cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ventersburg
Ventersburg he Nàm-fî ke sàng-chṳ́n, Chhṳ-yù Pâng-sén fu-chit kón-hot, khî-lì Bloemfontein yok 160 kûng-lî. Mien-chit 5.2 phìn-fông kûng-lî, 2011-ngièn ngìn-khiéu 11,260-ngìn. Ngìn-khiéu me̍t-thu mî-chak phìn-fông kûng-lî 2,200-ngìn.
Praseodymium
Praseodymium (鐠 pǔ) he yit-chúng fa-ho̍k ngièn-su, fa-ho̍k fù-ho vì Pr, ngièn-chṳ́ su-muk he 59.
Chhièn-nàm-yû (Thòi-vân thien-sṳ-khia̍k)
Chhièn-nàm-yû (Yîn-ngîːEx-boyfriend) he 2011-ngièn Thòi-vân ngiéu-chhiong-khia̍k, Thòi-sṳ chû-ńg yù-chṳt hi-khia̍k, chú-yeu yên-yèn yû Yòng Yù-nèn, Lí Chhiên-nô, Vòng Chṳ-vûi, Liàu Yî-khiâu, Chen-sân Yi-ki tén-tén.
Fù (siang)
分類:Siang-sṳ
Chhièn-nàm-yû (Thòi-vân thien-sṳ-khia̍k)
Ngoi-phu lièn-kiet
分類:Thòi-vân thien-sṳ-khia̍k
Aizumi, Tokushima
(Ngit-ngî: 藍住町) he Ngit-pún Tokushima-yen ke sàng-sṳ, 2003-ngièn ngìn-khiéu 31,623-ngìn, chúng mien-chit 16.27 phìn-fông kûng-lî.
Thai-yèn-khî
Ngoi-phu lièn-kiet
分類:Thòi-vân Hak-kâ Vùn-fa Chhùng-tiám Fat-chán-khî
Òrrius
he Sî-pân-ngà Barcelona-sén Catalonia chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ. Chúng mien-chit 5.66 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 651-ngìn (2012-ngièn thúng-kie).
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Barcelona-sén
Yên (siang)
Yên yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :
Fu̍k-hîn-khî (Thò-yèn)
Fu̍k-hîn-hiông (復興鄉) he Thòi-vân Thò-yèn-yen tûng-pet-phu ke yit-ke hiông-tshûn.
Sî-chhûng-yen
Sî-chhûng-yen (西充縣) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Nàm-chhûng-sṳ só kón-hot ke yit-ke yen. Chúng mien-chit 1108 phìn-fông kûng-lî, 2002-ngièn ngìn-khiéu 630,000-van ngìn.
New Hampshire
New Hampshire he Mî-koet ke yit-ke chû.
Petrusburg
Petrusburg he Nàm-fî chûng-phu ke sàng-chṳ́n, Chhṳ-yù Pâng-sén fu-chit kón-hot, khî-lì Bloemfontein yok 80 kûng-lî. Mien-chit 19.00 phìn-fông kûng-lî, 2011-ngièn ngìn-khiéu 8,435-ngìn. Ngìn-khiéu me̍t-thu mî-chak phìn-fông kûng-lî 440-ngìn.
Ko-men
Ko-men (Allergy) he su̍k-yî yàm-tsin fán-yin, he chṳ́ -tông ngoi-lòi-vu̍t chhîm-ngi̍p ngìn-thí sṳ̀, ngìn-thí ke miên-yi̍t hì-thúng sán-sâng ke ko-thu fán-yin. Khí thí lòi kòng, ko-men chhiu-he chiông ngoi-lòi khong-ngièn kié thu̍k vì yû hoi ke vu̍t-thí (yì se khiûn, phiang thu̍k, fâ-fún, fôi chhṳ̀n tén) yì sán-sâng pien-thai fán-yin, fi sṳ́ miên yi̍t se-pâu chûng ke thûn tshí se-pâu khôi-sṳ́ fa̍t fa, sṳt chhut chû-chṳt ot lâu chhièn lie̍t sièn su, chû-chṳt ot lâu chhièn lie̍t sièn su fi sṳ́ mì hiet kón khok-chông, hiet-kón thûng théu sin chen-kâ, fat yông, phìn va̍t ki sû suk fò fán-sa chok-yung tén yit lièn chhon ke chok-yung, séu chet phì fû chhut-hien fùng pân mà tsín, chhùng chet thô-chṳ chúng chong fat ngie̍t tén yàm tsin péu chṳ̂n. Ko-men chṳ́ ke chit he liá-têu put chang-sòng ke miên yi̍t fán-yin tui chhṳ-kâ chang-sòng ke chhṳ thí chû-chṳt sán-sâng sông hoi.
Pông-hâ
Pông-hâ (幫哈, Hî-lia̍p-ngî: ἅσθμα) he yit-chúng sòng-kien ke hì-tho ke man-sin yàm-tsin-sin chhi̍t-phiang, chú-yeu thi̍t-chṳ̂n he tô-pien lâu fu̍k-fat ke tsin-chhong, khó-ngia̍k-sin hì-liù chú-set. Sòng-kien tsin-chhong péu-hien vì chhón-sit, khet-sèu, hiûng-khiông kín-pet-hiûng mún lâu hì-tón. Pông-hâ phú-phiên ngin-vì he yù kî yîn lâu fàn-kin yîn-su khiung-thùng thô-chṳ ke. Tui Pông-hâ ke tsín-thôn thûng-sòng kî yî tsin chhong ke lui-hîn, sùi sṳ̀-kiên thûi yì tui chhṳ-liàu ke fán-yin, khi̍p fû-khi̍p liòng chhet thin fap. Yî-ho̍k sông tui Pông-hâ ke fûn-lui yî-kí he fat-phiang phîn-sut, yit miáu nui yung li̍t fû-khi̍p liòng (FEV1), lâu fû hì liù liòng fûng chhṳ̍t. Pông-hâ ya cho-tet pûn fûn-vì thi̍t-yin-sin fe̍t fî thi̍t-yin-sin (ku yû ke) chhṳ́ chhú thi̍t yin sin chṳ́ ke he hiong lui-phe̍t 1-hîn chhêu-men-sin fán-yin fat-chán ke chhín-hiong
漢族
漢族，係一隻在世界上當有影響力嘅民族之一，其係中國嘅主體民族. 總人數超過13億.
Yòng (siang)
Yòng yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :
Pacs del Penedès
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Barcelona-sén
Wesselsbron
Wesselsbron he Nàm-fî chûng-phu ke sàng-chṳ́n, Chhṳ-yù Pâng-sén fu-chit kón-hot, khî-lì Bloemfontein yok 196 kûng-lî. Mien-chit 14.1 phìn-fông kûng-lî, 2011-ngièn ngìn-khiéu 26,807-ngìn. Ngìn-khiéu me̍t-thu mî-chak phìn-fông kûng-lî 1,900-ngìn.
Itano, Tokushima
(Ngit-ngî: 板野町) he Ngit-pún Tokushima-yen ke sàng-sṳ, 2003-ngièn ngìn-khiéu 14,672-ngìn, chúng mien-chit 36.18 phìn-fông kûng-lî.
Yù (siang)
Yù yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :
分類:Siang-sṳ
Lo̍k-sân-sṳ
Lo̍k-sân-sṳ (樂山市, Si-chhôn‎-fa: <font face="Lucida Sans Unicode">No2san1 ； Pún-thi fat-yîm: <font face="Lucida Sans Unicode">[] ) vi-yî Chûng-koet Si-chhôn‎-sén chûng-nàm-phu. Mien-chit 12,826 phìn-fông chhiên-mí, chúng ngìn-khiéu yok 3,501,200-ngìn.
Tûng-pô-khî
Tûng-pô-khî  (東坡區) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Mì-sân-sṳ só kón-hot ke yit-ke khî. Chúng mien-chit 1331 phìn-fông kûng-lî, 2002-ngièn ngìn-khiéu 820,000-ngìn.
𠊎話
𠊎話 （白話字：Ngâi-fa），又寫做艾話等 ，係廣東西部撈廣西南部等地區嘅客家語方言，因第一人稱𠊎（ngài）就分人喊做𠊎話. 𠊎話分佈較為分散，撈粵語（白話）、黎話（閩南語分支）有接觸，語音撈詞彙也受邇兜語言嘅影響，故所在發音、用詞等方面肚撈臺灣、粵東地區嘅客家語方言有所差別.
簡介
一般認為，𠊎話嘅𠊎（Ngâi）來源於第一人稱𠊎（Ngài） ，但係存在聲調上嘅差別. 雖然歸屬於客家語，使用𠊎話嘅族群較少接觸“客家”一詞，故對“客家”嘅認同較低. 毋過，隨等時代嘅發展，𠊎話族群撈所謂嘅“客家族群”接觸越來越多，當多嘅𠊎話人對客家語嘅瞭解也越來越深. 今下，𠊎話同客家語嘅關係分當多人認同.
在1987年出版嘅《中國語言地圖集》肚，𠊎話並毋明確表明，屬於客家語毋分片嘅一類.
歷史
使用𠊎話嘅人群祖籍主要是係福建西部（舊時汀州府）撈粵東（舊時嘉應州）地區，其等人嘅祖先大致從宋朝後開始遷入，明朝到清朝期間形成大規模.
內部差異
根據《中國語言地圖集》，粵西、桂南𠊎話並毋相連在一齊（與粵東、閩西、贛南嘅客家語有區別），而係以小片嘅形式存在於邇兜地區，各小片在詞彙、發音等方面有差異. 甚至同一隻縣（例如電白縣）肚嘅𠊎話之間都有差異.
受到衝擊
粵西撈桂南地區嘅𠊎話受到其他語言嘅衝擊較大. 特別係中國改革開放以來，珠三角粵語地區經濟嘅發展，對處在農村地區嘅𠊎話人群嘅生活方式、語言文化影響當大，例如在茂名地區，使用𠊎話等非粵語族群開始競相學習粵語. 隨等國家推普政策嘅開展，普通話也深刻衝擊矣𠊎話.
Orpí
he Sî-pân-ngà Barcelona-sén Catalonia chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ. Chúng mien-chit 15.23 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 160-ngìn (2012-ngièn thúng-kie).
Pet-phu Calais Hói-hia̍p
Pet-phu Calais Hói-hia̍p (Fap-ngî:  Nord-Pas-de-Calais) he Fap-koet ke yit-chak Thai-khî, vi-yî Fap-koet tûng-pet-fông, pet lâu Pí-li-sṳ̀ chiap-yòng. Chúng mien-chit 12,414.09 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yok 4,107,148-ngìn (2010-ngièn thúng-kie). Hâ-hot Nord-sén, Calais Hói-hia̍p-sén. Khì sú-fú he Lille.
Orpí
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Barcelona-sén
𠊎話
流行文化
以𠊎話形式嘅流行文化並毋豐富. 網絡上傳播各地𠊎話人創作或改編嘅𠊎話作品，其中以電白人西桐木創作嘅𠊎話音樂為代表.
茂名市
電白縣，主要分布在：沙琅鎮、觀珠鎮、那霍鎮、黃嶺鎮、羅坑鎮、望夫鎮、霞洞鎮小部、大衙鎮小部，林頭鎮（不含原大衙鎮）、馬踏鎮等也有分布. 電白𠊎話以沙琅話爲代表.
