûng-sṳ̂, Elizabeth Trump lâu yì chṳ́, chhai chhut-sit Mî-koet Pennsylvania Thai-ho̍k Vok-tun-sông ho̍k-yen, pin yî 1968-ngièn chang-sṳt kâ mèn kâi Kûng-sṳ̂. 1971-ngièn kì tet-to Kûng-sṳ̂ ke khúng-chṳ khièn, kói-miàng vì chhôn phú si̍p-thòn, chhai fòng thi sán khôi-fat, thèu chṳ̂, kîn ki, siau-tshiû fò sṳ-chhòng yàng siau, vu̍t ngia̍p kón-lî khièn yit. Kâi Kûng-sṳ̂ yúng-yû kîn-yàng, thèu chṳ̂, pin fat-chán chhu tshe̍t thi sán, chiú-tiam, thu ká chhûn, chhu tshe̍t thai lèu, yî-khi̍p m̀-thùng koet-kâ ke kô ngì fû khiù chhòng, yî-khi̍p yúng-yû kí sṳ̍p van phìn-fông Yîn chhak, chhai New York Sṳ màn hâ tun ke Vòng-kîm fòng thi sán. Kâi chû-chṳt ya-yû chhôn phú ngu-lo̍k Kûng-sṳ̂, khì yúng-yû ke chhôn phú thai hi lîn, chhôn phú kóng-chhòng fò chhôn phú ma thèu tú chhòng chhai Thai-sî-yòng sàng, New Jersey ke kú fun.
Vú-lîn-khî
Vú-lîn-khî (武陵區) he Chûng-koet Fù-nàm-sén Sòng-tet-sṳ só kón-hot ke khî.
Chandler, Quebec
he Québec-sén Gaspésie–Îles-de-la-Madeleine Hàng-chṳn khî ke sàng-chṳ́n, 1729-ngièn sṳ̀n-li̍p. Chúng mien-chit 435.50 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 7,703-ngìn (2011-ngièn).
Sî-pân-ngà
Sî-pân-ngà(西班牙, Sî-pân-ngà-ngî: España) he yit-ke su̍k-yî Êu-chû sî-nàm-phu ke koet-kâ, lâu Phù-thò-ngà thùng-chhu chhai Iberia Pan-tó, tûng-pet-phu lâu Fap-koet chiap-khiun. Kí ke liâng-thú hàn pâu-hàm Thi-chûng-hói chûng ke Balearic khiùn-tó, Thai-sî-yòng ke Canary khiùn-tó, yî-khi̍p chhai Fî-chû ke Ceuta lâu Melilla.
Li̍t-sṳ́
Sî-pân-ngà yúng-yû yû-kiú ke Li̍t-sṳ́. Chhièn 9 Sṳ-ki chó-yu Phoenicia-ngìn, Hî-lia̍p-ngìn, Carthage-ngìn yî-khi̍p Celt-ngìn khôi-sṳ́ chin-ngi̍p Iberia Pan-tó. Sùi-heu to-liáu chhièn 218-ngièn, Lò-mâ-ngìn khôi-sṳ́ cham-liâng Iberia Pan-tó. Lò-mâ-ngìn ke ngi̍p-chhîm tui hien-thoi Sî-pân-ngà ke ngî-ngièn, Chûng-kau lâu fap-li̍t sán-sên liáu chhṳ̂m-yén ke yáng-hióng. Chhièn 4 sṳ-ki, German phu-lo̍k ngi̍p-chhîm. 5 sṳ-ki, Sî-pân-ngà phî Visigoth-ngìn chṳ̂n-fu̍k, sùi-heu chhai 711-ngièn, Yî-sṳ̂-làn ke pet-fî-ngìn ngi̍p-chhîm Sî-pân-ngà, Sî-pân-ngà-ngìn khôi-sṳ́ liáu tak-chhui ngi̍p-chhîm chá ke chan-chên. Liá-chhòng chan-chên chhṳ̀-siu̍k to 1492-ngièn. Chhai 1512-ngièn, Sî-pân-ngà vàn-sṳ̀n thúng-yit liáu.
Lạng Sơn (sṳ)
Lạng Sơn he Ye̍t-nàm Lạng Sơn sén sén-fi.
九龍寨城
九龍寨城，也喊做九龍城砦，是香港九龍城區肚嘅一隻圍城，在1993年分拆忒. 九龍寨城以前係世界人口密度最高嘅地區.
歷史
九龍寨城早先係廣東省新安縣在九龍嘅一隻兵營，從1899年12月開始成為英國領香港嘅一隻無政府狀態嘅圍城.
1941年12月至1945年8月，香港分日本占領. 日本將九龍寨城嘅城牆拆忒，將其嘅石頭用來起啟德機場. 乞食撈無屋居住嘅人來至邇兜. 因為邇兜嘅主權有爭論，香港警察同香港政府無法度進入，九龍寨城變成"三不管"嘅地區：香港政府毋敢管，英國政府毋愛管，中國政府無法度管，邇兜治安真混亂.
1984年，中國撈英國政府簽訂《中英聯合聲明》，約定英國在1997年7月1日將香港嘅主權交轉中國. 1987年至1993年，英國撈中國照《中英聯合聲明》肚嘅約定，共下將九龍寨城拆忒，改做九龍寨城公園.
Armenia
Armenia he Â-chû yit-ke koet-kâ.
Phì-fû
Phì-fû he ngìn-thí chui-thai ke hi-kôn, tsú-yeu sṳ̀n-tâm yî-ha sâm-ke kûng-nèn:
Vòng-sân
Vòng-sân khó-nèn he:
Yî-set-lie̍t
Yî-set-lie̍t (以色列) he Â-chû yit-ke koet-kâ.
Somaliland
Somaliland he Fî-chû yit-ke koet-kâ.
Osan Sṳ
Osan Sṳ (오산시/烏山市) he Hòn-koet Gyeonggi Tho ke yit-chak sàng-sṳ. Chúng mien-chit 42.76 phìn-fông kûng-lî, 2011-ngièn ngìn-khiéu tha̍t-tó 193,892-ngìn.
Azerbaijan
Azerbaijan Khiung-fò-koet  (Azərbaycan Respublikası) he yit-ke vi-yî ngoi Kavkaz tûng-phu ke khiam Thai-liu̍k ke Chúng-thúng chṳ, Hièn-fap Khiung-fò chṳ ke koet-kâ, só chhú thi-khî he lièn-chiap tûng êu fò Sî-Â ke sṳ̍p-sṳ lu-khiéu, tûng-lìm Lî-hói, nàm chiap Iran, sî piên fò Armenia, Thú-ngí-khì khi̍p Gruzia vì lìn, pet kie Ngò-lò-sṳ̂. Azerbaijan ke yit-khoài fî thi Nakhchivan chhṳ-chhṳ Khiung-fò-koet, lâu Thú-ngí-khì tûng-pet-phu yû séu thon chiap-yòng. koet miàng lòi-chhṳ yî kú Pô-sṳ̂-ngî, yi vì “ fó ke koet-kâ ”.
Azerbaijan Mìn-chú Khiung-fò-koet yî 1918-ngièn chang-sṳt siên-pu thu̍k-li̍p, sṳ̀n-vì thi-yit-ke yî mu̍k sṳ̂ lìm tsam chhie̍t thai-tô-sú ke sṳ siu̍k fa mìn-chú Khiung-fò-koet, ya-he thi-yit-ke yû kô khia̍k fò hi khia̍k yen fò hien-thoi Thai-ho̍k ke mu̍k sṳ̂ lìm koet-kâ. Azerbaijan yî 1920-ngièn pìn ngi̍p Sû-lièn sṳ̀n-vì yit-ke sa-fi chú-ngi koet-kâ, Azerbaijan chhai Sû-lièn kié-thí chhièn ke 1991-ngièn 10-ngie̍t thu̍k-li̍p. 1991-ngièn 9-ngie̍t, Azerbaijan khí-yû châng-ngi ke yî Armenia ngìn vì-chú-thí ke na̍p kô ngì nok - khà là pâ het khî-vet chhùng sṳ̂n liáu kì-têu chhṳ ngien sióng-yeu thu̍k-li̍p kien-koet ke siên-ngièn, chit Nagorno-Karabakh Khiung-fò-koet. Chhṳ 1991-ngièn ke Nagorno-Karabakh chan-châng pau-fat yî-lòi Nagorno-Karabakh Khiung-fò-koet chhòi chang-sṳt thu̍k-li̍p yun-chok, chṳ̂-chhièn chhai fap-lî sông pûn Koet-chi kóng-fàm ngin chok he Azerbaijan ke liâng-thú, chhṳ̍t-to chan sṳ kiet-suk, chhai Êu-chû ôn-chhiòn lâu ha̍p-chok chû-chṳt ke thûi-thûng hâ, chhiu khì thi-vi kîn-ko chûng thàm-phan yí-kîn kié-kiet, Nagorno-Karabakh Khiung-fò-koet chhai sṳ̍t-chi sông chhí-tet thu̍k-li̍p.
Lâ-tên-ngî
Lâ-tên-ngî (Lingua Latīna) su̍k-yî Yin-Êu Ngî-ne Yi-thai-li Ngî-chhu̍k, he chui-chó chhai Latium (kîm-ha Lazio) lâu Lò-mâ Ti-koet sṳ́-yung. Hien-chhai phu-fun kî-tuk-kau sṳn-chṳt ngìn-yèn khi̍p ho̍k-chá cho-tet liù-li sṳ́-yung Lâ-tên-ngî. Lò-mâ Thiên-chú-kau chhòn-thúng sông yung Lâ-tên-ngî chok-vi chṳn-sṳt fi-ngi ke ngî-ngièn lâu lî-pai ngì-sṳt yung ke ngî-ngièn. Nang-ngoi, hó-tô sî-fông koet-kâ ke thai-ho̍k yìn-yèn thì-kiûng yû-kôan Lâ-tên-ngî ke kho-chhàng. Chhai Yîn-ngî lâu khì-thâ sî-fông ngî-ngièn chhóng-chho sîn-chhṳ̀ ke ko-chhàng chûmh, Lâ-tên-ngî yit-chhṳ̍t tet-tó sṳ́-yung. Thûng-ko tui chó-khì Yi-thai-li vì-liù vùn-hien ke ngiên-kiu, khó-yî chṳn-sṳ̍t khì-thâ Yi-thai-li Ngî-chhu̍k fûn-kî ke chhùn-chhai. Lâ-tên-ngî lâu Hî-lia̍p-ngî thùng-vi yáng-hióng Êu-Mî ho̍k-su̍t lâu Chûng-kau chui-chhṳ̂m ke ngî-ngièn. Chhai Chûng Sṳ-ki, Lâ-tên-ngî he tông-sṳ̀ Êu-chû m̀-thùng koet-kâ kâu-liù ke mòi-kie-ngî, ya-he ngiên-kiu khô-ho̍k, chet-ho̍k lâu sṳ̀n-ho̍k só pit-sî ke ngî-ngièn.
