cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ambaliyar Ruwa ta Bukavu ta 2022
Abubuwan da suka faru
A ranar 16 ga watan Maris, ambaliyar ruwa ta afku a birnin Bukavu da kewaye a lardin Kivu ta Kudu, a gaɓar tafkin Kivu da kusa da kan iyaka da Rwanda. Kafofin yaɗa labarai na cikin gida sun ruwaito cewa an lalata gidaje da hanyoyi da ababen hawa. Ruwan mai ƙarfi ya kwashe motoci tare da jefa su cikin tafkin Kivu. Ɗaya daga cikin yankunan da lamarin ya fi shafa shi ne ƙaramar hukumar Kadutu. An kashe mutane 10 tare da lalata daruruwan gidaje.
Mildred Christina Akosiwor Fugar
Mildred Christina Akosiwor Fugar wacce aka fi sani da Mildred Ankrah (12 Yuni 1938 - 9 ga Yuni 2005) matar Shugaban Ghana ce kuma matar Joseph Arthur Ankrah. An girma ta a ƙasar Belgian Kongo da kuma Gold Coast, kuma bayan da mijinta ya zama shugaban ƙasar Ghana, ta yi aikin zamantakewa da na addini.
Tarihin rayuwa
An haife ta a ranar 12 ga Yuni 1938 a Luluabourg, Kongo Belgian (yanzu Kananga, Jamhuriyar Demokradiyyar Kongo); ga Mista Benoni Kwaku Fugar, 'yar Ghana da Mrs Pauline Isombe Edembe Fugar, 'yar kasar Kongo. Ita ce ta hudu a cikin yara bakwai. Fugar ta fara makaranta a Keta Roman Catholic Convent a Gold Coast (yanzu Ghana), inda ta kuma kammala makarantar sakandare a 1957 sannan ta ci gaba da zuwa Kwalejin Kasuwanci ta Universal, Somanya. Mildred ta fara aiki a Central Revenue Department, yanzu ma’aikatar Harajin Cikin Gida ta Ghana, bayan da ta kammala kwas din ta a Universal Commercial College.
Ta hadu da Janar Joseph Arthur Ankrah a karon farko a shekara ta 1962 bayan 'yar uwarta Florence ta tafi Burma Camp domin shiga tawagar taimakon sojojin Ghana. Florence ta ga manyan hafsoshin soja guda biyu kuma ta umarce su da su kai ta wurin “shugaban sojojin” don ta gabatar da bukatarta. Ankrah ta d'auka har gida ya maida ta gidan danginta, inda ya had'u da Fugar. Sun yi aure a shekarar 1965 kuma daga baya suka yi aure.
Bayan sauyin gwamnati a shekarar 1966, da hawan Ankrah kan karagar mulkin Ghana, Fugar ta zama uwargidan shugaban kasar Ghana. Ta yi aiki sosai a ayyukan zamantakewa da na addini.
Mutuwa
Mildred ta rasu a ranar 9 ga watan Yunin 2005 kuma an binne ta a ranar 29 ga watan Yuni na wannan shekarar a makabartar Osu dake birnin Accra.
Abena Durowaa Mensah
Abena Durowaa Mensah (an haife ta a ranar 21 ga Yuni 1977) yar siyasan Ghana ce kuma memba ce a New Patriotic Party. Ita ce ‘yar majalisa mai wakiltar mazabar Assin ta Arewa.
Rayuwar farko da ilimi
An haifi Mensah a ranar 21 ga watan Yunin 1977 a Assin Kushea, yankin tsakiyar kasar. Tana da Difloma a fannin Inshora daga Kwalejin Inshora ta Ghana, ƙwararriyar Certificate in Marketing (CIM - UK), sannan ta yi digirin farko a fannin tallace-tallace daga Kwalejin na Jami'ar Christian Service.
Rayuwa ta sirri
Mensah tayi aure da ‘ya’ya biyu. Ta bayyana a matsayin Kirista.
Ainhoa Tirapu
Ainhoa ​​Tirapu de Goñi (an haife ta 4 Satumba 1984) 'yar wasan ƙwallon ƙafa ta Spain ce mai ritaya wacce ta taka leda a matsayin mai tsaron gida. Ta shafe yawancin ayyukanta na kulob din a Athletic Bilbao, kuma ta kasance memba a cikin tawagar kasar Spain kusan shekaru goma.
Aikin kulob
Daga 2006 zuwa 2020, Ainhoa ​​ita ce mai tsaron raga ta farko ta Athletic. Ta lashe taken Primera División guda biyu tare da Athletic a cikin 2006 – 07 da 2015 – 16.
Ayyukan kasa da kasa
A shekarar 2002 Tirapu ta kasance cikin tawagar 'yan kasa da shekara 19 ta kasar Sipaniya wacce ta fafata a gasar cin kofin zakarun Turai ta Mata 'yan kasa da shekaru 19 a kasar Sweden.
A watan Yuni na 2013 kocin tawagar ƙasa Ignacio Quereda ya zaɓi Tirapu a cikin tawagar Spain don gasar UEFA Euro 2013 na mata a Sweden. Ta kasance jigon tawagar da ta yi shawarwari a matakin rukuni kafin Norway ta doke ta da ci 3-1 a wasan daf da na kusa da karshe. Ta kasance cikin tawagar Spain a gasar cin kofin duniya ta mata ta FIFA ta 2015.
Ta kuma wakilci kungiyar kwallon kafa ta mata ta Basque Country.
Rayuwa ta sirri
Tirapu tana da digiri a fannin ilmin sinadarai da kuma digiri na biyu a fannin muhalli da toxicology daga Jami'ar Basque Country. Yayin da take wasa a cikin matasan SD Lagunak, abokan wasanta Marta Moreno da Erika Vázquez sun ba ta lakabi da "Sense", saboda tunaninta na jin rauni da kwallon. Laƙabin ya kasance tare da Tirapu a duk lokacin aikinta.
’Yan’uwan tsohon 'yar wasan ƙwallon ƙafa Fernando Tirapu da Mariano Tirapu dangin Ainhoa ​​ne na nesa.
Kulob
Athletic Bilbao
Abubakar Maimalari
Laftanar Kanar Abubakar Sadi Zakariya Maimalari ya kasance shugaban mulkin soja na jihar Jigawa daga watan Agustan 1998 zuwa 29 ga watan Mayun 1999 a lokacin mulkin riƙon ƙwarya na Janar Abdulsalami Abubakar, a lokacin da ya mika ragamar mulki ga zaɓaɓɓen gwamna Ibrahim Saminu Turaki. Mahaifinsa shi ne Birgediya Zakariya Maimalari, babban hafsan soji da aka kashe a watan Janairun 1966 wanda ya kai Janar Johnson Aguiyi-Ironsi kan karagar mulki. Bayan komawar mulkin dimokuradiyya, a matsayinsa na tsohon shugaban mulkin soja, an buƙaci ya yi ritaya daga aikin soja.
Abasuba Community Peace Museum
Abasuba Community Peace Museum an kafa shi a cikin shekara ta dubu biyu 2000, kuma yana cikin Ramba, Waware, Gundumar Suba ta Arewa, gundumar Homa Bay, Kenya. Yana ɗaya daga cikin gidajen tarihi na zaman lafiya da yawa a cikin Kenya.
Gidan kayan tarihi na zaman lafiya na al'ummar Abasuba yana da stff a cikin wuraren fasahar dutse. Gidan kayan tarihi kuma cibiyar bincike ce ga ɗalibai, likitoci da furofesoshi da sauran haziƙai masu alaƙa da ke son yin nazarin wuraren binciken kayan tarihi na yankin tafkin Victoria.
