cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Wolfsburg
Wolfsburg vi yî Tet-koet chûng-phu Braunschweig yî pet ke Aller hò-pán, chhai Hon-nok-ngá tûng-phu 75 chhiên-mí, Pak-lìm sî-phu 230 chhiên-mí. Wolfsburg he Niedersachsen-chû ke thi-ńg thai sàng-sṳ. Yîn-vì fat-tha̍t ke khì-chhâ kûng-ngia̍p, Wolfsburg ke ngìn-kiûn sû-ngi̍p vi yî chhiòn Tet-koet thi-yit vi, tha̍t-to 128,000 mî-ngièn. Wolfsburg yîn Fuk-sṳ̂ Khì-chhâ chúng-phu chhô-lo̍k yî chhṳ́ yì vùn-miàng. liá-sáng yû sṳ-kie sông chui-thai ke khì-chhâ kûng-chhòng, lâu Gibraltar ke mien-chit siông-tông. Phî-lìn thai-chung kûng-chhòng ke khì-chhâ-sàng Autostadt he yî Fuk-sṳ̂ Khì-chhâ chû-tô chhâ-hîn vì thi̍t-set ke lî-yû kín-tiám.
Rennes
Rennes he Fap-koet sî-pet-phu sàng-sṳ, Brittany Thai-khî Ille-et-Vilaine-sén sén-fi. Chúng mien-chit 50.39 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yok 208,033-ngìn (2011-ngièn thúng-kie). Chhṳ-kú yî-lòi Rennes chhiu-he Brittany thi-khî ke chûng-sîm tû-sṳ, ya-he chhùng-yeu ke kôn.
Thòng Suk-chûng
Thòng Suk-chûng (唐肅宗, 711-ngièn 10-ngie̍t 19-ngit —— 762-ngièn 5-ngie̍t 16-ngit), miàng Lí Khiân (李亨), he Thòng-chhèu ke thi 10 chak fòng-ti. Kì chhai 756-ngièn 8-ngie̍t 12-ngit chṳ 762-ngièn 5-ngie̍t 16-ngit chhai-vi, lûng-chúng chhai-vi 6-ngièn, sṳ-ho Vùn-mìn-vû-tet-thai-sṳn-thai-siên-hau-fòng-ti (文明武德大聖大宣孝皇帝).
分類:Fòng-ti 分類:Thòng-chhèu 分類:Thòng-chhèu Fòng-ti
Thòng Thoi-chûng
Thòng Thoi-chûng (唐代宗, 726-ngièn 11-ngie̍t 11-ngit —— 779-ngièn 6-ngie̍t 10-ngit), miàng Lí Yì (李豫), he Thòng-chhèu ke thi 11 chak fòng-ti. Kì chhai 762-ngièn 5-ngie̍t 18-ngit chṳ 779-ngièn 6-ngie̍t 10-ngit chhai-vi, lûng-chúng chhai-vi 17-ngièn, sṳ-ho Yui-vùn-hau-vû-fòng-ti (睿文孝武皇帝).
分類:Fòng-ti 分類:Thòng-chhèu 分類:Thòng-chhèu Fòng-ti
La Défense
La Défense he Pâ-lì Pâ-lì Tû-fi-khî sú yeu ke chûng-sîm sông-vu-khî, vi-yî Pâ-lì-sṳ sî kau ke Hauts-de-Seine, lìn khiûn Neuilly-sur-Seine. Khì hâm-koi ke sṳ-chṳ́n pâu-koat Courbevoie yî-khi̍p Puteaux lâu Nanterre ke yit phu-fûn. La Défense yúng-yû Pâ-lì Tû-fi-khî chûng chui-tô ke Mô-thiên Thai-hà, chṳ̂-ngoi thi-phiêu kien-chuk Sîn-khái Siên-mùn chit chho-lo̍k chhṳ́ thi-khî.
Kîn-chi
<Gallery caption="" widths="150px" heights="150px" perrow="4"> File:La-Défense-Skyline.jpg| File:Aerial view of Paris.jpg| File:Centre commercial Les Quatre Temps.jpg|
Windows 8
Windows 8 he Microsoft yî 2012-ngièn thûi-chhut thien-nó Chok-ngia̍p hì-thúng, chhái-yung lâu Windows Phone 8 siông-thùng ke NT nui fu̍t, pûn ngin-vì he mì ngiôn fán kit chú-thô phìn pán thien-nó khi̍p Chṳ-fi-hîn Sú-kî chok-ngia̍p hì-thúng sṳ-chhòng ke phìn kó iOS fò Google Android ke chok-ngia̍p hì-thúng.
Kâi chok-ngia̍p hì-thúng chhù-liáu khí-phi mì ngiôn sṳt yung-yî sú thì thien-nó fò chok sông thien-nó phìn thòi ke chhòn-thúng sṳ chhûng hì-thúng hién-sṳ fông-sṳt ngoi, hàn thi̍t-phe̍t khiòng fa sṳt yung-yî tshuk khúng yîn mok ke phìn pán thien-nó sat-kie, sṳ́-yung liáu sîn ke kie mien fûng kak Metro, sîn hì-thúng yi̍t kâ-ngi̍p khó théu-ko kôn-fông mióng-sông sông tiam Windows Store kèu mâi Ngiôn-thí tén chû-tô sîn thi̍t-sin.
Windows 8 yî 2012-ngièn 8-ngie̍t 1-ngit hiong OEM chhòng sông thì-kiûng RTM pán-pún; 2012-ngièn 9-ngie̍t 1-ngit hí, khî-ngia̍p yung-fu cho-tet kèu mâi thai-liòng su-khièn pán-pún ke Windows 8; 2012-ngièn 10-ngie̍t 25-ngit, Windows 8 làng tshiû pán-pún chang-sṳt sông-sṳ. Vì thûi-thûng Windows 8 ke fat-hàng chhiâ chhai phìn pán thien-nó sṳ-chhòng châng tho̍t yit-thin ke thi-vi, mì ngiôn hàn yî 2012-ngièn 10-ngie̍t thûi chhut chhṳ-kâ ke thi-yit khóan phìn pán thien-nó Microsoft Surface. mì ngiôn Kûng-sṳ̂ yî 2013-ngièn 10-ngie̍t 17-ngit fat-pu Windows 8 ke nui fu̍t sṳ̂n kip pán-pún Windows 8.1, kâ-ngi̍p thai-liòng sîn kûng-nèn, kiûng Windows 8 yung-fu miên-fi théu-ko sông tiam kiên-sîn.
Chhai Windows 8 fat-pu heu put kiú, mì ngiôn siên-pu pûn yi yung-fu lióng-ngièn sṳ̀-kiên miên-fi sṳ̂n kip to Windows 8.1, than mì ngiôn kôn mióng nang kûng ko Windows 8 ke sâng-miang chû-khì lâu windows 8.1 vàn-chhiòn siông-thùng, thì siáng put ngien sṳ̂n kip chṳ Windows 8.1 ke sṳ́-yung chá put sî tâm sîm. [8] Windows 8 heu sa hì-thúng vì Windows 8.1, yí yî 2013-ngièn 10-ngie̍t 17-ngit fat-hàng.
Ryanggang Tho
Ryanggang Tho (량강도) he Chêu-sién Mìn-chú-chú-ngi Ngìn-mìn Khiung-fò-koet ke 1 chak tho.
Walther Bothe
Walther Bothe he Mî-koet ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1954-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Kóng-chû Thi-thiet 2-ho Sien
Kóng-chû Thi-thiet 2-ho Sien (ya hêm-cho: Kâ-vò Sien, 嘉禾線) he chhiùng Chûng-fà Ngìn-mìn Khiung-fò-koet Kóng-chû-sṳ Fân-ngì-khî ke chṳ Pha̍k-yùn-khî  chṳ-kiên, tui Kóng-chû Thi-thiet kîn-yàng ke thiet-lu.
Kau-fòng Urbanus 2-sṳ
Kau-fòng Urbanus 2-sṳ he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1088-ngièn chṳ 1099-ngièn chhai-ngim.
Liû Pâng
Hon Kô-chú (漢高祖, chhièn 247-ngièn 10-ngie̍t 30-ngit —— chhièn 195-ngièn 6-ngie̍t 1-ngit), miàng Liû Pâng (劉邦), ke Hon-chhèu ke khôi-koet fòng-ti, chhièn 202-ngièn chṳ chhièn 195-ngièn chhai-vi.
Willis Lamb
Willis Lamb he Mî-koet ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1955-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Braunschweig
Braunschweig he Tet-koet Hâ Saxony chû tûng-phu ke yit-ke sàng-sṳ, kî-mìn sú yok vì 247,227, he kâi chû ki Hon-nok-vî heu ke thi-ngi thai sàng-sṳ lâu kâi chû ke yit-ke thi-khî chûng-sîm. Braunschweig he Braunschweig Kûng-koet ke sú-tû. chhṳ́ heu chhṳ̍t-to 1946-ngièn, kì he Braunschweig-chû ke chû-fú. 1974-ngièn Braunschweig pûn chha̍t-siau chṳ̂-chhièn kì he kâi khiùn ke khiùn-fú.
Màu-chien-khî
Màu-chien-khî (茅箭区) Chûng-fà Ngìn-mìn Khiung-fò-koet Fù-pet-sén Sṳ̍p-yén-sṳ só-hot ke yit-chak sṳ-hot-khî. Chúng mien-chit 540 phìn-fông kûng-lî, 2010-ngièn ngìn-khiéu he 399,449 ngìn.
Hong Yí
Hong Yí (項羽, chhièn 232-ngièn —— chhièn 202-ngièn), ke Chhîn-chhèu me̍t-mòng yî-heu ke chui kô thúng-chhṳ-chá, kì ke chhṳ̂n-ho he Sî-chhú Pa-vòng (西楚霸王). Kì chhai chhièn 202-ngièn pûn Liû Pâng tá-phai, chhṳ-sat.
Milano
Sṳ khî sâng-sán chúng-chhṳ̍t tsam Yi-thai-li koet-nui sâng-sán chúng-chhṳ̍t ke 4.8%, liá-ke thi-khî ya pûn chhṳ̂n-vì làm hiông tsiau (Blue Banana), he Êu-chû-ngìn khiéu chui me̍t-si̍p lâu kûng-ngia̍p chui fat-tha̍t ke thi-khî chṳ̂-yit.
