cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mutanen Konkomba
Al'adun Bikpakpaam
Akwai kuma imani a cikin Bikpakpaam cewa Allah ne ya halicci kowane mutum kuma Allah ne kadai zai iya tafiyar da yanayin rayuwar mutum ko kayyade tsawon rayuwarsa. Idan mutum bai gama abin da aka ba shi ba ko ita a duniya, Allah ba zai taba mayar da shi ba watau Allah ba zai bar mutumin ya mutu ba, amma idan ya faru, Allah zai bar mutumin ya sake rayuwa ya kammala aikin. Irin waɗannan mutanen da suka sake dawowa suna da sunaye na musamman da za a iya gane su kamar su Jagri (namiji mai reincarnation), Piigri (mace mai reincarnation), N-ya (kakata), don mace ta sake reincarnation, N-yaja (kakana) ga namiji mai reincarnation.
Bikpakpaam yi imani da cewa akwai mugayen ruhohi da suke azabtar da mutane ta hanyar cuta, talauci, rikice-rikice, fari, har yanzu haihuwa, nakasu, mutuwa, tabin hankali da dai sauransu. Sun kuma yi imani da wanzuwar counter ruhohi (nagargaru) wanda ke magance matsalar. hare-haren mugayen ruhohi. Bugu da ƙari kuma, Bikpakpaam ya yi imani da ruhohin kakanni (samuwar ruhun matattu), wanda suke kira Bitekpiib. Suna da ra'ayin cewa waɗannan ruhohin kakanni suna ɗaukar fansa a kan abokan gaba, suna kare sauran dangi da kuma kula da rayuwar gabaɗaya ta dangantakar da ke da rai. Don haka, suna zuba liyafa suna yin hadayu don su gamsar da ruhohin kakanni.
Waɗannan akidar Bikpakpaam na ƴan asalin suna shuɗewa suna ba da hanya ga Kiristanci da Musulunci. Yawancin Bikpakpaam na zamanin mulkin mallaka sun rungumi Kiristanci kuma sun gaskanta da Allah Uku (Uba, Ɗa da Ruhu Mai Tsarki). Don haka, Saboba da sauran ƙananan hukumomin Bikpakpaam gida ne ga majami'u masu yawa da suka haɗa da Cocin Katolika, Orthodox, Pentikostal da majami'un Charismatic. Kusan kashi 5% ko ƙasa da haka na Bikpakpaam Musulmai ne.
Baƙin Bikpakpaam: Bikpakpaam suna sada zumunci da maraba da mutane. Sanannu da karimcinsu, dangin Bikpakpaam na yau da kullun za su karɓi baƙi, su ba su ruwa su sha, kuma su yanka tsuntsun gida ko ƙaramar namun daji don shirya abinci ga baƙo. Suna sa baƙi su ji a gida da kuma wani ɓangare na danginsu. Suna kuma ba da abubuwan tunawa da dabbobi don kiyaye maziyartansu. Bikpakpaam suna hulɗa da makwabtansu kuma suna girmama kowa ba tare da nuna bambanci ba. Sau da yawa suna kula da baƙi ko baƙi fiye da yadda suke bi da kansu. Bikpakpaam yana alfahari da ɗimbin ɗimbin ayyukan fasaha da kayan gargajiya. Ayyukan zane-zane da kayan ado masu kayatarwa da kyan gani na raye-rayen gargajiya (kinachung, njeem, ichaa, tibaln, nbanba da sauransu) sun sa Saboba da sauran ƙauyuka da kewayen Bikpakpaam ya zama wurin yawon buɗe ido mai ban sha'awa da lada don ganowa.
Gado a tsakanin Bikpakpaam: Gadon Bikpakpaam na kabila ne. Kowane ɗan Kikpakpaan na zuriyar uba ne kuma zai gaji dukiyar mahaifinsa/ta. Gadon kakanni, duk da haka, yana nuna girmamawa da girmamawa ga dangantakar uwaye, wanda galibi ana gani kuma ana amfani da shi azaman gida na biyu ga yaro da kuma matsayin mafaka a lokacin tashin hankalin dangi. Iyaye mata da yara kuma suna amfani da iyalai masu uwa a matsayin babban filin saka hannun jari. Iyalin uba na girmama dangin uwa ta hanyar noma daya daga cikin gonakinsu zuwa gonaki a kowace shekara kyauta. Bugu da kari, iyalai masu uwa suna da hakkin yin jana'izar surukai masu daraja da daraja wanda dangin uba suka dauki nauyin yi.
Hazakar Bikpakpaam: Bikpakpaam suna da wayo da sabbin abubuwa a cikin tsarinsu na gargajiya. Kirkirar da kakannin Bikpakpaam suka kirkira sun hada da kayan aikin gona, kayan kida, kayan aikin farauta/makamai irin su liluul, butom, ilopiin, kakpola, kitaln da dai sauransu, Ƙwarewar gine-gine da gine-gine da fasahohinsu ya haifar da tsarin gida kamar libubul, lipil, kachala, kikpawung, da n-yaam (na fenti), tinabin (takar saniya) (na gyaran gidaje) da sauransu. Wasu kayan kida sune liwul ( sarewa), kibeek (guitar), ligangaln (drum), kiwujabik (nau'in sarewa), lidabuln (nau'in ganga) da ukpiihn (ƙaho). Tufafin al'adu sun haɗa da unaa (ƙahon ƙaho), tangana (tufafi na gargajiya), tanbena (tufafin rawa da aka yi wa ado da dutsen ado da lu'u-lu'u), tibaan (jingles) da sauransu, Kayan aikin gida / kayan wanka sun haɗa da libuul (mai sanyaya yumbu), nkin (tukun yumbu), sagbo (jar), kiyiik (calabash), bukpakpankiib (sabulun gargajiya) da sauransu.
Jarumtaka da aiki tuƙuru na Bikpakpaam: Muhimman dabi'u na Bikpakpaam sun haɗa da: jaruntaka, aiki tuƙuru, azama, karimci, baƙi, jajircewa, da haɗin kai, son rayuwar iyali da tallafi ga ƴan uwa. Wannan sifa mai aiki tuƙuru ta samo asali ne a matsayin wani ɓangare na al'adun su wanda ke buƙatar kowane matashi da ya yi aiki tuƙuru don yin noman gonarsa da ta iyayensa a lokaci guda don samun 'yancin kai ta fuskar tattalin arziki da kuma renon iyalansu. A zamaninsu na ciyawa, manoman Bikpakpaam na yau da kullun za su yi noman doya da hannu, suna alfahari da tudun doya 15,000-20,000 duk shekara. Wannan ya bayyana a cikin gaskiyar cewa Bikpakpaam sune manyan masu noman doya a Ghana da Togo. A Ghana, Bikpakpaam na alfahari da ciyar da al’umma har ma da fitar da doya ta kasuwar Konkomba da ke Agbogbloshie, Accra. Baya ga noman doya, manoman Bikpakpaam kuma suna alfahari da noman masara, masarar guinea, da gonakin gero da shinkafa. Matan Bikpakpaam suna kula da maza yayin da suke noman gona, amma kuma suna noma nasu gonakin da suke noman kayan lambu da legumes (na gyada, da wake). Har ila yau, mata suna tattara 'ya'yan itatuwa don samun fa'ida ta tattalin arziki wato shea goro (wanda ake yin man shea) da 'ya'yan itacen dawadawa, masu amfani iri-iri. Matan Bikpakpaam suma sun yi fice wajen sarrafa girbi da bayan girbi da tallan kayan abinci. Tara itacen wuta da gawayi don amfanin gida da kasuwanci na daga cikin ayyukan mata na Bikpakpaam. Ƙirƙirar wani abin sha na gida da aka sani da ndamam ("jan abin sha") wanda aka fi sani da pito kyauta ce ta halitta da kuma adana mata. Bikpakpaam kuma yana yin kiwon dabbobi don amfanin gida da kasuwanci. Irin waɗannan dabbobin sun haɗa da tsuntsaye (fowls, fowls na Guinea, agwagi, da tattabarai), naman dabbobi (yawancin awaki, tumaki, da shanu) da alade. A cikin 'yan kwanakin nan, wasu manoma sun tsunduma cikin noman alade, ciyawar ciyawa da noman zomo don kasuwanci. Manoman Bikpakpaam suma a yanzu suna alfahari da manya-manyan itatuwan 'ya'yan itace, musamman mango da bishiyar cashew. Al'adar haɗin kai ta hanyar aikin gama gari wanda ake kira nkpawiin yana nuna aiki tuƙuru, haɗin kai da haɗin gwiwa tsakanin al'ummomin Bikpakpaam. Anan, daidaikun mutane suna neman taimako daga dukkan al'umma don biyan bukatun ƙwadago (noma, gine-gine da sauran nau'ikan ayyuka) kuma hakan yana faruwa bi da bi. Bikpakpaam suna da sauri, jaruntaka kuma suna sane da tsaro.
