cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ido-ngî
Ido-ngî he yung Esperanto vi kî-chhú, chṳ̂m-tui khì khiet-tiám kói-liòng ke yit-chak Ngìn-chho ngî-ngièn, yî 1900 ngièn-thoi fat-chán chhut-lòi, chṳ-kîm yok lióng-chhiên to ńg-chhiên kiên-sùi-chá, chú-yeu sṳ́-yung ngìn-khiéu  fûn-phu chhai Êu-chû.
Ido-ngî ke Séu-vòng-chṳ́
Thi-sṳ̍p-chhit chông (CHAPITRO XVII)
Nevada
Nevada he Mî-koet sî-phu yit-ke chû, 1864-ngièn sṳ̍p-ngie̍t sâm-sṳ̍p-yit ngit sṳ̀n-vì Mî-koet thi sâm-sṳ̍p-liuk ke chû.
Chûng Jawa
Chûng Jawa (Yin-nì-ngî: Jawa Tengah) he Yin-nì ke yit-ke sén-fun.
Cologne
Cologne (Tet-ngî: Köln) he Tet-koet ngìn-khiéu thi-si tô ke sàng-sṳ, Pet Rhine-Westphalia-chû chui-thai ke sàng-sṳ, he Tet-koet nui- liu̍k chui chhung-yeu ke kóng-héu chṳ̂-yit, Rhine thi-khî ke kîn-chi vùn-fa lâu li̍t-sṳ́ chûng-sîm. Kì yí-kîn yû lióng-chhiên ngièn ke li̍t-sṳ́, he Tet-koet chui kú-ló ke sàng-sṳ chṳ̂-yit. chûng sṳ-ki Cologne yí-kîn sṳ̀n-vì yit-chak chhung-yeu ke kau-fi chûng-sîm lâu ngi-su̍t tî-sṳt chûng-sîm.
Yî-sṳ̂-làn-koet (chû-chṳt)
Levant(Sham) Yî-sṳ̂-làn-koet (Â-lâ-pak-ngî: الدولة الاسلامية في العراق والشام al-Dawlah al-Islāmiyyah fī al-Irāq wash-Shām‎, Yîn-ngî kién-lio̍k: ISIL fe̍t-chá ISIS), chhṳ-chhṳ̂n Yî-sṳ̂-làn-koet (Â-lâ-pak-ngî: الدولة الإسلامية‎ al-Dawlah al-Islāmīyah, Yîn-ngî kién-lio̍k: IS), he Chûng-tûng ke yit-chiak Yî-sṳ̂-làn-kau khiúng-pu chû-chṳt. Liá chiak chû-chṳt ngièn-lòi hêm-cho Iraq sṳn-chan chû-chṳt, he Al-Qaeda chhai Iraq ke fûn-kî chû-chṳt. 2013-ngièn, siên-pu sṳ̀n-li̍p Iraq lâu Levant Yî-sṳ̂-làn-koet, cham-liâng Iraq lâu Syria ke phu-fun liâng-thú.
Fán-tui khì ke ngìn hêm khì cho Daesh (داعش).
Mazanderan-ngî
Mazanderan-ngî (مَزِروني) chú-yeu sṳ́-yung chhai Iran Mazandaran-sén lâu Golestan-sén. Lâu Gilaki-ngî, Zazaki-ngî, lâu Balochi-ngî kôan hì kín me̍t. lâu Pô-sṳ̂-ngî ya-yû kha yén ke kôan-hì.
Thai-khi̍t-khièn
Thai-khi̍t-khièn he yit-tsúng Chûng-koet vú-su̍t, pûn-ngìn kûi-ngi̍p Nui-kâ-khièn, miàng-sṳ tshut-hien tshai-yî 1852-ngièn.
IPhone 3G
iPhone 3G he yit-chak Phìn-kó Kûng-sṳ̂ khì-hâ ke Chṳ-nèn Sú-kî, he iPhone Hì-lie̍t chûng ke thi-ngi thoi. 2008-ngièn 6-ngie̍t 9-ngit, liá-chúng Sú-kî chhai Phìn-kó Kûng-sṳ̂ chhiòn-khiù ngiôn-thí khôi-fat-chá ngièn-fi chûng chṳn-sṳt fat-pu.
100
100 (pak, yit-pak) he yit-ke su-muk, he chṳ́n-su, chhai 99 ke heu-piak, 101 ke thèu-chhièn.
Cerbón
Cerbón he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 18,02 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 36.
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
Tûng Jawa
Tûng Jawa (Yin-nì-ngî: Jawa Timur) he Yin-nì ke yit-ke sén-fun.
Hon-sṳ
Hon-sṳ (漢字, Ngit-ngî: Kanji; Chêu-siên-ngî: Hanja; Ye̍t-nàm-ngî: Hán Tự) he Hon-sṳ Vùn-fa-khiên kóng-fàm sṳ́-yung ke yit-chúng vùn-sṳ, yung-lòi siá tô-chúng hien-thoi lâu kú-chó ngî-vùn ke sû-siá vùn-sṳ hì-thúng. Hien-thoi ke Hon-ngî, Ngit-ngî, Chêu-siên-ngî tû-yû yung-tó Hon-sṳ.
Steve Jobs
Chhiùng 2003-ngièn chhû-khì, Steve Jobs lâu Yî-sien Sṳ̀n-kîn Nui-fûn-pit Sè-pâu Liû (Islet Cell Neuroendocrine Tumor) chan-teu pat-ngièn, chui-chûng yî 2011-ngièn pat-ngie̍t chhṳ̀-ngim Chṳp-hàng-chhòng chṳt-vi, chhai kì thi-sâm chhṳ phiang-ká khì-kiên, Steve Jobs tông-sién vi Phìn-kó Kûng-sṳ̂ ke Túng-sṳ̀-fi Chú-sit.
Mióng-khiù
Mióng-khiù he yit-hong kak-tén khiù-mióng, yung khiù-phok kit-tá siong tsṳ-khung sîm-khiù ke yun-thung. Mióng-khiù hí-tshû lòi-ngièn tshai-yî Yîn-koet, tsui-tshû liù-hàng tì Yîn-ngî koet-kâ ke song-liù sa-fi. Mióng-khiù fûn-tso tân-tá lâu sûng-tá. Tsok-khiù hí-tshû lòi-ngièn tshai-yî mióng-khiù. Mióng-khiù hien-tshai he yit-hong O-lìm-phit-khiet Yun-thung-fi pí-soi hong-muk, sṳt-ha̍p sa-fi kok kiê-tshèn lâu ngièn-lìn thon ngìn-khiùn. Mióng-khiù ke pí-soi kûi-tset tshṳ-tshiùng 1920 ngièn-heu tshiu-son mò-tsai kiên-kói. Mióng-khiù pí-soi kekôn-tsung su-muk ya-he sṳ̍p-fûn tô-tô.
Kám-lám-su
Kám-lám-su ke kó-sṳ̍t khó-yî sâng-sṳ̍t. Sṳn-kîn ku-sṳ chûng tsên yung kám-lám-su kî-é tsok-vì thai-thi fu̍k-sû ke phêu-thì, heu-lòi sî-fông koet-kâ pá kám-lám-su yung-tsok fò-phìn siong-tsṳ̂n.
Steve Jobs
Chhai kì sên-fa̍t ke ngièn-thoi lî-mien, Steve Jobs pûn ngin-vì he thien-nó ngia̍p-kie lâu ngu-lo̍k ngia̍p-kie ke phiêu-chì-sin ngìn-vu̍t.
Centenera de Andaluz
Centenera de Andaluz he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 19,87 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 24.
Lufthansa Hòng-khûng
Tet-koet Lufthansa Hòng-khûng Kú-fun Kûng-sṳ̂ (Tet-ngî: Deutsche Lufthansa AG) he Tet-koet koet-kâ Hòng-khûng Kûng-sṳ̂. On-cheu chai-hak-liòng lâu kî-chhui kûi-mù kie-son, vi Êu-chû chui-thai ke Hòng-khûng Kûng-sṳ̂; On-cheu sṳ̀n-hak chai-yun-liòng kie-son, vi sṳ-kie thi-si thai Hòng-khûng Kûng-sṳ̂. Lufthansa Hòng-khûng ke chúng-phu sat-chhai Pet Rhine-Westphalia-chû Cologne; Frankfurt Kî-chhòng vi Khi-néu Kî-chhòng. Yun-yang kî-thi hêm-cho "Lufthansa Hòng-khûng chûng-sîm", fî-hàng-yèn, thi-khiùn ngìn-yèn lâu khûng-sṳ̀n ngìn-yèn kiûn chú-yeu yî Frankfurt. Muk-chhièn chhai yit-pak si-sṳ̍p-liuk ke koet-kâ yû 117,000-miàng yèn-kûng. 2010-ngièn nsa Hòng-khûng sṳ̀n-chai lî-hak-liòng chhêu-ko 9000-van.
Centenera de Andaluz
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
Tarnowskie Góry
he Pô-làn Sî-lî-sî-â-sén ke yit-ke sàng-sṳ, chúng mien-chit 83.72 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 60,889 ngìn (2012-ngièn).
Chhṳ̂m-hâng-khî
Chhṳ̂m-hâng-khî (深坑區) he Thòi-vân Sîn-pet-sṳ ke yit-ke khî.
Ngoi-phu lièn-kiet
分類:Sîn-pet-sṳ
羅香林
分類:Hak-kâ-ngìn
.cg
he Congo Khiung-fò-koet Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Bali
Bali (Yin-nì-ngî: Bali) he Yin-nì ke yit-ke sén-fun.
Sonic the Hedgehog (kok-set)
Yim-suk Siáu-tsṳ́（Hon-sṳ：音速小子，Yîn-ngî：Sonic the Hedgehog，Ngi̍t-ngî：ソニック・ザ・ヘッジホッグ），yù kiàu-tsò Sok-nî-khet（Hon-sṳ：索尼克）、Tsheu-yim-tshú（Hon-sṳ：超音鼠），thi yi̍t tsak lâm-set ke tshu̍k vùi.Ya thi Sega(セガ) ke kit-siông-vu̍t.Tsì-tshàu ke ngìn thi Naka Yūji(中裕司)、Ōshima Naoto(大島直人)、Yasuhara Hirokazu(安原弘和).
IPhone 3GS
iPhone 3GS he yit-chak Phìn-kó Kûng-sṳ̂ khì-hâ ke Chṳ-nèn Sú-kî, he iPhone Hì-lie̍t chûng ke thi-sâm thoi. 2009-ngièn 6-ngie̍t 8-ngit, liá-chúng Sú-kî chhai Phìn-kó Kûng-sṳ̂ chhiòn-khiù ngiôn-thí khôi-fat-chá ngièn-fi chûng chṳn-sṳt fat-hàng.