高州市，主要分布在：根子鎮、新垌鎮、雲潭鎮、謝雞鎮、泗水鎮、馬貴鎮、分界鎮，其它鎮（如大坡鎮、古丁鎮等）也有零星分布. 高州𠊎話以根子話爲代表.
信宜市，主要分布在：茶山鎮、洪冠鎮、平塘鎮、錢排鎮、合水鎮、新寶鎮、貴子鎮、思賀鎮等. 信宜𠊎話以合水話爲代表.
化州市，主要分布在：合江鎮、文樓鎮、平定鎮、蘭山鎮、官橋鎮、新安鎮、中垌鎮等.
茂港區，主要分布在：羊角鎮青山村委.
陽江市
陽春市，主要分布在：永甯鎮、三甲鎮、山坪鎮（2003年後並入三甲鎮）、八甲鎮、圭崗鎮、馬水鎮、潭水鎮、雙滘鎮、河口鎮等.
陽東縣，主要分布在：新洲鎮部分村落.
湛江市
廉江市，主要分布在：塘蓬鎮、石頸鎮、和寮鎮、長山鎮、石角鎮五鎮及紅湖農場、東升農場各村委，河唇鎮、石嶺鎮、青平鎮、高橋鎮、雅塘鎮、吉水鎮六個鎮嘅大部分鄉村，原河堤鎮、營仔鎮兩個鎮及紅江農場、黎明農場嘅部份鄉村.
雷州市，主要分布在：英利鎮嘅部分村莊，客路鎮三塘管區部分村莊.
徐聞縣，主要分布在：下橋鎮嘅邁埚、信橋、拔園、石板，龍塘鎮福田、西洋、黃定，曲界鎮石靈溪、南勝，錦和鎮高齡、那愛、那郁，城北鄉北水、軍房、銅鐵、火爐橋等地，及城南鄉嘅部分村莊.
遂溪縣，分布在附城鎮、城西鎮、洋青鎮、沙古鎮、楊柑鎮、北坡鎮、嶺北鎮、城月鎮等鄉鎮嘅部分村落.
雲浮市
雲安縣，分布在托洞鎮、富林鎮兩鎮大部撈茶洞鎮、白石鎮、南盛鎮、鎮安鎮、前鋒鎮、高村鎮等嘅部分村落.
羅定市，分布在東南部素龍街道、太平鎮、分界鎮、羅鏡鎮、新榕鎮、加益鎮、龍灣鎮、泗淪鎮、都門鎮、連州鎮等鎮街嘅部分地區.
新興縣，分布在西部簕竹鎮西部撈河頭鎮東部.
郁南縣，分布在南部平台鎮、河口鎮、東壩鎮、宋桂鎮等鎮嘅部分村莊.
北海市
市區，主要分布在：南康鎮、西塘鎮、涠州鎮、福成鎮、三合口等鄉鎮.
合浦縣，主要分布在：公館鎮、曲樟鄉，閘口鎮、山口鎮、白沙鎮大部，以及合浦其它鄉鎮嘅部分村落.
防城港市
市區：主要分布在：公車、大錄、扶隆、附城、防城、華石、江山、板八、那勤、那良、茅嶺、灘營、平旺、垌中、那垌等鄉鎮.
上思縣，主要分布在：思陽、在妙、平福、叫安、那琴5個鄉鎮嘅部分地區.
欽州市
市區，主要分布在：平吉、大直、大寺、小董、那蒙、貴台、青塘、黃屋屯、康熙嶺、沙阜、尖山、大番坡、久隆、東場、那彭、那思等鄉鎮.
靈山縣，主要分布在：三隆、靈城、文利、豐塘、那隆、伯勞、平山、石塘、平南、沙坪、煙墩、新墟、舊州、陸屋、武利、三海、太平等鄉鎮.
玉林市
博白縣，主要在縣東、中、南部嘅鳳山、新田、甯潭、文地、三江、英橋、大垌、那蔔、沙陂、合江、東平、沙河、菱角、松旺、雙旺、龍潭、大壩以及西北部嘅黃淩、三育、江甯等20多個鄉鎮. （博白嘅𠊎話又喊做新民話. ）
陸川縣，分布在全部16個鄉鎮，主要在南部嘅大橋、烏石、良田、清湖、古城、橫山、灘面等鄉鎮撈溫泉、月垌、沙湖等鄉鎮嘅部分村落. （陸川嘅𠊎話又喊做新民話. ）
語音特點
具有一般客家語所具備嘅特徵，如： 與一般客家語相異嘅特徵，如：
注音撈書寫形式
參詳客家語嘅注音撈書寫形式.
Thung-fûng
Thung-fûng (Gout, Ho̍k-miàng: metabolic arthritis) he yit-chúng yîn-phiau lèn thoi chhia chong-ngai, sṳ́ ngiau sôn lùi-chit yì yín-hí ke chhi̍t-phiang, su̍k-yî Kôan-chiet yàm ke yit-chúng, yu chhṳ̂n thoi chhia sin Kôan-chiet yàm. ńg sin yit-pân chhai 50 se chṳ̂-chhièn put fi fat-sâng thung fûng, yîn-vì tshṳ kit su tui ngiau sôn ke hìn-sṳ̀n yû ya chṳ chok-yung; than-he chhai kiên ngièn khì heu fi chen-kâ fat chok pí sut. Yù yî ngiau sôn chhai ngìn thí hiet yi̍t chûng nùng thu-ko kô, thô-chṳ sṳ̂n-thí miên yi̍t hì-thúng ko-thu fán-yin (men kám) yì chho-sṳ̀n thung khú ke yàm tsin. Yit-pân fat chok phu-vi vì thai méu tsí Kôan-chiet (liá-chúng chhìn-khóng chhṳ̂n-vì podagra), khoá Kôan-chiet, chhit Kôan-chiet tén. Chhòng-khì thung fûng fam chá yû fat chok yî sú chṳ́ Kôan-chiet, sṳm-chṳ ngí khwok hàm ngiôn chû-chṳt phu-fûn ke phiang li. Kip sin thung fûng fat chok phu-vi chhut-hien fùng, chúng, ngie̍t, khia̍k lie̍t thung thung, yit-pân tô chhai chṳ́ ya fat chok, khó sṳ́ ngìn chhiùng soi mìn chûng kiâng siáng. Thung fûng chhû-khì, fat chok tô kien yî hâ kî ke Kôan-chiet.
Montana
Montana he Mî-koet ke yit-ke chû.
Kâ (siang)
Kâ yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :
Kiûng (siang)
Kiûng yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :
Kôn-yîm-khî
Ngoi-phu lièn-kiet
分類:Thòi-vân Hak-kâ Vùn-fa Chhùng-tiám Fat-chán-khî
琴浦同學
《琴浦同學》（日語：琴浦さん），係えのきづ嘅漫畫作品，往之時拿過手機漫畫網站「Manga★Get」主辦嘅「Manga Of The Year 2009」最優秀獎，之後在網路漫畫網站「マンガごっちゃ」（MicroMagazine）以《琴浦同學漫畫》為名連載緊，2010年8月開始發售單行本.
作品概要
一直以來都係以同人誌作活動嘅えのきづ嘅商業出版出道作. 在Comic Market展出同作品嘅同人誌之時，分MicroMagazine社嘅編輯邀請而商業化. 描寫做得讀取人家內心嘅細妹－琴浦春香與春香嘅同班同學－真鍋義久，與伴嘅日常嘅四格漫畫. 在個人網站有四百萬嘅閱覽記錄.
『マンガごっちゃ』裡背展示緊第一集，作者嘅個人網站上面連載到第四集（跟尾因為動畫播放，即聲停止公開）.
在單行本化嘅時節（特別係關於第一集）大量進行矣加筆與修正. 在ウェブコミック（網絡漫畫）上基本係單純嘅四格漫畫，毋過單行本嘅時節除矣四格都有單元故事. 因為邇樣而修正超過半年時間，幾乎重新重畫共樣. 同時都有一部分嘅名改變矣.
Nord-sén
he Fap-koet ke yit-chak sén, vi-yî Fap-koet tûng-pet-phu. Su̍k-yî Nord-Pas-de-Calais Thai-khî. Chúng mien-chit 5,742.74 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yok 2,617,939-ngìn (2010-ngièn thúng-kie). he Fap-koet 1790-ngièn 3-ngie̍t 4-ngit só chhóng-kien ke 83-sén chṳ̂-yit.
琴浦同學
作品概要
基本都係有標題嘅喜劇漫畫，毋過有時曉有無標題嘅正式展開.
2012年8月，發表電視動畫化，2013年1月開始播放.
故事簡介
琴浦春香‧雖然外表係普通嘅細妹高中學生，毋過因為有讀取人家內心嘅能力而過緊封閉內心嘅生活. 雖然一直讀到小學之前，有與雙親幸福生活嘅過去，毋過在讀取內心嘅能力下，對對方內心嘅回應，想法直接回應而受人偏見與排斥，最後連最中意嘅家庭與雙親都離婚而支離破碎. 由此之後過緊不斷與其他人疏遠而不斷轉校嘅生活. 毋過在一次轉校之下遇到有滴鹹濕嘅真鍋義久，慢慢打開心門，而且慢慢分佢吸引……
Kô (siang)
Kô yit-pân cho-tet péu-sṳ hâ-poi kí-chak yi-sṳ̂ :
分類:Siang-sṳ
Ngìn-su-yen
Ngìn-su-yen  (仁壽縣) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Mì-sân-sṳ só kón-hot ke yit-ke yen. Chúng mien-chit 2606phìn-fông kûng-lî, 2002-ngièn ngìn-khiéu 1,620,000-ngìn.
Pha̍k-hèu
Pha̍k-hèu (Diphtheria, Hî-lia̍p-ngî: διφθερα) he yit-chúng yù pha̍k-hèu kòn-khiûn yín-hí ke kip-sin fû-khi̍p tho-chhòn ngiam-phiang, tô-kien yî chhiû Tûng-kui. Lìm chhòng tsin chhong vì yen yàm, tâi sêu khi̍p nyâm fu chhai pién thò thí, yen phu, fe̍t phi sông ke nyâm mo̍k (su̍k ká nyâm mo̍k). Nang yit-chúng pí-kha khiâng thu ke pha̍k hèu chṳ́ fi phiang fat yî phì fû sông. Chṳ phiang khiûn vì pha̍k hèu phóng chhong kòn khiûn (kiâm yam yòng sin) kiet làn shì yòng sin se khiûn. Than yeu chu-yi ke, sûi-yèn chûng-vùn khi̍p Yîn-vùn sông miàng-chhṳ̂n siông-sṳ, than phiang fat yî phì fû sông ke pha̍k hèu (pha̍k hèu phóng chhong kòn khiûn) kiên khì-chûng yit khóan fi yín chṳ am tshong ke lui pha̍k-hèu (Diphtheroid) piáng sôn kòn khiûn he m̀-thùng ke.
Neodymium
Neodymium (釹 nǚ) he yit-chúng fa-ho̍k ngièn-su, fa-ho̍k fù-ho vì Nd, ngièn-chṳ́ su-muk he 60.
Kuî-sân-khî
Kuî-sân-hiông he Thòi-vân Thò-yèn-yen tûng-pet-phu ke yit-ke hiông-tshûn.
Oristà
Oristà he Sî-pân-ngà Barcelona-sén Catalonia chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ. Chúng mien-chit 68.50 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 566-ngìn (2012-ngièn thúng-kie).