Abin shaye-shaye, na asali kuma ingantaccen Bikpakpaam ana kiransa “Pito”. Pito giya ne mai daɗi na gargajiya wanda aka yi daga karce ta amfani da masarar ƙwaya tare da sinadarai na halitta kuma babu ɗanɗano na wucin gadi kuma babu abubuwan kiyayewa. Pito ana busa shi da ƙura ko ba a haɗe ba. Pito da aka haɗe yana da kyau don "lokacin farin ciki", jana'izar, bukukuwa da sauran bukukuwa. Ana amfani da Pito mara ƙima azaman abin sha don dalilai daban-daban. Bambance-bambancen abinci na Bikpakpaam kuma na iya yin alfahari da tubers kamar dawa, rogo, dankalin turawa da hatsi kamar masara, gero, masarar guinea, “ipui”, da shinkafa, tsaba guna (“kpaka” da “jam-jam”) ("inabe" da "keer") da dai sauransu.
A al’adance, iyaye/iyalin uwa su kan zabi sunan da aka ba wa na farko da aka haifa a kowace mace da kuma iyayen/dangin namiji, ko kuma mata da miji su zabi sunan da za a bai wa ‘ya’yan da za su biyo baya bisa yarda da juna. Idan aka haifi yaro, sai a aika da tsuntsu ga dangin matar a matsayin kyauta don sanar da haihuwar yaron. Kaji namiji yana nuna yaron namiji ne kuma akasin haka. Asalin wannan kyauta shine fara saka jari don makomar yaron. Bayan 'yan kwanaki-makonni an keɓe wata rana ta musamman don sanya wa yaron suna, a cikin murna (ci, sha, waƙa, da rawa......) Mutanen Konkomba.
Misalai na suna Konkomba da ma'anarsu:
Tanamwir: Mulkinmu mai girma
Wumborja: Ubangiji kariyar mu
N-Muanbindo: Akwai farin ciki a gidana
Barkei: “haƙuri”
Wumborgnan: Allah ya kyauta
Wumborkan: Allah ya ga
Banyubala: Ba sa fahariya.
Bilinsun: Sun manta abin da suka ce
Nkumpoi: Mutuwa taurin kai
Tabime: Kada ka raina ni
Biyakakumi: Idan da sun bar raina
Ulanja: “jovial”
Iwunliin: Kaddara
Ujakpa: “karfi kamar kifin shark”
Wumborti: Baiwar Allah
Wumborbe: Allah yana rayuwa
Nsimbaan: Jini daya
Nsanyaan: The hanya mai kyau
Nignan: Yana da kyau
Kajah: An haife shi ƙarƙashin rumfa ko rani
Bindan: Su zo.
Wasu sunaye:
Dana da Dawon: tagwayen maza
Pona da Powon: Tagwayen mata
Nakoja: Namiji da aka haifa bayan tagwaye
Nakol: An haifi mace bayan tagwaye
Napari: Haihuwa ta biyu bayan tagwaye (namiji da mata)
Sanja: Namiji da aka haifa a kan hanya yayin tafiya
Sanpu: Mace haihuwa A kan hanya a lokacin da ake tafiya
Jabaab: Namiji tagwaye wanda yayansa/yar'uwarsa tagwaye ta rasu kafin bikin suna.
Pibaab: Mata tagwaye wanda tagwayen kanne/'yar uwarta ta mutu kafin bikin suna
Gidajen Bikpakpaam: Tun zamanin mulkin mallaka, iyalai da yawa na Bikpakpaam suna zama tare a gidajen danginsu na gargajiya. Lokacin da samari da 'yan mata suka girma kuma suka yi aure sukan bar gidan iyali don kafa iyalansu. An gina gidajen da dakuna zagaye ko rectangular, daga baya (laka) kuma an yi rufin da katako. Matan Bikpakpaam sun yi alfahari da kirkiro fenti na gargajiya da aka fi sani da n-yam da aka yi da kututturen ’ya’yan itacen Dawadawa da ake amfani da su wajen yin zane da kuma yin ado a cikin dakuna. Abubuwan da suka faru bayan mulkin mallaka sun haifar da gabatar da bulo da tubalan da aka yi da siminti da gidaje masu siminti, wanda aka yi rufi da zanen zinc.
Wasu al'adun gargajiya na Bikpakpaam
Ayyukan Aure: Auren Bikpakpaam sun samo asali ne tare da ginshiƙai da yawa. Ire-iren auratayya da musanya na al’ada sun sa aka samu buɗaɗɗen tsarin aure mara iyaka. Duk da haka, al'adun da ke tare da waɗannan aure sun wanzu. A tsarin aure na yanzu, dangin ango suna noma kuma suna ba da gudummawa da yawa ta hanyar sadaki ga dangin amarya. Wadannan gudummawar da yawa yanzu an rage su sosai zuwa kawai sadaki mai sauki da ake biya ga dangin amarya bisa karfin kudi na dangin ango. Haka kuma dangin amarya suna mika jerin kayayyaki (tufafi, kicin da kayan gida) ga dangin ango domin su saya wa amarya. A tsarin auren, mata tun suna kanana ko kuruciya ana angwance da su, wani lokaci, mazan manya wadanda suke jiran su girma da aure. Wannan al’adar ta dade da daina amfani da ita domin matan aure da ba sa son mazajen aurensu sun rabu da auren sun gudu, wani lokaci kuma su kashe kansu. Aure a yau an gina shi ne tsakanin daidaikun masoya wadanda bayan kulla alaka suka gabatar da wadanda za su aura ga iyalansu domin tantancewa da karbuwa. Kafin aure, macen takan ziyarci gidan mutumin na ɗan lokaci (domin yin nazari kuma dangin mutumin su tantance) daga baya, ta koma gidan dindindin idan an ɗaura auren. Kiristanci ya yi tasiri a kan wannan yanayin zamani a tsarin aure na yanzu a tsakanin Bikpakpaam.
Wani fitaccen al'amari da ke dakushewa a tsarin aure na Bikpakpaam shi ne polygyny. A da, ukpakpanja na yau da kullun na iya auren mata fiye da ɗaya, gwargwadon ƙarfinsa na zamantakewa da na kuɗi. Yanzu saboda kiristanci, kuncin tattalin arziki, kishiyoyi da zamani, auren mata fiye da daya yana gushewa kuma yawancin mazan yanzu suna auren mace daya kacal, mafi yawansu biyu sai biborb (shugabanni) wadanda har yanzu suke auren mata da yawa da dangi da masu fatan alheri suka aura. A cikin al'ummar Bikpakpaam da aka saba a yau, ana iya samun wasu lokuta da mace za ta iya auri 'yar uwan ​​mijinta da ya rasu.