Abubuwan al'adun gargajiya na dutse sun haifar da ƙalubale na musamman wajen jawo hankali da baƙi. Waɗannan sun haɗa da wuraren da ba za a iya shiga ba kuma ba a yi rikodin su ba, ƙaramin bincike ko bayanai da rashin kariya daga ɓarna, da yawon buɗe ido mara ƙarfi. Gudanar da yawon shakatawa a gundumar Suba yana da damar samar da ayyukan yi da kuma yin tasiri mai kyau ga tattalin arzikin yankin. Wannan yana taimakawa wajen inganta girman kai da abubuwan tarihi na musamman da ake samu a yankin.
A cikin shekarar 2007, TARA ta sami tallafi daga Asusun Tallafawa na Yawon Buɗe ido na Kenya (TTF) don ƙara wayar da kan jama'a game da fasahar dutse, don haɓaka fasahar dutse da yawon shakatawa da adanawa da haɓaka wuraren da za su haifar da haɓaka rayuwar rayuwa a gundumar Suba. da fadada isar gidan kayan gargajiya. Sakamakon haka, an buɗe babban gidan kayan gargajiya a cikin shekarar 2008.
Tsarin mulki
Cibiyar Zaman Lafiya ta Al'ummar Abasuba tana karkashin kulawar Curator, kuma membobin kwamitin da ke wakiltar al'ummomi daban-daban a gundumar Suba ne ke kula da su.
Filin Jirgin Sama Na Kudancin Illinois
Filin jirgin sama na Kudancin Illinois (            filin jirgin sama ne na jama'a a gundumar Jackson, Illinois, Amurka . Yana da mil uku na ruwa (6 km) arewa maso yammacin gundumar kasuwanci ta Carbondale da gabas da Murphysboro .  An haɗa wannan filin jirgin a cikin Tsarin Jirgin Sama na Ƙasa na FAA na shekarun 2015-2019, wanda ya karkasa shi azaman kayan aikin zirga-zirga na gabaɗaya.
Tarihi
Mallakar filin jirgin ne kuma ke sarrafa ta Hukumar Kula da Filin Jirgin Sama ta Kudancin Illinois, wata karamar hukuma ce da aka kirkira a karkashin dokar jiha. Kwamitin mai mutum biyar ya tsara manufofin hukumar ta filin jirgin, kuma manajan filin jirgin da ma’aikatansa ne ke gudanar da ayyukan yau da kullun. Hakiman Carbondale da Murphysboro ne nada membobin kwamitin da Shugaban Hukumar Kula da Gundumar Jackson kuma suna yin aiki na tsawon shekaru biyar (5) a kan tudu.
Kayayyaki da jirgin sama
Filin jirgin sama na Kudancin Illinois ya rufe yanki na 850 acre a tsayin ƙafa 411 (125 m) sama da ma'anar matakin teku. Hanyoyi masu haske guda uku (3), manyan hanyoyin jirgin sama suna ba da damar duk yanayi. Akwai madaidaicin hanyar kayan aiki akan titin jirgin sama na farko. Domin watanni 12 da ya ƙare Disamba 31, shekarata 2009, filin jirgin sama na da 77,557 jirgin sama ayyuka, da matsakaita na 212 kowace rana: 99% janar jirgin sama, 1% iska taxi, <1% shirya kasuwanci, da <1% soja. A wannan lokacin akwai jiragen sama 89 da ke wannan filin jirgin: 87% injin guda ɗaya, 9% injuna da yawa, 1% jet, helikofta 2% da 1% ultralight. A cikin 2011, filin jirgin yana da ayyuka 70,000, kuma akwai jiragen sama 87 da ke wannan filin jirgin.
Filin jirgin saman yana da ikon ɗaukar jiragen sama iri-iri har da Boeing 757. Isasshen tudun jirgi da wuraren daure ya wanzu don adadi mai yawa na jirage. Akwai sararin samaniyar Hangar don tushe da jirage masu wucewa har zuwa kuma gami da Gulfstream V.
Filin jirgin sama na Kudancin Illinois kuma shi ne tushen aiki na gida don shirye-shiryen jirgin sama na Jami'ar Kudancin Illinois da shirye-shiryen fasahar jirgin sama. Cibiyar Ilimin Sufuri ta dala miliyan 63.3 ta buɗe a cikin kaka shekarar 2012 a gefen kudu na filin jirgin sama. Wannan ginin yana ɗaukar shirye-shiryen Jirgin Sama, Gudanar da Jiragen Sama, da Fasahar Motoci a ƙarƙashin rufin daya. Hakanan TEC tana dauke da dakunan gwaje-gwaje na jirgin sama da na zirga-zirgar jiragen sama, sararin ajujuwa, da dakin gwaje-gwajen ajiya/ kula da abin hawa don daliban mota. Kusa, wurin gwajin kwayar cutar ta jirgin sama yana ba da sarari ga ɗaliban Fasahar Jirgin Sama don gwada injunan jirgin sama mai ƙarfi da piston.
Hasumiya mai kula da zirga-zirgar jiragen sama tana aiki kowace rana daga 7 na safe zuwa 9 na yamma, kuma cibiyar yanayi ta ASOS tana aiki akan sa'o'i 24.
Tasirin tattalin arziki
Filin jirgin sama na Kudancin Illinois yana ba da gudummawa mai mahimmanci ga tattalin arzikin gida.
Dangane da binciken da Sashen Aeronautics na Illinois ya ba da izini yana ba da gudummawar sama da dala miliyan 13.8 a fa'idodin kai tsaye da kai tsaye ga yankin a kowace shekara. A yau filin jirgin saman yana ɗaukar ma'aikata na cikakken lokaci da ma'aikata sama da 175 aiki tare da biyan albashin shekara da ya wuce dala miliyan 3.3. Abubuwan da ake kashewa na shekara-shekara a cikin yankin ta filin jirgin sama da kasuwanci bakwai da ke nan sun fi dala miliyan 2.5. Marubutan sun yi amfani da yawan masu ra'ayin mazan jiya na 1.7 don haifar da jimillar tasirin shekara-shekara wanda ya wuce dala miliyan 13.8.
Gidan Kayan Tarihi Na Nyeri
Gidan kayan tarihi na Nyeri ( Swahili: Makumbusho ya Nyeri) gidan kayan gargajiya ne na tarihi da ke Nyeri, Kenya. An sadaukar da gidan kayan gargajiyan don tarihin Kenya da al'adun Kikuyu.
Tarihi
A cikin watan Nuwamba 2019, Google ya yi aiki tare da National Museums of Kenya, kuma a cikin shirye-shiryensa sun haɗa da fasalin Google Street View na gidan kayan gargajiyar Nyeri, wanda a cikinsa yana yiwuwa a kusan ziyarci ɗakunan gidan kayan gargajiya.
Collections (Tari)
Gidan kayan tarihin ya ƙunshi makamai na hannu, garkuwar ƙarfe da kwalkwali da Mau Mau ke amfani da shi. Gidan tarihin ya kuma ƙunshi littafin wucewa da turawan Ingila ke amfani da su wajen sarrafa ƙungiyoyin jama'a daban-daban kamar Kikuyu, Meru da Embu. Gidan tarihin ya ƙunshi bayanai game da tsarin 'yancin kai na Kenya. Gidan kayan gargajiya yana da tarin hotunan Tom Mboya da Pio Gama Pinto, da kuma nunin rawar mata a tarihin Kenya. Gidan kayan gargajiya kuma yana da tarin hotunan Askaris. Gidan kayan tarihin ya ƙunshi kwalkwali da garkuwa daga lokacin mulkin mallaka na Kenya, da kuma bulo da aka yi wa fursunonin Aguthi Works Camp. Gidan kayan tarihin yana kuma da kwalkwali da garkuwa daga lokacin mulkin mallaka.