Milano chui-chhû pûn Celt-ngìn tông-chûng ke Insubre-ngìn (Insubres) chhṳ̂n-vì Medhlan. Heu-lòi Lò-mâ-ngìn chhai Sî-ngièn chhièn 222-ngièn chṳ̂n-fu̍k kâi thi heu, chhṳ̂n kì vì Mediolanum. Milano yîn-chhṳ́ sṳ̀n-vì Lò-mâ Ti-koet chui fàn yùng ke thi-khî chṳ̂-yit, pin chhai 286-ngièn chṳ 402-ngièn sṳ̀n-vì sî Lò-mâ Ti-koet ke sú-tû. Milano chhai chûng Sṳ-ki sṳ̀-khì chet pûn chhṳ̂n-vì Mailand, Tet-ngî muk-chhièn yî-yèn sṳ́-yung liá-ke miàng-sṳ, kì lòi-chhṳ yî Celt-ngî ke Mid-lan, yi vì " phìn-ngièn chûng-sîm ". Napoleon 1-sṳ yî 1796-ngièn cham-liâng mí làn, pin yî 1805-ngièn chiông mí làn tông chok Yi-thai-li Vòng-koet ke sú-tû. Milano sùi-heu sṳ̀n-vì su-to O-thi-li Ti-koet só khúng-chṳ ke Lombardo-Veneto Vòng-koet sú-tû, pin yî 1859-ngièn sṳ̀n-vì Sardegna Vòng-koet ke yit-phu-fun, tak-chhiam li su̍k-yî Yi-thai-li Vòng-koet.
Kau-fòng Paschalis 2-sṳ
Kau-fòng Paschalis 2-sṳ he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1099-ngièn chṳ 1118-ngièn chhai-ngim.
Pet-khi̍t Thai-ho̍k
Pet-khi̍t Thai-ho̍k(University of the Arctic, UArctic) he Pet-khi̍t-khiên(北極圈) tú thai-ho̍k. Thai-ho̍k, ho̍k-yen lau khì-thâ chû-chṳt ke ha̍p-chok mióng-lu, muk-tit he thì-sṳ̂n Pet-khi̍t-khiên tú thai-ho̍k ke liong.
Johann Deisenhofer
Johann Deisenhofer he Tet-koet lâu Mî-koet ke yit-chak fa-ho̍k-kâ. Kì chhai 1988-ngièn tet-to Nobel Fa-ho̍k Chióng.
Burgundy
he Fap-koet ke yit-chak Thai-khî, vi-yî Fap-koet tûng-fông, sî lâu Auvergne chiap-yòng. Chúng mien-chit 31,582 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yok 1,631,000-ngìn (2008-ngièn thúng-kie). Hâ-hot Côte-d'Or-sén, Saône-et-Loire-sén, Yonne-sén, Nièvre-sén. Khì sú-fú he Dijon.
Kau-fòng Gelasius 2-sṳ
Kau-fòng Gelasius 2-sṳ he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1118-ngièn chṳ 1119-ngièn chhai-ngim.
Prolog
Prolog he yit chúng tung-iung thien-nó chhàng-sṳt ngî-ngièn.
Yûn-yòng-khî
Yûn-yòng-khî (鄖陽區) Chûng-fà Ngìn-mìn Khiung-fò-koet Fù-pet-sén Sṳ̍p-yén-sṳ só-hot ke yit-chak sṳ-hot-khî. Chúng mien-chit 3,863 phìn-fông kûng-lî, 2010-ngièn ngìn-khiéu he 558,355 ngìn.
Sa̍k-phài Chhàm
Sa̍k-phài Chhàm yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :
Robert Huber
Robert Huber he Tet-koet ke yit-chak fa-ho̍k-kâ. Kì chhai 1988-ngièn tet-to Nobel Fa-ho̍k Chióng.
Chṳ̂-yòng-sṳ
Chṳ̂-yòng-sṳ (資陽市), he Si-chhôn-sén ke yit-ke Thi-kip-sṳ, puk-yèn mien-chit 7,962.56 phìn-fông kûng-lî, Sàng-khî mien-chit 37.5 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu 4,932,187.
Sa̍k-phài Chhàm
分類:Thiet-lu chhâ-chhàm
Liguria
Liguria  (Yi-thai-li-ngî: Liguria) he Yi-thai-li sî-pet-phu ke yit-ke lìn hói Thai-khî, he Yi-thai-li chung Thai-khî chûng thi-sâm séu ke. Thai-khî sî-lìm Fap-koet, pet kie lâu Piemonte Thai-khî siông-lìn, tûng-lìm Emilia-Romagna Thai-khî khi̍p Toscana Thai-khî. Kâi khî vi-yî Liguria-hói yèn-ngan, he Tyrrhenian-hói (pet Thi-chûng-hói) ke yit phu-fûn.
Yèn-ngan ke ha̍p chhòng thi-tai chû-sṳ̀n liáu Yi-thai-li liâng Riviera; sî-mien chui yén ke nui-liu̍k he Liguria phu-fûn ke Alpes sân, tûng-mien chui yén ke nui-liu̍k he Liguria phu-fûn ke Apennine Sân-mak. Thai-khî Sú-fú he Genova.
Guinea
Guinea he Fî-chû ke yit-ke koet-kâ.
Kau-fòng Callistus 2-sṳ
Kau-fòng Callistus 2-sṳ he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1119-ngièn chṳ 1124-ngièn chhai-ngim.
Suk-siá
Suk-siá  (Abbreviation), chhai ngî-ngièn-ho̍k lî-ngiàm kak-thi kóng he yit-chúng chhṳ̀-ngî ke kién yi kak-sṳt, yu chhṳ̂n  suk lio̍k ngî  fe̍t kién-chhṳ̂n. Than sṳ̍t-chi sông, kì he chhiùng chhṳ̀ chûng thì chhí kôan khèn sṳ lòi kién yeu-thi thoi-péu ngièn-lòi ke yi-sṳ̂. Li-yì, "Êu-chû lièn-mèn" pûn sén lio̍k chok-vì "Êu-mèn".
Thòng Tet-chûng
Thòng Tet-chûng (唐德宗, 742-ngièn 5-ngie̍t 27-ngit —— 805-ngièn 2-ngie̍t 25-ngit), miàng Lí Koat (李适), he Thòng-chhèu ke thi 12 chak fòng-ti. Kì chhai 779-ngièn 6-ngie̍t 12-ngit chṳ 805-ngièn 2-ngie̍t 25-ngit chhai-vi, lûng-chúng chhai-vi 26-ngièn, sṳ-ho Sṳ̀n-vû-hau-vùn-fòng-ti (神武孝文皇帝).
分類:Fòng-ti 分類:Thòng-chhèu 分類:Thòng-chhèu Fòng-ti
Liû Phi
Liû Phi (劉備, 161-ngièn —— 223-ngièn 6-ngie̍t 10-ngit), péu-sṳ Hièn-tet (玄德), he Sâm-koet sṳ̀-khì Chuk Hon ke khôi-koet fòng-ti, 221-ngièn chṳ 223-ngièn chhai-vi. ngièn-ho Chông-vú (章武), shì-ho Tsau-lie̍t Fòng-ti (昭烈皇帝).
Kì he Hon-chhèu ke fòng-chhu̍k, chhai hàn-màng cho fòng-ti ke sṳ̀-hèu pûn ngìn hêm-cho „Liû Fòng-suk“ (劉皇叔).
Siên-ńg-chho
Siên-ńg-chho (仙女座) he yit ke sên-chho.
Chok-ngia̍p hì-thúng
Chok-ngia̍p hì-thúng  (Yîn-ngî: Operating System, Suk-siá: OS) fe̍t-chá ham cho chhâu-chok hì-thúng, he kón-lî kie-son kî ngang khien lâu ngiôn khien chṳ̂-ngièn ke kie-son kî chhàng sì, thùng-sṳ̀ ya-he kie-son kî hì-thúng ke fu̍t-sîm lâu kî-sa̍k. Chok-ngia̍p hì-thúng sî-yeu chhú-lî yì kón-lî lâu phi tsì nui chhùn, kiet-thin hì-thúng chṳ̂-ngièn kiûng sî ke yù siên chhṳ sì, khúng-chṳ sû-ngi̍p lâu sû-chhut chông-tsì, chhâu-chok mióng-lok lâu kón-lî vùn-khien hì-thúng tén kî-pún sṳ-vu. Chok-ngia̍p hì-thúng ya thì-kiûng yit-ke ngiong sṳ́-yung chá lâu hì-thúng fu thûng ke chhâu-chok kie mien. Chhâu-chok hì-thúng ke hîn thai fî-sòng tô-ngióng, m̀-thùng kî hi ôn-chông ke chhâu-chok hì-thúng khó chhiùng Kién-tân to fu̍k-chha̍p, khó chhiùng fî Chṳ-fi-hîn Sú-kî ke kham ngi̍p sṳt hì-thúng to chhêu-kip thien-nó ke Thai-hîn chhâu-chok hì-thúng. Hí-tô chhâu-chok hì-thúng chṳ-chho chá tui kì hâm-koi fam-tshiû ke thin-ngi ya put chhin yit chṳ, li-yì yû-têu chhâu-chok hì-thúng cháng-ha̍p liáu thù-hìn yung-fu kie mien, yì yû-têu kiùn sṳ́-yung miang lin hàng kie mien, yì chiông thù-hìn yung-fu kie mien sṳ-vì yit-chúng fî pit-yeu ke yin-yung chhàng-sṳt.
Chok-ngia̍p hì-thúng lî-lun chhai kie-son kî Khô-ho̍k chûng, vì Li̍t-sṳ́ yû-kiú yì yu fa̍t-chhiok ke fûn-kî; yì chhâu-chok hì-thúng ke sat-kie lâu sṳ̍t-hien chet he ngiôn khien kûng-ngia̍p ke kî-chhú lâu fu̍t-sîm.
Mô-thiên Thai-hà
Mô-thiên Thai-hà (skyscraper), he chṳ́ khí-yû siông-tông kô-thu ke kô-chhèn kien-chuk-vu̍t. Hí-chhû vì 10 chṳ 20 chhèn ke kien-chuk, than-he hien-chhai thûng-sòng chṳ́ chhêu-ko 50-chhèn ke thai-hà. Sùi-chho̍k kô-chhèn kien-chuk chhai kok-thi m̀-thùng ke fat-chán, kok-thi tui mô-thiên thai-lèu ke thin-ngi ya lio̍k-mì m̀-thùng. Sṳ-kie kô-chhèn tû-sṳ kien-chuk ho̍k-fi (CTBUH) ngin-vì, kô-thu chhai 300 kûng-chhak yî-sông ke kien-chuk chhṳ̂n-vì chhêu-kô-chhèn kien-chuk. Chhai Ngit-pún, fap-kûi thin-ngi chhêu-ko 60 kûng-chhak chhiu su̍k-yî chhêu-kô-chhèn kien-chuk; chhai Mî-koet, chet phú-phiên ngin-vì 500 Yîn chhak (152 kûng-chhak) yî-sông ke kien-chuk vì Mô-thiên Thai-lèu; Chûng-fà Ngìn-mìn Khiung-fò-koet《 Mìn-yung kien-chuk sat-kie thûng-chet 》GB50352—2005 kûi-thin: kien-chuk kô-thu chhêu-ko 100 kûng-chhak sṳ̀, put-lun chhu tshe̍t khi̍p kûng-khiung kien-chuk kiûn vì chhêu-kô chhèn kien-chuk.