Ayyukan binne gawa: Bikpakpaam bisa ga al'ada yana binne gawawwakinsu a cikin awanni 24 bayan mutuwarsu (banda gabatar da gawarwaki a dakin ajiye gawa da kuma binne gawa a kwanan nan). Lokacin da mutum, yaro ko babba ya mutu, ana aika saƙon kamar sautin magana, ƙaho / sarewa da foda mai fashewa (na manyan mutane) zuwa maƙwabta a cikin al'ummomin da ke kewaye da kuma ga dangi na nesa da na kusa. Ga manya maza da mata (masu aure da haihuwa), kinachung koyaushe yana tare da hidimar binnewa. Jarirai, yara da matasa suna samun irin wannan binnewa ba tare da kinachung ba kuma, sau da yawa, ba tare da akwatin gawa ba. An yi jana'izar marigayin a jihar kuma ana yin jana'izar. Akwai makoki (ikpowiil), ikpolahn (dirges), njeem, da dai sauransu bisa dalilin mutuwa ko matsayin mamaci. Mata da yawa ne suka yi wa gawar wanka, sanye da kayan sawa kuma ana iya ajiye ta. Gawar (a cikin akwatin gawa ko a'a) maza ne ke ɗauke da ita a kafaɗa ko kai kuma ɗaya daga cikin limamin gargajiya ya yi kira ga ruhohin kakanni don gano musabbabin mutuwar. Daga nan sai a aika gawar zuwa makabarta, wanda yawanci a gaban gidan ga manya da kuma nesa da gida ga yara da samari. Abubuwan da ke haifar da mutuwa kamar nutsewa, gobarar daji, mutuwa a cikin ciki, mutuwar tagwaye duk suna da ibada ta musamman. Ana binne mazaje suna fuskantar fitowar alfijir (gabas) don tunatar da su wayewar gari da fara ayyukan noma yayin da mata ke fuskantar faɗuwar rana (yamma) don tunatar da su ƙarshen rana don yin ayyukan gida da shirya abincin dare ga dangi duka. Kamar yadda aka nuna duka wuraren binnewa suna da ma'ana ta al'adu. Wasu ‘yan bankwana da suka hada da kyautar kudi, kayayyaki masu daraja da sakonnin baki ana yiwa mamacin kafin a shiga tsakani. Kinachung da sauran bukukuwan jana'izar sun ci gaba da gudana bayan bikin jana'izar.
Ayyukan jana'izar: Bikpakpaam yana da manyan nau'ikan jana'izar guda biyu. Kamar dai yadda ake gudanar da jana'izar, su ma ana yin su ne a kan dalilin mutuwa da matsayin mamacin. Akwai kwana uku (maza) ko kwana hudu (mata) bayan jana'izar wanda 'yan uwa mata suke wanke tufafin mamatan. Ana ganin wannan a matsayin ƙaramin lamari. Bikin jana'izar na farko ana kiransa Lisaatong (a zahiri -sa abinci akan tebur) ana yin shi ga manya kawai. Yana da alaƙa da haɗuwa da dangi, maƙwabta da masu tausayawa a wurin jana'izar don ba da abinci ga ruhin matattu. Ana yanka dabba mai kafa hudu (yawanci saniya) sannan a tanadi abinci mai gautsi (bisatom) ga kowa sai a hada da farantin abincin sai a bar shi a dakin mamacin ya kwana domin ciyarwa ya kwantar da hankalinsa. wanda in ba haka ba ana kyautata zaton zai cutar da masu rai ta hanyar kwashe kicin don samun abinci a kowane dare. Domin karbar baki, ana iya yanka wasu dabbobi da dama, da suka hada da shanu, tumaki, awaki, alade da tsuntsaye da abinci (bisatom) ga duk maziyartai da masu tausayawa. Dare da rana kinachung da ichaa, ana yin raye-rayen ngben. A lokacin waɗannan raye-rayen, ana ba da abinci da abubuwan sha (Pito, soda, shayi ....) ga duk baƙi da masauki da aka tanadar a inda ake buƙata. Bikin jana'izar na ƙarshe kuma na ƙarshe shine abin da ake kira Likpuul (jana'izar da ta dace). Wannan na iya zama bayan 'yan kwanaki ko makonni ko watanni ga yaro ko bayan shekaru da yawa ga manya, musamman ma utindaan. Kamar dai Lisaachↄng, likpuul ya ƙunshi haduwar dangi da masu tausayawa. Ana shirya abubuwan sha na Bikpakpaam pito kuma ana yi musu hidima, kuma ana yanka dabbobi da yawa (fiye da lokacin lisaachↄng) don ciyar da talakawan masu hidimar jana'iza. Wannan yawanci yana ɗaukar kwanaki 5-7 kuma ana yin shi don tarin adadin mutanen da suka mutu. A rana ta 3, ubua (boka) ya tuntubi marigayin da kuma kakannin marigayin don yin magana da 'yan'uwa game da musabbabin mutuwarsu da sauran batutuwan dangi / al'umma da ke buƙatar gyara na ruhaniya. Kinachung da sauran raye-raye ana yin su a kan dukkan shirin likpul. Ana yin karin bukukuwa kamar na zawarawa da na gadon marayu da kuma gadon gado a 'yan kwanakin nan na likhul. Kiristanci ya rinjayi duk waɗannan bukukuwan jana'izar da aka sauƙaƙe kuma an rage su zuwa hidimar coci a cikin kwanaki 3 (maza) ko 4 (mata). Bisa ga ra'ayin dangin da aka yi wa rasuwa, an ware ranar da za a yi bikin jana'izar na ƙarshe. Yawancin lokaci akwai tashe-tashen hankula a ranar Juma'a, hidimar cocin jana'izar ranar Asabar da kuma hidimar cocin godiya a ranar Lahadi da ke nuna ƙarshen jana'izar.
Bikin Ndinpondaan: Ndipondaan (ma'ana a zahiri; sabon abin sha) Biki a halin yanzu shine bikin da aka fi yi a tsakanin Bikpakpaam. Wasu kamar bikin wuta (naminsee) da sabon bikin yam (n-nidak) ba a cika yin bukin yau ba saboda tasirin al'adun kasashen waje da zamani. A yanzu haka ana kokarin farfado da dawo da bukukuwan bukukuwan. Bikpakpaam ne ke bikin Ndipondaan don gode wa Allah maɗaukaki, kakanni da alloli saboda girbin masarar Guinea da sauran kayan abinci. Kwanan nan wannan bikin yana jan hankalin jama'a. Wannan wani taron ne na shekara-shekara wanda a lokacin da duk Bikpakpaam na duniya ke dawowa gida zuwa Saboba, babban birninsu. A lokacin Ndipondaan, ana yin bitar abubuwa da yawa da suka haɗa da wasanni, gasar raye-raye da sauran al'adu. Ana amfani da dama daga wannan taron wajen gano zuriyar kakanni na daidaikun mutane, ziyarce-ziyarcen manyan wuraren tarihi na Bikpakpaam, ayyukan yawon bude ido da sake haduwar iyalai. Sauran shirye-shiryen ilmantarwa da wayar da kan jama'a da ayyukan ana farawa ko isar da su yayin bikin Ndipondaan. Ana magance batutuwan da suka shafi Kikpkakpaan kuma ana ba da shawara ga al'ummomi ko wakilansu daidai da haka. Ndipondaan kuma yana aiki a matsayin lokacin sasantawa na bambance-bambancen cikin gida da sasanta fitattun rigingimu. Ɗaya daga cikin al'ada, duk da haka, ita ce addu'a ta budewa ga Allah Madaukakin Sarki, kalmar gargaɗi daga malamai, yin layya da sadaukarwa ga kakanni, raye-rayen gargajiya, da raba abinci da abin sha tare da baƙi da dangi. Ana shirya abinci da yawa na Bikpakpaam, gami da bisaatom, da sakↄla ana shiryawa ana ci. Pito, abin sha na guineacorn da aka fi so shima ana yinsa da yawa kuma kowa yana jin daɗinsa.
