cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ngiôn-thí
Ngiôn-thí (軟體) he yit ne-lie̍t on-cheu thi̍t-thin sun-si chû-chṳt ke thien-nó chṳ̂-liau lâu chṳ́-lin.
Naka-Okachimachi Chhàm
Chhung-ngi-thù-tin Chhàm位於東京都台東區上野五丁目的東京地下鐵日比谷線之車站. 車站編號為H-16. 本站與上野廣小路站、上野御徒町站、御徒町站連通.
Ngièn-sṳ́-mâ
Ngièn-sṳ́-mâ (原始碼) he yit ne-lie̍t ngìn-lui cho-tet thu̍k ke thien-nó ngî-ngièn chṳ́-lin.
Kau-fòng Eugenius 4-sṳ
Kau-fòng Eugenius 4-sṳ he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1431-ngièn chṳ 1447-ngièn chhai-ngim.
Thai-thùng-khî (Thòi-vân)
Thai-thùng-khî (大同區) he Thòi-vân Thòi-pet-sṳ ha-hot ke yit-ke khî.
Chûng-sân-khî (Thòi-pet-sṳ)
Chûng-sân-khî (中山區) he Thòi-vân Thòi-pet-sṳ ha-hot ke yit-ke khî.
Roderick MacKinnon
Roderick MacKinnon he Mî-koet ke yit-chak fa-ho̍k-kâ. Kì chhai 2003-ngièn tet-to Nobel Fa-ho̍k Chióng.
John Robert Schrieffer
John Robert Schrieffer he Mî-koet ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1972-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Montanuy
Montanuy he chhai Sî-pân-ngà Huesca-sén Aragon Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-chṳ́n.
Hî-nò-khì
Hî-nò-khì(Ho̍k-miàng: Chamaecyparis obtusa) he pak-su pién-pak-su̍k ke chhṳ̍t-vu̍t, fûn-pu chhai Ngit-pún thi-khî, Thòi-vân fûn-pu ke pién-pak vì pien-chúng.
Chhṳ̀n Chin-hîn (Thòi-vân chṳn-chhṳ ngìn-vu̍t)
Chhṳ̀n Chin-hîn he Chûng-koet Koet-mìn-tóng-sit Sîn-chuk-yen chṳn-chhṳ ngìn-vu̍t, chên ngim Sîn-chuk-yen yen-chhòng, li̍p-fap ve-yèn, Thòi-vân-sén Chṳn-fú chhùng-yeu ke chṳt-vi, Sîn-chuk-yen yen-chhòng.
分類:Thòi-vân Hak-kâ-ngìn 分類:Fap-li̍t 分類:Chhîn-mìn-tóng Chin-hîn
Ivar Giaever
Ivar Giaever he Nò-vî lâu Mî-koet ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1973-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Kau-fòng Nicolaus 5-sṳ
Kau-fòng Nicolaus 5-sṳ he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1447-ngièn chṳ 1455-ngièn chhai-ngim.
Sî-chhông-sṳ
(西昌市, Yî-ngî: ꀒꎂꏃ) he Chûng-koet Si-chhôn-sén Liòng-sân Yî-chhu̍k Chhṳ-chhṳ-chû só kón-hot ke yit-ke sàng-sṳ. Chúng mien-chit 2,655 phìn-fông kûng-lî, 2010-ngièn ngìn-khiéu 712,434-ngìn.
Chûng-koet Vong-vong
(中國旺旺) he Thòi-vân ke yit-kiên sṳ̍t-phín kûng-sṳ̂.
分類:Thòi-vân 分類:Khî-ngia̍p
Brian Josephson
Brian Josephson he Yîn-koet ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1973-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Kau-fòng Callistus 3-sṳ
Kau-fòng Callistus 3-sṳ he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1455-ngièn chṳ 1458-ngièn chhai-ngim.
Instagram
Instagram he yit ke miên-fi sien-sông thù-phién lâu si-sín fûn-hióng ke sa-khiùn yin-yung ngiôn-thí.
Ueno Chhàm
Song-yâ Chhàm（上野駅）位於日本東京都台東區，是東日本旅客鐵道（JR東日本）和東京地下鐵的鐵道車站.
Minowa Chhàm
right|thumb|200x200px|Sâm-chṳ̂-lùn Chhàm Sâm-chṳ̂-lùn Chhàm位於日本東京都台東區三之輪二丁目，是東京地下鐵日比谷線的車站. 車站的編號是H-19.
Saitama-yen
Saitama-yen (埼玉県) he Ngi̍t-pún ke yit chak yen. Yen-thâng ke só-chhai he Saitama-sṳ.
Vùn-sân-khî
Vùn-sân-khî (文山區) he Thòi-vân Thòi-pet-sṳ ha-hot ke yit-ke khî.
Palo, Huesca
Palo he chhai Sî-pân-ngà Huesca-sén Aragon Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-chṳ́n.
Aaron Ciechanover
Aaron Ciechanover (אהרן צ'חנובר, ) he Yî-set-lie̍t ke yit-chak fa-ho̍k-kâ. Kì chhai 2004-ngièn tet-to Nobel Fa-ho̍k Chióng.
Seychelles
Seychelles he Fî-chû ke yit-ke koet-kâ.
Hò-li-mùng
Hò-li-mùng(hormone) he thí-nui ke mêu se-pâu, sièn-thí fe̍t-chá hi-kôn só sán-sâng ke cho-tet yáng-hióng thí-nui khì-thâ se-pâu fa̍t-thûng ke fa-ho̍k vu̍t-chṳt.
Kau-fòng Pius 2-sṳ
Kau-fòng Pius 2-sṳ he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1458-ngièn chṳ 1464-ngièn chhai-ngim.
Sîn-long Mì-pok
Sîn-long Mì-pok (新浪微博), kién-chhṳ̂n Mì-pok (微博), he yit ke sa-khiùn mióng-lu fu̍k-vú mióng-cham.
Chhṳ̀n Sûng
Chhṳ̀n Sûng he yîm-ngo̍k chṳ-chok-ngìn, Hak-ngî liù-hàng yîm-ngo̍k kô-sú, Thòi-vân Phîn-tûng-yen-ngìn. Kîm-khiuk-chióng thi-16, 17, 18, 20 kài chui-kâ Hak-ngî chôn-si̍p lâu yên-chhong-chióng ngi̍p-vì. Fûn hêm-cho Hak-kâ Thèn Li-kiûn.
分類:Thòi-vân Hak-kâ-ngìn 分類:Kô-sú Sûng
Chûng-siông Sṳ̍t-phín
(中祥食品) he Thòi-vân ke yit-kiên sṳ̍t-phín kûng-sṳ̂.
分類:Thòi-vân 分類:Khî-ngia̍p
Ká-sṳ́ chó Hiáu-tet Se-lai-ngìn ya-voi pûn Sin-chhîm
Ká-sṳ́ chó Hiáu-tet Se-lai-ngìn ya-voi pûn Sin-chhîm (如果早知道男生也會被性侵) he Chûng-fà Mìn-koet Koet-kâ Kau-yuk Ngièn-kiu-yen (國家教育研究院) chṳ-chok ke yit-phu sin-phe̍t phìn-tén kau-yuk siên-chhòn yáng-phién, yù Chhṳ̀n Pet-chhôn (陳北川) thô-yên, Chhòn-oi Phiên-khia̍k Séu-chû (傳愛編劇小組) phiên-khia̍k, chhai Kî-lùng-sṳ phok-ngiap. Khia̍k-chhìn kóng yit-miàng nàm-ho̍k-sâng Â-vî (阿瑋) pûn nàm-chṳ́ Khiet-kô (杰哥) sin-chhîm-fam (性侵犯) ke ku-sṳ, chhai mióng-lu sông yín-hí ki-thai fán-hióng. 分類:yáng-phién
Mili Chhòng-chhu̍k Chhṳ-chhṳ-yen
(木里藏族自治縣, Yî-ngî: ꃆꆹꀒꋤꊨꏦꏱꅉꑤ) he Chûng-koet Si-chhôn-sén Liòng-sân Yì-chhu̍k Chhṳ-chhṳ-chû só kón-hot ke yit-ke Chhṳ-chhṳ-yen. Chúng mien-chit 13,252 phìn-fông kûng-lî, 2010-ngièn ngìn-khiéu 131,726-ngìn.
WeChat
WeChat he Chûng-koet Tencent khôi-fat ke yit ke chit-sṳ̀ thûng-sín yin-yung ngiôn-thí.
Naka-Meguro Chhàm
Chûng-muk-het Chhàm（中目黒駅）位於東京都目黑區，是東京急行電鐵及東京地下鐵的鐵路車站. 是特急、通勤特急、急行等所有列車都停車的重要車站. 東京地下鐵方向的車站編號是H-01，是日比谷線的起點站.
Panticosa
Panticosa he chhai Sî-pân-ngà Huesca-sén Aragon Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-chṳ́n.
Avram Hershko
Avram Hershko (אברהם הרשקו, Herskó Ferenc Ábrahám, ) he Hiûng-ngà-li lâu Yî-set-lie̍t ke yit-chak fa-ho̍k-kâ. Kì chhai 2004-ngièn tet-to Nobel Fa-ho̍k Chióng.
Hibiya Chhàm
Ngi̍t-pí-kuk Chhàm是位於日本東京都千代田区有樂町1丁目的東京地下鐵、東京都交通局鐵路車站. 車站編號為H-07（日比谷線）、C-09（千代田線）、I-08（都營三田線）.
Sîn-phû Chhâ-theù (Mèu-li̍t-yen)
Ngoi-phu lièn-kiet
分類:Mèu-li̍t-yen
Vòng Yit-fî
Vòng Yit-fî yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :
分類:Ngìn-vu̍t
Fan-tiam
Fan-tiam, Lî-kón he thì-kiûng ôn-chhiòn, sû-sṳt, sṳ́ li-yung-chá tet-chho̍k tón khì ke hiet-khún fe̍t soi-mìn ke khûng-kiên ke sông-ngia̍p kî-kèu.
分類:Kien-chuk-vu̍t
MacBook Pro
MacBook Pro he Phìn-kó Kûng-sṳ̂ yî 2006-ngièn 1-ngie̍t khôi-sṳ́ thûi-chhut ke Mac sú thì thien-nó hì-lie̍t, hien yí thûi-chhut to thi-sâm thoi. Kì he ki iMac heu, thi-ngi khóan chhí thoi liáu yî PowerBook G4 sâng-sán sien ke Yîn thi̍t ngì fu̍t-sîm pit ki hîn thien-nó. Kì ya-he MacBook kâ-chhu̍k chûng ke kô tôn kî hîn, sûi-yèn chhai chhṳ́ chṳ̂-chhièn yí yû 17 Yîn chhun pán-pún than yí-kîn thìn sán pin chṳ́ pó-liù 13 yî-khi̍p 15 chhun ke sán-phín.