Polykarp Kusch
Polykarp Kusch he Mî-koet ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1955-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Veliko Tarnovo
Veliko Tarnovo he Bulgaria ke sú-tû(1185-1393).
Thai-ôn-khî
Thai-ôn-khî yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :
São Paulo
São Paulo (Phù-thò-ngà-ngî: São Paulo), vi yî Pâ-sî tûng-nàm-phu Sṳn-pó-lò-chû, ya-he São Paulo-chû ke sú-fú, Pâ-sî chui-thai ke sàng-sṳ.
São Paulo sṳ-nui ngìn-khiéu chhêu-ko 11,967,825. Kí 2011-ngièn sú-kí, pâu-hàm khiûn-kau chhiòn-sàng ngìn-khiéu tha̍t 21,090,791, chhai Tû-fi-khî ngìn-khiéu sông-kî sṳ-kie thi 8-vi, Nàm-pan-khiù thi 1-vi. 2012-ngièn, Mî-koet ke Sink Tank kûng-khôi fat-péu on-cheu sán-ngia̍p, ngìn-chhòi, vùn-fa, chṳn-chhṳ tén tui-siong lòi chùng-ha̍p ke sṳ-kie tû-sṳ phài-miàng, São Paulo he kî sṳ-kie 33-vi ke tû-sṳ. São Paulo vì Nàm-mî-chû chui fu-yi ke sàng-sṳ.
Sa̍k-phài Chhàm (Thòi-vân)
right|thumb|400px|Sa̍k-phài Chhàm Sa̍k-phài Chhàm (石牌站) vi-yî Thòi-vân Thòi-pet-sṳ Pet-thèu-khî Sa̍k-phài thi-khî, vì Thòi-pet Chhia̍p-yun Thâm-súi Sin-ngi sien (Thâm-súi Sien) ke chhia̍p-yun chhâ-chhàm. Ko-hi Thòi-vân Thiet-lu Kón-lî-khiu̍k Thâm-súi Sien (hien yí fi-chṳ́; chhia̍p-yun Thâm-súi Sien chhièn-sṳ̂n) yi̍t-chên sat yû chûng-ngi chhâ-chhàm, than vi-chì lâu hien-chhai ke chhia̍p-yun chhâ chhàm m̀-thùng.
Ngoi-phu lièn-kiet
分類:Thòi-pet Chhia̍p-yun chhâ-chhàm
Sṳ̍p-ngi piên-hìn
Sṳ̍p-ngi piên-hìn  (Yîn-ngî: Dodecagon), he yû Sṳ̍p-ngi-thiàu piên ke phìn-mien thù-hìn. Chang Sṳ̍p-ngi piên hìn kiên tén piên Sâm-kok-hìn, fe̍t kiên Chang-fông-hìn, chang Liuk-piên-hìn, cho-tet me̍t-phû phìn-mien.
Sat piên-chhòng vì a, chang 12 piên hìn ke mien-chit vì, Sâm-koet sṳ̀ Thoi-sú ho̍k-kâ liû fui kie-son chhut pan-kang vì r ke Yèn-hìn, khì nui chiap chang 12 piên hìn ke mien-chit vì 3r^2 chang Sṳ̍p-ngi piên hìn mien-chit tén-yî chui chhòng Tui-kok-sien phìn-fông ke si-fûn-chṳ̂-sâm. Yit-pân ke sṳ̍p-sṳ hìn vì put kûi-chet ke Sṳ̍p-ngi piên hìn.
Hartmut Michel
Hartmut Michel he Tet-koet ke yit-chak fa-ho̍k-kâ. Kì chhai 1988-ngièn tet-to Nobel Fa-ho̍k Chióng.
Thai-khén-chho
Thai-khén-chho (大犬座) he yit ke sên-chho.
Kau-fòng Honorius 2-sṳ
Kau-fòng Honorius 2-sṳ he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1124-ngièn chṳ 1130-ngièn chhai-ngim.
Khalīfa Thap
Khalīfa Thap (Â-lâ-pak-ngî: برج خليفة‎, Là-tên: Burj Khalīfa), he vi-yî Â-là-pak Lièn-ha̍p Thai-kûng-koet Dubai kin-nui ke Mô-thiên Thai-lèu, vì tông-chhièn sṳ-kie thi-yit kô-lèu lâu ngìn-kûng kèu-chho-vu̍t, kô-thu vì 828 mí (2,717 chhak), lèu-chhèn Chúng-sú 169 chhèn, chho ka tha̍t 15 yi Mî-ngièn. Yî 2004-ngièn 9-ngie̍t 21-ngit khôi-sṳ́ thûng-kûng, chhai 2007-ngièn chhû khôi-sṳ́ yí yû Pô-lì vûi mok ôn-chông, Kîm-su̍k ngoi chhiòng yî thùng-ngièn 6-ngie̍t khôi-sṳ́ sṳ̂ chông, chui-heu yî 2010-ngièn 1-ngie̍t 4-ngit chang-sṳt vàn kûng khí-yung, chúng-khiung sṳ́-yung liáu yok 5-ngièn ke sṳ̀-kiên kien sṳ̀n.
Tân-kông-khiéu-sṳ
Tân-kông-khiéu-sṳ (丹江口市) Chûng-fà Ngìn-mìn Khiung-fò-koet Fù-pet-sén Sṳ̍p-yén-sṳ só-hot ke yit-chak yen-kip-sṳ. Chúng mien-chit 3,121 phìn-fông kûng-lî, 2010-ngièn ngìn-khiéu he 443,755 ngìn.
Chhàu Chhâu
Chhàu Chhâu (曹操, 155-ngièn —— 220-ngièn 3-ngie̍t 15-ngit), péu-sṳ Men-tet (孟德), he Hon-chhèu ke yit-chak chái-siông. Kì ke lái-è Chhàu Phî he Sâm-koet sṳ̀-khì ‎Chhàu Ngui ke kien-li̍p-chá.
C
Kau-fòng Innocentius 2-sṳ
Kau-fòng Innocentius 2-sṳ he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1130-ngièn chṳ 1143-ngièn chhai-ngim.
Thai-ôn Chhàm
Thai-ôn Chhàm/Thai-ôn Chhâ-theù yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :
Norwegian Air Shuttle
Norwegian Air Shuttle (Norwegian Air Shuttle ASA) kién-chhṳ̂n Norwegian, he yit-kâ Nò-vî ke hòng-khûng kûng-sṳ̂, he Nò-vî hòng-khûng-IAG khì-hâ chṳ́ -kûng-sṳ̂, chúng-phu vi yî Pâ-lì Charles-de-Gaulle Koet-chi Kî-chhòng, thùng-sṳ̀ ya-he Fap-koet koet-yàng hòng-khûng kûng-sṳ̂.
William Shockley
William Shockley he Mî-koet ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1956-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Pet Mariana Khiùn-tó
Pet Mariana Khiùn-tó (Yîn-ngî: Northern Mariana Islands) he Mî-koet chhai Thai-yòng-chû ke yit chak hói-ngoi liâng-thi.
Séu-khén-chho
Séu-khén-chho (小犬座) he yit ke sên-chho.
Kám-mo
Kám-mo (感冒), ya cho-tet ham-cho fûng-sià (風邪), fûng-hòn (風寒), he sông-fû-khi̍p-tho su phiang-thu̍k kám-ngiam yín-hí ke yit chúng chhòn-ngiam-phiang.
Sûn Khièn
Sûn Khièn (孫權, 182-ngièn 7-ngie̍t 5-ngit —— 252-ngièn 5-ngie̍t 21-ngit), péu-sṳ Chhung-mèu (仲謀), he Sâm-koet sṳ̀-khì Sûn N̂g ke khôi-koet fòng-ti, 229-ngièn chṳ 252-ngièn chhai-vi. Meu-ho Thai-chú (太祖), shì-ho Thai-fòng-ti (大皇帝).
Côte-d'Or-sén
he Fap-koet ke yit-chak sén, vi-yî Fap-koet sî-pet-phu. Su̍k-yî Burgundy Thai-khî. Chúng mien-chit 8,763 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yok 532,948-ngìn (2006-ngièn thúng-kie). he Fap-koet 1790-ngièn 3-ngie̍t 4-ngit só chhóng-kien ke 83-sén chṳ̂-yit.
Chû-kat Liong
Chû-kat Liong (諸葛亮, 181-ngièn —— 234-ngièn 10-ngie̍t 8-ngit), péu-sṳ Khûng-mìn (孔明), he Chuk Hon ke yit-chak chái-siông.
Sidney Altman
Sidney Altman he Mî-koet lâu Kâ-nâ-thai ke yit-chak fa-ho̍k-kâ. Kì chhai 1989-ngièn tet-to Nobel Fa-ho̍k Chióng.
Thai-ôn-sṳ
Thai-ôn-sṳ yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :
Thòng Hién-chûng
Thòng Hién-chûng (唐憲宗, 778-ngièn 3-ngie̍t 17-ngit —— 820-ngièn 2-ngie̍t 14-ngit), miàng Lí Sùn (李純), he Thòng-chhèu ke thi 14 chak fòng-ti. Kì chhai 805-ngièn 9-ngie̍t 5-ngit chṳ 820-ngièn 2-ngie̍t 14-ngit chhai-vi, lûng-chúng chhai-vi 14-ngièn-pan, sṳ-ho Sṳn-sṳ̀n-chông-vû-hau-fòng-ti (聖神章武孝皇帝).