Sare dazuzzuka a Madagascar
Sare dazuzzuka a Madagascar lamari ne da ke cigaba da faruwa a muhalli. Sake sare dazuzzuka na haifar da noma ko kiwo amma kuma yana iya haifar da kwararowar hamada, lalata albarkatun ruwa, yashewar halittu da asarar muhalli, da asarar kasa.
Abdulhadi al-Khawaja
Abdul Hadi Abdulla Hubail al-Khawaja (Arabic) ɗan gwagwarmayar siyasa ne na Bahraini. A ranar 22 ga watan Yunin shekara ta 2011, an yanke wa al-Khawaja da wasu takwas hukuncin ɗaurin rai da rai bayan murkushe zanga-zangar dimokuradiyya a kan gwamnatin Bahraini. Al-Khawaj a baya ya tafi jerin yajin aikin yunwa yayin da yake yin hukuncin rai da rai, don nuna rashin amincewa da yanayin siyasa a Bahrain.
Sare dazuzzuka a Madagascar
An lura cewa Madagascar ta yi hasarar kashi 80 ko 90 cikin 100 na murfin gandun daji na "na asali" ko "pre-mantaka", amma wannan da'awar yana da wuyar tabbatarwa kuma ba ta goyan bayan shaida. Abin da ke da tabbas shi ne, zuwan mutane a Madagascar kimanin shekaru 2000+ da suka wuce ya fara aikin wuta, noma, katako da kiwo wanda ya rage gandun daji. Kuma Amfani da gandun daji na masana'antu a lokacin daular Merina da mulkin mallaka na Faransa  sun ba da gudummawa ga asarar gandun daji. Shaida daga daukar hoton iska da hangen nesa sun nuna cewa ta c. Shekarar 2000, kusan kashi 40% zuwa 50% na gandun dajin da ke cikin 1950 ya ɓace. Wuraren da ake saran dazuzzuka a halin yanzu sun hada da busassun dazuzzukan kudu maso yamma ana kuma maida su don noman masara da dazuzzukan damina a arewa maso gabas da ake amfani da su don samun itace mai zafi.
Abdulhadi al-Khawaja
Shi ne tsohon shugaban kasa kuma co-kafa Cibiyar Kare Hakkin Dan Adam ta Bahrain (BCHR), kungiya mai zaman kanta wacce ke aiki don inganta haƙƙin ɗan adam a Bahrain. Ya rike mukamai da yawa kuma ya taka rawa daban-daban a kungiyoyin kare hakkin dan adam na yanki da na duniya.
A ranar 9 ga Afrilu 2011, an kama al-Khawaja kuma an yi masa shari'a a matsayin wani ɓangare na kamfen ɗin zalunci da hukumomin Bahraini suka yi bayan zanga-zangar dimokuradiyya a cikin Bahraini. Masu kare Front Line sun nuna tsoron rayuwarsa bayan zargin azabtarwa da cin zarafin jima'i a tsare. An yanke wa al-Khawaja hukunci a ranar 22 ga Yuni 2011, tare da wasu masu fafutuka takwas, zuwa kurkuku na rai da rai. A ranar 8 ga watan Fabrairun shekara ta 2012, ya fara yajin aikin yunwa har zuwa "yanci ko mutuwa", yana nuna rashin amincewa da ci gaba da tsare-tsare a Bahrain. Yajin aikin ya dauki kwanaki 110, kuma ya haifar da tilasta masa daga hukumomi.
Sare dazuzzuka a Madagascar
Babban abubuwan da ke haifar da asarar gandun daji sun haɗa da yanke-da-ƙonawa ga ƙasar noma (wani aikin da aka sani a gida kamar tavy ) da kuma makiyaya, zaɓin katako na katako mai daraja ko kayan gini, tarin itacen mai (ciki har da samar da gawayi ) da, a wasu wurare., share gandun daji don hakar ma'adinai.
Abdulhadi al-Khawaja
Har zuwa watan Fabrairun shekara ta 2011, al-Khawaja ya kasance mai kula da kariya ta Gabas ta Tsakiya da Arewacin Afirka tare da masu kare layin gaba - Gidauniyar Kasa da Kasa don Kare Masu Kare Hakkin Dan Adam. Har ila yau, memba ne na Cibiyar Ba da Shawara ta Duniya a Cibiyar Kasuwanci da Kare Hakkin Dan Adam wacce Mary Robinson, tsohon Babban Kwamishinan Majalisar Dinkin Duniya na 'Yancin Dan Adam ke jagoranta.
Sare dazuzzuka a Madagascar
Tarihin farko
Sarke dazuzzuka da ake yi a Madagascar ta hanyar sa hannun ɗan adam ya fara yin tasiri a cikin dazuzzukan tsaunukanta tun a shekara ta 600 AD a lokacin da mazauna Indonesiya suka kafa filayen swidden. Ƙirƙirar filayen swidden wata hanya ce ta noma wadda ɗan adam ke aiwatar da shi a duk faɗin duniya sama da shekaru 12000 ta hanyar fasa-kaɗe da ƙonawa wanda ke share yanki a shirye-shiryen haɓaka amfanin gona. An ga karuwar yawan dazuzzuka a kusan AD 1000 tare da bullo da shanu daga Afirka, wanda ya tilasta wa mazauna tsibirin Malagasy fadada wuraren kiwo nasu. Bayanan tarihi sun nuna muhimmancin da wannan tasiri ya haifar tare da bacewar mafi yawan dajin Madagascar a shekara ta 1600 AD. Kokarin kare dazuzzukan Madagascar ne masu mulki suka bullo da shi wajen kafa ka'idojin muhalli, wanda aka fara gani a shekarar 1881 lokacin da Sarauniya Ranavalona ta biyu ta haramta amfani da fasahohin yanke-kona a harkar noma. Wannan yunƙurin da nufin kare makomar dazuzzukan dazuzzukan ƙasar, duk da haka, an Kuma kiyasta cewa sama da kashi 80 cikin ɗari na ainihin dazuzzukan Madagascar sun tafi tare da rabin wannan asarar da ta faru tun daga ƙarshen shekarun 1950.
Tarihi na baya-bayan nan
Ƙididdiga na farko na sare dazuzzuka a Madagascar ba su da tabbas har sai an yi amfani da bayanan da aka ɗauka sama da shekaru 35 daga haɗaɗɗen hotunan iska, wanda aka ɗauka a cikin shekarata 1950, da kuma kwanan nan bayanai daga hotunan tauraron dan adam da aka samu tun 1972 an yi amfani da su karara don ganin girman dajin da aka share a ciki. yankunan gabashin Madagascar. A shekara ta 1985, kashi 50 kawai na 7.6 Hectare miliyan da ya wanzu a cikin shekarata 1950 ya kasance daidai da matsakaicin adadin sare dazuzzuka na sama da hekta 111,000 a shekara kuma a shekara ta 2005 ƙasar ta ga jimillar kadada 854,000 na gandun daji da aka yi asarar tun shekarar 1990. Tun bayan shaidar farko na mamayar mutane kasa da shekaru 2000 da suka wuce tsibirin yawan jama'ar Madagascar a shekarata 2002 ya karu zuwa kusan 12. mutane miliyan (McConnell, 2002). Gobarar noma, zaizayar kasa da gurɓacewar ƙasa na ci gaba da ba da gudummawa ga lalacewar ƙasashen da zaman lafiyar muhalli ke kawo cikas ga ci gaban gandun daji kuma bisa ga bayanan baya-bayan nan da aka ɗauka a tsakanin shekarun 2001 – 2012 adadin asarar gandun daji a Madagascar ya ci gaba da ƙaruwa.
