cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yùn-lìm-yen Sṳ̂-li̍p Chang-sîm Kô-kip-chûng-ho̍k
Yùn-lìm-yen Sṳ̂-li̍p Chang-sîm Kô-kip-chûng-ho̍k(雲林縣私立正心高級中學), ya ham-cho Chang-sîm Chûng-ho̍k(正心中學), he Thòi-vân Yùn-lìm ke yit-kiên sṳ̂-li̍p vàn-chhiòn-chûng-ho̍k.
Tiâu-yi̍t
Tiâu-yi̍t (鳥翼) he tiâu-é lâu chhùng-é yung lòi pî ke hi-kôn.
Cheorwon Khiun
Cheorwon Khiun (철원군/鐵原郡) he Hòn-koet Gangwon Tho ke yit-chak khiun. Chúng mien-chit 899.82 phìn-fông kûng-lî, 2001-ngièn ngìn-khiéu tha̍t-tó 54,040-ngìn.
Liù-yòng-sṳ
Liù-yòng-sṳ (瀏陽市) he Chûng-koet Fù-nàm-sén Chhòng-sâ-sṳ só kón-hot ke sàng-sṳ.
Phài-vân-ngî
Phài-vân-ngî (Pinayuanan) he Nàm-tó Ngî-hì ke yit-chúng, yung Là-tên vùn-sṳ sû-siá, vì Thòi-vân Phài-vân-chhu̍k ke mìn-chhu̍k ngî-ngièn. Sṳ́-yung-chá fûn-pu chhai pet-phu sân-thi, nàm tha̍t Hèn-chhûn. Phài-vân-ngî ngin-chṳn kháu-sṳ fûn-vì 4-lui ngî-khiùn: tûng Phài-vân-ngî, pet Phài-vân-ngî, chûng Phài-vân-ngî, nàm Phài-vân-ngî.
Lièn-pâng Chún-phi Ne-thúng
Lièn-pâng Chún-phi Ne-thúng (聯邦準備系統, Yîn-ngî: Federal Reserve System) he Mî-koet ke tûng-ông ngiùn-hòng thí-ne. Yù Mî-koet koet-fi thûng-ko 1913-ngièn ke Lièn-pâng Chún-phi Fap-on yì chhóng-sat, yî phit-miên chai-thu fat-sên chhàm-yòng 1907-ngièn ke ngiùn-hòng ngùi-kî.
Lièn-pâng Chún-phi Ne-thúng pâu-koat: Lièn-pâng Chún-phi Ne-thúng Lî-sṳ-fi (Board of Governors of the Federal Reserve System), Lièn-pâng Kûng-khôi Sṳ-chhòng Ve-yèn-fi (Federal Open Market Committee), Lièn-pâng Chún-phi Ngiùn-hòng (Federal Reserve Banks) yok sâm-chhiên-kâ fi-yèn ngiùn-hòng, khi̍p sâm-ke Chṳ-sûn Ve-yèn-fi  (Advisory Councils). Mî-koet Lièn-pâng Chún-phi Ne-thúng he yî Sṳ̂-yû Hìn-sṳt Chû-chṳt ke hàng-sṳ́ kûng-khiung muk-tit ke sṳ̂-yàng ngiùn-hòng ne-thúng.
Barcelona-sén
Barcelona-sén (Sî-pân-ngà-ngî: Provincia de Barcelona) he Sî-pân-ngà ke khì-chûng yit sén-fun, su̍k-yî Catalunya chhṳ-chhṳ-khî, chhai Sî-pân-ngà ke tûng-phu, vi-yî Catalunya thi-khî ke chûng-phu. Barcelona-sén lâu Lérida-sén, Tarragona-sén khi̍p Girona-sén chiap-yòng, tûng-lìm Thi-chûng-hói. Barcelona-sén ke sú-fú he Barcelona-sṳ, cháng-ke sén-fun yok-yû 5,529,099-ngìn kî-chhu (2011-ngièn thúng-kie).
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Barcelona-sén
Pô-sṳ̂ Ti-koet
Pô-sṳ̂ Ti-koet (tshièn 550-ngièn - tshièn 330-ngièn)，he Pô-sṳ̂ sú-ke pá liâng-thú khok-tsông to thai-phu-fun Chûng-Â liâng-vet ke vòng-tshèu. Liâng-thú tûng tsṳ Pâ-kî-sṳ̂-thán, sî-pet tsṳ Thú-ngí-khì, Êu-chû ke Mâ-khì-tun, Set-lùi-sṳ̂ (Thrace), sî-nàm tsṳ Âi-khi̍p.
Yî-sṳ̂-pô-sat-vòng
Yî-sṳ̂-pô-sat-vòng (Hî-pak-lói-vùn:איש בושת‎‎, ？－ tsú-tshièn 1003-ngièn) he kú-thoi Chûng-tûng koet-kâ Yî-set-lie̍t Lièn-ha̍p Vòng-koet ke thi-ngi ngim kiûn-tsú. Têu ke fu-tshîn he Só-lò-vòng.
Tên-ngièn tsó-khì
Yî-sṳ̂-pô-sat-vòng tshai-vi ke ngièn-khì, muk-tshièn li̍t-sṳ́ song yû lióng-tsúng kóng-fap:
Mà-theu-khî
Mà-theu-khî (麻豆區) he Thòi-vân Thòi-nàm-sṳ‎ ke yit-ke khî.
Alconchel de Ariza
vi-yî Sî-pân-ngà Aragon Chhṳ-chhṳ-khî Zaragoza-sén ke yit-ke sṳ-chṳ́n. Chúng mien-chit 35 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 128-ngìn (2004-ngièn thúng-kie).
Utah Jazz
Utah Jazz he NBA ke yit ke khiù-chhui, su̍k-yî Sî-khî Lièn-mèn ke Sî-pet Chû.
Tûng-chṳ
Tûng-chṳ (冬至) he ngi-sṳ̍p-si chiet-hì chṳ̂ yit, chhai séu-hòn ke thèu-chhièn lâu thai-siet ke heu-mî.
Rocky Sân-mak
Rocky Sân-mak (Yîn-ngî: Rocky Mountains), he Pet-mî-chû sî-phu ke chú-yeu sân-mak, chhiùng Kâ-nâ-thai sî-phu British Columbia vàng-ye̍t Mî-koet sî-phu, chhṳ̍t to Mî-koet sî-nàm-phu ke Sîn Me̍t-sî-kô-chû, mièn-yèn chhêu-ko 4,800 kûng-lî. Liá-ha ke Rocky Sân-mak chûng yû hó-tô thi-fông he koet-kâ kûng-yèn pó-fu-khî khi̍p sêm-lìm thi, ya-he su fôn-ngiàng ke lî-yû kín-tiám, cho-tet chin-hàng chhiong lu-yàng, yénchiuk, phà-sân, tiau-ǹg, tá-lia̍p, tên-sân mô-thok-chhâ, va̍t-siet khi̍p tân-pán va̍t-siet tén hiû-hàn fa̍t-thûng.
Kâ-nâ-thai
Kâ-nâ-thai (加拿大, Yîn-ngî: Canada) he Pet Mî-chû chui pet-phu ke yit-ke koet-kâ, sî-tí Thai-phìn-yòng, tûng chṳ Thai-sî-yòng, pet to Pet-pên-yòng, liâng-thú chú-chông chhṳ̍t-to Pet-khi̍t. Kâ-nâ-thai tûng-pet-fông lâu Tân-ma̍k liâng-thi Greenland siong mong, nàm-fông khi̍p sî-pet-fông lâu Mî-koet chiap, piên-kie chhòng-tha̍t 8892 Kûng-lî, he chhiòn sṳ-kie chui chhiòn mò sat-fòng kie. Kâ-nâ-thai yù 10-ke sén lâu 3-ke thi-khî chû-sṳ̀n, sú-tû vi Ottawa. Mien-chit sông lòi kóng, Kâ-nâ-thai he sṳ-kie ke thi-ngi thai koet, ngìn-khiéu chúng-khiung chṳ́-yû 3200 van kî-mìn. Kâ-nâ-thai he yû hien-thoi kûng-ngia̍p khi̍p khô-kî súi-chún ke fat-tha̍t koet-kâ.
Yòng-è
Yòng-è he yit-chúng sṳ̍t-nen thung-vu̍t.
William Henry Harrison
William Henry Harrison he Mî-koet ke thi 9-ngim chúng-thúng, 1841-ngièn 3-ngie̍t 4-ngit chṳ 1841-ngièn 4-ngie̍t 4-ngit chhai-ngim.
Atayal-ngî
Atayal-ngî he yit-tsúng ngî-ngièn.
Zung-gok Thaai-liuk
Zung-faa min-gok thung Zung-faa-ngin-min-gung-woh-kok du yung gaai tsi-yi theui-biaau liong-un fun-zi.
Thòi-vân
Thòi-vân fe̍t-chá Thòi-vàn he sî Thai-phìn-yòng ke se-tó, fu-khiun he Â-chû thai-liu̍k (Chûng-koet thai-liu̍k), Ngit-pún, Fî-li̍t-pîn tén-tén. Mien-chit yok 36,188 phiàng-fông kûng-lî. Muk-chhièn yù Chûng-fà Mìn-koet sṳ̍t-chi kón-hot. Ya-yû "Pó-tó", "Formosa" ke chhṳ̂n-fû. Chúng-ngìn-khiéu yok yû 2300 van, khì-chûng Hò-ló-ngìn chiam-hi thai-tô-su, khì-thâ hàn-yû Hak-kâ-ngìn, Ngièn-chhu-mìn, Ngoi-sén chhu̍k-khiùn, Ngoi-thi phi-ngiéu. Kôn-fông vùn-sṳ he Chang-thí Chûng-vùn, ngî-ngièn chú-yeu yû Thòi-ngî (Mîn-nàm-ngî), Koet-ngî (Hien-thoi Phêu-chún Hon-ngî), Hak-kâ-ngî yî-khi̍p kok-kok chhu̍k-khiùn ke Ngièn-chhu-mìn ngî-ngièn.
Mìn-chhu̍k
Muk-chhièn Thòi-vàn ngièn-chhu-mìn khiung-yû sṳ̍p-sâm chhu̍k, khì-chûng chhòn-thúng kiú-chhu̍k pâu-hàm liáu ngièn-thúng chhṳ̂n-cho vi kô-sân-chhu̍k ke Atayal-chhu̍k, Amis-chhu̍k, Bunun-chhu̍k, Puyuma-chhu̍k, Paiwan-chhu̍k, Rukai-chhu̍k, Saisiyat-chhu̍k, lâu Tao-chhu̍k.
Thòi-vàn muk-chhièn chúng ngìn-khiéu thai-yok lióng-chhiên sâm-pak van-ngìn. Ngièn-chhu-mìn chṳ́-yû chúng ngìn-khiéu 2% yî-ha. Khì-chûng Hon-chhu̍k fûn-cho "pún-sén-ngìn" (86%) lâu "ngoi-sén-ngìn" (12%). Pún-sén-ngìn chú-yeu he Ho̍k-ló-ngìn lâu Hak-kâ-ngìn, yí-kîn chhai Thòi-vàn sên-fa̍t hí-tô-thoi.