Wakilan Majalisar Tarayyar Najeriya daga Yobe
Tawagar majalisar dokokin Najeriya daga Yobe ta ƙunshi Sanatoci uku masu wakiltar Yobe ta Arewa, Yobe ta Kudu, Yobe Gabas da kuma wakilai shida masu wakiltar Gulani / Gujba / Damaturu / Tarmuwa, Bursari / Geidam / Yunusari, Fika / Fune, Nangere / Potiskum, Bade / Jakusko, da kuma Yusufari / Nguru / Machina / Karasuwa. Mazabu sun dogara ne akan iyakokin kananan hukumomi.
Amaryawa
Amaryawa ƙauye ne a jihar Jigawa ta Najeriya. Ƙauyen Amaryawa yana kuma cikin karamar hukumar Roni.
Masarautar Gusau
Garin Gusau gari ne da aka kafa shi tun a shekarar 1811 kimanin shekarar alif (207) da suka gabata bayan tasowar garin daga ‘Yandoto a shekarar (1806). Garin Gusau yana daya daga cikin manyan garuruwan tsohuwar Jihar Sakkwato kafin daga bisani ya zama babban birnin Jihar Zamfara a shekarar 1996. Kamar yadda kundin tarihin kasa na 1920 ya nuna, garin yana kan titin Sakkwato zuwa Zariya ne kimanin kilomita 179, kilomita 210 tsakaninsa da Sakkwato. Daga Gabas garin Gusau ya yi iyaka da Jihar Katsina da ta Kwatarkwashi daga Arewa kuma ya yi iyaka da garin kaura a yayin da ya yi wata iyakar da garin Bunguɗu daga Yamma a bangaren Kudu kuma ya yi iyaka da dansadau da kuma Tsafe.
Wanda ya kafa garin Gusau
Almajirin Shehu Usmanu dan Fodiyo ne wato Malam Sambo dan Ashafa ya kafa garin Gusau wanda yake shi da Jama’arsa ba ruwansu da duk harkokin da suka shafi bautar iskokai ko tsafi irin wanda Hausawa ke yi kafin zuwan addinin Musulunci, garin Gusau ba shi da tarihin jahiliya hakan ne ya sa duk al’adun Gusawa al’adu ne irin na musulunci kuma shigowar wasu mutane wato baki a Gusau bai gurbata kyawawan al’adunsu ba don kuwa mafi yawan bakin da ke tahowa malamai ne na Musulunci da almajirai Fulani da wasunsu da kan taho garin don tsira da Addininsu da mutuncinsu da kuma dukiyarsu.A bangaren fada kuma duk umurnin da zai fito daga can zai kasance na dabara da abin da musulunci ya yarda da shi ne na kyawawan dabi’u da al’adu saboda duk kusan sarakunan da aka yi a garin Gusau malamai ne na addinin musulunci.
Masarautar Gusau
Masarautar Gusau, kamar yadda tarihi ya nuna ta kafu ne a shekara ta (1806) a hannun Malam Muhammadu dan Ashafa, a wannan shekarar ne a birnin Gada Malam Muhammadu Bello dan Shehu Usmanu, ya tsaga kasar Katsina biyu Gabas da Yamma gari saba’in saba’in tsakanin shi Malam Sambo din da kuma Malam Umarun Dallaje, tun daga wannan lokaci ne kuma garin Gusau da masarautarsa suke ci gaba da bunkasa ta hanyoyi daban-daban.
Kafin rasuwar Malam Sambo an yi wani lokaci da hedkwatar wannan masarauta ta koma garin Wonaka sakamakon rashin cikakken tsaro kuma a dalilin namun daji masu hadari. Sai bayan rasuwar Malam Sambo dansa Sarkin Katsina Malam Abdulkadir ya dawo da wannan hedkwatar a mazauninta na farko wato Gusau, a dai dai wannan lokaci ne kuma aka nada Sarkin Musulmi Atiku dan Shehu a lokacin da Malam Abdulkadir ya tafi mubaya’a sai ya labarta wa Amirul muminina wannan ci gaba da aka samu, shi kuma Sarkin Musulmi a nasa bangaren bai yi wata wata ba sai ya umurci Sarkin Zamfara Jibrin da Sarkin kaura Namoda da cewa su sa hannu a kewaye garin Gusau da ganuwa wanda a sakamakon wannan aiki ne garin a matsayinsa na hedkwatar masarautar ta sami kokofi guda tara (9) da suka hada da: kofar Kwatarkwashi, da kofar Katsaura da kofar Rawayya da kofar Jange da kofar Dogo da kofar Mani da kofar Tubani da kofar Koje da kuma kofar matsattsa.
Tsarin Mulkin masarautar Gusau
A takaice dai garin Gusau yana da masarauta daya mai babban sarki, akwai kuma iyayen kasa goma sha hudu, ‘yan majalisar sarki goma sha takwas, sarautun fada kuma akwai kimanin dari da hudu, Garin yana da masallatan juma’a ashirin da uku yana da kananan makarantun boko guda sittin da hudu matsakaita guda arba’in da uku sannan akwai manyan makarantu guda hudu.
Garin Gusau gari ne da yake da manyan kasuwanni guda uku yana kuma da kamfanoni na ‘yan kasuwa guda ashirin da bakwai akwai manyan malaman addinin Musulunci tsakanin rayayyu da wadanda suka rasu kimanin sittin da biyar.
Daga lokacin da aka kafa garin Gusau bayan malam Sambo dan Ashafa a 1806- zuwa 1827 an yi sarakuna daga cikin zuri’arsa irin su.
Masarautar Gusau a alif (1827-1917)
Daga wannan shekarar anyi wasu Sarakuna da ba a fadi sunayensu ba daga 1917-1984 sannan sai *Alhaji Muhammadu Kabir danbaba (1984 -2015)
Yiwa masarautar gyaran fuska
A shekara ta 2003 ma da aka zabi Alhaji Ahmad Sani Yeriman Bakura gwamnan Jihar Zamfara shi ma ya kara sake fasalin majalisar masarautar ta Gusau inda ta koma kamar haka.
Iman Saoud
Imane Saoud ( إيمان سعود, an haife ta a ranar i 6 ga watan Yuni shekarar 2002) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Morocco wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan tsakiya ga ƙungiyar Super League ta mata ta Swiss FC Basel da kuma ƙungiyar mata ta ƙasar Maroko.
Aikin kulob
Imane Saoud ya buga wa FC Vendenheim ta Faransa da kuma Basel ta Switzerland.
Ayyukan kasa da kasa
A ranar 10 ga watan Yunin shekarar 2021 ne Saoud ta fara buga wa Morocco wasa a wasan sada zumunta da suka doke Mali da ci 3-0.
Manazarta
<references group="" responsive="1">
Kasuwar Tejuosho
Kasuwar Tejuosho kasuwa ce ta zamani wacce ke kan titin Ojuelegba -Itire a garin Yaba, Legas, Jihar Legas, Najeriya. Kasuwar ta kasu kashi biyu (Phase I da Phase II) ta ƙunshi kusan shagunan kulle-kulle 2,383 a cikin wani katafaren ginin bene mai hawa huɗu da kusan rukunin 1,251 K-clamps, sararin bankuna, wuraren sayar da abinci 14, injin hawa sama guda takwas, hawa biyu. haɗe benaye huɗu, wuraren ajiye motoci 600 da kayan aiki na yau da kullun kamar ingantaccen wutar lantarki da samar da ruwa, ingantacciyar tashar kashe gobara.
Shekaru kadan bayan wata gobara da ta lalata yawancin kasuwar, gwamnatin jihar Legas, Stormberg Engineering Limited, da kuma bankin Najeriya First Bank tare da hadin gwiwar jama'a da masu zaman kansu sun sake gina kasuwar don ta zamo babban kasuwar cinikayya a wani sashe na shirin mayar da Legas. a "Babban Birni".