2006-ngièn 1-ngie̍t 11-ngit yù phìn kó Kûng-sṳ̂ sṳ̀ ngim chúng chhài sṳ́ tì fû khiâu pu sṳ̂ chhai MacWorld 2006 thai-fi sông fat-pu, pin yî thùng-ngièn 2-ngie̍t chang-sṳt chhut tshiû. Thi-yit-thoi ke MacBook Pro ngoi chhai lui-sṳ yung liáu PowerBook G4, than khì-sṳ̍t he yung liáu Intel Core (khwuk yùi) chhú-lî hi, yì m̀-he yit kon yèn-yung ke PowerPC G4 ke tsin phién. 15 Yîn chhun ke kî hîn yî 2006-ngièn 1-ngie̍t fat-pu, yì 17 Yîn chhun chet yî 4-ngie̍t fat-pu, lióng khóan kî hîn yî thùng-ngièn 10-ngie̍t thûi chhut Core 2 Duo chhú-lî hi ke kiên-sîn pán-pún.
Thi-ngi khóan kî hîn, chhṳ̂n-vì "Unibody" ke yit thí sṳt thien-nó, kì yù tân-yit lî khoài chṳ-sṳ̀n, ngoi hok sat-kie kiên vì tsui hìn, pin yî 2008-ngièn 10-ngie̍t yî chhut khi̍p 15 Yîn chhun ke MacBook Pro, khi̍p 13 Yîn chhun lî ha̍p kîm yit thí sṳt ke MacBook khiung-ha thûi chhut. Sùi-heu ke 1-ngie̍t kiên tai-lòi 17 Yîn chhun ke kî hîn, yî-khi̍p 6-ngie̍t thûi chhut nui tsì thien chhṳ̀ ke MacBook Pro hì lie̍t, pâu-koat phìn kó Kûng-sṳ̂ yín ngi̍p ke 13 Yîn chhun kî hîn to liá-ke hì lie̍t. Sùi-heu kì kiên sṳ̂n kip chṳ Yîn-thi̍t-ngì i5 fò i7 chhú-lî hi, yî-khi̍p yín chin Yîn-thi̍t-ngì ke Thunderbolt kî-su̍t.
2012-ngièn 6-ngie̍t ke WWDC sông, phìn kó Kûng-sṳ̂ thûi chhut liáu thi-sâm thoi chhùng-sîn sat-kie ke 15 Yîn chhun yîn mok ke MacBook Pro. Thùng-sṳ̀, sông yit-thoi ke 13 khi̍p 15 Yîn chhun yit thí sṳt ke kî hîn ya kûng pu liáu kiên-sîn, siau-tshiû ke thùng-sṳ̀ ya thìn sán liáu 17 Yîn chhun ke kî hîn. Sûi-yèn chhak chhun pí sông yit-thoi kiên se séu, than yìn pó-chhṳ̀ yit thí sṳt ke kî sṳ̂n sat-kie fò fûng kak. MacBook Pro ke sông thoi kiên hâ thoi chui-thai ke chhâ-yi, chhiu-he sîn yit-thoi ke phi phi yû kiên kô kié chhiong thu ke Retina hién-sṳ hi, yî ku thai Ngang-tia̍p chhí thoi liáu yit kon ke Ngang-tia̍p khi thûng hi, yî-khi̍p chhí sêu liáu kông tia̍p kî. Thi-sâm thoi 13 Yîn chhun ke MacBook Pro yî 2012-ngièn 6-ngie̍t 12-ngit thûi chhut.
Antony Hewish
Antony Hewish he Yîn-koet ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1974-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Macintosh
Macintosh Thien-nó  (Macintosh Computer, fe̍t chhṳ̂n-vì Mac), he ke-ngìn thien-nó hì lie̍t sán-phín, yù Phìn-kó Kûng-sṳ̂ sat-kie, khôi-fat lâu siau-tshiû, chui-chhû muk-phiêu thin-vi-yî kâ-thìn, kau-yuk lâu chhóng yi Chôn-ngia̍p sṳ-chhòng. Sùi chho̍k Macintosh ke chhut-hien, kâi thien-nó yí-kîn fat-sâng liáu ki-thai ke kói-pien.
Sú khóan ke Mac yî 1984-ngièn 1-ngie̍t 24-ngit yù Steve Jobs fat-péu. He phìn kó Kûng-sṳ̂ ki Apple Lisa heu thi-ngi khóan khí-phi thù-hìn sṳ́-yung chá kie mien ke ke-ngìn thien-nó sán-phín, than yù yî khì siau-tshiû sông ke sṳ̀n-kûng (siông-tui yî Apple Lisa yì ngièn), ku sòng pûn ngin-vì he sú khóan chiông GUI sṳ̀n-kûng sông phín fa ke ke-ngìn thien-nó.
Yù yî phìn kó Kûng-sṳ̂ chhai chṳ̂-heu ke sṳ̍p tô ngièn kiên (68k Mac hì lie̍t sán-phín siau-tshiû sṳ̀-kiên 1984~1996) chiông khì fat-chán sṳ̀n-vì yit-ke phàng-thai fu̍k-chha̍p ke sán-phín hì lie̍t, pin-chhiâ chhai khì heu ke sông phín hì lie̍t miàng-chhṳ̂n chûng ya kâ-ngi̍p Mac, ku Mac Computers ya cho-tet fàm chṳ́ só-yû yù phìn kó Kûng-sṳ̂ sat-kie sâng-sán pin-chhiâ yun-hàng Mac OS chok-ngia̍p hì-thúng ke ke-ngìn thien-nó sán-phín.
Thòi-fung
(台鳳) he Thòi-vân ke yit-kiên sṳ̍t-phín kûng-sṳ̂.
Én-chìn
Én-chìn he chiông ngim-hò hìn-sṳt ke nèn-liòng chón-fa vì kî-hài-nèn ke chông-chì.
Thòi-fung
分類:Thòi-vân 分類:Khî-ngia̍p
Peñalba
Peñalba he chhai Sî-pân-ngà Huesca-sén Aragon Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-chṳ́n.
Kau-fòng Paulus 2-sṳ
Kau-fòng Paulus 2-sṳ he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1464-ngièn chṳ 1471-ngièn chhai-ngim.
Sîn-phû Chhàm (Sîn-pet-sṳ)
right|thumb|400px|Sîn-phû Chhàm Sîn-phû Chhàm (新埔站) vi-yî Thòi-vân Sîn-pet-sṳ Pán-khièu-khî, vì Thòi-pet Chhia̍p-yun Pán-nàm Sien (Pán-khièu Sien) ke chhia̍p-yun chhâ-chhàm.
Ngoi-phu lièn-kiet
分類:Thòi-pet Chhia̍p-yun chhâ-chhàm
Irwin Rose
Irwin Rose he Mî-koet lâu Sui-tiên ke yit-chak fa-ho̍k-kâ. Kì chhai 2004-ngièn tet-to Nobel Fa-ho̍k Chióng.
Sî-Â
Sî-Â (西亞) he vi-é chhai Â-chû thai-liu̍k sî-piên ke thi-tai, fam-vì pâu-hàm yî-ha liá-têu ke koet-kâ:
Kóng-hak Kóng-pô Thien-thòi
分類:Chûng-fà Mìn-koet Hak-kâ Vî-yèn-fi
Chûng-koet Sa̍k-yù Fa-kûng Si̍p-thòn Kûng-sṳ̂
Chûng-koet Sa̍k-yù Fa-kûng Si̍p-thòn Kûng-sṳ̂ (Yîn-ngî: Sinopec Group (SINOPEC)), yî 1998-ngièn 7-ngie̍t kîn Koet-vu-yen phî-chún chhai-ngièn Chûng-koet sa̍k-yù fa-kûng chúng kûng-sṳ̂ ke kî-chhú sông chhùng-chû sṳ̀n-li̍p ke thi̍t thai-hîn sa̍k-yù fa-kûng khî-ngia̍p.
Peralta de Alcofea
Peralta de Alcofea he chhai Sî-pân-ngà Huesca-sén Aragon Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-chṳ́n.
Chûng-sân-khî (Kî-lùng-sṳ)
thumb|280x280px|Fú-è-sân sông ke "KEELUNG" yîn-vùn thi-pêu phài-è. Chûng-sân-khî(中山區) he Thòi-vân Kî-lùng-sṳ ke yit-chak khî, tu yî Kî-lùng-sṳ pet-phu, Kî-lùng-kóng sî-ngan, kóng-khî ke chú-yeu sat-sṳ̂ tô tu-chhai ke-khî nui.
Aage Bohr
Aage Bohr he Tân-ma̍k ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1975-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Kau-fòng Sixtus 4-sṳ
Kau-fòng Sixtus 4-sṳ he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1471-ngièn chṳ 1484-ngièn chhai-ngim.
Chiba-yen
Chiba-yen (千葉県) he Ngi̍t-pún ke yit chak yen. Yen-thâng ke só-chhai he Chiba-sṳ.
Yòng-kang
Yòng-kang (羊羹) he yit-chúng tiám-sîm. Yòng-kang chhai Ngit-pún fî-sòng chho̍k-miàng, yit-pân Ngit-pún-ngìn sṳ̍t-chhà sṳ̀ chhòng-kiên chún-phi ke thiàm-tiám chṳ̂-yit.
Cocos (Keeling) Khiùn-tó
Cocos (Keeling) Khiùn-tó he Au-chû chhai Thai-yòng-chû ke yit chak hói-ngoi liâng-thi.
Yòng-kang
分類:Sṳ̍t-phín
IMac
iMac he yit-hì-lie̍t yù Phìn-kó Kûng-sṳ̂ sat-kie lâu sâng-sán ke yit thí fa Mac chok sông hîn thien-nó phín-phài, chhiùng 1998-ngièn thûi chhut yî-lòi yit-chhṳ̍t he phìn-kó chṳ̂m tui sêu-fi-chá sṳ-chhòng ke chú-li̍t kî chúng.
IMac ke thi̍t-tiám he kì ke sat-kie. Chó chhai 1998-ngièn, phìn kó chúng chhài Sṳ́-tì-fû Khiâu-pu-sṳ̂ chhiu chiông "What's not a computer!" (khon hí-lòi) m̀-he thien-nó ke thien-nó) khói-ngiam yin-yung-yî sat-kie iMac ke ko-chhàng. Kiet-kó chho-chhiu liáu kó tung －G3, thôi tên －iMac G4 fò siông khiông －iMac G5.