Pennsylvania Thai-ho̍k
Pîn-sip-fap-nì-â Thai-ho̍k (Yîn-ngî: University of Pennsylvania), vi-yî Mî-koet Pîn-sip-fap-nì-â-chû ke Fi-sàng, he yit-só chho̍k-miàng ke sṳ̂ li̍p ngièn-kiu hîn Thai-ho̍k, pat só sòng chhûn thèn mèn káu chṳ̂-yit. Ho̍k-káu chhóng-kien yî 1740-ngièn, he Mî-koet thi-si kú-ló ke Kô-tén kau-yuk kî-kèu, ya-he Mî-koet thi-yit só chhiùng sṳ Khô-ho̍k kî-su̍t fò Ngìn-vùn kau-yuk ke hien-thoi kô-tén ho̍k-káu. Mî-koet 《Thu̍k-li̍p siên-ngièn》 ke 9 vi chhiâm sṳ chá fò 《Mî-koet Hièn-fap》 ke 11 vi chhiâm sṳ chá fò kâi káu yû-kôan. Pún-khiet-mìn Fu-làn-khiet-lìm he ho̍k-káu ke chhóng-kien ngìn.
Atea, Zaragoza
vi-yî Sî-pân-ngà Aragon Chhṳ-chhṳ-khî Zaragoza-sén ke yit-ke sṳ-chṳ́n. Chúng mien-chit 34.68 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 125-ngìn (2004-ngièn thúng-kie).
Pennsylvania Thai-ho̍k
Pîn-sip-fap-nì-â Thai-ho̍k chhai ngi-su̍t, Ngìn-vùn, Sa-fi Khô-ho̍k, sông-ho̍k, kien-chuk lâu Kûng-chhàng kau-yuk sông chhú-yî liâng-siên thi-vi, khì-chûng yû vì tî-miàng ke ho̍k-khô he sông-ngia̍p ho̍k, Fap-ho̍k lâu Yî-ho̍k. Ho̍k-káu yúng-yû yok 4,500 miàng Kau-su, khiûn 10,000 miàng chhiòn ngit chṳ Thai-ho̍k sâng lâu 10,000 tô miàng ngièn-kiu sâng. 2006-ngièn ho̍k-káu fe̍t-tet ke khô-ngièn kîn fi tha̍t-to 6 chhiên 6 pak tô van Mî-ngièn, chhiùng sṳ ngièn-kiu ke ngìn-yèn pâu-koat yok 4,200 miàng kau chṳt kûng, 870 miàng Pok-sṳ heu, 3,800 miàng ngièn-kiu sâng lâu 5,400 tô miàng kî-su̍t ngìn-yèn. Thùng-sṳ̀, ho̍k-káu mî-ngièn ke kien sat thèu-ngi̍p tha̍t-to 4 yi Mî-ngièn yî-sông, chhai sòng chhûn thèn mèn káu chûng miàng lie̍t chhièn màu. Pîn-sip-fap-nì-â Thai-ho̍k hàn-he Mî-koet Thai-ho̍k lièn-ha̍p fi ke 14 só chhóng-sṳ́ káu chṳ̂-yit.
Yòng-sî-yen
Yòng-sî-yen (陽西縣) he Chûng-koet Kóng-tûng-sén Yòng-kông-sṳ só kón-hot ke Yen.
音樂
音樂可以通過幾種途徑來體驗，最傳統嘅一種係到現場聽音樂家嘅表演. 現場音樂也係能只用無線電撈電視來播放，邇種方式接近於聽錄音帶. 甚至耳聾嘅人也能通過感覺 身體來體驗音樂. 各文化也有其獨特嘅音樂系統.
Lào Cai (sṳ)
Lào Cai he Ye̍t-nàm Lào Cai sén sén-fi.
Fù-nui-khî
Fù-nui-khî (湖內區) he Thòi-vân Kô-hiùng-sṳ‎ ke yit-ke khî.
Tín-sàng-khî
Tín-sàng-khî (鼎城區) he Chûng-koet Fù-nàm-sén Sòng-tet-sṳ só kón-hot ke khî.
Tshṳ̍t-tshòng
Tshṳ̍t-tshòng he ngìn ke Sêu-fa hì-thúng ke yit phu-fun, Kì he tshòng-ke chui-heu yit phu-fun.
Vòng-sân (ǹg)
Vòng-sân (黃鱔) he yit chúng ǹg.
Taranto-ngî
Taranto-ngî he yit-tsúng ngî-ngièn.
Chhṳ-kung-sṳ
Chhṳ-kung-sṳ (自貢市) he Chûng-koet Si-chhôn-sén ke yit-ke thi-kip-sṳ.
Chú-phu
Chú-phu (丶部) he hon-sṳ lî-tú ke yit chak sṳ-phu, chhai Không-hî Sṳ-tién lî-tú phài thi 3 vi.
Thòi-vân Hak-kâ-ngî Phîn-yîm Fông-on
Thòi-vân Hak-kâ-ngî Phîn-yîm Fông-on he tông-chhièn Chûng-fà Mìn-koet kau-yuk-phu só kûng ko ke Thòi-vân Hak-kâ-ngî Lò-mâ-sṳ phîn-yîm fông-on. Khì chú-yeu yî 2003-ngièn kûng ko ke „Thòi-vân Hak-ngî Thûng-yung Phîn-yîm Fông-on“ cho kî-chhú; 2009-ngièn Chûng-fà Mìn-koet yû-kôan phu mùn chiông Hon-ngî Phîn-yîm thin cho koet-kâ phiêu-chún heu, khì-chûng-phu-fûn fù-ho cho yí siû-kói, chui-chûng lâu Hon-ngî piâng-yîm yit chṳ. Thòi-vân Hak-kâ-ngî Phîn-yîm Fông-on lâu Kóng-tûng-sén kau-yuk-phu mùn kûng-pu ke Hak-kâ-fa Phîn-yîm Fông-on kha vì yit chṳ, tân-chhiang yû séu liòng chhâ-phe̍t; pin-chhiâ, lâu Hak-kâ-fa phîn-yîm fông-on tân-chhiang kî-chhṳ̀ mòi-yen cha phien chu yîm m̀-thùng, Thòi-vân Hak-kâ-ngî phîn-yîm fông-on cho-tet vì Thòi-vân kok thai khiông-thiàu chu yîm. Thòi-vân siông-kôan phu mùn phiên-siá ke «Hak-kâ-ngî» kau-chhòi ya yung sông liá tho chu yîm hì-thúng.
Fu̍t-kau
Fu̍t-kau (佛教) yù kú Yin-thu ke Fu̍t-thò tshôi thai-yok kûng-ngièn tshièn liuk sṳ-ki kien-li̍p, lâu Kî-tuk-kau khi̍p Yî-sṳ̂-làn-kau phài-lie̍t sṳ-kie sâm-thai Chûng-kau.
Chîn-sṳ-sṳ
Chîn-sṳ-sṳ (津市市) he Chûng-koet Fù-nàm-sén Sòng-tet-sṳ só kón-hot ke sàng-sṳ.
Yen-thèu
Yen-thèu he kiáng-phu ke yit-ke phu-fun, yit-thiàu lièn-tsiap khiéu-khiông khi̍p phi-khiông tsṳ hèu-thèu ke yèn-tsui-hìn thûng-tho.
Ngá-chiok
Ngá-chiok (瓦雀, House Sparrow; ho̍k-miàng: Passer domesticus) he yit-chúng Chiok-su̍k thung-vu̍t, ngièn-sán-thi chhai Êu-chû khi̍p Â-chû ke thai-phu-fun khî-vet. Kì kiên-sùi ngìn-lui ke fûn-phu, pûn yû-yi vù-yi tai-to Mî-chû, Fî-chû Sahara nàm-phu, Àu-chû, New Zealand, lâu tû-sṳthi-khî. Kì-têu he tiâu-lui chhai kîm-ha thi-khiù sông fûn-phu khî-vet chui kóng-fàm ke vu̍t-chúng.
Bamberg
he yit-chho vi yî Tet-koet nàm-phu, Bayern-pâng ke sàng-sṳ. Chúng mien-chit 54.58 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu 71,952-ngìn (2014-ngièn).
Ágreda
Ágreda he Sî-pân-ngà Soria-sén Khà-sṳ̂-tì-li-â lâu Lòi-ngong Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 164,93 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 3.259.
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
Ateca
vi-yî Sî-pân-ngà Aragon Chhṳ-chhṳ-khî Zaragoza-sén ke yit-ke sṳ-chṳ́n. Chúng mien-chit 84 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 2,044-ngìn (2004-ngièn thúng-kie).
Mỹ Tho
Mỹ Tho he Ye̍t-nàm Tiền Giang sén sén-fi.
Martina stoessel
斯托塞爾
Siheung Sṳ
Siheung Sṳ (시흥시/始興市) he Hòn-koet Gyeonggi Tho ke yit-chak sàng-sṳ. Chúng mien-chit 131.46 phìn-fông kûng-lî, 2005-ngièn ngìn-khiéu tha̍t-tó 441,147-ngìn.
Vû-liau
Vû-liau (烏鷯) he yit chúng tiâu.
Kamakura mok-fú
Kamakura mok-fú ( Kamakura bakufu) he yù Minamoto no Yoritomo kien-li̍p ke mok-fú, thúng-chhṳ Ngi̍t-pún ke sṳ̀-kiên he 1192-ngièn chṳ 1333-ngièn, liá sṳ̀-khì pûn ham-cho Kamakura Sṳ̀-thoi.
Yòng-tûng-yen
Yòng-tûng-yen (陽東縣) he Chûng-koet Kóng-tûng-sén Yòng-kông-sṳ só kón-hot ke Yen.
Yâ-sû
Yâ-sû (kûng-ngièn chhièn 8-ngièn - 29-ngièn) he Kî-tuk-kau ke chûng-sîm ngìn-vu̍t fe̍t-he Sṳ̀n. Yâ-sû chhai Hî-lia̍p fa ke Yù-thai-ngìn chûng he fî-sòng phû-thûng ke miàng-sṳ. Khì-sṳ̍t Hî-pak-lói-vùn yi-ngi chhiu-he "Song-chú he kiu-chú".
Nâ-sat-le̍t-ngìn Yâ-sû ke yông-fu Yok-sit khi̍p mû-chhîn Mâ-li-â he Yî-set-lie̍t pet-fông ke kî-mìn, Yî-set-lie̍t li̍t-sṳ́ sông thi-ngi vi koet-vòng Thai-ví vòng-chhèu ke chhong-sṳ́ ngìn chhṳ̍t-ne heu-yí. Mâ-li-â chhai thâ thin-fûn heu, hàn-mò kiet-fûn chhièn, Thiên-sṳ́-chóng Kâ-pak-lie̍t hiong thâ hién-hien ko-tî pit-thin chhiùng fài-yín, chiông-voi sâng yit-ke miàng he Yâ-sû ke nàm-chṳ́, phî chhṳ̂n-cho Sṳn-chá, Song-ti ke chṳ́-yì khi̍p "Yî-mâ-nui-li" (Song-ti kiên ngìn thùng-chhai).
Pân-kî-fâ-sṳ
Pan-kî-fâ-sṳ (攀枝花市) he Chûng-koet Si-chhôn-sén ke yit-ke thi-kip-sṳ.
肉丸
肉丸，泛指以切碎開嘅肉類為主而做成嘅球形食品. 在世界各地有毋同特色嘅肉丸製法，好像西方有兜國家會在肉丸裡肚混入麵包碎、蔥頭、香料或者係雞卵.