Nebraska
Nebraska he Mî-koet ke yit-ke chû.
Oristà
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Barcelona-sén
Kamiita, Tokushima
(Ngit-ngî: 上板町) he Ngit-pún Tokushima-yen ke sàng-sṳ, 2003-ngièn ngìn-khiéu 13,126-ngìn, chúng mien-chit 34.51 phìn-fông kûng-lî.
Bultfontein
Bultfontein he Nàm-fî chûng-phu ke sàng-chṳ́n, Chhṳ-yù Pâng-sén fu-chit kón-hot, khî-lì Bloemfontein yok 99 kûng-lî. Mien-chit 44.0 phìn-fông kûng-lî, 2011-ngièn ngìn-khiéu 23,365-ngìn. Ngìn-khiéu me̍t-thu mî-chak phìn-fông kûng-lî 530-ngìn.
Orís
he Sî-pân-ngà Barcelona-sén Catalonia chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ. Chúng mien-chit 27.03 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 294-ngìn (2012-ngièn thúng-kie).
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Barcelona-sén
Yì-ngî
Yì-ngî (彝語, ꆈꌠ꒿, Nuosu hxop) chú-yeu fûn-phu chhai Si-chhôn Liòng-sân Yì-chhu̍k Chhṳ-chhṳ-chû lâu Yùn-nàm-sén pet-phu, sṳ́-yung ngìn-su lióng-pak van.
Phàng-sâ-yen
Phàng-sâ-yen (彭山縣) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Mì-sân-sṳ só kón-hot ke yit-ke yen. Chúng mien-chit 465 phìn-fông kûng-lî, 2002-ngièn ngìn-khiéu 330,000-ngìn.
Sú-chiuk-khiéu-phiang
Sú-chiuk-khiéu-phiang (Hand, Foot and Mouth Disease) yit-chúng yì thùng chhòn-ngiam-phiang, yu miàng fat-tsín-sin súi-phiàu-sin khiéu-khiông-yàm. Tô fat-sâng yî 5 se yî-hâ yì thùng, khó yín-hí sú, chiuk, khiéu-khiông tén phu-vi ke phiàu tsín, séu-sú fam yì khó yín-hí sîm ki yàm, hi súi chúng, mò khiûn sin nó mo̍k nó yàm tén pìn fat tsin. Yû-têu chhùng tsin fam yì yì kó phiang chhìn fat-chán khoai, thô-chṳ sí-mòng. Kâi phiang yî sú, chiuk fò khiéu-khiông tsam mo̍k phiàu tsín fe̍t pho khwuì heu hìn-sṳ̀n khwuì yông vì-chú-yeu lìm chhòng tsin chhong. Sú chiuk khiéu phiang he yù chhòng tho phiang thu̍k yín-hí ke chhòn ngiam phiang, yín-fat sú chiuk khiéu phiang ke chhòng tho phiang thu̍k yû 20 tô-chúng (hîn), khì-chûng yî khóa sat khì phiang thu̍k A16 hîn (Cox A16) fò chhòng tho phiang thu̍k 71 hîn (EV71) chui vì sòng-kien. 1957-ngièn Sîn Sî-làn sú-chhṳ po tho kâi phiang, 1959-ngièn thì-chhut sú chiuk khiéu phiang miang-miàng.
Calais Hói-hia̍p-sén
(Fap-ngî:  Pas-de-Calais) he Fap-koet ke yit-chak sén, vi-yî Fap-koet tûng-pet-phu. Su̍k-yî Nord-Pas-de-Calais Thai-khî. Chúng mien-chit 6,671.35 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yok 1,489,209-ngìn (2010-ngièn thúng-kie). he Fap-koet 1790-ngièn 3-ngie̍t 4-ngit só chhóng-kien ke 83-sén chṳ̂-yit.
Lù-chuk-khî
Lù-tsuk-hiông (蘆竹鄉) he Thòi-vân Thò-yèn-yen ke yit-ke hiông-tshûn.
Ye̍t-nàm
Ye̍t-nàm (越南) he Â-chû yit-ke koet-kâ.
Hàng-chṳn kón-khî
分類:Tûng-nàm-Â koet-kâ
Hoopstad
Hoopstad he Nàm-fî chûng-phu ke sàng-chṳ́n, Chhṳ-yù Pâng-sén fu-chit kón-hot, khî-lì Bloemfontein yok 158 kûng-lî. Mien-chit 30.2 phìn-fông kûng-lî, 2011-ngièn ngìn-khiéu 16,033-ngìn. Ngìn-khiéu me̍t-thu mî-chak phìn-fông kûng-lî 530-ngìn. 1873-ngièn kien-li̍p.
Kitajima, Tokushima
(Ngit-ngî: 北島町) he Ngit-pún Tokushima-yen ke sàng-sṳ, 2003-ngièn ngìn-khiéu 20,326-ngìn, chúng mien-chit 8.77 phìn-fông kûng-lî.
New Jersey
New Jersey he Mî-koet ke yit-ke chû.
比利時
比利時後來幾經轉手，各個地區曾由荷蘭、勃艮地、西班牙、奧地利等國統治. 拿破崙時期，比利時為法國的一部分，拿破崙一世戰敗後，比利時併入荷蘭. 1830年，比利時爆發比利時獨立運動，從荷蘭統治下獨立，成為世襲君主立憲王國，並選擇了一位德國貴族.
Castellgalí
he Sî-pân-ngà Barcelona-sén Catalonia chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ. Chúng mien-chit 17.21 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 2,001-ngìn (2012-ngièn thúng-kie).
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Barcelona-sén
Fùng-ngá-yen
Fùng-ngá-yen (洪雅縣) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Mì-sân-sṳ só kón-hot ke yit-ke yen. Chúng mien-chit 1,948.43 phìn-fông kûng-lî, 2004-ngièn ngìn-khiéu 340,000-ngìn.
Tân-lìn-yen
Tân-lìn-yen (丹棱縣) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Mì-sân-sṳ só kón-hot ke yit-ke yen. Chúng mien-chit 449 phìn-fông kûng-lî, 2004-ngièn ngìn-khiéu 160,000-ngìn.
New Mexico
New Mexico he Mî-koet ke yit-ke chû.
Jacobsdal
Jacobsdal he Nàm-fî chûng-phu ke sàng-chṳ́n, Chhṳ-yù Pâng-sén fu-chit kón-hot, khî-lì Bloemfontein yok 155 kûng-lî. Mien-chit 60.5 phìn-fông kûng-lî, 2011-ngièn ngìn-khiéu 7,735-ngìn. Ngìn-khiéu me̍t-thu mî-chak phìn-fông kûng-lî 130-ngìn. 1859-ngièn kien-li̍p.
Lu̍k-sàng-khî
(鹿城區) he Chûng-koet Chet-kông-sén Vûn-chû-sṳ só kón-hot ke yit-ke khî. Chúng mien-chit 294.38 phìn-fông kûng-lî, 2010-ngièn ngìn-khiéu 1,290,000-ngìn.
Midi-Pyrénées
he Fap-koet ke yit-chak Thai-khî, vi-yî Fap-koet sî-nàm-fông, pet lâu Pí-li-sṳ̀ chiap-yòng. Chúng mien-chit 45,348 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yok 2,865,000-ngìn (2009-ngièn thúng-kie). Hâ-hot Ariège-sén, Aveyron-sén, Sông Garonne-sén, Gers-sén, Lot-sén, Sông Pyrénées-sén, Tarn-sén, Tarn-et-Garonne-sén. Khì sú-fú he Montauban.
Castellar de n'Hug
he Sî-pân-ngà Barcelona-sén Catalonia chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ. Chúng mien-chit 47.12 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 175-ngìn (2012-ngièn thúng-kie).
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Barcelona-sén
Chhiâng-sìn-yen
Chhiâng-sìn-yen (青神縣) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Mì-sân-sṳ só kón-hot ke yit-ke yen. Chúng mien-chit 386.8 phìn-fông kûng-lî, 2002-ngièn ngìn-khiéu 200,000-ngìn.
Laos
Laos he Â-chû yit-ke koet-kâ.
Sîn-vuk-khî
Ngoi-phu lièn-kiet
分類:Thòi-vân Hak-kâ Vùn-fa Chhùng-tiám Fat-chán-khî
Ngì-làn-sṳ
Ngì-làn-sṳ (宜蘭市) he Thòi-vân Ngì-làn-yen tûng-phu ke yit-ke sàng-sṳ.
North Carolina
North Carolina he Mî-koet ke yit-ke chû.
Kô Khô-kî
Kô Khô-kî (高科技) fe̍t-chá Kô Kî-su̍t (高技術) he chui siên-chin ke chiâm-tôn khô-kî. Tui-yî Kô Khô-kî lòi-kóng, pin mò mak-ke thi̍t-phe̍t ke fûn-lui-fap. Chhiùng sṳ-kie kok-koet Kô Khô-kî ke fat-chán lòi-khon, Kô Khô-kî m̀-he yit-ke tân-hong kî-su̍t, yì-yèn he khô-ho̍k, kî-su̍t, kûng-chhàng chui chhièn-yèn ke sîn kî-su̍t-khiùn.
Ariège-sén
he Fap-koet ke yit-chak sén, vi-yî Fap-koet sî-nàm-phu. Su̍k-yî Midi-Pyrénées Thai-khî. Chúng mien-chit 4,890 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yok 152,038-ngìn (2010-ngièn thúng-kie). he Fap-koet 1790-ngièn 3-ngie̍t 4-ngit só chhóng-kien ke 83-sén chṳ̂-yit.
Samogitia-ngî
Samogitia-ngî (žemaitiu ruoda) he Baltic Ngî-chhu̍k ke yit-chúng thu̍k-li̍p ngî-ngièn, khì ngî-ngièn ngìn-khiéu chú-yeu si̍p-chûng chhai Lithuania sî-phu ke Samogitia thi-khî. "Samogitia" chhai tông-thi ngî-ngièn ke yi-sṳ̂ chhiu-he "tâi-thi" (低地), hién-sṳ liá yit-chúng ngî-ngièn he Baltic-hói thi-khî ke tâi-thi ngî-ngièn.
Chhui-phiàng-khî
Chhui-phiàng-khî (翠屏區) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Ngì-pîn-sṳ só kón-hot ke yit-ke yen. Chúng mien-chit 1,123 phìn-fông kûng-lî, 2002-ngièn ngìn-khiéu 780,000-ngìn.
A-hîn Kôn-yàm
A-hîn Kôn-yàm (Hon-sṳ: A型肝炎; Yîn-ngî: Hepatitis A, yî-chhièn pûn sṳ-vì khî chhòn-ngiam-sin ke kôn-yàm), Chûng-koet, Hiông-kóng, Àu-mùn, Mâ-Sîn yi̍t chok Kap-hîn-kôn-yàm (甲型肝炎), chhai Chûng-koet chia̍p-sòng kién-chhṳ̂n A-kôn. He yit-chúng fat-sâng yî kôn-chhong ke kip-sin kám-ngiam（感染） chhi̍t-phiang, hí yîn he A-hîn Kôn-yàm phiang-thu̍k (hepatitis A virus, HAV). Chhai hí-tô on-li tông-chûng, fam-chá chṳ́-yû séu hí chṳn-chhong fe̍t mò chṳn-chhong, yû-khì he ngièn-ki kha se ke phiang fam. Chhiùng kám ngiam to pot-phiang, khì siâm phu̍k khì yok vì ngi chṳ liuk chû. Yì kó chhut-hien chṳn-chhong, chhṳ̀-sa sṳ̀-kiên thûng-sòng vì pat chû, chṳn-chhong khó-nèn pâu-hàm: o̍k-o̍k, eú-phôn, puk-sià, phì fû fat vòng, fat sêu lâu puk-thung. Yok 10% chṳ 15% ke phiang fam, chhai chhû chhṳ kám ngiam heu 6 chak ngie̍t nui voi chhut-hien fu̍k fat chṳn-chhong. Khi̍t séu-sú phiang fam khó-nèn chhut-hien kip-sin kôn kûng-nèn sôi khe̍t, liá chhai ló-ngièn fam-chá chûng pí-kha sòng-kien.
