cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sâ-thièn Chhàm
接駁交通
<div class="NavFrame collapsed" style="clear: no; border: 1px solid #999; margin: 0 auto; padding: 0 10px; text-align: left;"> <div class="NavHead" style="background-color: #FFFFFF; margin: 0 auto; padding: 0 10px; text-align: center; font-weight: bold;">接駁交通列表
百度百科
注釋
<references group="注" />
Sâ-thièn Chhàm
九廣鐵路電氣化初期
由於九廣鐵路（英段）（即現時東鐵綫）進行現代化及電氣化工程，沙田站亦進行該工程，於原址興建一座耗資5600萬元的新車站 ，並設有各種商店，車站則加建成4個月台. 而九廣鐵路總部也同時遷移到沙田站上蓋的九廣鐵路大廈（現稱連城廣場），並將尖沙咀火車站的鐘樓之大鐘遷往沙田站作擺放. 1982年5月6日，第一期電氣化工程完成，九龍站至沙田站以電氣化列車行駛. 而沙田站亦因此成為電氣化列車的終點站；與此同時，柴油列車南行列車也同時以沙田站作終點站，乘客可於沙田站轉乘列車前往九龍或新界. 雖然於1983年5月2日的第二期電氣化工程完成令電氣化列車的總站延至大埔墟站 ，但仍有部份列車以沙田站為總站，以疏導沙田站大批乘客. 到了1984年4月17日，尖沙咀鐘樓的銅鐘被運往沙田站的公眾區.
一站兩管
因1976年大圍的塌橋意外，間接令大圍臨時車站得以興建. 而大圍臨時站於1983年8月啟用，設有售票處及洗手間. 而月台則僅能容納6卡或9卡的電氣化列車. 當時，大圍臨時車站由沙田站站務經理管轄. 1986年4月23日，大圍站啟用，取代了大圍臨時車站. 而1990年代，大圍站改由該站的站務經理管轄，結束了一站兩管時期. 除了大圍臨時車站及大圍站的興建外，於1985年2月15日啟用的火炭站，也同時和大圍站一同疏導沙田站的乘客. 可是，沙田站仍是大圍站及火炭站中，最為繁忙的車站.
車站翻新（1995年及2003年）
沙田站曾進行過多次翻新，曾於1995年進行過一次翻新工程，將整個大堂翻新，並將於非收費區的尖沙咀鐘樓的大鐘遷往九廣鐵路大廈（現稱連城廣場），於大鐘的位置加入兩條扶手電梯來往閣樓，現時的非收費區便是當年翻新工程的後的車站. 2003年，沙田站及連城廣場再次進行大規模翻新，於車站也加入多種指示及將收費區大堂進行翻新，將大堂轉為以白色為主的色調，並將失物認領處改建為警崗. 可是此舉令部份乘客必須出閘才可到客務中心認領失物，造成一定程度的不便.
九廣東鐵客務中心
沙田站曾設有九廣東鐵（現稱東鐵綫）客務中心，提供購買紀念品、九廣鐵路資訊及失物處理等服務. 可是隨着兩鐵合併，令沿線九廣東鐵及九廣西鐵（現稱西鐵綫）客務中心於2007年12月2日關閉. 而港鐵亦將失物處理辦事處遷移大圍站，以同時應付東鐵綫及馬鞍山綫的失物處理.
列車書室
2004年九廣鐵路公司曾與香港電台合辦閱讀車廂計劃，讓乘客在旅途中享受讀書的樂趣 . 由於計劃反應良好，舉辦機構香港電台曾於2005年6月9日在沙田站推出列車書室，讓乘客可免費借閱擺放在列車書室的書籍. 而乘客閱後可於兩周內把書本交回列車書室或九廣東鐵沿線的客務中心. 不過，隨着九廣東鐵沙田客務中心因兩鐵合併於2007年12月2日關閉，列車書室已於2007年12月23日起停止服務.
車站月台翻新
兩鐵合併後，港鐵為東鐵綫各車站月台進行較低成本的翻新工程，以遮掩東鐵綫車站月台殘舊的觀感. 工程包括重新為各車站配主題色，並加入花的代表，為月台橫樑及柱子翻上月台配色的油漆，貼上印有車站主題花的圖案、車站附近/主題建築物/街道、車站名書法字的牆紙，加設/更新直立港鐵式站牌、路線圖、指示牌、告示等等. 本站被配色為紫紅色，主題花為蕙蘭，街景為香港文化博物館.
由於車站月台與車站大堂翻新工程並非同一計劃及非同期進行，因此大堂與月台的配色、主題及用料未必相同.
Hiông-kóng Thai-ho̍k
Thi-zi：Hiông-kóng-tó, Bok-fu-lim
Kap (thiên-kôn)
Kap (甲) he thiên-kôn ke thi 1 vi, ńg-hàng su̍k muk, yîm-yòng su̍k yòng.
Sâ-thièn Chhàm
外部鏈接
分類:Tûng-thiet Sien
Kitigan Zibi, Quebec
he Québec-sén Outaouais Hàng-chṳn khî ke sàng-chṳ́n, 1851-ngièn sṳ̀n-li̍p. Chúng mien-chit 183.90 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 1,401 (2011-ngièn).
Thung-vu̍t
Thung-vu̍t he Tô-se-pâu Chṳ̂n-fu̍t Sâng-miang-thí chûng ke yit thai lui-khiùn, yu hêm-cho  Thung-vu̍t-kie. Thung-vu̍t sṳ̂n-thí ke kî-pún hìn-thai fi chhai kì-têu fat-yuk sṳ̀ pien tet ku-thin, thûng-sòng he chó chhai khì phui-thôi fat-yuk sṳ̀, than ya yû-têu fi chhai khì sau-heu ke sâng-miang chûng yû ke pien-thai ke ko-chhàng. Thai-tô-sú thung-vu̍t he nèn-thûng ke － kì-têu nèn chhṳ-fat chhiâ thu̍k-li̍p thi yì-thûng. Chhie̍t thai-tô-sú thûng-vu̍t he pú-sṳ̍t-chá － kì-têu yî-kho khì-thâ sâng-miang thí chok-vì khì sṳ̍t-liòng. Than ya-yû séu phu-fûn thûng-vu̍t su̍k-yî fûn-kié-chá —— yî yí-kîn sí-mòng ke sâng-vu̍t-thí chok-vì sṳ̍t-liòng (li-yì chhùng-hièn).
Clarés de Ribota
vi-yî Sî-pân-ngà Aragon Chhṳ-chhṳ-khî Zaragoza-sén ke yit-ke sṳ-chṳ́n. Chúng mien-chit 18 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 101-ngìn (2004-ngièn thúng-kie).
Thu̍k-liùng-chhu̍k
Thu̍k-liùng-tshu̍k (獨龍族) he Chûng-koet yit-ke Séu-su mìn-tshu̍k.
Oder-Spree
he yit-chho vi yî Tet-koet nàm-phu, Brandenburg-pâng ke Yen. Chúng mien-chit 2,242 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu 176,850-ngìn (2013-ngièn).
Feira de Santana
Feira de Santana he Pâ-sî ke sàng-sṳ, vi yî kâi koet tûng-phu, khî lì sú-fú Sat-ngì-ngá-tô yok 100 kûng-lî, yù Bahia-chû fu-chit kón-hot, mien-chit 1,362 phìn-fông kûng-lî, hói-pha̍t kô-thu 286-mí, su Pan-kôn-hôn hì-hèu yáng-hióng, 2010-ngièn ngìn-khiéu 556,756.
Mí-yi-yen
Mí-yi-yen (米易縣) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Pan-kî-fâ-sṳ só kón-hot ke Yen.
Chhém-hâi-sṳ
Chhém-hâi-khî (岑溪市) he Chûng-koet Kóng-sî-sén ǹg-chiu-sṳ só kón-hot ke sàng-sṳ.
.bw
he Botswana Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Sṳ̂-phu (尸)
Sṳ̂-phu (尸部) he hon-sṳ lî-tú ke yit chak sṳ-phu, chhai Không-hî Sṳ-tién lî-tú phài thi 44 vi.
Meu-yùng
Meu-yùng (貓熊) yit-pân pûn ham-cho yùng-meu (熊貓), thai-yùng-meu (大熊貓) fe̍t-chá thai-meu-yùng (大貓熊), he yit-chúng yâ-sâng ke phú-nen thung-vu̍t. Khì lâu yùng thùng meu-é yit-yong tû-he sṳ̍t-ngiuk-muk (食肉目, Carnivora) ke. Sûi-yèn kóng khô-ho̍k-kâ tông-tô chiông khì fûn chṳ yùng-khô (熊科, Ursidae) hâ-thèu hi, hàn-yû ngìn ngin-vì khì m̀-he yùng-khô ke yit-chúng.
Miàng-sṳ
1869-ngièn, Fap-koet siên-kau-sṳ̂ Armand David thèu pái chhai Chûng-koet ke Si-chhôn fat-hien meu-yùng yî-heu, chiông liá-chúng thung-vu̍t ke ho̍k-miàng ham-cho „Ursus melanoleucus“, yi-sṳ he „vû-set lâu pha̍k-set ke yùng“. Heu-lòi Fap-koet koet-kâ chhṳ-yèn li̍t-sṳ́ pok-vu̍t-kón (法國國家自然歷史博物館) ke thung-vu̍t ho̍k-kâ Alphonse Milne-Edwards ngiên-kiu David tai chón lòi ke kut-thèu yî-heu, ngin-vì liá-chúng vu̍t-chúng thùng séu-yùng-meu tông chhiong, chhiu chiông khì hí ho̍k-miàng ham-cho „Ailuropoda melanoleuca“, yi-sṳ he „chhiong séu-yùng-meu ke thung-vu̍t“. Liá chak miàng-sṳ chṳ kîm-ha hàn chhai yung.
Ngoi-hìn
Meu-yùng ke sṳ̂n-thí phì-ku-ku, thèu yèn-kún-kún, mî tông tón, sṳ̂n-thí mien-táng vû lâu pha̍k lióng chúng ngàn-set fûn tông chhîn-chhú, sṳ̂n-thí thùng mî he pha̍k-set, ngí, mu̍k-chû, sú kiok lâu kiên-thèu tû-he vû-set ke; tú-tái yû ke he chûng-set, yû ke he vû-set.
Meu-yùng ke sṳ̂n-thí yit-pân yû 120 chṳ 180 kûng-fûn ke-yong chhòng, mî chhâ-m̀-tô yû 10 chṳ 20 kûng-fûn ke-yong chhòng, sṳ̂n-thí thai-khói yû 60 chṳ 150 kûng-kîn ke-yong chhûng. Yit-pân lòi kóng hiùng-sin (雄性) ke pí chhṳ-sin (雌性) ke thai thèu yit-tit-é.