Sonic the Hedgehog (kok-set)
Khí-nên
分類:Yù-hi
Sa̍k-tàng-khî
Sa̍k-tàng-khî (石碇區) he Thòi-vân Sîn-pet-sṳ ke yit-ke khî.
Chuk-vì Chhàm
thumb|Chuk-vì Chhàm. Chuk-vì Chhàm  (竹圍站) vi-yî Chûng-fà Mìn-koet Sîn-pet-sṳ Thâm-súi-khî, vì Thòi-pet Tshia̍p-yun Thâm-súi Sin-ngi sien (Thâm-súi-sien) ke Tshia̍p-yun Chhâ-chhàm. Ko-hi Thòi-vân Thiet-lu Kón-lî-khiu̍k Thâm-súi-sien  yi̍t chên yî chhṳ́ chhú sat yû chuk vì chhâ-chhàm.
Ngoi-phu lièn-kiet
分類:Thòi-pet Chhia̍p-yun chhâ-chhàm
Yì-yàu-sṳ
(餘姚市) he Chûng-koet Chet-kông-sén Nèn-pô-sṳ só kón-hot ke yit-ke sàng-sṳ. Chúng mien-chit 500.8 phìn-fông kûng-lî, 2002-ngièn ngìn-khiéu 834,600-ngìn.
.ck
he Cook Khiùn-tó Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Valparaíso
Valparaíso vi-yî Thai-phìn-yòng ngan-piên, he Chṳ-li li̍p-fap sú-tû, koet-fi ke só-chhai-thi, Valparaíso-sén sú-fú, Valparaíso Thai-khyî sú-fú. 2002-ngièn ngìn-khiéu 263,499-ngìn, he Chṳ-li thi-liuk thai sàng-sṳ, Valparaíso tû-fi-khî he Chṳ-li thi-ngi thai. Khiu sàng-khî chhai 2003-ngièn pûn lie̍t-chhut vi Sṳ-kie Vùn-fa Vì-sán.
Hiông-pak-su
Hiông-pak-su 香柏樹 lâu Tsham-su tsui tsiap-khiun, ngièn-pún sán-sên tshai-yî Hí-mâ-lâ-ngâ Sân-ma̍k hói-pha̍t yit-tshiên ńg-pak tsṳ sâm-tshiên lióng-pak kûng-tshak ke thi-tai lâu Thi-chûng-hói yèn-ngan yit-tshiên tsṳ lióng-tshiên lióng-pak kûng-tshak ke thi-tai.
Sṳn-tan-tó
Sṳn-tan-tó (Christmas Island) he Au-chû vi yî Yin-thu-yòng tûng-pet-phu ke hói-ngoi liâng-thi, vì fó-sân tó, mien-chit 135 phìn-fông kûng-lî. Pet khî Yin-nì sú-tû Jakarta yok 500 kûng-lî, tûng-nàm khî Au-chû sî-ngan sú-fú Perth yok 2600 kûng-lî, tûng khî nang-yit Au-chû hói-ngoi liâng-thi Cocos (Keeling) Khiùn-tó 975 kûng-lî. Sṳn-tan-tó yû ngìn-khiéu yok 1,493-ngìn.
Mazandaran-sén
Mâ-sông-tha̍t-là-sén (Pô-sṳ̂-ngî:استان مازندران) he Yî-lóng sâm-sṳ̍p ke sén-fun chṳ̂ yit. Kì hâm-koi lióng-van sâm-chhiên chhit-pak phìn-fông kûng-lî.
Chhia̍p-yun chhâ-chhàm
Chhia̍p-yun chhâ-chhàm (Metro Station) su̍k-yî Sàng-sṳ Kwuí-tho Kâu-thûng Hì-thúng ke Thiet-lu Chhâ-chhàm, thûng-sòng chhái-yung thi-hâ fe̍t kô ka fông-sṳt kien kèu. Tô sien kâu fi ke Tshia̍p-yun chhàm khó-nèn yû hí-tô chhèn, yit-pân fûn-vì thai thâng fò ngie̍t thòi, yîn-chhṳ́ pit-sî chông sat thai-liòng thien fù thôi, lèu thôi khi̍p thien thôi, khiam puk kha thai ke chhàm sṳm-chṳ fi sat yû thien thûng phìn-mien phu tho. Lu káu mùn.
10000
10000 (van, yit-van) he yit-ke su-muk, he chṳ́n-su, chhai 9999 ke heu-piak, 10001 ke thèu-chhièn.
IPhone 4
iPhone 4 he yit-chak Phìn-kó Kûng-sṳ̂ khì-hâ ke Chṳ-nèn Sú-kî, he iPhone Hì-lie̍t chûng ke thi-si thoi. 2010-ngièn 6-ngie̍t 7-ngit, liá-chúng Sú-kî chhai Phìn-kó Kûng-sṳ̂ chhiòn-khiù ngiôn-thí khôi-fat-chá ngièn-fi chûng chṳn-sṳt fat-hàng.
Sî Nusa Tenggara
Sî Nusa Tenggara (Yin-nì-ngî: Nusa Tenggara Barat) he Yin-nì ke yit-ke sén-fun.
Będzin
he Pô-làn Sî-lî-sî-â-sén ke yit-ke sàng-sṳ, chúng mien-chit 37.08 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 59,023 ngìn (2013-ngièn).
Kôn-yàm
Kôn-yàm (Hepatitis) he Kôn-chhóng yîn phiang-thu̍k, yo̍k-vu̍t, chiú-chîn fe̍t-chá thoi-chhia yi-sòng yîn-hí ke fat-yàm chṳn-chhong. Kôn-yàm ke ngièn-yîn khó-nèn m̀-thùng, yî-cheu péu-hien chṳn-chhong m̀-thùng, yu fûn-cho Man-sin Kôn-yàm khi̍p Kip-sin Kôn-yàm lióng-chúng.
100000
100000 (sṳ̍p-van) he yit-ke su-muk, he chṳ́n-su, chhai 99999 ke heu-piak, 100001 ke thèu-chhièn.
New Zealand
New Zealand he Thai-phìn-yòng sî-nàm-phu yit-chak tó-koet. New Zealand ke lióng-ke chú-yeu hói-tó yù Cook hói-kak lì, pin lâu Au-chû siong-khî thai-yok yit-chhiên liuk-pak kûng-lî. Chhai kí ke nàm-phu chhiu-he Nàm-khi̍t-chû, pet-phu chet lâu Fiji khi̍p Tonga lióng-ke tó-koet kak-hói siong-mong.
Tûng Nusa Tenggara
Tûng Nusa Tenggara (Yin-nì-ngî: Nusa Tenggara Timur) he Yin-nì ke yit-ke sén-fun.
Thòi-tûng-sṳ
Thòi-tûng-sṳ he Thòi-vân Thòi-tûng-yen ke yit-ke tû-sṳ.
Sûng-hâi-khî
Sûng-hâi-khî (雙溪區) he Thòi-vân Sîn-pet-sṳ ke yit-ke khî.
Sa̍k-mùn-khî
Sa̍k-mùn-khî (石門區) he Thòi-vân Sîn-pet-sṳ ke yit-ke khî.
Zazaki-ngî
Zazaki-ngî (Zazaki) he Zazaki-ngìn sṳ́-yung ke ngî-ngièn, kì-têu chhi-kî chhai tûng Thú-ngí-khì ke Adıyaman-sén, Aksaray-sén, Batman-sén, lâu Diyarbakır-sén tén-thi.
Thi-chûng-hói
Thi-chûng-hói phî pet-mien ke êu-tsû thai-liu̍k, nàm-mien ke fî-tsû liu̍k-thi lâu tûng-piên ke â-tsû thai-liu̍k vì-tén. tûng-sî tshòng-yok 4000 tshiên-mí, nàm-pet chui khôn-tshu thai-yok yû 1800 tshiên-mí, mien-tsit 251.6 van phiàng-fông tshiên-mí, he sṳ-kie chui-thai ke Liu̍k-kiên-hói. Thi-chûng-hói ke yèn-ngan ha-kui ngie̍t-ngie̍t kôn-tsâu, tûng-kui vûn-nôn sṳp-yun, pûn-ngìn tshṳ̂n-tso Thi-chûng-hói sin thiên-hi.
Kám-lám-yù
Kám-lám-yù he Tshṳ̍t-vu̍t-yù ke yit-tsúng, yù kám-lám tsa-tshut. Kám-lám-yù he yit-tsúng sòng-yû sṳ́-yung ke sṳ̍t-yù, ya-he khó-yî yung-lòi tsṳ-tsho Fa-tsông-phín, Yo̍k-vu̍t yî-khi̍p Yù-tên tén-tén. Thi-chûng-hói tsû-vì ke koet-kâ siông-tông tshung-sṳ kám-lám-yù sán-ngia̍p.
Rhodium
Rhodium (銠 lǎo) he yit-chúng fa-ho̍k ngièn-su, fa-ho̍k fù-ho vì Rh, ngièn-chṳ́ su-muk he 45.
Chhṳ̀-hâi-sṳ
(慈溪市) he Chûng-koet Chet-kông-sén Nèn-pô-sṳ só kón-hot ke yit-ke sàng-sṳ. Chúng mien-chit 1,361 phìn-fông kûng-lî, 2002-ngièn ngìn-khiéu 1,462,383-ngìn.
Cabrejas del Campo
Cabrejas del Campo he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 17,87 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 71.
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
1000000
1000000 (pak-van, yit-pak-van) he yit-ke su-muk, he chṳ́n-su, chhai 999999 ke heu-piak, 1000001 ke thèu-chhièn.
Yiddish-ngî
Yiddish-ngî ( ייִדיש) su̍k-yî German Ngî-chhu̍k. Chhiòn-khiù thai-yok yû sâm-pak-van ngìn chhai sṳ́-yung, thai-phu-fûn ke sṳ́-yung-chá he Yù-thai-ngìn, yì chhiâ khì-chûng chú-yeu he Ashkenazi Yù-thai-ngìn chhai chhâu-yung chhṳ́ ngî.
Pet-thèu-khî
Pet-theù-khî (北投區) he Thòi-vân Thòi-pet-sṳ ha-hot ke yit-ke khî.
10000000
10000000 (chhiên-van, yit-chhiên-van) he yit-ke su-muk, he chṳ́n-su, chhai 9999999 ke heu-piak, 10000001 ke thèu-chhièn.
Buitrago
Buitrago he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 5,15 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 60.
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
100000000
100000000 (yit-yi) he yit-ke su-muk, he chṳ́n-su, chhai 99999999 ke heu-piak, 100000001 ke thèu-chhièn.
Piekary Śląskie
he Pô-làn Sî-lî-sî-â-sén ke yit-ke sàng-sṳ, chúng mien-chit 39.98 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 57,917 ngìn (2013-ngièn).