Abdulhadi al-Khawaja
Rayuwa ta farko
Bayan kammala makarantar sakandare a Bahrain a 1977, al-Khawaja ya yi tafiya zuwa Burtaniya don ci gaba da karatunsa. A shekara ta 1979, ya shiga cikin ayyukan dalibai a Landan don mayar da martani ga zanga-zangar da kamawa a Bahrain. Dalibai da yawa a kasashen waje, ciki har da al-Khawaja, an hana su sabunta fasfo ɗinsu kuma an nemi su koma gida. A lokacin rani na shekara ta 1980, bayan an tsare 'yan uwansa kuma an yi musu tambayoyi a karkashin azabtarwa saboda ayyukansu a Landan kuma an sace gidan danginsa kuma an bincika shi, al-Khawaja, yana tsoron tsare idan ya koma Bahrain, ya yanke shawarar zama a kasashen waje.
Sare dazuzzuka a Madagascar
Noma
Babban dalilin sare dazuzzuka a Madagascar shine aikin sare-da-kone. Kuma A tarihi da kuma al'ada da aka sani da tavy, tsarin ya ƙunshi saita ciyayi bayan an sare shi, samar da ƙasa mai yuwuwa don noman shinkafa. Tare da kafa al'ummomin karkara waɗanda ke gudanar da aikin noma, hectares na gandun daji sun ɓace ga aikin noma.
Yawan jama'a yana ƙaruwa
Tun daga shekarun 1940, yawan jama'a a Madagascar ya karu da sauri, yana matsawa filin da ake da shi don gidaje da noma. An yanke dubunnan hekta na dazuzzukan dazuzzukan domin a samu karin yawan jama'a.
Itacen wuta
Kasancewar kashi 40% na al'ummar karkarar Madagascar suna rayuwa cikin talauci kuma ba su da isasshen wutar lantarki, Kuma dole ne su koma amfani da itace don kammala ayyukan yau da kullun. Yana cinye kusan 100 kilogiram na itacen wuta kowane wata, gidajen Madagascan suna amfani da wannan makamashi don dafa abinci, dumama gida da haske
katako
Yankin Masoala, dake gabashin Madagascar, ya ƙunshi katakon katako mai daraja. Galibi ebony da itacen fure, dazuzzukan dazuzzukan sun lalace domin biyan buqata mai yawa a kasuwannin duniya.
Ba bisa ka'ida ba
An dau shekaru aru-aru ana fama da saran saren itatuwa ba bisa ka'ida ba a Madagascar kuma tsananin talauci da cin hanci da rashawa na gwamnati ne ke yaduwa. Sau da yawa ɗaukar nau'i na zaɓen katako, cinikin ya kasance yana haifar da babban buƙatun duniya na tsada, katako mai kyau kamar itacen fure da ebony. A tarihi, gwamnatin Malagasy ce ta kayyade aikin sare itatuwa da fitar da kayayyaki zuwa kasashen waje, duk da cewa an haramta sare itatuwan da ba kasafai ake yin su ba a wuraren da aka kayyade a shekarar 2000. Tun daga wannan lokacin, umarni na gwamnati da bayanan kula sun yi ta musayar ra'ayi tsakanin ba da izini da hana fitar da itace masu daraja. Sannan kuma Babban dalilin da ya sa aka ba da izinin fitar da kayayyaki zuwa ketare shine don ceto itace mai mahimmanci daga lalacewar guguwa, ko da yake wannan dalili ya zo cikin zurfin bincike. Wannan samar da itacen marmari na Malagasy da sauran itatuwa masu daraja ya haifar da kasuwa na tashin farashi da faduwa, Kuma wanda hakan ya baiwa ‘yan kasuwa ko ‘yan kasuwa damar tara itacen da aka samu ba bisa ka’ida ba a lokacin haramcin lokaci-lokaci sannan kuma ya mamaye kasuwa idan aka bude tagogin kasuwanci kuma farashin yayi tsada.
Halittar halittu
Tun lokacin da ya bambanta daga Afirka sama da 88 shekaru miliyan da suka wuce, sannan kuma Madagascar ta zama tsibiri mai ban sha'awa mai ban sha'awa. Ciki har da tsire-tsire sama da 13000 da kashin baya 700, kusan kashi 90% na nau'in nau'in Madagascar suna da yawa kuma ba a samun su a wani wuri a duniya. Koyaya, tare da saran gandun daji da ke lalata mahimman wuraren zama da albarkatun abinci, sama da nau'ikan 8000 ana rarraba su a matsayin masu rauni ko kuma waɗanda ke cikin haɗari kuma wasu, gami da nau'ikan lemur 15, sun ɓace a zahiri. Haɗe tare da keɓewar yanki don haka ƙara haɗarin lalacewa, sare dazuzzuka zai ci gaba da yin tasiri ga flora da namun daji na Madagascar, ƙara ƙimar bacewa.
Lemurs wani nau'in nau'i ne na primates zuwa tsibirin Madagascar. Suna aiki azaman pollinators, masu tarwatsa iri, da ganima a cikin muhallinsu. Yawancin lemurs ana rarraba su a matsayin waɗanda ke cikin haɗari saboda ayyukan ɗan adam, Kuma gami da sare bishiyoyi. Wannan saran gandun daji ya haifar da nau'ikan daji daban-daban a Madagascar: dazuzzukan farko ko na dindindin, dazuzzukan na biyu ko na tsaka-tsaki, dazuzzukan mosaic, da ƙasar noma. Ba a sare dazuzzukan na farko ba kuma sun fi yawa. Wadannan gandun daji suna da mafi yawan lemurs. Dazuzzuka na biyu sun ɗan ƙasƙanta, amma wasu nau'ikan lemur suna da yawa a waɗannan yankuna. Gandun daji na Mosaic sun wargaje kuma saran gandun daji suna fama da su sosai. Kuma Wasu nau'in lemurs ba za su iya rayuwa a cikin waɗannan dazuzzuka ba, yayin da wasu za su iya. Rayuwa a cikin waɗannan gandun daji na mosaic ya dogara da abubuwa daban-daban, kamar abinci. Bincike ya nuna cewa omnivores da folivores na iya jure wa waɗannan wuraren zama daban-daban tunda abincinsu ya haɗa da tushen abinci iri-iri. Misali, kumaan samo microcebus, omnivore, yana zaune a cikin wadannan dazuzzuka kuma yana amfani da yawan kwari a nan. Duk da haka, lemurs waɗanda ke da abinci na musamman, irin su frugivores, sun fi damuwa da tashin hankali. Ana samun waɗannan lemu sau da yawa a cikin gandun daji na farko.
Bincike a cikin gandun daji na Masoala, dajin mafi girma da aka karewa a Madagascar, ya nuna cewa akwai kyakkyawar alaƙa tsakanin ma'anar tsayin bishiyar da yawan lemur. Wannan ya bayyana dalilin da ya sa dazuzzukan dazuzzukan ƙasa na farko, waɗanda ke da bishiyoyi mafi tsayi da mafi yawan rufi, suna da mafi girman adadin lemur. Lepilemur scotterum, avahi mooreorum, da eulemur albifrons an fi samun su a cikin mafi girma a cikin waɗannan wurare. Sauran nau'o'in, sannan kamar avahi laniger, allocebus, da microcebus, an same su a cikin daidaitattun yawa a cikin firamare, sakandare, da dazuzzukan dazuzzukan.