Windows Phone 8
Windows Phone 8 he Mî-koet Microsoft thûi-chhut ke thi-ngi thoi Windows Phone hàng-thûng chok-ngia̍p hì-thúng, yî 2012-ngièn 10-ngie̍t 29-ngit sông-sṳ. Windows Phone 8 chhái-yung lâu Windows 8 siông-thùng ke NT nui fu̍t. Hì-thúng yî 2012-ngièn 6-ngie̍t 20-ngit fat-pu yi lám pán, pin yî 2012-ngièn 9-ngie̍t 14-ngit kâu-fu pûn chṳ-chho sông. [2]
thi-yit phî chhái-yung Windows Phone 8 ke sat phi yù Nok-kî-â, Fà-vì, Sâm-sên khi̍p HTC só fat-pu. Só-yû sat phi kiûn fi chhái-yung kô thûng Kûng-sṳ̂ ke hì-thúng tân sîm phién. Put-ko yù yî nui fu̍t pien kiên, hien yû ke Windows Phone 7.X sat phi chiông put-nèn yun-hàng fe̍t-chá sṳ̂n kip chṳ Windows Phone 8; Windows Phone 8 kí-fû kiâm yùng só-yû Windows Phone 7.5 ke yin-yung chhàng sì, than Windows Phone 8 ke só-yû ngièn sâng chhàng sì mò-fap chhai Windows Phone 7.X sông yun-hàng, su̍k-yî tân hiong kiâm yùng.
Siên-heu-chho
Siên-heu-chho (仙后座) he yit ke sên-chho.
John Bardeen
John Bardeen he Mî-koet ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1956-ngièn lâu 1972-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Chông Fî
Chông Fî (張飛, 166-ngièn —— 221-ngièn), péu-sṳ Yit-tet (益德), he Chuk Hon ke yit-chak chiông-kiûn.
Liù-hàng-sin kám-mo
Liù-hàng-sin kám-mo (流行性感冒), kién-chhṳ̂n liù-kám (流感), he yit chúng yîn-vi liù-kám phiang-thu̍k yín-hí ke chhòn-ngiam-phiang.
Kau-fòng Lucius 2-sṳ
Kau-fòng Lucius 2-sṳ he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1144-ngièn chṳ 1145-ngièn chhai-ngim.
Kŭmgangsan Koet-chi Kôn-kông Thi̍t-phe̍t-khî
Kŭmgangsan Koet-chi Kôn-kông Thi̍t-phe̍t-khî (금강산국제관광특별구) he Chêu-sién Mìn-chú-chú-ngi Ngìn-mìn Khiung-fò-koet ke 1 chak thi-khî.
Walter Houser Brattain
Walter Houser Brattain he Mî-koet ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1956-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Thomas Cech
Thomas Cech he Mî-koet ke yit-chak fa-ho̍k-kâ. Kì chhai 1989-ngièn tet-to Nobel Fa-ho̍k Chióng.
Fà-vì
Fà-vì Kî-su̍t Yû-han Kûng-sṳ̂ (kién-chhṳ̂n Fà-vì 華為) he Chûng-koet yit-kâ chhiùng-sṳ sin-sit lâu thûng-sin kié-kiet fông-on ke kiûng-yin sông, Chúng-phu vi-yî Kóng-tûng-sén Chhṳ̂m-chun-sṳ. Fà vì yî 1987-ngièn chu-chhak sṳ̀n-li̍p, ngia̍p-vu fam-vì sia̍p-khi̍p thien sin mióng-lok, khî-ngia̍p mióng-lok, sêu-fi-chá lâu yùn kie-son. Khì thien sin mióng-lok sán-phín chú-yeu pâu-koat thûng sin mióng-lok chûng ke kâu von mióng-lok, chhòn-sû mióng-lok, mò sien khi̍p yû sien ku-thin chiap ngi̍p mióng-lok lâu sú-kí thûng sin mióng-lok khi̍p mò sien chûng tôn sán-phín.
Siên-vòng-chho
Siên-vòng-chho (仙王座) he yit ke sên-chho.
Kông Fên-khiet
Kông Fên-khiet he Thòi-vân pîn-pòng yun-thûng yèn, chhut-se yî Sîn-chuk-sṳ, hien-hâ he Ha̍p-chok Kîm-khù Sông-ngia̍p Ngiùn-hàng pîn-pòng-chhui chhui-yèn. Koet-chi Pîn-pòng Chúng-fi sṳ-kie phài-miàng chui-kô vì thi-47-miàng ( 2014-ngièn 11-ngie̍t ). Ngoi-hîn kô-thai soi-hì, tui-siong he Ngit-pún ńg-chṳ́ pîn-pòng sién-sú Fukuhara Ai.
Guinea-Bissau
Guinea-Bissau he Fî-chû ke yit-ke koet-kâ.
Kôan Yí
Kôan Yí (關羽, 161-ngièn —— 220-ngièn), péu-sṳ Yùn-chhòng (雲長), he Chuk Hon ke yit-chak chiông-kiûn.
Saône-et-Loire-sén
he Fap-koet ke yit-chak sén, vi-yî Fap-koet sî-pet-phu. Su̍k-yî Burgundy Thai-khî. Chúng mien-chit 8,575 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yok 555,663-ngìn (2010-ngièn thúng-kie). he Fap-koet 1790-ngièn 3-ngie̍t 4-ngit só chhóng-kien ke 83-sén chṳ̂-yit.
Mi-chhiòn
(味全) he Thòi-vân ke yit-kiên sṳ̍t-phín kûng-sṳ̂.
分類:Thòi-vân 分類:Khî-ngia̍p
Kau-fòng Eugenius 3-sṳ
Kau-fòng Eugenius 3-sṳ he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1145-ngièn chṳ 1153-ngièn chhai-ngim.
Dubai
Dubai (Â-là-pak-vùn: دبيّ) he Â-là-pak Lièn-ha̍p Thai-kûng-koet ngìn-khiéu chui-tô ke Thai-kûng-koet, chhiùng mien-chit sông kie-son he ki Abu Dhabi chṳ̂-heu thi-ngi thai Thai-kûng-koet. Thit pai sṳ yi̍t he Â-là-pak lièn-ha̍p Thai-kûng-koet chui-thai ke sàng-sṳ, ya-he Chûng-tûng thi-khî ke kîn-chi lâu kîm-yùng chûng-sîm.
Thòng Mu̍k-chûng
Thòng Mu̍k-chûng (唐穆宗, 795-ngièn 7-ngie̍t 26-ngit —— 824-ngièn 2-ngie̍t 25-ngit), miàng Lí Hèn (李恆), he Thòng-chhèu ke thi 15 chak fòng-ti. Kì chhai 820-ngièn 2-ngie̍t 20-ngit chṳ 824-ngièn 2-ngie̍t 25-ngit chhai-vi, lûng-chúng chhai-vi 4-ngièn, sṳ-ho Yui-sṳn-vùn-fi-hau-fòng-ti (睿聖文惠孝皇帝).
分類:Fòng-ti 分類:Thòng-chhèu 分類:Thòng-chhèu Fòng-ti
Heu-fat-chho
Heu-fat-chho (后髮座) he yit ke sên-chho.
Hòn Koet-yì
Hòn Koet-yì (韓國瑜, ), Chûng-fà Mìn-koet chṳn-chhṳ ngìn-vu̍t, Chûng-koet Koet-mìn-tóng sit, chhut-se kîm-ha Sîn-pet-sṳ Chûng-fò-khî, hien-ngim Kô-kiùng-sṳ sṳ-chóng. Pit-ngia̍p yî Chûng-fà Mìn-koet Liu̍k-kiûn Kiûn-kôn Ho̍k-káu chôn-siû ho̍k-sâng-pân si-sṳ̍p-khì.
分類:Kô-hiùng-sṳ Sṳ-chóng K
Pavel Cherenkov
Pavel Alekseyevich Cherenkov (Па́вел Алексе́евич Черенко́в, ) he Sû-lièn ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1958-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Toscana
Toscana yî khì mî li ke fûng-kín fò fûng-fu ke ngi-su̍t vì-sán yì chho̍k chhṳ̂n. Yí yû 6 chhú pûn lie̍t-vì sṳ-kie vì-sán: Firenze Li̍t-sṳ́ chûng-sîm (1982-ngièn), Pisa chú-kau chho-thòng kóng-chhòng (1987-ngièn), San Gimignano Li̍t-sṳ́ chûng-sîm (1990-ngièn), Siena Li̍t-sṳ́ chûng-sîm (1995-ngièn), Pienza Li̍t-sṳ́ chûng-sîm (1996-ngièn) fò Val d'Orcia (2004-ngièn).
Toscana sṳ̍t chṳt sông he Yi-thai-li vùn-ngi fu̍k-hîn ke Fat-ngièn-thi, kì ke ngi-su̍t vì-sán pâu-koat kien-chuk-ho̍k, fùi-va̍k khi̍p tiâu sok, pûn hí-tô ke Pok-vu̍t-kón sû chhông, yì chui tî-miàng ke Pok-vu̍t-kón he vi-yî Firenze ke Uffizi, yì hó-tô séu sàng-sṳ yi̍t yû liá-têu Pok-vu̍t-kón. Toscana he Leonardo da Vinci, Michelangelo khi̍p Dante Alighieri ke chhut-sâng thi. Toscana ya yî yòng chiú chho̍k-miàng, kin-nui pin yû 120 su pó-fu thi-khî (chhṳ-yèn pó-fu khî).
Toscana chui chho̍k-miàng ke lî-yû ngie̍t tiám pâu-koat Firenze, Siena, Pisa, Lucca, Livorno, Massa, Crete Senesi thi-khî khi̍p Elba.
Kau-fòng Anastasius 4-sṳ
Kau-fòng Anastasius 4-sṳ he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1153-ngièn chṳ 1154-ngièn chhai-ngim.
Mi-vòng
(味王) he Thòi-vân ke yit-kiên sṳ̍t-phín kûng-sṳ̂.
分類:Thòi-vân 分類:Khî-ngia̍p
Thòng Kin-chûng
分類:Fòng-ti 分類:Thòng-chhèu 分類:Thòng-chhèu Fòng-ti
Mî-kû-yen
(美姑縣, Yî-ngî: ꂿꈬꑤ) he Chûng-koet Si-chhôn-sén Liòng-sân Yî-chhu̍k Chhṳ-chhṳ-chû só kón-hot ke yit-ke yen. Chúng mien-chit 2,573phìn-fông kûng-lî, 2010-ngièn ngìn-khiéu 221,505-ngìn.
Umbria
Umbria  (Yi-thai-li-ngî: Umbria ), vi-yî Yi-thai-li chûng-sîm, Sú-fú Perugia. Mien-chit 8,456 phìn-fông kûng-lî —— khì-chûng Perugia-sén 6,334 phìn-fông kûng-lî; Terni-sén 2,122 phìn-fông kûng-lî, he Yi-thai-li mien-chit thi-ńg séu ke Thai-khî, ya-he Yi-thai-li vì-yit put lìm hói ya put lâu ngoi koet chiap-yòng ke Thai-khî. Lâu Marche, Toscana fò Lazio Thai-khî phî-lìn. Ngìn-khiéu 834,210 (2003-ngièn thúng-kie). Khì-thâ sàng-sṳ yû Assisi, Città di Castello, Foligno, Gubbio, Norcia, Orvieto, Spoleto, Todi tén.