Phiang-thu̍k
Phiang-thu̍k (病毒) he yit-chúng khí-yû se-pâu kám-ngiam-sin ke Â-hién-mì lia̍p-é, kì sṳ̍t-chi sông chhiu-he yù yit-chak pó-fu-sin ke ngoi-hok pâu-kó ke yit-thon DNA fe̍t-chá RNA, chia-chho̍k kám-ngiam ke kî-chṳ, liá-chak kién-tân ke sâng-vu̍t-thí cho-tet li-yung suk-chú ke se-pâu ne-thúng chin-hàng chhṳ-kâ fu̍k-chṳ, than-he mò-fap thu̍k-li̍p sên-chóng lâu fu̍k-chṳ. Phiang-thu̍k cho-tet kám-ngiam só-yû ke khí-yû se-pâu kiet-kèu ke sâng-miang-thí.
IPhone 4S
iPhone 4S he yit-chak Phìn-kó Kûng-sṳ̂ ngièn-fat ke Chṳ-nèn Sú-kî, he iPhone Hì-lie̍t chûng ke thi-ńg thoi heu-sa kî-khóan. 2011-ngièn 10-ngie̍t 4-ngit, liá-chúng Sú-kî chhai Phìn-kó Kûng-sṳ̂ chhiòn-khiù ngiôn-thí khôi-fat-chá ngièn-fi chûng chṳn-sṳt fat-hang hiong Mî-koet, Kâ-nâ-thai, Àu-chiu, Yîn-koet, Fap-koet, Tet-koet, Ngit-pún chhit-chak koet-kâ khôi-tshiû.
Koân-thu Chhàm
thumb|450px|Kôan-thu Chham Koân-thu Chhàm  (關渡站) vi-yî Thòi-vân Thòi-pet-sṳ Pet-thèu-khî, vì Thâm-súi Sin-ngi-sien (Thâm-súi-sien) ke Tshia̍p-yun Chhâ-chhàm. Ko-hi Thòi-vân Thiet-lu Kón-lî-khiu̍k Thâm-súi-sien  yi̍t chên yî chhṳ́ chhú sat yû-kôan thu chhâ-chhàm.
IPhone 5S
iPhone 5S he Mî-koet Phìn-kó Kûng-sṳ̂ khôi-fat ke Tshuk-khúng-sṳt Yîn-mok Chṳ-nèn Sú-kî, he thi-liuk thoi ke iPhone Hì-lie̍t lâu ki-sṳ̀n chhièn yit-thoi ke iPhone 5. 2013-ngièn 9-ngie̍t 20-ngit, liá-chúng Sú-kî chhai Phìn-kó Kûng-sṳ̂ chhiòn-khiù ngiôn-thí khôi-fat-chá ngièn-fi chûng chṳn-sṳt fat-hang. iPhone 5S lâu iPhone 5C tet-tó kiú-pak-van pho ki-liu̍k siau-liòng.
Koân-thu Chhàm
Chhâ-chhàm Kèu-chho
thumb|250x250px|Kôan-thu Chham thumb|250x250px|Kôan-thu Chham
Ngoi-phu lièn-kiet
分類:Thòi-pet Chhia̍p-yun chhâ-chhàm
Buberos
Buberos he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 18,53 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 37.
IPhone 5
iPhone 5 he yit-chak Phìn-kó Kûng-sṳ̂ khôi-fat ke Tshuk-khúng-sṳt Yîn-mok Chṳ-nèn Sú-kî, he thi-liuk thoi ke iPhone Hì-lie̍t lâu ki-sṳ̀n chhièn yit-thoi ke iPhone 4S. 2012-ngièn 9-ngie̍t 12-ngit, liá-chúng Sú-kî chhai Phìn-kó Kûng-sṳ̂ chhiòn-khiù ngiôn-thí khôi-fat-chá ngièn-fi chûng chṳn-sṳt fat-hang.
Chûng Kalimantan
Chûng Kalimantan (Yin-nì-ngî: Kalimantan Tengah) he Yin-nì ke yit-ke sén-fun.
Thai-sân-khî
Thai-sân-khî (泰山區) he Thòi-vân Sîn-pet-sṳ ke yit-ke khî.
Hói-nàm-fa
Hói-nàm-fa (Hái-nâm-oe) he Hói-nàm-tó ke fông-ngièn. Thai-yok yû ńg-pak van ngìn sṳ́-yung.
Van-lî-khî
Van-lî-khî (萬里區) he Thòi-vân Sîn-pet-sṳ ke yit-ke khî.
Nàm Kalimantan
Nàm Kalimantan (Yin-nì-ngî: Kalimantan Selatan) he Yin-nì ke yit-ke sén-fun.
Chûng-ngi Chhàm (Thòi-pet-sṳ)
right|thumb|400px|Chûng-ngi Chhàm Chûng-ngi Chhàm  (忠義站) vi-yî Thòi-vân Thòi-pet-sṳ Pet-thèu-khî tûng-ông pet-lu si-thon, vì Thòi-pet Tshia̍p-yun Thâm-súi Sin-ngi sien (Thâm-súi-sien) ke Tshia̍p-yun Chhâ-chhàm. Ko-hi Thòi-vân Thiet-lu Kón-lî-khiu̍k thâm-súi sien (hien yí fi chṳ́; Tshia̍p-yun thâm-súi sien chhièn-sṳ̂n) yi̍t chên sat yû chûng ngi chhâ chhàm, than vi-tsì lâu hien-chhai ke Tshia̍p-yun chhâ chhàm m̀-thùng.
Ngoi-phu lièn-kiet
分類:Thòi-pet Chhia̍p-yun chhâ-chhàm
Yùn-lìm-yen
Yùn-lìm-yen he Thòi-vân sî-phu ke yit-ke yen.
Sî Kalimantan
Sî Kalimantan (Yin-nì-ngî: Kalimantan Barat) he Yin-nì ke yit-ke sén-fun.
Cook Khiùn-tó
Cook Khiùn-tó he yit-ke vi chhai Nàm Thai-phìn-yòng sông, kie yî Fap-koet liâng Polynesia lâu Fiji chṳ̂ kiên, yù 15 ke tó-yí chû-sṳ̀n ke khiùn-tó, khì miang-miàng hí-ngièn yî yén-chṳ̂n thâm-sok Nàm Thai-phìn-yòng, fat-hien liáu hí-tô tó-yí ke James Cook sòn-chhòng.
Massachusetts Lî-kûng Ho̍k-yen
Massachusetts Lî-kûng Ho̍k-yen (Yîn-ngî: Massachusetts Institute of Technology) he Mî-koet yit-só sṳ̂-li̍p ngiên-kiu hîn thai-ho̍k, vi-yî Mî-koet Massachusetts ke Kiam-khiâu-sṳ. Hien-chhai khiung-yû liuk-só ho̍k-yen 36-ke ho̍k-su̍t-sṳ phu-mùn, phiên-chhùng yî lî-ho̍k khi̍p kûng-chhàng kî-su̍t ke ngiên-kiu lâu kau-yuk. 1861-ngièn sṳ̀n-li̍p.
Hà-mà
Hà-mà蛤嬤（蛤嫲／蛤蟆） thai-phu-fun yû thu̍k, than-he thu̍k-sin khó-yî tsṳ-tsho yo̍k-vu̍t. Hà-mà ke thung-vu̍t thai-yok yû lióng-pak ńg-sṳ̍p tsúng. Tshù-liáu Àu-thai-li-â lâu Mâ-tha̍t-kâ-sṳ̂-kâ-tó tén-tén hói-tó yî-ngoi, Hà-mà fûn-phu tshai tshiòn sṳ-kie kok-thi. Sûi-yèn thai-phu-fun hà-mà-lui sên-fa̍t tshai-yî liu̍k-thi song, than-he ya-yû pit-sî sên-fa̍t tì súi-tsûng fe̍t-tsá su-song ke hà-mà-lui.
Ńg-kú-khî
Ńg-kú-khî (五股區) he Thòi-vân Sîn-pet-sṳ ke yit-ke khî.
Pet Sulawesi
Pet Sulawesi (Yin-nì-ngî: Sulawesi Utara) he Yin-nì ke yit-ke sén-fun.
Apple
Phìn-kó Kûng-sṳ̂ (Apple Inc.，NASDAQ：AAPL，LSE：ACP), ngièn-chhṳ̂n Phìn-kó Thien-nó Kú-fun Yû-han Kûng-sṳ̂ (Apple Computer, Incorporated)， yî 2007-ngièn 1-ngie̍t 9-ngit chhai Khiu-kîm-sân Macworld Expo song siên-pu kói-cho hien-miàng. Chúng-phu vi-yî Mî-koet Kâ-li-fuk-nì-â Cupertino, fu̍t-sîm ngia̍p-vu he Thien-chṳ́ Khô-kî sán-phín. Chui tî-miàng sán-phín pâu-koat MacIntosh Thien-nó, iPod yîm-ngo̍k pô-fong-hi, iTunes song-tiam, iPhone Chṳ-fi hîn sú-kî lâu iPad Phìn-pán Thien-nó tén-tén.
Fung-fa-khî
(奉化區) he Chûng-koet Chet-kông-sén Nèn-pô-sṳ só kón-hot ke yit-ke khî. Chúng mien-chit 1,267.6 phìn-fông kûng-lî, 2002-ngièn ngìn-khiéu 483,937-ngìn.
Thòi-vân Thiet-lu Kón-lî-khiu̍k
Thòi-vân thiet-lu kón-lî khiu̍k  (臺灣鐵路管理局; Yîn-ngî: Taiwan Railways Administration) he Chûng-fà Mìn-koet Kâu-thûng phu só su̍k chṳ̂ thu̍k-li̍p sṳ-ngia̍p kî-kèu, fu-chit kîn-yàng Thòi-vân ke  chhòn-thúng thiet-lu lu-mióng, vì Thòi-vân thi-yit-kâ, ya-he kûi-mù chui-thai ke thiet-lu ngia̍p chá, chhai chṳt yèn kûng khiung 12,999 ngìn,  yàng-yun lu-sien khiung yû 13 thiàu, chhòng-thu tha̍t 1085.3 kûng-lî. Chhṳ́-ngoi, pin su thok kîn-yàng Â-lî-sân sêm-lìm thiet-lu.
Borobia
Borobia he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 62,57 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 287.
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
Borjabad
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
Vû-lòi-khî
Vû-lòi-khî (烏來區) he Thòi-vân Sîn-pet-sṳ ke yit-ke khî.
Racibórz
he Pô-làn Sî-lî-sî-â-sén ke yit-ke sàng-sṳ, chúng mien-chit 74.96 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 56,397 ngìn (2012-ngièn).