Sṳ́ chhièn Sṳ̀ khì
Thòi-vân chhai Khiu Sa̍k-hi Sṳ̀ -thoi vân-khì (50,000 ngièn chhièn ─ 10,000 ngièn chhièn) khôi-sṳ́ yû ngìn-lui kî-chhu. Sîn Sa̍k-hi Sṳ̀ -thoi (ki-ngièn-chhièn 5,000 ngièn) yî-heu ke sṳ́ -chhièn vùn-fa phú-phiên ngin-vì su̍k-yî Nàm-tó Ngî-hì Mìn-chhu̍k. Chú-yeu ke vùn-fa yû Khiu Sa̍k-hi Sṳ̀ -thoi ke Thòi-tûng Chhòng-pin Vùn-fa, Mèu-li̍t mióng-hìn vùn-fa, Thòi-nàm Chó-chṳ́n-ngìn yî-khi̍p Sîn Sa̍k-hi Sṳ̀ -thoi ke Thai-pun-hâng Vùn-fa, Yèn-sân Vùn-fa, Yàng-pu Vùn-fa, Pî-nàm Vùn-fa, Sṳ̍p-sâm-hàng Vùn-fa.
Yì Mâ-lòi Pô-lî-nì-sî-â Ngî-chhu̍k chhai 13 Sṳ-ki yî-chhièn chhiu chhùn-chhai yî Thòi-vân tó-sông, liá-chak Ngièn-chhu-mìn fûn-pu yî Thòi-vân chhiòn-tó, su̍k-yî Nàm-tó ngî-hì. Thòi-vân ngièn-chhu-mìn ke khiet-chhṳ́, vùn-sṳ̂n, khiéu-khìm, vúi-fu̍k, chṳt-pi, yêu-kî fóng-chṳt, kon-thèu-yî, chhîn-chhu̍k ngoi-fûn, fu-chṳ́ lièn-miàng, ngièn-lìn fûn-kip, ló-ngìn chṳn-chhṳ, tiâu-cham, lia̍p-sú, lìn-fùn chhùng-pai, sṳt-nui-chong tén thi̍t-chṳ̂n, tû su̍k Yin-thu-nì-sî-â kú vùn-fa thi̍t-chṳt.-
Sûi 《Sâm-koet-chṳ》 ki-chai Sâm-koet sṳ̀ -thoi N̂g-koet chên phai-kiûn tên-liu̍k Yî-chû, 《Sûi-sû》 chet yû Sûi-yi̍t-ti phai-pîn kûng-tá Liù-khiù-koet ke ki-chai. Than pin mò ngim-hò chṳ̂-liau khó chṳn-mìn Chûng-koet kú-sit só-chai thi-miàng he kîm-ngit ke Thòi-vân.
Thi-lî
Thòi-vân sî lâu sî-pet lìm Thòi-vân Hói-hia̍p, khî Êu-Â Thai-liu̍k hói-ngan phìn-kiûn khî-lì yok 200 kûng-lî, Thòi-vân Hói-hia̍p chui tsak chṳ̂-chhú vì Thòi vân Sîn-chuk-yen to Chûng-koet Thai-liu̍k Fuk-kien-sén Phìn-thâm-tó, chhṳ̍t-sien khî-lì yok 130 kûng-lî; pet-piên kak Tûng-hói lâu Chêu-siên Pan-tó siông-mong; tûng-pet kak-hói lâu Liû-khiù Khiùn-tó siông-mong; sî-nàm piên vì Nàm-hói, khî Chûng-koet Thai-liu̍k Kóng-tûng-sén hói-ngan khî-lì yok 300 kûng-lî; tûng-piên vì Thai-phìn-yòng, lâu Ngit-pún Chhûng-shu̍n-yen Yonaguni-tó siông-lìn 110 kûng-lî yî-hâ; nàm-piên chet kak Pâ-sṳ Hói-hia̍p lâu Fui-li̍t-pîn Khiùn tó siông-lìn. Chhiùng Thi-yèn chṳn-chhṳ lî-lun sông lòi-khon, Thòi-vân vi-yî tûng-â tó-fû tûng-ông khî-vet, kî Tûng-pet-â lâu Tûng-nàm-â kâu-fi-chhú, vì Â-Thai thi-khî kîn-mo yun-sû chhùng-yeu khi-néu khi̍p chhùng-yeu chan-lio̍k yeu-thi. -
Kîn-chi
Thòi-vân he yit-ke yù chṳn-fú tông-khiu̍k chú-kón thèu-chṳ̂, lâu tak-chhiam kám-séu ke koet-ngoi thèu-chṳ̂ yín-thô ke thûng-thai ke Chṳ̂-pún Chú-ngi kîn-chi-thí, chṳn-fú chhai kîn-chi thí-hì nui pan-yên ke kok-set tak-phu suk-séu. Sṳ̍t-sṳ̂ Sṳ-chhòng Kîn-chi heu, put-lun thèu-chṳ̂, sêu-fi fe̍t tú-hiuk tén kai nèn chhṳ-yù sién-tho̍k, hó-tô thai-hîn ke koet-yàng ngiùn-hàng khi̍p khî-ngia̍p tak-phu mái-hiong sṳ̂-yû-fa. Ko-hi 30-ngièn nui, phìn-kiûn ngièn-kiûn Kîn-chi Sṳ̀n-chhòng-sut tha̍t-to 8%, yì chhut-khiéu thô-hiong chṳn-chhet chhon-chhí ke ngoi-fi vì kûng-ngia̍p-fa thì-kiûng chṳ̂-kîm pó-chṳn. Thòi-vân ke ngoi-fi tú-phi he sṳ-kie thi-liuk. Kîn-kí Chûng-fà Mìn-koet hàng-chṳn-yen chú-kie-chhú ke thúng-kie hién-sṳ, Thòi-vân-ngìn kiûn Koet-mìn Sâng-sán Mô-ngiak, chhai 1961-ngièn he 153 Mî-ngièn, 2011-ngièn yí sṳ̀n chhòng chṳ chhêu-ko 20000 Mî-ngièn. Yî kèu-mâi li̍t phìn-ka kie-son, chet yí chhêu-ko sâm-van mî-ngièn tô-ngièn, lâu sṳ-kie chú-yeu siên-chin koet-kâ siông-tông. Muk-chhièn Thòi-vân-ngìn kiûn GDP: (2013 koet-chi fi-sut) 20927 Mî-ngièn /(2013 kèu-mâi-li̍t phìn-ka / koet-chi fo-pì kî-kîm chṳ̂-liau) 39529 mî-ngièn. Chú-kie-chhú kûng-pu chṳ̂-liau, 2012-ngièn Thòi-vân ngìn-mìn tú-hiuk chúng-ngiak tsam GDP vì 28.8%, thèu-chṳ̂ chúng-ngiak tsam GDP chṳ́ -yû 19.2%, chhêu-ngiak tú-hiuk kô-tha̍t 9.6%.
Kâu-thûng
Thòi-vân chó-khì ke thiet-lu yun-sû, he yî ngìn-li̍t vì thûng-li̍t ke kwuí-tho khiâng-phien thòi-chhâ, vì Ngit-pún Chhṳ-lî Sṳ̀ -thoi só kien-chho ke, lu-sien mièn-yèn chhiòn-thòi, chṳ-kîm thiet-tho lâu chhâ-thí yìn-yèn yèn-yung; muk-chhièn Thòi-vân chú-yeu thiet-lu kîn-yàng kón-lî he yù Kâu-thûng-phu Thòi-vân Thiet-lu Kón-lî-khiu̍k fu-chit yàng-yun. Thòi-thiet ke lu-sien chú-yeu pâu-koat Sî-phu Kòn-sien, pet-fûi thiet-lu, [[Nàm-fûi Thiet-lu, Tûng-phu Kòn-sien. Ha̍p-kie fàn-tó yit chû. Chú-yeu ke lie̍t-chhâ hîn-ho pâu-koat fu-chit chhòng-thù hak-yun ke Chhṳ-khiòng-ho lâu Kí-kông-ho yî-khi̍p fu-chit sang-chi thûng-khiùn yun-sû ke khî-kiên-chhâ tén.
Chhai Thòi-pet Tû-fi-khî, Chhia̍p-yun ya-he chú-yeu ke thiet-lu yun-sû. Thi-yit thiàu chhia̍p-yun he 1996-ngièn 3-ngie̍t 28-ngit ke Thòi-pet chhia̍p-yun Vùn-fù-sien, chṳ-kîm yí-kîn hìn-sṳ̀n me̍t-si̍p lu-mióng. Kô-hiùng Chhia̍p-yun fùng-sien ya chhai 2008-ngièn 3-ngie̍t 9-ngit thûng-chhâ, vì Thòi-vân thi-yit thiàu kî-chhòng chhia̍p-yun, Kô-hiùng chhia̍p-yun kit-sien chet chhai 2008-ngièn 9-ngie̍t 21-ngit chang-sṳt thûng-chhâ yàng-yun. 2007-ngièn 2-ngie̍t 1-ngit, Thòi-pet chṳ Kô-hiùng ke Thòi-vân kô-thiet khôi-sṳ́ yàng-yun, he Thòi-vân thi-yit ke, ya-he kûi-mù chui thai-ke Mìn-kiên Hîn-kien Yàng-yun Heu-chón-yì Mù-sṳt (BOT) kien-sat-on. Khì chhâ-thí kî-su̍t chhái-yung Ngit-pún ke Sîn-kòn-sien hì-thúng, he chhṳ́ hì-thúng thi-yit-chhṳ chiông kî-su̍t sû-chhut Ngit-pún yî ngoi thi-khî, than kwuí-tho tén thú kien-sat sṳ̂ he sṳ́ -yung phu-fûn ke Êu-chû hì-thúng. Chhiòn-chhàng chṳ́ sî-yeu 90-120 fûn-chûng, hìn-sṳ̀n Thòi-vân sî-phu nàm-pet yit-ngit sâng-fa̍t-khiên. Kô-thiet ke chhut-hien khiòn-lie̍t chhûng-kit thòi-vân sî-phu sang-chi hòng-sien ke sâng-chhùn lâu kîn-yàng.
Chṳn-chṳ
Thòi-vân chṳ 17 sṳ-ki khôi-sṳ́ yû li̍t-sṳ́ mùn-sṳ ki-liuk yî-lòi,chṳ̀n kîn-lit ko bún-thù lâu ngoi-lòi e chṳn-khién thúng-chṳ.chṳ 1945 ngién 10 ngiet 25 ho khôi-sṳ́ yû Chûng-fà Mìn-koet kón-lî.
Ngìn-khiéu
Thòi-vân mu̍k-chièn chúng ngìn-khièu thai-yok 23,292,171 ngìn.（2017 ngièn 1 ngiet túng-ki）,chho té fûn vì 5 thai chiuk-khiùn：hak-kâ,hok-ló,ngoi-sṳ́n,ngién-chu-mìn lau sîn-chu-mìn.
Fî-chhú
Fî-chhú he yit-chúng ló-chhú.
Catalunya
Catalunya (Catalunya-ngî: Catalunya; Sî-pân-ngà-ngî: Cataluña) vi-yî Iberia Pan-tó tûng-pet-phu, he Sî-pân-ngà ke chhṳ-chhṳ-khî chṳ̂-yit, hâ-hot Barcelona-sén, Lleida-sén, Girona-sén lâu Tarragona-sén tén si-sén, sú-fú Barcelona. Chhiòn kin mien-chit 32,114 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 7,354,411-ngìn. Catalunya chhai Chûng Sṳ-ki vi Aragon Vòng-koet ke chhung-yeu chû-sṳ̀n phu-fun, kîm-ngit siông-tui Sî-pân-ngà khì-thâ thi-khî, chhai vùn-fa fat-chán sông khí-yû yit-thin ke chhṳ-chú-sin, he Sî-pân-ngà  kîn-chi pí-káu fat-tha̍t ke thi-khî. Catalonia tông-thi thi-yit mû-ngî he Catalunya-ngî, lâu Sî-pân-ngà-ngî thùng-vi Sî-pân-ngà ke kôn-fông ngî-ngièn.
