cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Caenorhabditis elegans
Caenorhabditis elegans (Ho̍k-miàng: Caenorhabditis elegans Hon-ngî: 秀麗隱桿線蟲 Siu-li yún-kon sien-chhùng) he yit-chúng cho-tet thu̍k-li̍p sâng-chhùn ke sien-chhùng, chhòng-thu yok 1 kûng-lî, sâng-fa̍t chhai vûn-thu hèn-thin ke fàn-kin. Chhṳ 1965-ngièn hí, Khô-ho̍k-kâ Sydney Brenner li-yung sien-chhùng yung-chok ngièn-kiu Se-pâu tiau-mòng vì-chhòn thiàu-khúng ke kî-chṳ chṳ̂-heu, phien sṳ̀n-vì Fûn-chṳ́ Sâng-vu̍t-ho̍k lât Fat-yuk Sâng-vu̍t-ho̍k ngièn-kiu liâng-vet ke yit-chúng mù-sṳt sâng-vu̍t, khì chok-vì mù-sṳt sâng-vu̍t chhù-liáu khí-yû ku-thin ke se-pâu yên-ngièn ke yù-tiám ngoi, hàn-yû chho̍k yí-tî ke sâng-chhòng chû-khì, thai-chṳ sâm-fûn vì phui-thôi khì, yu-chhùng khì lâu sṳ̀n-chhùng khì.
Alexandre Dumas
Alexandre Dumas he Fap-koet ke yit chak long-man chú-ngi chok-kâ.
Montenegro de Cameros
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
Maximinus Thrax
Maximinus Thrax (Lâ-tên-ngî: '' Gaius Julius Verus Maximinus Augustus, 173-ngièn － 238-ngièn), he Lò-mâ Ti-koet fòng-ti (235-ngièn - 238-ngièn chhai-vi).
Chhâm-siòng
分類:Lò-mâ fòng-ti‎
Tatar-chhu̍k
Tatar-chhu̍k he Chûng-Â ke yit ke mìn-chhu̍k.
.ls
he Lesotho Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Kôn-thòng Chhàm
觀塘站（Kwun Tong Station）是港鐵 觀塘綫上的一個架空車站，車站於1979年10月1日開幕，當時屬修正早期系統的總站，位於觀塘區觀塘市中心上. 1989年8月6日，東區海底隧道通車，觀塘綫延長至鰂魚涌，取代該站成為觀塘綫的新總站. 現時深夜部分班次亦會以此站作終點站.
結構
觀塘站位於觀塘區的觀塘道之上，車站在藍田和牛頭角兩個車站之間. 而月台上內牆身和柱身原本是深灰色紙皮石，已於車站翻新時改成白色人造纖維板，並為車站大堂加裝空調，解決車站大堂悶熱的問題.
此外，車站下方設有一條行車隧道（7號幹線一部份），主要方便觀塘道車輛於車站下方穿過，無需經過觀塘道、協和街及開源道迴旋處，減輕有關路段擠塞情況. 該行車隧道與觀塘站同時興建，現交由路政署管理.
Tajik-chhu̍k
Tajik-chhu̍k (Hon-ngî: 塔吉克族) he Chûng-Â ke Tajikistan chú-thí mìn-chhu̍k, ya-he Chûng-koet yit-ke séu-su mìn-chhu̍k.
Kôn-thòng Chhàm
地面
在車站中部下方的觀塘道、協和街及開源道迴旋處上的港鐵後勤空間內，設有員工設施（包括：休息室、洗手間、更衣室），以及車站機房，現時正加建受觀塘市中心重建計劃影響之新觀塘美沙酮診所 ，在迴旋處上的後勤空間內，另設一道小樓梯連接車站控制室，以及兩道小樓梯連接觀塘道來回方向的行車隧道.
大堂
觀塘站內提供不同類型的商店供乘客購物，例如有便利店、餅店、銀行、藥房等服務，所有商店主要分佈在非收費區內.
月台
觀塘站設有2個月台，並共用同一個島式月台，1號月台為觀塘綫往調景嶺方向的列車使用，而2號月台為觀塘綫往油麻地方向的列車使用.
由於車站沿觀塘道的路面上方興建，因此月台彎度較高，引致月台與列車之間的空隙較闊，故此港鐵公司會在列車及月台上播放廣播提醒乘客注意月台空隙，並於月台的邊緣加上膠條縮窄有關空隙.
另外，並在觀塘站東面和西面分別設有袋狀軌和單向渡線（原為雙向，順向一組在東隧路段通車後被拆除），可供列車於該處掉頭或停泊之用. 現時深夜部分班次會以觀塘站作終點站，再利用車站西面渡線路軌返回九龍灣車廠. 由於觀塘站是部分班次的終點站之一，所以在月台中部(月台長辦公室旁)設有員工專用洗手間一個.
出入口
觀塘站共有12個出入口，分佈於車站兩端及中央，主要連接觀塘區的市中心及工業區. 在各個車站出入口，均設有指示牌顯示出入口周邊的建築物及設施列表.
鄰接車站
觀塘站是觀塘綫的中途站，乘客可在此乘坐往油麻地或調景嶺列車，往返九龍及新界等地.
利用狀況
由於觀塘站為山上的公共交通工具主要接駁車站，亦有居民使用其他公共交通工具轉乘往山上住宅區. 由於該站位於觀塘道上，正是住宅區和工業區的交界，每天不論早晚亦有很擁擠的人流. 隨著香港工業轉型，愈來愈多工業大廈被改建成商業樓宇，當中比較著名的是創紀之城，而近時創紀之城五期內的商場「apm」亦成為地標，而且有專線小巴10M往來將軍澳寶琳，更令觀塘站人流增長迅速.
接駁交通
<div class="NavFrame collapsed" style="clear: no; border: 1px solid #999; margin: 0 auto; padding: 0 10px; text-align: left;"> <div class="NavHead" style="background-color: #FFFFFF; margin: 0 auto; padding: 0 10px; text-align: center; font-weight: bold;">接駁交通列表
早期系統
根據1970年的《集體運輸計劃總報告書》，建設中的集體運輸系統共分為4個優先發展的早期系統工程及其餘4個稍後發展的工程，當時觀塘站為第4期工程的一部份，同時為整個早期系統的觀塘支綫東面終點站.
修正早期系統
1975年，由於早期系統修訂為修正早期系統 ，觀塘站成為修正早期系統的上行線終點，貫通九龍東、西及香港島的住宅、工業及商業區，與修正早期系統同時於1979年10月1日正式啟用.
為配合荃灣綫於1982年5月10日通車，修正早期系統油麻地至觀塘的路段改稱觀塘綫，列車從當日起只行走觀塘至油麻地各站，而往中環的乘客需在旺角站轉乘. 其後，除了小規模的翻新外，車站於1982年至1989年間沒有大變動，一直為觀塘綫的終站.
東區海底隧道
1984年，政府批准興建東區海底隧道，並將觀塘綫延伸至港島東區，把觀塘綫的終站延長至鰂魚涌站，改變了車站作為觀塘綫的上行綫終站的歷史.
車站改善工程－翻新工程
機場快綫落成後，地鐵 為配合現代化設計，1998年至1999年間，在觀塘站進行大型翻新工程，為車站加裝空調系統；並把舊有的深灰色紙皮石的牆身和柱身，改成白色人造纖維板，同時亦加設升降機往返地面.
2005年，地鐵 再為車站外牆折舊問題，為觀塘站外牆除去舊有深灰色紙皮石，再改以藍色、白色的牆身及灰色柱身；同時亦將出口石屎地板改為地磚（除A出口行人天橋外），為車站帶來新形象. 工程已於2006年中完成.
翻新行人天橋上蓋工程於2008年展開. 新上蓋的用料主要分為兩種：金屬板和透明纖維板. 金屬板放在上蓋正中間，以保護電燈、揚聲器等電力設施，透明纖維板則放在上蓋兩旁，增加採光度，減少使用電燈，較以往採用不透明物料環保.
車站改善工程－創紀之城五期
由於新鴻基地產將舊有的東九龍廣場重建成為創紀之城五期，故原有的A2出口於2001年至2005年間封閉，以便拆卸原有行人天橋，與大廈一併重建，新行人天橋設有空調系統及升降機往返地面，並把通道擴闊了約一倍多，以應付商場帶來的龐大人流. A2出口於2005年2月重開，由於創紀之城五期內亦包括一個大型商場apm，成為地鐵 系統上首個純英文的指示牌APM，但後期因發展商指出英文字母「apm」理應為小寫，故又改將指示牌成apm.
地鐵公司 於2006年7月再次為觀塘站進行車站改善工程，並加設更多商店及改善車站通道. 峻工後，連接A出口和入閘機的通道因店舖和人流的增加，從早到晚都非常擠擁.
月台閘門
由於該站一直未設有月台閘門. 因此港鐵公司於2008年1月決定於港鐵所有前地鐵 網路的8個地面及架空車站加建月台閘門及改善現有通風設計，以避免乘客墜軌. 該月台閘門與現時欣澳站、迪士尼站等所採用的月台閘門為同一設計，只有現時月台幕門的一半，約高1.5米. 整個計劃將於平日深夜終止服務的時間加建. 車站與荃灣線荃灣站屬於第三期進行月台閘門加裝工程，在2011年11月完工，標誌着觀塘綫所有車站均設有月台幕門和月台閘門.
未來發展
政府建議於該站設置環保連接系統與觀塘綫之轉乘站，有關之鐵路預計於2023年通車.
外部鏈接
分類:1979年啟用的鐵路車站
分類:Kôn-thòng Sien
Hans Christian Andersen
Hans Christian Andersen he Tân-ma̍k ke yit chak chok-kâ lâu sṳ̂-ngìn.
Lò-kông-yen
Lò-kông-yen (羅江縣) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Tet-yòng-sṳ só kón-hot ke Yen.
Piáng-ńg
Piáng-ńg he kôn-chṳ̂ ke thi 43 chak, chhai tên-vi ke thèu-chhièn lâu yet-sṳ ke heu-mî.
Tên-vi
Tên-vi he kôn-chṳ̂ ke thi 44 chak, chhai vú-sṳ̂n ke thèu-chhièn lâu piáng-ńg ke heu-mî.
Nichinan, Tottori
he Ngit-pún Tottori-yen ke yit-ke sàng-sṳ, chúng mien-chit 340.87 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 5,250 ngìn (2012-ngièn).
Lìm-lo̍k-hiông
Lìm-lo̍k-hiông (麟洛鄉) he Thòi-vân Phìn-tûng-yen ke yit-ke hiông.
Ngoi-phu lièn-kiet
分類:Thòi-vân Hak-kâ Vùn-fa Chhùng-tiám Fat-chán-khî
Yangon
Ngióng-kông he Mién-thien e tai sin-shu，原為緬甸首都（2005年11月6日遷至內比都），人口約500萬（2000年統計），面積為312平方英里[1]，位於仰光河河岸，伊洛瓦底江三角洲. .
Vú-sṳ̂n
Vú-sṳ̂n he kôn-chṳ̂ ke thi 45 chak, chhai kí-yû ke thèu-chhièn lâu tên-vi ke heu-mî.