Chhiâng-môi-su
Chhiâng-môi-su (Penicillin) he fûn-chṳ́ chûng hàm-yû chhiâng-môi-vàn, nèn pho-fái se-khiûn ke se-pâu-piak pin chhai se-khiûn se-pâu ke fàn-chhṳ̍t khì-kiên hí sat-khiûn chok-yung ke yit-lui khong-sâng-su. Chhiâng-môi-su he kîn-sòng sṳ́-yung ke khong-khiûn yo̍k-phín. 1928-ngièn Yîn-koet Lùn-tûn Thai-ho̍k Sṳn Mâ-li-â Yî-ho̍k-yen Se-khiûn-ho̍k kau-su Sir Alexander Fleming chhai sṳ̍t-ngiam-sṳt chûng fat-hien chhiâng-môi-su khí-yû sat-khiûn chok-yung. 1938-ngièn yù Mà-sat-chû-set Lî-kûng Ho̍k-yen ke Ernst Boris Chain (1906 -1979), Howard Florey (1898-1968) khi̍p Norman Heatley (1911-2004) liâng-thô ke thòn-chhui thì-lien chhut-lòi.
Florida
Florida he Mî-koet ke yit-ke chû.
Chûng Sulawesi
Chûng Sulawesi (Yin-nì-ngî: Sulawesi Tengah) he Yin-nì ke yit-ke sén-fun.
.cr
he Costa Rica Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Sinhala-ngî
Sinhala-ngî (සිංහල), he Sri Lanka ke kôn-fông ngî-ngièn chṳ̂ yit, he cham Sri Lanka thai-tô-sú ngìn-khiéu ke Sinhala-ngìn ke ngî-ngièn; sṳ́-yung ngìn-khiéu thai-yok yit-chhiên 900 van. Chhiùng 1956-ngièn khôi-sṳ́, Sinhala-ngî khi̍p Tamil-ngî thùng-sṳ̀ tû-he Sri Lanka hièn-fap sông sṳ̀n-ngin ke kôn-fông ngî-ngièn.
Sî Sulawesi
Sî Sulawesi (Yin-nì-ngî: Sulawesi Barat) he Yin-nì ke yit-ke sén-fun.
Chông-fa-sṳ
Chông-fa-sṳ he Thòi-vân Chông-fa-yen tûng-pet-phu ke yit-ke tû-sṳ.
Perth
Perth yúng-yû vûn-fò ke hì-hèu lâu Swan-hò ngan ke phe̍t-chì kín-set, sṳ́ Perth tet yî sṳ̀n-vì fî-sòng su fôn-ngiàng ke kôn-kông lî-yû muk-tit-thi.
Perth yúng-yû kóng-fat ke kî-chhu khûng-kiên khi̍p kô-súi-chún ke sâng-fa̍t chṳt-su, yî mî-ngièn ke sṳ-kie chui-kâ kî-chhu sàng-sṳ phìn-sién chûng tû-he miàng-lie̍t chhièn-màu.
.ci
he Côte d'Ivoire Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Nèn-hói-yen (Nèn-pô)
(寧海縣) he Chûng-koet Chet-kông-sén Nèn-pô-sṳ só kón-hot ke yit-ke yen. Chúng mien-chit 1,843.26 phìn-fông kûng-lî, 2002-ngièn ngìn-khiéu 614,900-ngìn.
.cu
he Cuba Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Hàng-thung Chok-ngia̍p Ne-thúng
Hàng-thung Chok-ngia̍p Ne-thúng (Yîn-ngî：Mobile Operating System) he chṳ́ chhai Hàng-thung Chong-chì sông yun-chok ke Chok-ngia̍p Ne-thúng.
Michelle Creber
Michelle Nicole Creber  he Mî-koet ke yit ke yên-yèn lâu thô-yên.
Calatañazor
Calatañazor he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 64,82 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 70.
Thâm-súi-sien
Thâm-súi-sien (淡水線) he yit-thiàu yù Thòi-vân Thiet-lu Kón-lî-khiu̍k (Kién-chhṳ̂n Thòi-thiet) kîn-yàng ke chhòn-thúng thiet-lu kî sien, chhiâ vì Thòi-vân thi-yit-thiàu thiet-lu kî sien. Lu-sien chhṳ thòi pet chhàm fûn khi heu tak-chhiam pet chón, khiam ko Kî-lùng-hò heu yu tak-chhiam chón-hiong sî-pet, chṳ Kôan-thu phìn-ngièn sî-tôn chai hiong pet chón, chui-heu thai-chṳ yèn Thâm-súi-hò yu ngan to-tha̍t chûng-tiám thâm-súi chhàm; nang yû yit-kî sien chhṳ pet thèu chhàm hiong tûng-pet fûn khi chṳ sîn pet thèu chhàm, chhṳ̂n-vì  sîn pet thèu sien. Chhiòn sien (hàm sîn pet thèu sien) yî 1988-ngièn thìn chṳ́ yàng-yun, thai phu-fûn lu kî kói kien vì Thòi-pet Tshia̍p-yun Thâm-súi-sien.
IPhone
iPhone he Phìn-kó Kûng-sṳ̂ khì-hâ ngân-fat ke Chṳ-nèn Sú-kî hì-lie̍t. Thi yit-thoi iPhone yî 2007-ngièn 1-ngie̍t 9-ngit yù tông-sṳ̀ Phìn-kó Kûng-sṳ̂ CEO ke Steve Jobs fat-pu, pin chhai thùng-ngièn 6-ngie̍t 29-ngit chṳn-sṳt fat--tshiû. 2013-ngièn 9-ngie̍t 10-ngit, Phìn-kó Kûng-sṳ̂ chhai Mî-koet Kâ-chû kí-hàng sîn sán-phín fat-pu-fi song, thôi-chhut thi-chhit-thoi sán-phín iPhone 5C khi̍p iPhone 5S, fat-pu-fi hàn-yû chhai Pet-kîn, Pak-lìm lâu Tûng-kîn sâm-thi sat-tsì fûn fi-chhòng, fûn-phe̍t chhai tông-thi kí-hàng fat-pu-fi. iPhone 5S yî thùng-ngièn 9-ngie̍t 20-ngit chṳn-sṳt fat-tshiû. Phìn-kó Kûng-sṳ̂ khì-hâ Chṳ-nèn Sú-kî iPhone, he chhiòn-khiù siau-liòng thi-yit thai ke Chṳ-fi-hîn Sú-kî.
James Woods
James Howard Woods  he Mî-koet ke yit ke yên-yèn lâu thô-yên.
Nàm Sulawesi
Nàm Sulawesi (Yin-nì-ngî: Sulawesi Selatan) he Yin-nì ke yit-ke sén-fun.
Salamanca
Salamanca (Sî-pân-ngà-ngî: Salamanca) vi-yî Sî-pân-ngà sî-phu, he Salamanca-sén ke Sú-fú, chúng mien-chit 38.6 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yok 160,000 (2005-ngièn).
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Salamanca-sén
Kûng-nèn-hîn Sú-kî
Kûng-nèn-hîn Sú-kî (Yîn-ngî: Feature Phone) he yit-chúng Hàng-thung Thien-fa ke lui-phe̍t, chhai iOS、Android、Windows Phone tén Chṳ-nèn Yì-thung Chok-ngia̍p Ne-thúng vi mien-sṳ chhièn, hó-tô fî-PDA lui-hîn ke Sú-kî tû hêm-cho "Kûng-nèn-hîn Sú-kî".
Chṳ-fi-hîn Sú-kî
Chṳ-fi-hîn Sú-kî (Yîn-ngî: Smart Phone), chṳ́ khí-yû thu̍k-li̍p ke Hàng-thung Chok-ngia̍p Ne-thúng, cho-tet theu-ko ôn-ch Yin-yung Ngiôn-thí, yù-hi tén chhàng-sṳt lòi khok-chhûng sú-kî kûng-nèn, yun-son nèn-li̍t khi̍p chhòn-thúng Kûng-nèn-hîn Sú-kî ke yit-lui Sú-kî. Liá-lui Sú-kî chhai Chûng-koet Thai-liu̍k hêm-cho "Chṳ-nèn Sú-kî" (智能手機). Chṳ-fi-hîn Sú-kî ke Hàng-thung Chok-ngia̍p Ne-thúng yû Google ke Android Ne-thúng, Phìn-kó Kûng-sṳ̂ ke iOS Ne-thúng, Nokia ke Symbian Ne-thúng, Het-môi Kûng-sṳ̂ ke Het-môi OS Ne-thúng, Samsung ke Bada Ne-thúng, Mì-ngiôn Kûng-sṳ̂ ke Windows Phone Ne-thúng, Hewlett-Packard ke webOS Ne-thúng lâu khì-thâ Linux Ne-thúng.
Candilichera
Candilichera he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 44,83 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 155.
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
Caltojar
Caltojar he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 84,36 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 76.
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
.cw
he Curaçao Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Tûng-nàm Sulawesi
Tûng-nàm Sulawesi (Yin-nì-ngî: Sulawesi Tenggara) he Yin-nì ke yit-ke sén-fun.
Hàng-thung thien-fa
Hàng-thung Thien-fa, kién-chhṳ̂n "Sú-kî" (手機), he cho-tet chhai pí-káu kóng fam-vì nui sṳ́-yung ke Thien-fa, lâu ku-thin thien-fa siông-tui. 1990 ngièn-thoi chûng-khì yî-chhièn ka-chhièn ngo-kui, chṳ́-yû khi̍t-séu phu-fun kîn-chi sṳ̍t-li̍t káu-kâ ke ngìn chhòi-nèn mâi-hâ. 1990 ngièn-thoi heu-khì thai-puk kong-ka, kîm-ha yí-kîn sṳ̀n-vì hien-thoi-ngìn ngit-sòn put-khó khiet-thet ke thien-chṳ́ yung-phín chṳ̂-yit.
Chhái-na̍p Koet-chi Phú-chhu Ngî-ngièn Thoi-péu-thòn
Chhái-na̍p Koet-chi Phú-chhu Ngî-ngièn Thoi-péu-thòn (Fap-ngî: Délégation pour l'Adoption d'une Langue Auxiliaire Internationale) he yit-chû ho̍k-chá chhai 1900 chó-khì ngièn-thoi pûn seu-si̍p sién-chet yit-ke koet-chi phú-chhu ngî-ngièn. Thoi-péu-thòn ke ve-yèn-fi chui-chûng kiet-thin chhái-yung Esperanto, than-he khí-yû yit-thin ke kói-kiet. Kiet-kó sṳ̀n-vì yit-chak thu̍k-thi̍t ke ngî-ngièn, pûn chhṳ̂n-cho Ido-ngî.
電白區
電白區，係中國廣東省茂名市嘅一隻市轄區，位於廣東省西南沿海，其於2014年4月掛牌成立，由原來嘅電白縣撈茂港區組成.
Siong-sân-yen
(象山縣) he Chûng-koet Chet-kông-sén Nèn-pô-sṳ só kón-hot ke yit-ke yen. Chúng mien-chit 1,382.18 phìn-fông kûng-lî, 2002-ngièn ngìn-khiéu 541,700-ngìn.
Gorontalo
Gorontalo (Yin-nì-ngî: Gorontalo) he Yin-nì ke yit-ke sén-fun.