Chhòng-sâ-yen
Chhòng-sâ-yen (長沙縣) he Chûng-koet Fù-nàm-sén Chhòng-sâ-sṳ só kón-hot ke yen.
Â-chhiu-chien
Â-chhiu-chien (阿啾箭) he yit-chúng tiâu-é.
Yùn-lìm Yen-li̍p Ma̍k-liàu Kô-kip-chûng-ho̍k
Yùn-lìm Yen-li̍p Ma̍k-liàu Kô-kip-chûng-ho̍k(雲林縣立麥寮高級中學), ya ham-cho Ma̍k-liàu Kô-chûng(麥寮高中), he Thòi-vân Yùn-lìm ke yit-kiên vàn-chhiòn-chûng-ho̍k.
Séu-hòn
Séu-hòn (小寒) he ngi-sṳ̍p-si chiet-hì chṳ̂ yit, chhai thai-hòn ke thèu-chhièn lâu tûng-chṳ ke heu-mî.
Ngìn-khiéu me̍t-thu
Ngìn-khiéu me̍t-thu (Population density) he chṳ́ chhai yit-thin sṳ̀-khì yit-thin tân-vi mien-chit thú-thi sông ke phìn-kiûn ngìn-khiéu su-muk, kie-son fông-sṳt he khí chúng ngìn-khiéu su chhù-yî chúng mien-chit. Yit-pân sṳ́-yung ke tân-vi he mî-chak phìn-fông kûng-lî ngìn-su fe̍t-chá mî-chak phìn-fông-mí só kî-chhu ke ngìn-khiéu su. Ngìn-khiéu me̍t-thu he fán-yang ngìn-khiéu fûn-phu sû-me̍t chhàng-thu ke sòng-yung su-liòng chṳ́-phêu. Kí thûng-sòng yung-yî kie-son yit-ke koet-kâ, thi-khî, sàng-sṳ fe̍t-chá chhiòn-khiù ke ngìn-khiéu fûn-phu chhong-khóng.
Hwacheon Khiun
Hwacheon Khiun (화천군/華川郡) he Hòn-koet Gangwon Tho ke yit-chak khiun. Chúng mien-chit 909.45 phìn-fông kûng-lî, 2005-ngièn ngìn-khiéu tha̍t-tó 23,822-ngìn.
John Tyler
John Tyler he Mî-koet ke thi 10-ngim chúng-thúng, 1841-ngièn chṳ 1845-ngièn chhai-ngim.
Koet-li̍p Pet-kóng Kô-kip-chûng-ho̍k
Koet-li̍p Pet-kóng Kô-kip-chûng-ho̍k(國立北港高級中學), ya ham-cho Pet-kóng Kô-chûng(北港高中), he Thòi-vân Yùn-lìm ke yit-kiên kô-kip-chûng-ho̍k.
Lièn-lî
Lièn-lî (鰱鯉) he yit-chúng thung-vu̍t.
Thai-ví-vòng
Thai-ví-vòng (Hî-pak-lói-vùn:דָּוִד‎) he Yî-set-lie̍t Lièn-ha̍p Vòng-koet ke thi-sâm ngim koet-vòng. Thai-ví ke yi-sṳ he pûn-oi ke. Thai-phu-fun yû-kûan têu-keki-tsai tû-voi tshut-hien tshṳ-tshai Sṳn-kîn chûng ke Sat-mû-ngí-ki-song lâu Sat-mû-ngí-ki-ha. Sûi-yèn Thai-ví ya-yû khiet-tiám, than Yî-set-lie̍t só-yû ke kú-thoi koet-vòng chûng, pûn-ngìn mèu-siá sṳ̀n-vì chui tsṳn-ngi ke koet-vòng, he yit-vi yû-siu tsan-sṳ, Yîm-ngo̍k-kâ yî-khi̍p Sṳ̂-ngìn. Kîn-kí Sṳn-kîn ki-liu̍k, Yâ-sû he Thai-ví ke heu-yí. Thai-ví tshai-vi si-sṳ̍p-ngièn liuk-ke ngie̍t; khì-tsûng yû tshit-ngièn tshai Hî-pak-lùn-sàng.
Nèn-hiông-yen
Nèn-hiông-yen (寧鄉縣) he Chûng-koet Fù-nàm-sén Chhòng-sâ-sṳ só kón-hot ke yen.
Thai-hòn
Thai-hòn (大寒) he ngi-sṳ̍p-si chiet-hì chṳ̂ yit, chhai li̍p-chhûn ke thèu-chhièn lâu séu-hòn ke heu-mî.
Sṳ̀-khî
Sṳ̀-khî (Time Zone) he kîn-kí yit-phién thi-khî ke phêu-chún sṳ̀-kiên cho pún-thi sṳ̀-kiên ke fûn-khî. Thai-phu-fun ke Sṳ̀-khî tû-he chhâ yit-ke chûng, thûng-sòng he kîn-kí Greenwich Sṳ̀-kiên lâu pún-thi sṳ̀-kiên siông-chhâ lòi fûn-phe̍t.
San-fa-khî
San-fa-khî (善化區) he Thòi-vân Thòi-nàm-sṳ‎ ke yit-ke khî.
Golden State Warriors
Golden State Warriors he NBA ke yit ke khiù-chhui, su̍k-yî Sî-khî Lièn-mèn ke Thai-phìn-yòng Chû.
Mìn-chhèu
Mìn-chhèu (1368-ngièn 1-ngie̍t 23-ngit － 1644-ngièn 4-ngie̍t 25-ngit) he Chûng-koet li̍t-sṳ́ song ki-sṳ̀n Ngièn-tshèu, ha-khí Chhîn-chhèu‎ ke chhèu-thoi, liá-he Chûng-koet li̍t-sṳ́ song chui-heu yit-ke yù Hon-chhu̍k kien-li̍p ke Kiûn-chú-chṳ fòng-chhèu. Mìn-chhèu tshôi 1368-ngièn kien-li̍p, koet-ho tshṳ̂n-tso "Thai-mìn". Hí-chhû sú-tû thin-vì Yin-thiên-fú (kîm-ngit Nàm-kîn), chṳ̂-heu chhiên-sái to Sun-thiên-fú (kîm-ngit Pet-kîn).
Fùng-set
Fùng-set he yung thûng-ko nèn-liòng lòi kit-fat kôn-tshat-tsá ke khó-kien kông-chûng tshòng-pô ma̍t-tôn. Pô-tshòng thai-yok yû 630 to 750 na̍p-mí, he sâm ngièn-set lâu sîm-lî ngièn-set tsṳ̂-yit.
Kiéu-set
Kiéu-set (狗蝨) he yit-chúng chhùng-è.
Aldehuela de Liestos
vi-yî Sî-pân-ngà Aragon Chhṳ-chhṳ-khî Zaragoza-sén ke yit-ke sṳ-chṳ́n. Chúng mien-chit 38.12 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 52-ngìn (2004-ngièn thúng-kie).
興寧話
興寧話係指廣東省興寧市嘅客家語方言，市內口音大致分為南北兩片. 興寧話雖然撈撈鄰近梅縣嘅梅縣話或者周圍嘅縣份有所毋同，但係都能夠通話，撈贛南、閩西嘅客家語方言也大致做得交流.
特點
梅縣話只有一套塞擦音（、、），而興寧話則有兩套塞擦音（加上、、、）.
本來讀閉口韻 撈  嘅字，興寧話歸併入舌根鼻音  撈舌根塞音. 例如“添”字在梅縣話肚讀 1，在興寧話肚讀 1；“浸”字在梅縣話肚讀 4，在興寧話肚讀 ]4；“鴨”字在梅縣話肚讀 5，在興寧話肚讀 5；“入”字在梅縣話肚讀 6，在興寧話肚讀 6.
聲調與梅縣話一樣，分為陰平、陽平、上聲、去聲、陰入、陽入，共6聲.
Berkelium
Berkelium (鉳 běi fe̍t-chá 錇 péi) he yit-chúng fa-ho̍k ngièn-su, fa-ho̍k fù-ho vì Bk, ngièn-chṳ́ su-muk he 97.
Vòng-set
Vòng-set ke kông-pô tshòng-kie 565－590 mì-mí, fùng-set, liu̍k-set kông fun-ha̍p khó-yî sán-sên vòng-kông. Vòng ke fu-pú-set he làm-set. Than-he tshòn-thúng song va̍k-sṳ̂ yung tsṳ́-set tsok-vì kòng ke fu-pú-set.
Yun Chi-ho
Yún Chṳ-Hau (Hôn-koet-ngî:윤치호 尹致昊 Yun Chi-ho, 1864-ngièn 12-ngie̍t 26-ngit - 1945-ngièn 12-ngie̍t 9-ngit) he Hôn-koet ke thu̍k-li̍p yun-thung-kâ、Chat-ho̍k-kâ, Chṳn-chṳ Ngìn-lui.
分類:Hòn-koet
Ngièn-chhèu
Ngièn-chhèu (1271-ngièn — 1368-ngièn) he Chûng-koet li̍t-sṳ́ song ke yit-ke chhèu-thoi, yù Mùng-kú-tshu̍k thúng-chhṳ-chá Fut-pit-lie̍t chhai-yî 1271-ngièn kien-li̍p, koet-ho chhṳ̂n-cho "Thai-ngièn", 1279-ngièn sú-tû thin-chhôi Thai-tû (kîm-ngit Pet-kîn-sṳ).
James K. Polk
James K. Polk he Mî-koet ke thi 11-ngim chúng-thúng, 1845-ngièn chṳ 1849-ngièn chhai-ngim.
Set-mà
Set-mà (蝨嫲) he yit-chúng chhùng-è.
Lawrencium
Lawrencium (鐒 láo) he yit-chúng fa-ho̍k ngièn-su, fa-ho̍k fù-ho vì Lr, ngièn-chṳ́ su-muk he 103.
Yùn-lìm-yen Sṳ̂-li̍p Yún-ngièn Kô-kip-chûng-ho̍k
Yùn-lìm-yen Sṳ̂-li̍p Yún-ngièn Kô-kip-chûng-ho̍k(雲林縣私立永年高級中學), ya ham-cho Yún-ngièn Chûng-ho̍k(永年中學), he Chûng-fà Mìn-koet Yùn-lìm-yen ke yit-kiên sṳ̂-li̍p vàn-chhiòn-chûng-ho̍k.
Yîn-koet
Yîn-koet (英國) he yù Thai Britain-tó sông ke England, Scotland lâu Wales, yî-khi̍p Ireland Tó tûng-pet phu ke Pet Ireland khiung-thùng chû-sṳ̀n ke yit-ke Êu-chû tó-koet.
Yîn-koet pún-thú vi-yî Êu-chû thai-liu̍k sî-pet mien ke Britain khiùn-tó, phî Pet-hói khi̍p Thai-sî-yòng pâu-vì. Chhù-liáu Yîn-koet pún-thú chṳ̂-ngoi, hàn-yû pâu-koat hói-ngoi liâng-thi.