Jerin Sunayen Mazaɓu na Ƙaramar Hukumar Bichi
Karamar Hukumar Bichi ta jahar Kano tana da Mazaɓu goma sha ɗaya (11) da take jagoranta.
Ga jerin sunayen su kamar haka.';
Kasuwar Tejuosho
Soke-soke
Kasuwar Tejuosho kasuwa cetsaka-tsaki inda ake siyar da kayayyaki akan farashi mai rahusa. Hauhawar farashin rumfunan bayan an sake gina kasuwar ya sa Ƙananan 'Yan kasuwa sun fara sukar gwamnatin jihar kan yadda ta ke da hannu wajen sake gina kasuwar.
Hwang (sunan mahaifi)
Hwang ko Whang (ko a wasu lokuta, Whong  ) sunan dangin Koriya ne. A yau, Hwangs ya ƙunshi kusan 1.4% na al'ummar Koriya. Kidayar da Koriya ta Kudu ta yi a shekara ta 2000 ta gano cewa akwai Hwangs 644,294 da ke da dangin Bon-gwan sama da 68, wanda hakan ya sa ya zama suna na 16 mafi yawan jama'a a kasar. Hakanan, an kiyasta cewa akwai sama da mutane 29,410,000 waɗanda sunayensu na ƙarshe shine bambancin Huang, gami da Hwang na Koriya da Hoang na Vietnamese a duk duniya. Halin Sinanci, ko Hanja, na Hwang yana nuna " rawaya " ko " Daular
Bon-gwan
A cikin tsarin dangin Koriya na gargajiya, wanda ya kasance a matsayin tushen tsarin rajistar iyali a Koriya ta Kudu, kowane dangi yana bambanta da bon-gwan (본관, 本貫). Kowane bon-gwan a Koriya ya kuma samo asali ne daga mazaunin zuriyar dangi, wanda za a iya bayyana shi a matsayin gidan gargajiya na kakannin dangi na farko na maza. Yawanci a Koriya, sunan ƙarshe ya haɗa da bon-gwans da yawa, wanda ke kaiwa ga sunan ƙarshe ya zama babban laima mai faɗi wanda ya ƙunshi dangin dangi da yawa. Don haka, mutanen da ke da zuriyar Koriya na iya zama ba su da alaƙa ko da sunayensu na ƙarshe iri ɗaya ne, ya danganta da dangin danginsu, ko bon-gwan. A cikin yaren Koriya, ana bayyana Bon-gwans a gaban sunan iyali idan ya cancanta kuma sau da yawa ya haɗa da zama na farko na zuriyar iyali a matsayin sunan bon-gwan. Ana kiran sunan ƙarshe da Ssi (씨-氏) a cikin Yaren Koriya. Wannan yana tsara kowane sunan dangin Koriya a matsayin bon-gwan ssi, ko a wasu kalmomi, dangin dangi - sunan karshe.
Tarihi
YSunan sunan Koriya ta Hwang ya samo asali ne daga jakadan diflomasiyya na Daular Han na kasar Sin a Vietnam, mai suna Hwang Rak (황락, 黃洛). An rubuta Hwang Rak a cikin AD 28 kamar yadda ya ɓace a cikin teku yayin balaguro daga China zuwa Vietnam, kuma a maimakon haka ya isa Koriya a lokacin daular Silla. Hwang Rak ya isa wani wuri a Koriya mai suna Pyeong-Hae (평해,平海), dake lardin GyeongSang-BukDo na Gabashin kasar, kamar yadda aka sani a halin yanzu a Koriya ta Kudu. Bayan ya zauna a Pyeong-Hae, Hwang Rak ya zama ɗan asalin Silla kuma ya zama farkon zuriyar sunan ƙarshe na Hwang (황) a Koriya. Kabarinsa yana a GulMi-Bong (봉, 峰, kololuwa), 423-8 BunJi, Wolsong-Ri, PyeongHae-Eub, WolJin-Kun, KyeongSang-BukDo, Jamhuriyar Koriya, amma bagadin kabarin ya rage kamar alama.
Kafin mutuwarsa, Hwang-Rak yana da 'ya'ya maza uku masu suna Gab-Go (갑고, 甲古), Eul-Go (을고, 乙古), da Byung-Go (丙古), daga babba zuwa ƙarami. Gab-Go, ɗan fari, an rubuta shi a matsayin ya ci gaba da zama a Pyeong-Hae, yana ci gaba da babban dangin Pyeong-Hae. An ce ɗa na biyu, Eul-Go, ya bar gida zuwa Yamma kuma daga ƙarshe ya zauna a Jang-Su, ya zama zuriyar farko na dangin Jang-Su Hwang. An ce ɗan na uku kuma ƙarami, Byung-Go, ya zauna a Chang-Won, ya zama zuriyar farko na dangin Chang-Won Hwang. Wadannan ƙaura na 'ya'yan biyu sun haifar da manyan Bon-gwans guda uku an halicce su a ƙarƙashin sunan gidan Hwang.
Sanannen dangi
Har wa yau, rassan farko guda uku na gidan Hwang sune Chang-Won (창원황씨, 昌原黃氏), Jang-Su (장수황씨, 張水黃氏), da Pyeonghae (평해,噃씵氏) ) dangi, tare da mafi yawan membobi na 55 dangin Hwang.
Ambaliyar Accra ta 2015
Ambaliyar ruwa ta Accra ta 2015, ta samo asali ne daga ruwan sama da ake ci gaba da tafkawa a Accra, birni mafi girma a ƙasar Ghana. An fara ruwan saman ne a ranar 1 ga watan Yunin 2015. Sauran abubuwan da suka haddasa wannan ambaliya dai sun haɗa da sakamakon rashin tsari na tsugunar da jama'a a birnin Accra, da magudanan ruwa da suka toshe da wasu 'yan abubuwa na ɗan Adam. Ambaliyar ta haifar da cunkoson ababen hawa a kan titunan birnin da kuma dakatar da harkokin kasuwanci inda kasuwanni suka cika da ma'aikata. Magajin garin Accra Metropolitan Assembly, Alfred Oko Vanderpuije ya bayyana ambaliyar a matsayin mai matuƙar muhimmanci. A ƙalla mutane 25 ne suka mutu sakamakon ambaliya kai tsaye, yayin da wata fashewar wani gidan mai da ambaliyar ta yi sanadiyar mutuwar a ƙalla mutane 200.
Kaneshie
Kasuwar Kaneshie da kewaye sun nutse a cikin ruwa, lamarin da ya hana ababen hawa tafiya.
GOIL gobara
A ranar 3 ga watan Yunin 2015, wani gidan mai na GOIL da ke kusa da Motar Kwame Nkrumah ya kyone da mutane da ababen hawa a unguwar. Har ila yau, gobarar ta ƙone wani kamfani na Forex da Pharmacy a kusa. Sama da mutane 200 ne ake fargabar sun mutu kuma an kai gawarwakin zuwa Asibitin Sojoji 37. Daga baya asibitin ya sanar da cewa ba za su iya riƙe wasu gawarwakin ba. Har yanzu dai ba a tantance musabbabin tashin gobarar ba. A ranar 4 ga watan Yunin 2015 Magajin Garin Accra Alfred Vanderpuije, Ɗan Majalisa na Korle Klottey, Nii Armah Ashitey da Shugaba John Mahama sun ziyarci wurin.