Mâ Yîn-kiú
Mâ Yîn-kiú he Thòi-vân thi sṳ̍p-ngi ngim tsúng-thúng, tshut-sên tshai-yî Hiông-kóng Kiú-liùng ke Kóng-fà yî-yen, he Chûng-koet Koet-mìn-tóng tóng-nui tsan-heu sṳ-thoi ke thoi-péu ngìn-vu̍t. Mâ Yîn-kiú tì Mî-koet Harvard Thai-ho̍k pit-ngia̍p heu, tshiu fán-fì Thòi-vân. Mâ Yîn-kiú tâm-ngim-ko ke tsú-yeu tsṳt-vu kie-yû fap-vu-phu phu-tsóng, Thòi-pet-sṳ Sṳ-tsóng yî-khi̍p Chûng-koet Koet-mìn-tóng tsú-ngim tén-tén. Mâ Yîn-kiú tshai-yî 2008-ngièn Chûng-fà mìn-koet tsúng-thúng sién-kí chûng, yung Chûng-koet Koet-mìn-tóng tsúng-thúng heu-sién-ngìn sṳ̂n-fun tshâm-sién liá-tshṳ Chûng-fà Mìn-koet tsúng-thúng sién-kí.
Tshâm-kháu vùn-hien
分類:Chûng-koet Koet-mìn-tóng 分類:Thòi-pet-sṳ Sṳ-chóng Y
白話字
白話字（Pha̍k-fa-sṳ），又喊做（臺灣客家語）羅馬拼音，係一種用於書寫客家語（用於臺灣地區）嘅羅馬拼音系統. 19世紀初，白話字由基督教長老教會在中國福建省創造並推行. 1924年，在汕頭出版嘅客語新約聖經就係用邇種拼音書寫而成. 台灣聖經公會、台灣基督長老教會撈加拿大長老教會在1993年共同重新翻譯嘅現代客語聖經譯本也採用邇種方法書寫，語音以苗栗四縣腔為主、海陸腔為輔.
字母
白話字使用17隻基本拉丁字母（A, C, E, F, H, I, K, L, M, N, O, P, S, T, U, V, Y）、一隻變體字母（Ṳ）、五隻二合字母（Ch, Kh, Ng, Ph, Th）、一隻三合字母（Chh），另外還使用四（或五）種附加符號來標示聲調.
Thò-yèn-khî
Thò-yèn-sṳ he Thòi-vân Thò-yèn-yen tûng-pet-phu ke yit-ke tû-sṳ.
Sông-hói-fa
Sông-hói-fa he Song-hói ke fông-ngièn. Thai-yok yû sṳ̍p-si pak-van ngìn sṳ́-yung.
Carabantes
Carabantes he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 16,31 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 25.
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
Lùn-tûn Thai-ho̍k
Lùn-tûn Thai-ho̍k (Yîn-ngî: University of London) he yù tô-chúng hàng-chṳn thu̍k-li̍p ke ho̍k-yen lièn-ha̍p chû-sṳ̀n ke ho̍k-fú, he sṳ-kie sông kûi-mù chui-thai ke thai-ho̍k chṳ̂-yit. Chhiòn Yîn-koet thai-yok 5% ke ho̍k-sâng tû-chhai Lùn-tûn Thai-ho̍k ke ho̍k-yen chûng ho̍k-si̍p ko. Thai-ho̍k khì-hâ ke ho̍k-yen tû yúng-yû kô-thu ke chhṳ-chhṳ-khièn, kok ho̍k-yen chhai ho̍k-su̍t sông kok yû chhṳ-kâ ke liâng-vet, li-é: Lùn-tûn Chṳn-chhṳ Kîn-chi Ho̍k-yen fu-chit Sa-fi khô-ho̍k, Fòng-kâ Yîm-ngo̍k Ho̍k-yen chôn-kûng yîm-ngo̍k, Heythrop Ho̍k-yen fu-chit Sṳ̀n-ho̍k lâu Chet-ho̍k, Courtauld Ngi-su̍t Ho̍k-yen vi sṳ-kie táng-chiâm ngi-su̍t-sṳ́ ho̍k-fú tén. Lùn-tûn Thai-ho̍k Ho̍k-yen yúng-yû Yîn-koet chui vàn-cháng ke khô-hì.
水源音
水源音，係廣東省東江中上游嘅一類漢語方言，主流觀點將其歸做客家語嘅一類，毋過，還係有少部分學者將其歸做粵語（白話）嘅一類. 水源音既有客家語嘅特點，又有粵語嘅特點.
Thâm-súi Sin-ngi sien
Thâm-súi Sin-ngi Sien (淡水信義線, Tamsui-Xinyi Line, yu chhṳ̂n 2-ho Sien , lu-sien thoi-péu set vì fùng-set) he Thòi-pet Tshia̍p-yun yit-thiàu yàng-yun chûng ke kô-yun-liòng lu-sien. Yî hîn kien khì-kiên lâu kiê-thon yàng-yun só sṳ́-yung ke lu-sien miàng-chhṳ̂n, chhṳ́ lu-sien yu khó chai se fûn-vì  Thâm-súi Sien  lâu  Sin-ngi Sien lióng lu-thon, lióng-sien yî Chûng-chang Ki-ngiam-thòng Chhàm vì fûn-kie, yî pet vì thâm-súi sien, Yî-tûng vì Sin-ngi Sien. Chhai ko-hi Thòi-pet Tshia̍p-yun chên yî  fùng-sien chhṳ̂n-fû tông-sṳ̀ yí-kîn thûng-chhâ ke thâm-súi sien, pin thùng fùng-sien ke fam-vì yèn-chhûn chṳ 2013-ngièn sṳ̀ chhòi thûng chhâ ke Sin-ngi Sien. Nang-ngoi, thâm-súi Sien he Thòi-vân sú thiàu yù chhòn-thúng thiet-lu kói kien yì sṳ̀n ke Tshia̍p-yun lu-sien, khì chhièn-sṳ̂n vì Thòi-vân thiet-lu kón-lî-khiu̍k yí-kîn thìn chṳ́ yàng-yun ke thùng-miàng kî-sien thiet-lu-sien ——Thâm-súi Sien.
Blackpink
Blackpink (블랙핑크; ブラック・ピンク) he Hòn-koet YG Entertainment yî 2016-ngièn thûi-chhut ke ńg-chṳ́ chû-ha̍p.
Louis Couturat
197px|right Louis Couturat (1868-ngièn 1-ngie̍t 17-ngit — 1914-ngièn  8-ngie̍t 3-ngit) he Fap-koet Ló-si̍p ho̍k-kâ, su-ho̍k-kâ, chat-ho̍k-kâ, lâu ngî-ngièn ho̍k-kâ. Couturat chhut-sên yî Fap-koet Essonne-sén ke Ris-Orangis, chhai Kô-tén Sṳ̂-fam Ho̍k-káu (École Normale Supérieure)  thu̍k-ko chat-ho̍k lâu su-ho̍k. Chhai 1905-ngièn Couturat fat-péu yit-fun Ló-si̍p khi̍p su-ho̍k chok-phín; 1907-ngièn kì pông-chhu chhóng-kien Ido-ngî (ngìn-kûng ngî-ngièn chṳ̂-yit).
Alaska
Alaska he Mî-koet ke yit-ke chû.
Pet Maluku
Pet Maluku (Yin-nì-ngî: Nusa Tenggara Barat) he Yin-nì ke yit-ke sén-fun.
Cabrejas del Pinar
Cabrejas del Pinar he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 124,14 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 426.
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
SYNDICT
SYNDICT成立於2008年5月4日，系全世界第一隻以客語作為標準功能語言嘅網站.
SYNDICT由熱心客語傳承嘅網友共建，系處於不斷發展中嘅生命體. 在過去嘅五年當中，SYNDICT白手起家，建立起全球最開放嘅客家話讀音與詞彙數據庫，目前畀注音嘅漢字已經達到2万1千過隻，收錄詞彙1千餘條、客語討論話題100多帖. 隨等緊來緊多嘅熱心網友參與本項目，邇兜數字還在不斷增加中.
理念
SYNDICT嘅目標系團結全球各地嘅客家人，建立最廣泛嘅客語統一戰綫. 隨著各地客語數據庫嘅不斷完善，SYNDICT認為，定著可以尋到一種口音，能使得90%以上嘅客家人聼懂90%以上. 在諸地口音嘅基礎上，復興客語，令其永久流傳下去.
今下做緊嘅事情……
SYNDICT目前收集緊客家話詞彙，製作客語通用教材，開發客語輸入法，並致力於客語文藝成長計劃，包括文學、漫畫、音樂、影視傳媒等等.
參考資料
1. syndict.com
Siet-sân Sân-ma̍k
Siet-sân Sân-ma̍k he Thòi-vân ńg-thai sân-ma̍k tsṳ̂-yit, vi-é tshai Tûng-ông Sân-ma̍k ke sî-pet fông, tûng yî Làn-yòng-hâi thôn-tshèn kuk lâu Thai-kap-hâi song-yù tsiúng-kuk lâu Tûng-ông Sân-ma̍k fûn-kie. Siet-sân Sân-ma̍k he Thòi-vân chui pet-fông ke sân-ma̍k, sân-ma̍k tshòng-yok lióng-pak liuk-sṳ̍p kûng-lî, khôn-thu yok ngi-sṳ̍p-pat kûng-lî.
Abrera
he Sî-pân-ngà Barcelona-sén Catalonia chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ. Chúng mien-chit 19.89 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 9,166-ngìn (2003-ngièn thúng-kie).
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Barcelona-sén
Google
Google Kûng-sṳ̂ (Yîn-ngî: Google Inc.，NASDAQ：GOOG、FWB：GGQ1), he yit-kâ Mî-koet ke khiam-koet khô-kî khî-ngia̍p, chṳ-li̍t yî mióng-chi mióng-lu sêu-chhìm, yùn-tôn yun-son, kóng-ko kî-su̍t tén liâng-vet, khôi-fat pin thì-kiûng thai-liong mióng-chi mióng-lu ke sán-phín lâu fu̍k-vu, khì chú-yeu li-yun lòi-ngièn yî AdWords tén kóng-ko fu̍k-vu. Google yù tông-sṳ̀ chhai Sṳ̂-thán-fuk Thai-ho̍k kûng-thu̍k Lî-kûng Pok-sṳ ke Larry Page lâu Sergey Brin khiung-thùng kien-li̍p.
Maluku
Maluku (Yin-nì-ngî: Maluku) he Yin-nì ke yit-ke sén-fun.
重慶
重慶，係中華人民共和國直轄市之一，位於其嘅西南片，撈四川、湖南、湖北、貴州、陝西等省交界. 其係中國最後生嘅直轄市，1997年原四川省重慶市撈萬縣市（後改萬州區）、涪陵市及黔江地區合併做中央直轄嘅重慶市.