Wani binciken dajin Antserananomby da ke yammacin Madagascar a shekarun 1960 zuwa 1970 ya nuna cewa yana da mafi yawan yawan jama'a ga kowane nau'in lemur da ke zaune a wurin. Wani bincike na baya-bayan nan ya nuna cewa an share yawancin dazuzzukan don amfanin gona kuma yawan lemuran ya ragu sosai. Rage girman gandun daji an nuna yana da mummunan tasiri kai tsaye akan bambancin lemur.
Kasa da ruwa
Kamar yawancin wuraren da ake saran gandun daji, Madagascar na fuskantar zaizayar kasa, wanda hakan na iya yin illa ga tsarin kogi da tafkuna. Dangane da tafkin Alaotra da ke yankin Ambatondrazaka, a gabashin kasar, sare itatuwan da ake yi a tsaunukan da ke sama ya haifar da zaizayar kasa sosai, lamarin da ya haifar da dazuka a tafkin. Sakamakon haka, kuma a zahiri tafkin Alaotra ya ragu da girma da kusan 30% a cikin shekaru 40 da suka gabata. Haka kuma, ingancin ruwan tafkin ya samu matsala, wanda hakan ya rage amfanin noman shinkafa makwabta. Ƙasa kuma na iya zama marar haihuwa bayan ciyayi. Lokacin da tsire-tsire suka mutu ko suka zubar da ganye, ƙananan ƙwayoyin cuta a cikin ƙasa suna lalata dattin ganye yayin da suke cinye shi, suna karya shi zuwa mahimman abubuwan gina jiki masu mahimmanci ga cigaban shuka a nan gaba. Idan an cire wannan kwayar halitta, ba za a sake yin amfani da kayan abinci mai gina jiki ba, kuma rage yawan amfanin ƙasa da rage girmar shuka.
Yanayin yanayi da yanayi
Sake sare dazuzzuka a Madagascar, da ma sauran sassan duniya, na iya yin tasiri kan yanayi. Lokacin da aka share gandun daji, an bar ɗakin da ke ƙasa da rana fiye da baya. Kuma Wannan ƙãra hasken rana yana rage danshi na ƙasa kuma yana ƙara yawan evapotranspiration a cikin shuke-shuke, a ƙarshe yana dehydrating su kuma yana hana girma. A matakin duniya, an kuma san sare dazuzzuka na yin tasiri kan matakan carbon dioxide a cikin yanayi ta hanyar;
Tare da hasarar mahimman nitsewar carbon da cigaba da yanke-da-ƙona sare gandun daji ne matakan carbon dioxide zai ci gaba da ƙaruwa a cikin yanayi, wanda a ƙarshe zai ba da gudummawa ga ɗumamar yanayi.
Tasirin tattalin arziki
Tasirin tattalin arziki na sare dazuzzuka a Madagascar ya yi daidai da lalacewar muhallinta da albarkatunta. Misalai sun wanzu a ciki;
Noma
Yayin da babban dalilin sare gandun daji, noma kuma na iya zama ɗaya daga cikin waɗanda abin ya shafa. Kuma Ba tare da ciyayi don daidaita ƙasa ba, damar zaizayar ƙasa yana ƙaruwa, yana aika kusan tan 400/ha na laka cikin magudanan ruwa kowace shekara. Sakamakon haka, ingancin ruwa yana raguwa kuma tare da ƙarancin hawan keke na abinci mai gina jiki saboda ƙarancin ƙwayoyin cuta, aikin shuka yana raguwa, gami da amfanin gona mai mahimmanci na shinkafa;
Magani
A matsayin samfur na nau'ikan halittunta, Madagascar tana da nau'ikan tsire-tsire masu yawa, tare da 2,300 suna da kaddarorin magani waɗanda ke magance cututtuka da yawa, Kuma daga cututtukan gama gari zuwa cututtukan daji. Idan aka ci gaba da saran gandun daji, masana'antar harhada magunguna za su yi asarar wani muhimmin albarkatu, daga ƙarshe wahala ta ragu a riba.
Ecotourism
Madagaskar tana da nau'ikan), kashi 90% na da nau'ikan da kashi 90% ke da su. Tare da saran gandun daji yana lalata wuraren zama da kuma haifar da ɓarkewa, ƙasar Madagascar za ta yi yuwuwar rasa babban kadari na yawon buɗe ido, kawar da ƙwaƙƙwaran saka hannun jari a ayyukan ecourism (kamar wuraren shakatawa, wuraren shakatawa, da wuraren shakatawa na ƙasa), don haka rage guraben aikin yi na dindindin ga al'ummomin gida.
Kokarin sake dazuzzuka
Duk da yanayin sare dazuzzuka, murfin bishiyar yana ƙaruwa a wasu sassan ƙasar, kodayake yawancin nau'ikan da aka gabatar (wanda ba na asali ba) kamar Eucalyptus (nau'i daban-daban), pine ( Pinus kesiya, Pinus patula ,) wattle silver ( Acacia dealbata ), itacen oak na silky ( Grevillea banksii ), da paperbark/niaouli ("Melaleuca quinquenervia"). Wasu daga cikin wadannan bishiyoyin dazuzzuka da manoma ne suke shuka su; sannan wasu kuma sun zama masu mamaye nasu. An nuna sake dazuzzuka ta hanyar eucalypts, pines, da wattles, alal misali, a tsaunukan tsakiya.
Ƙoƙarin sake dazuzzuka tare da nau'ikan halittu, musamman a hanyoyin dajin, sun sami nasara iri ɗaya. Rio Tinto, ƙungiyar ma'adinai ta gudanar da wasu ƙoƙarin sake dazuzzuka. Wannan ƙoƙarin ya haɗa da kafa wuraren gandun daji guda 2 kusa da Fort Dauphin. Kuma Ana kiran wuraren gandun daji na Rio Tinto QMM's nurseries. Gidajen gandun daji suna dasa nau'ikan bishiyoyi 600 daga Madagascar. Duk da haka, a cikin shekarata 2003, Rio Tinto ya kuma sanar da shirye-shirye na ilmenite (wanda ake amfani da shi don yin man goge baki da fenti) a kudancin Madagascar. Wadannan tsare-tsare sun hada da samar da sabuwar tashar jiragen ruwa, hanyoyi, da sauran ababen more rayuwa. Galibin ma’aikatan bakin haure za a dauki su aiki, duk da yawan rashin aikin yi a yankin. Kuma Wannan rashin aikin yi da talauci ne ke haifar da samar da gawayi, wanda shi ne babban abin da ke haifar da sare itatuwa a yankin.
Lassina Zerbo
Lassina Zerbo (an haifi 10 Oktoba, 1963)  Burkinabé ne kuma masanin kimiyya wanda ya yi aiki a matsayin Firayim Minista na Burkina Faso daga 2021 zuwa 2022. Kafin hakan shi ne Babban Sakatare na Kungiyar Yarjejeniya ta Yarjejeniyar Haramta Gwajin Nukiliya. A ranar 24 ga Janairu, 2022, an hambarar da Zerbo a juyin mulkin.
Rayuwar farko da ilimi
Zerbo ya sami PhD a Geophysics daga Jami'ar,de Paris XI, Faransa, a cikin 1993.