Fûn-phu
Meu-yùng cho-tet tông-cho yit-chúng thung-vu̍t-kie ke fa̍t-fa-sa̍k (活化石), yîn-vi liá chúng thûng-vu̍t ke yong-é thùng kí sṳ̍p-van ngièn yî-chhièn ke mò mak-ke chhâ-phe̍t. Song-chó chhai Chûng-koet tûng-phu, nàm-phu chṳ Mién-thien tû yû, chṳ kîm-ha thu̍k-thu̍k sên-fa̍t chhai Si-chhôn phu-fun thi-khî lê. Khì chú-yeu chhai hói-pha̍t 2000 chṳ 3000 kûng-chhak ke chuk-lìm fe̍t-chá chṳ̂m-ya̍p-lìm (針葉林) tú.
Si̍p-koan lâu sâng-thai thi-vi
Meu-yùng oi chhṳ-kâ chhu, tak-chak meu-yùng tû yû chhṳ-kâ fa̍t-thung ke thi-fông. Chhù-thet fat-chhìn (發情) ke sṳ̀-khì, khì tû he chhṳ-kâ chhu. Tông tô ngìn ngin-vì meu-yùng he chú-yeu sṳ̍t chuk-ya̍p ke yit-chúng thung-vu̍t. Khì-sṳ̍t meu-yùng lâu khì-thâ yùng yit-yong he chha̍p-sṳ̍t thung-vu̍t (雜食動物), kîm-ha ke meu-yùng chhai sṳ̍p-ngiuk thung-vu̍t hiong sṳ̍t-chhó thung-vu̍t ko-thu ke sṳ̀-khì. Meu-yùng voi liak chuk-chhú (竹鼠) liá lui séu-thung-vu̍t, ya voi sṳ̍t thung-vu̍t ke sí-sṳ̂, yû ke sṳ̀-heu hàn voi hi liak thèu-sâng-é lòi sṳ̍t. Meu-yùng ke hâ-kôi lâu ngà tông yû li̍t, ku-só chuk ke-yong ngang ke tûng-sî khì tû yû fap-thu ngâu thung. Than-he khì sêu-fa sṳ̍t-vu̍t chhiâm-vì (纖維) lâu yông-fun (養分) ke nèn-li̍t m̀-hó, ku-só yit ngit sî-yeu sṳ̍t 15 chṳ 20 kûng-kîn ke chuk yàng-yông chang-voi la.
Pó-fu chhong-khóng
1936-ngièn 1-ngie̍t, thèu chak meu-yùng pûn ngìn yun chṳ Mî-koet ke San Francisco hi chán-lám, tông tô Mî-koet-ngìn ngin-vì khì tông sên-chhi. Liá chak meu-yùng heu-lòi pûn yun chṳ Chicago, chhai 1938-ngièn chhai ke-têu sí hi. Chhai khì sí hi chṳ̂-chhièn Brookfield Thung-vu̍t-yèn yung 2500 mî-kîm ke thoi-ka mâi tó yit-chak meu-yùng. 1972-ngièn Mî-koet chúng-thúng Richard Nixon fóng-mun Chûng-koet ke sṳ̀-heu, Mô Chhe̍t-tûng chiông 2 chak meu-yùng sung pûn Mî-koet. Ke-sṳ̀ chhṳ yit-chak meu-yùng sî-yeu 260 van mî-kîm, na-he chai kâ yit-chak meu-yùng ke lai-é, chhiu-voi chhêu-ko 300 van, án-ngiòng pí khì-thâ phîn-ngùi thung-vu̍t sṳ́ ke chhièn kien tô.
Chûng-koet Ngò-lò-sṳ̂-chhu̍k
Chûng-koet Ngò-lò-sṳ̂-tshu̍k (俄羅斯族) he Chûng-koet yit-ke Séu-su mìn-tshu̍k.
Oroqen-chhu̍k
Oroqen-tshu̍k (Hon-ngî: 鄂倫春族) he Chûng-koet yit-ke Séu-su mìn-chhu̍k.
Chelyabinsk-chû
Chelyabinsk-chû (Ngò-ngî: Челя́бинская о́бласть) vi-yî Ural Sân-ma̍k tûng-lu̍k, Sî Sî-pak-li-â Phìn-ngièn sî-nàm-phu, he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Ural Lièn-pâng Kón-khî. Chelyabinsk-chû ke mien-chit he 87,900 phìn-fông kûng-lî, 2010-ngièn ke ngìn-khiéu phú-chhà hién-sṳ pún-chû ke ngìn-khiéu yû 3,476,217-ngìn, sú-fú Chelyabinsk. Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham ngìn-khiéu 83.8%, Tat-tat-chhu̍k cham 5.4%.
Decius
Chhâm-siòng
分類:Lò-mâ fòng-ti‎
Thòi-chûng-yen
Thòi-chûng-yen tshai Thòi-vân chûng-phu ke Thòi-chûng Chông-Fa tû-voi khî-nui, ngìn-khiéu thúng-kie he Thòi-vân thi-sâm thai yen, ha-hot sâm yen-hot-sṳ ńg-tsṳ́n sṳ̍p-sâm hiông, yen tsṳn-fú sat-li̍p tshai fûng-ngièn-sṳ.
Thi-lî
Thòi-chûng-yen tshai-yî Thòi-vân chûng-phu, pet-piên lâu Mèu-li̍t-yen tsiap-tshiuk, nàm-lìm Chông-fa-yen, Nàm-thèu-yen; tûng-fông lâu Ngì-làn-yen, Fâ-lièn-yen siông-lìn, sî-lìm Thòi-vân Hói-hia̍p, tûng-ông pâu-vì tsok Thòi-chûng-sṳ. Thòi-chûng-yen tûng-pan-phu he siet-sân sân-ma̍k nàm-tôn; tûng-ông pâu-hàm Thòi-chûng-sṳ tshṳ̂n-tso Thòi-chûng phùn-thi, phùn-thi yî sî he tsiúng-hiong ke Yhai-tú-thòi thi, siu̍k-tshṳ̂n Thai-tú-sân; Thai-tú-sân yî sî tset-vì yèn-hói ke phìn-ngièn..
Pinilla del Campo
Pinilla del Campo he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 19,39 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 21.
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
Fî-yí Mî-koet Het-ngìn
Fî- yí Mî-koet Het-ngìn tsṳ́-tsak Mî-koet Het-ngìn. Nì-kak-lò (negro) he Lâ-tên-ngî, tshṳ̀-ki yi-ngi he "Het-set ke". They eat fried chicken and drink kool aid.
Piáng (thiên-kôn)
Piáng (丙) he thiên-kôn ke thi 3 vi, ńg-hàng su̍k fó, yîm-yòng su̍k yòng.
.al
he Albania Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Chhông-ǹg-yen
Chhông-ǹg-yen (蒼梧縣) he Chûng-koet Kóng-sî-sén ǹg-chiu-sṳ só kón-hot ke Yen.
Irkutsk-chû
Irkutsk-chû (Ngò-ngî: Челя́бинская о́бласть) he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Sî-pak-li-â Lièn-pâng Kón-khî. Irkutsk-chû ke mien-chit he 767,900 phìn-fông kûng-lî, 2010-ngièn ke ngìn-khiéu phú-chhà hién-sṳ pún-chû ke ngìn-khiéu yû 2,428,750-ngìn, sú-fú Irkutsk. Ngò-lò-sṳ̂-ngìn lâu khì-thâ Sṳ̂-là-fû-ngìn cham ngìn-khiéu 93.5%, Buryat-ngìn cham 3.3%.
Yàm-piên-yen
Yàm-piên-yen (鹽邊縣) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Pan-kî-fâ-sṳ só kón-hot ke Yen.
Kosovo
Kosovo (Albania‎-ngî: Kosova) he Êu-chû yit-ke koet-kâ.
Kûng-phu (工)
Kûng-phu (工部) he hon-sṳ lî-tú ke yit chak sṳ-phu, chhai Không-hî Sṳ-tién lî-tú phài thi 48 vi.
Tên (thiên-kôn)
Tên (丁) he thiên-kôn ke thi 4 vi, ńg-hàng su̍k fó, yîm-yòng su̍k yîm.
Belo Horizonte
Belo Horizonte he Pâ-sî thi-si thai sàng-sṳ, ngìn-khiéu yok 2,502,557, mien-chit 334 phìn-fông kûng-lî, Minas Gerais-chû chṳn-fú só-chhai-thi, he kâi chû ke chṳn-chhṳ, kîn-chi, vùn-fa chûng-sîm. Vi yî Pâ-sî tûng-nàm-phu. tông-thi yû yá-kîm, pó-sa̍k kâ-kûng, khì-chhâ chṳ-chho, fóng-chṳt, sṳ̍t-phín tén kûng-ngia̍p kha-vì fat-tha̍t.
.zw
he Zimbabwe Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Pet-phû-hiông
Pet-phû-hiông (北埔鄉) he Thòi-vân Sîn-tsuk-yen‎ ke yit-ke hiông.
Ngoi-phu lièn-kiet
分類:Thòi-vân Hak-kâ Vùn-fa Chhùng-tiám Fat-chán-khî
Vú (thiên-kôn)
Vú (戊) he thiên-kôn ke thi 5 vi, ńg-hàng su̍k thú, yîm-yòng su̍k yòng.
Hâ-nì-chhu̍k
Hâ-nì-tshu̍k (哈尼族) he Chûng-koet yit-ke Séu-su mìn-tshu̍k.
Ostprignitz-Ruppin
he yit-chho vi yî Tet-koet nàm-phu, Brandenburg-pâng ke Yen. Chúng mien-chit 2,508.7 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu 98,944-ngìn (2013-ngièn).
Kông-yòng-khî
Kông-yòng-khî (江陽區) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Lû-chû-sṳ só kón-hot ke khî.
Oncala
Oncala he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 39,92 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 100.
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
Thèn-yen
Thèn-yen (藤縣) he Chûng-koet Kóng-sî-sén ǹg-chiu-sṳ só kón-hot ke Yen.
Â-là-pak-ngìn Philip
Â-là-pak-ngìn Philip (Lâ-tên-ngî: Marcus Julius Philippus Augustus , 204-ngièn － 244-ngièn), he Lò-mâ Ti-koet fòng-ti (244-ngièn - 249-ngièn chhai-vi).
Chhâm-siòng
分類:Lò-mâ fòng-ti‎
La Pêche, Quebec
he Québec-sén Outaouais Hàng-chṳn khî ke sàng-chṳ́n, 1975-ngièn sṳ̀n-li̍p. Chúng mien-chit 616.50 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 7,619 (2011-ngièn).