在梅縣地区，大家人钟意食猪肉丸，牛肉丸同牛筋丸. 猪肉丸系用猪肉捞淀粉按一定比例混合制作. 做得好嘅猪肉丸不单只晓弹牙，还会有一种淡淡的猪肉甜味. 牛肉丸肉质细嫩，比猪肉丸香一点. 牛筋丸嘅口感则更佳，在牛肉丸中加入牛筋后，使牛肉丸更有弹性. 醮蒜蓉辣酱又过好吃哦~
Copernicium
Copernicium (鎶 gē) he yit-chúng fa-ho̍k ngièn-su, fa-ho̍k fù-ho vì Cn, ngièn-chṳ́ su-muk he 112.
Phù-thièn-fa
Phù-thièn-fa he Phù-siên-ngî ke 1 chúng fông-ngièn.
Mà-chiok
Mà-chiok (麻雀) he yit-chúng Chûng-koet ngièn-thèu ke chhet-lio̍k yù-hi. Mà-chiok chhai kok-thi ke kûi-chet m̀-thùng, than-he kî-pún muk-phêu tû-he thûng-ko yit- hì-lie̍t chì-von lâu chhí-sá kûi-chet piâng-chhut mêu-chúng thi̍t-thin chû-ha̍p ke phài-hîn, pin chú-chṳ́ tui-sú tha̍t-sṳ̀n siông-thùng muk-tit. Yù-hi chet chhung-sṳ kî-kháu, chhet-lio̍k yun-yung lâu kie-son.
Lí-yen
Lí-yen (澧縣) he Chûng-koet Fù-nàm-sén Sòng-tet-sṳ só kón-hot ke yen.
Benjamin Franklin
Benjamin Franklin (Yîn-ngî: Benjamin Franklin, Hon-ngî yîm-yi̍t: Fu-làn-khiet-lìm 弗蘭克林, ), chhut-sâng yî Mî-koet Massachusetts ke Boston, he Mî-koet chho̍k-miàng Chṳn-chhṳ-kâ, Khô-ho̍k-kâ, thùng-sṳ̀ yi̍t he chhut-pán sông, yin-chho sông, ki chá, chok-kâ, chhṳ̀ -san-kâ; kiên he khiet chhut ke ngoi-kâu-kâ khi̍p Fat-mìn-kâ. Kì he Mî-koet kiet-miang sṳ̀ chhùng-yeu ke Liâng-thô-ngìn chṳ̂-yit, chhâm-lâu liáu tô-hong chhùng-yeu vùn-khien ke chhó nyí, pin chên chhut-ngim Mî-koet chu Fap-koet thai-sṳ́, sṳ̀n-kûng chhí-tet Fap-koet kî-chhṳ̀ Mî-koet thu̍k-li̍p. Franklin chên-kîn chin-hàng tô-hong kôan-yî thien ke sṳ̍t-ngiam, pin-chhiâ fat-mìn liáu phit lùi chṳ̂m. Kì hàn fat-mìn liáu sûng chhèu-tiám ngién kiang, kwái hài tén-tén. Franklin he khiung chi fi ke sṳ̀n-yèn, pûn sién-vì Yîn-koet fòng kâ ho̍k-fi yen sṳ. Kì yi̍t he Mî-koet sú-vi yù chṳn khiu̍k chhòng.
Kap-siên-khî
Kap-siên-khî (甲仙區) he Thòi-vân Kô-hiùng-sṳ‎ ke yit-ke khî.
Norman-ngî
Norman-ngî he Roman Ngî-chhu̍k ke yit-tsúng ngî-ngièn.
Kap-siên-khî
Ngoi-phu lièn-kiet
分類:Thòi-vân Hak-kâ Vùn-fa Chhùng-tiám Fat-chán-khî
Hói-lìn-tó Kîn-chi Khôi-fat Sṳ-ngiam-khî
Hói-lîn-tó Kîn-chi Khôi-fat Sṳ-ngiam-khî (海陵島經濟開發試驗區) he Chûng-koet Kóng-tûng-sén Yòng-kông-sṳ só kón-hot ke khî.
Phiet-phu
Phiet-phu (丿部) he hon-sṳ lî-tú ke yit chak sṳ-phu, chhai Không-hî Sṳ-tién lî-tú phài thi 4 vi.
Lìm-yèn-khî
Lìm-yèn-khî (林園區) he Thòi-vân Kô-hiùng-sṳ‎ ke yit-ke khî.
Phan Rang-Tháp Chàm
Phan Rang-Tháp Chàm he Ye̍t-nàm Ninh Thuận sén sén-fi.
Arcos de Jalón
Arcos de Jalón he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 441,54 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 1.830.
Hak-kâ-fa Phîn-yîm Fông-on
Hak-kâ-fa Phîn-yîm Fông-on he Chûng-koet Kóng-tûng-sén kau-yuk phu-mùn yî 1960-ngièn 9-ngie̍t kûng-pu ke Kóng-tûng Phîn-yîm Fông-on chṳ̂-yit, yung Kóng-tûng-sén Mòi-chû-sṳ Mòi-yen Mòi-sàng khiéu-yîm cho phiêu-chún, yung Lò-mâ-sṳ piâng-siá ngî-yîm, yî yu sông fông phiêu sú-sṳ péu-sṳ sâng-thiàu. Liá-chúng fông-on sûi-yèn he kau-yuk-phu mùn kûng-pu ke fông-on, m̀-ko yîn-vì Chûng-koet Thai-liu̍k sṳ̍t-hàng phú-thûng-fa kau-yuk, khì pin mò chhai kau-yuk (li-yì chûng séu ho̍k) tú yû chôn-mùn ke kóng kié, yit-pân he yû-kôan ho̍k-su̍t sû sit, Hak-ngî chhṳ̀-tién tén yung-yî tui Mòi-yen-fa ke chu yîm. Yù yî khì yû yit-têu put chiuk, mióng-lok sông (thi̍t-phe̍t he sa-kâu mióng-chhàm) yû-têu mióng yû kiet-ha̍p Thòi-vân Hak-kâ-ngî Phîn-yîm Fông-on, chin-hàng yit-têu kói chho, sṳ́ khì kiên-kâ yû yung, cho-tet piâng-siá chhù khôi Mòi-yen-fa ke khì-thâ Hak-kâ-ngî fông-ngièn.
Vû-choi-pit
Vû-choi-pit (烏嘴筆) he yit chúng tiâu.
Ashikaga Yoshimitsu
Ashikaga Yoshimitsu (足利 義満, ) he Ngi̍t-pún Muromachi mok-fú ke thi 3 thoi Chṳ̂n-yì Thai-chiông-kiûn, 1368-ngièn chṳ 1394-ngièn chhai-chṳt.
Gunpo Sṳ
Gunpo Sṳ (군포시/軍浦市) he Hòn-koet Gyeonggi Tho ke yit-chak sàng-sṳ. Chúng mien-chit 36.352005 phìn-fông kûng-lî, 2013-ngièn ngìn-khiéu tha̍t-tó 286,025-ngìn.
Fuk-chû-fa
Fuk-chû-fa he Mén-tûng-ngî ke 1 chúng fông-ngièn.
Sîn-kiông
Sîn-kiông Uyghur Chhṳ-chhṳ-khî he Chûng-koet sî-pet piên-kiông ke yit-ke Chhṳ-chhṳ-khî, ya-he Chûng-koet liu̍k-thi mien-tsit chui-thai ke sén-kip hàng-tsṳn-khî, sú-fú vi-é tshôi Ürümchi-sṳ.
Phan Thiết
Phan Thiết he Ye̍t-nàm Bình Thuận sén sén-fi.
Lìm-lí-yen
Lìm-lí-yen (臨澧縣) he Chûng-koet Fù-nàm-sén Sòng-tet-sṳ só kón-hot ke yen.
Hî-lia̍p
Hî-lia̍p (希臘) chhai-yî Êu-chû tûng-nàm-phu Balkan pan-tó ke nàm-tôn. Liu̍k-thi sông pet-mien lâu Bulgaria, Pet Macedonia yî-khi̍p Albania chiap-ngi̍p, tûng-phu chet lâu Thú-ngí-khì yû piên-kie, sî-nàm-lìm he Thi-chûng-hói. Hî-lia̍p phî yi-vi he sî-fông vùn-mìn ke fat-ngièn-thi, yúng-yû yû-kiú ke Li̍t-sṳ́, pin tui sâm-thai-chû ke li̍t-sṳ́ fat-chán yû ko chhung-thai yáng-hióng.
Li̍t-sṳ́
Liá-phién Aegea-hói yèn-ngan ke thú-thi kien-chṳn liáu Êu-chû chui-chó ke lióng-thai vùn-mìn: Minos vùn-mìn khi̍p Mycenae vùn-mìn (Μυκηναϊκός πολιτισμός). Chṳ̂-heu Hî-lia̍p kîn-li̍t liáu yit-thon het-am sṳ̀-khì, chhṳ̍t-to chhièn 800-ngièn sîn-ke Hî-lia̍p vùn-mìn ke tan-sên. Tông-sṳ̀ ke Hî-lia̍p sàng-pâng chhai Thi-chûng-hói yèn-ngan kien-li̍p-hí chhṳ-kí ke chhṳ̍t-mìn-thi, sṳ̀n-kûng-thi tí-khong Pô-sṳ̂-ngìn ke ngi̍p-chhîm, pin chui-chûng fat-chán chhut chhan-lan ke Hî-lia̍p vùn-fa.
Kú-sṳ̀-thoi ke Hî-lia̍p he yù kok sàng-sṳ chû-sṳ̀n ke sàng-pâng-chhṳ. Hî-lia̍p chên-kîn phî khì-thâ sàng-pâng Macedonia Ti-koet liâng-thô. Chhai Alexandros Thai-ti ke liâng-thô hâ, Macedonia vòng-koet me̍t-mòng liáu Pô-sṳ̂ Ti-koet, Hî-lia̍p vùn-fa sùi-tén chhòn-pô to Âi-khi̍p, Pâ-pí-lùn lâu Yin-thu thi-khî.
Chhîn-sàng-khî
Chhîn-sàng-khî (清城區) he Chûng-koet Kóng-tûng-sén Chhîn-yén-sṳ só kón-hot ke khî.
Fa-ho̍k ngièn-su
Fa-ho̍k ngièn-su he chṳ́ chhṳ-yèn-kie chûng yit-pak tô-chúng kî-pún ke kîm-su̍k lâu fî kîm-su̍k vu̍t-chṳt, kì-têu yù yit-chúng ngièn-chṳ́ chû-sṳ̀n.
Maria Cordero
Maria Cordero肥媽瑪俐亞 he Hiông-kóng 著名搖混樂女歌手 擁有Phù-thò-â國籍
Lû-chû-sṳ
Lû-chû-sṳ (瀘州市) he Chûng-koet Si-chhôn-sén ke yit-ke thi-kip-sṳ.
Hà-chhèu
Hà-chhèu (夏朝, Yok Chhièn 2070-ngièn－Yok Chhièn 1600-ngièn) he Chûng-koet chhòn-thúng sṳ́-sû chûng ki-chai ke thi-yit ke chûng-ngièn sṳ-sip vòng-chhèu.