Kau-fòng Alexander 6-sṳ
Kau-fòng Alexander 6-sṳ he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1492-ngièn chṳ 1503-ngièn chhai-ngim.
Chûng-koet Sa̍k-yù Thiên-yèn-hì Si̍p-thòn Kûng-sṳ̂
Chûng-koet Sa̍k-yù Thiên-yèn-hì Si̍p-thòn Kûng-sṳ̂ (Yîn-ngî: China National Petroleum Corporation, suk-siá CNPC), yî 1998-ngièn 7-ngie̍t 27-ngit yù ngièn Chûng-fà Ngìn-mìn Khiung-fò-koet sa̍k-yù kûng-ngia̍p phu-fûn kié va̍k-fûn, pin chhai Chûng-koet sa̍k-yù thiên-yèn-hì chúng kûng-sṳ̂ kî-chhú sông chû-kien, he tûng-ông chhṳ̍t-chiap kón-lî ke thi̍t-thai-hîn koet-yû khî-ngia̍p.
Minangkabau-ngî
Liá-chúng ngî-ngièn lâu Mâ-lòi-ngî siông-sṳ, khì-kiên kôan-he sa-put chhîn-chhú.
Minangkabau-ngî hâ hàn-yû sú-chúng fông-ngièn.
Ke-ngìn thien-nó
Ke-ngìn thien-nó  (Personal Computer, kién-chhṳ̂n: PC), he chhai thai-séu, sin nèn yî-khi̍p ka vi tén tô-ke fông-mien sṳt ha̍p yî ke-ngìn sṳ́-yung, pin yù chui-chûng yung-fu chhṳ̍t-chiap chhâu khúng ke kie-son kî ke thúng-chhṳ̂n. Kì lâu phî chhú-lî kie-son kî fe̍t fûn sṳ̀ hì-thúng tén yit-pân thùng-sṳ̀ yù tô ngìn chhâu khúng ke Thai-hîn kie-son kî siông-tui. Chhiùng chok sông hîn thien-nó (fe̍t chhṳ̂n thòi sṳt thien-nó, Chok-mien thien-nó), pit ki pún thien-nó to séu hîn pit ki hîn thien-nó fò phìn pán thien-nó yî-khi̍p  chhêu khi̍t chṳ pit ki hîn thien-nó tén tû su̍k-yî ke-ngìn thien-nó ke fam-tshiû.
Akihabara Chhàm
Chhiû-ya̍p-ngièn Chhàm位於日本東京千代田區，為東日本旅客鐵道（JR東日本）、東京地下鐵、首都圈新都市鐵道（TX）的鐵路車站. left|thumb|200x200px|Chhiû-ya̍p-ngièn Chhàm left|thumb|200x200px|Chhiû-ya̍p-ngièn Chhàm left|thumb|200x200px|Chhiû-ya̍p-ngièn Chhàm
Tiâu-chhiùng-khî
Tiâu-chhiùng-khî (鳥松區) he Thòi-vân Kô-hiùng-sṳ‎ ke yit-ke khî.
Ben Roy Mottelson
Ben Roy Mottelson he Tân-ma̍k ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1975-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Peralta de Calasanz
Peralta de Calasanz he chhai Sî-pân-ngà Huesca-sén Aragon Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-chṳ́n.
Chuk Ngì Sâng-ngit Khoai-lo̍k
Chuk Ngì Sâng-ngit Khoai-lo̍k (Happy Birthday to You) he yit sú yung lòi khin-chuk sâng-ngit ke liù-hàng kô-khiuk. Liá sú kô-khiuk pûn fân-yi̍t sṳ̀n tô-koet ngî-ngièn, chhìn-kón chhai yit-sia Yîn-ngî m̀-he chú-yeu ngî-ngièn ke koet-kâ, ngìn-têu ya kîn-sòng chhong liá sú kô-khiuk ke Yîn-ngî kô-chhṳ̀. Chuk Ngì Sâng-ngit Khoai-lo̍k ke siên-li̍t he tui lióng-vi Mî-koet ke Hill chí-moi, Patty Smith Hill lâu Mildred J. Hill chhai 1893-ngièn Mî-koet Kentucky Louisville ke ho̍k-káu ngim-kau ke sṳ̀-chiet siá ke.
Kô-chhṳ̀
分類:Kô-khiuk
Kâm-cha
Kâm-cha (甘蔗) he Vò-pún-khô ke Tân-chṳ́-ya̍p Chhṳ̍t-vu̍t, vi Kâm-cha-su̍k (Saccharum) ke chúng-chhṳ̂n. Kâm-cha he Vûn-tai lâu ngie̍t-tai nùng-chok-vu̍t, he chṳ-chho cha-thòng ke ngièn-liau, chhiâ cho-tet thì-lien Yet-sùn chok-vi nèn-ngièn thoi-thoi phín. Chhiòn sṳ-kie yû yit-pak tô-ke koet-kâ chhut-sán Kâm-cha, chui-thai ke Kâm-cha chhut-sán koet he Pâ-sî, Yin-thu lâu Chûng-koet.
Là-lièn
Là-lièn he chiông lióng phì chṳt-pu chhiam-sṳ̀ kiet-ha̍p ​​khiung-hâ ke yit-chúng phu-khien, sòng-kien yî yî-fu̍k, siông, sú-thoi, chong-phùng lâu soi-thoi tén.
分類:Hi-khí
Minangkabau-ngìn
Minangkabau-ngìn (Minangkabau; Minangkabau) liá-chak chhu̍k-khiùn he Yin-nì Sî Sumatera kô-thi ke ngièn-chhu-mìn. Kì-têu ke vùn-fa he Mû-hì ki-sṳ̀ ke, chhòi-sán lâu thú-thi he yù mû-chhîn chhòn pûn 5 yì, yèn-yì chûng-kau lâu chṳn-chhṳ sṳ-vu yù nàm-sin chóng-lî. Kîm-ha yû 400 van ngìn kî-chhu chhai Sî Sumatera, yû khì-thâ 300 van ngìn san-kî chhai Yin-nì lâu Mâ-lòi pan-tó ke hí-tô tû-sṳ lâu Sàng-chṳ́n chṳ̂ chûng.
Robert H. Grubbs
Robert H. Grubbs he Mî-koet ke yit-chak fa-ho̍k-kâ. Kì chhai 2005-ngièn tet-to Nobel Fa-ho̍k Chióng.
Kau-fòng Pius 3-sṳ
Kau-fòng Pius 3-sṳ he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1503-ngièn 9-ngie̍t 22-ngit chṳ 10-ngie̍t 18-ngit chhai-ngim.
Hip-siông-kî
Hip-siông-kî he ngim-hò cho-tet chok lâu ki-liu̍k yáng-chhiong ke sat-phi.
分類:Kông-ho̍k
Cameroon
Cameroon he Fî-chû ke yit-ke koet-kâ.
Khà-là-o-kie
Khà-là-o-kie (カラオケ) he yit-chúng ngièn chhai Ngit-pún ke ngu-lo̍k sin-chṳt kô-chhong fa̍t-thûng.
Nàm-Â
Nam-Â (南亞) he vi-é chhai Â-chû thai-liu̍k nam-piên ke thi-tai, fam-vì pâu-hàm yî-ha liá-têu ke koet-kâ:
Richard R. Schrock
Richard R. Schrock he Mî-koet ke yit-chak fa-ho̍k-kâ. Kì chhai 2005-ngièn tet-to Nobel Fa-ho̍k Chióng.
Puente la Reina de Jaca
Puente la Reina de Jaca he chhai Sî-pân-ngà Huesca-sén Aragon Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-chṳ́n.
Vì-li̍t Sṳ̍t-phín
(維力食品) he Thòi-vân ke yit-kiên sṳ̍t-phín kûng-sṳ̂.
Coca-Cola
Coca-Cola he yù Mî-koet Coca-Cola kûng-sṳ̂ sên-sán ke yit-khóan khó-lo̍k (cola), ya-he kîm-ha sṳ-kie siong mai-chhut chui tô ke khó-lo̍k. 1886-ngièn, yù Mî-koet ngìn John Stith Pemberton sṳ̂n-chhiáng chôn-li, chhai Mî-koet Georgia ke Atlanta khôi-sṳ́ mai.
Vì-li̍t Sṳ̍t-phín
分類:Thòi-vân 分類:Khî-ngia̍p
Puente de Montañana
Puente de Montañana he chhai Sî-pân-ngà Huesca-sén Aragon Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-chṳ́n.
Burton Richter
Burton Richter he Mî-koet ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1976-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Liâm
分類:Sên-fa̍t 分類:Hi-khí
Norfolk-tó
Norfolk-tó he Au-chû chhai Thai-yòng-chû ke yit chak hói-ngoi liâng-thi.
Kau-fòng Leo 10-sṳ
Kau-fòng Leo 10-sṳ he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1513-ngièn chṳ 1521-ngièn chhai-ngim.
Saudi Â-là-pak Koet-kâ Sa̍k-yù Kûng-sṳ̂
Sâ-vû-thi Â-là-pak Koet-kâ Sa̍k-yù Kûng-sṳ̂ (Â-là-pak-ngî: ارامكو السعودية), he Sâ-vû-thi Â-là-pak ke koet-kâ sa̍k-yù kûng-sṳ̂. Muk-chhièn he sṳ-kie sông thâm-mìn tú-liòng chui-thai ke sa̍k-yù kûng-sṳ̂, chúng-phu sat-chhai Chái-het-làn. Kûng-sṳ̂ yúng-yû chhiòn-sṳ-kie chui-thai ke yù-thièn ——Kâ-ngá-ngì yù-thièn.
Chhṳ̀n Chin-hîn
Chhṳ̀n Chin-hîn yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :
分類:Ngìn-vu̍t 分類:Chhṳ̀n--sṳ
Ngá-sàng
(瓦城) he Thòi-vân ke yit-kiên sṳ̍t-phín kûng-sṳ̂.
分類:Thòi-vân 分類:Khî-ngia̍p
Châng-siên
(爭鮮) he Thòi-vân ke yit-kiên sṳ̍t-phín kûng-sṳ̂.
分類:Thòi-vân 分類:Khî-ngia̍p
Pet-chṳ́n-sṳ
Pet-chṳ́n-sṳ (北鎮市) he Chûng-koet Liâu-nèn-sén Kím-chû-sṳ tûng-phu hâ-hot ke yit-ke yen-kip-sṳ. Mien-chit 1782 phìn-fông chhiên-mí, ngìn-khiéu 53-van. Yù-chṳn phiên-ma 121300.