Thai Lùn-tûn
(Yîn-ngî: Greater London) Yîn-koet hâ-hot ke kiú-chak chhṳ-kip hàng-chṳn-khî chṳ̂-yit, fam-vì pâu-hàm Yîn-koet sú-tû Lùn-tûn lâu khì-thâ chû-vì ke ví-sên sàng-chṳ́n só chû-sṳ̀n ke tû-fi-khî. Thai Lùn-tûn thi-khî mien-chit vi 1,579 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu vi 8,173,194-ngìn (2011-ngièn).
.lv
he Latvia Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Fu-phu (父)
Fu-phu (父部) he hon-sṳ lî-tú ke yit chak sṳ-phu, chhai Không-hî Sṳ-tién lî-tú phài thi 88 vi.
Thú-chhu̍k
Thú-tshu̍k (土族) he Chûng-koet yit-ke Séu-su mìn-tshu̍k.
Lìn-sân-yen
Lìn-sân-yen (靈山縣) he Chûng-koet Kóng-sî-sén Khîm-chiu-sṳ só kón-hot ke Yen.
Tsiâu-hâi-hiông
Tsiâu-hâi-hiông he Thòi-vân Ngì-làn-yen ke yit-ke hiông-kip hàng-tsṳn khî, vi-é tshai Ngì-làn-yen pet-phu. Ngìn-khiéu 37,034 -ngìn.
Baden-Württemberg
he Tet-koet sî-nàm-phu ke yit-chak liân-pang-chû, thú-thi mien-chit vi 35,751.65 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yû 10,569,111-ngìn (2012-ngièn), sú-fú Stuttgart.
Yok-tan
Yok-tan (約但) he Â-chû yit-ke koet-kâ.
Chûng-kông-yen
Chûng-kông-yen (中江縣) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Tet-yòng-sṳ só kón-hot ke Yen.
Kí-yû
Kí-yû he kôn-chṳ̂ ke thi 46 chak, chhai kâng-sut ke thèu-chhièn lâu vú-sṳ̂n ke heu-mî.
Liù-khiù-hiông
Liù-khiù-hiông (琉球鄉) he Thòi-vân Phìn-tûng-yen ke yit-ke hiông.
Edgar Allan Poe
Edgar Allan Poe he Mî-koet ke yit chak chok-kâ lâu sṳ̂-ngìn.
Montejo de Tiermes
Montejo de Tiermes he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 167,27 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 198.
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
Va-chhu̍k
Va-chhu̍k (Hon-ngî: 佤族) he Tûng-nàm-Â ke yit-ke mìn-chhu̍k, chhai Chûng-koet ya-he yit-ke séu-su mìn-chhu̍k.
Phû-pet-yen
Phû-pet-yen (浦北縣) he Chûng-koet Kóng-sî-sén Khîm-chiu-sṳ só kón-hot ke Yen.
.lt
he Lithuania Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Las Cuerlas
vi-yî Sî-pân-ngà Aragon Chhṳ-chhṳ-khî Zaragoza-sén ke yit-ke sṳ-chṳ́n. Chúng mien-chit 32 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 95-ngìn (2004-ngièn thúng-kie).
Kâng-sut
Kâng-sut he kôn-chṳ̂ ke thi 47 chak, chhai sîn-hoi ke thèu-chhièn lâu kí-yû ke heu-mî.
Uyghur-chhu̍k
Uyghur-chhu̍k (Uyghur-ngî:ئۇيغۇر‎) he Chûng-koet yit-ke Séu-su mìn-chhu̍k.
Severus Alexander
Severus Alexander (Lâ-tên-ngî:  Marcus Aurelius Severus Alexander Augustus, 207-ngièn － 235-ngièn), he Lò-mâ Ti-koet fòng-ti (222-ngièn - 235-ngièn chhai-vi).
Chhâm-siòng
分類:Lò-mâ fòng-ti‎
Hiông-kóng-tó
Hiông-kóng-tó (香港島), mien-tsit yok, he pâu-hàm Kiú-liùng pan-tó, Sîn-kie tshai-nui Hiông-kóng ke tsú-yeu tsû-sṳ̀n phu-fun. Kì he Hiông-kóng Thai-yí-sân yî-ngoi thi-ngi thai tó-yí. Hiông-kóng-tó he Hiông-kóng khôi-fèu chui-tsó fat-tsán ke thi-khî, tó-song yû Hiông-kóng ke sông-ngia̍p lâu tsṳn-tshṳ tsûng-sîm. Yîn-koet tshṳ̍t-mìn-tsá chui-tshû kî-tshu ke thi-fông Vì-tô-li-â Sàng tshiu-tshai Hiông-kóng-tó pet-ngan. Hiông-kóng-tó lâu Kiú-liùng Pan-tó tsṳ̂-kiên ke hói-kóng yî Vì-tô-li-â ńg-vòng miang-miàng, tshṳ̂n-tso Vì-tô-li-â Kóng, he yî-tshièn tsin-tshut Hiông-kóng ke Mo-yi sòn-tsak thìn-phok ke kóng-héu. Hiông-kóng-tó song tsui-kô ke sân-fûng he Thai-phìn-sân, hói-pha̍t 554-mí.
Chhut-âi-khi̍p-ki
Chhòn-thúng ho̍k-chá ngin-vì pún-sû ke chok-chá chhiu-he Mô-sî pún-ngìn, sîn-yok ke chok-chá yî-khi̍p pún-sû chhṳ-chṳn (17-chông:14-chiet), tû chṳ̂-chhṳ̀ liá-chúng lun-sot. Pún-sû ke nui-yùng yit chṳn-mìn chok-chá pit-thin su-ko kô-tén kau-yuk, chên chhai Âi-khi̍p kî-chhu yit-thon sṳ̀-kiên, chhiá chhîn-ngién khon-kien Yî-set-lie̍t-ngìn Chhut-âi-khi̍p ke chhìn-kín.
Sṳ̀-kiên
Yit-phai ngin-vì Chhut-âi-khi̍p ke ngièn-fun yén chṳ chú-chhièn 1445-ngièn, liá-he kîn-kí Lie̍t-vòng-ki-song Liuk-chông:Ngi-chiet chhûi-son chhut-lòi ke. Nang-ngoi yit-phai chet ngin-vì chú-chhièn 1290-ngièn chhòi-he chún-khok ke ngit-khì. Liá-he Kháu-kú ho̍k-kâ chhûi-son Pí-tûng-sàng khi̍p Làn-set-sàng lióng-chho chit-fo-sàng phî kien-chho ke ngit-khì yì tet-chhut ke..
Chú-thì thi̍t-set
Ap-pet-chá chṳ̂ su sṳ́m-phan khi̍p phî ap-pet-chá chṳ̂ tet chṳ́n-kiu. Pún-sû ke chhièn pan thon mèu-siá liá-ke sîn thòn-thí tet-tó sṳ̀n-hìn; chiông chhèu-tiám si̍p-chûng chhai lióng-ke thi-khî, yit-ke he Âi-khi̍p, nang yit-ke he Sî-nai. Chhut-âi-khi̍p-ki ke chhièn pan thon he mèu-siá Yî-set-lie̍t-ngìn chhiùng Âi-khi̍p to Sî-nai, heu pan phu chet chhai Sî-nai chû-chṳt sṳ̀n yit thi̍t-phe̍t ke mìn-chhu̍k.
Panama
Panama (Sî-pân-ngà-ngî: República de Panamá) he Chûng Mî-chû yit-ke koet-kâ.
Mauritania
Mauritania he Fî-chû sî-phu koet-kâ chṳ̂-yit. 1960-ngièn thot-lì Fap-koet thu̍k-li̍p. 7 sṳ-ki Â-lâ-pak-ngìn lòi-to liá-piên kien-li̍p fûng-kien vòng-koet. 15 sṳ-ki khôi-sṳ́, lièn-siu̍k pûn Phù-thò-ngà, Hò-làn lâu Yîn-koet chhṳ̍t-mìn. 1912-ngièn sṳ̀n-vì Fap-koet chhṳ̍t-mìn-thi.
百科全書
百科全書係簡要記述人類一切知識門類或者某一知識門類个工具書. 百科全書在規模撈內容上均超過其他類型个工具書. 其个主要作用係分人類檢查必要个知識撈資料，其个完備性在于其幾乎包容矣各種工具書个成分，也就係講，其包括矣各方面个知識. 高質量百科全書个編寫成爲衡量一隻國家科學文化發展水平个標志之一.
網絡上也存在百科全書. 與紙質版百科全書相比，網絡百科全書通過網絡傳播，其个特點就有脫離矣傳統媒介，參與者更加廣泛，等等. 常見个網絡百科全書有維基百科、百度百科等等.
Kóng-chû-sṳ
Kóng-chiu-sṳ he Chûng-fà Ngìn-mìn Khiung-fò-koet ke thi̍t-thai-hîn sàng-sṳ, ńg-thai koet-kâ chûng-sîm sàng-sṳ tsṳ̂-yit, Kóng-tûng-sén sén-fi, fu-sén-kip sàng-sṳ, Kóng-tûng-sén tsṳn-tshṳ, kîn-chi, vùn-fa, khô-kau chûng-sîm, kâu-thûng khi-nyú. Chûng-koet nàm-fông chui-thai, li̍t-sṳ́ chui yû-kiú ke tui-ngoi thûng-sông khiéu-ngan, sṳ-kie yû-miàng ke kóng-héu sàng-sṳ tsṳ̂-yit.
Sṳ̀n-chhùng
Sṳ̀n-chhùng (成蟲, Imago) chṳ́ sṳ̂n-thí kok phu-vi yí fat-yuk vàn-sṳ̀n, khí-yû sâng-chhṳ̍t nèn-li̍t ke thûng-vu̍t ke-thí. Thûng-sòng chṳ́ Mò-sit-chhûi thûng-vu̍t, thi̍t-phe̍t he Chiet-kî thûng-vu̍t-mùn ke Khûn-chhùng-kong. Khûn-chhùng chhai chhiùng yu-chhùng fat-yuk chṳ sṳ̀n-chhùng sṳ̀, thûng-sòng fi kîn-ko chhṳ̂n-cho pien-thai ke ko-chhàng. Yû-têu khûn-chhùng ke yu-chhùng lâu sṳ̀n-chhùng hìn-thai chhâ-yi hó-thai, liá-têu khûn-chhùng kîn-li̍t ke he vàn-chhiòn pien-thai; yû-têu ke yu-chhùng chet lâu sṳ̀n-chhùng chhâ-yi put thai, liá-têu khûn-chhùng só kîn-li̍t ke he put vàn-chhiòn pien-thai.
Monteagudo de las Vicarías
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
Sîn-hoi
Sîn-hoi he kôn-chṳ̂ ke thi 48 chak, chhai ngìm-chṳ́ ke thèu-chhièn lâu kâng-sut ke heu-mî.
Tûng-nàm England
(Yîn-ngî: South East England) Yîn-koet hâ-hot ke kiú-chak chhṳ-kip hàng-chṳn-khî chṳ̂-yit, mien-chit 19,095 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 8,635,000-ngìn (2011-ngièn.