Rasheed Shekoni
Kanar Rasheed Shekoni ya kasance shugaban mulkin soja na jihar Jigawa daga watan Agustan alif dubu daya da dari tara da tisin da shidda 1996 zuwa Agusta 1998 a lokacin mulkin soja na Janar Sani Abacha, sannan ya yi a jihar Kwara daga watan Agusta 1998 zuwa Mayu 1999 a lokacin gwamnatin riƙon ƙwarya na Janar Abdulsalami Abubakar.
Ayyuka
A jihar Kwara ya kammala gina rukunin gidajen Adinimole tsarin (360-unit). Sai dai gwamnatin Mohammed Lawal mai jiran gado ta ɗauki shekaru huɗu tana raba gidajen. An ruwaito daga nan sai suka je wajen wasu gidajen waɗanda Lawal ya fi so.
Olayinka Sule
Birgediya Janar (ritaya) Olayinka Sule (4 May 1948 - 23 August 2020) ya kasance Mai Gudanarwa a Jihar Jigawa, Najeriya daga Agusta 1991 zuwa Janairu 1992 a lokacin mulkin soja na Janar Ibrahim Babangida.
Ayyuka
A shekarar 1983 Laftanar Kanar Sule ya kasance ma’aikacin soji ga aikin din-din-din na Najeriya a Majalisar Dinkin Duniya. Sule, wanda aka ƙara masa da muƙamin Kanar, shi ne shugaban farko a jihar Jigawa, Najeriya bayan an kafa ta biyo bayan ɓallewa daga jihar Kano a watan Agustan 1991. Ya mika mulki wa zaɓaɓɓen gwamnan farar hula Ali Sa'ad Birnin-Kudu a watan Janairun 1992 a farkon jamhuriya ta uku ta Najeriya.
A shekarar 1996 ya kasance General Officer Commanding (GOC) shiyya ta ɗaya ta Mechanized na Sojojin Najeriya. Ya yi ritaya daga aikin soja a wannan shekarar.
Ritaya
Bayan ya yi ritaya, ya zama kyaftin na kulob din Golf na Ikeja. Ya kasance ƙwararren ɗan wasan golf, wanda ya lashe gasa da yawa.
Ayyukan radiyo na muhalli
Ayyukan rediyo na muhalli ba'a iyakance ga actinides kawai ba; wadanda ba actinides kamar radon da radium suna da bayanin kula. Duk da yake actinides DA rediyoaktif, akwai da yawa actinides ko actinides-da alaka da ma'adanai a cikin ƙasa ta ɓawon burodi kamar uranium da thorium. Wadannan ma'adanai suna taimakawa ta hanyoyi da yawa, kamar carbon-dating, mafi yawan abubuwan ganowa, X-ray, da sauransu.
Inhalation tare da sha
Gabaɗaya, abubuwan da ba za a iya narkewa ba, kamar su uranium dioxide mai ƙarfi da man fetur mai gauraya (MOX), za su wuce ta cikin tsarin narkewa tare da ɗan ƙaramin tasiri tunda ba za su iya narke ba kuma jiki ya sha. Abubuwan da aka shakar actinide, duk da haka, za su fi yin lahani yayin da suke zama a cikin huhu kuma suna haskaka ƙwayar huhu.
Oxides masu ƙarancin wuta da gishiri masu narkewa kamar nitrate ana iya shiga cikin magudanar jini. Idan an shaka su to yana iya yiwuwa mai tauri ya narke ya bar huhu. Don haka, adadin zuwa huhu zai zama ƙasa don nau'in mai narkewa.
Ana iya samun Actinium ta dabi'a a cikin alamun uranium kamar kimanin 227-Ac, α da β emitter tare da rabin rayuwar shekaru 21.773. Ton ɗaya na ma'adinin uranium ya ƙunshi kusan kashi goma na gram na actinium. An kuma fi yin shi a cikin adadin milligram ta hanyar iskar neutron na 226-Ra a cikin injin nukiliya. Actinium da ke faruwa a zahiri ya ƙunshi isotope na rediyoaktif guda 1; tare da 227-Ac kasancewa mafi yawan yawa (100% na halitta).
Thorium
A Indiya, ana iya samun adadi mai yawa na ma'adinan thorium a cikin nau'in monazite a cikin wuraren ajiya na Yashin dune na Yamma da Gabas, musamman a yankunan bakin teku na Tamil Nadu. Mazauna wannan yanki suna fuskantar wani nau'in radiation da ke faruwa a zahiri sau goma fiye da matsakaicin duniya.
Abin da ya faru
Ana samun Thorium a ƙananan matakai a mafi yawan duwatsu da ƙasa, inda ya ninka kusan sau uku fiye da uranium, kuma yana da yawa kamar gubar. Ƙasa yawanci tana ƙunshe da matsakaita kusan sassa a ƙalla shida 6 a kowace miliyan (ppm) na thorium. Thorium yana faruwa a cikin ma'adanai da yawa, mafi yawanci shine ma'adinan ƙasa-thorium-phosphate mai wuya, monazite, wanda ya ƙunshi kusan kimanin 12% thorium oxide. Akwai adibas masu yawa a ƙasashe da yawa. 232 Th yana rubewa a hankali ( rabin rayuwarsa ya kai kusan sau uku a duniya). Sauran isotopes na thorium suna faruwa a cikin sarƙoƙin ruɓar thorium da uranium. Yawancin waɗannan ba su da ɗan gajeren lokaci kuma don haka sun fi 232th radioactive, kodayake bisa ga tarin yawa ba su da komai.
Protactinium
Protactinium-231 yana faruwa ne ta dabi'a a cikin ma'adinan uranium kamar pitblende, har zuwa 3 ppm a wasu ma'adanai. Protactinium yana samuwa a cikin ƙasa, dutsen, ruwa mai zurfi, ruwan ƙasa, shuke-shuke da dabbobi a cikin ƙananan ƙididdiga (a kan tsari na 1 ppt ko 0.1 picocouries (pCi)/g).
Uranium
Uranium karfe ne na halitta wanda ake samu a ko'ina. Ya kasance a kusan dukkanin kasa kuma yana da yawa fiye da antimony, beryllium, cadmium, zinariya, mercury, azurfa, ko tungsten, kuma yana da yawa kamar arsenic ko molybdenum. Mahimman ƙididdiga na uranium yana faruwa a cikin wasu abubuwa kamar ma'adinan dutsen phosphate, da ma'adanai irin su lignite, da yashi na monazite a cikin ma'adinan uranium mai arzikin uranium (an samo shi ta kasuwanci tun daga waɗannan tushe).
Ruwan teku ya ƙunshi kusan sassa 3.3 a kowace biliyan na uranium bisa nauyi kamar yadda uranium (VI) ke samar da rukunin carbonate masu narkewa. An dauki hakar uranium daga ruwan teku a matsayin hanyar samun sinadarin. Saboda ƙarancin takamaiman aikin uranium tasirin sinadarai da ke kan rayayyun halittu na iya zarce tasirin tasirin rediyo. An ƙara ƙarin uranium a cikin muhalli a wasu wurare sakamakon sake zagayowar makamashin nukiliya da kuma amfani da ƙarancin uranium a cikin harsasai.
Neptunium
Kamar plutonium, neptunium yana da alaƙa da ƙasa. Duk da haka, yana da ingantacciyar wayar hannu a cikin dogon lokaci, kuma yaduwar neptunium-237 a cikin ruwan karkashin kasa shine babban al'amari wajen tsara ma'ajiyar yanayin kasa mai zurfi don adana dindindin na man nukiliya da aka kashe. 237 Np yana da rabin rayuwa na shekaru kimanin miliyan 2.144 don haka matsala ce mai tsawo; amma rabin rayuwarta har yanzu ya fi guntu fiye da na uranium-238, uranium-235, ko uranium-236, da 237 Np don haka yana da takamaiman aiki fiye da waɗancan nuclides. Ana amfani da shi kawai don yin Pu-238 lokacin da aka jefar da shi da neutron a cikin dakin gwaje-gwaje.