Farkon aiki
Aikin Zerbo na kasa da kasa ya fara ne da matsayi a matsayin masanin kimiyyar lissafi tare da BHP Minerals Internationa,l. Daga baya ya yi aiki a matsayin masanin ilimin lissafi na aikin don shirye-shiryen kamfanin na Afirka, wanda ke zaune a Virginia, Amurka, kuma ya ba da ƙwarewar fasaha ga duk ayyukan sa na lantarki.,Bayan shiga Anglo American Exploration a cikin 1995, Zerbo ya ɗauki matsayin Babban Jami'in Geophysicist na Afirka yayin da yake kula da ayyukan bincike da ci gaba don yawancin ayyukan kamfanin a Afirka, Asiya da Ostiraliya. A cikin wannan rawar, ya gudanar da dukkan ayyukan Afirka ta hanyar ayyuka a fadin nahiyar.
Jerin Sunayen Mazaɓu na Ƙaramar Hukumar Warawa
Karamar hukuma Warawa ta jahar kano tanada mazabu guda goma sha Bihar (15) ga jerin sunayensu kamar haka kuma.
Lassina Zerbo
Farkon aiki
A matsayinsa na Daraktan Cibiyar Bayanai ta Duniya ta CTBTO (IDC) daga shekara ta 2004 zuwa 2013, shi ne babban batu kan batutuwan CTBT da suka shafi gwaje-gwajen nukiliya da Jamhuriyar Jama'ar Koriya ta Arewa ta gudanar a 2006, 2009 da 2013.Zerbo ya jagoranci taron Kimiyya da Fasaha na CTBT a cikin 2011 da 2013 kuma ya gudanar da nasarar tura cibiyar CTBT Virtual Data Exploitation Center (vDEC), wacce ke ba da sabon tsarin yin hulɗa tare da al'ummar kimiyya. Wannan hulɗar tana taimakawa tabbatar da cewa CTBTO ta riƙe matsayinta a ƙarshen ƙarshen kimiyya da fasaha masu alaƙa.
Ambulance
Ambulance mota ce da ake amfani da ita a asibiti wajan dakko marasa lafiya daga gurin da a kayi hatsari zuwa cikin asibiti, ko kuma amfani da ita wajan ɗauko gawa zuwa gurin daza'a kaita.
Ana amfani da motocin daukar marasa lafiya don amsa gaggawar likita ta sabis na likita na gaggawa (EMS). Don wannan dalili, gabaɗaya an sanye su da fitilun faɗakarwa da sirens. Suna iya ɗaukar ma'aikatan lafiya da sauri da sauran masu amsawa na farko zuwa wurin, ɗaukar kayan aiki don gudanar da kulawar gaggawa da jigilar marasa lafiya zuwa asibiti ko wani tabbataccen kulawa. Yawancin motocin daukar marasa lafiya suna amfani da zane bisa ga motoci ko manyan motocin daukar kaya. Wasu kuma suna ɗaukar nau'ikan babura, bas, motocin limosins, jirage da jiragen ruwa. Gabaɗaya, motocin suna ƙidaya azaman motar asibiti idan za su iya jigilar marasa lafiya. Koyaya, ya bambanta ta hanyar ikon ko an ƙidaya abin hawan mara lafiya mara gaggawa (wanda ake kira ambulet) azaman motar asibiti. Waɗannan motocin ba yawanci ba (ko da yake akwai keɓancewa) sanye take da kayan tallafi na rayuwa, kuma yawanci ma'aikatan da ke da ƙarancin cancantar aiki ne ke tuka su fiye da ma'aikatan motar asibiti na gaggawa. Sabanin haka, hukumomin EMS na iya samun motocin amsa gaggawa waɗanda ba za su iya jigilar marasa lafiya ba. Waɗannan ana san su da sunaye kamar motocin EMS marasa jigilar kaya, motocin tashi ko motocin amsawa.
Lassina Zerbo
Sakataren zartarwa na CTBTO
An zabi Dr Zerbo a matsayin Babban Sakatare a watan Nuwamba 2013, inda ya karbi mukamin a watan Agustan 2014. Dr Zerbo an san shi da kafa wasu tsare-tsare da suka hada da kafa a shekarar 2014 na kungiyar fitattun mutane (GEM), wanda ya kunshi mutane da kwararru da aka sansu da su a duniya don inganta shigar da yarjejeniyar aiki da kuma kara karfafa kokarin kasa da kasa don cimma wannan buri. A cikin 2016, ya ba da sanarwar ƙirƙirar. Ƙungiyar Matasa ta CTBTO don kuma haɗar da matasa don haɓaka manufofin Yarjejeniyar.
Ambulance
Kalmar motar daukar marasa lafiya ta fito daga kalmar Latin "ambulare" a matsayin ma'anar "tafiya ko motsawa" wanda ke nufin kulawar likita na farko inda aka motsa marasa lafiya ta hanyar ɗagawa ko motsi. Asalin kalmar tana nufin asibiti mai motsi, wanda ke bin sojoji a cikin motsinsa. Ambulances (Ambulancias a cikin Mutanen Espanya) an fara amfani da su don jigilar gaggawa a cikin 1487 da sojojin Spain suka yi a lokacin daular Malaga da sarakunan Katolika suka yi a kan Masarautar Granada. A lokacin yakin basasar Amurka ana kiran motocin daukar marasa lafiya a fagen fama. Har yanzu ana kiran asibitocin filin ambulances a lokacin yakin Franco-Prussian na 1870 da kuma a cikin yakin Serbo-Turkish na 1876 ko da yake an fara kiran kekunan motocin ambulances game da 1854 a lokacin Yaƙin Crimean.
Lassina Zerbo
Sakataren zartarwa na CTBTO
Zerbo ya tabbatar da dawo da hadin gwiwar fasaha ta kasar Sin tare da CTBTO, wanda ya kai ga ba da takardar shaida na tashoshin sa ido na kasa da kasa guda biyar na farko a yankin kasar Sin tsakanin shekarar 2016 da 2018. Zerbo kuma ya tabbatar da alƙawarin Cuba don shiga cikin yarjejeniyar, wanda aka sanar a cikin 2019. Nasarar Haɗin Motsa Jiki na 2014 a Jordan,kafa Cibiyar Tallafin Fasaha da Horarwa (TeST) a cikin 2019, da nasarar gudanar da aikin ƙungiyar yayin bala'in Covid-19 a cikin 2020 ya nuna ikon CTBTO a ƙarƙashinsa. shugabancinsa.
Bayan bala'in Tsunami na Tekun Indiya na 2004 Zerbo ya jagoranci tattaunawa ta fasaha game da yarjejeniyar taimakon fasaha na CTBTO ga cibiyoyin gargadin tsunami. Ya yi aiki a matsayin mai kula da duk wasu bayanai masu mahimmanci na ƙungiyar, waɗanda aka yi kira da su biyo bayan girgizar ƙasa, tsunami da na Fukushima da aka yi a Japan a watan Maris na 2011.
Kariyar kai
Kariyar kai ( kare kai da farko a cikin Ingilishi na Commonwealth ) wani mataki ne wanda ya shafi kare lafiya da jin daɗin kansa daga cutarwa. Yin amfani da haƙƙin kariyar kai a matsayin hujjar doka don amfani da ƙarfi a lokutan haɗari yana samuwa a yankuna da yawa.
Lassina Zerbo
Firaministan Burkina Faso
A ranar 10 ga Disamba, 2021, Roch Marc Christian Kaboré ya nada Zerbo a matsayin sabon Firayim Minista na Burkina Faso.
Ambulance
Nau'ukan aiki
Ana iya haɗa motocin daukar marasa lafiya zuwa nau'ikan dangane da ko suna jigilar marasa lafiya ko a'a, kuma a cikin wane yanayi. A wasu lokuta, ambulances na iya cika ayyuka fiye da ɗaya (kamar haɗa kulawar gaggawa ta gaggawa tare da jigilar marasa lafiya:
Kariyar kai
Mara makami
Yawancin salon wasan yaƙi ana yin su don kariyar kai ko kuma sun haɗa da dabarun kare kai. Wasu salon suna horarwa da farko don kariyar kai, yayin da sauran wasannin gwagwarmaya za a iya amfani da su yadda ya kamata don kare kai. Wasu fasahohin fada suna horar da yadda ake kubuta daga yanayin wuka ko bindiga ko yadda ake ballewa daga naushi, yayin da wasu ke horar da yadda ake kai hari. Don samar da ingantaccen tsarin kare kai, yawancin makarantun fasahar yaƙi na zamani a yanzu suna amfani da tsarin salon wasan martial art da dabaru, kuma galibi za su keɓance horar da kai don dacewa da daidaikun mahalarta.