.lu
he Luxembourg Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Pat-phu (癶)
Pat-phu (癶部) he hon-sṳ lî-tú ke yit chak sṳ-phu, chhai Không-hî Sṳ-tién lî-tú phài thi 105 vi.
Méu-tân-hiông
Méu-tân-hiông (牡丹鄉) he Thòi-vân Phìn-tûng-yen ke yit-ke hiông.
Sa̍m-é
Sa̍m-é (Ho̍k-miàng: Cicadidae; Yîn-vùn miàng: Cicada) he Khûn-chhùng-kong Pan-chhì-muk Kiáng-vúi-â- muk ke khì-chûng yit khô, Sâng-fa̍t yî sṳ-kie Vûn-tai chṳ Ngie̍t-tai thi-khî, yí ki-liu̍k yok 2500 chúng sha̍m-é). Yû-têu fûn-pu yî sâ-mo̍k thi-khî ke chúng-lui, tông thí-vûn ko-ngie̍t sṳ̀, fi chhiùng poi-pán (tergum) phài-chhut tô yì ke súi-fûn, chin yì tha̍t-to lâng-sa khi̍p san-ngie̍t ke háu-kó (ngièn-lî lâu ngìn-lui liù-hon lui-sṳ).
David Cameron
David William Donald Cameron, 1966-ngièn 10-ngie̍t 9-ngit - ），he Yîn-koet chṳn-chhṳ ngìn-vu̍t, Yîn-koet lièn-ha̍p chṳn-fú ke sú-siong, thi-yit chhòi-chṳn thai-chhṳ̀n, kûng-vu-yèn sṳ-vu phu-chóng lâu Pó-sú-tóng tóng-khûi. Kì he Yîn-koet khiûn ngi-pak ngièn lòi chui ngièn-khiâng ke sú-siong. Cameron chhai Ngiù-chîn Thai-ho̍k thu̍k chat-ho̍k, chṳn-chhṳ khi̍p kîn-chi ho̍k-vi.
百家姓
《百家姓》係一本關於中文姓氏个書，在北宋初期寫成. 原來收集姓氏有411隻，後來增補到504隻，其中單姓444隻，複姓60隻. 《百家姓》《三字經》撈《千字文》三部書共下喊做“三百千”，係中國古代細人个啓蒙讀物.
Uzbek-chhu̍k
Uzbek-chhu̍k (Uzbek-ngî: أۇزبېك) he Chûng-Â ke Uzbekistan chú-thí mìn-chhu̍k, ya-he Chûng-koet yit-ke séu-su mìn-chhu̍k.
Manitoba-sén
Manitoba he Kâ-nâ-thai yit-kip hàng-chṳn-khî. Manitoba ngièn-pún chui-chó he 1670-ngièn kien-li̍p ke Hudson-vân Kûng-sṳ̂ ke yit-phu-fun, 19 sṳ-ki ma̍t-khì chṳ 20 sṳ-ki chhû-khì, khôi-sṳ́ yû thai-phî yì-mìn thin-kî. Manitoba-sén ke sú-fú sat-yî Winnipeg, ngìn-khiéu 1,026,241 ke, khì tûng-pet ke Winnipeg-fù he Kâ-nâ-thai kin-nui thi-ńg-thai fù. Kîm-ha ke Manitoba-sén yî nùng-ngia̍p lâu hiuk-mu̍k-ngia̍p vì-chú, khí lâu sî-piên ke Alberta khi̍p Saskatchewan lióng-sén, kîn-sòng pûn ha̍p-chhṳ̂n-cho chhó-ngièn sâm-sén, he Kâ-nâ-thai chui chhung-yeu ke liòng-kuk-chhông thi-tai.
Wales Chhîn-vòng William
Wales Chhîn-vòng William Vòng-chṳ́ (William, Prince of Wales, ), he Yîn-koet koet-vòng Charles 3-sṳ ke ke lai-é, kì ke â-mê he Vòng-tú Wales Chhîn-vòng-fui Diana, kì pû-ngiòng he Wales Chhîn-vòng-fui Kate. William hien-ha he Yîn-koet vòng-vi thi 1 ki-sṳ̀n-ngìn.
Kóng-nàm-khî (Kui-kóng)
Kóng-nàm-khî (港南區 he Chûng-koet Kóng-sî-sén Kui-kóng-sṳ só kón-hot ke khî.
Siak-pak-chhu̍k
Siak-pak-chhu̍k (錫伯族) he Chûng-koet yit-ke séu-su mìn-chhu̍k.
Ngìm-chṳ́
Ngìm-chṳ́ he kôn-chṳ̂ ke thi 49 chak, chhai kui-chhiú ke thèu-chhièn lâu sîn-hoi ke heu-mî.
Yèn-sân-hiông
Yèn-sân-hiông tshai Thòi-vân Ngì-làn-yen ke yit-ke hiông, vi-é tshai Ngì-làn-yen sî-phu, he Thòi-vân pún-thú kô-é-hi ke fat-ngièn-thi. Ngìn-khiéu 32,833-ngìn.
George Bernard Shaw
分類:Chok-kâ 分類:Nobel Vùn-ho̍k Chióng tet-chióng ngìn
Yàu-chhu̍k
Yàu-chhu̍k he Chûng-koet yit-ke séu-su mìn-chhu̍k.
Mark Twain
Mark Twain, ngièn-miàng ham cho Samuel Langhorne Clemens, he Mî-koet ke yit chak séu-sot-kâ lâu chok-kâ.
.ly
he Libya Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Daroca
vi-yî Sî-pân-ngà Aragon Chhṳ-chhṳ-khî Zaragoza-sén ke yit-ke sṳ-chṳ́n. Chúng mien-chit 52.05 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 2,331-ngìn (2004-ngièn thúng-kie).
Thâm-thòng-khî
Thâm-thòng-khî (覃塘區) he Chûng-koet Kóng-sî-sén Kui-kóng-sṳ só kón-hot ke khî.
Momblona
Momblona he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 22,91 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 28.
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
.mo
he Au-mùn Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Kap-yìm
Kap-yìm he kôn-chṳ̂ ke thi 51 chak, chhai yet-mâu ke thèu-chhièn lâu kui-chhiú ke heu-mî.
Kóng-pet-khî (Kui-kóng)
Kóng-pet-khî (港北區) he Chûng-koet Kóng-sî-sén Kui-kóng-sṳ só kón-hot ke khî.
Yì-chhu̍k
Yì-chhu̍k he Chûng-koet yit-ke séu-su mìn-chhu̍k.
Cambridge
Kiam-khiâu (Yîn-ngî: Cambridge), Yîn-koet tûng khî-vet Kiam-khiâu-khiùn ke sàng-sṳ, he Yîn-koet li̍t-sṳ́ chui yû-kiú ke thai-ho̍k sàng. Kiam-khiâu chhù-liáu Kiam-khiâu Thai-ho̍k kien-chuk chṳ̂-ngoi, hàn-yû sông-tiam, kûng-yèn, chhà-ngi-kón, yî-khi̍p thoi-péu Kiam-khiâu hien-thoi-fa yit-mien ke pak-fo Kûng-sṳ̂, sông-tiam khi̍p yun-thung sat-sṳ̂.
Mén-phu (皿)
Mén-phu (皿部) he hon-sṳ lî-tú ke yit chak sṳ-phu, chhai Không-hî Sṳ-tién lî-tú phài thi 108 vi.
Yet-mâu
Yet-mâu he kôn-chṳ̂ ke thi 52 chak, chhai piáng-sìn ke thèu-chhièn lâu kap-yìm ke heu-mî.
.li
he Liechtenstein Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Piáng-sìn
Piáng-sìn he kôn-chṳ̂ ke thi 53 chak, chhai tên-sṳ ke thèu-chhièn lâu yet-mâu ke heu-mî.
新加坡
新加坡（中文全稱：新加坡共和國；英文全稱：Republic of Singapore），又作星加坡，係一隻位於東南亞个城市國家. 新加坡係一隻島國，英文Singapore原意係“獅城”，因為其主島形狀像一隻獅子. 新加坡面積淨淨係715.8平方公里定定，毋過人口有531万（2012年）恁多，人口密度較大；在新加坡人口嘀肚，華人（包括有客家人）佔有四分之三，比例當大.
其係亞洲嘅特殊國家，舊擺係馬來西亞嘅一部分，後來獨立，經濟發展以後，邇下係亞洲一個經濟大國.
Kóng-tûng
Kóng-tûng he Chûng-koet nàm-tôn yèn-hói ke sén-fun chṳ̂-yit. Kóng-tûng tì ngî-ngièn fûng-siu̍k, li̍t-sṳ́ vùn-fa tén-tén fông-mien tû-yû thu̍k-chhu ke yit-mien, lâu Chûng-koet pet-fông thi-khî yû thai-liong chhâ-phe̍t. Kóng-tûng phìn-kiûn he Chûng-koet kîn-chi chui fat-tha̍t ke sén-fun.
Hiezu, Tottori
he Ngit-pún Tottori-yen ke yit-ke sàng-sṳ, chúng mien-chit 4.16 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 3,442-ngìn (2012-ngièn).
Nui-phû-hiông
Nui-phû-hiông (內埔鄉) he Thòi-vân Phìn-tûng-yen ke yit-ke hiông.
Ngoi-phu lièn-kiet
分類:Thòi-vân Hak-kâ Vùn-fa Chhùng-tiám Fat-chán-khî
Kui-phìn-sṳ
Kui-phìn-khî (桂平市) he Chûng-koet Kóng-sî-sén Kui-kóng-sṳ só kón-hot ke sàng-sṳ.
Tên-sṳ
Tên-sṳ he kôn-chṳ̂ ke thi 54 chak, chhai vú-ńg ke thèu-chhièn lâu piáng-sìn ke heu-mî.
.sa
he Saudi Â-lâ-pak Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Uckermark (yen)
he yit-chho vi yî Tet-koet nàm-phu, Brandenburg-pâng ke Yen. Chúng mien-chit 3,058.2 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu 121,326-ngìn (2013-ngièn).
Chhí-phu (矢)
Chhí-phu (矢部) he hon-sṳ lî-tú ke yit chak sṳ-phu, chhai Không-hî Sṳ-tién lî-tú phài thi 111 vi.
Matalebreras
Matalebreras he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 41,63 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 99.
Mìn-su-ki
"Mìn-su-ki" he Khiu-yok Sṳn-kîn ke thi-si sû-kién. Mìn-su-ki yit-miàng he chhiùng Vú-kâ (Vulgate) thai Lâ-tên yi̍t-pún ke sû-miàng fân-yi̍t ko-lòi ke. Pún-sû chṳ̂ miàng-sṳ he yù sû-chûng ki-chai kí chhṳ-su tiám mìn-su ke ki-liu̍k; thi̍t-phe̍t chhṳ̍t-tet liù-yi ke he thi-yit chông lâu ngi-sṳ̍p-liuk chông ke kiûn-chhui su-tiám.