Codo, Zaragoza
vi-yî Sî-pân-ngà Aragon Chhṳ-chhṳ-khî Zaragoza-sén ke yit-ke sṳ-chṳ́n. Chúng mien-chit 11.4 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 228-ngìn (2004-ngièn thúng-kie).
Thòi-pet 101
Thòi-pet 101 he vi-yî Thòi-vân Thòi-pet-sṳ Sin-ngi-khî ke yit-tung mô-thiên-thai-lèu. Yù Kien-chuk-sṳ̂ Lî Chú-ngièn sat-kie, KTRT thòn-chhui kien-chho, 2004 ngièn 12 ngie̍t 31 ngit to 2010 ngièn 1 ngie̍t 4 ngit he sṳ-kie chui kô ke mô-thiên-thai-lèu (mò pâu-hàm thiên-sien). Chhai kûi-va̍k kiê-ton chhû-khì, ngièn-miàng Thòi-pet Koet-chi Kîm-yùng Chûng-sîm.
分類:Thòi-pet-sṳ Sṳ-chhòng
Chông-fa-yen
Chông-fa-yen chhai Thòi-vân chûng-sî phu, tûng-piên he Pat-kua sân-ma̍k lâu Nàm-thèu-yen chiap-chhiuk, sî-piên pîn-lìm Thòi-vân Hói-hia̍p, nàm-piên lâu Yùn-lìm-yen vì kie, pet-piên yî Thai-tú-hâi lâu Thòi-chûng-yen vì kie. Thi-hìn song yî phìn-ngièn vì-chú, su̍k-yî Chông-fa phìn-ngièn.
Li̍t-sṳ́
Chông-fa-yen chui-chó yù Thòi-vân Ngièn-chhu-mìn Babuza-chhu̍k kî-chhu.
Kí (thiên-kôn)
Kí (己) he thiên-kôn ke thi 6 vi, ńg-hàng su̍k thú, yîm-yòng su̍k yîm.
Noviercas
Noviercas he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 91,56 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 185.
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
Khiûng-lìm-hiông
Khiûng-lìm-hiông (芎林鄉) he Thòi-vân Sîn-tsuk-yen‎ ke yit-ke hiông.
Ngoi-phu lièn-kiet
分類:Thòi-vân Hak-kâ Vùn-fa Chhùng-tiám Fat-chán-khî
.zm
he Zambia Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Kí-phu (己)
Kí-phu (己部) he hon-sṳ lî-tú ke yit chak sṳ-phu, chhai Không-hî Sṳ-tién lî-tú phài thi 49 vi.
Chhùng-hièn
Chhùng-hièn (蟲憲) fe̍t-chá Hién-kûng (幰公) he tui Fàn-chiet-thûng-vu̍t-mùn Kóa-mô-kong lui thûng-vu̍t ke thûng-chhṳ̂n. Chhai Khô-ho̍k fûn-lui chûng, kì-têu su̍k-yî Tân-hiong-yin-muk. Sṳ̂n-thí Lióng-chet tui-chhṳ̂n, khí-yû-fûn chiet hien-siong; mò kut-ket, chhai thí-péu fu̍k-koi yit-chhèn khí-yû set-su ke pho̍k Kok-chṳt-chhèn. Thàn-pha̍k-chṳt hàm-liòng tha̍t 70%, hàn-yû Mì-liòng-ngièn-su, yì lìn, koi, thiet, kap, sîn, thùng yî-khi̍p tô-chúng Vì-sâng-su. Chhù-liáu sṳ̂n-thí chhièn lióng-chiet chṳ̂-ngoi, khì yì kok-chiet kiûn khí-yû kông-mô. Tshṳ hiùng thùng thí, yi thí su chîn, sâng chhṳ̍t sṳ̀ chia yù fàn tai sán-sâng lón kán, fàn chhṳ̍t hâ yit-thoi. Muk-chhièn yí-tî hiu yin yû 200 tô-chúng, 1837-ngièn pûn Sâng-vu̍t-ho̍k kâ Tha̍t-ngì-vùn chhṳ̂n chṳ̂ vì Thi-khiù sông chui yû ka-chhṳ̍t ke thûng-vu̍t. Muk-chhièn yí-tî Chhùng-hièn yû 200 tô-chúng, 1837-ngièn pûn Sâng-vu̍t ho̍k-kâ Tha̍t-ngì-vùn chhṳ̂n chṳ̂ vì Thi-khiù sông chui yû ka-chhṳ̍t ke thûng-vu̍t.
Mùng-sân-yen
Mùng-sân-yen (蒙山縣) he Chûng-koet Kóng-sî-sén ǹg-chiu-sṳ só kón-hot ke Yen.
Kazakh-chhu̍k
Kazakh-chhu̍k (Hon-ngî: 哈薩克族) he Chûng-Â ke Kazakhstan chú-thí mìn-chhu̍k, ya-he Chûng-koet yit-ke Séu-su mìn-chhu̍k.
Wales
Wales (Yîn-ngî: Wales; Wales-ngî: Cymru) he Yîn-koet ke yit-ke vòng-koet, vi-yî Thai Britain-tó sî-nàm-phu, tûng-kie England, sî-lìm Saint George Hói-hia̍p, nàm-mien Bristol-vân, pet kho Ireland hói, Cardiff he khì sú-tû lâu thi-yit thai-sàng.
Kâng (thiên-kôn)
Kâng (庚) he thiên-kôn ke thi 7 vi, ńg-hàng su̍k kîm, yîm-yòng su̍k yòng.
Het-chet-chhu̍k
Het-chet-chhu̍k (赫哲族) he Chûng-koet yit-ke séu-su mìn-chhu̍k.
.ve
he Venezuela Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Belgorod-chû
Belgorod-chû (Ngò-ngî: Белгоро́дская о́бласть) he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Tûng-ông Lièn-pâng Kón-khî. Belgorod-chû ke mien-chit he 27,100 phìn-fông kûng-lî, 2010-ngièn ke ngìn-khiéu phú-chhà hién-sṳ pún-chû ke ngìn-khiéu yû 1,532,526-ngìn, sú-fú Belgorod. Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham ngìn-khiéu 94.4%, Vû-khiet-làn-ngìn cham 2.8%.
Jim Morrison
James Douglas "Jim" Morrison (1943-ngièn 12-ngie̍t 8-ngit – 1971-ngièn 7-ngie̍t 3-ngit) he Mî-koet ke yit ke kô-sú. The Doors he kì fat-hàng ke thèu pu MV.
Aung San Suu Kyi
Aung San Suu Kyi (အောင်ဆန်းစုကြည်, ) he Mién-thien ke yit-chak fî-phau-li̍t mìn-chú yun-thung ke chṳn-chhṳ-kâ. Kì chhai 1990-ngièn tet-to Sakharov Chióng, 1991-ngièn tet-to Nobel Fò-phìn Chióng.
Sîn (thiên-kôn)
Sîm (辛) he thiên-kôn ke thi 8 vi, ńg-hàng su̍k kîm, yîm-yòng su̍k yîm.
Nolay, Soria
Nolay he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 21,94 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 68.
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
Fì-chhu̍k
Fì-tshu̍k (回族) he Chûng-koet yit-ke Séu-su mìn-tshu̍k.
.va
he Vatican Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Thoi-chhú
Thoi-chhú he ngim yit-chúng su̍k-yî Thoi-chhú-muk ke Yû-thoi-thung-vu̍t. Thai-tô-su thoi-chhú tû-he Àu-thai-li-â ke thi̍t-sán, than-he Su-thoi-chhú chet sên-fa̍t chhai Pâ-pu-â Néu-kí-nui-â. Thoi-chhú-su̍k yû sâm-chúng:
①Fùng-thai-thoi-chhú (Macropus rufus) he hien-chhùn chui-thai ke yû-thoi-thung-vu̍t. Fùng-thai Thoi-chhú sên-fa̍t chhai Àu-chû chûng-phu ke pan Sâ-mo̍k thi-tai. Sṳ̀n-ngièn hiùng-sin thoi-chhú ke thí-chhòng hí-khó tha̍t-tó liuk-chhak, thí-chhûng hí-khó tha̍t-tó kiú-sṳ̍p lióng-pak-pong.
③Sî-phu Fôi-thai-thoi-chhú (Macropus fuliginosus) he sâm-chúng Thoi-chhú chûng chui-séu ke yit-chúng; sṳ̀n-ngièn hiùng-sin ke thí-chhòng he ńg-sṳ̍p-si chhiên-khiet. Sên-fa̍t chhai-yî Àu-chû sî-nàm hói-ngan lâu Tha̍t-lin-hò phùn-thi. Nang-ngoi yû lâu Thoi-chhú siong-kôan kín-me̍t-thi ke si-sṳ̍p kien-séu ke Thoi-chhú-muk:
④Su-thoi-chhú he cháu-to chhai tûng-pet-phu Àu-chû me̍t-si̍p ke yí-lìm kiên Sîn-kí-nui-â chṳ̂n-sṳ̍t ke thoi-chhú ke su-muk chhîn-chhit. Kí-chak Su-thoi-chhú phî ngùi-hoi khi̍p, chú-yeu chhut-yì fàn-kín pho-fái.
Codos, Zaragoza
vi-yî Sî-pân-ngà Aragon Chhṳ-chhṳ-khî Zaragoza-sén ke yit-ke sṳ-chṳ́n. Chúng mien-chit 62.7 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 260-ngìn (2009-ngièn thúng-kie).
Minas Gerais-chû
Minas Gerais-chû he Pâ-sî tûng-nàm-phu yit-ke chû, kî-mìn lióng-chhiên tô van. Kì phài-miàng chhiòn-koet thi-ngi ngìn-khiéu chung tô, Koet-nui Sâng-sán Chúng-chhṳ̍t (GDP) phài-miàng chhiòn-koet thi-sâm, on mien-chit phài-miàng chhiòn-koet thi-si thai. Minas Gerais-chû khiung yû 853-chho sàng-sṳ, he Pâ-sî sàng-sṳ chui-tô ke yit chû. Chû chṳn-fú só-chhai-thi vì Belo Horizonte he Minas Gerais-chû chui-thai ke sàng-sṳ, he Là-tên Mî-chû ke chú-yeu sàng-sṳ lâu kîm-yùng chûng-sîm, he Pâ-sî thi-liuk thai sàng-sṳ. Minas Gerais-chû he Pâ-sî Chúng-thúng sú-liòng chui-tô ke chû. Kì he Pâ-sî thi-si thai chû, mien-chit he 586,528 phìn-fông kûng-lî.