Sources
Plutonium a cikin muhalli yana da tushe da yawa. Waɗannan sun haɗa da:
Kimiyyar muhalli
Plutonium, kamar sauran actinides, da sauri ya samar da plutonium dioxide ( plutonyl ) core (PuO 2 ). A cikin mahalli, wannan plutonyl core yana buɗewa tare da carbonate da sauran nau'ikan oxygen (OH -, NO 2 -, NO 3 -, da SO 4 2- ) don samar da rukunin gidaje masu caji waɗanda za su iya zama cikin sauƙi ta hannu tare da ƙarancin alaƙa ga ƙasa.
PuO 2 da aka samu daga neutralizing babban acidic nitric acid mafita yana kula da samar da polymeric PuO 2 wanda ke da juriya ga kamanni. Har ila yau za'aga, Plutonium yana canza valences a tsakanin jihohin +3, +4, +5 da +6. Ya zama ruwan dare ga wasu juzu'in plutonium a cikin mafita su wanzu a cikin duk waɗannan jahohin cikin ma'auni.
An san Plutonium yana ɗaure ɓangarorin ƙasa sosai, duba sama don nazarin spectroscopic X-ray na plutonium a cikin ƙasa da kankare. Yayin da cesium yana da nau'ikan sunadarai daban-daban ga actinides, sananne ne cewa duka cesium da yawancin actinides suna ɗaure da ƙarfi ga ma'adanai a cikin ƙasa. Don haka yana yiwuwa a yi amfani da ƙasa mai lamba 134 Cs don nazarin ƙaura na Pu da Cs ƙasa ce. An nuna cewa hanyoyin sufuri na colloidal ya zama suna sarrafa ƙaura na Cs (kuma za su sarrafa ƙaura na Pu) a cikin ƙasa a Tsibirin Pilot na Waste.
Amurka
Americium sau da yawa yana shiga wuraren da ake zubar da ƙasa daga abubuwan gano hayaki da aka jefar. Dokokin da ke da alaƙa da zubar da abubuwan gano hayaki suna da annashuwa sosai a yawancin gundumomi. Misali Kamar, a Burtaniya ya halatta a zubar da americium mai dauke da na’urar gano hayaki ta hanyar sanya shi a cikin kwandon shara tare da shara na yau da kullun na gida, amma kowane kwandon shara yana iyakance ga mai gano hayaki guda daya kawai. Ƙirƙirar samfuran da ke ɗauke da americium (kamar masu gano hayaki) da makaman nukiliya da fashe-fashe na iya sakin americium cikin muhalli. A cikin shekarata 1999, an ba da rahoton cewa wata babbar mota da ke jigilar hayaki 900 a Faransa ta kama wuta; an yi iƙirarin cewa hakan ya haifar da sakin americium a cikin muhalli. A Amurka, "Radioactive Boy Scout" David Hahn ya sami damar siyan dubunnan na'urorin gano hayaki a ragowar farashin kuma ya tattara americium daga gare su. Dama abinda Ke gudana
Akwai lokuta da aka fallasa mutane da americium. Mafi munin lamarin shi ne na Harold McCluskey, wanda aka fallasa ga wani babban adadin americium-241 bayan wani hatsarin da ya shafi akwatin safar hannu. Daga baya an yi masa maganin chelation. Wataƙila kulawar jinya da aka ba shi ya ceci rayuwarsa: duk da irin wannan rarrabawar halittu da guba ga plutonium, abubuwa biyu na rediyoaktif suna da nau'ikan sunadarai na jihar daban-daban. Americium yana da ƙarfi a cikin yanayin oxidation +3, yayin da +4 oxidation yanayin plutonium zai iya samuwa a cikin jikin ɗan adam.
Mafi yawan isotope americium-241 ya lalace (rabin rayuwa na shekaru kusan 432) zuwa neptunium-237 wanda ke da tsawon rabin rayuwa, don haka a cikin dogon lokaci, abubuwan da aka tattauna a sama don neptunium suna amfani.
Americium da aka saki a cikin muhalli yana kula da zama a cikin ƙasa da ruwa a cikin zurfin zurfi kuma dabbobi da tsire-tsire za su iya ɗauka yayin girma; Shellfish irin su shrimp suna ɗaukar americium-241 a cikin bawonsu, kuma sassan tsire-tsire na hatsi na iya zama gurɓata da fallasa. JD Chaplin et al. kwanan nan an ba da rahoton ci gaba a cikin Diffusive gradients a cikin dabarun fina-finai na bakin ciki, waɗanda suka samar da hanyar auna ma'aunin Americium mai arha a cikin ƙasa, da kuma cikin ruwan ruwa da ruwan teku.
Kurium
Mahalli curium na yanayi ba su da ƙarfi sosai a cikin kaushi na gama gari kuma galibi suna manne da barbashi na ƙasa. Binciken ƙasa ya nuna kusan sau 4,000 mafi girma na curium a cikin ƙasa mai yashi fiye da ruwan da ke cikin ƙasa. An auna ma'auni mafi girma na kusan kimanin 18,000 a cikin ƙasan loam.
Californium
Californium ba shi da narkewa cikin ruwa, amma yana manne da ƙasa ta ƙasa; kuma adadinsa a cikin ƙasa zai iya zama sau Dari biyar 500 sama da na ruwan da ke kewaye da barbashi ƙasa.
Bayelsa United F.C.
Bayelsa United FC kungiya ce ta ƙwallon ƙafa dake Yenagoa, Bayelsa, Nigeria. Suna taka leda a rukuni na biyu na ƙwallon ƙafa ta Najeriya, wato Nigeria National League. Ana buga wasanninsu na gida a filin wasa na Samson Siasia, Ovom, Yenagoa, jihar Bayelsa.
2009/10 kakar
A watan Janairun 2010, gwamnatin jihar Bayelsa ta ce tana neman tallafi na sirri don karbar tawagar. A karshen kakar wasa ta bana ne aka dawo da su da maki daya bayan da suka yi rashin nasara a wasanni uku a cikin hudun da suka wuce kuma aka kore su daga buga wasannin gida a Kano. Sun nuna rashin amincewarsu da faduwa, inda suka ce ya kamata a ba su maki uku a wasan da aka yi watsi da su a Bauchi lokacin da kungiyar Wikki Tourists ta gida ta bar filin wasa. Bayan watanni na hukuncin kotu (da kuma fadada gasar na wucin gadi zuwa kungiyoyi 24), an tabbatar da faduwa a watan Satumban 2010.
kakar 2011
Matsalolin kudi sun dabaibaye Bayelsa ta koma mataki na biyu. Sun bar ’yan wasa da yawa su tafi a kyauta a farkon kakar wasa ta bana saboda rashin biyan albashi. A watan Mayun 2011, sun kaurace wa wasan karshe na gasar cin kofin kalubale na jiharsu, inda suka yi zanga-zanga a gidan gwamnatin jihar Bayelsa saboda rashin biyansu albashi, a wasu lokutan bayan shekaru biyu suna lashe gasar. A lokacin, sun kasance a saman tebur a cikin National League Division 1-B.
kakar 2012
Sun samu nasarar lashe gasar rukuni-rukuni ta tara inda suka koma gasar Premier sannan suka koma ta biyu a kan Nembe City FC a gasar cin kofin Super Four na Najeriya. An sake su ne bayan kammala wani wuri na karshe a 2015.