Makami
Ana iya amfani da makamai iri-iri don amfani da su a matsayin kariya. Mafi dacewa ya dogara da barazanar da aka gabatar, wanda aka azabtar ko wanda aka azabtar, da kuma kwarewar mai tsaron gida. Hane-hane na shari'a kuma sun bambanta sosai, kuma suna yin tasiri akan zaɓuɓɓukan kare kai da ake da su don zaɓar daga ciki.
A wasu hukunce-hukuncen, ana iya ɗaukar bindigogi a bayyane ko kuma a ɓoye su a fili don wannan dalili, yayin da wasu hukunce-hukuncen ke da tsauraran matakan hana wanda zai iya mallakar bindiga, da kuma irin nau'ikan da za su iya mallaka. Ana iya sarrafa wuƙaƙe, musamman waɗanda aka kasafta a matsayin masu sauya sheka, kamar yadda batons, barkonon tsohuwa da makaman nukiliya na sirri — ko da yake wasu na iya zama doka don ɗaukar lasisi ko don wasu sana'o'i.
Ruwan da ba ya cutar da kai wanda ba zai iya gogewa ba, ko kuma mai alamar ID ko feshin alamar DNA da ke danganta wanda ake zargi da wurin aikata laifi, a mafi yawan wurare zai zama doka don mallaka da ɗauka.
Abubuwan yau da kullun, irin su walƙiya, jemagu na ƙwallon kuma za a iya amfani dashi azaman ingantattun makamai don kariyar kai.
Jerin Nau'ikan Ciwon Daji
Wadannan jerin nau'ikan ciwon daji ne. Ciwon daji rukuni ne na cututtuka waɗanda ke haɗa da haɓakar haɓakar ƙwayoyin sel, tare da yuwuwar mamayewa ko yada zuwa wasu sassan jiki. Ba duka ciwace-ciwace ko kullutu ke da cutar kansa ba; Ba a rarraba ciwace-ciwacen daji da ciwon daji domin ba sa yaɗuwa zuwa wasu sassan jiki. Akwai sanannen sankara sama da 100 da ke shafar mutane.
Kariyar kai
Manazarta
<references group="" responsive="1">
Jerin Nau'ikan Ciwon Daji
Ciwon daji ya kasan ce galibi ana bayyana su ta bangaren jikin da suka samo asali. Duk da haka, wasu sassan jiki sun ƙunshi nau'ikan nama da yawa, don haka don ƙarin daidaito, ana kuma rarraba cututtukan daji da nau'in tantanin halitta waɗanda ƙwayoyin ƙari suka samo asali daga. Waɗannan nau'ikan sun haɗa da:
Ciwon daji yawanci ana kiran su ta amfani da -carcinoma, -sarcoma ko -blastoma a matsayin kari, tare da kalmar Latin ko Girkanci ga gabo ko nama na asali a matsayin tushen. Misali, mafi yawan ciwon daji na hanta parenchyma ("hepato-" = hanta), wanda ke fitowa daga sel epithelial m ("carcinoma"), za a kira shi hepatocarcinoma, yayin da mummunan ciwon da ke fitowa daga sel precursor na hanta ana kiransa hepatoblastoma. . Hakazalika, ciwon daji da ke tasowa daga ƙwayoyin kitse masu cutarwa za a kira shi liposarcoma.
Jerin Sunayen Mazaɓu na Ƙaramar Hukumar Wudil
Karamar hukumar Wudil ta jahar kano Tanada mazabu guda goma (10)datake jagoranta, ga jerin sunayensu kamar haka.
Lassina Zerbo
Ganewa
Ƙungiyar Amirka don Ci gaban Kimiyya (AAAS) ta zaɓi Zerbo don karɓar lambar yabo ta 2018 don Diflomasiya ta Kimiyya don amincewa da himmarsa na kawar da gwajin nukiliya. Da yake sanar da lambar yabo, AAAS ya ce an zaɓi Zerbo don "amfani da ƙwarewar ilimin kimiyya da ikon jagoranci don magance kalubale masu wahala da inganta zaman lafiya a duniya."
Mohammed Kaliel
Mohammed Bello Kaliel (ya rasu a ranar 10 ga Maris, 2015) ya kasance Sojan Najeriya matakin kanel kuma Gwamnan Jihar Bauchi na farko a Najeriya bayan an kafa ta a ranar 3 ga watan Fabrairun shekarar 1976 lokacin da aka raba Jihar Arewa maso Gabas zuwa jihohin Bauchi, Borno, da Gongola, a lokacin mulkin soja na Janar Olusegun Obasanjo. Ya rike mukamin har zuwa watan Yulin shekarar 1978.
Aikin soja
Mohammed Bello Kaliel ya shiga aikin soja a shekarar 1967. Daga shekarar 1972-1974, ya kasance malami a Kwalejin Tsaro ta Najeriya. A watan Fabrairun 1976, Mohammed Kaliel ya zama gwamnan jihar Bauchi ta hannun shugaban kasa, Janar Murtala Muhammed, jim kadan kafin a kashe shi a wani yunkurin juyin mulki. Ya hau mulki a watan Maris 1976, ya kawo tawagar gogaggun ma’aikatan gwamnati daga Maiduguri domin kafa sabuwar gwamnati. Ya samu jihar ba ta da wutar lantarki da karancin ruwan sha daga rijiyoyin burtsatse, kuma ya sanya a inganta wannan muhimman ababen more rayuwa da fara mulkinsa.
Kaliel ya kasance Kwamanda a Cibiyar Resettlement ta Legas, Najeriya daga shekarar 1978 – 1980, Darakta na dabaru da tsaro (1980 – 1981) da kwamandan Brigade of Guards, Legas (1981 – 1984). A watan Disambar 1983, a lokacin da Kaliel ke hutu daga Brigade of Guards, anyi wani juyin mulki da ya yi sanadiyyar Muhammadu Buhari zama shugaban kasa.
Bayan kammala aiki
Kaliel ya yi ritaya jim kadan bayan juyin mulkin a shekarar 1984. Bayan dawo da mulkin dimokradiyya a watan Mayu shekara ta 1999, an nada shi ministan albarkatun ruwa na tarayya tsakanin 1999 zuwa 2001. A watan Janairun 2001, ya gana da Gwamnan Jihar Zamfara, Ahmed Sani Yerima, wanda ya shaida masa cewa Dam din Gusau zai iya kafewa nan ba da dadewa ba, kuma ya roki Gwamnatin Tarayya ta mika ruwa daga Dam din Bakolori zuwa babban birnin Jihar, Gusau. Kaliel ya ce gwamnatin tarayya ta dukufa wajen samar da ingantaccen ruwa ga daukacin ‘yan Najeriya, kuma nan ba da dadewa ba za ta samar da tallafi ga jihohin, tare da baiwa Gusau fifiko. An maye gurbinsa a cikin majalisar ministoci a ranar 13 ga Yuni 2001.
A watan Mayun shekarar 2005, an nada shi a matsayin shugaban bankin All States Trust Bank Plc.
Mutuwa
A ranar 10 ga Maris, 2015, Bello Kaliel ya rasu a wani asibiti a kasar Turkiyya.