Vòng Yit-fî (yên-yèn)
Vòng Yit-fî (黃一飛, Wong Yat Fei, ), ngièn miàng he Vòng Khí-yî(黃啟宇) he Hiông-kóng yên-yèn, chhut-se chhai Au-mùn, chên-kîn he Mò-sien Thien-sṳ yên-yèn, liá-ha he thien-yáng yên-yèn.
分類:Hiông-kóng 分類:Au-mùn Yit-fî 分類:Yên-yèn
Kanagawa-yen
Kanagawa-yen (神奈川県) he Ngi̍t-pún ke yit chak yen. Yen-thâng ke só-chhai he Yokohama-sṳ.
Trentino-Alto Adige
Trentino-Alto Adige  (Trentino-Alto Adige ; Trentino-Südtirol; ) he Yi-thai-li pet-phu ke yit-ke Chhṳ-chhṳ-khî. Chhṳ-chhṳ-khî yù lióng-ke fûn-khî chû-sṳ̀n, fûn-phe̍t he tô-sú ngìn sot Yi-thai-li-ngî ke Trento-sén khi̍p tô-sú ngìn sot Tet-ngî ke Bolzano-sén. Kâi khî chhai chhṳ̍t chṳ 1919-ngièn pûn Yi-thai-li thûn pìn chhièn he O-thi-li Hiûng-ngà-li Ti-koet ke yit phu-fûn. Chhai 1919-ngièn chṳ 1947-ngièn kiên kâi khî pûn chhṳ̂n-vì Venezia Tridentina.
Puértolas, Aragon
Puértolas he chhai Sî-pân-ngà Huesca-sén Aragon Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-chṳ́n.
Batavia
Batavia ya-he Batauia he Hò-su̍k Tûng-yin-thu ke sú-tû. Batavia ke khî-vet thùng liá-ha ke Jakarta khiung-yong. Than-he theù-pái ke khî-vet pâu-koat sàng-sṳ, kâu-ngoi thùng kì-ke nui-thi （ommelanden）, pí liá-ha Jakarta hàn-kha fat.
Batavia ke kien-chho he pûn Ho-làn-ngìn khôi-sṳ́-è ti 1619 ngièn lòi thai-thoi Jayakarta ke fi-hî. Ko-heu, Batavia pien-sṳ̀n Hò-làn ke chhṳ̍t-mìn-thi thùng Hò-làn Tûng-yin-thu Kûng-sṳ̂ （VOC）ke meu-yit mióng-lu. Hò-làn Tûng-yin-thu Kûng-sṳ̂ thu̍k-cham kîn-chí-chok-vu̍t. Tui Batavia, VOC lâu Nusantara kón-lî chhiòn-koet ke ngia̍p-vu thùng kiûn-sṳ̂.
Batavia ke vi-só ti Jawa pet-phu pâu-koat yit-chak pi-fu hói-vân. Ke-vi yû tông-tô cheû-chhe̍t, sân-hiû thùng súi-chun. Tû-fi yû lióng-chak：Oud Batavia （chui-kú-ló ke phu-fun） thùng hàn-kha sîn ke sàng-sṳ vi-yì kha-song-poi ke nàm-phu. Batavia fat-chán pien-sṳ̀n yit-chak chhṳ̍t-mìn-thi ke sàng-sṳ thai-khói 320 ngièn. Ti 1942 ngièn Thi-ngi Sṳ-kie-chan-chên ke sṳ̀-chiet pûn Ngit-pún cham-liâng. Ti Ngit-pún cham-liâng ke sṳ̀, Batavia kói-miàng ôn-to Jakarta.
To-tha̍t
Á-mû-sṳ-thi̍t-tân sên-lî-ngìn ti 1595 ngièn ti Cornelis de Houtman min-lin yî-ha thu-hói hi yèn-chṳ̂n Tûng-yin-thu. Yîn-koet Tûng-yin-thu thi-yit yèn-chṳ̂n he ti 1602 khôi-sṳ́ pûn James Lancaster tai-liâng-è, lòi-to Aceh, yèn-heu hàng-sòn lòi-to Banten. Lancaster kien-li̍p yit-kiên kûng-sṳ̂ lòi thoi-peú Yîn-koet sên-lî fa̍t-thung to 1682 ngièn.
Hò-làn chṳn-fú su-yî Hò-làn Tûng-yin-thu kî-fi lòi thu̍k-cham Á-Chû ke sên-lî （1602）. Thi-yit phan-kûng-sṳt he ti Banten pûn Hò-làn chṳn-fú kien-li̍p. Jayawikarta thai-chṳ́ su-yî Hò-làn sên-lî-ngìn kien-chho muk-chhòi chhông-khu lâu hí-vuk ti tûng-piên ke Ciliwung-hò-pa-sùn （1610）, phan-kûng-sṳt màng-ngièn chang pûn khôi-è. Hò-làn nèn-li̍t kín-lòi kín-thai, Jayawikarta su-yî Yîn-koet hí-vuk ti sî-piên ke Ciliwung-hò-pa-sùn lâu yit-chho yeu-sai.
Hò-làn-ngìn lâu Jayawikarta thai-chṳ́ ke chhûng-thu̍t kín-lòi kín-thai. Ke-sṳ̀ Jayawikarta ke pîn-é vì-kûng Hò-làn ke yeu-sai pâu-koat Nassau thùng Mauritius chhông-khu. Yîn-koet sòn-tui phai Thomas Dale lâu kiâ 15 chak sòn-è. Dale yî-chhièn he Virgina-chû ke chû-chóng. Hói-chan yî-heu, chang yin-min ke Hò-làn chû-chóng, Jan Pieterszoon Coen cheú-to Maluku kiu chṳ̂-chhṳ̀ ； Hò-làn chhù-thet Phù-thò-ngà-yeu-sai ti Maluku （1605 ngièn）. Ti thàm-phan ke sṳ̀-chiet, Hò-làn chu-kiûn sṳ̂-lin Pieter van den Broecke lâu 5-sà ngìn pûn Jayawikarta thai-chṳ́ chok-tó. Jayawikarta siông-sin kì yí-kîn pûn Hò-làn-ngìn khî-phien. Yèn-heu Jayawikarta oi lâu Yîn-koet tá-chho lièn-mèn.
Hò-làn kiûn-tui chhiu-oi theù-hòng ke sṳ̀-chiet, Banten Sû-tân phai kiûn-tui hêm-chón Jayawikarta. Banten Sû-tân hàn-màng chan-sṳ̀n Jayawikarta thùng Yîn-koet lièn-mèn. Thâng-tó liá-khien sṳ-chhìn, Hò-làn chhiu pá-ak kî-fi lòi tá Jayakarta. Jayakarta thùng kiâ ngìn-mìn pûn Hò-làn pho-fái-thet （ńg-ngie̍t 1619 ngièn）. Jayawikarta chhat-thui ti Tanara, Banten ke nui-thi. Jayawikarta ko-sṳ̂n yî-heu, Hò-làn lâu Banten kien-li̍p kha chhîn-me̍t ke koân-he.
Kien-sat
Chhṳ-chhiùng 1619 ngièn liáu-heu, Batavia yí-kîn pûn Hò-làn kón-lî-ko. Ngièn-lòi oi chán-khôi kì-teu ke yeu-sai lâu kien-sat sîn ke vuk-è ti Jayakarta ke fi-hî. Coen kiet-thin chán-khôi yeu-sai ti 1619 ngièn 7 ngie̍t 2 ngit. 10 ngie̍t chang po-ko Hò-làn-koet yit-chak kie-va̍k oi kien-sat Batavia Sàng-sṳ. Batavia Sàng-sṳ pí yî-chhièn ke yeu-sai hàn-kha thai. Kâ-khiòng lióng-chho pet-fông ke pó-lúi lòi pó-chhiòn sàng-sṳ. Nassau thùng Mauritius Chhông-khu pûn VanRaay Sṳ̂-lin chán-khôi ti 1619 ngièn 3 ngie̍t.
Yves Chauvin
Yves Chauvin he Fap-koet ke yit-chak fa-ho̍k-kâ. Kì chhai 2005-ngièn tet-to Nobel Fa-ho̍k Chióng.
Batavia
Kien-sat
Coen yû kôn-ngiam oi ôn-miàng ke sîn chhṳ̍t-mìn-thi "Nieuw-Hoorn", lòi-ngièn he "Hoorn", ti Hò-làn he kiâ ku-hiông. Than-he phe̍t-ngìn mò-chan-sṳ̀n kiâ kôn-ngiam. Pâu-mî kì-teu-ngìn sién-kí Batavia liá-chak sṳ lâu sîn-chhṳ̍t-mìn-thi ôn-miàng ke. Ôn-miàng tién-lî ti 1621 ngièn, 1 ngie̍t, 18 ngit kí-hàng. Batavia liá-chak miàng-è he tui Batavi mìn-chhu̍k ôn-miàng-ke. Batavi mìn-chhu̍k son-he Hò-làn-ngìn ke chú-siên. Jayakarta ôn-to Batavia thai-khôi yû 300-làng-ngièn.
Ti Batavia khî-vet yû sâm-chúng kón-lî. Thi-yit he ti 1609 kien-sat-è pien-sṳ̀n chhṳ̍t-mìn-thi ke chṳn-fú, pâu-hàm Chúng-tuk lâu Tûng Yin-thu Ngi-fi （Governor-General and the Council of the Indies）. Sàng-sṳ ke kón-lî ti 1620 ngièn kien-sat. Ti 1620 ngièn 6 ngie̍t 24 ngit, kì-teu yin-min lióng-sá kôn-yèn yî-khi̍p burgher. Hiông-chhûn kón-lî ti 1664 ngièn kien-sat. Jawa-ngìn thi̍t-phe̍t he kim-chṳ́ tai Batavia.
Chán-khôi
Chhṳ-chhiùng kiâ chhóng-li̍p, Batavia he hó-hó lòi kien-sat-è. Sâm-thiàu súi-chun pûn khu̍t ti Ciliwung hò-pa tûng-piên （1619）. Liá-thiàu súi-chun hêm-cho （Nàm-pet） Leeuwengracht, Groenegracht, lâu Steenhouwersgracht. Sàng-sṳ-khî thùng sṳ-chhòng chán-khôi ti Steenhouwersgracht. Thi-yit kau-fi thùng kóng-chhòng ti tûng-piên ke hò-pa-sùn kien-li̍p（1622）.