Sharar gida mai guba
Sharar gida mai guba, ita ce duk wani abu da ba a so ta kowane nau'i wanda zai iya haifar da lahani ko Illa, (misali ta hanyar shaka, hadiye, ko sha ta cikin fata). Yawancin kayayyakin gida na yau kamar su talabijin, kwamfuta da wayoyi suna ɗauke da sinadarai masu guba waɗanda za su iya gurɓata iska da gurɓata ƙasa da ruwa. Zubar da irin wannan sharar matsala ce babba ga lafiyar al'umma.
Rarraba abubuwa masu guba
Kayayyaki masu guba sune samfuran guba sakamakon masana'antu kamar masana'antu, noma, gini, motoci, dakunan gwaje-gwaje, da asibitoci waɗanda zasu iya ƙunsar ƙarfe mai nauyi, radiation, ƙwayoyin cuta masu haɗari, ko wasu gubobi. Sharar gida mai guba ta zama mafi yawa tun bayan juyin juya halin masana'antu, yana haifar da manyan batutuwan duniya. Zubar da irin wannan sharar ya zama mafi mahimmanci tare da ƙarin ci gaban fasaha da yawa waɗanda ke ɗauke da abubuwan sinadarai masu guba. Kayayyaki irin su wayar salula, kwamfuta, talabijin, da na'urorin hasken rana sun ƙunshi sinadarai masu guba waɗanda za su iya cutar da muhalli idan ba a zubar da su yadda ya kamata ba don hana gurɓacewar iska da gurɓatar ƙasa da ruwa. Ana ɗaukar abu mai guba lokacin da yake haifar da mutuwa ko lahani ta hanyar shaƙa, hadiye, ko sha ta cikin fata Ko Wani nau'in jiki.
Sharar gida na iya ƙunsar sinadarai, ƙarfe masu nauyi, radiation, ƙwayoyin cuta masu haɗari, ko wasu gubobi. Hatta gidaje suna haifar da datti mai haɗari daga abubuwa kamar batura, kayan aikin kwamfuta da aka yi amfani da su, da ragowar fenti ko magungunan kashe qwari. Abu mai guba na iya zama ko dai na ɗan adam kuma wasu suna faruwa ta halitta a cikin muhalli. Ba duk abubuwa masu haɗari ba ne ake ɗaukar masu guba.
Hukumar Kula da Muhalli ta Majalisar Dinkin Duniya (UNEP) ta gano wasu muhimman abubuwa kimanin guda 11 da ke kawo hadari ga lafiyar dan Adam:
Mafi yawan sharar gida mai guba da haɗari su ne samfuran gida a cikin gidajen yau da kullun waɗanda ba a zubar da su ba daidai ba kamar tsoffin batura, magungunan kashe qwari, fenti, da man mota. Sharar gida mai guba na iya zama mai kunnawa, kunnawa, da lalata. A cikin Amurka, ana tsara waɗannan sharar gida a ƙarƙashin Dokar Kare albarkatun da farfadowa (RCRA).
Tare da karuwar fasaha a duniya, an sami karin abubuwa da ake kira masu guba da cutarwa ga lafiyar ɗan adam. Ci gaban fasaha a wannan ƙimar yana da matuƙar ban tsoro ga wayewa kuma yana iya haifar da ƙarin lahani / sakamako mara kyau. Wasu daga cikin wannan fasaha sun haɗa da wayoyin hannu da kwamfutoci. Irin waɗannan abubuwan an ba su sunan e-waste ko EEE, wanda ke tsaye ga Kayan Wutar Lantarki da Lantarki. Hakanan ana amfani da wannan kalmar don kayayyaki kamar firiji, kayan wasan yara, da injin wanki. Waɗannan abubuwa na iya ƙunsar abubuwa masu guba waɗanda za su iya rushe tsarin ruwa lokacin da aka jefar da su. Rage farashin waɗannan kayayyaki ya ba da damar rarraba waɗannan kayayyaki a duniya ba tare da tunani ko la'akari da sarrafa kayan da zarar sun yi tasiri ko karya ba.
A cikin ƙasar Amurka, Hukumar Kare Muhalli (EPA) da hukumomin muhalli na jihohi suna haɓaka da aiwatar da ka'idoji kan ajiya, jiyya da zubar da sharar gida mai haɗari. EPA na buƙatar a kula da sharar mai guba tare da taka tsantsan na musamman kuma a zubar da su a wuraren da aka keɓe a cikin ƙasar. Har ila yau, yawancin biranen Amurka suna da kwanakin tattarawa inda ake tattara sharar gida mai guba. Wasu kayan da ƙila ba za a karɓa ba a wuraren sharar gida na yau da kullun sune harsashi, sharar da aka samar da kasuwanci, abubuwa masu fashewa/ firgita, allura / sirinji, sharar magani, kayan rediyo, da gano hayaki.
Tasirin lafiya
Jaridar Human & Ecological Risk Assessment Journal ta gudanar da wani bincike da ya mayar da hankali kan lafiyar mutanen da ke zaune kusa da wuraren zubar da shara na kananan hukumomi don ganin ko hakan zai yi illa kamar zama kusa da matsugunan kasa masu hadari. Sun gudanar da bincike na tsawon shekaru a ƙalla bakwai (7) wanda aka gwada musamman don nau'ikan cutar kansa guda 18 don ganin ko mahalartan suna da ƙimar girma fiye da waɗanda ba sa rayuwa a kusa da wuraren shara. Sun gudanar da wannan binciken ne a yammacin Massachusetts a cikin radius mai nisan mil 1 na yankin North Hampton Landfill.
Mutane suna saduwa da waɗannan gubar da aka binne a ƙasa, a cikin magudanar ruwa, a cikin ruwan ƙasa da ke ba da ruwan sha, ko kuma a cikin ruwan ambaliya, kamar yadda ya faru bayan guguwar Katrina. Wasu guba, irin su mercury, suna dawwama a cikin muhalli kuma suna taruwa. Sakamakon tarin tarin mercury a cikin ruwa mai dadi da na ruwa, kifayen kifaye sune muhimmin tushen mercury a cikin abincin mutum da na dabba. Sharar gida mai guba." National Geographic. National Geographic, 2010. Yanar Gizo. Afrilu 26, shekarata 2010.
Gudanarwa da zubarwa
Daya daga cikin manyan matsalolin da kayan yau da kullun masu guba shine yadda ake zubar da shi yadda ya kamata. Kafin zartar da dokokin muhalli na zamani (a cikin Amurka, wannan ya kasance a cikin shekarar 1970s), ya kasance doka don zubar da irin wannan sharar gida cikin rafuka, koguna da tekuna, ko binne shi a ƙarƙashin ƙasa a cikin wuraren share ƙasa. Dokar Ruwa mai Tsabta ta Amurka, wacce aka kafa a 1972, da RCRA, da aka kafa a 1976, sun ƙirƙiri shirye-shirye na ƙasa baki ɗaya don daidaitawa da zubar da sharar gida masu haɗari.
Masana'antar noma tana amfani da fiye da ton 800,000 na maganin kashe kwari a duk duniya a duk shekara wanda ke gurɓata ƙasa, kuma daga ƙarshe ya shiga cikin ruwan ƙasa, wanda zai iya gurɓata ruwan sha. Teku kuma na iya gurɓata daga guguwar ruwa na waɗannan sinadarai kuma. Sharar gida mai guba a cikin nau'in man fetur na iya ko dai ya kwarara cikin tekuna daga ruwan bututu ko manyan jiragen ruwa,DA wasu abubuwan makamantan Hakan, amma kuma yana iya shiga cikin tekun daga 'yan kasa na yau da kullum suna zubar da man mota a cikin magudanar ruwan sama. Zubarwa shine sanya sharar gida ko a cikin ƙasa. Yawanci ana tsara wuraren zubar da shara don ɗaukar sharar har abada da kuma hana fitar da gurɓatattun abubuwa masu cutarwa ga muhalli.