Yîn-koet he thi-yit, Thi-ngi-chhṳ Sṳ-kie Thai-chan chú sṳn-chan koet, ku-he Kièn-ha̍p-koet Ôn-lî-fi sòng ngim-lî sṳ koet. Yîn-koet yit vi Êu-mèn sṳ̀n-yèn koet, Yîn-koet ya-he sṳ-kie thi-ńg thai Kîn-chi thí-ne lâu yí-kîn fat-chán ke koet-kâ, he chhiòn-khiù chui fu-yi, kîn-chi chui fat-tha̍t khi̍p sên-fa̍t súi-chún chui-kô ke Koet-kâ chṳ̂-yit.
Âi-lùng-phì-pô
Âi-lùng-phì-pô, ya cho-tet ham-cho chhó-mâ-é (草馬仔), lo-fú-kô (老虎哥) fe̍t-chá tòng-lòng (螳螂), he yit-chúng chhùng-é.
漢字
漢字 (漢字, 日語: Kanji; 朝鮮語: Hanja; 越南語: Hán Tự) 係漢字文化圈廣泛使用个一種文字, 用來寫多種現代摎古早語文个書寫文字系統. 現代个漢語,日語,朝鮮語都有用到漢字.
Sṳ̍t-nen thung-vu̍t
Sṳ̍t-nen thung-vu̍t (食乳動物) ya cho-tet ham-cho phú-nen thung-vu̍t (哺乳動物), he chṳ́ Chit-chhûi Thung-vu̍t Â-mùn hâ  Sṳ̍t-nen-kong (Lâ-tên-ngî: Mammalia) ke yit-lui yung hi fû-khip khûng-hi ke Vûn-hiet Chit-chhûi Thung-vu̍t. On-cheu Sṳ-kie Phú-nen thung-vu̍t Vu̍t-chúng (Mammal Species of the World) yit-sû chhai 2005-ngièn ke chṳ̂-liau, Phú-nen-kong muk-chhièn yû-yok 5676-ke vu̍t-chúng, fûn-phu chhai 1229-ke Su̍k, 153-ke Khô lâu 29-ke muk chûng, yok cham Chit-sok Thung-vu̍t-mùn ke 10%, thi-khiù só-yû thung-vu̍t ke 0.4%. Ngat-chhṳ́-muk (ló-chhú, hò-chû, hói-lî, súi-thûn tén), Yi̍t-sú-muk (Phi̍t-phò-è‎ tén) he Phú-nen thung-vu̍t chûng vu̍t-chúng chui-tô ke muk.
Thiên-ngièn-khî
Thiên-ngièn-khî (天元區) he Chûng-koet Fù-nàm-sén Chu-chû-sṳ só kón-hot ke khî.
Ńg-kûng-chhùng
Ńg-kûng-chhùng he yit-chúng chhùng-è.
Chhak-khám-khî
Tshak-kham-khî (赤坎區) he Chûng-koet Kóng-tûng-sén Tshám-kông-sṳ só kón-hot ke khî.
Liu̍k-set
Liu̍k -set he Tshṳ-yèn-kie chûng sòng-kien ke set-tshái. Tshṳ̍t-vu̍t ke liu̍k-set lòi-tshṳ ya̍p-liu̍k-su. Liu̍k-set ke kông-pô tshòng-yok 550 nai-mí, sâm ngièn-set tsṳ̂-yit, lâu liu̍k-set siông-tui ke he Phín- fùng -set.
Saisiyat-ngî
Saisiyat-ngî he yit-tsúng ngî-ngièn.
Pà-tai-ǹg
Pà-tai-ǹg he yit-chúng ǹg.
Sân-fù
Sân-fù he yit-chúng sâng-vu̍t.
Zachary Taylor
Zachary Taylor he Mî-koet ke thi 12-ngim chúng-thúng, 1849-ngièn chṳ 1850-ngièn chhai-ngim.
Sîn-fa-khî
Sîn-fa-khî (新化區) he Thòi-vân Thòi-nàm-sṳ‎ ke yit-ke khî.
Sén
Sén (省, Province) he yit-ke hàng-chṳn-khî kip-phe̍t, ya-he Chûng-fà Mìn-koet lâu Chûng-fà Ngìn-mìn Khiung-fò-koet ke Yit-kip Hàng-chṳn-khî. Than-he "Sén" m̀-yit-thin he yit-kip hàng-chṳn-khî, Fap-koet lâu Yi-thai-li ke "Sén" chhiu-he Ngi-kip Hàng-chṳn-khî.
Làm-set
Làm-set he yit-tsúng set-tshái, têu-he fùng-liu̍k-làm kông ke sâm ngièn-set chûng ke yit-ngièn, tshai-yî liá sâm-tsúng ngièn-set chûng têu-ke pô-tshòng chui-tón, thai-yok si-pak tshit-sṳ̍p na̍p-mí.
Yùn-lìm-yen Sṳ̂-li̍p Yòng-chṳ́ Kô-kip-chûng-ho̍k
Yùn-lìm-yen Sṳ̂-li̍p Yòng-chṳ́ Kô-kip-chûng-ho̍k(雲林縣私立揚子高級中學), ya ham-cho Yòng-chṳ́ Chûng-ho̍k(揚子中學), he Chûng-fà Mìn-koet Yùn-lìm-yen ke yit-kiên sṳ̂-li̍p vàn-chhiòn-chûng-ho̍k.
Yanggu Khiun
Yanggu Khiun (양구군/楊口郡) he Hòn-koet Gangwon Tho ke yit-chak khiun. Chúng mien-chit 700.8 phìn-fông kûng-lî, 2000-ngièn ngìn-khiéu tha̍t-tó 24,027-ngìn.
Ho̍k-kap-khî
Ho̍k-kap-khî (學甲區) he Thòi-vân Thòi-nàm-sṳ ke yit-ke khî.
Hò-thòng-khî
Hò-thòng-khî (荷塘區) he Chûng-koet Fù-nàm-sén Chu-chû-sṳ só kón-hot ke khî.
Los Angeles Clippers
Los Angeles Clippers he NBA ke yit ke khiù-chhui, su̍k-yî Sî-khî Lièn-mèn ke Thai-phìn-yòng Chû.
Hà-sân-khî
Hâ-sân-khî (霞山區) he Chûng-koet Kóng-tûng-sén Tshám-kông-sṳ só kón-hot ke khî.
Los Angeles Lakers
Los Angeles Lakers he NBA ke yit ke khiù-chhui, su̍k-yî Sî-khî Lièn-mèn ke Thai-phìn-yòng Chû.
Yùn-lìm-yen Sṳ̂-li̍p Vùn-sên Kô-kip-chûng-ho̍k
Yùn-lìm-yen Sṳ̂-li̍p Vùn-sên Kô-kip-chûng-ho̍k(雲林縣私立文生高級中學), ya ham-cho Vùn-sên Chûng-ho̍k(文生中學), he Chûng-fà Mìn-koet Yùn-lìm-yen ke yit-kiên sṳ̂-li̍p vàn-chhiòn-chûng-ho̍k.
Â-mê
Â-mê (阿姆) ya cho-tet ham-cho ôi, he yà-ôi lî-tú ńg ke ke-ke.
Uetersen
Uetersen (ˈyːtɐzən) he yit-ke chhûn-chông chhai-yî sî-pet Tet-koet. Uetersen-sṳ he Pinneberg hàng-chṳn-khî ke sú-tû, pin-yû 17.865 vi kî-mìn.
Pô-thèu-khî
Po-thèu-khî (坡頭區) he Chûng-koet Kóng-tûng-sén Tshám-kông-sṳ só kón-hot ke khî.
Lù-siung-khî
Lù-siung-khî (蘆淞區) he Chûng-koet Fù-nàm-sén Chu-chû-sṳ só kón-hot ke khî.
Nickel
Nickel (鎳 niè) he yit-chúng fa-ho̍k ngièn-su, fa-ho̍k fù-ho vì Ni, ngièn-chṳ́ su-muk he 28.
Vancouver
Vancouver he Kâ-nâ-thai British Columbia yèn-ngan sàng-sṳ. Kí 2011-ngièn ngìn-khiéu phú-chhà só-sṳ, Vancouver sṳ-nui yû 603,502 miàng kî-mìn, yì Thai Vancouver thi-khî ke ngìn-khiéu chet chhêu-ko 2,313,328, he Kâ-nâ-thai sî-phu chui-thai ke Tû-fi-khî, yî-khi̍p chhiòn-koet thi-sâm thai Tû-fi-khî; sṳ-nui ngìn-khiéu chet chhai chhiòn-koet phài-hàng thi-pat. Vancouver yî Yîn-koet hòng-hói-kâ George Vancouver miang-miàng, Êu-chû-ngìn tí-tha̍t Vancouver yit-tai heu, khî-nui kîn-chi chó-khì chú-yeu yî lai yî lìm-muk-ngia̍p.
Then Séu-phìn
Then Séu-phìn (鄧小平, ) chhut-sên chhai Chûng-koet Si-chhôn-sén Kóng-ôn-yen Hia̍p-hîn-hiông Phài-fông-chhûn ke yit-ke Hak-kâ kâ-thìn, he Chûng-koet Khiung-sán-tóng, Chûng-koet Ngìn-mìn Kié-fong-kiûn lâu Chûng-fà Ngìn-mìn Khiung-fò-koet ke chú-yeu Liâng-thô-ngìn chṳ̂-yit. 1981-ngièn tsṳ 1990-ngièn tâm-ngim Tûng-ông Kiûn-sṳ Ve-yèn-fi chú-sit. Kì pûn Chûng-koet kôn-fông chhṳ̂n-cho "Chṳn-chhṳ-kâ, Kiûn-sṳ-kâ, Ngoi-kâu-kâ, Chûng-koet Khiung-sán-tóng thi-ngi thoi liâng-thô fu̍t-sîm". Thèn Séu-phìn yit-sên chhiùng-lòi mò tâm-ngim ko Chûng-koet Khiung-sán-tóng fe̍t-chá Chûng-fà Ngìn-mìn Khiung-fò-koet ke chui-kô Liâng-thô-ngìn chṳt-vu, than-he kì pûn ngin-vì he Chûng-koet Thai-liu̍k chhai 1978-ngièn chṳ 1992-ngièn kiên ke sṳ̍t-chi chui-kô Liâng-thô-ngìn, chhṳ̍t-to lì-sṳ sṳ̀ kì pó-chhṳ̀ yáng-hióng-li̍t. Kì he "Kói-kiet Khôi-fong" khi̍p "Yit-koet Lióng-chṳ" ke thì-ngi-chá. Kì kîn-sòng pûn-ngìn chhṳ̂n-cho "Chûng-koet Kói-kiet Khôi-fong ke Chúng Sat-kie-sṳ̂", khì chṳn-chhet yáng-hióng to Ngi-sṳ̍p Sṳ-ki heu-khì mî-ke Chûng-koet-ngìn, ya-he chhai siông-tông chhàng-thu sông kói-pien sṳ-kie.
絲綢之路
絲綢之路，指從上古開始陸續形成嘅，遍及歐亞大陸嘅長途商業貿易撈文化交流嘅商道.
絲綢之路係沿線各國共同促進經貿發展嘅產物，並成功將東西之間最後嘅珠簾掀開. 邇條路線一般分作為各國使者、商人通向沿等道路嘅國家. 邇條東西通路，將中國、西藏撈阿拉伯緊密連接在一齊. 經過幾隻世紀嘅不斷努力，絲綢之路向西伸展到了地中海. 廣義上絲路嘅東段已經到達韓國、日本，西段至法國、荷蘭. 通過海路到達意大利、埃及，成為亞洲撈歐洲、非洲各國經濟文化交流嘅友誼之路.