Hói-sàng-khî
Hói-sàng-khî (海城區) he Chûng-koet Kóng-sî-sén Pet-hói-sṳ só kón-hot ke khî.
Ngìm (thiên-kôn)
Ngìm (壬) he thiên-kôn ke thi 9 vi, ńg-hàng su̍k súi, yîm-yòng su̍k yòng.
Kîn-phu (巾)
Kîn-phu (巾部) he hon-sṳ lî-tú ke yit chak sṳ-phu, chhai Không-hî Sṳ-tién lî-tú phài thi 50 vi.
Gordian 3-sṳ
Gordian 3-sṳ (Lâ-tên-ngî:  Marcus Antonius Gordianus Pius Augustus, 225-ngièn － 244-ngièn), he Lò-mâ Ti-koet fòng-ti (238-ngièn - 244-ngièn chhai-vi).
Chhâm-siòng
分類:Lò-mâ fòng-ti‎
Fort-Coulonge, Quebec
he Québec-sén Outaouais Hàng-chṳn khî ke sàng-chṳ́n, 1888-ngièn sṳ̀n-li̍p. Chúng mien-chit 3.20 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 1,377 (2011-ngièn).
Pat-pat suí-châi
Pat-pat suí-châi (八八水災) he 2009-ngièn pat-ngie̍t liuk-ngit tsṳ pat-ngie̍t sṳ̍p-ngit kiên fat-sên tshai-yî Thòi-vân chûng-nàm-phu khi̍p tûng-nàm-phu ke ngiàm-tshung suí-châi, yîn-vi chûng-thu Thòi-fûng Mo̍k-Là-Khiet tshîm-ngi̍p Thòi-vân só tai-lòi tshóng ki-liu̍k ke yí-sṳ, tsho-sṳ̀ thi-khî fat-sên suí fam-nan khi̍p thú-sa̍k-liù, he 1949-ngièn pat-tshit suí-châi kong-pûn Thòi-vân chui ngiàm-tshung ke suí-fam. Kîn-kí kôn-fông thúng-kie, muk-tshièn yí-kîn khok-thin yû 153-ngìn sí-mòng khi̍p 464-ngìn sṳt-tsiûng, hàng-tsṳn-yen chet siên-pu pat-ngie̍t ngi-sṳ̍p-ngi ngit tsṳ ngi-sṳ̍p-si ngit kí-koet vì Pat-pat suí-châi le sí-tsá kong-pan khì-è tsṳ-ôi. Yîn-vi suí-châi sṳ̀ tsô-su phî-phìn kiu-yèn mò-li̍t thô-tsṳ mìn-yen, Chûng-fà Mìn-koet chúng-thúng Mâ Yîn-kiú lâu khì tsṳn-fú sâng-mong yit thai-puk va̍t-lo̍k.
Kîn-chhu̍k
Kîn-chhu̍k (京族) he Chûng-koet yit-ke Séu-su mìn-tshu̍k.
Potsdam-Mittelmark
he yit-chho vi yî Tet-koet nàm-phu, Brandenburg-pâng ke Yen. Chúng mien-chit 2,575.4 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu 205,520-ngìn (2013-ngièn).
Montenegro
Montenegro (Montenegro-ngî: Crna Gora) he Êu-chû yit-ke koet-kâ.
Jino-chhu̍k
Jino-chhu̍k (Hon-ngî: 基諾族) he Chûng-koet yit-ke Séu-su mìn-chhu̍k.
Kui (thiên-kôn)
Kui (癸) he thiên-kôn ke thi 10 vi, ńg-hàng su̍k súi, yîm-yòng su̍k yîm.
Chûng-la̍k-khî
Chûng-la̍k-sṳ he Thòi-vân Thò-yèn-yen ke yit-ke sàng-sṳ.
Ngoi-phu lièn-kiet
分類:Thòi-vân Hak-kâ Vùn-fa Chhùng-tiám Fat-chán-khî
Fàn-chiet-thûng-vu̍t-mùn
Fàn-chiet-thûng-vu̍t-mùn (Annelid, 環節動物門) he Thûng-vu̍t-kie ke yit-chak mùn, kâi mùn thûng-vu̍t vì Lióng-chet-tui-chhṳ̂n, fûn chiet ke lie̍t-sâng thí-khiông thûng-vu̍t, yû ke khí-yû chiuk lâu kông-mô, tô-pit kón-sṳt sùn-fàn hì-thúng, lièn-sṳt sṳ̀n-kîn hì-thúng. Muk-chhièn yí-tî ke fàn-chiet thûng-vu̍t yok-yû 13000 chúng. Sòng-kien fàn-chiet thûng-vu̍t yû: chhùng-hièn, fù-khì, sâ-chhâm tén. Fàn-chiet thûng-vu̍t lâu chiet-kî thûng-vu̍t khiung-thùng kèu-sṳ̀n Kôan-chiet thûng-vu̍t (Articulata).
Liùng-mâ-thâm-khî
Liùng-mâ-thâm-khî (龍馬潭區) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Lû-chû-sṳ só kón-hot ke khî.
Johann Sebastian Bach
Johann Sebastian Bach he Tet-koet chhai Baroque sṳ̀-khì ke yit chak chok-khiuk-kâ.
Fu-phu (戶)
Fu-phu (戶部) he hon-sṳ lî-tú ke yit chak sṳ-phu, chhai Không-hî Sṳ-tién lî-tú phài thi 63 vi.
.uz
he Uzbekistan Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
.ug
he Uganda Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Kín-phó-chhu̍k
Kín-phó-tshu̍k (景頗族) he Chûng-koet yit-ke Séu-su mìn-tshu̍k.
Ngiùn-hói-khî
Ngiùn-hói-khî (銀海區) he Chûng-koet Kóng-sî-sén Pet-hói-sṳ só kón-hot ke khî.
Fukuoka-yen
Fukuoka-yen (福岡県) he Ngi̍t-pún Kyūshū thi-fông ke yen. Pet-mien hiong Chêu-siên Hói-hia̍p, nàm lâu Saga-yen, Kumamoto-yen, Ōita-yen lìn-chiap. Mien-chit 4,972.98 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu 5,059,670-ngìn.
Lû-yen
Lû-yen (瀘縣) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Lû-chû-sṳ só kón-hot ke Yen.
MediaWiki
in l MediaWiki he yit-chúng kî yî mióng-chi-mióng-lu ke chhṳ-yù wiki ngiôn-thí, yù Wikimedia khôi-fat. Khì he yung PHP siá ke. G
j g
.ua
he Ukraina Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Chṳ́ (thi-chṳ̂)
Chṳ́ (子) he thi-chṳ̂ ke thi 1 vi, tui-yin ke sâng-sêu he chhú.
Chhiú (thi-chṳ̂)
Chhiú (丑) he thi-chṳ̂ ke thi 2 vi, tui-yin ke sâng-sêu he ngiù.
Liû Yún-fuk
Liû Yún-fuk (劉永福, ) he chhai Kóng-sî chhut-sṳ ke yit-chak Hak-kâ-ngìn. Kì he yû-miàng ke Vû-khì-kiûn ke ngièn-soi lâu heu-lòi Thòi-vân Mìn-chú-koet ke thai-chiông-kiûn thùng thi 2 ngim chún-thúng.
Busan
Busan Kóng-vet-sṳ  (부산광역시/釜山廣域市) he sa Seoul chṳ̂-heu Hòn-koet thi-ngi thai sàng-sṳ. 2010-ngièn, Busan ngìn-khiéu 360 van, Busan Tû-sṳ-khiên (pâu-koat chû-piên ke Gimhae Sṳ lâu Yangsan Sṳ) ke ngìn-khiéu yû 400 tô van. Busan he Hòn-koet chui-thai kóng-khiéu sàng-sṳ ya-he sṳ-kie chui fàn-mông ke hói-kóng chṳ̂-yit. Busan vi-yî Hòn-koet tûng-nàm-tôn, Nakdong Kông lâu Suyeong Hò chṳ̂-kiên ke hia̍p kuk he Busan chui me̍t-si̍p ke thi-khî. Hàng-chṳn sông, fú sân he ke kóng-vet-sṳ, pâu-koat 15 ke chú-yeu Hàng-chṳn-khî fò yit-ke yen.
Busan he ke Koet-chi Fi-ngi chûng-sîm, he 2002-ngièn Â-chû Yun-thung-fi lâu 2005-ngièn APEC ke sṳ̀n phan sàng-sṳ, ya-he 2002-ngièn sṳ-kie pî chiuk-khiù soi ke yit-ke fûn fi chhòng. 2005-ngièn 11-ngie̍t Busan siên-pu sṳ̂n phan 2020-ngièn Ha-kui Olympic Yun-thung-fi. chhai Hòn-koet Pyeongchang Khiùn yàng tet 2018-ngièn Tûng-kui Olympic Yun-thung-fi sṳ̀n phan khièn heu, fú sân yí kói vì sṳ̂n phan 2024-ngièn fe̍t 2028-ngièn ke Ha-kui Olympic Yun-thung-fi.
Navaleno
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
Kyrgyz-chhu̍k
Kyrgyz-chhu̍k (Kyrgyz-ngî: قىرعىز) he Chûng-Â ke Kyrgyzstan chú-thí mìn-chhu̍k, ya-he Chûng-koet yit-ke séu-su mìn-chhu̍k.
Bryansk-chû
Bryansk-chû (Ngò-ngî: Бря́нская о́бласть) he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Tûng-ông Lièn-pâng Kón-khî. Bryansk-chû ke mien-chit he 34,900 phìn-fông kûng-lî, 2010-ngièn ke ngìn-khiéu phú-chhà hién-sṳ pún-chû ke ngìn-khiéu yû 1,278,217-ngìn, sú-fú Bryansk. Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham ngìn-khiéu 96.7%, Vû-khiet-làn-ngìn cham 1.1%.
George Frideric Handel
George Frideric Handel, ngièn-lòi ke miàng-sṳ ham cho Georg Friedrich Händel, he Baroque sṳ̀-khì ke yit chak chok-khiuk-kâ. Kì he Tet-koet-ngìn, heu-lòi yì-mìn to Yîn-koet.
Nepas
Nepas he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 25,13 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 75.
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
Pupienus
Pupienus (Lâ-tên-ngî: Marcus Flavius Valerius Constantius Herculius Augustus, 165-ngièn － 238-ngièn), he Lò-mâ Ti-koet fòng-ti (238-ngièn - 238-ngièn chhai-vi).