Casarejos
Casarejos he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 28,08 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 211.
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
BIGBANG
BIGBANG (빅뱅; ビッグバン) he Hòn-koet YG Ngu-lo̍k yî 2006-ngièn thûi-chhut ke nàm-chṳ́ chû-ha̍p.
田徑
田徑，係對一類體育運動嘅統稱，一般分為田賽、徑賽撈全能比賽，比賽一般以計算時間、長度或者高度為成績.
客家釀豆腐
簡介
客家釀豆腐久負盛名，係客家三大名菜之一.
Nùng-ngia̍p
Nùng-ngia̍p he ngìn-lui yû muk-tit-thi chung-chhṳ̍t chhṳ̍t-vu̍t fe̍t-chá chhuk-yông thung-vu̍t, sên-sán chhut yû-yung ke chok-vu̍t fe̍t-he sên-hiuk, tha̍t-tó só khì-mong ke sán-liòng. Kóng-ngi chṳ̂ nùng-ngia̍p pâu-hàm chung-chhṳ̍t-ngia̍p, Sêm-lìm-ngia̍p, hiuk-mu̍k-ngia̍p khi̍p ǹg-ngia̍p, yì yit-pân-ngìn só kóng ke nùng-ngia̍p thûng-sòng chṳ́ chung-chhṳ̍t-ngia̍p. Nùng-ngia̍p su̍k-yî chhû-khi̍p sên-sán, he ngìn-lui chui-thai lâu chui chhung-yeu ke Kîn-chi fa̍t-thung chṳ̂-yit. Kién-tân thi kóng he Ngìn-lui yun-yung chṳ-fi chai-hi kói-pien Chhṳ-yèn fàn-kín, li-yung thung chhṳ̍t-vu̍t ke sên-chóng fàn-chhṳ̍t lòi tet-tó sán-phín.
客家釀豆腐
簡介
將豆腐斜切成約一寸見方个三角塊，投入油鍋炸一陣，再橫切開，在裡肚塞入豬肉、糯米、大蒜、五香、辣椒粉等拌成个半熟佐料，食之時再撒兜胡椒麵、蔥花，味道鮮美無比. 正月期間有人客來訪，邇隻菜畀作為整隻酒席个頭道送酒菜，獻分親友.
釀豆腐鮮嫩滑香、營養豐富，係客家人過年个保留菜式.
傳說
傳說釀豆腐源於北方个餃子，因嶺南少產麥，思鄉个中原客家移民便以豆腐替代麵粉，將肉塞入豆腐裡肚，猶如麵粉裹著肉餡. 因其味道鮮美，故所便成矣客家名菜.
還有一隻傳說，好久以前，有兩隻好兄弟，因在一次點菜之時發生矛盾，一隻要吃豬肉，一隻愛食豆腐，後來，聰明个飯店老闆就想出矣一隻兩全其美个辦法，製作出釀豆腐.
Sî Papua
Sî Papua (Yin-nì-ngî: Papua Barat) he Yin-nì ke yit-ke sén-fun.
Hiông-kóng
Hiông-kóng (香港) he Chûng-koet só hot ke thi̍t-phe̍t hàng-chṳn khî, vi chhu Hiông-kóng-tó, Kiú-liùng pan-tó, Sîn-kie nui-liu̍k thi-khî, yî-khi̍p lióng-pak liuk-sṳ̍p-ngi ke thai-séu tó chû-sṳ̀n. Pet-phu chiap Kóng-tûng-sén, nàm-mien he Chû-hói-sṳ. Kûng-ngièn-chhièn 214-ngièn, Hiông-kóng pûn Chhîn-chêu na̍p-ngi̍p Chûng-ngièn vòng-chêu pán thù. 1842-ngièn hí, sṳ̀n-vì Yîn-koet chhṳ̍t-mìn-thi khiûn 155-ngièn, khì-kiên yî 1941-ngièn 12-ngie̍t chṳ 1945-ngièn 8-ngie̍t chên pûn Ngit-pún Fòng-kiûn cham-liâng. Chhṳ̍t-chṳ 1997-ngièn 7-ngie̍t 1-ngit, Hiông-kóng Chú-khièn Yì-kâu Chûng-fà Ngìn-mìn Khiung-fò-koet, thùng-sṳ̀, Hiông-kóng Thi̍t-phe̍t Hàng-chṳn-khî sṳ̀n li̍p, vì Chûng-koet lióng-ke thi̍t-phe̍t hàng-chṳn-khî chṳ̂-yit.
Thi-ngi-chhṳ Sṳ-kie Thai-chan heu, Hiông-kóng Kîn-chi lâu sa-fi khoai-suk fat-chán, sṳ̀n-vì "Â-chû si séu liùng" chṳ̂-yit. Hiông-kóng he Â-chû chhung-yeu ke kîm-yùng, fu̍k-vu khi̍p hòng-yun chûng-sîm. Hiông-kóng sa-fi liâm-kiet, chhṳ-ôn yù-liòng, kîn-chi chhṳ-yù, soi-chṳ kién-tân yî khi̍p vàn-san ke fap-li̍t chṳ-thu kien-chhiòn yì vùn-miàng yî-sṳ. Hiông-kóng chhai Chhiòn-khiù Kîm-yùng Chûng-sîm chṳ́ sú sông yit-chhṳ̍t miàng-lie̍t vì chhiòn-khiù thi-sâm thai kîm-yùng chûng-sîm, lièn-sa thi 20-ngièn tet-to chhiòn-khiù chui chhṳ-yù kîn-chi thí-hì phìn-kip vì Kîn-chi Chhṳ-yù Thu-chṳ́ -sú phài-miàng thi-yit. Hiông-kóng thùng-sṳ̀ vì chhiòn-khiù khì-chûng yit-sàng chui ôn-chhiòn, sâng-fa̍t súi-phìn kô fu-yi, fàn-yùng khi̍p ngìn-kiûn su-miang chui chhòng ke Koet-chi Thai-tû-fi, su yû Tûng-fông chṳ̂-chû, Mî-sṳ̍t thiên-thòng, Kèu-vu̍t thiên-thòng, Thûng-kám chṳ̂-tû lâu Tûng fông Màn-hâ-tun tén mî-yî, yúng-yû mî-li chong-kôn, puk-yèn liâu-fat yì-chhiâ khiûn-chhai tsí-chhak ke Kau-yâ Kûng-yèn. 2012-ngièn, Kîn-chi Ho̍k-ngìn phìn-sién Hiông-kóng vì "chhiòn-khiù chui nî-kî sàng-sṳ".
IPhone (Thi-yit thoi)
iPhone (Thi-yit thoi) he Phìn-kó Kûng-sṳ̂ thôi-chhut ke thi-yit thoi Chṳ-fi-hîn Sú-kî, 2007-ngièn 1-ngie̍t 9-ngit chhai Phìn-kó Kûng-sṳ̂ chhiòn-khiù ngiôn-thí khôi-fat-chá ngièn-fi chûng chṳn-sṳt fat-pu. Thi-yit thoi iPhone chṳ̂-chhṳ̀ 2.5G si-phìn GSM(850/900/1800/1900 MHz)、GPRS／EDGE, chhòn-sû suk-sut chui-kô vi mî-miáu 220kbit. Chhai IOS3.1.3 chṳ̂-heu, Phìn-kó Kûng-sṳ̂ put-chai tui Thi-yit thoi iPhone chin-hàng kiên-sîn chṳ̂-chhṳ̀.
Curaçao
Curaçao he yit-chho vi yî Caribe-hói nàm-phu, kho-khiûn Venezuela hói-ngan ke tó-yí. Kâi tó ngièn vì Hò-làn liâng Antilles ke yit phu-fûn, 2010-ngièn 10-ngie̍t 10-ngit heu kói-chṳ vì Hò-làn Vòng-koet ke chhṳ-chhṳ-koet.
Aguilar de Segarra
he Sî-pân-ngà Barcelona-sén Catalonia chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ. Chúng mien-chit 42.32 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 252-ngìn (2007-ngièn thúng-kie).
Arizona
Arizona he Mî-koet ke yit-ke chû.
Aguilar de Segarra
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Barcelona-sén
天津
天津，中國嘅一隻直轄市，撈北京、河北兼界.
.cy
he Cyprus Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Zawiercie
he Pô-làn Sî-lî-sî-â-sén ke yit-ke sàng-sṳ, chúng mien-chit 85.24 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 51,862 ngìn (2012-ngièn).
Kiú-liùng
Kiú-liùng (九龍) he Hiông-kóng ke sâm-thai thi-khî tsṳ̂-yit, he tshù-liáu Hiông-kóng-tó yî-ngoi sṳ-khî ke tsú-yeu tsû-sṳ̀n phu-fun. Kiú-liùng pan-tó tûng-nàm-sî sâm-mien phî Vì-tô-li-â Kóng pâu-vì.
Li̍t-sṳ́
Tshiùng 1860-ngièn Kiú-liùng pan-tó kot-ngiong pûn Yîn-kuet, khó-yî tshâm-kháu Hiông-kóng Yîn-tshṳ tshû-khì.
红
紅色，是以通過能量來激發觀察者的可見光譜中長波末端的顏色，波長大約為630到750納米，類似於新鲜血液的顏色，是三原色和心理原色之一. 普通人是無法看到波長長過紅色的射線，而這類射線一般被稱為紅外線.
.dj
he Djibouti Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
瑤族
瑤族係中國一個少數民族.
Yùn-lìm Chhàm
分類:Thiet-lu chhâ-chhàm
山
山是地面上被平地所围绕的具有较大的绝对高度和相对高度而凸起的地貌区. 山离地面高度通常在100米以上，包括低山、中山与高山，是否被稱作山取決於當地人. 许多座山连在一起形成山脉.
地理学上的山
山的外侧陡峻且比丘陵要高.
沒有普遍接受的對山的定義.
是否被稱作山取決於當地人. 美國加利福尼亞州舊金山的最高點被稱為戴維森山（Mount Davidson），雖然它只有990英尺.
其他對山的定義包括 ：
Thai-sú-tên Chhàm (Tûng-kîn-tû)
right|thumb|250x250px|Otemachi Chhàm right|thumb|250x250px|Otemachi Chhàm right|thumb|250x250px|Otemachi Chhàm right|thumb|250x250px|Otemachi Chhàm Otemachi Chhàm
山
地理学上的山
按照這個定義，山覆蓋亞洲的64%，歐洲的25%，南美的22%，澳洲的17%，非洲的3%. 作為一個整體，地球24%的面積是山地，10%的人生活在山區. 世界上大多數河源自山，半數的人依賴於源自山的水.
世界上最高的50座山脈都在亞洲.
行星地質學涉及行星的山區，在這個科學裏山通常稱作montes （單數 mons）. 太陽系裏最高的山是火星的奧林帕斯山，海拔21171米.