Palau-solità i Plegamans
he Sî-pân-ngà Barcelona-sén Catalonia chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ. Chúng mien-chit 15.06 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 14,484-ngìn (2012-ngièn thúng-kie).
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Barcelona-sén
Si̍t-kuk
Si̍t-kuk (矽谷, Yîn-ngî: Silicon Valley), he Kô Khô-kî sṳ-ngia̍p yùn-si̍p ke Mî-koet Kâ-chû Santa Clara Kuk ke phe̍t-chhṳ̂n, vi-yî Kâ-li-fuk-nì-â pet-phu, Khiu-kîm-sân vân-khî nàm-phu; yit-pân pâu-hàm Santa Clara khiùn lâu tûng Khiu-kîm-sân Vân-khî ke Fremont-sṳ. Chui-chó he ngiên-kiu lâu sâng-sán Si̍t chok-vi kî-chhú ke pan-thô-thí chin-phién ke thi-fông. Mî-koet lâu sṳ-kie khì-thâ kô-sîn kî-su̍t-khî tû-chhai put-thon fat-chán chong-thai, than-he Si̍t-kuk yìn-yèn he Kô Khô-kî kî-su̍t chhóng-sîn lâu fat-chán ke khôi-chhóng-chá, liá-ke thi-khî ke chhóng-ngia̍p thèu-chṳ̂ chiam-hi chhiòn Mî-koet chhóng-ngia̍p thèu-chṳ̂ chúng-ngiak ke sâm fûn chṳ̂-yit.
Samarium
Samarium (釤 shān) he yit-chúng fa-ho̍k ngièn-su, fa-ho̍k fù-ho vì Sm, ngièn-chṳ́ su-muk he 62.
Lò-tûng-tsṳ́n
Lò-tûng-tsṳ́n (羅東鎮) he Thòi-vân Ngì-làn-yen tûng-phu ke yit-ke tsṳ́n.
Palafolls
he Sî-pân-ngà Barcelona-sén Catalonia chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ. Chúng mien-chit 16.47 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 9,027-ngìn (2012-ngièn thúng-kie).
Liùng-vân-khî
(龍灣區) he Chûng-koet Chet-kông-sén Vûn-chû-sṳ só kón-hot ke yit-ke khî. Chúng mien-chit 279 phìn-fông kûng-lî, 2002-ngièn ngìn-khiéu 300,000-ngìn.
Dewetsdorp
Dewetsdorp he Nàm-fî chûng-phu ke sàng-chṳ́n, Chhṳ-yù Pâng-sén fu-chit kón-hot, khî-lì Bloemfontein yok 71 kûng-lî. Mien-chit 25.77 phìn-fông kûng-lî, 2011-ngièn ngìn-khiéu 9,498-ngìn. Ngìn-khiéu me̍t-thu mî-chak phìn-fông kûng-lî 370-ngìn. 1880-ngièn kien-li̍p.
Jimmy Wales
Jimmy Wales, he Wikipedia chhong-sṳ́-ngìn chṳ̂-yit, Wikimedia chúng-kîn-lî, thùng-sṳ̀ yúng-yû yit-ke chhṳ̂n-cho Wikia ke yàng-li kûng-sṳ̂. Jimmy Wales chó-ngièn sṳ̀n-li̍p ko "Bomis" miàng-chhṳ̂n ke fu-lièn-mióng kûng-sṳ̂, pin-chhiâ chhai 2000-ngièn 3-ngie̍t thûi-chhut ko mióng-sông pak-khô chhiòn-sû kie-va̍k, chhṳ̂n-cho "Nupedia" (Wikipedia ke chhièn-sṳ̂n). M̀-ko Nupedia ke nui-yùng he oi kîn-ko kok fông-mien ke chôn-kâ phìn-sṳ́m, kiám-chhà khok-thin liáu-heu chhòi-nèn fat-phu, só-yî chin-chán ko-chhàng siông-tông man. 2001-ngièn 1-ngie̍t yung Wiki ngiôn-khien chok-vì pak-khô chhiòn-sû phìn-thòi, tet-tó Jimmy Wales thùng-yi chṳ̂-heu, fat-hí nang yit-ke hêm-cho "Wikipedia" ke kie-va̍k. Wikipedia yù chung-tô ngie̍t-sîm chhâm-kâ-chá chhṳ̀-siu̍k fat-chán. 2003-ngièn Jimmy Wales chhóng-li̍p Wikimedia Kî-kîm-fi, ki-siu̍k chṳp-hàng Wikipedia kie-va̍k. Kîm-ha Wikipedia yí-kîn fat-chán sṳ̀n-vì muk-chhièn chhiòn-khiù chui-thai ke mióng-sông pak-khô chhiòn-sû, chṳ-yî Nupedia chhiu chhai 2003-ngièn 9-ngie̍t kiet-suk lâu lì-sien.
Palafolls
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Barcelona-sén
Nàm-khiê-khî
Nàm-khiê-khî (南溪區) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Ngì-pîn-sṳ só kón-hot ke yit-ke khî. Chúng mien-chit 704.43 phìn-fông kûng-lî, 2004-ngièn ngìn-khiéu 410,000-ngìn.
Aveyron-sén
he Fap-koet ke yit-chak sén, vi-yî Fap-koet sî-nàm-phu. Su̍k-yî Midi-Pyrénées Thai-khî. Chúng mien-chit 8,735 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yok 277,048-ngìn (2009-ngièn thúng-kie). he Fap-koet 1790-ngièn 3-ngie̍t 4-ngit só chhóng-kien ke 83-sén chṳ̂-yit.
Sû-o-tsṳ́n
Sû-o-tsṳ́n (蘇澳鎮) he Thòi-vân Ngì-làn-yen tûng-phu ke yit-ke tsṳ́n.
Ngì-pîn-yen
Ngì-pîn-yen (宜賓縣) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Ngì-pîn-sṳ só kón-hot ke yit-ke yen. Chúng mien-chit 3,034 phìn-fông kûng-lî, 2004-ngièn ngìn-khiéu 980,000-ngìn.
Brandfort
Brandfort he Nàm-fî chûng-phu ke sàng-chṳ́n, Chhṳ-yù Pâng-sén fu-chit kón-hot, khî-lì Bloemfontein yok 56 kûng-lî. Mien-chit 29.9 phìn-fông kûng-lî, 2011-ngièn ngìn-khiéu 12,899-ngìn. Ngìn-khiéu me̍t-thu mî-chak phìn-fông kûng-lî 430-ngìn. 1875-ngièn kien-li̍p.
La Palma de Cervelló
he Sî-pân-ngà Barcelona-sén Catalonia chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ. Chúng mien-chit 5.41 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 3,023-ngìn (2012-ngièn thúng-kie).
Hò-khiéu-vân
Hò-khiéu-vân (河口灣, Yîn-ngî: Estuary) yu chhṳ̂n-cho Sâm-kok-vân (三角灣) he hò-liù lâu hói-yòng, fù-phok, súi-khu, tén ke kiet-ha̍p thi-thon, yit-pân tô-chṳ́ ngi̍p hói-khiéu. Hói-yòng-ho̍k chûng, chṳ́ yit-ke pan fûng-pit ke hói-ngan súi-thí, lâu khôi-fat ke hói-yòng chhṳ-yù kiêu-thûng.
Pallejà
he Sî-pân-ngà Barcelona-sén Catalonia chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ. Chúng mien-chit 8.23 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 11,255-ngìn (2012-ngièn thúng-kie).
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Barcelona-sén
Thèu-sàng-tsṳ́n
Thèu-sàng-tsṳ́n (頭城鎮) he Thòi-vân Ngì-làn-yen tûng-phu ke yit-ke tsṳ́n.
Ohio
Ohio he Mî-koet ke yit-ke chû.
Chûng Kurd-ngî
Chûng Kurd-ngî (کوردییناوەندی; kurdîynawendî), ya hêm-cho Sorani (سۆرانی;Soranî) he Iraq Kurd-ngìn ke fông-ngièn, chú-yeu si̍p-chûng chhai Iraq Kurd thi-khî, yî-khi̍p Iran sî-phu Kurdistan-sén. Sorani Kurd-ngìn sùi-chho̍k Â-lâ-pak-ngîhe Iraq lióng-chúng kôn-fông ngî-ngièn chṳ̂-yit.
Nepal
Nepal (नेपाल) he Â-chû yit-ke koet-kâ.
Bothaville
Bothaville he Nàm-fî chûng-phu ke sàng-chṳ́n, Chhṳ-yù Pâng-sén fu-chit kón-hot, khî-lì Bloemfontein yok 220 kûng-lî. Mien-chit 43.0 phìn-fông kûng-lî, 2011-ngièn ngìn-khiéu 46,030-ngìn. Ngìn-khiéu me̍t-thu mî-chak phìn-fông kûng-lî 1,100-ngìn. 1889-ngièn kien-li̍p.
Kurdistan-sén
Khù-ngì-tet-sṳ̂-thán-sén (Pô-sṳ̂-ngî:خوزستان) he Yî-lóng Sâm-sṳ̍p ke sén-fun chṳ̂-yit. Mien-chit 28,817 phìn-fông kûng-lî, chhai só-yû sén-fun chûng phài-hàng thi sṳ̍p-sâm. Ngìn-khiéu yok 1,574,000 (2005-ngièn sú-kí); Sú-fú vi-yî Sat-nàm-tha̍t-kui.
Kiúng-yen
Kiúng-yen (珙縣) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Ngì-pîn-sṳ só kón-hot ke yit-ke yen. Chúng mien-chit 1,150 phìn-fông kûng-lî, 2004-ngièn ngìn-khiéu 420,000-ngìn.
Holmium
Holmium (鈥 huǒ) he yit-chúng fa-ho̍k ngièn-su, fa-ho̍k fù-ho vì Ho, ngièn-chṳ́ su-muk he 67.
Sông Garonne-sén
(Fap-ngî: Haute-Garonne) he Fap-koet ke yit-chak sén, vi-yî Fap-koet sî-nàm-phu. Su̍k-yî Midi-Pyrénées Thai-khî. Chúng mien-chit 6,309 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yok 1,202,920-ngìn (2007-ngièn thúng-kie). he Fap-koet 1790-ngièn 3-ngie̍t 4-ngit só chhóng-kien ke 83-sén chṳ̂-yit.