Aschaffenburg
he yit-chho vi yî Tet-koet nàm-phu, Bayern-pâng ke sàng-sṳ. Chúng mien-chit 62.45 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu 68,167-ngìn (2014-ngièn).
Thâu-ngièn-yen
Thâu-ngièn-yen (桃源縣) he Chûng-koet Fù-nàm-sén Sòng-tet-sṳ só kón-hot ke yen.
Liuk-kuî-khî
Liuk-kuî-khî (六龜區) he Thòi-vân Kô-hiùng-sṳ‎‎ ke yit-ke khî.
Sông-chhèu
Sông-chhèu (商朝, yok Chhièn 1600-ngièn－yok Chhièn 1046-ngièn) he Chûng-koet li̍t-sṳ́ sông ki-sṳ̀n Hà-chhèu‎ chṳ̂-heu ke yit-ke vòng-chhèu. ，
Azuara
vi-yî Sî-pân-ngà Aragon Chhṳ-chhṳ-khî Zaragoza-sén ke yit-ke sṳ-chṳ́n. Chúng mien-chit 165 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 603-ngìn (2004-ngièn thúng-kie).
Tokugawa Iemitsu
Tokugawa Iemitsu (徳川 家光, ) he Ngi̍t-pún Edo mok-fú ke thi 3 thoi Chṳ̂n-yì Thai-chiông-kiûn, 1623-ngièn chṳ 1651-ngièn chhai-chṳt.
Berlanga de Duero
Berlanga de Duero he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 220,18 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 1.012.
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
Yù-thai-kau
Yù-thai-kau he chhai kûng-ngièn chhièn lióng-chhiên-ngièn Chûng-tûng thi-khî ke yù-mu̍k mìn-chhu̍k Hî-pak-lòi-ngìn chûng sán-sên ke.
Yù-thai-kau chhùng-pai tân-yit ke chú-sṳ̀n Adonai, he Hî-pak-lòi-ngìn nui-phu ke mìn-chhu̍k Chûng-kau. Yù-thai-kau ngin-vì "Thap-muk-tet" he Sṳn-kîn ke kîn-si̍t, chhiùng Yù-thai-kau chûng-phai sâng-chhut lióng-ke sṳ-kie chui-thai ke chûng-kau—— Kî-tuk-kau lâu Yî-sṳ̂-làn-kau. Tông-sṳ̀ Â-li̍t-sân-thai thai-ti chṳ̂n-fu̍k Hî-pak-lòi-ngìn ke Yù-thai-thi heu, Hî-pak-lòi-ngìn ya yi-miàng vi Yù-thai-ngìn pin san-lo̍k to Hî-lia̍p-ti-koet kok-chhu.
Mén-chûng-ngî
Mén-chûng-ngî he Fuk-kien ke 1 chúng ngî-ngièn.
Châ-é-chiet
Châ-é-chiet (遮仔節), ya ham-cho châ-chiet, he yit chúng sà, yù thu̍k.
Ngièn-su chû-khì-péu
Ngièn-su Chû-khì-péu (元素週期表) ke chû-khì-péu he yit-chak yung-lòi péu-sṳ Fa-ho̍k ngièn-su ke péu-kak, kì chiông tông-sṳ̀ yí-kîn tî-tó ke liuk-sṳ̍p-sâm chúng ngièn-su cheu-tén ngièn-chṳ́ liòng phài-lie̍t. Hien-thoi Fa-ho̍k ke Ngièn-su Chû-khì li̍t he tshai-yî 1869-ngièn Ngò-lò-sṳ̂ Khô-ho̍k-kâ Dmitri Mendeleev chhóng-chho. Li-yung Chû-khì-péu, Mendeleev sṳ̀n-kûng ke yi-chhet tông-sṳ̀ hàn-mò fat-hien ke ngièn-su ke thi̍t-sin. 1913-ngièn Yîn-koet Khô-ho̍k-kâ Hên-li Mo̍k-set-lòi li-yung Yîm-khi̍t-sa-sien chhong-kit Kîm-su̍k sán-sên X Sa-sien. Kîn-ko tô-ngièn siû-thin heu tshòi sṳ̀n-vì kîm-ngit ke chû-khì-péu.
Hien-thoi Ngièn-su Chû-khì-péu
Thù-péu kié-sot:
{{Legend|#ff6666|Kán-kîm-su̍k}} {{Legend|#ffdead|Kán-thú kîm-su̍k}} {{Legend|#ffbfff| Lanthanum-hi ngièn-su }} {{Legend|#ff99cc|Actinium-hi ngièn-su}} {{Legend|#ffc0c0|Ko-thu kîm-su̍k}} {{Legend|#cccccc|chú-chhu̍k kîm-su̍k}} {{Legend|#cccc99|Lui-kîm-su̍k}} {{Legend|#a0ffa0|Fî-kîm-su̍k}} {{Legend|#ffff99|Lû-su}} {{Legend|#c0ffff|Hî-yù hi-thí}} {{Legend|#e8e8e8| Hàn-màng khok-thin fa-ho̍k sin-chṳt }}
Si-ho (序號) Liu̍k-set ke kak-è phêu-chún chhong-khóng ha he hi-thí; làm-set ke he yi̍t-thí; vû-set ke he ku-thí; fôi-set ke ngièn-su ke siong-thai hàn-màng khok-thin.
Liùng-hâ
Liùng-hâ (Lâ-tên-vùn ho̍k-miàng: Nephropidae) he Kap-hok-â-mùn Sṳ̍p-tsiuk-muk ke yit-ke khô, kì yû thai-yok si-sṳ̍p-ńg tsúng-lui.
Ngoi-kâu
Ngoi-kâu (Diplomacy) he yit-ke koet-kâ, sàng-sṳ fe̍t chû-chṳt tén chhai Koet-chi kôan-he sông ke fa̍t-thûng, khì muk-tit chhai yî kien-li̍p nèn-kèu mân-chiuk pí-chhṳ́ sî-khiù ke kôan-he. Yì fu phai sṳ́ chiet, chin-hàng thàm-phan, fi-thàm. Yit-pân lòi-kóng ngoi-kâu he koet-kâ chṳ̂-kiên thûng-ko ngoi-kâu kôn-chhiu fò-phìn, vùn-fa, kîn-chi, mo-yi fe̍t chan-châng tén mun-thì chin-hàng hia̍p-sông ke ko-chhàng thí-hì. Yit-pân lòi-kóng Koet-chi thiàu-yok sú-siên he yù ngoi-kâu-kôn hia̍p-sông yì sṳ̀n, yèn-heu yù koet-kâ ke Chṳn-chhṳ-kâ phî-chún chhiâm-shù sâng háu ke. Koet-kâ, Koet-chi kiên ke ngoi-kâu vì pâng kâu fe̍t koet kâu, sàng-sṳ, sàng chi kiên ke ngoi-kâu vì yû-hó sàng-sṳ.
Nha Trang
Nha Trang Sṳ (Thành phố Nha Trang) he Ye̍t-nàm Khánh Hòa Sén sén-fi.
Edirne
Edirne he Thú-ngí-khì ke yit chak sàng-sṳ.
Hon-pó
Hon-pó he yù Ngiù-kau ngiuk fe̍t-tsá khì-thâ kia̍p yû kau-ngiuk tso-sṳ̀n ke ngiuk-piáng. Liá-tsúng ngiuk-piáng hien-kîm phû-phiên tshṳ̂n-tso Hon-pó-phài, yì-yèn Hon-pó-pâu tset yung-lòi tsôn-mùn tsṳ́-tsak kia̍p-kia̍p Hon-pó-phài pin fu-kia̍p song ngiâ-kôn phi-liau lâu Thiàu-mi-liau: Kie-tshoi, sâng-tshoi, Yòng-tshûng, khôi-mi séu-tshoi, Yàm-tsi séu-tshoi tén-tén ke yèn-hìn sâm-mìn-tshṳ tshong-kia̍p-pâu.
Hon-su-yen
Hon-su-yen (漢壽縣) he Chûng-koet Fù-nàm-sén Sòng-tet-sṳ só kón-hot ke yen.
Kî-tuk-kau
Kî-tuk-kau chhai Chûng-koet kú-thoi phî chhṳ̂n-cho Kín-kau lâu pin he sṳ-kie sâm-thai Chûng-kau. Kì he yit-ke Yit-sṳ̀n-lun ke chûng-kau, chṳ́-miàng só-yû siông-sin Yâ-sû Kî-tuk ngin-vì kiu-chú ke Kau-fi. Sûi-yèn Yâ-sû Kî-tuk só kien-li̍p he yit-ke Kî-tuk kau-fi, than Kî-tuk-kau chhai Li̍t-sṳ́ chin-chhàng chûng sa fûn-chhut hí-tô kî-phai. Chú-yeu yû Thiên-chú-kau, Tûng-chang-kau, Kien-chang-kau (sîn-kau) sâm-thai chṳn-phai.
Tokugawa Yoshimune
Tokugawa Yoshimune (徳川 吉宗, ) he Ngi̍t-pún Edo mok-fú ke thi 8 thoi Chṳ̂n-yì Thai-chiông-kiûn, 1716-ngièn chṳ 1745-ngièn chhai-chṳt.
Oman
Oman he yit-ke Chûng-tûng koet-kâ.
Chû-chhèu
Chû-chhèu (周朝, yok Chhièn 1046-ngièn－Chhièn 221-ngièn) he Chûng-koet li̍t-sṳ́ sông ki-sṳ̀n Sông-chhèu chṳ̂-heu ke yit-ke chhèu-thoi. Chû-chhèu fûn-vì "Sî-Chû" lâu "Tûng-Chû" lióng-ke sṳ̀-khì. Khì-chûng Tûng-Chû sṳ̀-khì yu chhṳ̂n-cho "Chhûn-chhiû Chan-koet", fûn-cho "Chhûn-chhiû" khi̍p "Chan-koet" lióng phu-fun.
Tet-yòng-sṳ
Lû-chû-sṳ (德陽市) he Chûng-koet Si-chhôn-sén ke yit-ke thi-kip-sṳ.
Sî-Chû
Sî-Chû (西周, yok Chhièn 1046-ngièn－Chhièn 771-ngièn) he Chûng-koet li̍t-sṳ́ sông ki-sṳ̀n Sông-chhèu chṳ̂-heu ke yit-ke chhèu-thoi, sú-tû Chûng-chû.
Lièn-chû-sṳ
Lièn-chiu-sṳ (連州市) he Chûng-koet Kóng-tûng-sén Chhîn-yén-sṳ só kón-hot ke Yen-kip-sṳ.
Meu-lìm-khî
Meu-lìm-khî (茂林區) he Thòi-vân Kô-hiùng-sṳ ke yit-ke khî.
Khiet-phu
Khiet-phu (亅部) he hon-sṳ lî-tú ke yit chak sṳ-phu, chhai Không-hî Sṳ-tién lî-tú phài thi 6 vi.
Chat
Chat (蜇) he yit chúng sên-fa̍t chhai hói tú ke khiông-chhòng thung-vu̍t.