Chhâm-siòng
分類:Lò-mâ fòng-ti‎
Liùng-thâm-khî (Thò-yèn)
Liùng-thâm-hiông (龍潭鄉) he Thòi-vân Thò-yèn-yen‎ ke yit-ke hiông.
Messines, Quebec
he Québec-sén Outaouais Hàng-chṳn khî ke sàng-chṳ́n, 1921-ngièn sṳ̀n-li̍p. Chúng mien-chit 130.70 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 1,608 (2011-ngièn).
Liùng-thâm-khî (Thò-yèn)
Ngoi-phu lièn-kiet
分類:Thòi-vân Hak-kâ Vùn-fa Chhùng-tiám Fat-chán-khî
Lâ-fú-chhu̍k
Lâ-fú-chhu̍k (拉祜族) he Chûng-koet yit-ke séu-su mìn-chhu̍k.
Mìn-chú-kûng
Mìn-chú-kûng (民主公) he Hak-kâ-ngìn ke yit-chak hiông-thú sṳ̀n-mìn.
Koet-miàng Hon-sṳ péu-ki lie̍t-péu
Koet-miàng Hon-sṳ péu-ki lie̍t-péu
Contamina
vi-yî Sî-pân-ngà Aragon Chhṳ-chhṳ-khî Zaragoza-sén ke yit-ke sṳ-chṳ́n. Chúng mien-chit 13 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 42-ngìn (2004-ngièn thúng-kie).
Ha̍p-kông-yen
Ha̍p-kông-yen (合江縣) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Lû-chû-sṳ só kón-hot ke Yen.
Yìm (thi-chṳ̂)
Yìm (寅) he thi-chṳ̂ ke thi 3 vi, tui-yin ke sâng-sêu he fú.
Kîn-phu (斤)
Kîn-phu (斤部) he hon-sṳ lî-tú ke yit chak sṳ-phu, chhai Không-hî Sṳ-tién lî-tú phài thi 69 vi.
Wales-ngî
Wales-ngî (Cymraeg [kəmˈrɑːɨɡ]) he Yîn-koet Wales ke chhòn-thúng ngî-ngièn, su̍k-yî Celt Ngî-chhu̍k, chiap-khiun Breton-ngî lâu Cornish-ngî. Kîm-ha yìn-yèn yû 580,000 tô-ngìn sṳ́-yung Wales-ngî, cham Wales ngìn-khiéu ke 20%. Chhai Argentina ke Patagonia ya-yû Wales-ngî yì-mìn pó-liù chhṳ-kâ ke ngî-ngièn.
Antonio Vivaldi
Antonio Lucio Vivaldi he Yi-thai-li chhai Baroque sṳ̀-khì ke yit chak cho-khiuk-kâ. Kì chui chhut-miàng ke chok-phín he „Si-kui“ (Le quattro stagioni).
Lì-chhu̍k
Lì-chhu̍k (黎族) he Chûng-koet yit-ke séu-su mìn-chhu̍k.
Ha̍p-phû-yen
Ha̍p-phû-yen (合浦縣) he Chûng-koet Kóng-sî-sén Pet-hói-sṳ só kón-hot ke Yen.
Chhòng-kiáng-lu̍k
Chhòng-kiáng-lu̍k ke ho̍k-miàng vi camelopardalis, lòi-ngièn chhut-yì chó-khì Lò-mâ Ti-koet sṳ̀-khì, yi-sṳ chhiu-he Lo̍k-thò lâu Pau-é ke chhâm-chha̍p kâu-thí, yîn-vi kí ke ngoi-hìn lui-sṳ liá lióng-chúng thung-vu̍t.
Chûng-koet Mìn-chêu sṳ̀, sòn-chhui hòng-hàng to tûng-fî, chên tai lióng-chak Chhòng-kiáng-lu̍k fì-to Pet-kîn. Kîm-ngit Ngit-ngî khi̍p Hòn-ngî yìn-yèn chiong Chhòng-kiáng-lu̍k chhṳ̂n-fû "麒麟".
Fâ-lièn-yen
Fâ-lièn-yen chhai Thòi-vân tûng-phu, sî-lìm he Tûng-ông sân-ma̍k, tûng-piên Thai-phìn-yòng, he Thòi-vân mien-chit chui-thai ke yen-kip hàng-chṳn-khî, ya-he Thòi-vân thi-yit ke sṳ̍t-hàng thi-fông chhṳ-chhṳ ke yen-sṳ.
Li̍t-sṳ́
Fâ-lièn kú-thoi chhṳ̂n-cho "Khì-lòi", kîn-kí Fâ-lièn-yen chṳ ki-chai, Sî-pân-ngà-ngìn chhai 1622-ngièn to liá-piên chhái-chhí sâ-kîm, hàn-yû chiông Fâ-lièn thi-khî chhṳ̂n-fû "Tô-lò-mân". Yì-yèn Fâ-lièn he Thòi-vân pí-káu-man pûn Hon-ngìn yì-kî ke thi-fông chṳ̂-yit, Hon-ngìn to Fâ-lièn khôi-khén he 1851-ngièn. Hien-chhai Fâ-lièn sṳ̀n-vì tûng-phu chui chhung-yeu yen-sṳ. 2008-ngièn, yen chṳn-fú kûng-pu yit-pân tho-lu min-miàng ngièn-chet, kiên-sîn thi-fông kûng-só min-miàng ke chún-chet.
Mâu (thi-chṳ̂)
Mâu (卯) he thi-chṳ̂ ke thi 4 vi, tui-yin ke sâng-sêu he thu.
Fù-khì
Fù-khì (蝴蜞) he Fàn-chiet-thûng-vu̍t-mùn Chit-kong ke yit-lui thûng-vu̍t, Chhṳ-hiùng thùng-thí. Fù-khì thí-ngoi mò-mô, yì-chhiâ thí-khiông ke Kiet-thì chû-chṳt kiên me̍t-si̍p, yîn-chhṳ́ sṳ̂n-thí kiên kiet-sṳ̍t. Pûn fat-hien ke Fù-khì yok 700 chúng, yok 100 chúng sâng-fa̍t chhai hói-yòng chûng, yok 70 chúng sâng-fa̍t chhai liu̍k-thi, yì-hâ tû sâng-fa̍t chhai thâm-súi fàn-kin.
Sìn (thi-chṳ̂)
Sìn (辰) he thi-chṳ̂ ke thi 5 vi, tui-yin ke sâng-sêu he liùng.
Sapporo-sṳ
Sapporo-sṳ (Ngit-ngî: 札幌市) he yit-ke vi-yî Ngit-pún Pet-hói-tho tho-ông thi-khî ke tû-fi sàng-sṳ, vì chhiòn Ngit-pún ngìn-khiéu thi-ńg tô ke sàng-sṳ, ya-he Ngit-pún ke chṳn-lin chṳ́ -thin tû-sṳ chṳ̂-yit. Yù yî Sapporo-sṳ he Pet-hói-tho chṳn-fú (tho thâng) yî-khi̍p Ishikari Chṳn-hîn-khiu̍k phan kûng sṳt só-chhai-thi, yîn-chhṳ́ ya sṳ̀n-vì Pet-hói-tho ke hàng-chṳn chûng khi fò chui-thai tû-sṳ. Yî Sapporo vì-chú chhòng ke chṳt ngia̍p khiù chhui yû Ngit-pún chṳt ngia̍p chiuk-khiù lièn soi ke Consadole Sapporo, Ngit-pún chṳt phóng Thai-phìn-yòng lièn-mèn ke Pet-hói-tho Ngit-pún lâu thúi téu sṳ.
Prignitz
he yit-chho vi yî Tet-koet nàm-phu, Brandenburg-pâng ke Yen. Chúng mien-chit 2,123 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu 77,993-ngìn (2013-ngièn).
Narros
Narros he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 13,22 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 46.
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
Gruzia
Gruzia (Gruzia-ngî: საქართველო) he Â-chû yit-ke koet-kâ.
.nu
he Niue Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Sâm-sân-koet-vòng
Sâm-sân-koet-vòng (三山國王) he Tshèu-chû-ngìn thùng Tshèu-chû Hak-kâ-ngìn ke yit-chak hiông-thú sṳ̀n-mìn.
Liu̍k
Liu̍k (綠, 氯), fe̍t-chá ham-cho yàm-su (鹽素), he yit-chúng fa-ho̍k ngièn-su, fa-ho̍k fù-ho he Cl, ngièn-chṳ́ su-muk he 18, chhai ngièn-su chû-khì-péu chûng thi sṳ̍p-pat vi.
Li̍t-siuk-chhu̍k
Li̍t-siuk-chhu̍k (傈僳族) he Chûng-koet yit-ke séu-su mìn-chhu̍k.
Fông-phu (方)
Fông-phu (方部) he hon-sṳ lî-tú ke yit chak sṳ-phu, chhai Không-hî Sṳ-tién lî-tú phài thi 70 vi.
Thiet
Thiet (鐵) he yit-chúng fa-ho̍k ngièn-su, fù-ho Fe, ngièn-chṳ́ su-muk he 26. Thiet he tsui-sòng yung ke kîm-su̍k, he ko-thu kîm-su̍k ke yit-tsúng.
Si-yún-yen
Si-yún-yen (敘永縣) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Lû-chû-sṳ só kón-hot ke Yen.
Franz Schubert
Franz Schubert he O-thi-li ke yit chak long-man chú-ngi chok-khiuk-kâ.
Lhoba-chhu̍k
Lhoba-chhu̍k (Hon-ngî: 珞巴族) he Chûng-koet yit-ke séu-su mìn-chhu̍k.
Kaliningrad-chû
Kaliningrad-chû (Ngò-ngî: Калинингра́дская о́бласть) he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Sî-pet-phu Lièn-pâng Kón-khî. Kaliningrad-chû ke mien-chit he 15,100 phìn-fông kûng-lî, 2010-ngièn ke ngìn-khiéu phú-chhà hién-sṳ pún-chû ke ngìn-khiéu yû 941,873-ngìn, sú-fú Kaliningrad. Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham ngìn-khiéu 86.4%, Vû-khiet-làn-ngìn cham 3.7%.
Kóng-héu-khî
Kóng-héu-khî (港口區) he Chûng-koet Kóng-sî-sén Fòng-sàng-kóng-sṳ só kón-hot ke khî.
Shawville, Quebec
he Québec-sén Outaouais Hàng-chṳn khî ke sàng-chṳ́n, 1874-ngièn sṳ̀n-li̍p. Chúng mien-chit 5.40 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 1,664(2011-ngièn).