特徵
一般的高山，或是接近地極區域的山會達到大氣層較高的地方，故氣溫和氣壓都會較平地低. 通常這些山會發生冰川作用，同時亦會在冰凍時導致侵蝕作用，這些作用就會形成了各種不同形狀的山峰. 有些高山會有冰川融化而形成的冰川湖，例如在不丹就大約有三千多個冰川湖. 山在長久時間的風化或侵蝕下，就會造成山的各種外貌和特徵，故在氣候的影響下，地球中不同地區的山也會有各種不同的形態.
山腳和山頂的高度落差很大的山往往會有多樣的生態環境. 從山腳下到山頂會因為海拔高度的不同而有不同的生態景觀或生物圈. 其形成主要是因為在一特定高度範圍內的動植物群無法生活在該區域之上或之下（原因為氣候之不適應），導致該生物群僅出現在一座山的特定高度. 總的來說，這就是微氣候所造成的結果.
雖然山的高度會造成與太陽的距離接近，但山區的氣溫仍會較平地低. 因為地面的空氣是無法吸收太陽光所帶來的熱量的，而是太陽光穿越大氣層，照射到地面吸收熱能後再反射，才有辦法生高溫度，故海拔高度愈高，所能吸收的熱量就愈少，氣溫就會較低. 在一般的情況下，最接近地面的氣溫都是最高的，而海拔高度每上升三百公尺，氣溫就會降低1~2度攝氏（1.8~3.6度華氏）.
山對人類的居住來說，較不適合，故大多數的人類偏向習慣居住於平坦的地面（除非必要性），因為山區的氣候通常較惡劣，且在受到地形的限制下，無法發展成較大的都市，但是坡度較緩的山區仍適合農|耕種. 在高海拔地區，由於較缺乏氧氣和較容易受到紫外線傷害的關係，所以居住的人更是稀少. 另外，一半以上生活於低海拔地區的人一旦待在三千五百公尺以上的海拔高度超過數小時後都會造成高山症（一種人體在高海拔地區由於氧氣濃度過低而出現的疾病）.
在現代，山主要的用途是提供人類休閒或娛樂，而其它小用途有包括了伐木業、採礦業或放牧. 有些山的山峰提供了美妙的景觀，能夠吸引觀光客前去參觀. 而山峰之到達的可能性則受到了其高度、坡度、緯度、地形以及氣候等多種因素影響. 路|公路、纜車是使山峰之到達更為方便的常見設施. 而山區提供給人類的娛樂包括了徒步、登山、露營、攀岩、攀冰、滑草、滑雪、單板滑雪等.
山的種類
山可以受到自然界中各種影響而有不同的外貌. 有些山是火山，其外貌受到其岩漿的影響；有些受到其冰川作用的影響；有些則會受到板塊碰撞的影響. 到最後，經過種種因素而形成不同的山依據其組成的岩石種類可以分成許多類型（以下舉出其中幾個例子）.
參考鏈接
資料來源：Mountains of the Earth
Papua (sén)
Papua (Yin-nì-ngî: Papua) he Yin-nì ke yit-ke sén-fun.
Thâm-lu-tên Chhàm
right|thumb|200x200px|Awajicho Chhàm right|thumb|200x200px|Awajicho Chhàm Awajicho Chhàm
Thòi-vân nàm-tó ngî-ngièn
Thòi-vân nàm-tó ngî-ngièn fe̍t-tsá Thòi-vân ngièn-tshu-mìn ngî-ngièn, tshai ngî-ngièn fûn-lui song he su̍k-yî Nàm-tó ngî-ne Thòi-vân nàm-tó ngî-tshu̍k, yit-khiung yû ngi-sṳ̍p-sâm ke ngî-ngièn, khó-yî fûn-tso "Thai-ngâ ngî-tshu̍k", "Phài-vân ngî-tshu̍k" yî-khi̍p "Tsou ngî-tshu̍k" tén sâm-ke ngî-khiùn. Sṳ́-yung ngìn-khiéu yok sṳ̍p-tshit van-ngìn.
Castilfrío de la Sierra
Castilfrío de la Sierra he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 12,16 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 37.
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
澳門
澳門，今下係中華人民共和國嘅一隻特別行政區. 澳門北片挨到珠海，西片撈珠海市嘅灣仔撈橫琴對望，東片撈香港相距60公裏，中間以珠江口相隔. 澳門是一隻自由港，也是世界四大賭城之一. 其著名嘅輕工業、美食、旅遊業、酒店撈娛樂場使得澳門長盛不衰，也因為邇兜原因，澳門成爲亞洲最發達、最富裕嘅地區之一. 同時，澳門也係世界上人口密度最高嘅地區之一.
歷史
1553年，葡萄牙人拿到澳門居住權，經過四百多年歐洲文明嘅影響，東西文化嘅融合共存使到澳門成爲一隻風貌獨特嘅城市，其留下矣大量嘅曆史文化遺迹. 到矣1999年12月20日，澳門回歸到中國. 中國大陸方面認為其係一國兩制嘅成功典範.
Cadmium
Cadmium (鎘 gé) he yit-chúng fa-ho̍k ngièn-su, fa-ho̍k fù-ho vì Cd, ngièn-chṳ́ su-muk he 48.
Castillejo de Robledo
Castillejo de Robledo he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 52,98 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 137.
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
Lila Downs
Lila Downs (里菈當斯 Ò-at-sâ-kâ —1968-ngièn 9-ngie̍t 9-ngit), Me̍t-sî-kô kô-sên. Tan-khiuk yîm-ngo̍k 錄影帶 《La Cumbia del Mole》 為全球第一支MV.
彝族
彝族係中國一個少數民族.
Charing Sṳ̍p-sṳ Thi-thiet-chhàm
Charing Cross Thi-thiet-chhàm（Charing Cross tube station）
left|thumb|304x304px|Charing Cross Thi-thiet-chhàm
體操
體操，係一類體育運動.
Arkansas
Arkansas he Mî-koet ke yit-ke chû.
Samsung Fó-châi Hói-song Pó-hiám
Sâm-sên Fó-châi Hói-song Pó-hiám (Hòn-ngî:：삼성화재) he chúng-phu vi-yî Hòn-koet Seoul ke khiam-koet Pó-hiám kûng-sṳ̂, chú-yeu kîn-yìn Khì-tsha Pó-hiám、Chhòng-khì Pó-hiám、Sông-ngia̍p Pó-hiám、Khî-ngia̍p Fûng-hiám Kón-lî lâu ngièn-kîm tén ngia̍p-vu.Sâm-sên Fó-châi Hói-song Pó-hiám Kûng-sṳ̂ sṳ̀n-li̍p yî 1952-ngièn 1-ngie̍t 26-ngit.
Aiguafreda
he Sî-pân-ngà Barcelona-sén Catalonia chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ. Chúng mien-chit 7.92 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 2,375-ngìn (2007-ngièn thúng-kie).
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Barcelona-sén
Wodzisław Śląski
he Pô-làn Sî-lî-sî-â-sén ke yit-ke sàng-sṳ, chúng mien-chit 49.62 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 49,353 ngìn (2012-ngièn).
Liùng-chiáng Chhàm
Liùng-chiáng Chhàm yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :
分類:Thiet-lu chhâ-chhàm
魯迅
魯迅，係中國（中華民國時期）一位文學家.
Corbin Bleu
Corbin Bleu (柯賓布魯 1989-ngièn 2-ngie̍t 21-ngit), Mî-koet Het-ngìn kô-sên. Tan-khiuk yîm-ngo̍k 錄影帶《Another Side》為全球第一支Hollywood.
.gh
he Ghana Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Hon-khek
Hon-khek (yu tsiang Gong-dung hon-khek) heh yit chung tsin-thung Haak-gaa hi-khek, yu heh Haak-gaa-ngin ui khon geh ngi-sut-phin chung chi yit. Gaai khek chung chi-yew liu-hang yi Gong-dung 東|dung-phu geh Haak-gaa thi-khi. Heung Hon-khek gong geh faa heh leui-tsi Chung-yen geh Phu-thung-faa.
Mâ-ôn-sân Chhàm
Mâ-ôn-sân Chhàm yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :
分類:Thiet-lu chhâ-chhàm
Carrascosa de la Sierra
Carrascosa de la Sierra he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 12,76 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 20.
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
Thòi-chû-fa
Thòi-chû-fa (台州話) he Thòi-chû ke fông-ngièn.
Harvard Thai-ho̍k
Harvard Thai-ho̍k he Mî-koet chui kú-ló ya-he chui yû-miàng ke kô-kip ho̍k-fú tsṳ̂-yit, he yit-kiên yung phì-yông ngiên-kiu sâng lâu tsin-hàng Khô-ho̍k Ngiên-kiu vi-tsú ke Thai-ho̍k. Liá-kiên sṳ̂-li̍p thai-ho̍k lâu yúng-yû "Sṳ-kie lî-kûng thai-ho̍k tsṳ̂-chui" tshṳ̂n-fû ke Massachusetts Lî-kûng Ho̍k-yen khiung-thùng. Harvard Thai-ho̍k tshai-yî 1636-ngièn tshóng-li̍p, tông-sṳ̀ he Massachusetts tshṳ̍t-mìn-thi phì-yông mu̍k-sṳ̂ kien-li̍p ke ho̍k-káu.
Yogyakarta
Yogyakarta Thi-fông Thi̍t-khî (Yin-nì-ngî: Daerah Istimewa Yogyakarta) he Yin-nì ke yit-ke sén-fun.
Świętochłowice
Świętochłowice (Koet-chi Yîm-phiêu: ɕvjɔ̃tɔxwɔˈviʦɛ, Pô-làn-ngî: Świętochłowice), he yit-chak vi-yî Pô-làn nàm-phu ke chhûn-chông, li-su̍k Sî-lî-sî-â-sén Hàng-chṳn-khî, ngièn-pún he su̍k Khà-thok-vì-tsṳ Hàng-chṳn-khî (1975-ngièn -1998-ngièn), pin-chhiâ yû 55,527 vi kî-mìn (2005-ngièn kû-kie).
Li̍t-sṳ́
Chhai 1943-ngièn sṳ̀, Tet-koet ke O-sṳ̂-vî-sîn si̍p-chûng-yàng yàng-khî sat-khôi chhai Świętochłowice ke Zgoda lò kói yàng. Chhiùng 1945-ngièn 1-ngie̍t sṳ̀, liá-ke lò kói yàng yu pûn Pô-làn ke khiung sán chṳn-fú chai-thu sṳ́-yung. Chhai 1945-ngièn khì-kiên yû 2,500 vi siù fam sṳt-hi kì-têu ke sâng-fa̍t chhai nâ ke lò kói yàng. Liá lò kói yàng chhai 11-ngie̍t chûng-yî pûn kôan pit liáu.