El Cid
El Cid (Sî-pân-ngà-ngî chhiòn-miàng: Rodrigo Díaz de Vivar, 1043-ngièn－1099-ngièn 7-ngie̍t 10-ngit), Castilla kui-chhu̍k, Valencia ke chṳ̂n-fu̍k-chá lâu sàng-chú, Sî-pân-ngà mìn-chhu̍k yîn-hiùng. Rodrigo Díaz de Vivar sâng-yî Vivar thi-khî ke kui-chhu̍k kâ-thìn. Rodrigo yî yîn-hiùng san-chan, yàng-tet Moor-ngìn ke chûn-kin, chhṳ̂n-fû kì "El Cid" (Â-lâ-pak-ngìn tui nàm-chṳ́ ke chûn-chhṳ̂n. Castilla koet-vòng Alfonso 6-sṳ yîn-vi El Cid tui Moor-ngìn chok-chan kûng-lò, chiông chhṳ-kâ ke Suk-pak moi-é phi-kip kì. 1094-ngièn El Cid kûng-hâ Valencia khi̍p chû-vì thi-khî, sṳ̀n-vì liá-chak thi-khî sṳ̍t-chi sông ke thúng-chhṳ-chá.
Tûng-Chû
Tûng-Chû (東周, Chhièn 770-ngièn－Chhièn 256-ngièn) e Chûng-koet li̍t-sṳ́ sông sú-tû chhiên-chṳ Lo̍k-yip ke Chû vòng-chhèu.
Gaspé, Quebec
he Québec-sén Gaspésie–Îles-de-la-Madeleine Hàng-chṳn khî ke sàng-chṳ́n, 1763-ngièn sṳ̀n-li̍p. Chúng mien-chit 1,343.40 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 15,163-ngìn (2011-ngièn).
Fu̍t-kông-yen
Fu̍t-kông-yen (佛岡縣) he Chûng-koet Kóng-tûng-sén Chhîn-yén-sṳ só kón-hot ke Yen.
Sú-thiàu
Sú-thiàu he yit-tsúng pá Mâ-lìn-sú tshiet-sui sṳ̀n-vì thiàu-tshong heu yù-cha sṳ̀n ke sṳ̍t-phín, he chui sòng-yû kien-tó ke Khuai-tshôn sṳ̍t-phín tsṳ̂-yit, liù-hàng tshai-yî Mî-koet khi̍p Êu-tsû tén-thi. Ya-yu kûng-ngia̍p-fa sên-sán ke sú-thiàu he yù tá-sui ke Mâ-lìn-sú nài ap-sui tsṳ-tsho sṳ̀n-vì thiàu-tshong tsai-lòi yù-cha ke.
Uiwang Sṳ
Uiwang Sṳ (의왕시/義王市) he Hòn-koet Gyeonggi Tho ke yit-chak sàng-sṳ. Chúng mien-chit 53.46 phìn-fông kûng-lî, 2013-ngièn ngìn-khiéu tha̍t-tó 159,772 -ngìn.
Lî
Lî (鋁) he yit-chúng Fa-ho̍k Ngièn-su, fa-ho̍k fù-ho vì Al, ngièn-chṳ́ su-muk he 13, chhai Ngièn-su Chû-khì péu chûng thi-sṳ̍p-sâm vi.
Chhûn-chhiû Sṳ̀-khì
Chhûn-chhiû Sṳ̀-khì (春秋時期, Chhièn 770-ngièn－Chhièn 476-ngièn) Tûng-Chû ke yit-ke sṳ̀-khì, Chhûn-chhiû sṳ̀-thoi Chû vòng ke sṳ-li̍t kám-ngio̍k. Chhûn-chhiû Sṳ̀-khì chṳ̂-heu he Chan-koet Sṳ̀-khì.
Ôn-hiông-yen
Ôn-hiông-yen (安鄉縣) he Chûng-koet Fù-nàm-sén Sòng-tet-sṳ só kón-hot ke yen.
Chile-ngìn
Chile-ngìn (Chilenos) he Chile chûng-phu ke German Mìn-chhu̍k.
分類:Chile
Lausanne
Lausanne (Fap-ngî: Lausanne, Koet-chi Yîm-phiêu: [loˈzan]) he Sui-sṳ Fap-ngî-khî sàng-sṳ, vi-yî Léman-fù (Fap-ngî: Lac Léman) pet-ngan, lâu Fap-koet sàng-sṳ Évian-les-Bains siông-mong, pet-mien he Jura Sân-mak. Lausanne vi-yî Genève tûng-pet yok 50 kûng-lî chhú. Kì he Sui-sṳ Lièn-pâng vok chû lâu Lausanne-khî Sú-fú, thùng-sṳ̀ ya-he thai Lausanne Tû-fi-khî ke fu̍t-sîm sàng-sṳ, he Sui-sṳ ke thi-ńg thai sàng-sṳ. Lausanne lâu lìn khiûn ke Genève yit-ngióng, he hí-tô chho̍k-miàng ke Koet-chi chû-chṳt li-yì Koet-chi o ve fi tén ke Chúng-phu só-chhai-thi, yîn-chhṳ́ ya pûn chhṳ̂n-vì “Olympic sú-tû ”. Lausanne kin-nui ke Lausanne kón-lî ho̍k-yen yi̍t he sṳ-kie yit liù ke chho̍k-miàng ho̍k-fú lâu ngièn-kiu kî-kèu. Lausanne ya vi-yî Sui-sṳ yòng chiú khî ke chûng-sîm vi-tsì. Nang-ngoi, vi-yî Lausanne ke Lausanne Lièn-pâng Lî-kûng ho̍k-yen he Sui-sṳ lióng só Lièn-pâng Lî-kûng ho̍k-yen chṳ̂-yit.
Mì-thò-khî
Mì-thò-khî (彌陀區) he Thòi-vân Kô-hiùng-sṳ‎ ke yit-ke khî.
Sòn-Vân-káu-yâ kûng-yèn
Sòn-Vân káu-yâ-kûng-yèn he Hiông-kóng Sîn-kie yit
Li-kó-teu、Só-lò-phùn
一個郊野公園，位於新界東北部，佔地達4,594公頃. 劃定於1978年4月7日，公園範圍包括船灣淡水湖一帶，三面臨海，西面與八仙嶺郊野公園連接.
照鏡潭特別地區位於船灣郊野公園之內.
交通
<div class="NavFrame collapsed" style="color: black; background-color: #FFFFFF; margin: 0 auto; padding: 0 10px; text-align: left;"><div class="NavHead" style="background-color: #FFFFFF; margin: 0 auto; padding: 0 10px; font-weight:normal;">交通路線列表
Sa̍k-mùn-yen
Sa̍k-mùn-yen (石門縣) he Chûng-koet Fù-nàm-sén Sòng-tet-sṳ só kón-hot ke yen.
Yin-thu
Yin-thu (印度, Hindi-ngî: भारत गणराज्य; Yîn-ngî: Republic of India), he Nàm-â Yin-thu Chhṳ-thai-liu̍k sông ke yit-ke koet-kâ, Thai-yîn Koet-hia̍p ke fi-yèn-koet chṳ̂-yit. Yin-thu he sṳ-kie sông ngìn-khiéu thi 2 tô ke koet-kâ, 2011-ngièn yúng-yû ngìn-khiéu 12.1 Yi, cham chiap-khiûn 1/5 ke sṳ-kie ngìn-khiéu, lâu Chûng-koet he sṳ-kie sông kiùn-yû ke ngìn-khiéu chhêu-ye̍t 10-Yi ke lióng-ke koet-kâ. Yin-thu he Nàm-â thi-khî chui-thai ke koet-kâ, mien-chit vì 3,287,590 phìn-fông kûng-lî, kî sṳ-kie thi 7 vi.
分類:Nàm-Â koet-kâ
FIFA Sṳ-kie Pî
縮圖|FIFA Sṳ-kie Pî 1978 FIFA Sṳ-kie Pî (FIFA世界盃, FIFA World Cup), kién-chhṳ̂n Sṳ-kie Pî, he FIFA mî 4 ngièn kí-phan ke yit chak chiuk-khiù pí-soi.
Mî
Mî he thung-vu̍t sṳ̂n-thí ke yit-chak phu-vi.
Yòng-sân-yen
Yòng-sân-yen (陽山縣) he Chûng-koet Kóng-tûng-sén Chhîn-yén-sṳ só kón-hot ke Yen.
Kigali
Kigali he Rwanda ke sú-tû.
Ya̍p Â-lòi
Ya̍p Â-lòi/Yap A-leu (Yang-vun: Yap Ah Loy; fan-ti chung-vun: 葉亞來) hai Kat-lun-po yit ge fui-fau-kung-sin. Hi hai Chung-kok Kóng-tûng saang Vai-chau Vai-yong ki Chhau-chhong chan ke Hak-ka-ngin. Ya̍p Â-Lòi lang-du Kat-lun-po chik du 1880 nin wan chang yi Yang-kok chik-man ching-fu wai chi.
Palestine
Palestine (Hî-lia̍p-ngî: Παλαιστίνη, Â-lâ-pak-ngî: فلسطين‎, Hî-pak-lói-ngî: פלשתינה‎) he yit-ke Tsûng-tûng ke thi-khî, tshiùng Thi-tsûng-hói tûng-ngan yit-tshṳ̍t yèn-to Â-Êu thai-liu̍k nui-phu. Palestine lòi-tshṳ Philistines-ngìn, kûng-ngièn tshièn yit-tshiên ngiàn tsó-yu Philistines-ngìn kî-tshu tì Thi-tsûng hói-ngan. Kûng-ngièn 135-ngiàn Lò-mâ Ti-koet tì tsṳ́n-ap Yù-thai-ngìn yî-heu, tsiông Yù-thai-sén kói-miàng sṳ̀n-vì "Palestine".
Thòi-vân-fa
Thòi-vân-fa he Mên-nàm-ngî ke 1 chúng fông-ngièn.
Badules
vi-yî Sî-pân-ngà Aragon Chhṳ-chhṳ-khî Zaragoza-sén ke yit-ke sṳ-chṳ́n. Chúng mien-chit 19 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 107-ngìn (2004-ngièn thúng-kie).
Chan-koet Sṳ̀-khì
Chan-koet Sṳ̀-khì (戰國時期, Chhièn 403-ngièn－Chhièn 221-ngièn) he Chûng-koet li̍t-sṳ́ sông Tûng-Chû ke yit-thon li̍t-sṳ́ sṳ̀-khì, liá-yit sṳ̀-khì kok-koet fun-chan put-hiû, Chan-koet Sṳ̀-khì chṳ̂-chhièn Chhûn-chhiû Sṳ̀-khì.
Chhièn-chû-fa
Chhièn-chû-fa he Mén-nàm-ngî ke 1 chúng fông-ngièn.
Chhîn-sîn-yen
Chhîn-sîn-yen (清新縣) he Chûng-koet Kóng-tûng-sén Chhîn-yén-sṳ só kón-hot ke Yen.
Sî-fù Kón-lî-khî
Sî-fù Kón-lî-khî (西湖管理區) he Chûng-koet Fù-nàm-sén Sòng-tet-sṳ só kón-hot ke Kón-lî-khî.
Namasia-khî
Namasia-khî / Nâ-mâ-ha-khî (那瑪夏區) he Thòi-vân Kô-hiùng-sṳ‎ ke yit-ke khî.
