cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ruwa mai gishiri
Rigakafi da gyarawa
Gyara na iya faruwa ta hanyar ƙirƙirar daidaitaccen tushen bayanai na ƙasa inda ƙananan hukumomi da kamfanoni za su iya ba da rahoton adadi da yawan sinadarai na gishirin hanyar da aka fitar don dalilai na cire ƙanƙara. Wannan zai taimaka wajen daidaitawa da lura da ions da ake fitarwa zuwa cikin muhalli don haka za'a iya sa ido kan maɓuɓɓugar ruwa na kusa don fallasa a hankali. Hakanan akwai buƙatar samun daidaitaccen bayanin da ƙwararrun masana kimiyya suka haɓaka wanda ke nuna menene matsakaicin matsakaicin matakan ion gishiri don yanayin yanayin ruwa na yau da kullun. Wani bincike na Kanada ya ba da shawarar yin amfani da tsire-tsire na halophyte don taimakawa wajen daidaita yanayin gishiri a cikin ƙasa da kuma hana shigar da shi cikin ruwan ƙasa. Halophytes tsire-tsire ne da ke da juriya ga gishiri, kuma makasudin binciken shine don ganin ko za a iya dasa su a kusa da wuraren da ake amfani da gishiri mai yawa a hanya don hana kutsawa cikin ruwa. Sakamakon ya nuna cewa lokacin da aka gwada ƙasan da ke kewaye, 11% na Cl ions da 87% na Na ions an kiyaye su a cikin saman ƙasan ƙasa lokacin da halophytes ke nan. Wannan yana nuna yuwuwar rigakafin kwararar gishirin hanya daga samun ruwa mai kyau. Idan akwai yuwuwar dasa halophytes a kusa da tushen ruwa mai yiwuwa ions gishiri ba zai yi yuwuwar zubewa zuwa tushen ruwan ba kuma ana iya iyakance ko hana salinity. Dangane da wasu halaye masu cutarwa na ɗan adam kamar hakar ma'adinai, masu kiyayewa da masu sa kai suna dasa nau'ikan itatuwan Appalachian na asali da tsare-tsare a wuraren da ake amfani da su a baya don ayyukan hakar ma'adinai. Sake dasa waɗannan tsire-tsire na asali zai yi fatan gyara ƙasar da ayyukan haƙar ma'adinai na saman dutse suka lalata da kuma haɓaka nau'ikan halittu a Appalachia. Jan spruce wani nau'i ne na asali wanda aka sake dawo dashi saboda mahimmancin ikonsa na tacewa da kama ruwa daga zurfin kwayoyin halitta a cikin ƙasan da ke kewaye. 90% na jajayen bishiyar spruce da aka shuka sun tsira, wanda ke nuna alƙawarin ƙoƙarin gyarawa ta hanyar amfani da nau'in asali ko na zahiri.
Hukumar Kula da Gidajen Tarihi da Tarihi ta Kasa
Hukumar kula da gidajen tarihi da tarihi ta kasa (NCMM), wacce kuma ake kira da National Museum of Nigeria an kafa ta ne a shekara ta 1979 da gwamnatin tarayyar Najeriya ta kafa tare da doka 77 na shekara ta 1979 don kula da tattarawa, takardu, adanawa da gabatar da kayan tarihi na kasa. Kayayyakin al'adu ga jama'a don dalilai na Ilimi, Fadakarwa da Nishadantarwa. Wannan doka ta amince da hukumar kula da gidajen tarihi da tarihi ta kasa a matsayin maye gurbin duka ma’aikatar adana kayan tarihi ta Najeriya da hukumar kula da kayayyakin tarihi. Tun daga shekara ta 1990 aka sauya dokar da NCMM ACT, CAP 242 na dokar Tarayyar Najeriya 1990.