Thi-tiám
Świętochłowice he vi-yî chhai Sî-lî-sî-â-sén kô-ngièn ke nàm-phu thi-khî. Kì ke kiong-kie he lâu Pi-thok-mê (pet-phu), Lû-tha̍t-hî-lùng-sṳ̂-khà (sî-phu, nàm-phu ke sî-phu) fò Khok-yî-fû (tûng-phu, nàm-phu kok lo̍k).
Ngìn-khiéu
Świętochłowiceyû kî-chhu 55,527 ke-ngìn. Liá sàng-sṳ chhai Pô-làn ke ngìn-khiéu Me̍t-thu son he chui-thai ke, liá-vi kî-mìn Me̍t-thu yû thai-yok 4200 ngìn per km².
Thí-yuk
Chhai Świętochłowice chui phú-phiên ke thí-yuk yun-thûng he mô thok chhâ kô suk tho-lu pí-soi.
Jakarta
Jakarta Sú-tû Thi̍t-khî (Yin-nì-ngî: Provinsi Daerah Khusus Ibukota Jakarta Raya) he Yin-nì ke yit-ke sén-fun, ya-he Yin-thu-nì-sî-â chui-thai ke sàng-sṳ lâu Sú-tû, chhai Jawa-tó ke sî-pet hói-ngan.
擂茶
簡介
擂者，研磨也.
擂茶，就係將茶葉、芝麻、花生之類个原料放進擂罌缽肚裡研磨後衝開水飲个養生茶飲.
分佈
擂茶在中國華南六省都有分佈.
保留擂茶古樸習俗个地方有：廣東省个揭西、陸河、清遠、英德、海豐、汕尾、惠來、五華等地；江西省个贛縣、石城、興國、于都、瑞金等；福建省个將樂、泰甯、寧化等地；廣西省个賀州黃姚、公會、八步等地；臺灣个新竹、苗粟等地；湖南省个安化、桃江、益陽、鳳凰、常德等地.
Samsung Si̍p-thòn
Samsung Si̍p-thòn (Hòn-ngî: 삼성그룹, Yîn-ngî: Samsung Group), Nàm-hòn tî-miàng chhòi-thòn chṳ̂-yit. Khì-hâ chṳ́ kûng-sṳ̂ pâu-hàm: Sâm-sên Thien-chṳ́ 、Sâm-sên Hién-sṳ、Sâm-sên SDI、Sâm-sên SDS、Sâm-sên Thien-kî、Sâm-sên Không-nèn、Sâm-sên Mióng-lu、Sâm-sên Fó-châi Hói-song Pó-hiám 、Sâm-sên Chṳn-khèn、Sâm-sên Vu̍t-sán、Sâm-sên Chhùng-kûng lâu Sâm-sên sâng-miang tén.
Koet-chi Thai-khûng Chhàm
Koet-chi Thai-khûng Chhàm (國際太空站, Yîn-ngî: International Space Station) he yit-ke chang-chhai tâi thi-khiù khwuí-tho kien-chho ke Koet-chi ngiên-kiu sat-sṳ̂, kie-va̍k yù liuk-ke koet-chi thai-khûng kî-kèu ha̍p-chok lièn-ha̍p thôi-chin, liá liuk-ke kî-kèu fûn-phe̍t he: Mî-koet Koet-kâ Hòng-khûng Ki-thai Khûng-chúng-shù, Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Thai-khûng-khiu̍k, Ngi̍t-pún Yî-chhiu Hòng-khûng Ngiên-kiu Khôi-fat Kî-kèu, Kâ-nâ-thai Thai-khûng-khiu̍k, Êu-chû Thai-khûng Chúng-shù (sṳ̀n-yèn koet Yîn-koet, Oi-ngì-làn, Phù-thò-â, O-thi-li lâu Fûn-làn mò chhâm-kâ Koet-chi Thai-khûng Chhàm kie-va̍k.
時區
時區（英文名：time zone）係指地球上使用同一隻時間定義嘅區域. 1884年國際經線會議規定，全球按經度分做24隻時區，每區各占經度15°. 以本初子午線做中央經線嘅時區係零時區，由零時區向東、西各分12區；東、西12區都係半時區，共同使用180°經線嘅地方時. 時區嘅建立解決矣因時差產生嘅各種問題.
Colorado
Colorado he Mî-koet ke yit-ke chû.
Caracena
Caracena he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 18,15 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 23.
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
.gi
he Yîn-koet Hói-ngoi Su̍k-thi Gibraltar Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Alabama
Alabama (Yîn-ngî: State of Alabama) he Mî-koet tûng-nàm-phu ke yit-ke chû, nàm-lìn Florida, phîn Me̍t-sî-kô-vân, sú-fú vì Montgomery, hot 67-khiùn, yû "Dixie sîm-chhong" (Dixie vì Mî-koet nàm-fông kok-chû ke siu̍k-chhṳ̂n) fe̍t-chá "sân-chhà-fâ chû" chṳ̂ phe̍t-chhṳ̂n.
Thai-fò
Thai-fò yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :
Alabama
1711-ngièn, Fap-koet-ngìn chhai Mobile kien-li̍p thi yit-ke yún-kiú chhi-lo̍k. Alabama pet-phu yî 1783-ngièn kûi-ngi̍p Mî-koet pán-thù, khì thi-fông yî 1803-ngièn kîn-kí Louisiana Kèu-thi Hia̍p-ngi kûi-ngi̍p Mî-koet. yî 1819-ngièn kâ-ngi̍p lièn-pâng sṳ̀n-vì Mî-koet thi 22 chû, yî 1861-ngièn thui-chhut lièn-pâng, kâ-ngi̍p Nàm-fông Pâng-lièn. 1865-ngièn fi-chhù nù-li-chṳ. yî 1867-ngièn yîn-vì khî-chhie̍t chhiâm-su «Mî-koet Hièn-fap thi sṳ̍p-si ho siû-chang-on» yì chhú yî kiûn-kón chhong-thai. 1868-ngièn chhùng-sîn kâ-ngi̍p lièn-pâng, vì lièn-pâng kiûn-chhui liù-chu chṳ 1876-ngièn.
Thai-fò
Siông-koân
分類:Thi-miàng
Yâ-lò-pô-ôn yit-sṳ
Yâ-lò-pô-ôn yit-sṳ (Hî-pak-lói-vùn:ירבעם בן נבט, ？－ tsú-tshièn 910-ngièn) he kú-thoi Chûng-tûng koet-kâ Pet Yî-set-lie̍t Vòng-koet ke thi-ngi ngim kiûn-tsú. Têu ke fu-tshîn he Nì-pat (Lie̍t-vòng-ki-song 11:26).
Alabama
Alabama ke thai sàng-sṳ yû Birmingham, Huntsville, Mobile. Chû-nui hò-liù yû Alabama Hò, Tennessee Hò, Tombigbee Hò, Mobile Hò, Chattahoochee Hò. chhiòn-chû chui-kô fûng he Cheaha Fûng, kô 734 kûng-chhak. Piedmont lâu Appalachian Sân-mak ke chhî-fòn hí-phu̍k kô-ngièn, chiông tûng-pet sân-khî lâu nàm-phu yèn-hói phìn-ngièn fûn-kak khôi-lòi.
1915-ngièn mièn-fâ-thièn fat-sâng mièn-lìn siong-kap chhùng-hoi heu, nùng-ngia̍p yí-kîn chêu-hiong tô-ngièn-fa fat-chán, sṳ̀-yông ngiù, kâ-khîm chen-kâ. Nùng-ngia̍p yû mièn-fâ, thai-theu, fâ-sâng. kûng-ngia̍p yû fa-ho̍k, fóng-chṳt, chho-chṳ́, sṳ̍t-phín. Kòng-thiet kûng-ngia̍p si̍p-chûng yî Birmingham. Khóng-sán hàn-yû mòi, sa̍k-yù, sa̍k-chhòi. Chû-nui hàn-yû ìm-muk chhái-fa̍t ngia̍p lâu n̂g-ngia̍p. 1950 ngièn-thoi lâu 1960 ngièn-thoi, chû-nui sòng hîn-hí mìn-khièn yun-thûng.
Alella
he Sî-pân-ngà Barcelona-sén Catalonia chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ. Chúng mien-chit 9.59 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 8,998-ngìn (2007-ngièn thúng-kie).
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Barcelona-sén
Sumatra
Sumatra (Yin-nì-ngî: Sumatera) he Yin-nì chui sî-mien ke yit-ke thai-tó, ya-he chhiòn-khiù thi-luik thai tó-yí. Chhiòn-tó mien-chit tha̍t-tó 47-van phìn-fông Kûng-lî.
Thai-fò-yen
Thai-fò-yen yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :
分類:Thi-miàng
Thòi-pet Tshia̍p-yun Thâm-súi-sien
Thòi-pet Tshia̍p-yun Thâm-súi-sien (台北捷運淡水線; Taipei Metro Tamsui Line) vì Thòi-pet Tshia̍p-yun yàng-yun chûng ke lu-sien, ya-he Thòi-vân sú thiàu yù chhòn-thúng thiet-lu kói kien yì sṳ̀n ke Tshia̍p-yun lu-sien (chhièn-sṳ̂n vì Thòi-vân Thiet-lu Kón-lî-khiu̍k Thâm-súi-sien ), su̍k-yî kô yun liòng hì-thúng; yèn sân chhàm yî nàm (put hàm yèn sân chhàm) kai vì thi-hâ lu-sien, yî pet chṳ pet thèu chhàm (hàm pet thèu chhàm) vì kô ka lu-sien; pet thèu chhàm yî pet chṳ fùng su lìm chhàm vì phìn-mien lu-sien (thâm-súi chhàm vì kô ka chhâ chhàm). Lu-sien pet hí thâm-súi chhàm, yèn thòi ngi yet sien, thòi ngi sien lâu Thâm-súi-hò ngan kiên lu lòng ko kôan thu sùi-tho chṳ kôan thu, chiap-chho̍k thai-chṳ yèn tûng-ông pet lu nàm chet chṳ pet thèu, chṳ̂-heu thai-chṳ yèn tûng fà kiê lâu sî ôn kiê kiên lu lòng chṳ  Sṳ-lìm, chhôn ko Kî-lùng-hò heu, yèn ngiu̍k mùn kiê chón ngi̍p thi-hâ, kîn sien hîn kûng-yèn hâ fông chṳ thòi pet chhâ chhàm, chai yèn kûng-yèn lu chṳ chûng chang ki-ngiam thòng chhàm. chhiòn chhòng 23.2 kûng-lî. Thâm-súi sien lâu sin ngi sien, khiung-thùng kèu-sṳ̀n thâm-súi sin ngi sien (yu chhṳ̂n-vì 「2 ho sien 」 fe̍t 「 fùng-sien 」).
Knurów
he Pô-làn Sî-lî-sî-â-sén ke yit-ke sàng-sṳ, chúng mien-chit 33.95 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 39,449 ngìn (2008-ngièn).