Hanam Sṳ
Hanam Sṳ (하남시/河南市) he Hòn-koet Gyeonggi Tho ke yit-chak sàng-sṳ. Chúng mien-chit 93.07 phìn-fông kûng-lî, 2011-ngièn ngìn-khiéu tha̍t-tó 150,014-ngìn.
Chông-chû-fa
Chông-chû-fa he Mén-nàm-ngî ke 1 chúng fông-ngièn.
Burgo de Osma-Ciudad de Osma
Burgo de Osma-Ciudad de Osma he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 104,36 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 1.891.
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
Covaleda
Covaleda he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 104,36 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 1.891.
Tshòng-tin-fa
Tshòng-tin-fa he Hak-kâ-ngî ke 1 chúng fông-ngièn.
Ngìn-phu
Ngìn-phu (人部) he hon-sṳ lî-tú ke yit chak sṳ-phu, chhai Không-hî Sṳ-tién lî-tú phài thi 9 vi.
Scandium
Scandium (鈧 kàng) he yit-chúng fa-ho̍k ngièn-su, fa-ho̍k fù-ho vì Sc, ngièn-chṳ́ su-muk he 21.
Mogadishu
Mogadishu he Somalia ke sú-tû.
Lièn-sân Chong-chhu̍k Yâu-chhu̍k Chhṳ-chhṳ-yen
Lièn-sân Chong-chhu̍k Yâu-chhu̍k Chhṳ-chhṳ-yen (連山壯族瑤族自治縣) he Chûng-koet Kóng-tûng-sén Chhîn-yén-sṳ só kón-hot ke Chhṳ-chhṳ-yen.
Hò-song-hiông
Hò-song-hiông he Hiông-kóng Sîn-kie yit thi-fong.
Bagüés
vi-yî Sî-pân-ngà Aragon Chhṳ-chhṳ-khî Zaragoza-sén ke yit-ke sṳ-chṳ́n. Chúng mien-chit 30 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 43-ngìn (2004-ngièn thúng-kie).
Nui-mùn-khî
Nui-mùn-khî (內門區) he Thòi-vân Kô-hiùng-sṳ‎‎ ke yit-ke khî.
Pha̍k-fa-sṳ (Mén-nàm-ngî)
Mén-nàm-ngî Pha̍k-fa-sṳ (Pe̍h-ōe-jī, POJ, Thòi-lò Phîn-yîm: Pe̍h-uē-jī, Mên-phîn Fông-on: Bēhwè zzî) he yit-chúng yî Là-tên sṳ-mû sû-siá Mén-nàm-ngî ke fù-ho. Pha̍k-fa-sṳ ngièn-lòi he 19 Sṳ-ki sṳ̀ yù Kî-tuk-kau Chhòng-ló Kau-fi chhai Fuk-kien Ha-mùn só chhóng-chho pin thûi-hàng ke, ku-só heu-lòi fûn ngoi kie hêm-cho Kau-fi Lò-mâ sṳ.
Chhai Chûng-koet Thai-liu̍k, liá tho fông-on chú-yeu he ho̍k-kie yung-yî lâu Mén-nàm Fông-ngièn Phîn-yîm Fông-on cho tui-cheu. Liá sṳ̀, Pha̍k-fa-sṳ sòng fûn hêm-cho Kâm Vi-lîm Fông-on fe̍t «Ha-mùn yîm sîn sṳ-tién» fông-on. Chhai Thòi-vân, 1970-ngièn thoi koet-mìn chṳn-fú chhai Thòi-vân chhiòn-mien kim-chṳ́ Pha̍k-fa-sṳ, thùng-sṳ̀-thoi, Mên-nàm mìn-kiên ke Pha̍k-fa-sṳ ya yîn vi koet-ngî yun-thûng, yáng-hióng li̍t tak-chhiam kám se.
香港客家話
香港客家話是香港新界原居民四大民系之一的客家人使用，因香港的客家民系主要都集中在新界，故又稱新界客家話. 曾為香港第二大漢語系方言，分佈至港九新界各區，特別集中於山峰較多的新界東，而新界東更一度是客家中心區的組成部份（但現收窄至深圳大鵬半島）. 在香港日佔時期前，新界的一些村落也有開設客語教學的私塾，但二戰後就私塾開始式微，在1970年代更隨著粵語被廣大傳媒推廣的因素下，不少客家人也因而為方便溝通而改操粵語. 現時能操客家話的地方已經收窄分佈至新界東北部的北區、大埔區和西貢區的少數村落內使用.
Lo̍k-mâ-chû
Lo̍k-mâ-chû he Hiông-kóng Sîn-kie Ngièn-lóng-khî東北，貼近港深邊境的地區. 鄰近深圳河及其河套區.
Sâm-mìn-fa
Sâm-mìn-fa he Mén-chûng-ngî ke 1 chúng fông-ngièn.
Lo̍k-mâ-chû
公共巴士
Kóng-thiet Lo̍k-mâ-chû 支綫
Dmitri Mendeleev
Dmitri Ivanovich Mendeleev (Ngò-ngî: Дми́трий Ива́нович Менделе́ев) 1834-ngièn ngi-ngie̍t tshit-ngit － 1907-ngièn ngi-ngie̍t ngi-ngit), Sṳ̍p-kiú Sṳ-ki Ngò-koet Khô-ho̍k-kâ, fat-hien Fa-ho̍k ngièn-su ke tsû-khì sin, tseu-tén ngièn-tsṳ́ liong, tsṳ-tsho tshut-lòi sṳ-kie song thi-yit tsông Ngièn-su Tsû-khì-péu.
Kóng-ngièn-sṳ
Kóng-ngièn-sṳ (廣元市) he Chûng-koet Si-chhôn-sén ke yit-ke thi-kip-sṳ.
Duruelo de la Sierra
Duruelo de la Sierra he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 44,84 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 1.322.
Dodoma
Dodoma he Tanzania ke sú-tû.
Duruelo de la Sierra
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
Thai-sân
Thai-sân he Chûng-koet ke yit-chiak sân, chhai Sân-tûng-sén Thai-ôn-sṳ ke-vi. Kú-thoi fòng-ti voi hi Thai-sân chi-thiên.
Yìn-vú-khî
Yìn-vú-khî (仁武區) he Thòi-vân Kô-hiùng-sṳ‎‎ ke yit-ke khî.
Kampala
Kampala he Uganda ke sú-tû.
Móng Cái
Móng Cái he Ye̍t-nàm Quảng Ninh sén-fi.
Lièn-nàm Yàu-chhu̍k Chhṳ-chhṳ-yen
Lièn-nàm Yâu-chhu̍k Chhṳ-chhṳ-yen (連南瑤族自治縣) he Chûng-koet Kóng-tûng-sén Chhîn-yén-sṳ só kón-hot ke Chhṳ-chhṳ-yen.
Percé
Percé he Québec-sén Gaspésie–Îles-de-la-Madeleine Hàng-chṳn khî ke sàng-chṳ́n, 1801-ngièn sṳ̀n-li̍p. Chúng mien-chit 550.30 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 3,312-ngìn (2011-ngièn).
Liông (Nàm-chhèu)
Liông (梁, 502-ngièn －557-ngièn) he Chûng-koet li̍t-sṳ́ sông Nàm-pet-chêu sṳ̀-khì Nàm-chêu ke thi-sâm-ke Chêu-thoi, yù Nàm-Chhè Chûng-sṳt Siau-yén chhṳ̂n-ti, kói koet-ho vì Liông (梁), sú-tû kien-không (kîm-ngit Kông-sû Nàm-kîn).
Aldealseñor
Aldealseñor he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 9,29 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 47.
Nairobi
Nairobi (Yîn-ngî: Nairobi) he Tûng-Fî koet-kâ Kenya ke sú-tû, ya sṳ fî-chû ke thai sàng-sṳ chṳ̂-yit, ngìn-khiéu yok-yû 300 van. Nai-lo̍k-pí ke miang-miàng he yù tông-thi Mâ-soi-chhu̍k ke fa Enkare Nyirobi ("pên súi") yì lòi ke. Nairobi vi-yî chhak-tho fu-khiûn. Than yù yî vi chhai hói-pha̍t 1660 mí ke kô-ngièn chṳ̂ sông, só-yî hì-hèu lâu khwuk ngie̍t Fî-chû ke yin siong thai siông 逕 thìn. Kî-mìn thai tô sot Yîn-vùn lâu Swahili-ngî (Fî-chû tûng-phu ke thoi-péu sin ngî-ngièn).
Aldealseñor
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
Nairobi
Nairobi sṳ̀n-li̍p yî 1899-ngièn, yit khôi-sṳ́ he Uganda thiet-lu ke pú pûn chhàm, fu-chit Kenya nàm-fông sàng-sṳ mùng pâ sat fò Uganda chṳ̂-kiên ke pú pûn. 1900-ngièn thoi sṳ̀ chhai thu̍t yèn pau-fat ke vun yi̍t chṳ̂-heu khôi-sṳ́ chhùng kien, tông-sṳ̀ Yîn-su̍k Tûng-Fî chhṳ̍t-mìn-thi khôi-sṳ́ hîn kien, Nairobi chhiu pien-sṳ̀n liáu chhṳ̍t-mìn chá ke chhùng chṳ́n, 1907-ngièn Yîn-su̍k Tûng-Fî chhṳ̍t-mìn-thi chiông Nairobi sat vì sú-tû. 1963-ngièn chhai Kenya thu̍k-li̍p heu, ki-sa chiông liá-vi tông sṳ̀n sú-tû.
Nairobi ke thi̍t-set chhai yî kì ke chhṳ-yèn sâng-thai pó-fu khî － Nairobi koet-kâ kûng-yèn.
Lièn-ha̍p-koet ngìn kî shù (UNHABITAT) lâu fàn-kin shù (UNEP) ke Chúng-phu kai sat chhai-nui lò pit. Koet-chi mìn hòng chû-chṳt (ICAO) ke Fî-chû tûng-phu, nàm-phu phan sṳ chhú sat yî chhṳ́ sṳ.
Chhṳ̀-li-yen
Chhṳ̀-li-yen (慈利縣) he Chûng-koet Fù-nàm-sén Chông-kâ-kie-sṳ só kón-hot ke yen.
Qatar
Qatar he yit-ke Chûng-tûng koet-kâ.
Fùng Puk-kím Kiê
Fùng Puk-kím Kiê (紅腹錦雞, ho̍k-miàng: Chrysolophus pictus) he Chûng-koet ke thi̍t-yû tiâu-chúng.
Sî
Sî fe̍t-chá ham-cho sî-fông, he nàm thùng pet chûng-kiên ke fông-hiong, thùng tûng siông-fán.
Chû Hî
Chû Hî (朱熹, ) he Chûng-koet Nàm Sung ke yit-chiak Yì-kâ ho̍k-chá. Kì he Kông-sî Song-ngièu ngìn, chhai Fuk-kien ke Yù-hâi-yen chhut-se.
Balconchán
vi-yî Sî-pân-ngà Aragon Chhṳ-chhṳ-khî Zaragoza-sén ke yit-ke sṳ-chṳ́n. Chúng mien-chit 19 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 18-ngìn (2004-ngièn thúng-kie).