Kî-lùng-sṳ
Kî-lùng-sṳ vi-yî Thòi-vân pún-tó pet-tôn, he Chûng-fà Mìn-koet sṳ̍t-chi kón-hot-khî nui ke ńg-ke sén hot-sṳ chṳ̂-yit, ko-hi su̍k-yî Thòi-vân-sén. ngìn-khiéu kie-son vi Thòi-vân thi-sṳ̍p thai sàng-sṳ, thai-yok sâm-sṳ̍p-pat van-ngìn. Khiu miàng-è Kiê-lùng, heu-lòi chhí-yung "Kî-thi chhông-lùng" chṳ̂ yi-ngi. Chhiòn-sṳ Chúng mien-chit he 132 phiàng-fông kûng-lî.
滿洲族
滿洲族係中國一個少數民族.
Kú-nìn-yen
Kú-nìn-yen (古藺縣) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Lû-chû-sṳ só kón-hot ke Yen.
Sṳ (thi-chṳ̂)
Sṳ (巳) he thi-chṳ̂ ke thi 6 vi, tui-yin ke sâng-sêu he sà.
Balbinus
Balbinus (Lâ-tên-ngî:  Decimus Caelius Calvinus Balbinus Pius Augustus, 178-ngièn － 238-ngièn), he Lò-mâ Ti-koet fòng-ti (238-ngièn - 238-ngièn chhai-vi).
Chhâm-siòng
分類:Lò-mâ fòng-ti‎
Vù-phu (无)
Vù-phu (无部) he hon-sṳ lî-tú ke yit chak sṳ-phu, chhai Không-hî Sṳ-tién lî-tú phài thi 71 vi.
Ńg (thi-chṳ̂)
Ńg (午) he thi-chṳ̂ ke thi 7 vi, tui-yin ke sâng-sêu he mâ.
Thâm-súi
Thâm-súi vi-yî Thòi-vân Thòi-pet-yen sî-pet yèn-hói, vi-yî Thâm-súi-hò ke tshut-hói-khiéu pet-tset, nàm-lìn Thòi-pet-sṳ thèu-khî, sî-nàm lâu Pat-lî-hiông kak-khôi.
Thai-sî-yòng
Thai-sî-yòng, vi-yî Êu-chû, Fî-chû, Nàm-khi̍t-chû lâu Nàm-mî-chû, Pet-mî-chû chṳ̂-kiên, he sṳ-kie thi-ngi thai yòng. Khì pet chiap Pet-pên-yòng, nàm-chiap Nàm-khi̍t-chû, sî-nàm thûng-ko Horn-kok (Cape Horn) ke kîn-sien (sî-kîn 67°) lâu Thai-phìn-yòng kiâm-kie, tûng-nàm thûng-ko Agulhas-kok kîn-sien (tûng-kîn 20°) lâu Yin-thu-yòng kiâm-kie.
La̍p-pá
La̍p-pá he thùng-kón ngo̍k-hi kâ-tshu̍k tsṳ̂-yit. Sòng-tshai kiûn-ngo̍k-shui, hièn-kón ngo̍k-thòn khon-kien.
Nafría de Ucero
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
Thòi-vân Ngi̍t-pún sṳ̀-thoi
Ngi̍t-pún thúng-tshṳ sṳ̀-thoi he 1895-ngièn tsṳ 1945-ngièn tsṳ̂-kiên Thòi-vân pûn Ngi̍t-pún tshṳ̍t-mìn kón-hot ke sṳ̀-khì. Ngi̍t-pún thúng-tshṳ sṳ̀-khì tshûng-mân Ngi̍t-pún Ti-koet tsú-ngi tshṳ̍t-mìn tsṳn-tshet lî-lun khi̍p Ngi̍t-pún tshṳ̍t-mìn tsṳn-tshet ke fa̍t-thung hìn-thai. Ngièn-tset song, yù kôn-fông vì Ngi̍t-pún tsṳ̂-pún-kâ liòng-sṳ̂n thin-tso kok-tsúng kûi-tset, pet-sṳ́ Thòi-vân thì-kiûng tsṳ̂-ngièn, vu̍t-sán, lò-li̍t khi̍p fu̍k-vu. Tshai koet-kâ fat-tsán thin-vi song, Ngi̍t-pún tsiông Thòi-vân tsok-vì tsṳ̂-tshṳ̀ pún-koet kûng-ngia̍p ke heu-tún, thùng-sṳ̀ he Ngi̍t-pún hiong nàm-fông fat-tsán ke kî-thi. Ngi̍t-pún tshai Thòi-vân sṳ̍t-hàng thi̍t-phe̍t-fap, yung kín-tshat tsṳn-tshṳ khúng-tsṳ sa-fi.
Sâm-sien
Sâm-sien, Okinawa-ngî ： sansin (三線) he yit-chúng Okinawa ke ngo̍k-hi chṳ̂-yit.
600 ngién-chhièn, Chûng-koet-sâm-sien thi-yit-pái pûn-ngìn tai-lòi Liù-khiù-vòng-koet. To Liù-khiù, Chûng-koet-sâm-sien pûn kiûng-thien ke yîm-ngo̍k-kâ siû-kói, sâng-yîm pien kha thai-sâng. Liá-ha Okinawa-sâm-sien thùng Chûng-koet-sâm-sien mò-khiung-yong. Tui kiûng-thien, sâm-sien thin-thin-é kie-seu pûn pak-siang. Tui Okinawa, sâm-sien tai-lòi Ngit-pún pien-sṳ̀n liá-ha ke shamisen. Sâm-sien tân-chhiang yû sâm-ke sien só-yî ôn-to sâm-sien.
Ti Okinawa-khiùn-tó, yû lióng-chúng sâm-sien, Amami ke sâm-sien thùng kha liù-hàng ke Sâm-sien. Lióng-chak thi-fông ke mìn-yeù mò-khiung-yong ku-só sâm-sien ke yîm-kiê （音階）yû chhâ-phe̍t.
Chṳ̂-liau
分類:Ngo̍k-hi
Mièn-yòng
Mièn-yòng he ngìn-lui ke kâ-chhuk chṳ̂-yit. Yû-mô ke si-thúi thung-vu̍t, yòng-mô ke chú-yeu lòi-ngièn. Ngièn-vi Pet-pan-khiù sân-thi ke nùng-sán-vu̍t, lâu Sân-yòng yû chhîn-chhiet kôan-he; mò-thùng chṳ̂-chhu chhai-yî thí-hìn, hiùng-yòng mò-hìn, lióng-kok sâng-chhut heu kha-vi chhâ-khôi.
Cosuenda
vi-yî Sî-pân-ngà Aragon Chhṳ-chhṳ-khî Zaragoza-sén ke yit-ke sṳ-chṳ́n. Chúng mien-chit 31 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 392-ngìn (2004-ngièn thúng-kie).
Franz Liszt
Franz Liszt, fe̍t-chá ham cho Liszt Ferenc, he Hiûng-ngà-li ke yit chak long-man chú-ngi chok-khiuk-kâ.
Mân-chû-chhu̍k
Mân-chû-chhu̍k fe̍t-chá Mân-chiû-chhu̍k, he Chûng-koet yit-ke séu-su mìn-chhu̍k.
Làn-yí-hiông
Làn-yí-hiông (蘭嶼鄉) he Thòi-vân Thòi-tûng-yen‎ ke yit-ke hiông.
Thòi-vân Kî-tuk-kau
Thòi-vân Kî-tuk-kau ke fat-tsán li̍t-sṳ́ tshiùng sṳ̍p-tshit sṳ-ki tsûng-khì khôi-sṳ́; Kî-tuk-kau he chui-tsó tsin-ngi̍p Thòi-vân ke sṳ-kie-sin Tsûng-kau.
Tsó-khì tshòn-kau
Sṳ́-tsai sṳ̍p-tshit sṳ-ki tsûng-khì, Hò-làn Kî-tuk Sîn-kau tshai Thòi-vân sî-nàm-phu tshòn-kau. Sî-pân-ngà Thiên-tsú-kau tha̍t-to pet-phu tsán-khôi tshòn-kau kûng-tsok, sùi-heu yîn-vi Hò-làn tûng yin-thu kûng-sṳ̂ tsin-tsu Thòi-vân Thòi-nàm thòi-kông yit-tai, tshòn-kau-sṳ tshòn-kau hàng-vì khok-tsán Thòi-vân nàm-phu. 1661 ngièn-kiên, Chûng-koet Tsṳn Sṳ̀n-kûng tsin-kûng Thòi-vân vì-sàng ko-tshàng chûng, Hò-làn Kî-tuk-kau mu̍k-sṳ̂ Antonius Hambroek pûn-ngìn sùn-tho.
Thiên-tsú-kau
Thiên-tsú-kau tsṳ̂n-tsṳn kîn-yìn tshai sṳ̍p-kiú sṳ-ki tsûng-khì. 1858-ngièn, tui-ngoi tsan-tsên sṳt-li ke Tshîn-tshèu lâu Sî-fông lie̍t-khiòng tshiâm-thin Thiên-tsîn thiàu-yok, Thòi-vân sṳ̀n-vì tshṳ-yù kîn-sông tshòn-kau ke thi-khî tsṳ̂-yit. 1859-ngièn, kîn-ko Sî-pân-ngà Lò-mâ Thiên-tsú-kau yêu-khiù, tshiùng Fî-li̍t-pîn phai-tshut sṳ̀n-fu ngi-ngìn tù-tó Thòi-vân tshòn-kau, tshai tông-thi Thòi-vân kau-yû pông-tshu tsṳ̂-ha, sú-siên to nàm-phu ke Tá-kiéu kien-li̍p thi-yit kiên kau-thòng.
Kî-tuk Chóng-ló Kau-fi
Tshai Sîn-kau fông-mien, George Leslie Mackay (1844-ngièn — 1901-ngièn) he Thòi-vân Kî-tuk-kau ke khí-mùng-tsá. 1871-ngièn tha̍t-to Thòi-vân, Thâm-súi-tsṳ́n khôi-sṳ́ tshòn-kau, ho̍k-si̍p Thòi-vân-fa. Si-tshu lî-hàng tshòn-pô fuk-yîm, tshù-liáu tshôi Thâm-sú, Van-fà, Siak-khiéu (Tshiùng-sân), ńg-kú, Mèu-lî, Thòi-pet, Kî-lùng, Sîn-tsuk lùng-tshung yû ngi-sṳ̍p-ke yî-song. Kîm-ngit Thòi-vân Kî-tuk-kau Chóng-ló Kau-fi yok-yû yit-tshiên lióng-pak ke kau-thòng.
Vi (thi-chṳ̂)
Vi (未) he thi-chṳ̂ ke thi 8 vi, tui-yin ke sâng-sêu he yòng.
Mô-nàm-chhu̍k
Mô-nàm-chhu̍k he Chûng-koet ke yit-ke séu-su mìn-chhu̍k.