Siá-chok muk-tit
pún-sû ki-liu̍k Yî-set-lie̍t-ngìn chhṳ-su sṳt-phai lâu sṳ̀n fân sin-sṳ̍t ke péu-hien, thùng-sṳ̀ yit kiêu-fa Yî-set-lie̍t-ngìn ke liâng-siu Mô-sî ke ví-thai khi̍p ngiôn-ngio̍k. Li̍t-sṳ́ sṳ-khien chûng hién-mìn Sṳ̀n pûn ngìn ke su̍k-lìn kau-hiun. só-yî liá sṳ-khien khó sṳ̀n-vì kî-tuk-thù ke fam-li kau-chhòi.
Vûn-tai
Vûn-tai (Temperate climate) chhai thi-lî ho̍k song he vi-yî Â-ngie̍t-tai lâu Khi̍t-khiên chṳ̂-kiên ke Hì-hèu-tai. Pet-pan-khiù Vûn-tai khî ke fam-vì he chhiùng Pet-vúi 23.5° ke Pet-fì-kûi-sien to Pet-vúi 66.5° ke Pet-khi̍t-khiên chṳ̂-kiên. Nàm-pan-khiù Vûn-tai khî ke fam-vì he chhiùng Nàm-vúi 23.5° ke Nàm-fì-kûi-sien to Nàm-vúi 66.5° ke Nàm-khi̍t-khiên chṳ̂-kiên. Vûn-tai hì-hèu chit pâu-koat pí-kha vûn-fò tô-yí ke hói-yòng hì-hèu, ya pâu-koat si-kui fûn-mìn lâu pí-kha kôn-châu ke Thai-liu̍k-sin hì-hèu. Vûn-tai ke thai-tô-sú thi-khî vi-yî Sî-fûng-tai nui.
Uzbek-ngî
Uzbek-ngî (Kyril Sṳ-mû: Ўзбек тили; Lâ-tên Sṳ-mû: Oʻzbek tili; Â-lâ-pak Sṳ-mû: اوزبیک تیلی‎） he Altai Ngî-ne Turk Ngî-chhu̍k ngî-ngièn, he Uzbekistan ke kôn-fông ngî-ngièn. Uzbek-ngî yû yok yit-chhiên pat-pak ńg-sṳ̍p van sṳ́-yung chá, he Uzbek-chhu̍k lâu Chûng-Â thi-khî ke ngìn sṳ́-yung.Uzbek-ngî ke chhṳ̀-ki ngî-fap lâu Uyghur-ngî siông-khiun, than-he su-tó Pô-sṳ̂-ngî lâu Ngò-ngî ke yáng-hióng. Chhai 1927-ngièn chṳ̂-chhièn, Uzbek-ngî sṳ́-yung Pô-sṳ Â-lâ-pak Sṳ-mû sû-siá. 1927-ngièn kói-yung Lâ-tên Sṳ-mû. 1940-ngièn chṳ̂-heu kói-yung Kyril Sṳ-mû. Chhai Chûng-koet, Uzbek-chhu̍k ki-siu̍k sṳ́-yung Â-lâ-pak Sṳ-mû sû-siá.
Lì-pâ-nun
Lì-pâ-nun (黎巴嫩) he Â-chû yit-ke koet-kâ.
Yughur-chhu̍k
Yughur-chhu̍k (Hon-ngî: 裕固族) he Chûng-koet yit-ke séu-su mìn-chhu̍k.
.rs
he Serbia Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Sòn-sân-khî
Sòn-sân-khî (船山區) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Súi-nèn-sṳ só kón-hot ke khî. Chúng mien-chit 618 phìn-fông kûng-lî, 2002ngièn ngìn-khiéu 67-van ngìn.
Van-tân-hiông
Van-tân-hiông (萬丹鄉) he Thòi-vân Phìn-tûng-yen ke yit-ke hiông.
Tsong-vì-hiông
Tsong-vì-hiông he Thòi-vân Ngì-làn-yen ke yit-ke hiông, vi-é tshai làn-yòng phìn-ngièn tûng-phu. Tûng-lìm Thai-phìn-yòng, thi-sṳ phiàng-thán, phài-suí liòng-hó kâ-song ngit-tseu tshûng-tsiuk, thi̍t-sán kûa-kó khi̍p tshiâng-tshûng. Ngìn-khiéu 25,992-ngìn.
Vú-ńg
Vú-ńg he kôn-chṳ̂ ke thi 55 chak, chhai kí-vi ke thèu-chhièn lâu tên-sṳ ke heu-mî.
Â-yèn
Â-yèn (亞鉛), fe̍t-chá ham-cho sîn (鋅), he yit-chúng fa-ho̍k ngièn-su, fa-ho̍k fù-ho vì Zn, ngièn-chṳ́ su-muk he 30, chhai Ngièn-su chû-khì-péu chûng thi sâm-sṳ̍p vi.
Guatemala
Guatemala (Sî-pân-ngà-ngî: República de Guatemala) he Chûng Mî-chû yit-ke koet-kâ.
Buckinghamshire
he Yîn-koet Tûng-nàm Yîn-kak-làn‎ Khî-vet ke khiùn. Cham-thi 1,874 phìn-fông kûng-lî, yû 756,600 ngìn-khiéu (2011-ngièn).
Chin-kit ke Ki-ngìn
Chin-kit ke Ki-ngìn he Isayama Hajime (諫山創, Kàn-sân chhóng) ke Ngit-pún màn-va̍k chok-phín, chhai Kóng-thàm-sa (講談社) Phe̍t-chhak Séu-ngièn Magazine(別冊少年Magazine) 2009-ngièn 10-ngie̍t ho (chhóng-khan-ho) sông khôi-sṳ́ lièn chai. Liá hì-lie̍t chhai yî Tûng-â vì chûng-sîm ke Â-chû thi-khî lâu Êu-Mî kok-thi tû yúng-yû kóng-fàm ngìn-hì, he 2010 ngièn-thoi Ngit-pún thûng-màn ke thoi-péu chok-phín chṳ̂-yit.
Phìn-nàm-yen
Phìn-nàm-yen (平南縣) he Chûng-koet Kóng-sî-sén Kui-kóng-sṳ só kón-hot ke Yen.
Sṳ-phu (示)
Sṳ-phu (示部) he hon-sṳ lî-tú ke yit chak sṳ-phu, chhai Không-hî Sṳ-tién lî-tú phài thi 113 vi.
.sk
he Slovakia Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Kí-vi
Kí-vi he kôn-chṳ̂ ke thi 56 chak, chhai kâng-sṳ̂n ke thèu-chhièn lâu vú-ńg ke heu-mî.
Pyotr Ilyich Tchaikovsky
Pyotr Ilyich Tchaikovsky (Ngò-lò-sṳ̂-ngî: Пётр Ильи́ч Чайко́вский, ) he Ngò-lò-sṳ̂ ke yit chak chok-khiuk-kâ.
Trinidad lâu Tobago
Trinidad lâu Tobago (Yîn-ngî: Trinidad and Tobago) he Pet Mî-chû kip Nàm Mî-chû chṳ̂-kiên, chhai-yî Caribe-hói yî tûng chṳ̂ tó-koet, tûng-lìm Thai-sî-yòng. Trinidad lâu Tobago chhièn-sṳ̂n su̍k-yî hien-kîm Latvia ke Courlanders, Hò-làn, Fap-koet, Yîn-koet chhṳ̍t-mìn thi, hien-kîm he Yîn-lièn-pâng sṳ̀n-yèn chṳ̂-yit.
Matamala de Almazán
Matamala de Almazán he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 62,99 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 354.
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
Saskatchewan-sén
Saskatchewan he Kâ-nâ-thai yit-kip hàng-chṳn-khî, sú-fú sat-yî Regina. Saskatchewan yî 1905-ngièn sṳ̀n-li̍p, lâu kak-lìn ke Alberta khi̍p Manitoba-sén ha̍p-chhṳ̂n-cho chhó-ngièn sâm-sén. Saskatchewan yî nùng-ngia̍p lâu hiuk-mu̍k-ngia̍p vì-chú, he Kâ-nâ-thai chui chhung-yeu ke liòng-kuk-chhông thi-tai. Kâi-sén kin-nui yû-miàng ke thai-ho̍k pâu-koat Regina Thai-ho̍k lâu Saskatchewan Thai-ho̍k, fûn-phe̍t chhô-lo̍k yî sú-fú Regina lâu kin-nui thi-yit thai sàng Saskatoon. Kin-nui chho̍k-miàng kín-tiám yû ngìn-kûng siû-kien ke Wascana-fù, Regina sâ-thân yî-khi̍p Moose Jaw vûn-chhièn.
Kâng-sṳ̂n
Kâng-sṳ̂n he kôn-chṳ̂ ke thi 57 chak, chhai sîn-yû ke thèu-chhièn lâu kí-vi ke heu-mî.
Daisen, Tottori
right|thumb|400px|. right|thumb|400px|. he Ngit-pún Tottori-yen ke yit-ke sàng-sṳ, chúng mien-chit 189.79 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 17,241 ngìn (2012-ngièn).
Hōki, Tottori
he Ngit-pún Tottori-yen ke yit-ke sàng-sṳ, chúng mien-chit 139.5phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 11,745 ngìn (2011-ngièn).
Li-vi-ki
"Li-vi-ki" he Mô-sî ńg-kîn chûng ke thi-sâm pún. Li-vi-ngìn he Ngâ-kok lâu Li-â ke thi-sâm chṳ́-yì Li-vi ke heu-yí, fu-chit Yî-set-lie̍t-ngìn ke chi chi-sṳ̂ kûng-chok, mò chhâm-kâ fûn-phi thú-thi, mò son-ngi̍p Yî-set-lie̍t Sṳ̍p-ngi kî-phai chṳ̂-yit, Li-vi-ngìn tui Sṳ̀n chûng-sîm, phî chṳ̂n-sṳ̀n kién-sién chok-vì sṳ-fung kí ke kî-phai. Só-yû ke chi-sṳ̂ tû su̍k-yî su̍k-yî kî-pha, Li-vi-ngìn ke kûng-chok he hia̍p-chhu liau-lî fi-mok, pin hiong pak-siang kóng-kié li̍t-fap.
Pún-sû yû ńg-sṳ̍p-liuk chhṳ thì-tó: “Yâ-fò-fà tui Mô-sî kóng”; ku Yù-thai-ngìn ngin-vì pún-sû he Mô-sî chhṳ-kí siá ke. Chhut-âi-khi̍p-ki ke kiet-suk thì-tó Mô-sî on-cheu Yâ-fò-fà ke fûn-fu kien-chho Fi-mok, Li-vi-ki chiap-siu̍k Chhut-âi-khi̍p-ki kau-thô Yî-set-lie̍t-ngìn chûn-sú yû-kôan Fi-mok ke kûi-kí khi̍p thiàu-li. liá-chung li̍t-fap ke pân-pusṳ̀-kiên fò thi-tiám, sû-chûng siòng-se sot-mìn he chhiùng Yî-set-lie̍t mìn ôn-yàng chhai Sî-nai-sân khôi-sṳ́.
Pún-sû thai-kông
1. Chhîn-khiun chṳ̂n-sṳ̀n ke fông-fap (1-16 Chông):
2. Lâi chṳ̂n-sṳ̀n pó-chhṳ̀ siông-kâu ke fông-fap. (17-26 Chông):
Ejea de los Caballeros
vi-yî Sî-pân-ngà Aragon Chhṳ-chhṳ-khî Zaragoza-sén ke yit-ke sṳ-chṳ́n. Chúng mien-chit 609.92 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 17,344-ngìn (2010-ngièn thúng-kie).