Mafi yawan al'adar zubar da shara mai haɗari shine sanyawa a cikin sashin jujjuya ƙasa kamar wurin zubar da ƙasa, tarkacen ƙasa, tari, sashin kula da ƙasa, ko rijiyar allura. Zubar da ƙasa yana ƙarƙashin buƙatu ƙarƙashin Shirin Ƙuntataccen zubar da ƙasa na EPA. Ana sarrafa rijiyoyin allura a ƙarƙashin shirin Kula da allurar ƙarƙashin ƙasa na tarayya.
Ana iya lalata dattin halitta ta hanyar ƙonewa a yanayin zafi mai zafi. Koyaya, idan sharar ta ƙunshi ƙarfe mai nauyi ko isotopes na rediyoaktif, dole ne a ware waɗannan kuma a adana su, saboda ba za a iya lalata su ba. Hanyar ajiya za ta nemi hana abubuwan da ke cikin sharar gida mai guba, mai yiyuwa ta hanyar ajiya a cikin kwantena da aka rufe, haɗawa a cikin tsayayyen matsakaici kamar gilashi ko cakuda siminti, ko binne a ƙarƙashin hular yumɓu mai yuwuwa. Masu jigilar sharar gida da wuraren sharar gida na iya cajin kudade; saboda haka, ana iya amfani da hanyoyin da ba daidai ba na zubarwa don guje wa biyan waɗannan kudade. Inda aka tsara yadda ake tafiyar da sharar guba, zubar da sharar mai guba ba daidai ba na iya zama tarar tara ko kuma zaman gidan yari. Wuraren binne ga sharar gida mai guba da sauran gurɓataccen ƙasa mai launin ruwan kasa ana iya amfani da su azaman kore ko sake haɓakawa don amfanin kasuwanci ko masana'antu dama Ma'adanai.
Tarihin ka'idojin sharar guba na Amurka
RCRA tana mulkin tsara, sufuri, jiyya, ajiya, da zubar da sharar gida mai haɗari. Dokar Kula da Abubuwa masu guba (TSCA), wacce kuma aka kafa a cikin shekarata 1976, ta ba da izini ga EPA don tattara bayanai kan duk sabbin abubuwa masu sinadarai da ake da su, da kuma sarrafa duk wani abu da aka ƙaddara don haifar da haɗari mara ma'ana ga lafiyar jama'a ko muhalli. Dokar Superfund, wacce aka zartar a cikin shekarata 1980, ta ƙirƙiri shirin tsaftacewa don wuraren sharar da aka yi watsi da su ko marasa sarrafa su.
An daɗe ana gwabzawa tsakanin al'ummomi da masana muhalli tare da gwamnatoci da kamfanoni game da tsantsa da kuma yadda aka rubuta ƙa'idodi da dokoki da kuma aiwatar da su. Yaƙin ya fara ne a Arewacin Carolina a ƙarshen lokacin rani na shekarata 1979, yayin da ake aiwatar da ka'idodin TSCA na EPA. A Arewacin Carolina, da gangan PCB - gurɓataccen mai an diga akan manyan titunan karkarar Piedmont, wanda ya haifar da mafi girma na PCB a tarihin Amurka da rikicin lafiyar jama'a wanda zai haifar da sakamako ga tsararraki masu zuwa. An tattara kayan gurɓataccen abu na PCB kuma an binne shi a cikin wani yanki na Warren County, amma 'yan adawar 'yan ƙasa, ciki har da manyan zanga-zangar jama'a, sun fallasa haɗarin sharar gida mai guba, rashin kuskuren wuraren da ake amfani da su a lokacin amfani da su, da kuma dokokin EPA da ke ba da izinin gina wuraren da aka gina. a gefe, amma a siyasance m shafukan.
Jama'ar gundumar Warren sun yi iƙirarin cewa ƙa'idodin zubar da shara mai guba sun dogara ne akan ainihin zato cewa busasshen kabari na EPA na ra'ayi zai ƙunshi sharar mai guba. Wannan zato ya sanar da wurin wuraren zubar da shara mai guba da kuma watsi da ƙa'idodin da aka haɗa a cikin Rijistar Tarayya ta EPA. Alal misali, a cikin shekarata 1978, tushen babban sharar gida mai guba ba zai iya zama kusa da ƙafa biyar daga ruwan karkashin kasa ba, amma wannan tsari da sauran za a iya yafe. Haɓaka ƙa'idar game da nisa tsakanin tushe na shara mai guba da ruwan ƙasa ya ba da damar tushe ya zama ƙafa ɗaya kawai a saman ruwan ƙasa idan mai / mai gudanar da ginin zai iya nunawa ma'aikacin yankin EPA cewa tsarin tattara leachat zai iya. a shigar da kuma cewa ba za a sami haɗin ruwa tsakanin tushe na ƙasƙanci da ruwan ƙasa ba. 'Yan kasar sun yi zargin cewa watsi da ka'idojin wurin zama wata hanya ce ta nuna wariya da ke taimakawa wajen sauya sheka daga kimiyya zuwa la'akari da siyasa game da yanke shawara da kuma cewa a Kudancin wannan yana nufin nuna wariya ga wuraren kula da sharar gida masu haɗari a cikin talakawa baƙar fata da sauran tsirarun al'ummomin. Sun kuma bayar da hujjar cewa yarjejeniya ta kimiyya ita ce ba za a iya tabbatar da kamewa ta dindindin ba. Yayin da aka ci gaba da jure harabar wurin ajiyar PCB a gundumar Warren kuma bincike ya nuna cewa EPA busasshen busasshen kabari ya gaza, EPA ta bayyana a cikin Rijistar ta Tarayya cewa duk abubuwan da ke cikin ƙasa za su yoyo a ƙarshe kuma yakamata a yi amfani da su azaman ma'auni kawai.
Shekaru da yawa na bincike da ƙwaƙƙwaran ilimin gazawar Warren County PCB mai cike da ƙasa ya sa 'yan ƙasar Warren County su kammala cewa ƙirar busasshen kabari na EPA da ƙa'idodin da ke tafiyar da zubar da shara mai guba da haɗari ba su dogara ne akan ingantaccen kimiyya da isasshiyar fasaha ba. Jama'ar Warren County sun kuma yanke shawarar cewa Dokar Kula da Sharar gida ta shekarar 1981 ta Arewacin Carolina ba a yarda da ita a kimiyance da tsarin mulki ba saboda ta ba da izinin sanya wuraren sharar gida mai guba, masu haɗari da makaman nukiliya kafin sauraron jama'a, ta ba da izini ga ikon yanki kan wurin wuraren, kuma ta ba da izinin yin amfani da kayan aikin. tilastawa idan an buƙace ta.
Bayan zanga-zangar Warren County, 1984 Babban Haɗaɗɗiyar Tarayya da Ƙaƙƙarfan gyare-gyare ga Dokar Kare Albarkatu da Farfaɗowa ta mayar da hankali kan rage sharar gida da kawar da zubar da sharar ƙasa da kuma matakin gyara don fitar da abubuwa masu haɗari. Sauran matakan da aka haɗa a cikin gyare-gyaren a shekarata 1984 sun haɗa da ƙarin ikon tilasta wa EPA, ƙarin ƙa'idodin sarrafa shara masu haɗari, da cikakken shirin tankin ajiyar ƙasa.
Zubar da shara mai guba na ci gaba da zama tushen rikici a Amurka Saboda hatsarorin da ke tattare da sarrafa shara da zubar da guba, al'ummomi sukan ki amincewa da wurin zubar da shara mai guba da sauran wuraren sarrafa shara; duk da haka, tantance inda da kuma yadda za a zubar da sharar wani bangare ne na tattalin arziki da muhalli.