Mùng-kú-chhu̍k
Mùng-kú-tshu̍k (Mùng-kú-ngî: ) he Tûng-pet-â tsú-yeu mìn-tshu̍k tsṳ̂-yit, ya-he Mùng-kú-koet ke tsú-thí mìn-tshu̍k. Tshù-liáu Mùng-kú-koet yî-ngoi, Mùng-kú-tshu̍k ngìn-khiéu tsú-yeu si̍p-tsûng tshôi Chûng-koet ke Nui Mùng-kú tshṳ-tshṳ-khî lâu yî-khi̍p Ngò-lò-sṳ̂ lièn-pâng. Tshiòn sṳ-kie Mùng-kú-tshu̍k ngìn thai-yok yû yit-tshiên van ngìn, ngî-ngièn he Mùng-kú-ngî. Khì-tsûng yit-pan yî-song kî-tshu tshôi Chûng-koet kin-nui, he Chûng-koet tsú-yeu ke séu-su mìn-tshu̍k tsṳ̂-yit.
Phok Chhùng-yòng
Phok Chhùng-yòng (Hôn-koet-ngî:박중양 朴重陽 Park Jung-yang, 1872-ngièn 5-ngie̍t 3-ngit-1959-ngièn 4-ngie̍t 23-ngit) he Hôn-koet ke Kôn-liâu, Chet-ho̍k-chá, Chṳn-chṳ Ngìn-lui chá. 他爲信念型日本植民統治支持者. 號海岳, 一笑, 字源根.
分類:Hòn-koet
Gi-tuk-gaau zung geh sin
Gi-tuk-gaau zung geh sin (基督教中的神). Gi-tuk-gaau seng-ging tsung-leui maau gong khip Sin heh haak-gun fi ngin-sang-faa ge, siong-faan, khi heh ngin-sang-faa ge yit yit ho bi tsang-wui 'khi heh', 'khi gong', 'khi khon', 'khi thang', 'khi yuk' thung maai 'khi ui' geh yit wui Sin. Sin bi li-gaai wui heh yu yi-sak thung yu ngin-sang geh, bing-tseh heh maau soh ng nang zeh, Sin thung lok-sin haau si geh tsen-tsoi. Heung ging-din zung, khi bi biaau-si wui thung ngin mun thung tsoi bing-tseh heh khi-di kiu baai zi gin-phun.
Franklin Pierce
Franklin Pierce he Mî-koet ke thi 14-ngim chúng-thúng, 1853-ngièn chṳ 1857-ngièn chhai-ngim.
Sâng-yîm
Sâng-yîm he thûng-ko vu̍t-tsṳt tsṳn-thung ke sâng-pô.
Puyuma-ngî
Puyuma-ngî he yit-tsúng ngî-ngièn.
Victoria (Au-chû)
Victoria (Yîn-ngî: State of Victoria) he Au-chû ke chû, vi-yî Au-chû Thai-liu̍k tûng-nàm-tôn, chhiòn-chû hien-kîm va̍k-fûn vi 79-ke thi-fông chṳn-fú khî-vet. Victoria mien-chit 237,629 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu vi Au-chû thi-ngi thai. Sú-fú Melbourne vi Au-chû thi-ngi thai sàng-sṳ. Victoria su-yû "fâ-yèn-chû" (The Garden State) ke mî-yì.
Inje Khiun
Inje Khiun (인제군/麟蹄郡) he Hòn-koet Gangwon Tho ke yit-chak khiun. Chúng mien-chit 1,646.33 phìn-fông kûng-lî, 2000-ngièn ngìn-khiéu tha̍t-tó 34,120-ngìn.
Yàm-súi-khî
Yàm-súi-khî (鹽水區) he Thòi-vân Thòi-nàm-sṳ ke yit-ke khî.
Yèn-kûi-chho
Yèn-kûi-chho (圓規座) he yit ke sên-chho.
Chhông-mîn-ló
Chhông-mîn-ló (丈人老) he nàm-ngìn ke pû-ngiòng ke â-pâ.
Kâ-ngiòng
Kâ-ngiòng (家娘) he ńg-ngìn ke ló-kûng ke â-mê.
Paul F. Tompkins
Paul Francis Tompkins (米高積遜 1968-ngièn 9-ngie̍t 12-ngit) he Mî-koet ke yit ke kô-sú.
Het-tsṳ̂
Het-tsṳ̂ he kie-son phìn-liu̍k ke Tân-vi. fù-ho vì Hz.
Thí-lîn-sṳ
Thí-lîn-sṳ (醴陵市) he Chûng-koet Fù-nàm-sén Chu-chû-sṳ só kón-hot ke sàng-sṳ.
Pau-ǹg
Pau-ǹg he yit-chúng sên-fa̍t chhai hói lî-tú ke ngiôn-thí thung-vu̍t, cho-tet sṳ̍t, mi-tho tông hó.
Franklin D. Roosevelt
Franklin Delano Roosevelt, thi 30 ngi ngim Mî-koet chúng-thúng, he 20 sṳ-ki Mî-koet 1920-1930 ngièn-thoi kîn-chi ngùi-kî lâu Thi-ngi-chhṳ Sṳ-kie Thai-chan ke chûng-sîm ngìn-vu̍t chṳ̂-yit. Chhiùng 1933-ngièn chṳ 1945-ngièn kiên, lièn-siu̍k chhut-ngim si-kài Mî-koet chúng-thúng, chhiâ he vì-thu̍k lien-ngim chhêu-ko lióng-kài ke Mî-koet chúng-thúng.
Kâ-kôn
Kâ-kôn (家官) he ńg-ngìn ke ló-kûng ke â-pâ.
James Buchanan
James Buchanan he Mî-koet ke thi 15-ngim chúng-thúng, 1857-ngièn chṳ 1861-ngièn chhai-ngim.
Mà-chông-khî
Mà-tsông-khî (麻章區) he Chûng-koet Kóng-tûng-sén Tshám-kông-sṳ só kón-hot ke khî.
Sṳ̍t fan-tâm-é
縮圖|Sṳ̍t fan-tâm-é Sṳ̍t fan-tâm-é(食飯擔仔; Ho̍k-ló-fa: Chia̍h-pn̄g-taⁿ) he Thòi-vân Yùn-lìm-yen Pô-chûng-hiông(褒忠鄉) lâu Tûng-sṳ-hiông(東勢鄉) ke mìn-kiên fa̍t-thung, lâu Pô-chûng yit-kiên kiûng-meu “Mâ-miàng-sân Chṳ́n-ôn-kiûng”(馬鳴山鎮安宮) yû tông-thai ke kôan-he.
Sa̍k-fûng-khî
Sa̍k-fûng-khî (石峰區) he Chûng-koet Fù-nàm-sén Chu-chû-sṳ só kón-hot ke khî.
Phoenix Suns
Phoenix Suns he NBA ke yit ke khiù-chhui, su̍k-yî Sî-khî Lièn-mèn ke Thai-phìn-yòng Chû.
Poi-nòng-kut
Poi-nòng-kut (背囊骨) ya cho-tet ham-cho chit-chhùi, he ngìn-lui lâu khì-thâ chit-chhùi thung-vu̍t ke yit-chúng kut-thèu.
Sṳ̍t fan-tâm-é
分類:Yùn-lìm-yen
Yok-hon-yit-sû
Yok-hon-yit-sû he Sîn-yok Sṳn-kîn chûng ke thi ngi-sṳ̍p-sâm sû-kién, su̍k-yî phû-thûng sû-sin chûng chui-tshièn siá-vàn ke thi-si kién.
Mùng-kú-ngî
Mùng-kú-ngî he Mùng-kú-chhu̍k‎ só kóng ke ngî-ngièn, su̍k-yî Altai Ngî-ne. Mùng-kú-ngî yû tsṳ̂n-tô fông-ngièn, tsú-yeu fûn-vi Nui Mùng-kú, Oirat-ngî lâu Buryat-ngî sâm-tsúng fông-ngièn. Hien-tshai Ngoi Mùng-kú tsú-yeu sṳ́-yung Kyril Sṳ-mû, Nui Mùng-kú hàn-he sṳ́-yung tshòn-thúng Mùng-kú-ngîsṳ-mû siá-sṳ.
Sherbrooke
he Kâ-nâ-thai ke yit-ke sàng-sṳ, vi-yî Québec-sén sî-nám-phu Estrie Hàng-chṳn-khî nui, he Québec-sén ke Thi-fông Chṳn-khî chṳ̂-yit. Chúng mien-chit 367.10 phìn-fông kûng-lî, 2014-ngièn thúng-kie, ngìn-khiéu yû 154,601-ngìn. 1793-ngièn kien-lip.
Melbourne
Melbourne (Yîn-ngî: Melbourne) he vi-yî Au-chû tûng-ngan Victoria nàm-phu  ke yit-chho sàng-sṳ. Melbourne he Victoria sú-fú lâu chui-thai sàng-sṳ, he Au-chû ngìn-khiéu phài-miàng ke thi-ngi thai sàng-sṳ. Thai Melbourne thi-khî mien-chit tha̍t-tó 8,806 phìn-fông kûng-lî, he chhiòn-khiù chui kóng-thai ke tû-fi-khî chṳ̂-yit. Melbourne tûng-ông sông-ngia̍p-khî he cháng-ke thai tû-fi-khî ke chûng-sîm, kîn-ko 1993-ngièn ke hàng-chṳn kói-chṳ heu, hien-chhai tûng-ông sông-ngia̍p-khî ngìn-khiéu yok 20,000. Tûng-ông sông-ngia̍p-khî vi-chhú kóng-vân ke pet-tôn, he Yarra-hò hò-khiéu-vân. Sṳ-mìn thai-tô-sṳ kî-chhu chhai tûng-ông sông-ngia̍p-khî chû-piên, thai tû-fi-khî 2012-ngièn khiung-yû 425-van ngìn. Tû-fi-khî yù Melbourne khi̍p 31-ke thi-fông chṳn-fú khî-vet chû-sṳ̀n. Melbourne pûn yì vi "Au-chû ke vùn-fa sú-tû", thùng-sṳ̀ he chhiòn-koet ke vùn-fa, sông-ngia̍p, kau-yuk, ngu-lo̍k, thí-yuk khi̍p lî-hàng chûng-sîm. Melbourne chhai fu̍k-chông, ngi-su̍t, yîm-ngo̍k, thien-sṳ chṳ-chok, thien-yáng khi̍p vú-tho liâng-vet yîn-liâng Au-chû. Melbourne chên-kîn kí-phan ko 1956-ngièn ha-kui Olympic Yun-thung-fi lâu 2006-ngièn Yîn Lièn-pâng Yun-thung-fi. 2008-ngièn Melbourne tet-tó Yîn-koet Loughborough Thai-ho̍k ke Chhiòn-khiù-fa lâu Sṳ-kie-kip Sàng-sṳ Ngiên-kiu Séu-chû lâu Mióng-lok phìn-ka vi Thi-yit-kip Sṳ-kie Tû-sṳ.
Se-lòng
Se-lòng (婿郎) he moi-é ke ló-kûng. Se-lòng ham pû-ngiòng ke â-pâ cho chhông-mîn-ló, ham kì ke â-mê cho chhông-mîn-ôi.