Si-yen-fa
Si-yen-fa (四縣話) he Thòi-vân thi-khî Hak-kâ chhu̍k-khiùn sṳ́-yung ke yit-chúng ngî-ngièn, thùng-sṳ̀ he Thòi-vân Hak-kâ-ngî fông-ngièn chṳ̂-chûng, sṳ́-yung ngìn-khiéu chui-tô ke yit-kî, kûng-chung chhòng-só ke Hak-kâ-ngî pô-yîm, tô sṳ́-yung liá-chúng ngî-khiông. Si-yen-khiông kóng-fàm fûn-phu chhai Thòi-vân pet-phu lâu nàm-phu, chú-yeu ke thoi-péu khî-vet yû pet-phu ke Thò-yèn-yen, Sîn-chuk-yen, Mèu-li̍t-yen, nàm-phu ke Kô-hiùng-sṳ, Phìn-tûng-yen, si̍p-koan chhṳ̂n-vi "Kóng Si-Yen" (講四縣).
El Papiol
he Sî-pân-ngà Barcelona-sén Catalonia chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ. Chúng mien-chit 8.76 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 4,014 -ngìn (2012-ngièn thúng-kie).
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Barcelona-sén
Thai-thùng-hiông
Thai-thùng-hiông (大同鄉) he Thòi-vân Ngì-làn-yen tûng-phu ke yit-ke hiông.
Chhòng-nèn-yen
Chhòng-nèn-yen (長寧縣) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Ngì-pîn-sṳ só kón-hot ke yit-ke yen. Chúng mien-chit 999.6 phìn-fông kûng-lî, 2004-ngièn ngìn-khiéu 432,700-ngìn.
Tarn-et-Garonne-sén
he Fap-koet ke yit-chak sén, vi-yî Fap-koet sî-nàm-phu. Su̍k-yî Midi-Pyrénées Thai-khî. Chúng mien-chit 3,718 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yok 226,849-ngìn (2006-ngièn thúng-kie). he Fap-koet 1790-ngièn 3-ngie̍t 4-ngit só chhóng-kien ke 83-sén chṳ̂-yit.
Oklahoma
Oklahoma he Mî-koet ke yit-ke chû.
Yâ-fu-vòng
Yâ-fu-vòng (Hî-pak-lói-vùn:יְהוּא‎, ？－ tsú-tshièn 815-ngièn) he kú-thoi Chûng-tûng koet-kâ Pet Yî-set-lie̍t Vòng-koet ke thi-sṳ̍p-yit ngim kiûn-tsú. Têu ke fu-tshîn he Yok-sâ-fap (Lie̍t-vòng-ki-ha 9:2).
Tên-ngièn tsó-khì
Yâ-fu-vòng tshai-vi ke ngièn-khì, muk-tshièn li̍t-sṳ́ song yû lióng-tsúng kóng-fap:
Hennenman
Hennenman he Nàm-fî chûng-phu ke sàng-chṳ́n, Chhṳ-yù Pâng-sén fu-chit kón-hot, khî-lì Bloemfontein yok 177 kûng-lî. Mien-chit 5.92 phìn-fông kûng-lî, 2011-ngièn ngìn-khiéu 3,793-ngìn. Ngìn-khiéu me̍t-thu mî-chak phìn-fông kûng-lî 640-ngìn. 1927-ngièn kien-li̍p.
Kô-yen
Kô-yen (高縣) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Ngì-pîn-sṳ só kón-hot ke yit-ke yen. Chúng mien-chit 1,323 phìn-fông kûng-lî, 2004-ngièn ngìn-khiéu 500,000-ngìn.
Trompsburg
Trompsburg he Nàm-fî chûng-phu ke sàng-chṳ́n, Chhṳ-yù Pâng-sén fu-chit kón-hot, khî-lì Bloemfontein yok 115 kûng-lî. Mien-chit 16.2 phìn-fông kûng-lî, 2011-ngièn ngìn-khiéu 5,338-ngìn. Ngìn-khiéu me̍t-thu mî-chak phìn-fông kûng-lî 330-ngìn. 1891-ngièn kien-li̍p.
Mòi-yen-fa
Mòi-yen-fa, Mòi-yan-fa (梅縣話) he yit-chúng thûng-yung yî Kóng-tûng Mòi-chiu yit-tai ke Hak-kâ-ngî fông-ngièn, he pûn kûng-ngin vi Hak-kâ-ngî ke thoi-péu-yîm. Chûng-koet koet-chi kóng-pô thien-thòi he Chûng-koet vì-yit koet-kâ-kip tui ngoi-koet kóng-pô Mòi-yen-fa ke koet-kâ thien-thòi. Chhiu-son ho̍k-su̍t sông, ho̍k-chá chiông kì kûi-cho Hak-kâ-ngî ke thoi-péu, hien-sṳ̍t chûng Mòi-yen thi-khî kîn-chi m̀ fat-tha̍t, ku-só Mòi-yen-fa ke yáng-hióng-li̍t yû-han. Mòi-chiu yî-ngoi ke Hak-kâ thi-khî, séu-yû chiông Mòi-yen-fa khon-cho phêu-chún yîm; chhai Thòi-vân thi-khî Hak-kâ-ngî tú kha khiòng-sṳ ke Si-yen khiông, chiap-khiun Chiau-liang khiéu-yîm yì-yèn m̀-he Mòi-yen-fa.
Kông-ôn-yen
Kông-ôn-yen (江安縣) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Ngì-pîn-sṳ só kón-hot ke yit-ke yen. Chúng mien-chit 910 phìn-fông kûng-lî, 2004-ngièn ngìn-khiéu 540,000-ngìn.
Nàm-o-hiông
Nàm-o-hiông (南澳鄉) he Thòi-vân Ngì-làn-yen ke yit-ke hiông.
Chûng-koet Ngî-ngièn
Chûng-koet Fông-ngièn (中國語言) he m̀-thùng thi-fông kóng ke fa, chhòn-thúng sông yî nàm-pet khî-fûn, yû só-vi "chhit-thai fông-ngièn" m̀-ko yû-ngìn ngin-vì he "pat-thai fông-ngièn". Nàm-fông fông-ngièn chúng-lui pí-káu tô, li-yì Ng̀, Siong, Kàm, Hak, Ye̍t, Mên, Mên yû fûn-cho Mên-nàm, Mên-tûng lâu Mên-pet, yì-yèn pet-fông fông-ngièn chṳ́-yû yit-chúng, só-yî pûn chhṳ̂n-fû "pet-fông fông-ngièn" fe̍t-chá pet-fông-fa.
Gers-sén
he Fap-koet ke yit-chak sén, vi-yî Fap-koet sî-nàm-phu. Su̍k-yî Midi-Pyrénées Thai-khî. Chúng mien-chit 6,257 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yok 172,335-ngìn (1999-ngièn thúng-kie). he Fap-koet 1790-ngièn 3-ngie̍t 4-ngit só chhóng-kien ke 83-sén chṳ̂-yit.
Mén-ngî
Mén-ngî (閩語) he Chûng-koet chhit-thai ngî-ngièn chṳ̂-yit, fûn-cho Mén-nàm-ngî, Mén-tûng-ngî, Mén-pet-ngî, Mén-chûng-ngî lâu Phù-siên-ngî. Mén (閩) he Fuk-kien kién-chhṳ̂n. Chhai Chûng-koet chhit-thai ngî-ngièn chûng, Mén ngî-hi he chui fu̍k-chha̍p yit-chúng, ngièn-yîn he Mén-ngî fat-chán ko-chhàng chṳ̂-chûng, Mén-ngî khî ke ngìn yîn-vi phit-nan fe̍t-chá chṳ̂n-fu̍k yâ-màn-ngìn, kîn-li̍t ko hó-tô chhṳ-su thai-hîn chhiên-sái, yì-yèn pân-chéu chṳ̂-heu mò ki-siu̍k lièn-lok, chho-sṳ̀n vùn-fa sông chhâ-yi hau-thai.
Alborz-sén
Ak-ngì-pu-ngì-sṳ-sén (Pô-sṳ̂-ngî: استان البرز‎, Ostan-e Alborz) he Yî-lóng Sâm-sṳ̍p ke sén-fun chṳ̂-yit. Mien-chit 5,833 phìn-fông kûng-lî, chhai só-yû sén-fun chûng phài-hàng thi sṳ̍p-sâm. Ngìn-khiéu yok 2,412,513 (2011-ngièn sú-kí); Sú-fú vi-yî Khà-là-kui.
Parets del Vallès
he Sî-pân-ngà Barcelona-sén Catalonia chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ. Chúng mien-chit 9.1 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 18,492-ngìn (2012-ngièn thúng-kie).
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Barcelona-sén
Yok-ha̍p-sṳ̂-vòng
Yok-ha̍p-sṳ̂-vòng (Hî-pak-lói-vùn:יהואחז, ？－ tsú-tshièn 804-ngièn) he kú-thoi Chûng-tûng koet-kâ Pet Yî-set-lie̍t Vòng-koet ke thi-sṳ̍p-ngi ngim kiûn-tsú. Têu ke fu-tshîn he Yâ-fu-vòng (Lie̍t-vòng-ki-ha 13:1).
Tên-ngièn tsó-khì
Yok-ha̍p-sṳ̂-vòng tshai-vi ke ngièn-khì, muk-tshièn li̍t-sṳ́ song yû lióng-tsúng kóng-fap:
Seo Jae-pil
Chhî Chai-Phit(Hôn-koet-ngî:서재필 徐載弼/Seo Jae-pil, 1864-ngièn 1-ngie̍t 7-ngit - 1951-ngièn 1-ngie̍t 5-ngit) he Hôn-koet ke thu̍k-li̍p yun-thung-kâ, Chṳn-chṳ Ngìn-vu̍t, Yî-sên, kié-pho ho̍k-chá.
Rhode Island
Rhode Island he Mî-koet ke yit-ke chû.
Ngo̍k-chhîn-sṳ
(樂清市) he Chûng-koet Chet-kông-sén Vûn-chû-sṳ só kón-hot ke yit-ke sàng-sṳ. Chúng mien-chit 1493.3 phìn-fông kûng-lî, 1999-ngièn ngìn-khiéu 1,138,793-ngìn.
Yî-sên
Yî-sên (醫生, Yîn-ngî: Doctor) he chṳ́ chôn-chîn Yî-ho̍k ke ngìn, chóng-vok yo̍k-vu̍t ví-sên tî-sṳt, chhiùng-sṳ chhi̍t-phiang yi-fòng lâu chhṳ-liàu ke chôn-ngia̍p ngìn-yèn ke thúng-chhṳ̂n. Yî-sên, kú-thoi chhṳ̂n-cho "Thai-fû" (大夫) fe̍t-he "lòng-chûng" (郎中). Chhai Êu-Mî Yî-sên phû-phiên pûn chhṳ̂n-cho “Physician”,chṳ́-yû Ngoi-khô Yî-sên pûn chhṳ̂n-fû vi “Surgeon”.
Ardabil-sén
Â-ngì-tha̍t-pí-le̍t-sén (Pô-sṳ̂-ngî: استان اردبیل‎‎, Ostān-e Ardabīl) he Yî-lóng Sâm-sṳ̍p ke sén-fun chṳ̂-yit. Mien-chit 17,800 phìn-fông kûng-lî, chhai só-yû sén-fun chûng phài-hàng thi sṳ̍p-sâm. Ngìn-khiéu yok 1,248,488 (2011-ngièn sú-kí); Sú-fú vi-yî Â-ngì-tha̍t-pí-le̍t.
Sṳ̀n-kûng-tsṳ́n
Sṳ̀n-kûng-tsṳ́n he Thòi-vân Thòi-tûng-yen‎ ke yit-ke tsṳ́n.
