Mustafa_Kamal_Atatürk
Atatürk ya yi fice saboda rawar da ya taka wajen tabbatar da nasarar da Turkiyya ta samu a yakin Gallipoli (1915) a lokacin yakin duniya na daya. Bayan shan kaye da rugujewar Daular Usmaniyya, ya jagoranci kungiyar gwagwarmaya ta Turkiyya, wadda ta yi fatali da rabe-raben da Turkiyya ta yi tsakanin kasashen kawancen da suka ci nasara. Ya kafa gwamnatin wucin gadi a Ankara babban birnin kasar Turkiyya a yau (wanda aka fi sani da Ingilishi a lokacin da ake kira Angora), ya yi galaba a kan sojojin da kawancen kasashen duniya suka tura, inda ya samu nasara daga abin da daga baya ake kira yakin 'yancin kai na Turkiyya. Daga nan ya ci gaba da kawar da rugujewar daular Usmaniyya tare da shelanta kafuwar Jamhuriyar Turkiyya a madadinta. A matsayinsa na shugaban sabuwar jamhuriyar Turkiyya, Atatürk ya kaddamar da wani shiri mai tsauri na siyasa, tattalin arziki, da gyare-gyaren al'adu da manufar gina kasa ta zamani, mai ci gaba da zaman kanta. Ya sanya karatun firamare kyauta kuma ya zama wajibi, inda ya bude dubban sabbin makarantu a fadin kasar nan. Har ila yau, ya gabatar da haruffan Turkanci na Latin, wanda ya maye gurbin tsoffin haruffan Turkanci na Ottoman. Matan Turkiyya sun sami daidaiton hakkin jama'a da na siyasa a lokacin shugabancin Atatürk. Musamman mata an baiwa mata ‘yancin kada kuri’a a zaben kananan hukumomi bisa doka mai lamba. 1580 a ranar 3 ga watan Afrilu 1930 da ƴan shekaru baya, a cikin 1934, cikakkiyar zaɓe ta duniya. Gwamnatinsa ta aiwatar da manufofin Turkification, tare da ƙoƙarin samar da daidaito, haɗin kai kuma sama da dukkanin al'ummar da ba ruwansu da addini karkashin tutar Turkiyya. A karkashin Atatürk, an nemi 'yan tsiraru a Turkiyya da su yi magana da Turkawa a bainar jama'a, amma kuma an ba su damar kula da nasu harsunan a lokaci guda; An ba da umarnin toponyms da ƴan tsiraru waɗanda ba na Turkiyya ba da su sami sunan sunan Baturke kamar yadda aka fassara a Turanci. Majalisar dokokin Turkiyya ta ba shi sunan Atatürk a shekara ta 1934, wanda ke nufin "Uban Turkawa" saboda irin rawar da ya taka wajen gina jamhuriyar Turkiyya ta zamani. Ya rasu a ranar 10 ga watan Nuwamba 1938 a Fadar Dolmabahce da ke Istanbul, yana da shekaru 57; An karrama shi a matsayin shugaban kasa ta hannun firaminista İsmet İnönü na tsawon lokaci  kuma an karrama shi da state funeral. A cikin 1981, shekaru ɗari na haifuwar Atatürk, Majalisar Dinkin Duniya da UNESCO sun girmama tunawa da shi, wanda ya ayyana shi Shekarar Atatürk a Duniya kuma ya amince da kuduri kan karni na Atatürk, yana bayyana shi a matsayin "shugaban gwagwarmaya na farko da aka yi wa adawa da shi. mulkin mallaka da mulkin mallaka" da kuma "mai ban mamaki mai inganta fahimtar juna tsakanin al'ummomi da zaman lafiya mai dorewa tsakanin al'ummomin duniya da kuma cewa ya yi aiki a duk tsawon rayuwarsa don ci gaba da jituwa da haɗin gwiwa tsakanin al'ummomi ba tare da bambanci ba". Ana kuma yabawa Atatürk saboda zaman lafiyarsa a manufofin ketare mai ra'ayin duniya da kuma abokantaka da kasashe makwabta irin su Iran, Yugoslavia, Iraki, da Girka, da kuma samar da yarjejeniyar Balkan wadda ta bijirewa hare-haren wuce gona da iri na Fascist Italiya da Tsarist. Bulgaria.