Chhai Hak-kâ-ngî lî-tú, moi-é kiet-fûn pûn ham-cho „chêu se-lòng“. Hak-kâ-ngî tú yû „pan fun se-lòng pan fun chṳ́“ (半份婿郎半份子) ke kóng-fap, yi-sṳ he se-lòng thùng chhṳ-kâ pan ke lai-é chhâ-m̀-tô.
Ôn-thin-khî
Ôn-thin-khî (安定區) he Thòi-vân Thòi-nàm-sṳ ke yit-ke khî.
Goseong Khiun (Gangwon)
Goseong Khiun (고성군/高城郡) he Hòn-koet Gangwon Tho ke yit-chak khiun. Chúng mien-chit 516.59 phìn-fông kûng-lî, 2001-ngièn ngìn-khiéu tha̍t-tó 62,446-ngìn.
Kôn-liâu
Kôn-liâu (官僚) ya chhṳ̂n-cho Kôn-yèn. Chhai chhòn-thúng Tûng-Â he chṳ́ yû kôn-phín ke chṳn-fú ngìn-yèn. Yîn-koet-ngìn chhṳ̂n-fû Chûng-koet ke Kôn-liâu vi "Mandarin".
Wikipedia ngî-ngièn kôan-he ke phài-chhut miàng-tân
Wikipedia ngî-ngièn kôan-he ke phài-chhut miàng-tân (Hon-sṳ:---語言有關係个排出名單), he cheu-tén thiàu-muk ke kien-li̍p chhàng-thu hi-cho phài-chhut miàng-tân thung-chok (Hon-sṳ:係照著條目个建立程度去做排出名單个動作. ).
Sacramento Kings
Sacramento Kings he NBA ke yit ke khiù-chhui, su̍k-yî Sî-khî Lièn-mèn ke Thai-phìn-yòng Chû.
Alfamén
vi-yî Sî-pân-ngà Aragon Chhṳ-chhṳ-khî Zaragoza-sén ke yit-ke sṳ-chṳ́n. Chúng mien-chit 102 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 1,507-ngìn (2004-ngièn thúng-kie).
Chu-chû-yen
Chu-chû-yen (株洲縣) he Chûng-koet Fù-nàm-sén Chu-chû-sṳ só kón-hot ke yen.
James Madison
James Madison he Mî-koet ke thi 4-ngim chúng-thúng, 1809-ngièn chṳ 1817-ngièn chhai-ngim.
John F. Kennedy
John Fitzgerald Kennedy, Mî-koet thi 35 ngim chúng-thúng, ngim-khì chhiùng 1961-ngièn 1-ngie̍t 20-ngit khôi-sṳ́ chhṳ̍t-to 1963-ngièn 11-ngie̍t 22-ngit.
Buenos Aires
縮圖|left| Buenos Aires he Argentina ke sú-tû. thumb|720px|center|
Bangladesh
Bangladesh he Â-chû yit-ke koet-kâ.
Sîm-khiû
Sîm-khiû (心舅, 心臼) ya cho-tet ham-cho sîm-khiû-é (心舅仔, 心臼仔), he lai-é ke pû-ngiòng. Sîm-khiû ham ló-kûng ke â-pâ cho kâ-kôn, ham kì ke â-mê cho kâ-ngiòng.
Chhai Hak-kâ-ngî lî-tú, lai-é kiet-fûn pûn ham-cho „thó sîm-khiû“.
Sucre
Sucre he Bolivia ke sú-tû.
Pú-vo̍k-tiâu
Pú-vo̍k-tiâu he yit-chúng tiâu. Khì ke sâng-yîm tông chhiong Hak-kâ-ngî ke "pú vo̍k" (補鑊), chhiu pûn Hak-kâ-ngìn ham-cho "pú-vo̍k-tiâu".
客家
客家，係漢族嘅一支，其嘅基本特徵係使用客家語. 主要分佈在廣東、江西、福建、湖南、海南、四川等中國南方省份，在臺灣、香港、海外地區嘅華人社區也有分佈，以東南亞最集中.
Tsou-ngî
Tsou-ngî he yit-tsúng ngî-ngièn.
Pet-mùn-khî
Pet-mùn-khî (北門區) he Thòi-vân Thòi-nàm-sṳ ke yit-ke khî.
Pû-ngiòng
Pû-ngiòng (餔娘) he chṳ́ nàm-ngìn ke phi-ngiéu.
Pû-ngiòng ke â-pâ ham cho chhông-mîn-ló, â-mê ham cho chhông-mîn-ôi.
Yîn-koet-ngìn
Yîn-koet-ngìn (英國人, Yîn-ngî: British) he yû Yîn-koet koet-sit ke ngìn. Chhòn-thúng ke Yîn-koet-ngìn m̀-tân chṳ́ pâu-koat Yîn-kak-làn-ngìn, chhùng pâu-koat Vî-ngì-sṳ-ngìn, Sû-kak-làn-ngìn lâu Pet Oi-ngì-làn-ngìn. Hó-tô Mî-koet Pha̍k-ngìn tû-he tông-ngièn chhṳ̍t-mìn Pet-Mî ke Yîn-koet-ngìn ke heu-thoi.
Brasília
Brasília he Pâ-sî ke sú-tû.
Yàm-lîn-yen
Yàm-lîn-yen (炎陵縣) he Chûng-koet Fù-nàm-sén Chu-chû-sṳ só kón-hot ke yen.
Mî-koet
Â-mî-li-kâ Ha̍p-chung-koet (亞美利加合眾國, ) thûng-sòng chhṳ̂n-cho Mî-koet (美國, America), he vi-yî Pet-Mî-chû ke lièn-pâng khiung-fò chṳ koet-kâ, ya-he sṳ-kie sông chui yû-kiú ke koet-kâ.
Ǹg-chhôn-sṳ
Ng̀-tshon-sṳ (吳川市) he Chûng-koet Kóng-tûng-sén Tshám-kông-sṳ só kón-hot ke Yen-kip-sṳ.
Mî-koet
Mî-koet pún-thú hiong-tûng he Thai-sî-yòng, sî-lìm Thai-phìn-yòng, pet piên-kie kho-chho̍k Kâ-nâ-thai, nàm-fông chiap Me̍t-sî-kô khi̍p Me̍t-sî-kô-vân. Sú-tû he Washington Columbia Thi̍t-khî (Washington, D.C.).
Mî-koet ngièn chhṳ chhut-yì 1776-ngièn thot-lì Yîn-koet thúng-chhṳ ke Pet-Mî chhṳ̍t-mìn-thi, 13 chû ke chhṳ̍t-mìn-thi thoi-péu yit-thùng fat-péu liáu "Mî-koet Thu̍k-li̍p Siên-ngièn", chhai kîn-li̍t kiên-khú ke thu̍k-li̍p chan-chên heu, yî 1783-ngièn lâu Yîn-koet chhiâm-thin Pâ-lì hia̍p-yok, chhiùng-chhṳ́ su-tó sṳ-kie kok-koet ke sṳ̀n-ngin.
Kien-koet lióng-pak tô ngièn yî-lòi, Mî-koet chên kîn-li̍t ko nui-chan (1861-1865 ngièn) lâu kîn-chi thai khiúng-fông (1930 ngièn-thoi), yìn-yèn kiên-sú chhṳ-yù Mìn-chú chṳ chṳn-chhṳ chṳ-thu, sṳ̀n-vì mìn-chú khi̍p kûng-mìn chhṳ-yù ke thoi-péu-sin koet-kâ. Mî-koet Phàng-thai ke Kîn-chi, Vùn-fa, Khô-ho̍k kî-su̍t lâu kiûn-sṳ yáng-hióng-li̍t kon-chhôn liáu cháng-ke 20 Sṳ-ki. Chhai Thi-yit-chhṳ Sṳ-kie Thai-chan lâu Thi-ngit-chhṳ Sṳ-kie Thai-chan chûng, Mî-koet kiên thùng-mèn-koet yit-thùng tet-tó sṳn-li, pin kîn-li̍t su sṳ̍p-ngièn ke Lâng-chan heu chûng-yî thô Sû-lièn, sṳ̀n-vì sṳ-kie sông vì-yit ke chhêu-khi̍p thai-koet.
Li̍t-sṳ́
Kháu-kú-ho̍k ngièn-kiu péu-mìn, Mî-koet Ngièn-chhu-mìn chûng ke thai-tô-sú he Vòng-chúng-ngìn ke heu-yí, ngìn-lui khôi-sṳ́ yî kûng-ngièn-chhièn 5-van ngièn chó-yu chhut-hien chhai Mî-chû. Kî-pún lâu ngìn-lui chhut-hien chhai ngit-pún lâu Scandinavia ke sṳ̀ -kiên siông-thùng. Sṳ́ -chhièn yì-mìn lòi-chhṳ Â-chû lâu Êu-chû. Chú-yeu ke yì-mìn fa̍t-thûng fat-sâng chhai yok 1.4-van to 1.1-van ngièn chhièn. Chṳ̂-heu hìn-sṳ̀n Mî-chû ngièn-chhu-mìn.
1492-ngièn 10-ngie̍t 12-ngit, chhai Sî-pân-ngà ńg vòng kî-chhṳ̀ -hâ, Cristoforo Colombo to-tha̍t Bahamas Khiùn-tó ke San Salvador Tó. 1493-ngièn, Cristoforo Colombo chhai kîm Santo Domingo kien-li̍p thi-yit ke Sî-pân-ngà chhṳ̍t-mìn-thi. Chhṳ́ -heu, Êu-chû khôi-sṳ́ chhṳ̍t-mìn Mî-chû, Pet-mî-chû ke ngièn-chhu-mìn khôi-sṳ́ ngie̍t-chhìn pong-chhu yì-mìn, than von-lòi he chhṳ̍t-mìn-chá ke pú-sat, khi-kón lâu nù-yi̍t, ngièn-chhu-mìn chhiùng-chhṳ́ khôi-sṳ́  pûn chhṳ̍t-mìn.
1607-ngièn, vi-yî Lùn-tûn ke Virginia Kûng-sṳ̂ chhai Pet-mî Chesapeake-vân ke Jamestown kien-li̍p Yîn-koet ke thi-yit ke tón-chhiam chhṳ̍t-mìn-thi. Khì heu, Yîn-koet chhai Pet-mî Thai-sî-yòng yèn-ngan ke tûng-pet-phu lâu chûng phu liu̍k-sa kien-li̍p chhṳ̍t-mìn-thi. 1624-ngièn, Hò-làn chhai Hudson-hò khiéu kien-li̍p chhṳ̍t-mìn -thi: Nieuw-Nederland, pin chhai chhṳ́ -heu ke kí-sṳ̍p ngièn-kiên khok-chán to Connecticut lâu Delaware hò-kuk. 1652-ngièn chṳ 1675-ngièn Yîn-koet lâu Hò-làn ke 3 chhṳ chan-châng heu, Hò làn yún-kiú chha̍t-lì Pet-mî, Yîn-koet tet-to Nieuw-Nederland pin ki-sa tsak-chán chhṳ̍t-mìn-thi. Chṳ 1775-ngièn Mî-koet Thu̍k-li̍p Chan-châng, Yîn-koet chhai Pet-mî Thai-sî-yòng yèn-ngan ke hien Mî-koet kin-nui siên-heu kien-li̍p liáu 13 ke chhṳ̍t-mìn-thi (New Hampshire, Massachusetts, Rhode Island, Connecticut, New York, Pennsylvania, New Jersey, Delaware, Maryland, Virginia, North Carolina, South Carolina lâu Georgia).