Volapük-ngî
Volapük-ngî he ngìn-kûng ngî-ngièn pí-káu sṳ̀n-kûng ke thi-yit ke, he Esperanto ke siên-khi. Hìn-thai-ho̍k sông kì he cham-chho̍k ngî-hîn ke, than pien-kok hó-tô, thûng-chhṳ̀ hìn-sṳt fu̍k-chha̍p, ngî-fap lâu chhṳ̀-hìn ne-thúng fu̍k-chha̍p. Volapük-ngî ke kîn-chhṳ̀ he suk-tón ke Yîn-ngî fe̍t-chá Tet-ngî.
Kiûn-lièn-yen
Kiûn-lièn-yen (筠連縣) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Ngì-pîn-sṳ só kón-hot ke yit-ke yen. Chúng mien-chit 1,254 phìn-fông kûng-lî, 2004-ngièn ngìn-khiéu 390,000-ngìn.
Heo Jong-suk
分類:Hòn-koet
Lot-sén
he Fap-koet ke yit-chak sén, vi-yî Fap-koet sî-nàm-phu. Su̍k-yî Midi-Pyrénées Thai-khî. Chúng mien-chit 5,217 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yok 171,173-ngìn (2007-ngièn thúng-kie). he Fap-koet 1790-ngièn 3-ngie̍t 4-ngit só chhóng-kien ke 83-sén chṳ̂-yit.
Pennsylvania
Pennsylvania (Yîn-ngî: Pennsylvania) he Mî-koet ke chû-fun chṳ̂-yit, chang-sṳt miàng-chhṳ̂n-vì “ Pennsylvania Lièn-pâng ” (Commonwealth of Pennsylvania). Liá-ke chû ke miàng-chhṳ̂n he Yîn-koet yì-mìn William Penn hí ke, he Là-tên-vùn, yi-sṳ̂ he “Penn ke lìm-thi ”. Chû nui chui-thai ke lióng-ke sàng-sṳ ya-he Mî-koet ke thai sàng-sṳ, he Fi-sàng lâu Pittsburgh, Fi-sàng he Mî-koet thu̍k-li̍p chan-châng sṳ̀ hí chhó Thu̍k-li̍p siên-ngièn lâu Lièn-pâng Hièn-fap ke thi-fông, só-yî Pennsylvania ya pûn chhṳ̂n-vì “ Mî-koet ke yèu-làm ”, Pittsburgh chên-kîn he chho̍k-miàng ke kòng-thiet sàng. Pún-chû ke Hàng-chṳn-khî va̍k, khiung Kón-hot liáu 67 ke khiùn.
Phiàng-sân-yen
Phiàng-sân-yen (屏山縣) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Ngì-pîn-sṳ só kón-hot ke yit-ke yen. Chúng mien-chit 1,531 phìn-fông kûng-lî, 2004-ngièn ngìn-khiéu 290,000-ngìn.
Yâ-lò-pô-ôn ngi-sṳ
Yâ-lò-pô-ôn ngi-sṳ (Hî-pak-lói-vùn:ירבעם השני‎, ？－ tsú-tshièn 750-ngièn) he kú-thoi Chûng-tûng koet-kâ Pet Yî-set-lie̍t Vòng-koet ke thi-sṳ̍p-si ngim kiûn-tsú. Têu ke fu-tshîn he Yok-â-sṳ̂-vòng (Lie̍t-vòng-ki-ha 14:23).
Tên-ngièn tsó-khì
Yâ-lò-pô-ôn ngi-sṳ tshai-vi ke ngièn-khì, muk-tshièn li̍t-sṳ́ song yû lióng-tsúng kóng-fap:
Reddersburg
Reddersburg he Nàm-fî chûng-phu ke sàng-chṳ́n, Chhṳ-yù Pâng-sén fu-chit kón-hot, khî-lì Bloemfontein yok 61 kûng-lî. Mien-chit 20.1 phìn-fông kûng-lî, 2011-ngièn ngìn-khiéu 4,886-ngìn. Ngìn-khiéu me̍t-thu mî-chak phìn-fông kûng-lî 240-ngìn. 1861-ngièn kien-li̍p.
Yok-â-sṳ̂-vòng (Yî-set-lie̍t)
Yok-â-sṳ̂-vòng (Hî-pak-lói-vùn:יהואש המלך‎, ？－ tsú-tshièn 790-ngièn) he kú-thoi Chûng-tûng koet-kâ Pet Yî-set-lie̍t Vòng-koet ke thi-sṳ̍p-sâm ngim kiûn-tsú. Têu ke fu-tshîn he Yok-ha̍p-sṳ̂-vòng (Lie̍t-vòng-ki-ha 13:10).
Estonia-ngî
Estonia-ngî (eesti keel) he Estonia ke koet-ngî, yok-yû yit-pak yit-sṳ̍p-van ngìn sṳ́-yung, yok kiú-sṳ̍p-van ngìn chok-vi mû-ngî sṳ́-yung, su̍k-yî Ural Ngî-ne ke Fûn-làn-Ugria Ngî-chhu̍k, chui chiap-khiun Fûn-làn-ngî, liá lióng-chúng ngî-ngièn cho-tet siông-thûng. Estonia-ngî mû-yîm fûng-fu. Ngî-fap fî-sòng fu̍k-chha̍p, yû sṳ̍p-si chúng.
Yok-â-sṳ̂-vòng (Yî-set-lie̍t)
Tên-ngièn tsó-khì
Yok-â-sṳ̂-vòng tshai-vi ke ngièn-khì, muk-tshièn li̍t-sṳ́ song yû lióng-tsúng kóng-fap:
South Carolina
South Carolina he Mî-koet ke yit-ke chû.
羅馬帝國
羅馬帝國（公元前27年——476年），係古代羅馬文明嘅一隻階段，係一隻專制嘅政體.
羅馬帝國用來表示所有在羅馬統治之下嘅土地. 羅馬嘅擴張使到羅馬超出了一隻城邦嘅觀念，成為一隻帝國. 羅馬帝國總共控制大約五百九十萬平方公里嘅土地，係世界古代歷史上最大嘅國家之一.
Yún-kâ-yen
(永嘉縣) he Chûng-koet Chet-kông-sén Vûn-chû-sṳ só kón-hot ke yit-ke yen. Chúng mien-chit 2698 phìn-fông kûng-lî, 2007-ngièn ngìn-khiéu 880,630-ngìn.
Erbium
Erbium (鉺 ěr) he yit-chúng fa-ho̍k ngièn-su, fa-ho̍k fù-ho vì Er, ngièn-chṳ́ su-muk he 68.
Yo̍k-ho̍k
Yo̍k-ho̍k (藥學, Yîn-ngî: Pharmacy) he yung kok-chúng khô-ho̍k chok-vi kî-chhú lòi ngiên-kiu yî-vu̍t ke tî-sṳt ne-thúng, lâu Yo̍k-lî-ho̍k (Pharmacology) he m̀-thùng ke khái-ngiam. Yo̍k-ho̍k chú-yeu ngiên-kiu Yo̍k-vu̍t ke lòi-ngièn, phà-chì, sin-chhong, chok-yung, fûn-sak, kam-thin, thiàu-phi, sên-sán, pó-kón lâu chhìm-cháu pâu-koat ha̍p-sṳ̀n sîn-yo̍k tén-tén. Chú-yeu ngim-vu he put-thon thì-kiûng kien-kâ yû-háu ke yo̍k-vu̍t lâu thì-kô yo̍k-vu̍t chṳt-liòng, pó-chṳn yung-yo̍k ôn-chhiòn.
Kûan-sân-tsṳ́n
Kûan-sân-tsṳ́n (關山鎮) he Thòi-vân Thòi-tûng-yen‎ ke yit-ke tsṳ́n.
Ngoi-phu lièn-kiet
分類:Thòi-vân Hak-kâ Vùn-fa Chhùng-tiám Fat-chán-khî
Theunissen
Theunissen he Nàm-fî chûng-phu ke sàng-chṳ́n, Chhṳ-yù Pâng-sén fu-chit kón-hot, khî-lì Bloemfontein yok 98 kûng-lî. Mien-chit 13.9 phìn-fông kûng-lî, 2011-ngièn ngìn-khiéu 23,512-ngìn. Ngìn-khiéu me̍t-thu mî-chak phìn-fông kûng-lî 1,700-ngìn. 1907-ngièn kien-li̍p.
Sat-kâ-li-ngâ-vòng
Sat-kâ-li-ngâ-vòng (Hî-pak-lói-vùn:זכריה, ？－ tsú-tshièn 746-ngièn) he kú-thoi Chûng-tûng koet-kâ Pet Yî-set-lie̍t Vòng-koet ke thi-sṳ̍p-ńg ngim kiûn-tsú. Têu ke fu-tshîn he Yâ-lò-pô-ôn ngi-sṳ (Lie̍t-vòng-ki-ha 15:8).
Tên-ngièn tsó-khì
Sat-kâ-li-ngâ-vòng tshai-vi ke ngièn-khì, muk-tshièn li̍t-sṳ́ song yû lióng-tsúng kóng-fap:
Bushehr-sén
Pu-sṳ̍p-ngì-sén (Pô-sṳ̂-ngî: استان بوشهر, Ostān-e Būshehr) he Yî-lóng Sâm-sṳ̍p ke sén-fun chṳ̂-yit. Mien-chit 22,743 phìn-fông kûng-lî, chhai só-yû sén-fun chûng phài-hàng thi sṳ̍p-sâm. Ngìn-khiéu yok 1,032,949 (2011-ngièn sú-kí); Sú-fú vi-yî Pu-sṳ̍p-ngì.
Pî-nàm-hiông
Pî-nàm-hiông he Thòi-vân Thòi-tûng-yen‎ ke yit-ke hiông.
South Dakota
South Dakota he Mî-koet ke yit-ke chû.
Sîn Nò-vî-ngî
Sîn Nò-vî-ngî (nynorsk) he lióng-chúng ngin-khó chang-sṳ ke Nò-vî-ngî chṳ̂-yit, yì nang yit-chúng he Sû-mien Nò-vî-ngî (bokmål). Chhai Nò-vî, Sîn Nò-vî-ngî pûn sṳ́-yung yî chhû-kiê sû-siá tha̍t-tó pak-fûn-chṳ̂-sṳ̍p-ńg. Sîn Nò-vî-ngî vàn-chhiòn kî-yî Nò-vî mìn-kiên khiéu-ngî, lâu Tân-ma̍k-ngî chhâ-phe̍t pí-káu thai.
Ngì-pîn-sṳ
Ngì-pîn-sṳ (宜賓市, Si-chhôn‎-fa: <font face="Lucida Sans Unicode">ȵi2bin1 ; Koet-chi Yîm-phiêu: <font face="Lucida Sans Unicode"> ), vi-yî Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Chûng-nàm-phu. Mien-chit 13,283 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu 5,040,800-ngìn.
Serbia-Croatia-ngî
Serbia-Croatia-ngî (Српскохрватски језик / Srpskohrvatski jezik) he liù-hàng chhai Tûng-Êu Balkan Pan-tó chhièn Nàm Slav chû-koet ke ngî-ngièn. Kîm-ha yù chṳn-chhṳ yîn-su, liá-chak ngî-ngièn chhai m̀-thùng ke koet-kâ m̀-thùng yúng-yû m̀-thùng ke miàng-chhṳ̂n lâu fat-yîm phêu-chún. 2007-ngièn Serbia-Croatia-ngî mû-ngî sṳ́-yung ngìn-khiéu yok 19,000,000-ngìn.