Claude Debussy
Achille-Claude Debussy he Fap-koet ke yit chak chok-khiuk-kâ.
Sîn-yû
Sîn-yû he kôn-chṳ̂ ke thi 58 chak, chhai ngìm-sut ke thèu-chhièn lâu kâng-sṳ̂n ke heu-mî.
.si
he Slovenia Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Ngiu̍k-chiu-khî
Ngiu̍k-chiu-khî (玉州區) he Chûng-koet Kóng-sî-sén Ngiu̍k-lìm-sṳ só kón-hot ke khî.
Ôn-kî-khî
Ôn-kî-khî (安居區) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Súi-nèn-sṳ só kón-hot ke khî. Chúng mien-chit 1258 phìn-fông kûng-lî, 2002ngièn ngìn-khiéu 75-van ngìn.
Pet-pan-khiù
Pet-pan-khiù (Yîn-ngî: Northern hemisphere), he chṳ́ Thi-khiù chhak-tho yî pet ke pan-khiù. Thi-khiù sông thai-phu-fun ke liu̍k-thi (Â-chû thai phu-fun, Êu-chû chhiòn-phu, Fî-chû pet-pan phu, Pet-mî-chû chhiòn-phu, Nàm-mî-chû khi̍t pet-phu) khi̍p ngìn-khiéu tû chhai Pet-pan-khiù. Chhai Pet-pan-khiù, Tûng-kui thûng-sòng he 12-ngie̍t chṳ 2-ngie̍t, Ha-kui thûng-sòng he 6-ngie̍t chṳ 8-ngie̍t, lâu Nàm-pan-khiù si-kui siông-fán. Pet-pan-khiù ke hói-yòng yû Pet Thai-phìn-yòng, Pet Thai-sî-yòng khi̍p Pet-pên-yòng. Chhai Pet-pan-khiù, chêu-nàm hiong yòng.
Sîn-chuk-yen
Sîn-chuk-yen chhai Thòi-vân sî-pet-phu, lâu Sîn-chuk-sṳ, Thò-yèn-yen, Mèu-li̍t-yen, Thòi-chûng-yen, Ngì-làn-yen siông-lìn. Mien-chit he 1427.5 phiàng-fông kûng-lî, thai-yok cham-hi Thòi-vân chúng mien-chit-su ke 3.944%; ngìn-khiéu yû 506,546-ngìn, yok cham Thòi-vân chúng ngìn-khiéu-su ke 2.196%.
.ee
he Estonia Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Embid de Ariza
vi-yî Sî-pân-ngà Aragon Chhṳ-chhṳ-khî Zaragoza-sén ke yit-ke sṳ-chṳ́n. Chúng mien-chit 41 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 84-ngìn (2004-ngièn thúng-kie).
Oxfordshire
he Yîn-koet Tûng-nàm Yîn-kak-làn‎ Khî-vet ke khiùn. Cham-thi 2,605 phìn-fông kûng-lî, yû 654,800 ngìn-khiéu (2011-ngièn).
Tûng-kui
Tûng-kui (冬季) he phu-fûn thi-khî yit-ngièn si-kui chûng ke thi-si-kui, yù yî thiên-hì chón-lâng (chhak-tho thi-khî chhù ngoi), chhai hó-tô thi-khî tû yi-mi chho̍k chhṳ̀m-sip lâu lâng-chhîn. Sâng-vu̍t chhai hòn-lâng lòi-sip ke sṳ̀-hèu fi kám-séu sâng-miang fa̍t-thûng, hó-tô chhṳ̍t-vu̍t fi lo̍k-ya̍p, thûng-vu̍t fi hiû-mìn, yû ke chhṳ̂n-chok tûng-mìn. Tiâu-é fi chhiên-sái to kha vûn-non ke thi-fông ko-tûng.
Ngìm-sut
Ngìm-sut he kôn-chṳ̂ ke thi 59 chak, chhai kui-hoi ke thèu-chhièn lâu sîn-yû ke heu-mî.
Tûng-ông Sân-ma̍k
Tûng-ông Sân-ma̍k he Thòi-vân ńg-thai sân-ma̍k tsṳ̂-yit, pet-hí Ngì-làn-yen Sû-o fu-khiun ke pet-fông-o, he tshiòn-tó chui-tshòng ke sân-ma̍k, kí tsiông Thòi-vân tshiòn-tó fûn-tshut sî-thai, tûng-séu ke lióng-pan. Thùng-sṳ̀ Tûng-ông Sân-ma̍k ya sṳ̀n-vì tshiòn-tó kok-kok súi-ne ke fûn-súi-liâng.
Nicaragua
Nicaragua (Sî-pân-ngà-ngî: República de Nicaragua) he Chûng Mî-chû yit-ke koet-kâ.
Sṳ̂n-min-ki
Sṳ̂n-min-ki he chṳ̂n-sṳ̀n lâu Yî-set-lie̍t-ngìn li̍p-yok ke sṳ̂n sut; chhai Yî-set-lie̍t-ngìn chin-ngi̍p Kâ-nàm-thi chhièn-chhàng, Mô-sî yî liâng-siu ke sṳ̂n-fun, hiong pak-siang chhṳ̀n-sut li̍t-fap khi̍p yok ke kôan-he, hó-sṳ́ Yî-set-lie̍t-ngìn nèn kin-khièn thu-ngit, lâu Ngiéu-siong ke yi-chhu̍k yû fûn-phe̍t, sṳ̀n-vì sṳn-kiet ke sién-mìn.
Sṳ̂n-min-ki he Yî-set-lie̍t-ngìn sên-fa̍t hàng-vì ke khièn-vî, chṳ́-yîn kîn-ngièn, me̍t-sióng ke chûng-sîm, pin heu-tho kau-yuk ke kî-chhû. Kì put-tân he chṳ̂n-sṳ̀n lâu ngìn chṳ̂-kiên ke li̍t-li kûi-fam, ya-he ngìn-chi chṳ̂-kiên ke khiung-yû chún-chet, kien-he sién-mìn yin-yû ke li̍t-sṳ́ fông-mien.
Yeu chin-ngi̍p Kâ-nàm-thi ke Yî-set-lie̍t-ngìn, yîn mò chhîn-sṳ̂n kîn-li̍t ko Fùng-hói khi̍p Sî-nai-sân ke li̍p-yok, só-yî chhai chin-ngi̍p Kâ-nàm chán-khôi chan-chên mien-tui yú-fe̍t khi̍p ko sîn sên-fa̍t chṳ̂-chhièn, pit-sî ngin-thin vî vì-thu̍k chṳ̂n-sṳ̀n Yâ-fò-fà chhai li̍t-sṳ́ chûng ke chok-vì, li̍t-fap khi̍p thai-nèn, yèn-heu chhòi-nèn chhai sîn liâng-siu Yok-sû-â tai-liâng hâ khok-li̍p sin-sîm. Chok-chá chhòn-sot he Mô-sî.
Yí-phu (羽)
Yí-phu (羽部) he hon-sṳ lî-tú ke yit chak sṳ-phu, chhai Không-hî Sṳ-tién lî-tú phài thi 124 vi.
Jules Massenet
Jules Émile Frédéric Massenet he Fap-koet ke yit chak chok-khiuk-kâ.
.eg
he Âi-khi̍p  Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Amis-chhu̍k
Amis-chhu̍k (Amis-ngî: Amis／Pangcah) he Thòi-vân Ngièn-chhu-mìn ke yit-ke chhu̍k-khiùn. Chú-yeu fûn-pu yî Fâ-tûng Chiúng-kuk Phìn-ngièn lâu hói-ngan phìn-ngièn thi-khî, séu-sú fûn-pu yî Phîn-tûng-yen Méu-tân-hiông, Mân-chû-hiông yit-tai. Chúng ngìn-khiéu-sú yok ngi-sṳ̍p van-yì ngìn, he Thòi-vân Ngièn-chhu-mìn chûng ngìn-sú chui-tô ke chhu̍k-khiùn.
Pet-liù-sṳ
Pet-liù-sṳ (北流市) he Chûng-koet Kóng-sî-sén Ngiu̍k-lìm-sṳ só kón-hot ke sàng-sṳ.
Atayal-chhu̍k
Atayal-chhu̍k he Thòi-vàn Ngièn-chhu-mìn ke yit-ke tshu̍k-khiùn, fûn-phu tshai pet-phu tûng-ông sân-ma̍k lióng-tset, he Thòi-vàn ngièn-chhu-mìn chûng fûn-phu mien-tsit chui kóng-fat ke yit-chhu̍k.
California Lî-kûng Ho̍k-yen
Kâ-chû Lî-kûng Ho̍k-yen (California Institute of Technology) he Mî-koet kiú-fu sṳn-miàng ke thai-ho̍k, tshai Kâ-li-fuk-nì-â ke Pha-sat-ti-na̍p, tshóng-li̍p yî 1891-ngièn. Liá-kiên ho̍k-káu mù-è mo-thai, tsṳ́-yû yit-tshiên miàng ngiên-kiu-sâng lâu kiú-pak miàng pún-khô-sâng, than-he tshai Lî-kûng-khô fông-mien he tshiòn-koet phài-lie̍t thi-ńg.
Hesse
, he Tet-koet chûng-phu ke yit-chak liân-pang-chû, thú-thi mien-chit vi 21,100 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yû 6,016,481 (2012-ngièn), sú-fú Wiesbaden.
Hàng-chṳn Khî-va̍k
Thu̍k li̍p sàng-sṳ:
Kui-hoi
Kui-hoi he kôn-chṳ̂ ke thi 60 chak, chhai kap-chṳ́ ke thèu-chhièn lâu ngìm-sut ke heu-mî.
Alberta-sén
Alberta he Kâ-nâ-thai yit-kip hàng-chṳn-khî, sú-fú sat-yî Calgary. Saskatchewan yî 1730 ngièn-thoi sṳ̀n-li̍p, lâu kak-lìn ke Saskatchewan khi̍p Manitoba-sén ha̍p-chhṳ̂n-cho chhó-ngièn sâm-sén. Alberta-sén he Kâ-nâ-thai kîn-chi chui fat-tha̍t chṳ̂-thi, chú-yeu yù lìm-ngia̍p, sa̍k-yù lâu thiên-yèn-hi sán-ngia̍p só tai-thûng. 2011-ngièn chhiòn-sén ngìn-kiûn pún-thi sên-sán chúng-chhṳ̍t he $78,154 Kâ-nâ-thai fo-pì.
Fuk-kien
Fuk-kien he Chûng-koet sén-fun tsṳ̂-yit, vi-é tì Chûng-koet tûng-nàm yèn-hói, tûng-sî khôn-yok ńg-pak si-sṳ̍p kûng-lî, nàm-pet tshòng-yok ńg-pak ńg-sṳ̍p kûng-lî, mien-tsit sṳ̍p-ngi van phiàng-fông kûng-lî. Fuk-kian he tsho̍k-miàng ke khièu-hiông, hói-ngoi khièu-mìn tshêu-ko yit-tshiên van ngìn, phien-mân sṳ-kie yit-pak liuk-sṳ̍p ke koet-kâ lâu thi-khî. thùng-sṳ̀ Fuk-kian ya-he yit-ke tô mìn-tshu̍k kî-tshu-thi.