Kîn-chi
Mî-koet kîn-chi kô-thu fat-tha̍t, sâng-sán kûi-mù ki-thai, sâng-sán kî-su̍t liâng-siên, phu-mùn kiet-kèu vàn-cháng; kûng-ngia̍p fat-tha̍t; nùng-ngia̍p siên-chin; kûng-lu, thiet-lu, súi-yun, hòng-khûng lâu kón-tho ke yun-sû kî-su̍t khi̍p yun-liòng kiûn-kî sṳ-kie sú-vi; tui-ngoi mo-yi ngiak sṳ-kie thi-ngi; kîm-yùng-ngia̍p yi-sòng fat- tha̍t; kîn-chi chúng-liòng chhòng-khì kî sṳ-kie sú-vi, ngìn-kiûn GDP kô-tha̍t khiûn 5-van Mî-ngièn, hiùng kí ngìn-khiéu 5000-van yî-sông koet-kâ sú-vi, he sṳ-kie sông chui vì chhùng-yeu ke kîn-chi-thí, chhai ngìn-lui ke kîn-chi sang- fa̍t chûng pan-yên-chho̍k khi̍t-khì chhùng-yeu ke kok-set.
Sàng sṳ
Muk-chhièn chhiòn Mî-koet yû thai-yok 77% ke ngìn-khiéu kî-chhu yî sàng-sṳ thi-khî, khì-chûng yu-yû pan-sú yî-sông si̍p-chûng yî 37-chho chú-yeu ke thai sàng-sṳ. Liá sàng-sṳ ya hìn-sok liáu Mî-koet ke vùn-fa, chhòn-thúng lâu kîn chi. Chhai 2004-ngièn, chhiòn-Mî yû 251-ke chhêu-ko 10-van ngìn ke tû-sṳ, yî-khi̍p 9-ke chhêu-ko 100-van ngìn ke thai tû-sṳ, pâu-koat liáu hó-tô ke chhùng-yeu ke Chhiòn-khiù Sàng-sṳ, li-yì New York Sṳ, Los Angeles lâu Chicago. Chhṳ́ -ngoi, ngiâ chiông sṳ-chûng-sîm ngoi ke tû-fi khî-vet ya son chin-hi lòi kóng, Mî-koet yû 50-ke chhêu-ko liáu yit-pak-van ngìn ke thai-tû-fi. yi̍t he mî-ngièn Sṳ-kie chui-kâ kî-chhu sàng-sṳ phìn-sién chûng, chui-tô koet-nui sàng-sṳ miàng lie̍t chhièn-màu ke koet-kâ chṳ̂-yit.
Brisbane
Brisbane (Yîn-ngî: Brisbane) he Au-chû Queensland fú-sàng, vi-yî Au-chû pún-thú ke tûng-pet-phu, pet-yèn Sunshine Coast, nàm-lìn koet-chi kôn-kông sṳn-thi Gold Coast. Thai tû-fi-khî ngìn-khiéu 215-van, he Au-chû ngìn-khiéu thi-sâm thai tû-fi. Brisbane kho-khiun Thai-phìn-yòng, tûng-mien pin-lìm Tasman-hói, he yit-ke chhiùng hói-ngan sien, hò-chhôn lâu kóng-héu vông sî-phu nui-liu̍k fat-chán ke tû-sṳ. Khì sṳ-chûng-sîm vi-yî Brisbane Hò (Brisbane River) piên. Brisbane kî-chhòng lâu koet-chi hói-kóng chho-lo̍k yî Brisbane hò-khiéu lióng-phòng.
James Monroe
James Monroe he Mî-koet ke thi 5-ngim chúng-thúng, 1817-ngièn chṳ 1825-ngièn chhai-ngim.
Santiago
Santiago he Chile ke sú-tû.
Brisbane
Brisbane he 1982-ngièn Yîn Lièn-pâng Yun-thung-fi, 1988-ngièn Sṳ-kie Pok-lám-fi, yî-khi̍p Sṳ-kie Yû-ngì Yun-thung-fi (Goodwill Games) ke chú-phan sàng-sṳ.
Dallas Mavericks
Dallas Mavericks he NBA ke yit ke khiù-chhui, su̍k-yî Sî-khî Lièn-mèn ke Sî-nàm Chû.
Liàm-kông-sṳ
Liâm-kông-sṳ (廉江市) he Chûng-koet Kóng-tûng-sén Tshám-kông-sṳ só kón-hot ke Yen-kip-sṳ.
Ló-kûng
Ló-kûng (老公) ya cho tet ham cho chhong-fû (丈夫), he chṳ́ ńg-ngìn ke phi-ngiéu.
Ló-kûng ke â-pâ ham cho kâ-kôn, â-mê ham cho kâ-ngiòng.
Chhà-lîn-yen
Chhà-lîn-yen (茶陵縣) he Chûng-koet Fù-nàm-sén Chu-chû-sṳ só kón-hot ke yen.
Rutherfordium
Rutherfordium (鑪 lú) he yit-chúng fa-ho̍k ngièn-su, fa-ho̍k fù-ho vì Rf, ngièn-chṳ́ su-muk he 104.
Khwûi-tshiâng-khî
Khwûi-tshiâng-khî (葵青區) he Hiông-kóng sṳ̍p-pat ke Hàng-tsṳn khî-vet tsṳ̂-yit, mien-tsit yok kûng-lî. Kîn-kí 2006-ngièn ke thúng-kie, Khwûi-tshiâng-khî ke ngìn-khiéu yok-yû 523,300-ngìn.
Honshū
Honshū (本州) he Ngit-pún chui-thai-tó, ya-he Ngit-pún pún-thú si-tó chṳ̂-yit , vi yî Ngit-pún Lie̍t-tó chûng-phu, hiong pet lâu Hokkaidō kak Tsugaru Hói-hia̍p siông-mong, hiong nàm lâu Shikoku kak Seto Nui-hói siông-tui, hiong sî-nàm lâu Kyūshū yî Kanmon Hói-hia̍p lâu Bungo Súi-tho siông-kak. sṳ̂n vì tó-koet Ngit-pún chui chú-yeu ke tó-yí, yîn-yì pûn hêm-cho “Pún-chû”.
Luxembourg
Luxembourg he Êu-chû yit-ke koet-kâ.
Lùi-chû-sṳ
Lùi-chiu-sṳ (雷州市) he Chûng-koet Kóng-tûng-sén Tshám-kông-sṳ só kón-hot ke Yen-kip-sṳ.
Vo̍k
Vo̍k (鑊) he yit-chúng yung lòi chú-sṳ̍t ke tûng-sî.
Koet-li̍p Thòi-pet Khô-kî Thai-ho̍k
thumb|Koet-li̍p Thòi-pet Khô-kî Thai-ho̍k káu-mùn Koet-li̍p Thòi-pet Khô-kî Thai-ho̍k (Yîn-vùn: National Taipei University of Technology, sok-siá he Taipei Tech、NTUT fe̍t TIT), chhièn he 1912 ngièn 7 ngie̍t 5 ngit Ngit-kí sṳ̀-thoi chhóng-li̍p ke mìn-chṳn-khiu̍k Ho̍k-vu-phu fu-su̍k Kûng-ngia̍p Kóng-si̍p-só. yî 1997 ngièn 8 ngie̍t 1 ngit phan-ho̍k chit-yù fèt Kau-yuk-phu khén-thin sṳ̂n-kak he "Koet-li̍p Thòi-pet Khô-kî Thai-ho̍k", sáng ham Pet Khô, Pet Khô Thai, Thòi-pet Khô Thai, muk-chhièn sat-yû kî-thien ,thien-chṳ̂, kûng-chhàng, kón-lî, sat-kie, ngìn-vùn lèu sa-fi khô-ho̍k tén-tén liuk-chak ho̍k-yen, he yit-chak ngiên-kiu-hìn ke Koet-li̍p Khô-kî Thai-ho̍k, chhai Ho̍k-su̍t lèu sṳ̍t-vu song yù chhut-set ke péu-hien, 2013 ngièn fûn sién he "Tién-fam Khô Thai".
Alforque
vi-yî Sî-pân-ngà Aragon Chhṳ-chhṳ-khî Zaragoza-sén ke yit-ke sṳ-chṳ́n. Chúng mien-chit 10 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 83-ngìn (2004-ngièn thúng-kie).
Koet-li̍p Thòi-pet Khô-kî Thai-ho̍k
2015 ngièn 8 ngie̍t fûn Koet-li̍p Tò-yèn Kô-kip Nùng-kûng Chṳt-ngia̍p Ho̍k-káu chhiu pin-ngi̍p ke-káu, sàng ke-káu fu-su̍k nùng-kûng.
分類:Thai-ho̍k
Houston Rockets
Houston Rockets he NBA ke yit ke khiù-chhui, su̍k-yî Sî-khî Lièn-mèn ke Sî-nàm Chû.
Bogotá
Bogotá he Colombia ke sú-tû.
Thien-fa
Thien-fa he yit khoán kâu-thûng sâng-yîm lâu thien-sin ke sat-phi lâu ne-thúng.
九龍
九龍係香港三大地區之一，係除了香港島以外嘅市區主要組成部份. 九龍版圖東南西三面被維多利亞港包圍.
人口
根據二零零一年香港人口普查，九龍嘅人口總數有2,023,979（人），佔去總共人口30.2％.
Thai-nui-khî
Thai-nui-khî (大內區) he Thòi-vân Thòi-nàm-sṳ‎ ke yit-ke khî.
Memphis Grizzlies
Memphis Grizzlies he NBA ke yit ke khiù-chhui, su̍k-yî Sî-khî Lièn-mèn ke Sî-nàm Chû.
Lì-tó-khî
Lì-tó-khî (離島區) he Hiông-kóng sṳ̍p-pat-khî tông-tsûng mien-tsit tsui-thai ke yit-ke khî, mien-tsit tsam-hi tshiòn Hiông-kóng ke 16%, tông-tsûng yî Thai-yí-sân ke mien-tsit tsui-thai.
Yangyang Khiun
Yangyang Khiun (양양군/襄陽郡) he Hòn-koet Gangwon Tho ke yit-chak khiun. Chúng mien-chit 628.68 phìn-fông kûng-lî, 2000-ngièn ngìn-khiéu tha̍t-tó 30,141-ngìn.
Thòi-vân Chúng-tuk
Thòi-vân Chúng-tuk he Ngi̍t-pún thúng-chhṳ sṳ̀-thoi Thòi-vân ke chui kô chóng-kôn, yù thiên-fòng chṳ́-phai.
Newfoundland lâu Labrador-sén
Newfoundland lâu Labrador (Yîn-ngî: Newfoundland and Labrador, Fap-ngî: Terre-Neuve-et-Labrador) he Kâ-nâ-thai ke sṳ̍p-ke sén chṳ̂ yit. Kâi sén yî 1949-ngièn 3-ngie̍t 31-ngit kâ-ngi̍p Kâ-nâ-thai Lièn-pâng, he chui-heu yit-ke kâ-ngi̍p lièn-pâng ke sén-fun. Ngìn-khiéu yok yû 508,270-ngìn, sú-fú lâu chui-thai sàng-sṳ he Sṳn Yok-hon-sṳ̂.
Quito
Quito he Ecuador ke sú-tû.
Lióng ke Chûng-koet
Lióng ke Chûng-koet fe̍t-chá Lióng chak Chûng-koet, he yit chúng yû-koân Thòi-vân lâu Chûng-koet koân-he ke chṳn-chhṳ kôn-tiám, liá chúng kôn-tiám kî-pún he kóng kîm-ha sṳ-kie mien-táng yù lióng ke Chûng-koet, yit ke he Chûng-fà Ngìn-mìn Khiung-fò-koet, yit ke he Chûng-fà Mìn-koet.