Umbria yit-chhṳ̀ ngièn chṳ́ yî Kûng-ngièn-chhièn 6 Sṳ-ki sṳ̀ chhiên sái chṳ chhṳ́ ke vung pu li ngìn, sṳ́-yung Umbria-ngî (lâu Là-tên-ngî yû ngî ngièn kôan-he). Hien-chhai só chṳ́ ke vung pu lî â m̀-thùng yî Kú Lò-mâ sṳ̀-khì thùng yit-miàng-chhṳ̂n só chṳ́ khî-vet, heu-chá pâu-hàm kîm Marche pet-phu, chhṳ̍t chṳ Ravenna; than put hàm Tevere-hò sî-ngan, Perugia thi-khî (su̍k Etruria ngìn) fò Norcia thi-khî (su̍k Sabine-ngìn).
Nàm-sṳ̍p-sṳ-chho
Nàm-sṳ̍p-sṳ-chho (南十字座) he yit ke sên-chho.
Ilya Frank
Ilya Mikhailovich Frank (Илья́ Миха́йлович Франк, ) he Sû-lièn ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1958-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Sî-pân-ngà liù-kám
Sî-pân-ngà liù-kám he chhṳ 1918-ngièn 1-ngie̍t chṳ 1920-ngièn 12-ngie̍t fat-sâng ke yit chúng put-mìn ngièn-yîn ke liù-hàng-sin kám-mo thai-liù-hàng sṳ-khien, chhai chhiòn-sṳ-kie khok-ngin ke kám-ngiam ngìn-su yû 5 yi ngìn, khì-chûng sí-mòng ngìn-su 1700 van chṳ 5000 van. Kîn-kí hien-thoi ngièn-kiu, liá-ke phiang khó-nèn he yîn-vi H1N1 yín-hí ke.
Kau-fòng Hadrianus 4-sṳ
Kau-fòng Hadrianus 4-sṳ he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1154-ngièn chṳ 1159-ngièn chhai-ngim.
Thai-ôn Chhàm (Thòi-pet-sṳ)
right|thumb|400px|Thai-ôn Chhàm Thai-ôn Chhàm (大安站) vi-yî Thòi-vân Thòi-pet-sṳ Thai-ôn-khî, vì Thòi-pet Chhia̍p-yun Thâm-súi Sin-ngi sien (Sin-ngi Sien) ke chhia̍p-yun chhâ-chhàm lâu Vùn-fù Sien (Vùn-sân Sien).
Ngoi-phu lièn-kiet
分類:Thòi-pet Chhia̍p-yun chhâ-chhàm
YouTube
YouTube he sat-li̍p chhai Mî-koet ke yit-chak Yáng-phién Fûn-hióng mióng-cham, ngiong sṳ́-yung-chá sông-chai, kôn-khon khi̍p fûn-hióng yáng-phién fe̍t tón-phién. Kûng-sṳ̂ yî 2005-ngièn 2-ngie̍t 15-ngit chu-chhak, yù Fà-yí Mî-koet-ngìn Steve Chen (Chhṳ̀n Sṳ-tsùn) tén-ngìn chhóng-li̍p, mióng-cham ke khiéu-ho vì "Broadcast Yourself" (péu-hien ngì chhṳ-kâ), mióng-chhàm ke phiêu-tsì yi-ngiam lòi-chhṳ chó-khì Thien-sṳ hién-sṳ hi (yîm khi̍t Sa-sien-kón). Kîm-ha YouTube yí-kîn sṳ̀n-vì thùng-lui-hîn mióng-chhàm ke khiâu-chhú, pin chho-chhiu hí-tô mióng-sông miàng-ngìn chhiâ kit-fat mióng-sông chhóng-chok.
Sṳ-chóng
Sṳ-chóng (Mayor), he khiûn-thoi yit-ke sàng-sṳ chui-kô chṳt-vi kôn-yèn ke chṳt chhṳ̂n. Chhai hí-tô chṳn-fú hì-thúng lî, Sṳ-chhòng he yù sṳ-mìn sién-chhut vì yit-ke sàng-sṳ chui-kô hàng-chṳn chhòng-kôn, fe̍t vì yit-ke ngì-sṳt ke ke chṳt-vu. Sṳ-chhòng liá-ke miàng-chhṳ̂n chhai chhiòn sṳ-kie kok-ke thi-fông yî-kí tông-thi ke fap-li̍t yû m̀-thùng chṳt-chit lâu khièn-li̍t, ya yîn kok-ke thi-fông yì yû m̀-thùng yi-ngi.
Auckland
Auckland (Yîn-ngî: Auckland; Māori-ngî: Tāmaki Makau Rau) vi-yî nàm Thai-phìn-yòng nàm vúi 37 thu. He New Zealand chhai pet tó chui-thai ke sàng-sṳ, ngìn-khiéu yok 140 van, chhi-kî liáu chhiòn-koet yok 32％ ke ngìn-khiéu, ya-he sṳ-kie sông Polynesia-ngìn chui-tô ke sàng-sṳ. Auckland pûn chhṳ̂n-vì “ fam-chṳ̂-tû ”, thùng-sṳ̀ ya-he New Zealand kûng-ngia̍p lâu sông-ngia̍p chûng-sîm.
YouTube
YouTube chúng Kûng-sṳ̂ vi-chhai California San Bruno, mióng-chhàm chia yù Flash Video fe̍t HTML5 yáng-phién lòi pô-piong kok-sṳt kok-ngióng yù sông-chhòn-chá chṳ-sṳ̀n ke yáng-phién nui-yùng, pâu-koat thien-yáng chién-si̍p, Thien-sṳ tón-phién, yîm-ngo̍k liu̍k-yáng-tai tén, yî-khi̍p khì-thâ sông-chhòn-chá chhṳ-chṳ ke ngia̍p-yì yáng-phién, yì VLOG, ngièn-chhóng ke yáng-phién tén. Thai-phu-fûn YouTube ke sông-chhòn-chá kiùn he ke-ngìn chhṳ-hàng sông-chhòn, than ya-yû mêu-ke mòi-thí Kûng-sṳ̂ yì CBS (Columbia Kóng-pô Kûng-sṳ̂), BBC (Yîn-koet Kóng-pô Kûng-sṳ̂), VEVO yî-khi̍p khì-thâ thòn-thí lâu YouTube yû ha̍p-chok Fó-phân kie-va̍k, sông-chhòn chhṳ-kâ Kûng-sṳ̂ só liu̍k-chṳ ke yáng-phién.
Auckland
New Zealand ke sú-tû chó siên sat chhai Auckland, than yî 1865-ngièn chhiên chṳ Pet-tó nàm-tôn ke Wellington. Hien-kîm ke Auckland yìn-yèn vì New Zealand chui fat-tha̍t ke thi-khî chṳ̂-yit, thùng-sṳ̀ ya-he Nàm Thai-phìn-yòng ke khi-néu, lî-hak chhut-ngi̍p-kin ke chú-yeu-thi tiám. Chhai 2014-ngièn ke sṳ-kie chui-kâ kî-chhu sàng-sṳ phìn-sién chûng, Auckland kô-kî chhiòn-khiù thi-sâm vi.
YouTube
Mò Google chong-ho ke yung-fu yìn cho-tet chhṳ̍t-chiap kôn-khon Youtube chûng ke yáng-phién, than mò-fap sông-chhòn yáng-phién. Chu-chhak yung-fu chet khó-yî mò-han sú-liòng sông-chhòn yáng-phién. Tông yáng-phién tô-chhṳ pûn kí-po, kîn-ko Sṳ́m-chhà, fu̍t-sṳ̍t heu, khó-nèn chiông khí-yû phau-li̍t, chhìn-oi ke nui-yùng thin vì "18-se yî-sông chu-chhak yung-fu hí-khó kôn-khon", yì set-chhìn nui-yùng yî-khi̍p chhîm-fam Pán-khièn ke nui-yùng (pí-yì yìn chhai sông-yàng fe̍t fat-hàng Yáng-tia̍p ke thien-yáng, Thien-sṳ-khia̍k fe̍t Thûng-va̍k-phién) chiông-fi pûn san-chhù.
2006-ngièn 11-ngie̍t, Google Kûng-sṳ̂ yî 16.5-yi Mî-ngièn Sû-kèu liáu YouTube, pin pá khì tông-cho yit-kiên chṳ́ Kûng-sṳ̂ lòi kîn-yàng. Google Kûng-sṳ̂ chui-chhû tui yî yì-hò théu-ko YouTube yîn li, yit-chhṳ̍t pó-chhṳ̀ fî-sòng kiún-sṳ́m ke thai-thu. Pûn Sû-kèu heu ke YouTube yî-yèn fûng-mî chhiòn-khiù-mióng mìn, Fâ-khì Ngiùn-hàng fûn-sak sṳ̂ ngin-vi, yî 2012-ngièn cháng-ngièn kie-son, Google khó-nèn chhiùng YouTube fe̍t-tet 24-yi Mî-ngièn ke chhiang sû ngi̍p. Ngâ-khô-fû Là-phì-tshṳ-kî chok-vì mióng-cham chhóng-sṳ́-ngìn, yi̍t he YouTube chui-chó phién "ngài chhai thûng-vu̍t-yèn" (Me at the zoo) ke phok-ngiap-chá.
Thòng Thai-chûng
Thòng Thai-chûng (唐太宗, 598-ngièn 1-ngie̍t 28-ngit —— 649-ngièn 7-ngie̍t 10-ngit), miàng Lí Sṳ-mìn (李世民), he Thòng-chhèu ke thi 2 chak fòng-ti, 626-ngièn chṳ 649-ngièn chhai-vi, ngièn-ho Chṳ̂n-kôn (貞觀).
Yonne-sén
he Fap-koet ke yit-chak sén, vi-yî Fap-koet sî-pet-phu. Su̍k-yî Burgundy Thai-khî. Chúng mien-chit 7,427 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yok 352,585-ngìn (2007-ngièn thúng-kie). he Fap-koet 1790-ngièn 3-ngie̍t 4-ngit só chhóng-kien ke 83-sén chṳ̂-yit.
Vú-siên-chho
Vú-siên-chho (武仙座) he yit ke sên-chho.