Chhí-phu (豕)
Chhí-phu (豕部) he hon-sṳ lî-tú ke yit chak sṳ-phu, chhai Không-hî Sṳ-tién lî-tú phài thi 152 vi.
Yùng-yen (Ngiu̍k-lìm)
Yùng-khî (容縣) he Chûng-koet Kóng-sî-sén Ngiu̍k-lìm-sṳ só kón-hot ke Yen.
Bunun-chhu̍k
Bunun-chhu̍k he Thòi-vàn Bunun chhu̍k-ngìn só sṳ́-yung ke ngî-ngièn, Thòi-vàn Ngièn-chhu-mìn ngî-ngièn tsṳ̂ yit-tsúng, su̍k-yî Nàm-tó ngî-ne ke ngî-khiùn.
Van-lòng-hiông
Van-lòng-hiông (萬巒鄉) he Thòi-vân Phìn-tûng-yen ke yit-ke hiông.
.ec
he Ecuador Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Van-lòng-hiông
Ngoi-phu lièn-kiet
分類:Thòi-vân Hak-kâ Vùn-fa Chhùng-tiám Fat-chán-khî
Nùng-la̍k 1-ngie̍t
Nùng-la̍k 1-ngie̍t, ya ham cho châng-ngie̍t, he nùng-la̍k ke thi 1 chak ngie̍t.
Hokuei, Tottori
he Ngit-pún Tottori-yen ke yit-ke sàng-sṳ, chúng mien-chit 57.15 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 15,622 ngìn (2008-ngièn).
Lùn-tûn Ti-koet Ho̍k-yen
Lùn-tûn Ti-koet Ho̍k-yen sṳ̀n-li̍p yî 1907-ngièn, tsên-sûn lièn-pâng thai-ho̍k Lùn-tûn Thai-ho̍k ke yit-ke lièn-mèn ho̍k-yen. Ho̍k-yen yî 2007-ngièn tshit-ngie̍t tsṳn-sṳt thot-lì Lùn-tûn Thai-ho̍k sṳ̀n-vì thu̍k-li̍p thai-ho̍k. Lùn-tûn Ti-koet Ho̍k-yen sṳ-kie phài-lie̍t thi-ńg.
Encinacorba
vi-yî Sî-pân-ngà Aragon Chhṳ-chhṳ-khî Zaragoza-sén ke yit-ke sṳ-chṳ́n. Chúng mien-chit 36 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 294-ngìn (2004-ngièn thúng-kie).
Angermünde
he yit-chho vi yî Tet-koet nàm-phu, Brandenburg-pâng Uckermark ke sàng-chṳ́n. Chúng mien-chit 326.44 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu 13,597-ngìn (2013-ngièn).
.dm
he Dominica Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Gallium
Gallium (鎵 jiā) he yit-chúng fa-ho̍k ngièn-su, fa-ho̍k fù-ho vì Ga, ngièn-chṳ́ su-muk he 31.
Surrey
he Yîn-koet Tûng-nàm Yîn-kak-làn‎ Khî-vet ke khiùn. Cham-thi 1,663 phìn-fông kûng-lî, yû 1,135,500 ngìn-khiéu (2011-ngièn).
Sa-fùng-yen
Sa-fùng-yen (射洪縣) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Súi-nèn-sṳ só kón-hot ke yen. Chúng mien-chit 1497 phìn-fông kûng-lî, 2002-ngièn ngìn-khiéu 104-van ngìn.
Liu̍k-chhôn-yen
Liu̍k-chhôn-yen (陸川縣) he Chûng-koet Kóng-sî-sén Ngiu̍k-lìm-sṳ só kón-hot ke Yen.
Kú-thung
Kú-thung fe̍t-tsá Gu-tung (古洞) tshai Hiông-kóng Sîn-kie pet-khî, Hò-song-hiông sî-nàm, Lo̍k-mâ-chû tsṳ̂ tûng-nàm, he Sûng-ǹg hò-liù kîn-ko ke yit-tshu thi-fông, he Vì-thèu-ngìn, Hak-kâ-ngìn lâu séu-su Tshèu-chû--ngìn ke tshi-kî-thi.
史籍記載曰：古越蠻居處多以洞或峒為地名，《集韻》載雲：蠻人所居曰峒，使古洞被相信曾有古越蠻人居住.
Kóng-Tiat Lo̍k-mâ-chû支綫 （支綫）
Kú-thung-Tiat-lu-站（Kwu Tung Station）
2019之後， hien-gim Tûng-Thiet綫 tsṳ ̂支綫, 沙中綫過海段建成後，去Hiông-kóng-tó金鐘站 更為方便快捷,
Chicago Thai-ho̍k
Chṳ̂-kâ-kô Thai-ho̍k (University of Chicago) he Mî-koet chui fu-sṳn-miàng ke sṳ̂-li̍p Thai-ho̍k tsṳ̂-yit, yù sa̍k-yù thai-vòng Yok-hon Rockefeller kiên-tsṳ̂ yî 1890-ngièn tshóng-phan, 1892-ngièn khôi-kho. Tshai-yî Mî-koet Y-li-nò-chû Chṳ̂-kâ-kô-sṳ.
Si-li-â
Si-li-â (敘利亞) he Â-chû yit-ke koet-kâ.
Ngiu̍k-Sân
Ngiu̍k-Sân vi-é tshai Thòi-vân chûng-phu, hàng-tsṳn-khî Nàm-thèu-yen Sin-ngi-hiông, Kô-hiùng-yen Thò-ngièn-hiông khi̍p Kâ-ngi-yen Â-lî-sân-hiông kâu-kie tsṳ̂-tshu, Pu-nùng-chhu̍k ngî tshṳ̂n-tso "Pat-thûng-kûan", Ngi̍t-pún-ngìn tshṳ̂n-vì "Sî-kô-sân". Tsú-fûng hói-pha̍t 3,952 kûng-tshak, he Thòi-vân yî-khi̍p tûng-pet-â thi-yit kô-fûng.
Ngiu̍k-Sân tûng-kui sṳ̀ yì-yèn tsit-siet, yén-mong siet-pha̍k yì-ngiu̍k, kín-set yû-mî, "Ngiu̍k-Sân tsit-siet" sṳ̀n-vì Thòi-vân pat-kín tsṳ̂-yit. 1985-ngièn si-ngie̍t, Ngiu̍k-Sân khiùn-fûng tsû-piên va̍k-ngi̍p sîn sṳ̀n-li̍p ke Ngiu̍k-Sân Koet-kâ Kûng-yèn.
Chhòng-phu (長)
Chhòng-phu (長部) he hon-sṳ lî-tú ke yit chak sṳ-phu, chhai Không-hî Sṳ-tién lî-tú phài thi 168 vi.
.sv
he El Salvador Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Hâ Saxony
(Tet-ngî: Niedersachsen), he Tet-koet sî-pet-phu ke yit-chak liân-pang-chû, thú-thi mien-chit vi 47,624.22 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yû 7,774,253 (2012-ngièn), sú-fú Hanover.
客家語
客家語（白話字：Hak-kâ-ngî），又喊做客家話，簡稱客語，係漢語七大方言之一，有超過6000萬人使用. 客家語在毋同地區有毋同特色，有兜地區還有“艾話”、“新民話”等等毋共樣个喊法. 使用客語个人群集中居住在中國南方省份，包括 廣東、福建、江西、廣西、四川、湖南、貴州、海南摎台灣；在海外地區，有好多國家都分佈有會講客語个人群，包括英國等其他歐洲國家、美國、非洲、南太平洋、印度、菲律賓、馬來西亞、澳洲等. 學術上，客家語以梅縣話做代表；在臺灣肚，四縣腔係客家語裏背過強勢个方言.
屬性
客家語係漢族客家人嘅母語 ，分布區域當廣泛，包括矣中國大陸東南沿海、南部、西部（例如四川）嘅省份、海南、香港新界、台灣，海外客家人移民地區（如毛里求斯、印度、馬來西亞等等）. 比較集中嘅中心文化區係廣東省東北部（即粵東、粵北），江西嘅南部（贛南），福建嘅西部（即閩西），邇兜地區統稱做閩粵贛三角地帶，也喊做閩粵贛邊區.
別嘅喊法
因為“客家”邇隻喊法並毋流行於一兜地區，故所客家語有毋少別嘅喊法. 列表如下背：
歷史
客家語源於古漢語，有人認為其在南宋時期定型.
中國大陸
在中國大陸，由於各地區文化經濟交流嘅增加，人撈人之間廣泛使用普通話，傳統客家地區也一般毋使用客家語講課，年輕一代從細開始接受普通話教育. 同時，由於電視媒體嘅普及，客家語又好少用在新聞傳媒撈大眾娛樂，進一步導致年輕一代客家人對客家語嘅冷落. 以口頭方式流傳嘅傳統客家童謠撈山歌等，今下已經好少人做得完整誦唱. 另一方面，在珠江三角洲地區以“方言島”形式存在嘅客家語，同時受普通話撈相對強勢嘅粵語影響，部分客家人家庭生活用語轉向普通話或粵語.
香港
在香港地區，20世紀70年代經濟起飛以後，客家語基本上在傳媒撈公共場合肚絕跡，恁樣一來，人們就錯誤認爲香港從來無有過客家語.
臺灣
在臺灣，因客家人在清領前期一度受限於渡臺禁令，並且在人數上比毋過閩南移民，結果今日除國語外，閩南語也成為臺灣嘅強勢語言之一. 因大眾傳播媒體嘅影響，即使平常毋以閩南語互相溝通嘅客家人，大多也做得略通閩南語. 部份地區客家人集體轉用閩南語，成為福佬客；轉向使用國語嘅客家人更多，特別係年齡層越低者. 根據中華民國行政院客家委員會在2004年所做嘅調查，30歲以下年輕客家人有3成做得聽解客語，單淨1成做得流利使用；在家庭語言方面，30歲以下約有60%使用國語，20%使用閩南語，毋超過10%使用臺灣客家語.
近年來，臺灣居民意識到保護母語嘅重要性，臺灣客家人也毋例外. 政府成立矣專門嘅機構行政院客家委員會，制定《客家基本法》 ，在學校推行台灣客家語教學，同時設立矣客家電視台撈客家廣播電台，舉辦客語認證，並立法規定火車、捷運等大眾運輸工具愛提供台灣客家語播音服務.
海外
在海外地區，例如馬來西亞，華人肚也有毋少嘅客家人，除開沙巴州地區，目前在西馬嘅柔佛州客家語也依然廣為流傳. 毋過，隨緊經濟全球化，客家人撈其他族群交流越來越密切，客家語在海外客家社區嘅傳播撈傳承也出現矣危機.
代表
語言學家一般將廣東梅縣話看做客家語嘅典型代表. 在台灣，則以四縣話為典型代表（撈梅縣話有當多相同），大眾運輸肚嘅客語廣播使用嘅大多係其. 毋過並毋存在一隻公認嘅標準口音. 雖然梅縣話係客家語代表，毋過，民間對“梅縣話作為客家語標準音”缺乏認同，多數使用非梅縣話嘅客家人一般毋會講梅縣話，甚至撈講梅縣話嘅人交流時還有一兜溝通障礙.