Yû-yen
Yû-yen (攸縣) he Chûng-koet Fù-nàm-sén Chu-chû-sṳ só kón-hot ke yen.
Súi-hâi-yen
Súi-hâi-yen (遂溪縣) he Chûng-koet Kóng-tûng-sén Tshám-kông-sṳ só kón-hot ke Yen.
Mî-koet Pha̍k-ngìn
Mî-koet Pha̍k-ngìn (Yîn-ngî: White American) he chṳ́ pûn ngin-vì fe̍t-chá chhṳ-chhṳ̂n vi Pha̍k-ngìn ke Mî-koet-ngìn. Kîn-kí Mî-koet Ngìn-khiéu Thiàu-chhà-khiu̍k, Mî-koet Hàng-chṳn Kón-lî lâu Yi-son-khiu̍k yî-khi̍p khì-thâ ke chṳn-fú kî-kôan ke thin-ngi, Pha̍k-ngìn he chṳ́ “yúng-yû lòi-chhṳ Êu-chû, Chûng-tûng lâu Pet-Fî mìn-chhu̍k hiet-thúng ke ngìn. Mî-koet Pha̍k-ngìn cham-hi Mî-koet ngìn-khiéu 75.05% ke pí-li. Mî-koet Pha̍k-ngìn chhai sa-fi sông yî-khi̍p chhai ngìn-khiéu thúng-kie-ho̍k nui tû-hehién-sṳ chhut pí-káu khí-yû yù-sṳ ke khiùn-thí.
2013-ngièn Lù-sân Thi-chṳ́n
2013-ngièn Lù-sân Thi-chṳ́n he yit-chhòng fat-sên yî Pet-kîn sṳ̀-kiên 2013-ngièn 4-ngie̍t 20-ngit sông-chu 8-sṳ̀ 02-fûn 46-miáu ke khiòng-lie̍t Thi-chṳ́n, chṳ́n-ông chhai Chûng-koet Si-chhôn-sén Ngâ-ôn-sṳ Lù-sân-yen Liùng-mùn-hiông Mâ-piên-kiêu, khî-lì sén-fi Sàng-tû-sṳ yok 100 kûng-lî. Koet-thi Chṳ́n-khiu̍k chhet-thin thi-chṳ́n ke mien-pô chṳ́n-kip he Ms7.0, chṳ́n-ngièn chhṳ̂m-thu 13 kûng-lî.
Saguenay, Quebec
he Kâ-nâ-thai ke yit-ke sàng-sṳ, vi-yî Québec-sén chûng-phu Saguenay–Lac-Saint-Jean Hàng-chṳn-khî nui, he Québec-sén ke Thi-fông Chṳn-khî chṳ̂-yit. Chúng mien-chit 1,279.70 phìn-fông kûng-lî, 1840-ngièn thúng-kie, ngìn-khiéu yû 147,100 -ngìn. 1840-ngièn kien-lip.
Chûng-fà Mìn-koet (1912–1949)
1912-ngièn chṳ 1949-ngièn ke Chûng-fà Mìn-koet he Chûng-koet li̍t-sṳ́ tú ke yit chak khiung-fò-koet. Khì ke koet-ho he Chûng-fà Mìn-koet. Liá-ke he Chûng-fà Mìn-koet pún-sṳ̂n li̍t-sṳ́ ke yit chak sṳ̀-khì, ke-ha ke chûng-yông chṳn-fú sat chhai Chûng-koet Thai-liu̍k, ku-só ya pûn ngìn ham cho Chûng-fà Mìn-koet Thai-liu̍k Sṳ̀-khì, yung-lòi khî-phe̍t kîm-ha chhai Thòi-vân ke Chûng-fà Mìn-koet.
Liá-ke koet-kâ chhai 1912-ngièn yù Sûn Chûng-sân kien-li̍p. 1949-ngièn, Chûng-fà Mìn-koet liâng-thô-ngìn Chióng Kie-sa̍k chhai Koet-Khiung Nui-chan tú sṳt-phai, thò to Thòi-vân. Chûng-koet Khiung-sán-tóng chhai Chûng-koet Thai-liu̍k kien-li̍p Chûng-fà Ngìn-mìn Khiung-fò-koet.
Georgetown (Guyana)
Georgetown he Guyana ke sú-tû.
Chṳ̀-kiê
Chṳ̀-kiê (雉雞) he yit-chúng tiâu.
Sri Lanka
Sri Lanka he Â-chû yit-ke koet-kâ.
Thai-yí-sân
Thai-yí-sân (大嶼山) tshai Hiông-kóng sî-nàm mien, he Hiông-kóng kin-nui tsui-thai ke tó-yí.
Alexander Graham Bell
Alexander Graham Bell he Kâ-nâ-thai ke yit chak khô-ho̍k-kâ. Kì he thien-fa ke fap-mìn-chá.
Thiên-fòng
Thiên-fòng he Ngi̍t-pún ke kiûn-chú. Hien-chhai ke thiên-fòng he Naruhito.
New Orleans Pelicans
New Orleans Pelicans he NBA ke yit ke khiù-chhui, su̍k-yî Sî-khî Lièn-mèn ke Sî-nàm Chû.
Vòng-lì
Vòng-lì (王梨 / 黃梨) he yit-chúng ngièn-sán Nàm-mî-chû Pâ-sî, Paraguay ke Amazon-hò liù-vet yit-tai ke ngie̍t-tai súi-kó, hien-chhai yí-kîn liù-chhòn to cháng-ko ngie̍t-tai thi-khî.
Asunción
Asunción he Paraguay ke sú-tû.
Ngo̍k-thòng-khî
Ngo̍k-thòng-khî (岳塘區) he Chûng-koet Fù-nàm-sén Siong-thâm-sṳ só kón-hot ke khî.
San Antonio Spurs
San Antonio Spurs he NBA ke yit ke khiù-chhui, su̍k-yî Sî-khî Lièn-mèn ke Sî-nàm Chû.
Tûng-sân-khî (Thòi-nàm)
Tûng-sân-khî (東山區) he Thòi-vân Thòi-nàm-sṳ‎‎ ke yit-ke khî.
Ronald Reagan
Ronald Wilson Reagan，, Mî-koet yu-yi̍t chṳn-chhṳ-kâ, thi sâm-sṳ̍p-sâm ngim California chû-chóng (1967-ngièn －1975-ngièn), thi si-sṳ̍p ngim Mî-koet chúng-thúng (1981-ngièn － 1989-ngièn). Tha̍p-ngi̍p chṳn-thàn chhièn，Reagan chên tâm-ngim ko yun-thung kóng-pô-yèn, kiu-sâng-yèn, po-sa chon-làn chok-kâ, thien-yáng yên-yèn, lâu lì-chṳ kóng-sṳ̂, Mî-koet-ngìn sîm-muk chûng chui ví-thai ke chúng-thúng chṳ̂-yit.
Thòi-vân thi-vi vi-thin lun
Thòi-vân thi-vi vi-thin lun, ya cho-tet hêm-cho Thòi-vân chú-khièn vi-thin lun, he Thòi-vân koet-chi thi-vi ke yit chúng lun-su, ngin-vì Thòi-vân ke chú-khièn kûi-su̍k hàn-màng khok-thin.
Ngiù-nen
Ngiù-nen (牛乳) he yit-chúng Phú-nen-lui Tshṳ-sin thung-vu̍t Nen-sien ke fûn-pit-vu̍t, ya-he Phú-nen-lui thi̍t-yû ke nèn-li̍t chṳ̂-yit.
Chhó-máng
Chhó-máng (草蜢) he yit-chúng chhùng-é.
Barcelona
Barcelona  he Sî-pân-ngà thi-ngi thai sàng-sṳ, ya-he Catalunya Chhṳ-chhṳ-khî sú-fú, yî-khi̍p Barcelona-sén sén-fi, Catalonia chhṳ-chhṳ-khî ngi-fi, hàng-chṳn kî-kèu, kô-tén fap-yen kiûn sat-li̍p chhai pún-sàng. Vi-yî Iberia Pan-tó ke tûng-pet mien, phîn-lìm Thi-chûng-hói, ngìn-khiéu yok 1,620,943-ngìn (2009-ngièn thúng-kie). Barcelona su̍k-yî Sṳ-kie-kip sàng-sṳ chṳ̂-yit.
Li̍t-sṳ́
Kûng-khi-siông
Chiá-moi sàng-sṳ
分類:Barcelona-sén
Lima
Lima he Peru ke sú-tû.
Yí-fù-khî
Yí-fù-khî (雨湖區) he Chûng-koet Fù-nàm-sén Siong-thâm-sṳ só kón-hot ke khî.
Alhama de Aragón
vi-yî Sî-pân-ngà Aragon Chhṳ-chhṳ-khî Zaragoza-sén ke yit-ke sṳ-chṳ́n. Chúng mien-chit 31 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 1,150-ngìn (2004-ngièn thúng-kie).
Meu-nàm-khî
Meu-nàm-khî (茂南區) he Chûng-koet Kóng-tûng-sén Meu-miàng-sṳ só kón-hot ke khî.
Woodrow Wilson
Woodrow Wilson, Mî-koet thi ngi-sṳ̍p-pat ngim chúng-thúng. Chok-vi Chin-phu Chú-ngi sṳ̀-thoi ke yit-ke liâng-siu-kip tî-sṳt fûn-chṳ́, kì chên siên-heu ngim Princeton Thai-ho̍k ho̍k-chhòng，New Jersey chû-chóng tén chṳt-fun. 1912-ngièn chúng-thúng thai-sién chûng, yî Mìn-chú-tóng ngìn sṳ̂n-fun tong-sién chúng-thúng. Kì he vì-yit yúng-yû Chat-ho̍k Pok-sṳ thèu-hâm ke Mî-koet chúng-thúng.
Tsugaru Hói-hia̍p
Tsugaru Hói-hia̍p (津軽海峡) he kie yî Ngit-pún Honshū khi̍p Hokkaidō lióng-thai pún-tó chṳ̂-kiên ke hói-hia̍p, tûng-lièn Thai-phìn-yòng, sî-lièn Ngit-pún-hói, tûng-sî chhòng yok 130 kûng-lî, súi-chhṳ̂m chui-thai tha̍t 450 kûng-chhak. Pet-ngan vì Hokkaidō, nàm-ngan vì Honshū. Sṳ-kie chui-chhòng sùi-tho Tsugaru sùi-tho chhôn-ye̍t liá-ke hói-hia̍p.
Nàm-miên-chho
Nàm-miên-chho (南冕座) he yit ke sên-chho.
Phobos (ví-sên)
Phobos he fó-sên ke yit chak ví-sên.
Meu-kóng-khî
Meu-kóng-khî (茂港區) he Chûng-koet Kóng-tûng-sén Meu-miàng-sṳ só kón-hot ke khî.
Estrie
Estrie Thi-khî vi-yî Québec-sén chui nám-phu, lâu Mî-koet chiap-yong, he Québec-sén chho̍k-miàng ke lî-yù-khî tûng-fông-khî só-chhai-thi. Chúng mien-chit 10,214.34 phìn-fông kûng-lî, 2011-ngièn thúng-kie, ngìn-khiéu yû 312,150-ngìn. Hâ-hot liuk-ke yen, yit-ke thu̍k-li̍p-sṳ Sherbrooke.