Chham-lìm-khî
Chham-lìm-khî (杉林區) he Thòi-vân Kô-hiùng-sṳ‎‎‎ ke yit-ke khî.
Vung-chhoi
Vung-chhoi (蕹菜) he yit chúng sṳ̂-chhoi.
Chham-lìm-khî
Ngoi-phu lièn-kiet
分類:Thòi-vân Hak-kâ Vùn-fa Chhùng-tiám Fat-chán-khî
Quảng Ngãi (sṳ)
Quảng Ngãi he Ye̍t-nàm Quảng Ngãi sén sén-fi.
Set
Set khó-nèn he:
Séu-ńg Sṳ̀-thoi
Séu-ńg Sṳ̀-thoi (Girls' Generation; ; 🇯🇵) he Hòn-koet SM Entertainment yî 2007-ngièn thûi-chhut ke ńg-chṳ́ chû-ha̍p.
Members:
Korea Selatan
Jepang
Amerika
Indonesia
Paju Sṳ
Paju Sṳ (파주시/坡州市) he Hòn-koet Gyeonggi Tho ke yit-chak sàng-sṳ. Chúng mien-chit 672.56 phìn-fông kûng-lî, 2013-ngièn ngìn-khiéu tha̍t-tó 405,551-ngìn.
Yû Sṳ̀n chṳ̂ Sa̍t-ma ke Nàm-e-ngìn
Thien-yáng
Thien-sṳ-khia̍k chui-chûng-fì pô-chhut heu, chit-sṳ̀ tui-ngoi siên-pu kói-phiên thien-yáng-pán ke sêu-sit. Yîn-châng chang-sṳt phién-miàng ''RANMARU Yû Sṳ̀n chṳ̂ Sa̍t-ma ke Nàm-e-ngìn Sú-siên he Chhìm-cháu Siâm-phu̍k yî Yòng-chiú-chhòng Heu-sâng Ló-kûng Sṳ̀n-pi Ko-sṳ̂n Sṳ-khien ke Yîm-yáng hâ ke Texas-nàm Lâu Bohemia-fûng Thèu-kâ-ngiòng, Chiap-tén Oi Thiàu-chhà Mî-ngìn Chhûn-yî chṳ̂ Mì tú Lûng-chûng-tiâu Ló-fu-ngìn Kiûn-thòn Lâu Sâm-chak Hièn-chá-chhûn ke Chṳ́-chu, yù Thûi-lî-khia̍k mì lâu Kiûng-chhe̍t Hièn-chhṳ mì lâu Sṳ̀n chṳ̂ Sa̍t Chin-hàng Yit-chhòng Chṳ̂n-siông Mò-mìn ke Thai-mo-hiám! Chhièn lio̍k... Làn-yên Mien-lìm ko Lióng-pái Ko-sṳ̂n Vî-hia̍p. Kúi-tên vòng-chhièn-lu-phiên(RANMARU 神の舌を持つ男 酒蔵若旦那怪死事件の影に潛むテキサス男とボヘミアン女將、そして美人村醫者を追い詰める謎のかごめかごめ老婆軍団と三賢者の村の呪いに2サスマニアwithミヤケンとゴッドタン、ベロンチョアドベンチャー! 略して…蘭丸は二度死ぬ. 鬼燈デスロード編) ko yî chhòng-chhòng, yî-chhṳ́ yî lio̍k-chhṳ̂n RANMARU Yû Sṳ̀n chṳ̂ Sa̍t-ma ke Nàm-e-ngìn'' chok-vì tui-ngoi fat-péu sṳ̀ ke phién-miàng, on-son yî thùng-ngièn 12-ngie̍t 3-ngit sông-yàng.
分類:Ngit-pún thien-sṳ-khia̍k‎ 分類:Thien-yáng
Sông-chhṳ̍t-yen
Sông-chhṳ̍t-yen (桑植縣) he Chûng-koet Fù-nàm-sén Chông-kâ-kie-sṳ só kón-hot ke yen.
Kempten (Allgäu)
he yit-chho vi yî Tet-koet nàm-phu, Bayern-pâng Allgäu-khî ke sàng-sṳ. Chúng mien-chit 63.29 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu 65,624-ngìn (2014-ngièn).
Thi̍t Yìn-khiet
Thi̍t Yìn-khiet (狄仁傑, ), péu-sṳ Fài-yîn (懷英), he Chûng-koet Thòng-chhèu lâu Vú-chû ke yit-chiak sîn-siong.
Séu Pha̍k-Lù
Séu Pha̍k-Lù (小白鷺, ho̍k-miàng: Egretta garzetta) he yit-chúng chûng-hîn sia̍p-khìm, su̍k-yî Lù-khô Pha̍k-Lù-su̍k.
Bangui
Bangui he Chûng-fî Khiung-fò-koet ke sú-tû.
Thò-ngièn-khî
Thò-ngièn-khî (桃源區) he Thòi-vân Kô-hiùng-sṳ‎‎‎‎ ke yit-ke khî.
Sîn-yok Sṳn-kîn
Sîn-yok Sṳn-kîn he Kî-tuk-kau tui Sṳn-kîn chhiòn-sû chṳ̂ heu phu-fun ke kîn-sòng chhṳ̂n-fû. Chhiòn-sû khiung-yû ngi-sṳ̍p-chhit kú-kién. Fuk-yîm-sû ke hìn-sàng hí-khó fûn-cho sâm-ke kiê-ton: Sîn-yok ke ngièn-vùn he Hî-lia̍p-vùn than ngî-fap su-tó yit-tiám Â-làn-vùn ke yáng-hióng.
Chhoi
Chhoi, ya ham cho sṳ̂-chhoi, he yit lui chhṳ̍t-vu̍t, cho-tet sṳ̍t.
Yaoundé
Yaoundé he Cameroon ke sú-tû.
Pô-làn-ngî
Pô-làn-ngî (Polski) he Pô-làn ke kôn-fông ngî-ngièn. Ya-he Sî Slav Ngî-kî chûng tsui-tô ngìn kóng ke ngî-tsúng.
龍門縣
簡介
龍門縣，位於珠江三角洲東北部邊緣，係廣東省惠州市嘅下轄縣.
人口
龍門縣全县总户数91090户，总人口325925人，男性167099人，占51.26%；女性158826人，占48.74%. （截至2006年）
行政區劃
轄龍田、平陵、龍江、龍華、麻榨、永漢、龍潭、地派8隻鎮，還有一隻藍田瑤族鄉.
Sṳ̂
Sṳ̂ (詩) he yit-chúng vùn-ho̍k hìn-sit, kóng-kiu yun-li̍t lâi mî-kám. Sṳ̂ ke li̍t-sṳ́ tông chhòng, he chui kú ke vùn-ho̍k hìn-sit chṳ̂-yit.
Chû-hói-sṳ
Chû-hói-sṳ (珠海市) he Chûng-fà Ngìn-mìn Khiung-fò-koet Kóng-tûng-sén hâ-hot ke yit-ke Thi-kip-sṳ, ya-he Chû-sâm-kok sî-ngan ke yit-ke chhung-yeu sàng-sṳ, thi-chiap Àu-mûn, ya-he Chûng-koet ke Kîn-chi thi̍t-khî chṳ̂-yit. Chû-hói-sṳ pâu-hàm Hiông-chû-khî, Kîm-vân-khî, Téu-mùn-khî. Chû-hói-sṳ mien-chit yû 1,701phìn-fông chhiên-mí, sòng-chhu ngìn-khiéu 148.11 van-ngìn (2008-ngièn su-kí ).
Rạch Giá
Rạch Giá he Ye̍t-nàm Kiên Giang sén sén-fi.
Grande-Rivière, Quebec
he Québec-sén Gaspésie–Îles-de-la-Madeleine Hàng-chṳn khî ke sàng-chṳ́n, 1974-ngièn sṳ̀n-li̍p. Chúng mien-chit 207.40 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 3,456-ngìn (2011-ngièn).
Aldehuela de Periáñez
Aldehuela de Periáñez he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 27,38 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 53.
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
Malabo
Malabo he Chhak-tho Guinea ke sú-tû.
Súi-phu
Súi-phu (水部) he hon-sṳ lî-tú ke yit chak sṳ-phu, chhai Không-hî Sṳ-tién lî-tú phài thi 85 vi.
Thièn-liàu-khî
Thièn-liàu-khî (田寮區) he Thòi-vân Kô-hiùng-sṳ‎‎‎‎‎ ke yit-ke khî.
Het-sân-khî
Het-sân-khî (赫山區) he Chûng-koet Fù-nàm-sén Yit-yòng-sṳ só kón-hot ke khî.
Thiên-chú-kau
Thiên-chú-kau he Kî-tuk-kau yit-ke chú-yeu ke fun-kî, he Yâ-sû chhṳ̍t-chiap chhòn-sṳ̀n hâ-lòi ke. Kî-tuk-kau kau-phai só-yû ke kûng-kau-fi chṳ̂-chûng, Lò-mâ Thiên-chú-kau ke fi-chung chui thai-phòng, chhiòn sṳ-kie ngìn-su yû sṳ̍p-yit-yi.
Kau-ngi kau-kûi
Thiên-chú-kau ke sin-ngióng sên-fa̍t ke fu̍t-sîm he chhit-hong sṳn-sṳ, chit sṳn-sé sṳn-sṳ、kiên-chṳn sṳn-sṳ、siû-fò sṳn-sṳ、sṳn-thí sṳn-sṳ、fûn-phi sṳn-sṳ、sṳn-chṳt sṳn-sṳ、phiang-ngìn fu-yù sṳn-sṳ; chhai khì-chûng, Mì-sat he chui chhung-yeu ke.
York
York, vi-yî Yîn-koet Yorkshire lâu Humber khî-vet Pet Yorkshire ke sàng-sṳ, sṳ-khî ngìn-khiéu yok 137,505-ngìn (2001-ngièn).
Icheon Sṳ
Icheon Sṳ (이천시/利川市) he Hòn-koet Gyeonggi Tho ke yit-chak sàng-sṳ. Chúng mien-chit 461.3 phìn-fông kûng-lî, 2012-ngièn ngìn-khiéu tha̍t-tó 209,339-ngìn.
Sung-chhèu
Sung-chhèu (960-ngièn—1279-ngièn), he Chûng-koet li̍t-sṳ́ song yit-ke chhung-yeu chhèu-thoi, cho-tet fûn cho Pet Sung lâu Nàm Sung.
Sóc Trăng (sṳ)
Sóc Trăng he Ye̍t-nàm Sóc Trăng sén sén-fi.
Kóng-thiet CRC-Stock EMU（C6554-07E） tshâ-hin Lie̍t-tshâ
Kóng-thiet CRC-Stock EMU（C6554-07E） 係 Hiông-kóng Kóng-thiet
Hiông-kóng Thiet-lu Yû-han Kûng-sṳ̂
列車編組
A351-C351-B351-B851-C851-B352-C352-A352 A353-C353-B353-B852-C852-B354-C354-A354 A355-C355-B355-B853-C853-B356-C356-A356
技術特點
此列車屬於中國大陸標準A型地鐵車輛，採用輕量化不銹鋼免塗裝鼓型車體，壽命可達40年. 列車採用與港鐵Rotem電動列車相似的牽引、輔助和監控系統，並針對原有車輛的缺點和問題進行改善，而且可與現有類型車輛使用相同零件. 針對香港的氣候環境，列車採用大製冷量的單元式空調機組，空調可在室外溫度56℃的情況下全冷運作. 另外車上配置實時乘客訊息系統和無線網絡接收系統，而安裝在車內的顯示器據試車時所見將會用作播放「新聞直線」，但第1卡及第8卡將會設為靜音車廂.