分佈
客家話主要分佈在：
Nùng-la̍k 3-ngie̍t
Nùng-la̍k 3-ngie̍t he nùng-la̍k ke thi 3 chak ngie̍t.
Bunun-ngî
Bunun-ngî he yit-tsúng ngî-ngièn.
El Salvador
El Salvador (Sî-pân-ngà-ngî: República de El Salvador) he Chûng Mî-chû yit-ke koet-kâ.
Johannes Brahms
Johannes Brahms he Tet-koet ke yit chak chok-khiuk-kâ.
Kotoura, Tottori
he Ngit-pún Tottori-yen ke yit-ke sàng-sṳ, chúng mien-chit 139.90 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 18,183 ngìn (2012-ngièn).
Épila
vi-yî Sî-pân-ngà Aragon Chhṳ-chhṳ-khî Zaragoza-sén ke yit-ke sṳ-chṳ́n. Chúng mien-chit 194.32 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 4,765-ngìn (2004-ngièn thúng-kie).
Niccolò Paganini
Niccolò Paganini he Yi-thai-li ke yit chak chok-khiuk-kâ.
Nùng-la̍k 4-ngie̍t
Nùng-la̍k 4-ngie̍t he nùng-la̍k ke thi 4 chak ngie̍t.
Badajoz
Badajoz he Sî-pân-ngà ke sàng-sṳ. he -sén ke sén-fi. Su̍k-yî Extremadura Chhṳ-chhṳ-khî. Moor-ngìn chên-kîn chhai liá-sàng kien-li̍p ko yeu-sai. kín-lìn Phù-thò-ngà. Chhiùng Madrid khôi-vông Lisbon ke thiet-lu ya thù-kang liá-piên. chhiùng sṳ́-chhièn sṳ̀-khì khôi-sṳ́ chhiu yû-ngìn kî-chhu. 1031-ngièn  sṳ̀n-vì  Vòng-koet ke sú-fú. 1168-ngièn pûn Phù-thò-ngà cham-liâng. Sî-pân-ngà thu̍k-li̍p chan-chên khì-kiên, chên chhai 1808-ngièn lâu 1809-ngièn pûn Fap-koet kiûn-chhui kûng-kit.
Pok-pha̍k-yen
Pok-pha̍k-yen (博白縣) he Chûng-koet Kóng-sî-sén Ngiu̍k-lìm-sṳ só kón-hot ke Yen.
.gq
he Chhak-tho Guinea Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
美國
美國，全名喊做美利堅合衆國（英文：United States of America、United States，簡稱：America，縮寫：USA、US），係由50隻州，一隻聯邦直轄特區及20隻美屬海外領土共下組成嘅憲政聯邦制共和制國家. 在蘇聯解體後，其成爲世界上唯一嘅超級大國，在經濟、政治、科技、軍事、娛樂等當多領域中都係全地球領先.
Nùng-la̍k 6-ngie̍t
Nùng-la̍k 6-ngie̍t he nùng-la̍k ke thi 6 chak ngie̍t.
Kim Jong-il
Kim Jong-il (Chêu-sién-ngî: 김정일/金正日 Kîm Chang-ngit, ) he 1994-ngièn chṳ 2011-ngièn chṳ̂-kiên Chêu-sién Mìn-chú-chú-ngi Ngìn-mìn Khiung-fò-koet ke chui-kô liâng-thô-ngìn. Kì he khôi-koet liâng-thô-ngìn Kim Il-sung ke lai-é, ya he kîm-ha chui-kô liâng-thô-ngìn Kim Jong-un ke â-pâ.
Phûng-hâi-yen
Phûng-hâi-yen (蓬溪縣) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Súi-nèn-sṳ só kón-hot ke yen. Chúng mien-chit 1251 phìn-fông kûng-lî, 2002-ngièn ngìn-khiéu 75-van ngìn.
Sîn-phî-hiông
Ngoi-phu lièn-kiet
分類:Thòi-vân Hak-kâ Vùn-fa Chhùng-tiám Fat-chán-khî
Medinaceli
Medinaceli he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 205,37 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 813.
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
Erla
vi-yî Sî-pân-ngà Aragon Chhṳ-chhṳ-khî Zaragoza-sén ke yit-ke sṳ-chṳ́n. Chúng mien-chit 19 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 438-ngìn (2004-ngièn thúng-kie).
Nùng-la̍k 5-ngie̍t
Nùng-la̍k 5-ngie̍t he nùng-la̍k ke thi 5 chak ngie̍t.
Puyuma-chhu̍k
Puyuma-chhu̍k he Thòi-vàn Ngièn-chhu-mìn chhu̍k-khiùn chṳ̂-yit, chhu̍k-khiùn fûn-phu chhai tûng-ông sân-ma̍k yî-tûng, Pî-nàm-hâi yî-nàm ke hói-ngan thi-khî, yî-khi̍p fâ-tûng chiúng-kuk nàm-fông ke kô-sân thi-khî, chú-yeu kî-chhu yî Thòi-tûng-yen kin-nui, su̍k-yî mû-ne sa-fi, ngìn-khiéu yok kiú-chhiên ngìn.
Lord Byron
Lord Byron ngièn-lòi miàng-sṳ ham cho George Gordon Byron, he Yîn-koet ke yit chak sṳ̂-ngìn lâu chṳn-chṳ-kâ.
.ac
he Yîn-koet Hói-ngoi Liâng-thi Saint Helena, Ascension lâu Tristan da Cunha Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.
Miño de Medinaceli
Miño de Medinaceli he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 56,25 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 100.
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
Mâ-thai-fuk-yîm
Mâ-thai-fuk-yîm he Sîn-yok Sṳn-kîn‎ ke thi-yit sû-kién; Si Fuk-yîm-sû chṳ̂-yit. Chhiòn-sû khiung-yû 28-chông, 1168-chiet. Yîn Mâ-thai-fuk-yîm lâu Mâ-khó-fuk-yîmkhi̍p Lu-kâ-fuk-yîm nui-yùng siông-khiun, só-yî sâm pún Fuk-yîm-sû phî kûi-na̍p chok "fù-lui fuk-yîm".
Siá-chok poi-kín
Chhiùng nui-yùng lâu vùn-thí chhûi-chhet, chai kâ-song ngièn-vùn he Hî-lia̍p-vùn yì-yèn mò-he Yù-thai pún-thú yung-koan ke Â-làn-vùn lòi-khon, pún-sû ke chṳ̂m-tui en he tông-sṳ̀ ke khièu-mìn kok-thi ke Yù-thai kî-tuk-thù, péu-mìn Yâ-sû chang-he kì-mùn ngit-ya khì phan-mong ke nà Mì-soi-â, chhiùng pún-sû kú-li kì-mùn nèn chiap-su Yâ-sû Kî-tuk tai-lòi ke Kiu-ên. Mâ-thai yû yín-yung khiu-yok thai-yok chhit-sṳ̍p chhu ke kîn-vùn, yit-pân ngìn chhṳ̂n-cho "Sṳn-kîn chṳn-kí". Pún-sû ke siá-chok ngit-khì mò siòng-s, yit-pân ho̍k-chá ngin-vì he chhai kûng-ngièn 50-ngièn chṳ 70-ngièn chûng-kiên.
Tûng-nàm-â Koet-kâ Lièn-mèn
Tûng-nàm-â Koet-kâ Lièn-mèn (ASEAN)，he yit-ke si̍p-ha̍p Tûng-nàm-â koet-kâ ke koet-tsi tsû-tsṳt, yi-ko 2015-ngièn sṳ̀n-li̍p "Tûng-hia̍p khiung-thùng-thí". Tûng-hia̍p sṳ̀n-li̍p tshû-khì, sṳ̀n-yèn tô-su thu̍k-khièn tsôn-tsṳ koet-kâ, tsú-yeu ngim-vu tsṳ̂-yit he fòng-tsṳ́ khî-nui Khiung-sán sṳ-li̍t khok-tsông, ha̍p-tsok tsu-tshung tshai kiûn-sṳ ôn-tshiòn lâu tsṳn-tshṳ chûng-li̍p, Lâng-tsan kiet-suk heu kok-koet tsṳn-kîn tshìn-sṳ vún-ku, khôi-sṳ́ tsón-hiong kâ-khiòng khî-nui kîn-tsi fàn-pó tén-tén ke ha̍p-tsok.
Nùng-la̍k 7-ngie̍t
Nùng-la̍k 7-ngie̍t he nùng-la̍k ke thi 7 chak ngie̍t.
Mecklenburg-Vorpommern
, he Tet-koet tûng-pet-phu ke yit-chak liân-pang-chû, thú-thi mien-chit vi 23,174 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yû 1,652,000 (2009-ngièn), sú-fú Schwerin.
Fî-phu (非)
Fî-phu (非部) he hon-sṳ lî-tú ke yit chak sṳ-phu, chhai Không-hî Sṳ-tién lî-tú phài thi 175 vi.
Aleksandr Sergeyevich Pushkin
Aleksandr Sergeyevich Pushkin (Ngò-lò-sṳ̂-ngî: Александр Сергеевич Пушкин, ) he Ngò-lò-sṳ̂ ke yit chak chok-kâ.
Saisiyat-chhu̍k
Saisiyat-chhu̍k he Thòi-vàn Ngièn-chhu-mìn‎, fûn-phu tshai Mèu-li̍t-yen, Sîn-tsuk-yen tén-tén yen kin-nui, ngìn-khiéu thai-yok ńg-tshiên sâm-pak ngìn.
Fî-phu (飛)
Fî-phu (飛部) he hon-sṳ lî-tú ke yit chak sṳ-phu, chhai Không-hî Sṳ-tién lî-tú phài thi 183 vi.
Kâm-sok
Kâm-suk he Chûng-koet ke yit-ke sén-fun, vi-é chhai Vòng-hò song-yù. Sén-fi he Làn-chû.
Li̍t-sṳ́
Kâm-suk chhai Chhûn-chhiû sṳ̀-thoi tûng-nàm phu su̍k-yî Chhîn-koet, sî-phu su̍k-yî Sî-siung.
Honduras
Honduras (Sî-pân-ngà-ngî: República de Honduras) he Chûng Mî-chû yit-ke koet-kâ.
Mong Chhûn-fûng
Mong Chhûn-fûng(Mên-nàm-ngî:Bāng Chhun-hong，Hon-ngî:望春風) he yit-chak Thòi-vân Mên-nàm-ngî kô.He Hak-kâ ngìn Then Yí-hièn(鄧雨賢) chok ke khiuk，Fuk-kian ngìn Lí Lìm-chhiû(Mên-nàm-ngî:Li Lim-chhiu，Hon-ngî:李臨秋) chok ke chhṳ̀.Ngi-sṳ̍p Sṳ-kiSâm-sṳ̍p Ngièn-thoi chhut.To Ngi̍t-pún kói oi-koet kô Daichi wa maneku(大地は招く).
khiuk
分類:Kô-khiuk
Yâm-phû-hiông
Yâm-phû-hiông (鹽埔鄉) he Thòi-vân Phìn-tûng-yen ke yit-ke hiông.