Ti 1627 ngièn, yû sâm-thiàu súi-chun lâu Tijgersgracht Súi-chun lièn-kiet. Sîn ke súi-chun-sùn cheu kôn-chhat-chá lòi-kóng："Grachts Súi-chun khì-chûng, Tijgersgracht he chui fông-phien, chui chong-li, yîn-vi kien-sat sṳ̍p-fûn hó, kiê-lu ke chông-sṳt voi pûn lu-hong ke ngìn liau-liòng". Prinsestraat Kiê ngièn-lòi he hiong Sàng-sṳ, pien-sṳ̀n yit-ke kîn-chí tûng-ông.
分類:Yin-nì
Ike Barinholtz
Isaac "Ike" Barinholtz he Mî-koet ke yit ke yên-yèn lâu thô-yên.
Liuk-tôi Hak-kâ Vùn-fa Yèn-khî
Liuk-tôi Hak-kâ Vùn-fa Yèn-khî (六堆客家文化園區) he Hak-kâ Ve-yèn-fi Hak-kâ Vùn-fa Fat-chán Chûng-sîm ke só-su̍k yèn-khî. Vi-yî Thòi-vân Phîn-tûng-yen Nui-pu-hiông, he vi-chho̍k pó-chhùn, chán-sṳ Kô-hiùng-sṳ lâu Phîn-tûng-yen ke 12-chak Hak-chông Hàng-chṳn-khî chṳ̂ Hak-kâ sâng-fa̍t fûng-mau só sṳ̀n-li̍p ke Koet-kâ-kip Hak-kâ vùn-fa yèn-khî.
分類:Chûng-fà Mìn-koet Hak-kâ Vî-yèn-fi 分類:Phìn-tûng-yen Hak-kâ Vùn-fa Yèn-khî
Torino
Torino  (Torino), he vi-yî Yi-thai-li pet-phu ke chhùng-yeu sàng-sṳ, Piemonte fò Torino-sén ke Sú-fú. Kì chhô-lo̍k chhai Po Hò ke chó ngan, Alpes sân fàn-tîn chhai sàng-sṳ ke sî-pet. Torino chûng-sîm khî yû mien-chit 130.17km², ngìn-khiéu 911,534, he Yi-thai-li ngìn-khiéu thi-si tô ke sàng-sṳ; Torino sàng-sṳ khî yû mien-chit 1,126.6 km², ngìn-khiéu 1,745,221 ; Torino tû-sṳ khiên yû mien-chit 1,977 km², ngìn-khiéu 2,200,000 (tsam Yi-thai-li chúng ngìn-khiéu ke 3.4% ).
Torino he yit Koet-chi fa ke Êu-chû sàng-sṳ, Torino yû sṳ̀ pûn chhṳ̂n-vì " Yi-thai-li Chhṳ-yù ke yèu làm ",, " Alpes chṳ̂ tû ", "Savoia chṳ̂ tû ". Kì yúng-yû chung-tô ke vùn-fa sat-sṳ̂ fò khì-thâ miàng-sṳn. Torino yîn-vì kì ke Baroque, Rococo fò sîn Kú-tién chú-ngi fap sṳt kien-chuk yì kí sṳ vùn-miàng. Kì ke hó-tô kóng-chhòng, sàng páu, thìn yèn fò kiûng thien (yì kui-fu-kiûng), tû-he yù Sicilia kien-chuk sṳ̂ Filippo Juvarra kien-chho ke, kì chhai sat-kie sṳ̀ chia kam liáu Fap-koet Kîn-tién kien-chuk Versailles Kiûng. liá-têu fap sṳt kien-chuk ke tién fam pâu-koat: vòng kiûng, Stupinigi Kiûng fò Superga thai-kau-thòng. Hí-tô Yi-thai-li kô-tén kau-yuk kî-kèu vi-yî chhṳ́ thi, yì Torino Thai-ho̍k, Torino Lî-kûng Thai-ho̍k tén. Hàn-yû hí-tô chhùng-yeu fò chho̍k-miàng ke Pok-vu̍t kwón, yì Âi-khi̍p Pok-vu̍t kwón fò Antonelliana chiâm thap.
Torino chên-kîn he Êu-chû chhùng-yeu ke chṳn-chhṳ chûng-sîm. 1563-ngièn, kì sṳ̀n-vì-liáu Savoia Kûng-koet ke sú-tû, sùi-heu he Savoia vòng sṳt thúng-chhṳ hâ ke Sardegna Vòng-koet ke sú-tû, chui-heu he Yi-thai-li thúng-yit chṳ̂-heu ke thi-yit-ke sú-tû (1861-ngièn —1865-ngièn). thùng-sṳ̀, kì ya-he Savoia vòng sṳt (Yi-thai-li vòng sṳt) ke ku hiông. sûi-yèn yîn-vì thi-ngi-chhṳ sṳ-kie thai-chan, kì ke thai phu-fûn chṳn-chhṳ yi-ngi fò chhùng-yeu sin tû tiû sṳt liáu, kì hàn-he chhai chan-heu sṳ̀n-vì-liáu Êu-chû chhùng-yeu ke kûng-ngia̍p, sông-ngia̍p fò mo-yi ke si̍p san thi. Kì hien-chhai he Yi-thai-li ke kûng-ngia̍p chûng-sîm chṳ̂-yit, fò Milano, Genova chû-sṳ̀n liáu " kûng-ngia̍p thiet sâm-kok ". Chhiùng kîn-chi sông lòi sot, tû lìn kín sùi Lò-mâ fò Milano chṳ̂-heu, he Yi-thai-li thi-sâm-thai sàng-sṳ. kì ke GDP kô-tha̍t 580 yi Mî-ngièn, phài-miàng sṳ-kie thi 78 vi. sûi-yèn put chhiong Lò-mâ, mí làn nâ ngióng he “sṳ-kie kip sàng-sṳ”, GaWC phìn khì vì “ sṳt ha̍p fat-chán ” kip phe̍t.
Exxon Mobil
Exxon Mobil he sṳ-kie sông chúng sṳ-chhṳ̍t chui-thai ke kú-piàu kûng-khôi sông-sṳ ke sa̍k-yù kûng-sṳ̂. Exxon Mobil lâu Shell, Yîn-koet Sa̍k-yù Kûng-sṳ̂ (BP) khi̍p Total thùng vì chhiòn-khiù chui-thai ke sa̍k-yù kûng-sṳ̂ chṳ̂-yit. chúng-phu vi yî Mî-koet Tet-khiet-sat-sṳ̂-chû ke Irving.
Tên Sau-chûng
Samuel C. C. Ting, Chûng-vùn miàng Tên Sau-chûng (丁肇中), he Mî-koet ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1976-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Kau-fòng Hadrianus 6-sṳ
Kau-fòng Hadrianus 6-sṳ he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1522-ngièn chṳ 1523-ngièn chhai-ngim.
Chhiû-yí Chhóng-sîn
(秋雨創新) he Thòi-vân ke yit-kiên kûng-sṳ̂.
分類:Thòi-vân 分類:Khî-ngia̍p
Philip W. Anderson
Philip W. Anderson he Mî-koet ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1977-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Kau-fòng Paulus 3-sṳ
Kau-fòng Paulus 3-sṳ he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1534-ngièn chṳ 1549-ngièn chhai-ngim.
James Sie
James Sie he Mî-koet ke yit ke yên-yèn lâu thô-yên.
Salas Altas
Salas Altas he chhai Sî-pân-ngà Huesca-sén Aragon Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-chṳ́n.
Gabon
Gabon he Fî-chû ke yit-ke koet-kâ.
Roger D. Kornberg
Roger D. Kornberg he Mî-koet ke yit-chak fa-ho̍k-kâ. Kì chhai 2006-ngièn tet-to Nobel Fa-ho̍k Chióng.
Salas Bajas
Salas Bajas he chhai Sî-pân-ngà Huesca-sén Aragon Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-chṳ́n.
Ngì cho-mak-ke m̀ oi sû-sâng?
Ngì cho-mak-ke m̀ oi Sû-sâng? (¿Por qué no te callas?, ) he 2007-ngièn chhai Chile Santiago kí-hàng ke thi-17 kài tú, sṳ̀-ngim Sî-pân-ngà Koet-vòng Juan Carlos 1-sṳ kûng-khôi ngìn-ma Venezuela Chúng-thúng Chávez tô-pái tá-thôn Sî-pân-ngà sú-siông Zapatero fat-ngièn ke fa-ngî. Liá ki pûn po-thô heu chhai Sî-pân-ngà-ngî-khiên yín-hí vâng-thûng, pin chho-sṳ̀n mióng-lu meme hien-siong.
Sî-Êu
Sî-Êu (西歐) he vi-é chhai Êu-chû sî-piên ke thi-tai, fam-vì pâu-hàm yî-ha liá-têu ke koet-kâ:
Ngì cho-mak-ke m̀ oi sû-sâng?
分類:Sî-pân-ngà 分類:Chile 分類:Chṳn-chhṳ 分類:Ngoi-kâu
Veneto
Veneto  (Yi-thai-li-ngî: Veneto), he Yi-thai-li tûng-pet-phu ke yit-ke chṳn khî, khì piên-kie lâu Lombardia, Trentino-Alto Adige, O-thi-li lâu Emilia-Romagna chiap-yòng, chhai Alpes sân fò Adriatic-hói chṳ̂-kiên. Kon chhôn Po Hò, Adige-hò, Brenta-hò fò Piave-hò.
前男友 (台灣電視劇)
《前男友》（英文：Ex-boyfriend）係2011年台灣偶像劇，台視週五優質戲劇，主要演員有楊祐寧、李千娜、黃志瑋、廖苡喬、增山裕紀等等.
Veneto
Sú-fú he Venezia, khì-thâ ke chhùng-yeu sàng-sṳ pâu-koat Verona, Padova, Treviso, Belluno, Rovigo lâu Vicenza.
前男友 (台灣電視劇)
外部連結
分類:Thòi-vân thien-sṳ-khia̍k
Dordogne-sén
he Fap-koet ke yit-chak sén, vi-yî Fap-koet sî-nàm-phu. Su̍k-yî Aquitaine Thai-khî. Chúng mien-chit 9,060 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yok 406,793-ngìn (2007-ngièn thúng-kie). he Fap-koet 1790-ngièn 3-ngie̍t 4-ngit só chhóng-kien ke 83-sén chṳ̂-yit.
Veneto
Lî-yû sṳn thi yû Jesolo, Cortina d'Ampezzo, Garda-fù.
Chhia̍p-ôn-thi̍t
(捷安特) he Thòi-vân ke yit-kiên kûng-sṳ̂.
分類:Thòi-vân 分類:Khî-ngia̍p
Thiên-yèn-hì
Thiên-yèn-hì (Natural gas) he yit-chúng chú-yeu yù kap-vàn chû-sṳ̀n ke hì-thai fa-sa̍k yên-liau. Kì chú-yeu chhùn-chhai yî yù thièn yî-khi̍p thiên yèn hì thièn, ya-yû séu-liong chhut-yî mòi-chhèn.