Richard Wagner
Richard Wagner he Tet-koet ke yit chak chok-khiuk-kâ.
Pet Tó
Pet Tó (北岛, 1949-), Chûng-koet sṳ̂-ngìn. Pet-kîn chhut-sên, 1980 kô-chûng chut-ngia̍p, cho-ko fun-ngièn-thú kûng-ngìn, thiet-siong, 1970 ngièn-thoi khôi-sṳ́ cho sṳ̂. 1978 ngièn lâu Miòng Khiet chhong-sṳ́ "Kîm-thiên" chha̍p-chṳ. Sṳ̂-si̍p: "Pet Tó sṳ̂-sién" (1986), "ńg-ya kô-sú" (1995)......
Slovenia-ngî
Slovenia-ngî (slovenski jezik), su̍k-yî Yin-Êu Ngî-ne Slav Ngî-chhu̍k, he Slovenia ke kôn-fông ngî-ngièn, chhai chhiòn-khiù yû yok lióng-pak-van sṳ́-yung-chá.
Spree-Neiße
he yit-chho vi yî Tet-koet nàm-phu, Brandenburg-pâng ke Yen. Chúng mien-chit 1,647.8 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu 118,899-ngìn (2013-ngièn).
Phìn-tûng-yen
Phìn-tûng-yen chhai Thòi-vân chui nàm-tôn, ya-he Thòi-vân sî-phu nàm-pet chui ha̍p-chhòng ke yen-fun, thi-chhú ngie̍t-tai thi-khî, fu-yû ngie̍t-tai fûng-chhìn. Phìn-tûng-yen kin-nui ke Khén-tên Koet-kâ Kûng-yèn he Thòi-vân thi-yit chho Koet-kâ Kûng-yèn, thùng-sṳ̀ ya-he khi̍t fu-sṳn miàng ke kôn-kông kín-tiám. Phìn-tûng-yen sán-ngia̍p song yû nùng-chok-vu̍t, ǹg-ngia̍p, than khiun-ngièn lòi thai-li̍t chhûi-thung kôn-kông sán-ngia̍p khi̍p het chṳ̂n-chû yí-kîn sṳ̀n-vì Phìn-tûng-yen chui-khí thoi-péu-sin ke thi̍t-sán.
Thi-lî
Phìn-tûng-yen mien-chit thai-yok yû 2700 tô phiàng-fông kûng-lî.
Leningrad-chû
Leningrad-chû (Ngò-ngî: Ленингра́дская о́бласть) he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Sî-pet-phu Lièn-pâng Kón-khî. Leningrad-chû ke mien-chit he 84,500 phìn-fông kûng-lî, 2010-ngièn ke ngìn-khiéu phú-chhà hién-sṳ pún-chû ke ngìn-khiéu yû 1,716,868-ngìn, sú-fú Sṳn Pí-tet-páu. Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham ngìn-khiéu 92.7%, Vû-khiet-làn-ngìn cham 2.0%.
Chin-yòng-khî
Chin-yòng-khî (旌陽區) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Tet-yòng-sṳ só kón-hot ke khî.
Monpa-chhu̍k
Monpa-chhu̍k (Hon-ngî: 門巴族) he Chûng-koet yit-ke séu-su mìn-chhu̍k.
Hino, Tottori
he Ngit-pún Tottori-yen ke yit-ke sàng-sṳ, chúng mien-chit 134.02 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 3,682 ngìn (2012-ngièn).
Cantley, Quebec
he Québec-sén Outaouais Hàng-chṳn khî ke sàng-chṳ́n, 1989-ngièn sṳ̀n-li̍p. Chúng mien-chit 134.10 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 10 412 (2014-ngièn).
Chí-phu (止)
Chí-phu (止部) he hon-sṳ lî-tú ke yit chak sṳ-phu, chhai Không-hî Sṳ-tién lî-tú phài thi 77 vi.
Felix Mendelssohn
Felix Mendelssohn he Tet-koet ke yit chak long-man chú-ngi chok-khiuk-kâ.
Uruguay
Uruguay (Sî-pân-ngà-ngî: República Oriental del Uruguay) he Nàm Mî-chû yit-ke koet-kâ.
Yû (thi-chṳ̂)
Yû (酉) he thi-chṳ̂ ke thi 10 vi, tui-yin ke sâng-sêu he kiê.
Gordian 2-sṳ
Gordian 2-sṳ (Lâ-tên-ngî:  Marcus Antonius Gordianus Sempronianus Romanus Africanus Augustus, 192-ngièn － 244-ngièn), he Lò-mâ Ti-koet fòng-ti (238-ngièn - 244-ngièn chhai-vi).
Chhâm-siòng
分類:Lò-mâ fòng-ti‎
Tûng-hîn-sṳ
Tûng-hîn-sṳ (東興市) he Chûng-koet Kóng-sî-sén Fòng-sàng-kóng-sṳ só kón-hot ke sàng-sṳ.
Na̍p-sî-chhu̍k
Na̍p-sî-tshu̍k (納西族) he Chûng-koet yit-ke Séu-su mìn-tshu̍k.
Muriel de la Fuente
Muriel de la Fuente he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 3,66 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 80.
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
Tha̍k-é
Tha̍k-é he Chûng-koet tshòn-thúng yîm-ngo̍k chûng sòng-sòng yung-tó ke ngo̍k-hi tsṳ̂-yit. Tha̍k-é ya-he kîn-sòng tì sî-fông kâu-hióng-ngo̍k-thòn fe̍t-tsá hien-thoi yîm-ngo̍k chûng yun-yung, tsok-vì Chûng-koet yîm-ngo̍k ke thoi-péu.
Sṳ̂n (thi-chṳ̂)
Sṳ̂n (申) he thi-chṳ̂ ke thi 9 vi, tui-yin ke sâng-sêu he hèu.
Kóng-hon-sṳ
Kóng-hon-sṳ (廣漢市) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Tet-yòng-sṳ só kón-hot ke Sàng-sṳ.
Nu-chhu̍k
Nu-tshu̍k (怒族) he Chûng-koet yit-ke Séu-su mìn-tshu̍k.
阿基米德立體
半正多面體一詞係指13種阿基米德立體，而係指全部具有對稱群並由2種或2種以上嘅正多邊形所組成嘅多面體.
截半多面體(阿基米德立體)(Archimedean Solid)
在正多面體肚，從一條棱斬去另一條棱嘅中點所得出嘅多面體.
Johann Wolfgang von Goethe
Johann Wolfgang von Goethe he Tet-koet ke yit chak kú-tién chú-ngi hi-khiuk-kâ, sṳ̂-ngìn lâu khô-ho̍k-kâ.
Sut (thi-chṳ̂)
Sut (戌) he thi-chṳ̂ ke thi 11 vi, tui-yin ke sâng-sêu he kiéu.
Vù-phu (毋)
Vù-phu (毋部) he hon-sṳ lî-tú ke yit chak sṳ-phu, chhai Không-hî Sṳ-tién lî-tú phài thi 80 vi.
Muriel Viejo
Muriel Viejo he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 11,36 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 75.
Kham-táng-hiông
Kham-táng-hiông (崁頂鄉) he Thòi-vân Phìn-tûng-yen ke yit-ke hiông.
Chhóng-sṳ-ki
"Chhóng-sṳ-ki" he Hî-pak-lói-vùn Khiu-yok Sṳn-kîn thi-yit sû-kién ke miàng-sṳ. Chhai Yù-thai-ngìn ke chhòn-sot chûng, Chhóng-sṳ-ki he yù Mô-sî kîn-kí Song-ti ke khí-sṳ khi̍p ko-hi liù-chhòn ke chhòn-sot siá-hâ ke.
Bayern
Bayern(Tet-ngî: Freistaat Bayern), he Tet-koet tûng-nàm-phu ke yit-chak liân-pang-chû, ngìn-khiéu thi-ngi thai pâng, sú-fú München.
Lùi-kûng
Luì-kûng (靁公) he chhṳ-kie hien-siong, chhai hi-siong-ho̍k tú chṳ́ yîn-vi sám-thien thûng-ko sṳ̀ théu-piong kô-nèn liòng, chiông chû-vì ke khûng-hi kip-hia̍k phong-chong sán-sên chhûng-kit, chhiùng yì hìn-sàng ke sang-pô, yit-pân voi péu-hien sṳ̀n-vi: sùi-tén sám-thien hien-siong fat-sên ke lung-lùng sang-hióng. Yîn-vi sâng-yîm thùng kông chhai thai-hi chûng ke chhòn-pô suk-thu m̀-thùng, ngìn-lui cho-tet thûng-ko kie-son lióng-chá chṳ̂-kiên ke sṳ̀-kiên kiên-kak lòi khok-thin sám-thien fat-sên ke khî-lì. Chhai khûng-hi tú,sang-suk thai-yok he 340-mí/miáu, só-yî sám-thien fat-sên ke thi-fông thài-khái he mî kiên-kak 3-miáu yit kûng-lî (fe̍t 5-miáu yit Yîn-lî). Chṳ-yî sám-thien ke siòng-se sṳ̀n-yîn, chhiáng chhâm-kien sám-thien. Luì-kit chhiu-he sám-thien thien-kit.
Chhóng-sṳ-ki
Nui-yùng
"Chhóng-sṳ-ki" chú-yeu ki-sut liáu Song-ti chhóng-chho van-vu̍t, Ngìn-lui ke chhui-lo̍k, Song-ti kién-sién Yî-set-lie̍t-ngìn ke cháng-ke ko-chhàng. Sîn-yok, Khiu-yok chûng ke tién-ku tû chhut chhṳ Chhóng-sṳ-ki. Nui-yùng chú-yeu hí-khó fûn-cho:
Cuarte de Huerva
vi-yî Sî-pân-ngà Aragon Chhṳ-chhṳ-khî Zaragoza-sén ke yit-ke sṳ-chṳ́n. Chúng mien-chit 8 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 2,582-ngìn (2004-ngièn thúng-kie).
Bayern
Chú-yeu Sàng-sṳ
Source: Bayerisches Landesamt für Statistik und Datenverarbeitung
Sông-sṳ̂-yen
Sông-sṳ̂-yen (上思縣) he Chûng-koet Kóng-sî-sén Fòng-sàng-kóng-sṳ só kón-hot ke Yen.
Hoi (thi-chṳ̂)
Hoi (亥) he thi-chṳ̂ ke thi 12 vi, tui-yin ke sâng-sêu he chû.
Pumi-chhu̍k
Pumi-chhu̍k (Hon-ngî: 普米族) he Chûng-koet yit-ke séu-su mìn-chhu̍k.