Ngoi-khô khiéu-chau
Ngoi-khô khiéu-chau (外科口罩, surgical mask) he ngiong yî-liàu chôn-ngia̍p ngìn-yèn	chhai sú-su̍t khi̍p fu-lî phiang-fam sṳ̀ chhôn-tai ke khiéu-chau, yung-yi he phit-miên se-khiûn fu-chho̍k chhai khûng-hi chûng ke yi̍t-tit.
Sinŭiju Thi̍t-phe̍t Hàng-chṳn-khî
Sinŭiju Thi̍t-phe̍t Hàng-chṳn-khî (신의주특별행정구) he Chêu-sién Mìn-chú-chú-ngi Ngìn-mìn Khiung-fò-koet ke 1 chak thi-khî.
Pet-mùn Chhàm
Pet-mùn Chhàm/Pet-mùn Chhâ-theù yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :
分類:Thiet-lu chhâ-chhàm
Chhûn-súi-thòng Ngìn-vùn Chhà-kón
(春水堂人文茶館) he Thòi-vân ke yit-kiên sṳ̍t-phín kûng-sṳ̂.
分類:Thòi-vân 分類:Khî-ngia̍p
Māori-ngî
Māori-ngî (Te Reo Māori) he New Zealand Ngièn-chhu-mìn Māori-ngìn ke ngî-ngièn, ya-he New Zealand ke sâm-chúng Kôn-fông ngî-ngièn chṳ̂-yit, nang lióng-chúng he Yîn-ngî lâu Sú-ngî. Māori-ngìn chhiùng Thai-phìn-yòng chû-tó lòi-to New Zealand chṳ̂-heu, ngî-yîm kî-pún sông pien-fa séu. Kî-pún sông kok-thi ke ngìn tû khó-yî kiêu-thûng mò-ngai.
Richard R. Ernst
Richard R. Ernst he Sui-sṳ ke yit-chak fa-ho̍k-kâ. Kì chhai 1991-ngièn tet-to Nobel Fa-ho̍k Chióng.
Mióng-ya̍p liû-lám-hi
Mióng-ya̍p liû-lám-hi he yit-chúng yung-lòi hién-sṳ HTML tóng-on ke thien-nó yin-yung ngiôn-thí.
Thai-ôn Chhâ-theù (Thòi-chûng Sien)
right|thumb|400px|Thai-ôn Chhâ-theù Thai-ôn Chhâ-theù (泰安車頭), yu hêm-cho Thai-ôn Chhâ-chhàm (泰安車站), vi-yî Thòi-vân Thòi-chûng-sṳ Heu-lî-khî, vì Thòi-vân Thiet-lu Kón-lî-khiu̍k Thòi-chûng Sien.
Kau-fòng Alexander 3-sṳ
Kau-fòng Alexander 3-sṳ he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1159-ngièn chṳ 1181-ngièn chhai-ngim.
Guam
Guam he Mî-koet chhai Thai-yòng-chû ke yit chak hói-ngoi liâng-thi.
Igor Tamm
Igor Yevgenyevich Tamm (И́горь Евге́ньевич Тамм, ) he Sû-lièn ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1958-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Chêu-kok-yen
(昭覺縣, Yî-ngî: ꏪꐦꑤ) he Chûng-koet Si-chhôn-sén Liòng-sân Yî-chhu̍k Chhṳ-chhṳ-chû só kón-hot ke yit-ke yen. Chúng mien-chit 2,699phìn-fông kûng-lî, 2010-ngièn ngìn-khiéu 251,836-ngìn.
Khì-lìn-chho
Khì-lìn-chho (麒麟座) he yit ke sên-chho.
Mi-tân Khî-ngia̍p
(味丹企業) he Thòi-vân ke yit-kiên sṳ̍t-phín kûng-sṳ̂.
分類:Thòi-vân 分類:Khî-ngia̍p
Google Chrome
Google Chrome he Google Kûng-sṳ̂ khôi-fat ke yit-chúng mióng-ya̍p liû-lám-hi.
Internet Explorer
Internet Explorer he Mì-ngiôn Kûng-sṳ̂ khôi-fat ke yit-chúng mióng-ya̍p liû-lám-hi.
Emilio Segrè
Emilio Segrè he Mî-koet lâu Yi-thai-li ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1959-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Kau-fòng Lucius 3-sṳ
Kau-fòng Lucius 3-sṳ he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1181-ngièn chṳ 1185-ngièn chhai-ngim.
Nokia
Nok-kî-â Kûng-sṳ̂ (Fûn-làn-ngî: Nokia Oyj, Shuì-tién-ngî: Nokia Abp; Fûn-làn-ngî fat-yîm: [ˈnokiɑ], Yîn-ngî: Nokia Corporation) he yit-kâ Chúng-phu vi-yî Fûn-làn Âi-sṳ̂-pô chú-yeu chhiùng sṳ sâng-sán hàng-thûng thûng-sín sat-phi lâu fu̍k-vu ke khiam-koet Kûng-sṳ̂, Nok-kî-â sṳ̀n-li̍p yî 1865-ngièn, tông-sṳ̀ yî phat-muk, chho-chṳ́ vì-chú, heu-lòi yi̍t chhiùng sṳ sâng-sán kâu hài, lùn thôi, thien làm, Sú-kî tén, muk-chhièn yî thûng sin kî-chhú ngia̍p-vu fò sú-sṳ thi-thù ngia̍p-vu vì-chú. Nok-kî-â chên-kîn he Sú-kî sṳ-chhòng liùng thèu, yî 2000-ngièn fî fông sṳ̀-khì sṳ chhṳ̍t khiûn 2500 yi Mî-ngièn, sṳ chhṳ̍t kiùn chhṳ yî Ma̍k-tông-lò khi̍p khó khiéu khó lo̍k, chhṳ 1996-ngièn hí, Nok-kî-â lièn-sa 14-ngièn cham kí sṳ-chhòng fun-ngiak thi-yit. Mien tui phìn kó Kûng-sṳ̂ yî 2007-ngièn thûi chhut ke iPhone fò chhái-yung ôn tsok ke Chṳ-fi-hîn Sú-kî kia̍p kit, kâ-sông nok kî â fòn man ke kói-kiet phu phat, chhiòn-khiù Sú-kî siau liòng thi-yit ke thi-vi chhai 2011-ngièn thi-ngi kui pûn Phìn-kó khi̍p Sâm-sên sûng-sûng chhêu-ye̍t. 2011-ngièn 2-ngie̍t, Nok-kî-â piong-hi kîn-yàng tô ngièn ke Symbian hì-thúng, chón yì thèu-ngi̍p mì ngiôn ke Windows Phone hì-thúng.
Thòng Vùn-chûng
Thòng Vùn-chûng (唐文宗, 809-ngièn 11-ngie̍t 20-ngit —— 840-ngièn 2-ngie̍t 10-ngit), miàng Lí Ngòng (李昂), he Thòng-chhèu ke thi 17 chak fòng-ti. Kì chhai 827-ngièn 11-ngie̍t 3-ngit chṳ 840-ngièn 2-ngie̍t 10-ngit chhai-vi, lûng-chúng chhai-vi 13-ngièn, sṳ-ho Ngiàn-sṳn-chêu-hian-hau-fòng-ti (元聖昭獻孝皇帝).
分類:Fòng-ti 分類:Thòng-chhèu 分類:Thòng-chhèu Fòng-ti
Māori-ngìn
Mô-li-ngìn (Māori) he Néu Sî-làn kin-nui ke Ngièn-chhu-mìn, su̍k-yî Nàm-tó Ngî-chhu̍k Pô-li-nì-sî-â-ngìn, ngièn lòi mu̍t-yû pún mìn-chhu̍k vùn-sṳ, yit-pat-si-làng ngièn khôi-sṳ́, sṳ́-yung Là-tên sṳ-mû chok-vì pún mìn-chhu̍k vùn-sṳ. Chhai Mô-li-ngî liá-chhṳ̀ khì-sṳ̍t he "chang-sòng" fe̍t "chang-sòng-ngìn" ke yi-sṳ̂. kháu-kú-ho̍k lâu Li̍t-sṳ́ ho̍k-kâ ngin-vì Mô-li-ngìn he chhiùng Pô-li-nì-sî-â thi-khî Khù-khiet Khiùn-tó ke lòi-ngièn, sṳm-chṳ Khô-ho̍k kâ fat-hien Mô-li-ngìn lâu Thòi-vân Ngièn-chhu-mìn ke DNA he chiap-khiûn, chhai ngî-ngièn vùn-fa sông ya sṳ̍p-fûn siông-khiûn.
Thòng Vû-chûng
Thòng Vû-chûng (唐武宗, 814-ngièn 7-ngie̍t 2-ngit —— 846-ngièn 4-ngie̍t 22-ngit), miàng Lí Chhàn (李瀍), he Thòng-chhèu ke thi 18 chak fòng-ti. Kì chhai 840-ngièn 2-ngie̍t 20-ngit chṳ 846-ngièn 4-ngie̍t 22-ngit chhai-vi, lûng-chúng chhai-vi 6-ngièn, sṳ-ho Chṳ-tho-chêu-suk-hau-fòng-ti (至道昭肅孝皇帝).
分類:Fòng-ti 分類:Thòng-chhèu 分類:Thòng-chhèu Fòng-ti
Kau-fòng Urbanus 3-sṳ
Kau-fòng Urbanus 3-sṳ he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1185-ngièn chṳ 1187-ngièn chhai-ngim.
Nièvre-sén
he Fap-koet ke yit-chak sén, vi-yî Fap-koet sî-pet-phu. Su̍k-yî Burgundy Thai-khî. Chúng mien-chit 6,817 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yok 228,969-ngìn (2006-ngièn thúng-kie). he Fap-koet 1790-ngièn 3-ngie̍t 4-ngit só chhóng-kien ke 83-sén chṳ̂-yit.
Owen Chamberlain
Owen Chamberlain he Mî-koet ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1959-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Abu Dhabi
Abu Dhabi  (Â-lâ-pak-ngî: أبو ظبي) he Â-lâ-pak Lièn-ha̍p Thai-kûng-koet Abu Dhabi Thai-kûng-koet ke Sú-fú, ya-he Â-là-pak Lièn-ha̍p Thai-kûng-koet ke sú-tû. Abu Dhabi vi-yî Â-là-pak Lièn-ha̍p Thai-kûng-koet ke chûng-sî piên hói-ngan, vi-yî Pô-sṳ̂-vân ke yit-ke T-sṳ-hìn tó-yí sông. Abu Dhabi yi̍t he Â-là-pak Lièn-ha̍p Thai-kûng-koet ke sú-tû, yî 2006-ngièn thai-yok-yû 180 van-ngìn chhu-chhai Abu Dhabi, 80％ ke ngìn-khiéu chhṳ̀ yû ngoi-koet koet-sit, hó-tô ngoi-koet-ngìn chhai kâi-koet thu̍k-li̍p chhièn yit-chhṳ̍t sâng-fa̍t chhai nai-vi. Chṳn-fú put hî-mong kûi-fa kì-têu, chit-sṳ́ kì-têu yí-kîn chhiuk-sṳ̀n liáu koet-kâ kien-sat.