Nùng-la̍k 8-ngie̍t
Nùng-la̍k 8-ngie̍t he nùng-la̍k ke thi 8 chak ngie̍t.
Tao-chhu̍k
Tao-chhu̍k fe̍t-tsá ham-cho Yami-chhu̍k, he Thòi-vàn Ngièn-chhu-mìn‎, fûn-phu tshai Làn-yí, Thòi-tûng-yen tén-tén yen kin-nui, ngìn-khiéu thai-yok ńg-tshiên sâm-pak ngìn.
Misasa, Tottori
he Ngit-pún Tottori-yen ke yit-ke sàng-sṳ, chúng mien-chit 233.46 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 7,322 ngìn (2007-ngièn).
Prenzlau
he yit-chho vi yî Tet-koet nàm-phu, Brandenburg-pâng Uckermark ke sàng-chṳ́n. Chúng mien-chit 142.18 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu 19,023-ngìn (2013-ngièn).
Nùng-la̍k 9-ngie̍t
Nùng-la̍k 9-ngie̍t he nùng-la̍k ke thi 9 chak ngie̍t.
Escatrón
vi-yî Sî-pân-ngà Aragon Chhṳ-chhṳ-khî Zaragoza-sén ke yit-ke sṳ-chṳ́n. Chúng mien-chit 95 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 1,163-ngìn (2004-ngièn thúng-kie).
Làn-yí
Làn-yí (蘭嶼) he Thòi-vân Làn-yí-hiông chui-thai tó. Fàn-tó yiy-tsû yok si-sṳ̍p kûng-lî.
Yu-kông-khî
Yu-kông-khî (右江區) he Chûng-koet Kóng-sî-sén Pak-set-sṳ só kón-hot ke khî.
Miño de San Esteban
Miño de San Esteban he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 48,89phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 72.
Thi-lî
==
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
Lev Tolstoy
Lev Nikolayevich Tolstoy (Ngò-lò-sṳ̂-ngî: Лев Николаевич Толстой, ) he Ngò-lò-sṳ̂ ke yit chak chok-kâ.
Sú-phu (首)
Sú-phu (首部) he hon-sṳ lî-tú ke yit chak sṳ-phu, chhai Không-hî Sṳ-tién lî-tú phài thi 185 vi.
Nùng-la̍k 10-ngie̍t
Nùng-la̍k 10-ngie̍t he nùng-la̍k ke thi 10 chak ngie̍t.
Thai-yîn-yen
Thai-yîn-yen (大英縣) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Súi-nèn-sṳ só kón-hot ke yen. Chúng mien-chit 703 phìn-fông kûng-lî, 2002-ngièn ngìn-khiéu 52-van ngìn.
East Sussex
he Yîn-koet Tûng-nàm Yîn-kak-làn‎ Khî-vet ke khiùn. Cham-thi 1,792 phìn-fông kûng-lî, yû 800,200 ngìn-khiéu (2011-ngièn).
Nàm-thèu-yen
Nàm-thèu-yen chhai Thòi-vân chûng-phu, he Thòi-vân vì-yit mò kho-hói ke-yen. Pún-yen kin-nui ngièn-chhu-mìn yû Thai-ngâ-chhu̍k, Pu-nùng-chhu̍k, Tsou-chhu̍k khi̍p Thao-chhu̍k. Nàm-thèu-yen he Thòi-vân chui-kô fûng Ngiu̍k-Sân khi̍p chui-chhòng hò-liù ke ngièn-thèu.
Pet Rhine-Westphalia
(Tet-ngî: Nordrhein-Westfalen), he Tet-koet chûng-sî-phu ke yit-chak liân-pang-chû, thú-thi mien-chit vi 34,084.13 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yû 17,554,329 (2012-ngièn), sú-fú Düsseldorf.
Nàm-thèu-sṳ
Nàm-thèu-sṳ tshai Thòi-vân Nàm-thèu-yen sî-pet-phu, he Nàm-thèu-yen yen-tshṳ só-tshai thi.
Iraq
Iraq he Â-chû yit-ke koet-kâ.
Germanium
Germanium (鍺 zhě fe̍t-chá 鈤 rì) he yit-chúng fa-ho̍k ngièn-su, fa-ho̍k fù-ho vì Ge, ngièn-chṳ́ su-muk he 32.
Nùng-la̍k 11-ngie̍t
Nùng-la̍k 11-ngie̍t he nùng-la̍k ke thi 11 chak ngie̍t.
Ivan Turgenev
Ivan Sergeyevich Turgenev (Ngò-lò-sṳ̂-ngî: Ива́н Серге́евич Турге́нев, ) he Ngò-lò-sṳ̂ ke yit chak chok-kâ.
Nùng-la̍k 12-ngie̍t
Nùng-la̍k 12-ngie̍t he nùng-la̍k ke thi 12 chak ngie̍t.
Schwedt
he yit-chho vi yî Tet-koet nàm-phu, Brandenburg-pâng Uckermark ke sàng-chṳ́n. Chúng mien-chit 200.12 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu 30,539-ngìn (2013-ngièn).
Fabara
Fabara vi-yî Sî-pân-ngà Aragon Chhṳ-chhṳ-khî Zaragoza-sén ke yit-ke sṳ-chṳ́n. Chúng mien-chit 101 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 1,195-ngìn (2004-ngièn thúng-kie).
Tái-chhu̍k
Tái-chhu̍k (傣族) he Chûng-koet yit-ke Séu-su mìn-chhu̍k.
客家話拼音方案
客家話拼音方案係廣東省教育部門於1960年9月公佈嘅廣東拼音方案之一，用廣東省梅州市梅縣梅城口音做標準，用拉丁字母拼寫語音，以右上方標數字表示聲調. 邇種方案雖然係教育部門公佈嘅方案，毋過因為中國大陸實行普通話教育，其並無在教育（例如中小學）肚有專門嘅講解，一般係有關學術書籍、客語詞典等用於對梅縣話嘅注音. 由於其有一兜不足，網絡上（特別係社交網站）有兜網友結合臺灣客家語拼音方案，進行一兜改造，使其更加有用，做得拼寫除開梅縣話嘅其他客家語方言.
字母
拼音採用拉丁字母，其中r、w毋用來拼寫梅縣客家話. ê 是字母 e 嘅變體，用来代表.
聲母
聲母總數有19個. 毋以輔音為首嘅音節，喊做零聲母. 列表如下：
韻母
i 行嘅韻母，前頭無聲母嘅時節，寫成 yi、ya、yo、yê、yai、yau、yu、yui、yam、yim、yan、yin、yun、yang、yong、yung、yab、yib、yad、yid、yud、yag、yog、yug.
Gustave Flaubert
Gustave Flaubert he Fap-koet ke yit chak chok-kâ.
Yèn-chhâu-khî
Yèn-tshâu-khî (燕巢區) he Thòi-vân Kô-hiùng-sṳ‎‎‎‎‎ ke yit-ke khî.
Li̍t-phu (鬲)
Li̍t-phu (鬲部), fe̍t-chá ham cho kak-phu, he hon-sṳ lî-tú ke yit chak sṳ-phu, chhai Không-hî Sṳ-tién lî-tú phài thi 193 vi.
Lu-kâ-fuk-yîm
Lu-kâ-fuk-yîm he Sîn-yok Sṳn-kîn chûng ke si pún Fuk-yîm-sû chṳ̂-yit, siông-chhòn he Hî-lia̍p yî-sên Lu-kâ só-chok. Liá-pún he si phu fuk-yîm chûng tui Yâ-sû ke yit-sên、thi̍t-phe̍t he hí-chhû chhièn khi̍p hài-thùng sên-fa̍t mèu-siá chui-tô. Sṳ́-thù-hàng-chhon ya-he Lu-kâ ke chok-phín.
Lu-kâ he Pó-lò ke chûi-sùi chá, só-yî yit-pân ngin-vì kì fuk-yîm chûng ke nui-yùng tô-su ngièn chhṳ Pó-lò héu-sut. Ho̍k-chá tui pún-sû ke siá-chok ngit-khì, yû chên-lun.
Sû-chûng vì-thu̍k thì-tó ke thu̍k-chá he yû miàng-mong ke Thì-â-fî-lò. Chok-chá vông-vông phit-miên chhái-yung ngoi-pâng-ngìn kha-nàn lî-kié ke Yù-thai su̍t-ngî, chhiong-he “Lâ-pí” khi̍p “Fò-san-nâ” tén-tén, khó-kien ngoi-pâng-ngìn he pún-sû ke chú-yeu siá-chok tui-siong.
Chú-thì thi̍t-set
Pún-sû mèu-siá Yâ-sû chṳ-san, vàn-chhiòn, mân-yû ên-chhṳ̀, yùng-yeu ke ngìn-sin; khiòng-thiau Kì he vàn-mî ke Ngìn-chṳ́, he phû-sṳ ke kiu-chú, vi sṳ-ngìn tai-lòi phìn-ôn, sṳ́ yùng-yeu kûi-pûn Song-ti (2-chông：8-14 chiet).
Rhineland-Palatinate
(Tet-ngî: Rheinland-Pfalz), he Tet-koet chûng-sî-phu ke yit-chak liân-pang-chû, thú-thi mien-chit vi 19,853.36 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yû 3,990,278 (2012-ngièn), sú-fú Mainz.
Mulao-chhu̍k
Mulao-chhu̍k he Chûng-koet ke yit-ke séu-su mìn-chhu̍k.
Molinos de Duero
Molinos de Duero he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 27,39 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 182.
Chizu, Tottori
he Ngit-pún Tottori-yen ke yit-ke sàng-sṳ, chúng mien-chit 224.61 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 7,110 ngìn (2004-ngièn).
Molinos de Duero
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Sok-lî-â-sén
Kông-sî
Kông-sî he Chûng-koet ke yit-ke sén-fun, vi-é tì Tshòng-kông chûng-ha yù nàm-ngan. Sén-fi he Nàm-chhông.
太平洋
太平洋係世界上最大撈最深嘅海洋，原面積一億八千一百三十萬平方公里，在南極洋成立後，面積調整為一億五百五十萬平方公里，深度4028公尺，其中馬里亞納海溝深達11,034公尺. 從赤道南北分為北太平洋撈南太平洋. 其從美洲西岸一直延伸到亞洲撈澳洲嘅東岸.其同時係海灣、海溝撈火山地震分佈最多嘅海洋.
世界上嘅海洋分為五部分，分別係太平洋，大西洋，印度洋，南極洋，北冰洋. 現在太平洋係最大嘅洋. 毋過美洲大陸撈亞洲大陸每年正在漸漸矣速度靠近. 所以太平洋正在變小.
Phìn-kó-yen
Phìn-kó-sṳ (平果市) he Chûng-koet Kóng-sî-sén Pak-set-sṳ só kón-hot ke Yen.
Mâ-khó-fuk-yîm
Mâ-khó-fuk-yîm he kie-seu Yâ-sû ke Si Fuk-yîm-sû chûng chui-chhû sṳ̀n sû ke yit-kién.