Total
Total he yit kâ Fap-koet sa̍k-yù kûng-sṳ̂, he muk-chhièn sṳ-kie liuk thai sa̍k-yù kûng-sṳ̂ chṳ̂-yit. Khì kîn-yàng fam-vì hâm-koi liáu cháng-ke sa̍k-yù lâu thiên-yèn-hì ke sán-ngia̍p lièn, chhiùng-ngièn-yù lâu thiên-yèn-hì ke khàm-thâm khôi-fat to fat-thien, yun-sû, lien-fa, sa̍k-yù sán-phín siau-chhiû yî-khi̍p koet-chi ngièn-yù khi̍p sán-phín kâu-yi. Total thùng-sṳ̀ ya-he yit-kâ thai kûi-mù fa-ho̍k-phín sâng-sán-sông. Kâi kûng-sṳ̂ chúng-phu vi-yî Fap-koet Pâ-lì fu-khiûn ke Courbevoie La Défense khî.
Nevill Francis Mott
Nevill Francis Mott he Yîn-koet ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1977-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Mèu-li̍t Hak-kâ Vùn-fa Yèn-khî
Thòi-vân Hak-kâ Vùn-fa Kón (臺灣客家文化館) he Hak-kâ Ve-yèn-fi Hak-kâ Vùn-fa Fat-chán Chûng-sîm ke só-su̍k yèn-khî. Vi-yî Thòi-vân Mèu-li̍t-yen Sîn-chuk Khô-ho̍k Kûng-ngia̍p Yèn-khî Thùng-lô Yèn-khî, thin-vi vì chhiòn-khiù Hak-kâ vùn-fa lâu sán-ngia̍p ngièn-kiu kâu-liù chûng-sîm, kiâm phi tién-chhông, chán-sṳ, kôn-kông, kau-yuk thûi-kóng tén kûng-nèn.
分類:Chûng-fà Mìn-koet Hak-kâ Vî-yèn-fi 分類:Mèu-li̍t-yen
Kié-jiab-pú
Kié-jiab-pú he yit-chúng yit-pân yung sṳ̀n-su̍k ke thó-mâ-tô chṳ-chok, sòng-yung ke thiàu-mi-liau.
分類:Thiàu-mi-liau
Lí Vùn-liong
Lí Vùn-liong (李文亮, 1985-ngièn 10-ngie̍t 12-ngit －2020-ngièn 2-ngie̍t 7-ngit), Mân-chhu̍k, Liâu-nèn Pet-chṳ́n ngìn, Vú-hon-sṳ Chûng-sîm Yî-yen ngién-khô Yî-sâng, Chûng-koet Khiung-sán-tóng tóng-yèn. Lí Vùn-liong yî-sâng yî 2019-ngièn 12-ngie̍t 30-ngit chhai chhṳ-kâ mì-sin lâu thùng-hàng kâu-liù, ngin-vì chhut-hien SARS thì-siáng thùng-hàng chu-yi pó-fu， ku-só sṳ̀n-vì Kôn-chhong Phiang-thu̍k Phiang-yi̍t-chhìn chûng thì-chhièn hiong ngoi-kie phî-lu yi̍t-chhìn ke yî-liàu ngìn-yèn chṳ̂-yit, yì pûn hêm-cho “yi̍t-chhìn chhôi-chhiàu-ngìn”, 2020-ngièn 1-ngie̍t 3-ngit hot-khî phai-chhut-só yîn “chhai mióng-chi mióng-lu sông fat-pu mò-sṳ̍t ngièn-lun” thì-chhut kín-sṳ lâu hiun-kie. Sṳ-khien heu kì yìn chhṳ̀-sa chhai thi-yit sien kûng-chok, yî 1-ngie̍t 10-ngit chó-yu chhut-hien chin-chhong, yîn vì phiang-chhìn ngiàm-chhùng chin-ngi̍p kâ-fu phiang-fòng kôn-chhat, 1-ngie̍t 31-ngit khok-chín kám-ngiam Sîn-hîn Kôn-chhong Phiang-thu̍k Hi-yàm (2-ngie̍t 1-ngit thûng-ko mì-pok kûng-pu. 2-ngie̍t 7-ngit kôn-fông thûng-po Lí Vùn-liong yî lìn-sṳ̀n 2-sṳ̀ 58-fûn phiang-sì, ngièn-kiùn 34-se.
Venezia
Venezia (Veneto-ngî: Venezsia; Yi-thai-li-ngî: Venezia; Friulia-ngî: Vignesie; Là-tên-ngî: Venetia; Yîn-ngî: Venice) he Yi-thai-li tûng-pet-phu chho̍k-miàng ke lî-yû lâu kûng-ngia̍p sàng-sṳ, ya-he Veneto thi-khî ke Sú-fú. ngìn-khiéu yok 271,251 ngìn (2004-ngièn 1-ngie̍t 1-ngit). Venezia lâu Padova, Treviso chû-sṳ̀n Padova-Treviso-Venezia thi-khî (ngìn-khiéu yok 1,600,000 ngìn). Luigi Barzini chên chhai New York sṳ̀ po hìn-yùng kì "mò ngì he chui mî li ke ngìn chho tû-sṳ ", sṳ̀-thoi sien sông ya chhṳ̂n chan vî nì sṳ̂ he Êu-chû chui long màn ke sàng-sṳ chṳ̂-yit. Venezia sṳ khî hâm-koi Ngi-thai-li tûng-pet-phu Adriatic-hói yèn-ngan ke Venezia sit fù ke 118 ke tó-yí lâu lìn khiûn yit-ke pan-tó. Liá-ke hâm súi sit fù fûn-pu chhai Po Hò lâu Piave-hò chṳ̂-kiên ke hói-ngan sien.
Thó-mâ-tô
Thó-mâ-tô, thò-ma-tó (トマト, ho̍k-miàng：Solanum lycopersicum) he khiô-khô Lycopersicon ke yit-chúng chhṳ̍t-vu̍t. Thó-mâ-tô ngièn-sán chhai Chûng Mî-chû lâu Nàm Mî-chû, liá-ha chok-vì sṳ̍t-yung sṳ-chhoi súi-kó yí-kîn pûn chhiòn-khiù sin kóng-fàm chúng-chhṳ̍t.
Venezia
Venezia chên-kîn he Venezia Khiung-fò-koet ke chûng-sîm, sṳ̍p-sṳ kiûn chin-hàng sṳ̍p-sṳ-kiûn tûng-chṳ̂n sṳ̀ ya chên chhai liá-vi si̍p kiet, yì-chhiâ ya-he 13 Sṳ-ki chṳ 17 Sṳ-ki ma̍t yit-ke fî-sòng chhùng-yeu ke sông-ngia̍p (yû-khì he hiông-liau mo-yi, liòng-sṳ̍t lâu mô phì mo-yi) lâu ngi-su̍t chhùng chṳ́n. Heu-lòi yîn-vì Thú-ngí-khì ngìn tui Thi-chûng-hói tûng piên ke khúng-chṳ chhiuk sṳ́ Êu-chû koet-kâ chhìm-tsáu khì-thâ hòng-sien ke yu̍k mong, Venezia yîn-chhṳ́ sṳt-hi liáu thai phu-fûn ke chhùng-yeu sin lâu yáng-hióng li̍t.
Thó-mâ-tô
Ngoi-phu lièn-kiet
分類:Sṳ̂-chhoi
Yamanashi-yen
Yamanashi-yen (山梨県) he Ngi̍t-pún ke yit chak yen. Yen-thâng ke só-chhai he Kōfu-sṳ.
Kím-chû-sṳ
Kím-chû-sṳ (錦州市) he Chûng-fà Ngìn-mìn Khiung-fò-koet Liâu-nèn-sén hâ-hot ke Thi-kip-sṳ, he Liâu-nèn yèn-hói ke thi-ngi thai sàng-sṳ. Kím-chû he lièn-chiap tûng-pet thi-khî lâu Fà-pet thi-khî ke kâu-thûng yeu-chhûng. Khóng-sán chṳ̂-ngièn yû sa̍k-yù, thiên-yèn-hì, mòi-than, sa̍k-fôi-sa̍k, phong-yun-thú, yîn-sa̍k, fâ-kong-ngâm tén.
Ossetia-ngî
Ossetia-ngî  (Ирон ӕвзаг, Iron ævzag fe̍t Иронау, Ironauу, Осетинский язык) su̍k Yin-thu Iran Ngî-chhu̍k Iran Ngî-kî, he yit-chúng thûng-hàng yî Ngò-lò-sṳ̂ khi̍p Gruzia piên-kie, Kavkaz sân-khî ke yit-chúng ngî-ngièn. Muk-chhièn sṳ́-yung ngìn-khiéu thai-yok-yû 50 van, khì-chûng 60% kî-chhu-chhai Ngò-lò-sṳ̂ ke Pet Ossetia, 15% kî-chhu-chhai Gruzia ke Nàm Ossetia.
Ossetia-ngî lâu Tati-ngî khi̍p Talyshi-ngî tû-he Iran Ngî-kî ke chú-yeu ngî-ngièn, kì chhai Kavkaz thi-khî yû siông-tông sú-liòng ke sṳ́-yung ngìn-khiéu.
Gerhard Ertl
Gerhard Ertl he Tet-koet ke yit-chak fa-ho̍k-kâ. Kì chhai 2007-ngièn tet-to Nobel Fa-ho̍k Chióng.
Phài-è
Phài-è he kî-yî siên-chhòn, thì-siáng muk-tit yì sat-chì ke vùn-sṳ fe̍t thù-chhiong-pán, chhòng-kiên chhut-hien chhai kâu-thûng liù-liòng kha-kô ke thi-khî.
Chông-theù-pet Kûng-ngia̍p
(莊頭北工業) he Thòi-vân ke yit-kiên kûng-sṳ̂.
分類:Thòi-vân 分類:Khî-ngia̍p
Kau-fòng Marcellus 2-sṳ
Kau-fòng Marcellus 2-sṳ he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1555-ngièn 4-ngie̍t 10-ngit chṳ 5-ngie̍t 1-ngit chhai-ngim.
Salillas
Salillas he chhai Sî-pân-ngà Huesca-sén Aragon Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-chṳ́n.
Danny Jacobs
Daniel Charles "Danny" Jacobs, Jr. he Mî-koet ke yit ke yên-yèn lâu thô-yên.
John Hasbrouck Van Vleck
John Hasbrouck Van Vleck he Mî-koet ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1977-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Sangarrén
Sangarrén he chhai Sî-pân-ngà Huesca-sén Aragon Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-chṳ́n.