Gordian 1-sṳ
Gordian 2-sṳ (Lâ-tên-ngî:  Caesar Marcus Antonius Gordianus Sempronianus Romanus Africanus Augustus, 159-ngièn － 238-ngièn), he Lò-mâ Ti-koet fòng-ti (238-ngièn - 238-ngièn chhai-vi).
Chhâm-siòng
分類:Lò-mâ fòng-ti‎
Tûng England
(Yîn-ngî: East of England) Yîn-koet hâ-hot ke kiú-chak chhṳ-kip hàng-chṳn-khî chṳ̂-yit.
土廣東話
土广东话，最早称“广东话” ，一般又安到四川客家语，系四川、重庆一带嘅客家话方言，讲迩种方言嘅人一般称「土广东人」，佢等嘅祖先系清初湖广填四川时期从广东一带迁过去嘅. 迩种方言源于明清之际嘅闽粤客家语，并著四川官话影响，做得摎现代闽粤嘅客家语通话，尽管土广东话在四川地区分布较广（以成都市龙泉驿区一带分布最多） ，但系分布过于分散，长期处于弱势状态，特别系当代推普摎社会交流频繁的背景下，逐渐萎缩，並分当地嘅四川话同化 ，在四川，土广东话嘅使用人口约70万人.
Yin-thu-nì-sî-â Pân-sú-tû Kie-va̍k
Yin-thu-nì-sî-â Pân-sú-tû Kie-va̍k (印度尼西亞搬首都計劃) he Joko Widodo Chúng-thúng chṳn-fú tui 2019 ngièn oi khôi-sṳ́ pân Yin-thu-nì-sî-â ke sú-tû.
2019-ngièn 4-ngie̍t 29-ngi̍t, kîn-ko fi-ngi Joko Widodo Chúng-thúng kiet-thin oi pân-sú-tû / chhiên-tû (遷都) ngoi-thi. Liá Pân sú-tû ke kie-va̍k ôn-to Rencana Pembangunan Jangka Menengah Nasional 2020-2024. （2020-2024-ngièn Koet-li̍p Chûng-khì Fat-chán Kie-va̍k）.
2019-ngièn 8-ngie̍t 26-ngi̍t, Joko Widodo Chúng-thúng kâu-tai sîn-sú-tû kien-li̍p cho-tet chin-hàng ti Tûng-Kalimantan, Kutai Kartanegara-yen thùng Penajam Paser Utara-yen.
Poi-kín
Pân-sú-tû lì-khôi Jakarta to phe̍t-ke thi-fông ke kie-va̍k chhiùng Soekarno to Susilo Bambang Yudhoyono Chúng-thúng yí-kîn án-tô-ngièn-lòi thó-lun è. Susilo Bambang Yudhoyono, yîn-vi Jakarta liá-chak fàn-kín yí-kîn thet-tô ngìn-khiéu, chṳ̂-chhṳ̀ yit-chak kôn-ngiam oi kien-chho sîn chṳn-fú lâu kón-lî ke tûng-ông.
Pí-phu (比)
Pí-phu (比部) he hon-sṳ lî-tú ke yit chak sṳ-phu, chhai Không-hî Sṳ-tién lî-tú phài thi 81 vi.
Yin-thu-nì-sî-â Pân-sú-tû Kie-va̍k
Chṳ̂-liau
分類:Yin-nì
Teltow-Fläming
he yit-chho vi yî Tet-koet nàm-phu, Brandenburg-pâng ke Yen. Chúng mien-chit 2,092.0 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu 160,448-ngìn (2013-ngièn).
AIDS
AIDS yâ hâm cho oi-chṳ̂-phiang, he yit chúng HIV phiang-thu̍k yín-hí ke phiang.
Morón de Almazán
Morón de Almazán he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 62,06 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 228.
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
蝠婆
蝠婆（ped5 po11）係翼手目動物嘅總稱，翼手目係哺乳動物裡背排在囓齒目動物後面嘅第二大類群，今下嘅生物種類共有19科185屬962種，除南北兩極與大洋中嘅一兜小島之外，分佈在全世界. 蝠婆係通過喉嚨發出超聲波然後再依靠超聲波回應來分清方向嘅. 有兜種類嘅面部進化出特別嘅增加聲納接收嘅結構，例如鼻葉、面上多褶皺與復雜嘅大耳公. 蝠婆在中國傳統文化裡背像徵“福氣”.
Khîm-nàm-khî
Khîm-nàm-khî (欽南區) he Chûng-koet Kóng-sî-sén Khîm-chiu-sṳ só kón-hot ke khî.
Kiông-chhu̍k
Kiông-chhu̍k (羌族) he Chûng-koet yit-ke séu-su mìn-chhu̍k.
Ńg-kiet-hiông
Ńg-kiet-hiông he Thòi-vân Ngì-làn-yen ke yit-ke hiông, vi-é tshai Ngì-làn-yen tûng-phu. Ngìn-khiéu 38,541-ngìn.
Ngì-làn-yen
Ngì-làn-yen chhai Thòi-vân tûng-pet-phu, lâu Thòi-pet-yen, Thò-yèn-yen, Sîn-chuk-yen, Thòi-chûng-yen, Fâ-lièn-yen siông-lìn, he kô-é-hi ke fat-ngièn-thi, hot Ngì-làn-sṳ, Lò-tûng-chṳ́n, Sû-o-chṳ́n, Thèu-sàng-chṳ́n sâm-chṳ́n lâu Chiâu-hâi-hiông, Yèn-sân-hiông, Chong-vì-hiông, Ńg-kiet-hiông, Tûng-sân-hiông, Sâm-sên-hiông, Thai-thùng-hiông, Nàm-o-hiông.
Kumamoto-yen
Kumamoto-yen (熊本県) he Ngi̍t-pún Kyūshū tûng-ông ke yit-ke yen, lâu tó-song khì-thâ liuk-yen chiap-yòng fe̍t kak-nui hói-vân cha-mong, mien-chit 7400 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 180 tô-van.
Sṳ̍p-fong-sṳ
Sṳ̍p-fong-sṳ (什邡市) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Tet-yòng-sṳ só kón-hot ke Sàng-sṳ.
Salar-chhu̍k
Salar-chhu̍k (Hon-ngî: 撒拉族) he Chûng-koet yit-ke séu-su mìn-chhu̍k.
維基百科
維基百科（英語：Wikipedia）係一部自由、免費、內容開放个網絡百科全書，參與者來自世界各地，有好多種毋同个語言版本，包括客家語（hak-kâ-ngî）.
Victor Hugo
Victor Hugo he Fap-koet ke yit chak long-man chú-ngi chok-kâ.
Chhià-chhu̍k
Chhià-chhu̍k (畲族) he Chûng-koet yit-ke séu-su mìn-chhu̍k.
.la
he Liàu-koet Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Ginkakuji
Li̍t-sṳ́
Sṳ̂ ke kien-chho ti 8-sṳ-ki pûn Ashikaga Yoshimasa khôi-sṳ́-è, thâng-kóng siên-fûng he yit-ke vò-song ôn-to Musō Soseki. Than-he Yoshimasa sṳ̀n-vì Shogun chṳ̂-chhièn, Muso Soseki sên-fa̍t yi-kín pak-ngièn-è, só-yî yû-khó-nèn yit-ke sin-thù chia kiâ sîn-sâng ke miàng lòi kien-li̍p yá-chho sṳ̂.
分類:Ngi̍t-pún
Niue
Niue vi yî Thai-phìn-yòng chûng nàm-phu ke yit-ke tó-koet, khî-lì New Zealand pet-phu yû 2,400 kûng-lî, khì sî vì Tonga, yî pet he Samoa, yî tûng chet he lìn-koet ke Cook Khiùn-tó. Niue koet-thú vi yit-thó yèn-hìn tó-yí yî-khi̍p chû-vì ke Sân-fû-chiau fàn-tîn chû-sṳ̀n, mien-chit 260 phìn-fông kûng-lî. Ngìn-khiéu 1400-tô (2003-ngièn), chúng-chhu̍k su̍k Polynesia-ngìn.
Kap-sìn
Kap-sìn he kôn-chṳ̂ ke thi 41 chak, chhai yet-sṳ ke thèu-chhièn lâu kui-mâu ke heu-mî.
Khîm-pet-khî
Khîm-pet-khî (欽北區) he Chûng-koet Kóng-sî-sén Khîm-chiu-sṳ só kón-hot ke khî.
Mièn-chuk-sṳ
Mièn-chuk-sṳ (綿竹市) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Tet-yòng-sṳ só kón-hot ke Sàng-sṳ.
Cobalt
Cobalt (鈷 gǔ) he yit-tsúng Fa-ho̍k Ngièn-su, fa-ho̍k fù-ho vì Co, ngièn-tsṳ́ su-muk he 27, tshai Ngièn-su Tsû-khì péu chûng thi ngi-sṳ̍p-chhit vi.
Yet-sṳ
Yet-sṳ he kôn-chṳ̂ ke thi 42 chak, chhai piáng-ńg ke thèu-chhièn lâu kap-sìn ke heu-mî.
Hiong-gong haak-gaa-faa
Hiong-gong haak-gaa-faa heh Hiong-gong Sin-geh yin-gi-min si thaai min-hai zi yit geh Haak-gaa-ngin si-yung. Yin-wui Hiong-gong geh Haak-gaa-ngin du zaap zung hiong Sin-geh, yu ho-yi haam zu Sin-geh Haak-gaa-faa. Cang wui Hiong-gong dai ngi thaai hon-yi hai fong-ngien. Hiong-gong haak-gaa-faa fun-phu zi Gong, Giu, Sin-geh gok khi. Thet-phit zaap-zung yi saan-fung khaau doh geh Sin-geh dung, yi Sin-geh dung gang yit thu heh Haak-gaa zung-sim-khi geh zu saang phu-fan. Cit-sip nen-theui fui-ci haau doh Haak-gaa-ngin maau gong zi-gaa geh faa. Zin yung Gong-fu-faa/Hiong-gong Yit-yi.
Sṳ-phu (氏)
Sṳ-phu (氏部) he hon-sṳ lî-tú ke yit chak sṳ-phu, chhai Không-hî Sṳ-tién lî-tú phài thi 83 vi.
Sâm-sên-hiông
Sâm-sên-hiông tshai Thòi-vân Ngì-làn-yen chûng-phu, làn-yòng phìn-ngièn sî-piên. Ngìn-khiéu 38,047-ngìn.
Costa Rica
Costa Rica (Sî-pân-ngà-ngî: República de Costa Rica) he Chûng Mî-chû yit-ke koet-kâ.