牽引系統採用交流傳動，IGBT牽引逆變器及牽引電動機均採用三菱產品. 列車採用長客CW6000（D）型無搖枕轉向架，構架為低合金高強度耐候結構鋼鋼板焊接而成. 一系懸掛為螺旋彈簧；二系懸掛為空氣彈簧及垂向油壓減震器. 基礎制動採用帶有防滑控制功能的輪盤制動單元；電制動採用再生制動. 轉向架並配備有輪緣潤滑裝置，可以減少車輪的磨耗，降低車輛通過曲線時產生的噪音.
大事年表2
與韓製列車一樣，這款列車比行走東涌綫的西班牙製列車和行走市區綫的都城嘉慕列車，有較佳的加速率1.3m/s2（4.68km/h/s）（英製列車、西班牙製列車為1.0m/s/s，3.6km/h/s）和減速率0.8至1.35m/s2（2.88至4.86km/h/s）（英製列車、西班牙製列車為1.0m/s/s，3.6km/h/s）.
由於本系列車加速度很高，為了増加安全，列車自動控制程式與千九列車一樣，加速時首兩秒加速度較慢，之後明顯提高加速度.
另外，車門設有獨立重開功能，如夾物會自動且獨立重開車門（及有關的月台幕門，如果幕門同時夾物的話）至特定闊度（該闊度足以讓有關物件或乘客鬆開），並自動關上，未有夾物的車門則不會重開，設計與千九列車類似 ；此功能限使用三次，三次之後如列車車門仍不能正常關上，車長則必須開啟全部車門，重新關閉. 所有車門關上後，顯示落車方向的提示燈才會熄滅.
本列車採用弧形扶手，港鐵公司指可以令車廂感覺更寬闊.
本列車首4列出廠的緊急出口門之開啟方式與第5列起的開啟方式，曾有所不同.
首4列（由A351至A358）原先的設計中，乘客開啟時需先拉下門鎖把手，門即會向右滑出，之後再等待指示燈亮起，便可拉下斜道把手，斜道伸出，此時可步出離開.
本列車採用IGBT VVVF及回生制動，用電量與韓製列車相若，與使用可關斷晶閘管（GTO）的都城嘉慕列車比較，用電量明顯較少.
南港島綫
南港島綫列車與市區綫列車相近，由於南區與海洋息息相關，列車將以「沿海之鄉」為設計主題，交由法國MBD設計事務所設計，規格則與市區線列車相若. 列車闊度約2.8米、高約2米，每列車有3卡.
車身將以白色為主色，並利用視覺效果將車門及車窗連成一體化之形態. 車頂將有紅色條子，但與現時市區綫中國製列車中間的紅色線條有所分別. 車頭則將會採用流線型設計的線條，車頭燈則採用不規則的圖案設計.
設備
本列車車上配有以下設備，供乘客使用：
市區綫
列車以8卡為一列，編組方式為A-C-B-B-C-B-C-A. 由於當中A-C-B（或B-C-A）為一組，B-C亦為一組；調卡時，都會整組調走，但本系列車尚未有任何調卡情況.
{|align=center style="background-color:#fff;border:1px solid #999;max-width:750px;"
列車問題
有港鐵員工指出，在此類型列車運到香港時，上司要求各人驗車要較平常程序更嚴格，因為該車來自工業質量劣評多多的中國大陸. 驗車後，發現車廂座位櫈邊鑲嵌高低不平；亦發現部分車轆行駛時有火花，可能會煞掣失靈並引致重大事故；另外，更發現此類列車有車門關上後，黑膠邊懷疑「啜實」車門過緊，無法再自動開啟，要由人手開門，亦有列車在斜路或彎位路軌行走時，車門無法開啟. 不過，此類列車與現有之技術協調未有任何問題.
安全
有港鐵員工指出，因為港鐵首次購入在製造商品“劣評多多”的中國大陸製造的列車，所以本批次列車運到香港后，上司要求員工驗車時要較平常程序更嚴格. 而驗車後發現車廂座位櫈邊鑲嵌高低不平；以及部分車轆行駛時會產生火花，可能會煞掣失靈並引致重大意外. 另外，更發現本批次列車有車門關上後，門膠會吸在一起，令車門過緊而無法再自動開啟，需要由人手開門. 亦有指本批次列車在斜路或彎位路軌行走時車門同樣無法開啟. 同時網上有相片指出，有其中一列列車（第一編組）被調動至荃灣車廠，所有車門被拆下，方便進行重裝地板工程. 現時，有關列車已經投入服務.
不過，有部分問題也曾於韓製列車投入服務初期出現過，而本批次列車與現有之信號和程式等技術協調未有任何問題.
訊號系統
有報章報導，港鐵密件揭露一列代號「5號」（即第5編組，編號A/C/B 359~360）的中國製列車，2011年11月初在彩虹站以自動模式（即以ATO運作）試行時，因訊號系統失靈，埋站時未能按路軌訊號燈指示煞停，司機即時啟動緊急煞車掣，列車最後過站約13米，並未釀嚴重事故. 港鐵證實事件，指事故後已作出修正.
車廂與地台水平的偏差
2011年12月9日晚上10時40分，第五編組（A/C/B 359~360）之中國製列車駛至九龍塘站時，車長發現車廂地台水平與月台水平出現偏差，車廂地台較高. 為安全起見，港鐵於同日晚上將列車駛回車廠進行詳細檢查.
無法對準於月台停車位
有報章報導，多列中國製列車車門經常無法對準月台停車位，使車門被幕門遮擋，并須作人手調整. 当中大部分车站在停站後均有偏差，最嚴重是出入通道被幕門遮擋近一呎，妨礙乘客上下車. 而报道称其中一列由油麻地駛往調景嶺的列車，更有三個車站出現嚴重偏差，需要由車長以人手調整列車停車位置，乘客才能上落.
然而有部分时候，港铁线路因信号和程式问题，英製列車和韓製列車同样会出现与站台有偏差的情况，但由於所有幕門是以英製列車和韓製列車的長度設計，兩系列車之長度均與中國製列車不相同（英製列車全長180020mm，韓製列車全長183000mm，中國製列車全長175780mm，較其他列車短），而韓製列車與中國製列車的車門闊度較英製列車的窄，但韓製列車的偏差遠較中國製列車為低，因此中国制列车会比英製列車和韓製列車的偏差的偏差大. 除了偏差问题外，據港鐵知情人士透露，港鐵至今仍未能解決列车到站时与月台偏差的程式問題，.
耗電量高
有港鐵内部人士透露，列車耗電量超出預期，同一方向的行車線上，最多只能安排兩列中國製列車同時行駛 ，主要在中午及下午繁忙時段行走觀塘線. 不過，目前在繁忙時段有接近9-15列中國製列車同時行駛，乘客搭到的機會相當高，亦表示電力問題已經修復；在2013年7月27日及9月1日更曾出現單一方向最高連續12班列車為中國製列車的記錄，有可能是為了測試大量中國製列車在完全無英製列車分隔下連續班次行走的穩定性.
其他
2012年1月28日下午1時許，觀塘綫一列駛往油麻地的中國製列車，駛至彩虹站時，車長突然發現列車所接收的訊號不暢順，讓車上所有乘客下車，駛返車廠檢驗.
Pâ-chêu
Pâ-chêu fe̍t-chá ham cho pâ-chiâu, he yit chúng chhṳ̍t-vu̍t.
Kóng-thiet CRC-Stock EMU（C6554-07E） tshâ-hin Lie̍t-tshâ
其他
2013年5月14日中午12時，有乘客在調景嶺站登上第19編組列車（編號A/C/B 387~388），在列車卡與卡之間的通道發現有一扇遮蓋門無故打開，露出列車接合扣位，並不斷搖晃，列車駛至九龍灣站時有職員上車留守至油麻地站，再交由技術人員處理. 經初步調查，相信該列車遮蓋在出廠時，其門鎖未有鎖緊至意外鬆開.
Libreville
Libreville he Gabon ke sú-tû.
Â-chû Thien-sṳ Yû-han Kûng-sṳ̂ (Hiông-kóng)
Â-chû Thien-sṳ Yû-han Kûng-sṳ̂（亞洲電視，簡稱「亞視」英語：Asia Television Limited，aTV） （官方英文簡稱aTV） ，簡稱為「亞視」. 於1957年5月29日正式開業，前稱麗的映聲及麗的電視（Yîn-ngî：Rediffusion (Hong Kong) Limited，官方英文簡稱RTV），he Hiông-kóng 於1982年9月24日易名亞洲電視並一直沿用至今
Chûng-koet mìn-chhu̍k
Chûng-koet yû tông tô ke mìn-chhu̍k, khì-chûng yû 56 ke su-tó kôn-fông ke sṳ̀n-ngin. Chûng-koet kôn-fông chiông liá 56 ke mìn-chhu̍k khiung-ha ham-cho „Chûng-fà Mìn-chhu̍k“.
Yún-ôn-khî
Yún-ôn-khî (永安區) he Thòi-vân Kô-hiùng-sṳ‎ ke yit-ke khî.
Sùi-chhèu
Sùi-chhèu (581-ngièn—618-ngièn), he Chûng-koet li̍t-sṳ́ song yit-ke chhung-yeu chhèu-thoi.
Tûng-nèn-koet
Tûng-nèn-koet (東寧國) he yit-chak koet-kâ, ya he Thòi-vân li̍t-sṳ́ sông thèu chak thu̍k-li̍p ke koet-kâ, yù Yèn-phìn-vòng (延平王) Tshàng Sṳ̀n-kûng kien-li̍p. Khì fung Mìn-chhèu ke fòng-ti vì chûng-chú, m̀-ko chhai Yún-la̍k Fòng-ti bûn N̂g Sâm-kui sat-hoi yî-heu, ku-yi m̀-li̍p fòng-ti. Kì ke lai-è Tshàng Kîn sông-thòi yî-heu, kiên-kâ chhṳ-chhṳ̂n „Chhèu-vòng“ (潮王), pûn fân-è hêm cho „Thòi-vân koet-vòng“.
1683-ngièn, Tûng-nèn-koet pûn Mân-chhîn me̍t-mòng, kói sṳ̀n Fuk-kien-sén Thòi-hà-tho (臺廈道) ke Thòi-vân-fú (臺灣府).
Brazzaville
Brazzaville he Congo Khiung-fò-koet ke sú-tû.
Rosenheim
he yit-chho vi yî Tet-koet nàm-phu, Bayern-pâng ke sàng-sṳ. Chúng mien-chit 37.22 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu 60,889-ngìn (2014-ngièn).
Chṳ̂-yòng-khî
Chṳ̂-yòng-khî (資陽區) he Chûng-koet Fù-nàm-sén Yit-yòng-sṳ só kón-hot ke khî.