Thung-thèu-yen
(洞頭縣) he Chûng-koet Chet-kông-sén Vûn-chû-sṳ só kón-hot ke yit-ke yen. Chúng mien-chit 892.3 phìn-fông kûng-lî, 2003-ngièn ngìn-khiéu 120,500-ngìn.
Winburg
Winburg he Nàm-fî chûng-phu ke sàng-chṳ́n, Chhṳ-yù Pâng-sén fu-chit kón-hot, khî-lì Bloemfontein yok 110 kûng-lî. Mien-chit 67.2 phìn-fông kûng-lî, 2011-ngièn ngìn-khiéu 14,074-ngìn. Ngìn-khiéu me̍t-thu mî-chak phìn-fông kûng-lî 210-ngìn. 1835-ngièn kien-li̍p.
Montauban
Montauban he Fap-koet nàm-phu sàng-sṳ, Midi-Pyrénées Thai-khî Tarn-et-Garonne-sén sén-fi. Chúng mien-chit 135.17 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yok 56,271-ngìn.
Sâ-liùng-vòng
Sâ-liùng-vòng (Hî-pak-lói-vùn:שלום בן יבש‎, ？－ tsú-tshièn 749-ngièn) he kú-thoi Chûng-tûng koet-kâ Pet Yî-set-lie̍t Vòng-koet ke thi-sṳ̍p-ńg ngim kiûn-tsú. Têu ke fu-tshîn he Ngâ-pí (Lie̍t-vòng-ki-ha 15:13).
Tên-ngièn tsó-khì
Sâ-liùng-vòng tshai-vi ke ngièn-khì, muk-tshièn li̍t-sṳ́ song yû lióng-tsúng kóng-fap:
文化
文化係指人類所創造嘅精神財富，以文學，藝術，教育，科學等. 在考古學上則指統一歷史時期嘅遺跡. 同樣嘅工具、用具，製造技術等同一種文化嘅特徵. 有時文化也係指文明.
雖然 原始社會時期，人類就已經形成嘅第一擺分工，產生了農業民族撈蓄牧民族，但係初期文化都係在農業民族中產生嘅，因為蓄牧民族居住毋固定，毋容易產生大規模嘅棲居， 對文字毋必卻嘅需要；而然農業民族容易形成大部落，撈修水利需要大量協同工作嘅人群，所以最初嘅大國家及奴隸產生自農業民族.
Tshòng-pîn-hiông
Tshòng-pîn-hiông he Thòi-vân Thòi-tûng-yen‎ ke yit-ke hiông.
Mì-sân-sṳ
Mì-sân-sṳ (眉山市, Si-chhôn‎ fa:  <font face="Lucida Sans Unicode">Mi2san1 ；Koet-chi Yîm-phiêu：<font face="Lucida Sans Unicode">[] ）he  Chûng-koet Si-chhôn‎-sén  chûng-phu só kôn-hot ke Thi-kip-sṳ. Chúng mien-chit 7,186 phìn-fông chhiên-mí, 2002-ngièn ngìn-khiéu 3,460,000-ngìn.
Tennessee
Tennessee he Mî-koet ke yit-ke chû.
Nàm-chhûng-sṳ
Nàm-chhûng-sṳ (南充市) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén  tûng-pet-phu só kôn-hot ke Thi-kip-sṳ. Chúng mien-chit 12,479 phìn-fông chhiên-mí, 2006-ngièn ngìn-khiéu 7,330,000-ngìn.
Mí-nâ-hien-vòng
Mí-nâ-hien-vòng (Hî-pak-lói-vùn:מְנַחֵם‎, ？－ tsú-tshièn 738-ngièn) he kú-thoi Chûng-tûng koet-kâ Pet Yî-set-lie̍t Vòng-koet ke thi-sṳ̍p-liuk ngim kiûn-tsú. Têu ke fu-tshîn he Kâ-tí (Lie̍t-vòng-ki-ha 15:17).
Tên-ngièn tsó-khì
Mí-nâ-hien-vòng tshai-vi ke ngièn-khì, muk-tshièn li̍t-sṳ́ song yû lióng-tsúng kóng-fap:
Chaharmahal lâu Bakhtiari-sén
Khap-hâ-mâ-hâ-le̍t lâu Pâ-het-tì-â-lî-sén (Pô-sṳ̂-ngî: استان چهارمحال و بختیاری‎‎, Ostān-e Chahār-Mahāl-o Bakhtiyārī ) he Yî-lóng Sâm-sṳ̍p ke sén-fun chṳ̂-yit. Mien-chit 16,332 phìn-fông kûng-lî, chhai só-yû sén-fun chûng phài-hàng thi sṳ̍p-sâm. Ngìn-khiéu yok 895,263 (2011-ngièn sú-kí); Sú-fú vi-yî Sâ-het-ngì-khù-ngì-tet-sṳ.
Sasolburg
Sasolburg he Nàm-fî chûng-phu ke sàng-chṳ́n, Chhṳ-yù Pâng-sén fu-chit kón-hot, khî-lì Bloemfontein yok 331 kûng-lî. Mien-chit 79.9 phìn-fông kûng-lî, 2011-ngièn ngìn-khiéu 113,038-ngìn. Ngìn-khiéu me̍t-thu mî-chak phìn-fông kûng-lî 1,400-ngìn. 1954-ngièn kien-li̍p.
Phìn-yòng-yen
(平陽縣) he Chûng-koet Chet-kông-sén Vûn-chû-sṳ só kón-hot ke yit-ke yen. Chúng mien-chit 1051.17 phìn-fông chhiên-mí, 1999-ngièn ngìn-khiéu 809,200-ngìn.
Tshṳ̀-song-hiông
Tshṳ̀-song-hiông he Thòi-vân Thòi-tûng-yen‎ ke yit-ke hiông.
Occitan-ngî
Occitan-ngî (Occitan) he Yin-Êu Ngî-ne Roman Ngî-chhu̍k ke yit-chúng ngî-ngièn, chú-yeu thûng-hàng yî fap-koet nàm-phu, Yi-thai-li Alpes sân sân-kuk, yî-khi̍p Sî-pân-ngà ke Catalunya. Sṳ́-yung ngìn-khiéu yok 1,939,000-ngìn.
Tshṳ̀-song-hiông
Ngoi-phu lièn-kiet
分類:Thòi-vân Hak-kâ Vùn-fa Chhùng-tiám Fat-chán-khî
Thulium
Thulium (銩 diū) he yit-chúng fa-ho̍k ngièn-su, fa-ho̍k fù-ho vì Tm, ngièn-chṳ́ su-muk he 69.
劍橋大學
劍橋大學（英文: University of Cambridge; 拉丁文: Universitas Cantabrigiensis）位於英國嘅劍橋鎮，係全世界最頂尖嘅大學之一. 牛津大學撈劍橋大學分人認為係最優秀嘅大學，英國當多有名科學家、作家、政治家都係來自邇間大學. 劍橋大學曾經係誕生最多諾貝爾獎嘅高等學府，有八十幾位諾貝爾獎得主經常在邇裡執教或者學習. 劍橋大學還算係英國嘅名校聯盟羅素集團 (Russell Group of Universities) 撈歐洲嘅大學聯盟科英布拉集團 (Coimbra Group) 嘅成員.
Roman Ngî-chhu̍k
Lò-màn Ngî-chhu̍k, su̍k-yî Yin-Êu Ngî-ne, he chhiùng Yi-thai-li Ngî-chhu̍k yén-sâng chhut-lòi ke hien-thoi ngî-chhu̍k, chú-yeu pâu-koat chhiùng Lâ-tên-ngî yên-fa yì lòi ke hien-thoi chû-ngî-ngièn. Chhâu Lò-màn Ngî-chhu̍k ngî-ngièn ke ngìn chú-yeu pâu-koat chhòn-thúng yi-ngi sông ke "Êu-chû Lâ-tên-ngìn". Lò-mâ Ti-koet ngá-kié chṳ̂-heu, ngièn-pún thúng-yit ke Lâ-tên-ngî ya sùi-tén thi-vet ke m̀-thùng yì-yèn sán-sên kok-lui fông-ngièn, chhiu-he kîm-ngit chû-ngî-ngièn ke chhṳ-hìn.
分類:Lò-màn Ngî-chhu̍k
Tha̍t-yìn-hiông
Tha̍t-yìn-hiông he Thòi-vân Thòi-tûng-yen‎ ke yit-ke hiông.
Texas
Texas he Mî-koet ke yit-ke chû.
Kuala Lumpur
Kuala Lumpur chhai Mâ-lòi Pan-tó sî-ngan, vi Selangor fàn-lau. Kuala Lumpur va̍k-hot yî Kuala Lumpur Lièn-pâng Chhṳ̍t-hot-khî, vi Mâ-lòi-sî-â sâm-ke Lièn-pâng Chhṳ̍t-hot-khî chṳ̂-yit, yù Lièn-pâng Chṳn-fú chhṳ̍t-chiap kón-hot.
Thúng-kie
Kîn-kí 2000-ngièn ke thúng-kie su-kí, Kuala Lumpur mien-chit tha̍t-tó 243.65 phìn-fông kûng-lî, sṳ-khî ngìn-khiéu 1,479,388, lièn thùng Klang-hò liù-vet ke ngìn-khiéu yok-yû 400-van. Kuala Lumpur he fà-ngìn ke chú-yeu chhòn-thúng chhi-kî thi chṳ̂-yit, to 1970 ngièn-thoi sṳ̀ fà-ngìn hàn-he cham-hi Kit-lùng-po ngìn-khiéu ke tô-su, hien-chhai fà-ngìn yok cham Kit-lùng-po thi-khî chúng ngìn-khiéu ke 42%, vi tông-thi chú-yeu chhu̍k-yì chṳ̂-yit.
Lî-hàng kín-tiám
Koet-kâ Thung-vu̍t-yèn lâu Súi-chhu̍k-kón (National Zoo and Aquarium): Vi-yî Kuala Lumpur tûng-pet mien sṳ̍p-sâm kûng-lî chhú, nui yû thai-yok lióng-pak chúng thung-vu̍t, fî-khìm, phà-chhùng, súi-chhu̍k-kón chet yû pat-sṳ̍p chúng hói-yòng khi̍p thâm-súi sâng-vu̍t. Chhai khì kóng-fat ke fam-vì nui hàn-yû yit-ke hói-sṳ̂-kón.
Pí-kâ-hot-vòng
Pí-kâ-hot-vòng (Hî-pak-lói-vùn:פקחיה, ？－ tsú-tshièn 736-ngièn) he kú-thoi Chûng-tûng koet-kâ Pet Yî-set-lie̍t Vòng-koet ke thi-sṳ̍p-tshit ngim kiûn-tsú. Têu ke fu-tshîn he Mí-nâ-hien-vòng (Lie̍t-vòng-ki-ha 15:23).
Tên-ngièn tsó-khì
Pí-kâ-hot-vòng tshai-vi ke ngièn-khì, muk-tshièn li̍t-sṳ́ song yû lióng-tsúng kóng-fap:
Provence-sén
Provence-sén he Fap-koet tûng-nàm-phu ke yit-chak thi-khî, kú-thoi sṳ̀ he Kú Lò-mâ ke yit-ke hang-sén, phì-lì Thi-chûng-hói, lâu Yi-thai-li chiap-yòng.