Ngi-mî Sṳ̍t-phín
(義美食品) he Thòi-vân ke yit-kiên sṳ̍t-phín kûng-sṳ̂.
分類:Thòi-vân 分類:Khî-ngia̍p
Sú-ngî
Sú-ngî (Sign language) he yit-chúng put sṳ́-yung ngî-yîm, yì sṳ́-yung sú-sṳ, sṳ̂n-thí thûng-chok, liám-phu péu-chhìn péu-tha̍t yi-sṳ̂ ke ngî-ngièn. Chú-yeu sṳ́-yung-chá he sṳt-chhûng chá. Tui yit-pân thai-chung yì ngièn, Sú-ngî put-son thûng-yung; put-ko chhai yû lûng ngìn-sṳ ke sa-khiùn, sa-khiùn chûng pâu-koat Fî lûng ngìn-sṳ ya-fi sṳ́-yung Sú-ngî. Sú ngî put-he sṳ-kie khiung-thûng ke, kok-koet yîn chhṳ-kâ ngî-ngièn yì fat-chán yit-tho péu-tha̍t chhṳ̀ -lùi fông-sṳt yû-só put-thùng ke Sú-ngî. Sùi-chho̍k kok-chúng Sú-ngî ke fat-chán, sṳ-sông kîm-ha yû sú-pak chúng Sú-ngî chhai lûng-ngìn sa-fi chûng thûng-yung.
Chung Khûng-chàu
Chung Khûng-chàu(Chung Kong-chao, ) chhut-se yî Thòi-vân Phîn-tûng-yen Lui-phû-hiông Hak-kâ-chông, Chûng-fà Mìn-koet chṳn-chhṳ ngìn-vu̍t.
分類:Mìn-chú Chin-phu-tóng
Chhông-yìn-chho
Chhông-yìn-chho (蒼蠅座) he yit ke sên-chho.
Nàm-khi̍t-chho
Nàm-khi̍t-chho (南極座) he yit ke sên-chho.
Kary Mullis
Kary Mullis he Mî-koet ke yit-chak fa-ho̍k-kâ. Kì chhai 1993-ngièn tet-to Nobel Fa-ho̍k Chióng.
Pet-mùn Chhàm (Thòi-pet-sṳ)
right|thumb|400px|Pet-mùn Chhàm Pet-mùn Chhàm (北門站) vi-yî Thòi-vân Thòi-pet-sṳ Thai-thùng-khî, vì Thòi-pet Chhia̍p-yun Chhiùng-sân Sîn-tiam Sien (Chhiùng-sân Sien) ke chhia̍p-yun chhâ-chhàm.
Ngoi-phu lièn-kiet
分類:Thòi-pet Chhia̍p-yun chhâ-chhàm
N95 Khiéu-chàu
N95 Khiéu-chàu he chṳ́ fù-ha̍p Mî-koet Koet-kâ Chṳt-ngia̍p Ôn-chhiòn Ví-sên Ngiên-kiu-só kûi-thin ke khûng-hi ko-li "N95" phìn-kip ke, cho-tet chú-tóng 95% chhṳ̍t-kang 0.3 mì-mí yî-song ke fî-yù-sin khò-lia̍p ke khiéu-chàu. Chhai 2019-ngièn chṳ 2020-ngièn Chûng-koet Vú-hon hi-yàm liù-hàng chûng, N95 Khiéu-chàu chhai Chûng-koet Thai-liu̍k lâu Hiông-kóng siau-chhiû fó-ngie̍t.
Kau-fòng Gregorius 8-sṳ
Kau-fòng Gregorius 8-sṳ he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1187-ngièn 10-ngie̍t 25-ngit chṳ 12-ngie̍t 17-ngit chhai-ngim.
Chhú-yi̍t
Chhú-yi̍t (鼠疫) he yîn-vi chhú-yi̍t-khiùn (Yersinia pestis) yín-hí ke chhòn-ngiam-phiang.
Kau-fòng Clemens 3-sṳ
Kau-fòng Clemens 3-sṳ he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1187-ngièn chṳ 1191-ngièn chhai-ngim.
Lia̍p-fu-chho
Lia̍p-fu-chho (獵戶座) he yit ke sên-chho.
Tûng-Â
Tûng-Â (東亞) he vi-é chhai Â-chû thai-liu̍k tûng-piên ke thi-tai, fam-vì pâu-hàm yî-ha ke koet-kâ:
Hiû-hàn Seú-chhàm
(休閑小站) he Thòi-vân ke yit-kiên sṳ̍t-phín kûng-sṳ̂.
分類:Thòi-vân 分類:Khî-ngia̍p
Kîm-yòng-yen
(金陽縣, Yî-ngî: ꏁꇉꑤ) he Chûng-koet Si-chhôn-sén Liòng-sân Yî-chhu̍k Chhṳ-chhṳ-chû só kón-hot ke yit-ke yen. Chúng mien-chit 1,587phìn-fông kûng-lî, 2010-ngièn ngìn-khiéu 165,121-ngìn.
Mî-koet Koet-kâ Chṳt-ngia̍p Ôn-chhiòn Ví-sên Ngiên-kiu-só
Mî-koet Koet-kâ Chṳt-ngia̍p Ôn-chhiòn Ví-sên Ngiên-kiu-só (Yîn-ngî: National Institute for Occupational Safety and Health, kién-chhṳ̂n: NIOSH) he Mî-koet koet-nui ke yi-chak lièn-pâng kî-kèu, fu-chit tui kûng-chok siông-kôan ke sông-hoi lâu chhi̍t-phiang chin-hàng ngiên-kiu yî-khi̍p thì-kiûng yi-fòng ke kien-ngi. Mî-koet Koet-kâ Chṳt-ngia̍p Ôn-chhiòn Ví-sên Ngiên-kiu-só su̍k-yî Mî-koet Ví-sên khi̍p Kûng-khiung Fu̍k-vu-phu chûng ke Chhi̍t-phiang Khúng-chṳ lâu Yi-fòng Chûng-sîm.
Mî-koet Ví-sên khi̍p Kûng-khiung Fu̍k-vu-phu
Mî-koet Ví-sên khi̍p Kûng-khiung Fu̍k-vu-phu (Yîn-ngî: United States Department of Health and Human Services), he vì-fu Mî-koet kûng-mìn khien-không, thì-kiûng kûng-chung fu̍k-vu ke lièn-pâng chṳn-fú hàng-chṳn phu-mùn.
Sung Thai-chú
Sung Thai-chú (宋太祖, 917-ngièn 3-ngie̍t 21-ngit —— 976-ngièn 11-ngie̍t 14-ngit), miàng Chheu Khiông-yin (趙匡胤), he Sung-chhèu ke thi 1 chak fòng-ti. Kì chhai 940-ngièn 2-ngie̍t 4-ngit chṳ 976-ngièn 11-ngie̍t 14-ngit chhai-vi, lûng-chúng chhai-vi 16-ngièn 284-ngit, sṳ-ho Yîn-vû-sṳn-vùn-sṳ̀n-tet-fòng-ti (英武聖文神德皇帝).
分類:Fòng-ti 分類:Sung-chhèu 分類:Sung-chhèu Fòng-ti
Tûng-sân Chhàm
Tûng-sân Chhàm/Tûng-sân Chhâ-theù yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :
分類:Thiet-lu chhâ-chhàm
George Andrew Olah
George Andrew Olah (Oláh András György, ) he Hiûng-ngà-li lâu Mî-koet ke yit-chak fa-ho̍k-kâ. Kì chhai 1994-ngièn tet-to Nobel Fa-ho̍k Chióng.
Pet-mùn Chhâ-theù (Kâ-ngi-sṳ)
right|thumb|400px|Pet-mùn Chhâ-theù Pet-mùn Chhâ-theù (北門車頭), yu hêm-cho Pet-mùn Chhâ-chhàm (北門車站), vi-yî Thòi-vân Kâ-ngi-sṳ Tûng-khî, vì Â-lî-sân Sêm-lìm Thiet-lu Â-lî-sân Sien ke thiet-lu chhâ-chhàm.
Ngoi-phu lièn-kiet
分類:Kâ-ngi-sṳ
Yîn-siên-chho
Yîn-siên-chho (英仙座) he yit ke sên-chho.
Donald A. Glaser
Donald A. Glaser he Mî-koet ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1960-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Mióng-kú-chho
Mióng-kú-chho (網罟座) he yit ke sên-chho.
Honolulu
Honolulu, fe̍t on-cheu Fà-ngìn si̍p-koan chhṳ̂n-vì  Thân-hiông-sân  (檀香山), vì Mî-koet Hawaii chui-thai ke sàng-sṳ ki Sú-fú. Chhai Hawaii-ngî chûng, Honolulu yi chṳ́ "phîn-pì chṳ̂ vân" fe̍t "phîn-pì chṳ̂-thi". Yîn-vì chó-khì pún-thi sṳ̀n-sán thân-hiông-muk, chhiâ thai-liòng yun-to Chûng-koet, pûn Fà-ngìn chhṳ̂n-vì Thân-hiông-sân. Sàng-sṳ vi-yî Oahu-tó tûng-nàm-fông yèn-ngan, yû yit-ke khî-vet chhṳ̂n kiàu chok "Honolulu-khî". Kîn-kí Mî-koet Ngìn-khiéu Thiàu-chhà-khiu̍k chhai 2010-ngièn ke thúng-kie sú-kí, Honolulu ngìn-khiéu Chúng-sú vì 390,738 ngìn; yì Honolulu khiùn chet yû 900,000 ngìn. Chhai Ha-vî-yî, thi-fông chṳn-fú ke Kón-hot fam-vì kiùn chṳ "khiùn" ke tén-kip, yì Honolulu-khiùn chet pâu-hàm liáu Êu-fù-tó sông só-yû fam-vì (yok 600 phìn-fông Yîn-lî).
Mali
Mali he Fî-chû ke yit-ke koet-kâ.
Fuk-ngi-hiên Sṳ̍t-phín
(福義軒食品) he Thòi-vân ke yit-kiên sṳ̍t-phín kûng-sṳ̂.