Pî-è
Pî-è he yit-chúng thai-tô-sú chhìn-khóng hâ yung-cho sṳ̀n-chai yi̍t-thí ke hi-mén.
Kau-fòng Paulus 4-sṳ
Kau-fòng Paulus 4-sṳ he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1555-ngièn chṳ 1559-ngièn chhai-ngim.
Courbevoie
Courbevoie he Fap-koet Île-de-France Thai-khî Hauts-de-Seine ke yit-ke sṳ-chṳ́n, mien-chit 4.17 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 69,694ngìn (1999-ngièn). Kì he Pâ-lì ke yit-ke kau-khî, vi yî Pâ-lì-sṳ chûng-sîm sî-pet 8.2 kûng-lî chhú. Kì he Êu-chû ngìn-khiéu chui chhiû-me̍t ke sàng-sṳ chṳ̂-yit.
Martin Chalfie
Martin Chalfie he Mî-koet ke yit-chak fa-ho̍k-kâ. Kì chhai 2008-ngièn tet-to Nobel Fa-ho̍k Chióng.
Fù-sî Chông
(鬍鬚張) he Thòi-vân ke yit-kiên kûng-sṳ̂.
分類:Thòi-vân 分類:Khî-ngia̍p
Sallent de Gállego
Sallent de Gállego he chhai Sî-pân-ngà Huesca-sén Aragon Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-chṳ́n.
Pyotr Kapitsa
Pyotr Leonidovich Kapitsa (Пётр Леонидович Капица, ) he Sû-lièn ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1978-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Hàn-to-pâk-kú
Hàn-to-pâk-kú (Yîn-ngî: Handbag) he yung yî chông chhṳ-kâ sùi-sṳ̂n vu̍t-phín ke thoi-è.
Sa̍k-fôi-sa̍k
Sa̍k-fôi-sa̍k (limestone) he yù fông-kié-sa̍k (chú-yeu sṳ̀n-fûn he thàn-sôn-koi) kèu-sṳ̀n ke chhṳ̀m-chit-ngâm (he yit-chúng súi-sṳ̀n-ngâm). Fông-kié-sa̍k chú-yeu lòi-chhṳ hói-yòng sâng-vu̍t ke sṳ́-thí chhṳ̀m-kong lùi-chit, kâ-sông lòi-chhṳ liu̍k-thi ke lo̍k-kî fú-vu̍t chhàn-cha thùng nài-sâ fe̍t hói-chhòng sông lùi-chit.
Intel
Yîn-thi̍t-ngì Kûng-sṳ̂  (Intel Corporation, nasdaq: INTC, sehk: 4335) he sṳ-kie sông chui-thai ke pan thô thí Kûng-sṳ̂, ya-he thi-yit-kâ thûi chhut x86 ka kèu chhú-lî hi ke Kûng-sṳ̂, Chúng-phu vi-yî Mî-koet Kâ-li-fuk-nì-â-chû Sṳn-khiet-là-là. Yù lò pak thi̍t nok yî sṳ̂, kô tên mô ngì, ôn thit kat lo̍k fû, yî “ si̍p sṳ̀n thien-chṳ́ ” (Integrated Electronics) chṳ̂ miàng chhai 1968-ngièn 7-ngie̍t 18-ngit khiung-thùng chhóng phan Kûng-sṳ̂, chiông kô kiê tsin phién sat-kie nèn-li̍t lâu liâng-thô ngia̍p kie ke chṳ-chho nèn-li̍t kiet-ha̍p chhai khiung-ha. Yîn thi̍t ngì ya-yû khôi-fat chú kî pán tsin phién chû, mióng-lu khà, khoai sám ki yit thí, fùi thù tsin phién, kham ngi̍p sṳt chhú-lî hi, lâu tui thûng-sín lâu yun-son siông-kôan ke sán-phín tén. “Intel Inside” ke kóng-ko phiêu ngî lâu Pentium hì lie̍t chhú-lî hi chhai 1990-ngièn thoi kiên fî-sòng sṳ̀n-kûng ke tá hióng Yîn thi̍t ngì ke phín-phài miàng-ho.
Mauritius
Mauritius he Fî-chû ke yit-ke koet-kâ.
Mòi-than
Mòi-than (煤炭；Coal) he yit-chúng khó-yên ke vû-set fe̍t chûng-het-set chhṳ̀m-chit-ngâm, án-ngiòng ke chhṳ̀m-chit-ngâm thûng-sòng he fat-sâng chhai mòi-chhòng fe̍t mòi-chhèn ke ngâm-sa̍k thi-chhèn chûng fe̍t khóng-mak chûng. Mòi-than chú-yeu he yù thàn, khîn, liù, yông lâu tham kèu-sṳ̀n.
Không-kú-li̍t
Không-kú-li̍t he tui kâu-ngie̍n chhòi-liau, kut-liau lâu súi on sṳt-tông pí-li phi-chì, chai kîn-ko yit-thin sṳ̀-kiên ngang-fa yì sṳ̀n ke ngìn-kûng sa̍k-chhòi.
Pak-lòng Kâ-pî
(伯朗咖啡, Mr. Brown) he Thòi-vân ke yit-kiên kûng-sṳ̂.
Kô-thi Sorbia-ngî
Kô-thi Sorbia-ngî (Sông-sok-pu-ngî miàng: Hornjoserbšćina) vì Tet-koet li̍t-sṳ́ sén-fûn Kô-thi Lusatia ke séu-chung ngî-ngièn, chit kîm-ngit ke Saxony thi-khî. Su̍k-yî Sî Slav Ngî-kî (West Slavic languages​​), lâu Chhia̍p-khiet-ngî sṳ̍p-fûn siông-sṳ.
Pak-lòng Kâ-pî
分類:Thòi-vân 分類:Khî-ngia̍p
Vú-hon-sṳ Chûng-sîm Yî-yen
Vú-hon-sṳ Chûng-sîm Yî-yen (武漢市中心醫院) he Chûng-fà Ngìn-mìn Khiung-fò-koet yit-kâ chùng-ha̍p-sin sâm-kip-kap tén yî-yen. Sṳ́-kien yî 1880-ngièn.
Nagano-yen
Nagano-yen (長野県) he Ngi̍t-pún ke yit chak yen. Yen-thâng ke só-chhai he Nagano-sṳ.
Arno Allan Penzias
Arno Allan Penzias he Mî-koet ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1978-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Santa Cilia
Santa Cilia he chhai Sî-pân-ngà Huesca-sén Aragon Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-chṳ́n.
Irving, Texas
he Mî-koet Texas tûng-pet-phu ke yit-ke sàng-sṳ, su̍k Dallas-yen. Mien-chit 175.3 phìn-fông kûng-lî, 2006-ngièn ngìn-khiéu vì 196,084-ngìn.
Venki Ramakrishnan
Venki Ramakrishnan he Mî-koet ke yit-chak fa-ho̍k-kâ. Kì chhai 2009-ngièn tet-to Nobel Fa-ho̍k Chióng.
Irving, Texas
Chhòn-mòi
suce ma bite
Kau-fòng Pius 5-sṳ
Kau-fòng Pius 5-sṳ he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1566-ngièn chṳ 1572-ngièn chhai-ngim.
Kau-fòng Pius 4-sṳ
Kau-fòng Pius 4-sṳ he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1560-ngièn chṳ 1565-ngièn chhai-ngim.
Carl Reiner
Carl Reiner he Mî-koet ke yit ke yên-yèn lâu thô-yên.
Hiû Chṳ-vî
Hiû Chṳ-vî (邱志偉, ) he Thòi-vân chṳn-chhṳ ngìn-vu̍t, Phìn-tûng-yen Lìm-lo̍k-hiông Hak-kâ-ngìn, vì Mìn-chú Chin-phu-tóng tóng-sit.
分類:Thòi-vân Hak-kâ-ngìn 分類:Mìn-chú Chin-phu-tóng Chṳ-vî
Kîn-tû-sṳ
Kîn-tû-sṳ (京都市, Kyoto) vi-yî Ngi̍t-pún Pún-chû sî-phu, chho-lo̍k Khiûn-ki Phìn-ngièn, mien-lìm Kîn-tû-Tvân, Kîn-tû-fú sî-fông tûng-ông, Chṳn-lin chṳ́-thin tû-sṳ chṳ̂-yit.
Carl Reiner
2020-ngièn 6-ngie̍t 29-ngit, khì chhai Mî-koet California ke Beverly Hills ko-sṳ̂n.
Robert Woodrow Wilson
Robert Woodrow Wilson he Mî-koet ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1978-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
21 sṳ-ki
21 sṳ-ki he chhiùng 2001-ngièn 1-ngie̍t 1-ngit khôi-sṳ́, chṳ 2100-ngièn 12-ngie̍t 31-ngit kiet-suk ke yit ke sṳ-ki.
Gironde-sén
he Fap-koet ke yit-chak sén, vi-yî Fap-koet nàm-phu. Su̍k-yî Aquitaine Thai-khî. Chúng mien-chit 10,000 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yok 1,409,345-ngìn (2007-ngièn thúng-kie). he Fap-koet 1790-ngièn 3-ngie̍t 4-ngit só chhóng-kien ke 83-sén chṳ̂-yit.
Martinique
Martinique he Fap-koet chhai Pet Mî-chû ke yit chak hói-ngoi-sén.
Kau-fòng Gregorius 13-sṳ
Kau-fòng Gregorius 13-sṳ he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1572-ngièn chṳ 1585-ngièn chhai-ngim.
Sheldon Glashow
Sheldon Glashow he Mî-koet ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1979-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Santa Clara, California
Sṳn-khiet-là-là  (Santa Clara ) he vi-yî Mî-koet Kâ-li-fuk-nì-â-chû Sṳn-khiet-là-là yen ke yit-chho sàng-sṳ, sṳ̀n-li̍p yî 1777-ngièn, kien sṳ yî 1852-ngièn. Kîn-kí Mî-koet ngìn-khiéu thiàu-chhà khiu̍k 2010-ngièn Mî-koet ngìn-khiéu Phú-chhà thúng-kie, Sṳn-khiet-là-là khiung yû ngìn-khiéu 116,468 ngìn, he Khiu-kîm-sân vân khî ngìn-khiéu thi-kiú thai sàng-sṳ.