Vierfontein
Vierfontein he Nàm-fî chûng-phu ke sàng-chṳ́n, Chhṳ-yù Pâng-sén fu-chit kón-hot, khî-lì Bloemfontein yok 265 kûng-lî. Mien-chit 8.21 phìn-fông kûng-lî, 2011-ngièn ngìn-khiéu 825-ngìn. Ngìn-khiéu me̍t-thu mî-chak phìn-fông kûng-lî 100-ngìn.
馬英九
馬英九（1950年7月13號—），中華民國總統（大陸地區表述係台灣地區領導人），中國國民黨主席.
2008年5月獲任總統，使國民黨在2000年失去執政地位後再一擺執政；2012年1月在總統選舉中擊敗蔡英文、宋楚瑜，獲得連任. 中國國民黨內，于2005年至2007年、2009年到今下，兩擺出任中央委員會主席. 另外，馬英九在台曾任中華民國法務部部長、行政院大陸委員會副主任委員、行政院研究發展考核委員會主任委員，台北市市長等職.
Kóng-ôn-khî
Kóng-ôn-khî (廣安區) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Kóng-ôn-sṳ só kón-hot ke yit-ke khî. Chúng mien-chit 1,536 phìn-fông kûng-lî, 2009-ngièn ngìn-khiéu 1,250,000-ngìn.
Fà-yìn-sṳ
Fà-yìn-sṳ (華鎣市) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Kóng-ôn-sṳ só kón-hot ke yit-ke sàng-sṳ. Chúng mien-chit 5.5 phìn-fông kûng-lî, 1999-ngièn ngìn-khiéu 344,766-ngìn.
Tûng Azerbaijan-sén
Tûng Â-set-pai-kiong-sén (Pô-sṳ̂-ngî: استان آذربایجان شرقی, Āzarbāijān-e Sharqi) he Yî-lóng Sâm-sṳ̍p ke sén-fun chṳ̂-yit. Mien-chit 45,650 phìn-fông kûng-lî, chhai só-yû sén-fun chûng phài-hàng thi sṳ̍p-sâm. Ngìn-khiéu yok 3,724,620 (2011-ngièn sú-kí); Sú-fú vi-yî Thai-put-lî-sṳ.
Utah
Utah he Mî-koet ke yit-ke chû.
客家菜
客家菜係客家人嘅飲食. 因為客家族群由中原遷徙到華中、華南山地地區，勞動出汗真多，需要補充鹽分才能維持體力，所以飲食多由多鹽嘅口味組成，佢等也用各個方式處理過嘅醃製菜類，酸菜，梅干菜，芥菜作為食材入菜. 客家人勤儉刻苦，只有在婚喪喜慶嘅時節才宰殺牲畜. 其中有名嘅客家菜就有酸菜豬肚湯、梅干扣肉，還有客家醃雞，黃酒雞等等. 當中最具特色嘅屬於“黃酒雞”.
Pí-kâ-vòng
Pí-kâ-vòng (Hî-pak-lói-vùn:פקח, ？－ tsú-tshièn 732-ngièn) he kú-thoi Chûng-tûng koet-kâ Pet Yî-set-lie̍t Vòng-koet ke thi-sṳ̍p-pat ngim kiûn-tsú. Têu ke fu-tshîn he Li-mâ-li (Lie̍t-vòng-ki-ha 15:27).
Thai-vú-hiông
Thai-vú-hiông (大武鄉) he Thòi-vân Thòi-tûng-yen‎ ke yit-ke hiông.
Tûng-hò-hiông
Tûng-hò-hiông (東河鄉) he Thòi-vân Thòi-tûng-yen‎ ke yit-ke hiông.
Steynsrus
Steynsrus he Nàm-fî chûng-phu ke sàng-chṳ́n, Chhṳ-yù Pâng-sén fu-chit kón-hot, khî-lì Bloemfontein yok 218 kûng-lî. Mien-chit 8.0 phìn-fông kûng-lî, 2011-ngièn ngìn-khiéu 9,106-ngìn. Ngìn-khiéu me̍t-thu mî-chak phìn-fông kûng-lî 1,100-ngìn. 1910-ngièn kien-li̍p.
Marseille
Marseille he Fap-koet thi-ngi thai sàng-sṳ lâu thi-sâm thai Tû-fî-khî. Chhai 1999-ngièn ngìn-khiéu phú-chhà chûng, yû 1,516,340-miàng kî-mìn. Kì vi-yî Thi-chûng-hói yèn-ngan, ngièn su̍k-yî Provence-sén. Marseille he Fap-koet chui-thai ke sông-ngia̍p kóng-héu, ya-he Thi-chûng-hói chui-thai ke sông-ngia̍p kóng-héu. Marseille he Provence-Alpes-Côte d'Azur Thai-khî ke sú-fú, ya-he Bouches-du-Rhône-sén ke sú-fú.
Hòn Hòn
Hòn Hòn (韓寒, ) Chûng-koet Sông-hói-ngìn, he Chûng-fà Ngìn-mìn Khiung-fò-koet ke chok-kâ, thô-yên, kô-sú lâu chṳt-ngia̍p soi-chhâ--sú.
Armenia-ngî
Armenia-ngî ( Հայերեն ) he Armenia khi̍p Nagorno-Karabakh ke kôn-fông ngî-ngièn, su̍k-yî Yin-Êu Ngî-ne ke yit-kî, than-he kì mò ngim-hò siông-khiun ngî-ngièn. khì sâm-sṳ̍p-pat ke sṳ-mû piang-yîm ne-thúng kien-kâ thu̍k-thi̍t, put-séu ngî-ngièn ho̍k-kâ tui Armenia-ngî sán-sên him-chhi. Armenia-ngî muk-chhièn kóng-fàm pûn Armenia-ngìn sṳ́-yung. Ngî-ngièn ho̍k-kâ chiông Armenia-ngî kûi-lui vi Yin-Êu Ngî-ne ke yit-chak thu̍k-li̍p ngî-chhu̍k.
Languedoc-Roussillon
he Fap-koet ke yit-chak Thai-khî, vi-yî Fap-koet nàm-fông, pet lâu Rhône-Alpes chiap-yòng. Chúng mien-chit 27,376 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yok 2,565,000-ngìn (2007-ngièn thúng-kie). Hâ-hot Aude-sén, Gard-sén, Hérault-sén, Lozère-sén, Pyrénées-Orientales-sén. Khì sú-fú he Montpellier.
Hò-se-â-vòng
Hò-se-â-vòng (Hî-pak-lói-vùn:הושע, ？－ tsú-tshièn 722-ngièn) he kú-thoi Chûng-tûng koet-kâ Pet Yî-set-lie̍t Vòng-koet ke tsui-heu yit-ngim kiûn-tsú. Têu ke fu-tshîn he Yî-lâ (Lie̍t-vòng-ki-ha 17:1).
Tên-ngièn tsó-khì
Hò-se-â-vòng tshai-vi ke ngièn-khì, muk-tshièn li̍t-sṳ́ song yû lióng-tsúng kóng-fap:
Edenville
Edenville he Nàm-fî chûng-phu ke sàng-chṳ́n, Chhṳ-yù Pâng-sén fu-chit kón-hot, khî-lì Bloemfontein yok 255 kûng-lî. Mien-chit 7.3 phìn-fông kûng-lî, 2011-ngièn ngìn-khiéu 6,294-ngìn. Ngìn-khiéu me̍t-thu mî-chak phìn-fông kûng-lî 860-ngìn. 1912-ngièn kien-li̍p.
Ytterbium
Ytterbium (鐿 yì) he yit-chúng fa-ho̍k ngièn-su, fa-ho̍k fù-ho vì Yb, ngièn-chṳ́ su-muk he 70.
Pat-ngie̍t-chiet
Pat-ngie̍t-chiet (八月節), yu hêm-cho Chûng-chhiû-chiet (中秋節), he Tûng-Â vùn-fa-khiên mìn-kiên ke yit-chak chhòn-thúng chiet-ngit, hí-ngièn yî Chûng-koet, vì mî-ngièn ke Nùng-la̍k Pat-ngie̍t Sṳ̍p-ńg, yok chhai kûng-la̍k ke 9-ngie̍t chṳ 10-ngie̍t-chhû. On-cheu Chûng-koet ke Nùng-la̍k, Pat-ngie̍t vì chhiû-kui ke thi-ngi ke ngie̍t, kú sṳ̀ chhṳ̂n-vì chhung-chhiû, yîn-chhṳ́ mìn-kiên chhṳ̂n-vì chûng-chhiû, yu chhṳ̂n Chûng-chhiû-chiet, chhiû-sip, Pat-ngie̍t pan, ngie̍t-sip, ngie̍t-chiet, Sṳ̍p-ńg ya, yu yîn-vì liá yit thiên ngie̍t liong mân yèn, siong-chṳ̂n thòn-yèn, yu chhṳ̂n-vì thòn-yèn-chiet, he Fà-ngìn si thai chiet ngit chṳ̂-yit. Chhù Fà-ngìn thi-khî ngoi, Pat-ngie̍t-chiet ya-he Chêu-siên pan-tó, Ngit-pún, Ye̍t-nàm, Liû-khiù ke chhòn-thúng chiet-ngit.
Hói-tôn-hiông
Hói-tôn-hiông he Thòi-vân Thòi-tûng-yen‎ ke yit-ke hiông.
Aude-sén
he Fap-koet ke yit-chak sén, vi-yî Fap-koet sî-nàm-phu. Su̍k-yî Languedoc-Roussillon Thai-khî. Chúng mien-chit 6,139 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yok 353,980-ngìn (2009-ngièn thúng-kie). he Fap-koet 1790-ngièn 3-ngie̍t 4-ngit só chhóng-kien ke 83-sén chṳ̂-yit.
Phi-li-si
Phi-li-si hew-leui gi giang zin-sew, gok gok thi-khi cang yiu Ho-laan, Si-baa-ngaa, Ngau-thi-li dang gok thung-zi. Na-pho-lun si-khi, Phi-li-si wui Faat-gwok yit phu-fan, Na-pho-lun yit-seh zin baai hew, Phi-li-si ping nip Ho-laan kok-thu. 1830 nen hiong Phi-li-si paau-faat thuk-lip wan-dung, cung Ho-laan thung-zi haa thuk-lip, saang wui wong-gwok. Wong-gaa heh yit go Det-gok gwui-zuk.
Viljoensdrif
Viljoensdrif he Nàm-fî chûng-phu ke sàng-chṳ́n, Chhṳ-yù Pâng-sén fu-chit kón-hot, khî-lì Bloemfontein yok 345 kûng-lî. Mien-chit 63.30 phìn-fông kûng-lî, 2011-ngièn ngìn-khiéu 751-ngìn. Ngìn-khiéu me̍t-thu mî-chak phìn-fông kûng-lî 12-ngìn.
Fars-sén
Fap-ngì-sṳ̂-sén (Pô-sṳ̂-ngî: استان فارس, Ostân e Fârs) he Yî-lóng Sâm-sṳ̍p ke sén-fun chṳ̂-yit. Mien-chit 122,608 phìn-fông kûng-lî, chhai só-yû sén-fun chûng phài-hàng thi sṳ̍p-sâm. Ngìn-khiéu yok 4,596,658 (2011-ngièn sú-kí); Sú-fú vi-yî Sat-là-chṳ́.