分類:Thòi-vân 分類:Khî-ngia̍p
Kau-fòng Caelestinus 3-sṳ
Kau-fòng Caelestinus 3-sṳ he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1191-ngièn chṳ 1198-ngièn chhai-ngim.
Robert Hofstadter
Robert Hofstadter he Mî-koet ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1961-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Kau-fòng Innocentius 3-sṳ
Kau-fòng Innocentius 3-sṳ he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1198-ngièn chṳ 1216-ngièn chhai-ngim.
Tōhoku
Tōhoku Thi-fông (東北地方) he Ngi̍t-pún Honshū tûng-pet ke thi-fông.
Â-ngong-moi
Â-ngong-moi he Hak-kâ Thien-sṳ-thòi thien-sṳ-khia̍k.
Marche
Marche  (Yi-thai-li-ngî: Marche ) he Yi-thai-li chûng-phu ke yit-ke Thai-khî, pet kie lâu Emilia-Romagna Thai-khî siông-lìn, Toscana Thai-khî vi-yî Marche sî-pet, sî lìn Umbria, nàm-lìn Abruzzo fò Lazio, yì tûng-mien chet yû Adriatic-hói.
Thai-khî ke Sú-fú he Ancona. Thai-khî fûn sṳ̀n 5 ke sén:Ancona-sén, Ascoli Piceno-sén, Fermo-sén, Macerata-sén khi̍p Pesaro lâu Urbino-sén, yì Pesaro lâu Urbino-sén yù lióng-ke chhòn-thúng sông fûn-khôi ke Pesaro-sén khi̍p Urbino-sén chû-sṳ̀n, yî-chhièn he kú Lò-mâ ke Urbino hàng-sén.
Chhai 2004-ngièn, Marche ke thi 5 ke sén, Fermo-sén thèu piàu kiet-thin yî 2009-ngièn kâ-ngi̍p Marche. Marche ke sén-fûn Li̍t-sṳ́ lâu khì-thâ Yi-thai-li ke sén-fûn Li̍t-sṳ́ m̀-thùng, chú-yeu he yîn-vì Thai-khî ke thi-hìn: khî nui chhù-liáu yû yit-sia hò kuk fò hói-ngan ke ha̍p chhòng thi-tai chṳ̂-ngoi, khì yì phu-fûn tû-he sân-khî. Chhai 19 Sṳ-ki yit-thiàu yù Bologna to Brindisi ke thiet-lu lièn-chiap liáu cháng-ke Marche ke hói-ngan sien, yì chhai-nui-liu̍k, tô sân ke fàn-kin lin to chhṳ̍t chṳ-kîm-ngit, nui-liu̍k yù nàm to pet ke lièn-hì chhù-liáu yit-sia kôan ài sông ke khi khu sân lu chṳ̂-ngoi, tû hó-séu chiap-tshuk.
Chit-thùng-chho
Chit-thùng-chho (唧筒座) he yit ke sên-chho.
Paul J. Crutzen
Paul J. Crutzen he Hò-làn ke yit-chak fa-ho̍k-kâ. Kì chhai 1995-ngièn tet-to Nobel Fa-ho̍k Chióng.
Kâm-lo̍k-yen
(甘洛縣, Yî-ngî: ꇤꇉꑤ) he Chûng-koet Si-chhôn-sén Liòng-sân Yî-chhu̍k Chhṳ-chhṳ-chû só kón-hot ke yit-ke yen. Chúng mien-chit 2,156phìn-fông kûng-lî, 2010-ngièn ngìn-khiéu 195,100-ngìn.
Fên-â Sṳ̍t-phín
(宏亞食品) he Thòi-vân ke yit-kiên sṳ̍t-phín kûng-sṳ̂.
分類:Thòi-vân 分類:Khî-ngia̍p
Kau-fòng Honorius 3-sṳ
Kau-fòng Honorius 3-sṳ he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1216-ngièn chṳ 1227-ngièn chhai-ngim.
Perugia
Perugia he Yi-thai-li chûng-phu sân-thi sén-fun Umbria ke Sú-fú, ya yit-chho he fu yû vùn-mìn vì tsiak ke " chhièn Lò-mâ sṳ̀-thoi " tû-sṳ.
Li̍t-sṳ́
ki ngièn chhièn 4 Sṳ-ki chhû, Lò-mâ-ngìn chṳ̂n-fu̍k Etruscan vùn-mìn kú-sàng-pâng, cham-liâng liá chho kú-sàng. Khì heu chiông-khiûn chhiên ngièn chûng, phi lû kà kí kîn tshui fí fò chhùng kien, kûi-mù chhiam tshi vún thin. 9 Sṳ-ki, kâi sàng lo̍k ngi̍p Lò-mâ kau-thìn chóng khúng, heu sûi yû ko yit-thon thu̍k-li̍p, 1540-ngièn yu pûn va̍k kûi "sṳn pâng". 1861-ngièn, Yi-thai-li Vòng-koet sû fì chú-khièn.
Kien-chuk
Perugia pó-liù liáu chûng Sṳ-ki fò vùn-ngi fu̍k-hîn sṳ̀-thoi ke yit-hì-lie̍t kien-chuk, yén chṳ 5 Sṳ-ki siû chho ke sṳn thiên sṳ́ fàn hìn kau thòng, yî-khi̍p 10 Sṳ-ki ke sṳn Pí-tet kau thòng (San Pietro, Perugia), khì-kiên chhông chán chho̍k hí-tô ngi-su̍t chṳ̂n phín. sṳn pak na̍p Tet kóng kîn lî pai thòng ke chhièn liám, pu mân kak thiàu siên mìn ke 15 Sṳ-ki vùn-ngi fu̍k-hîn sṳt tiâu sok. Yû-hak-kôn-kông miàng chhú, hàn pâu-koat Umbria kháu-kú Pok-vu̍t kwón (National Museum of Umbrian Archaeology), Umbria koet-kâ ngi-su̍t kwón (Galleria Nazionale dell'Umbria).
Kau-yuk
Perugia hien yû ke lióng só Thai-ho̍k chûng, Perugia Thai-ho̍k (Università Degli Studi di Perugia), Perugia ngoi koet ngìn Thai-ho̍k (Università per Stranieri di Perugia); chhièn-chá vì koet li̍p Tsùng-ha̍p sin Thai-ho̍k, yî 1308-ngièn kîn yù tông-sṳ̀ Kau-fòng Clemens 5-sṳ fat-pu tsàu sû khok ngin kien káu, heu-chá vì Yi-thai-li kiùn yû ke lióng só koet li̍p ngî-ngièn lui Thai-ho̍k chṳ̂-yit (nang yit só vi-yî Toscana Thai-khî ke Siena ngoi koet ngìn Thai-ho̍k), khì muk-tit chhai yî mien hiong chhiòn sṳ-kie thûi-kóng Yi-thai-li-ngî ngièn khi̍p vùn-fa, tô-sú vì ngoi koet liù ho̍k-sâng.
Rudolf Mössbauer
Rudolf Mössbauer he Tet-koet ke yit-chak vu̍t-lî-ho̍k-kâ. Kì chhai 1961-ngièn tet-to Nobel Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.
Dijon
Dijon he Fap-koet nàm-phu sàng-sṳ, Burgundy Thai-khî Côte-d'Or-sén sén-fi. Chúng mien-chit 40.41 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yok 152,071-ngìn (2012-ngièn thúng-kie). Dijon he Fap-koet 17 thai sàng-sṳ, kau-yuk sṳ-ngia̍p fat-tha̍t, 1722-ngièn sṳ̀n-li̍p Burgundy Thai-ho̍k.
Chhi̍t-phiang Khúng-chṳ lâu Yi-fòng Chûng-sîm
Chhi̍t-phiang Khúng-chṳ lâu Yi-fòng Chûng-sîm (Yîn-ngî: Centers for Disease Control and Prevention, sok-siá cho CDC) he Mî-koet Ví-sên khi̍p Kûng-khiung Fu̍k-vu-phu só-su̍k ke yi-chak kî-kèu, chúng-phu sat-chhai Georgia-chû Atlanta. Chok-vì Mî-koet lièn-pâng chṳn-fú hàng-chṳn kî-kèu, vi pó-fu kûng-chung khien-không lâu ôn-chhiòn thì-kiûng khó-kho ke chṳ̂-liau, thûng-ko lâu koet-kâ ví-sên phu-mùn khi̍p khì-thâ chû-chṳt ke yû-li̍t fó-phàn kôan-he, chhiuk-chin kûng-mìn khien-không. Chhi̍t-phiang Khúng-chṳ lâu Yi-fòng Chûng-sîm ke chhung-tiám	chai-yì fat-chán lâu yin-yung chhi̍t-phiang yi-fòng lâu khúng-chṳ, fàn-kín ví-sên, chṳt-ngia̍p khien-không, chhiuk-chin khien-không, yi-fòng khi̍p kau-yuk fa̍t-thung.
Maykop
(Ngò-ngî: Майкоп) he Ngò-lò-sṳ̂ Adygea Khiung-fò-koet sú-fú, vi-yî Mo̍k-sṳ̂-khô nàm-phu 1,400 kûng-lî. Chhiòn-sṳ cham thi mien-chit 58.62 phìn-fông kûng-lî, 2010-ngièn ngìn-khiéu vi 144,249 -ngìn. 1857-ngièn kien-li̍p.
Chhṳ̀n Eû-phet
Chhṳ̀n Eû-phet he Thòi-vân Ngì-làn-yen Yèn-sân-hiông-ngìn, Chûng-fà Mìn-koet chṳn-chhṳ ngìn-vu̍t, hien-ngim Mìn-chú Chin-phu-tóng-sit li̍p-fap ve-yèn (Ngì-làn sién-khî).
Het-sí-phiang
Het-sí-phiang (黑死病), ya cho-tet ham-cho het-vûn-yi̍t (黑瘟疫), he ngìn-lui li̍t-sṳ́ sông chui ngiàm-chhûng ke vûn-yi̍t chṳ̂-yit. Liá-ke phiang hí-ngièn yî Himalaya Sân-mak, ya-yû yit-chúng kóng-fap kóng khì hí-ngièn yî Vû-hói sàng-sṳ Kaffa (hien-chhai Crimea ke Feodosia), chhai 1340 ngièn-thoi chhòn chṳ chhiòn Êu-chû. Sṳ-kie sông yû chhâ-m̀-tô 7500 van ngìn yîn-vi liá-ke phiang ko-sṳ̂n, Chûng-sṳ-ki Êu-chû ngìn-khiéu lî-tú yû 30%-60% yîn-vi liá-ke phiang ko-sṳ̂n.
Yén-thìn-chho
Yén-thìn-chho (蝘蜓座) he yit ke sên-chho.