Abruzzo
Abruzzo  (Yi-thai-li-ngî: Abruzzo ) vi-yî Yi-thai-li chûng-phu, pet lâu Marche kâu chiap, Lazio vi-yî khì sî-nàm, sî-nàm-phu he Molise Thai-khî, tûng piên chet he Adriatic-hói. Kâi khî yî 1963-ngièn chhiùng ngièn Abruzzi lâu Molise Thai-khî (Abruzzi e Molise) chûng va̍k-fûn-chhut-lòi. "Abruzzi" yit-chhṳ̀ chet he chṳ́ chhai Bourbon Vòng-chhèu thúng-chhṳ kâi thi sṳ̀, tui khiûn Abruzzo fò yén Abruzzo lióng thi ke ha̍p-chhṳ̂n.
Santa Clara, California
Sṳn-khiet-là-là vi-yî kwûi kuk chûng-sîm thi-tai, he kwûi kuk ke chhùng-yeu chû-sṳ̀n sàng-sṳ chṳ̂-yit, hí-tô kô khô-kî khî-ngia̍p chû yì Yîn thi̍t ngì, shin yòng, Applied Materials, NVIDIA ke Chúng-phu tû vi-yî kâi sṳ. Sṳn-khiet-là-là Thai-ho̍k tén chho̍k-miàng ho̍k-fú ya vi-yî chhṳ́. Cháng chho sàng-sṳ ke kau-yuk súi-chún chhai Kâ-chû su̍k-yî chhièn lie̍t. Thùng-sṳ̀, vân khî yû-miàng ke thai Mî-chû chú-thì kûng-yèn ya vi-yî chhṳ́. NFL Khiu-kîm-sân 49 ngìn chhui ya yî 2014-ngièn chhiên-yì chṳ vì yî sṳn thap khiet là là sṳ ke sîn khiù chhòng Levi's Stadium, than kî yî Li̍t-sṳ́ chhìn-kám yîn-su, khiù chhui miàng-chhṳ̂n yìn-yèn yèn sa Khiu-kîm-sân. Yì thi 50 kài chhêu-kip pî ya chiông yî 2016-ngièn chhai Khiu-kîm-sân 49 ngìn chhui ke sṳn thap khiet là là sṳ sîn khiù chhòng kí-hàng.
Abruzzo
Thai-khî Sú-fú vì L'Aquila, chhiòn khî-fûn 4 ke sén: L'Aquila, Teramo, Chieti fò Pescara. Khì-chûng Pescara he chhiòn khî chú-yeu kîn-chi chûng-sîm, yi̍t he chhiòn khî chui-thai ke yit-ke sén; yì Chieti chet he chhiòn khî ngìn-khiéu chui-tô ke sén-fun. Cháng-ke Thai-khî ngìn-khiéu yok 130 van, hâ sat 305 ke sṳ chṳn-fú.
Pet Sami-ngî
Pet Sami-ngî (Davvisámegiella), vì Sami-ngî chûng sṳ́-yung chui-kóng ke yit-kî. Sṳ́-yung thi-khî pâu-koat Nò-vî, Sui-tiên, Fûn-làn ke pet-phu thi-khî, yî-khi̍p Ngò-lò-sṳ̂ ke sî-pet-phu. Sṳ́-yung ngìn-khiéu yok 15,000 and 25,000 ngìn, khì-chûng 2000 ngìn sâng-fa̍t chhai Fûn-làn, 5000 to 6000 ngìn sâng-fa̍t chhai Sui-tiên.
Thomas A. Steitz
Thomas A. Steitz he Mî-koet ke yit-chak fa-ho̍k-kâ. Kì chhai 2009-ngièn tet-to Nobel Fa-ho̍k Chióng.
Thòi-vân Hak-kâ Vùn-fa Chhùng-tiám Fat-chán-khî
Thòi-vân Hak-kâ Vùn-fa Chhùng-tiám Fat-chán-khî (臺灣客家文化重點發展區) he cheu Chûng-fà Mìn-koet Hak-kâ Kî-pún-fap thi-6 thiàu kûi-thin va̍k-thin ke khî-vet.
Ngoi-phu lièn-kiet
分類:Chûng-fà Mìn-koet Hak-kâ Vî-yèn-fi ̈
Daimler AG
right|thumb|400px|Daimler AG. Daimler AG he yit-kâ chúng-phu vi yî Tet-koet Stuttgart ke khì-chhâ kûng-sṳ̂. Kîn-kí siau-liòng, Daimler he sṳ-kie thi-sṳ̍p-sâm thai khì-chhâ chṳ-chho sông-lâu thi-ngi thai khà-chhâ chṳ-chho-sông.
Ngî-ne
Ngî-ne（語系）, ya cho-tet ham-cho Ngî-hì, he kîn-kí mò-khiung-yong ngî-ngièn ke yên-fa kôan-he (ngî-yîm, chhṳ̀-fi lâu ngî-fap), tui ngî-ngièn chin-hàng ke fûn-lui fông-fap.
Thò-yèn-sṳ Hak-kâ Vùn-fa-kón
Thò-yèn-sṳ Hak-kâ Vùn-fa-kón (桃園市客家文化館) vi-yî Thò-yèn-sṳ Liùng-thâm-khî, vì yit-chhú yî Hak-kâ vùn-fa vì chú-thì ke pok-vu̍t-kón.
分類:Hak-kâ Vùn-fa 分類:Thò-yèn-sṳ
Kau-fòng Urbanus 7-sṳ
Kau-fòng Urbanus 7-sṳ he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1590-ngièn 9-ngie̍t 15-ngit chṳ 9-ngie̍t 27-ngit chhai-ngim.
Fû-khi̍p-kî
Fû-khi̍p-kî (ventilator) he yit-chúng khó yû-háu thoi-thoi, khúng-chṳ fe̍t kói-pien ngìn ke chang-sòng sâng-lî fû-khi̍p, chen-kâ hi-thûng hì-liòng, kói-san fû-khi̍p kûng-nèn, kám-khiâng fû-khi̍p sêu-hô, chiet-yok sîm-chhong tú-phi ke yî-liàu hi-hài. Cho-tet vì sâng-lî sông mò-fap fû-khi̍p fe̍t fû-khi̍p mò-chiuk ke fam-chá thì-kiûng fû-khi̍p, chin-hàng kî-hài thûng-hì. hien-thoi fû-khi̍p-kî yù kie-son-kî khúng-chṳ, than ya cho-tet sṳ́-yung kién-tân ke sú-thûng-hì nông-fa̍t mien-chàu tui fam-chá chin-hàng fû-khi̍p.
Ada Yonath
Ada Yonath (עדה יונת, ) he Yî-set-lie̍t ke yit-chak fa-ho̍k-kâ. Kì chhai 2009-ngièn tet-to Nobel Fa-ho̍k Chióng.
Abdus Salam
Abdus Salam he Pakistan ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1979-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Santaliestra y San Quílez
Santaliestra y San Quílez he chhai Sî-pân-ngà Huesca-sén Aragon Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-chṳ́n.
Punjabi-ngî
Punjabi-ngî  (Punjabi-ngî Gurmukhi sṳ-mû: ਪੰਜਾਬੀ, Shahmukhi sṳ-mû: پنجابی, Yîn-vùn: Punjabi fe̍t Panjabi) su̍k-yî Yin-Êu Ngî-hì Yin-thu Iran Ngî-chhu̍k ke Yin-thu Arya Ngî-kî. Punjabi-ngî thi̍t-sû ke he, thi-yit, yû-sâng-thiàu; thi-ngi, he Nyâm-chho̍k-ngî. Punjabi-ngî yu fi fûn-vì Sî Punjabi-ngî, Lehnda (ਲੇਹੰਦਾ) fe̍t Lahnda (ਲਹਿੰਦਾ) lâu Tûng Punjabi-ngî. Siraiki lâu Hindko thûng-sòng ya pûn sṳ-vì Punjabi-ngî ke fông-ngièn.
Punjabi-ngî chú-yeu liù-thûng yî Yin-thu ke Punjab lâu Pakistan ke Punjab só-yî sṳ́-yung ke ngî-ngièn, ya-he Yin-thu Punjab ke kôn-fông ngî-ngièn. Kì ya liù-thûng yî lìn-khiûn ke Yin-thu Haryana, Himachal Pradesh lâu Delhi. Tông Yin-thu fò Pakistan chhai 1947-ngièn fûn-lie̍t sṳ̀, Punjab thi-khî, khì vùn-fa lâu ngî-ngièn ya pûn su yáng-hióng. Yîn-chhṳ́, Punjab ke ngî-ngièn lâu vùn-fa ya sṳ̀n-vì thûi-thûng lióng-koet fò-phìn kâu-vông ke yit-thai thûng-li̍t.
Friuli-Venezia Giulia
Friuli-Venezia Giulia  (Yi-thai-li-ngî: Friuli-Venezia Giulia, Friulia-ngî: Friûl Vignesie Julie, Slovenia-ngî: Furlanija-Julijska krajina, Tet-ngî: Friaul-Julisch Venetien), mien-chit 7856km², ngìn-khiéu 118 van, he Yi-thai-li tûng-pet-phu ke yit-ke Chhṳ-chhṳ-khî, phî-lìn Veneto chṳn khî, O-thi-li, Slovenia fò Adriatic-hói. Chú-yeu sàng-sṳ he Trieste (ngìn-khiéu: 210,000) lâu Udine (ngìn-khiéu: 95,000).
Chhù Yi-thai-li-ngî ngoi, Friulia-ngî chhai cháng-ke chṳn khî ya hàn liù-hàng, pûn yit-sia ngî-ngièn ho̍k-kâ tông chok Yi-thai-li-ngî ke fông-ngièn, khì thâ-ngìn chet ngin-vì kì he yit-mùn vàn-chhiòn thu̍k-li̍p ke ngî-ngièn. Hàn-yû siông-tông-tô ke yit phu-fûn he kóng Slovenia-ngî ke séu-sú mìn-chhu̍k.
Khó-lie̍t-là
Khó-lie̍t-là（Cholera）he tui Vibrio cholerae ke mêu chṳ-phiang-chu chho̍k-tó se-chhòng yì thô-chṳ ke kip-sin puk-sià chhi̍t-phiang.
分類:Phiang
Khûn-pu
Khûn-pu (Ho̍k-miàng: Laminaria japonica) he Hot-chhàu-mùn hói-tai-su̍k ke yit chúng khó sṳ̍t yung ke chhàu-lui.
Landes-sén
he Fap-koet ke yit-chak sén, vi-yî Fap-koet nàm-phu. Su̍k-yî Aquitaine Thai-khî. Chúng mien-chit 9,243 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yok 367,492-ngìn (2007-ngièn thúng-kie). he Fap-koet 1790-ngièn 3-ngie̍t 4-ngit só chhóng-kien ke 83-sén chṳ̂-yit.
Khûn-pu
分類:Sâng-vu̍t