Hedkwata da kantuna
Hukumar kula da gidajen tarihi ta kasa (NCMM) tana da hedkwatar ta a Abuja, kuma hukumar tana kula da gidajen tarihi guda 52, dakunan karatu 10, cibiyoyin ilimi 1, lambun dabbobi 1 da kuma Monuments guda 65 wadanda suka hada da wuraren tarihi da na gine-gine da kuma na zahiri. kayan tarihi na al'adu da ke nuna wayewar farko akan Najeriya. Wadannan gidajen tarihi na kasa guda hamsin da biyu ne(52) sun bazu a fadin kasar nan, sun hada da National Museum of Colonial History Aba, National Museum Abakaliki, National Museum Abeokuta, National Museum Akure, National Museum Asaba, National Museum of Bauchi, National Museum Benin, National Museum of Birnin Kudu., National Museum Calabar, Gidan tarihin bayi Calabar, National Museum Damaturu, Museum of National Unity Enugu, National Museum Esie, National Museum of Gombe, National Museum of Hong, Museum of National Unity Ibadan, National Museum of National Unity Ibadan, National Museum Oko-Surulere, National Museum Igbo-Ukwu, National Museum Ile-Ife, National Museum Ilorin, National Museum Jos, National Museum Kanta, National Museum Kaduna, Gidan Makama National Museum Kano, National Museum Katsina, National Museum Koko, National Museum Lafia, National Museum of Lagos, National Museum Lokoja, National Museum Maiduguri, National Museum Makurdi, National Museum Minna, National Museum Nok, National Museum Ogbomosho, National Museum Oron, National Museum Osogbo, National Museum Owerri, National Museum Owo, National Museum Oyo, National Museum Port-Harcourt, National Museum Sokoto, Interpretation Center Sukur, National Museum War Umuahia, National Museum Uyo, National Museum Yenagoa da National Museum Yola.
Rukunan da NCMM ke gudanarwa
Hukumar kula da gidajen tarihi ta kasa (NCMM) ta kuma kula da wuraren tarihi na UNESCO guda biyu wato Osun Osogbo Sacred Grove a jihar Osun.
Shugaba
Darakta-Janar/Babban Babban Jami'in Hukumar Kula da Gidajen Tarihi da Tarihi (NCMM) shi ne Abba Isa Tijani, farfesa ne a fannin ilmin tarihi da al'adu, wanda Shugaba Muhammadu Buhari ya nada shi a ranar 26 ga Agusta, 2020 a matsayin ɗan asalin ƙasa na bakwai. babban darakta-janar/Shugaba na hukumar.
LvivMozArt
Bikin LvivMozArt shine bikin waƙoƙin gargajiya na duniya na shekara-shekara da aka gudanar a Lviv da Brody, da kewayensu, a Ukraine. An sanya mata suna don girmama Franz Xaver Wolfgang Mozart, ɗan Wolfgang Amadeus Mozart, wanda ya rayu a Lviv daga 1808 zuwa 1838.
Ruwan Turbidity
Jagimari dai shine hailacin wani ruwa da ke haifar da adadi mai yawa na ɓangarorin ɗaiɗaikun waɗanda gaba ɗaya ba sa iya gani da ido tsirara, kama da hayaƙi a cikin iska. Auna turbidity shine mabuɗin gwajin ingancin ruwa.
Ruwan na iya ƙunsar tsayayyen al'amari wanda ya ƙunshi barbashi masu girma dabam+dabam. Yayin da wasu kayan da aka dakatar za su yi girma sosai kuma suna da nauyi sosai don daidaitawa da sauri zuwa kasan idan an bar samfurin ruwa don tsayawa ( daskararrun ), ƙananan ƙwayoyin za su daidaita kawai a hankali ko a'a idan samfurin ya kasance. a kai a kai agitated ko barbashi ne colloidal. Waɗannan ƙananan ƙananan ƙwayoyin cuta suna sa ruwan ya zama turbid.
Hakanan ana amfani da turbidity (ko haze) ga daskararrun daskararru kamar gilashi ko filastik. A cikin samar da filastik, ana ayyana haze azaman adadin haske wanda ke karkatar da sama da kimanin 2.5° daga hanyar haske mai shigowa.
Dalilai
Turbidity a cikin budadden ruwa na iya haifar da girma na phytoplankton. Ayyukan ɗan adam da ke damun ƙasa, kamar irin su gine-gine, hakar ma'adinai da noma, na iya haifar da matakan daskararru masu yawa da ke shiga cikin ruwa a lokacin da aka yi ruwan sama saboda guguwar ruwa. Wuraren da ke fama da matsalar zaizayar banki da kuma yankunan da ke cikin birane su ma suna ba da ɗimbin turɓaya ga ruwan da ke kusa da su, ta hanyar gurɓacewar ruwan guguwa daga shimfidar shimfida kamar tituna, gadoji, wuraren ajiye motoci da Kuma filayen jirgin sama. Wasu masana'antu irin su fasa dutse, hakar ma'adinai da dawo da gawayi na iya haifar da matsanancin turbidity daga barbashi na dutsen colloidal.
A cikin ruwan sha, mafi girman matakin turbidity, mafi girman haɗarin cewa mutane na iya haifar da cututtukan gastrointestinal. Wannan yana da matsala musamman ga mutanen da ba su da rigakafi, saboda gurɓata kamar ƙwayoyin cuta ko ƙwayoyin cuta na iya haɗawa da daskararrun da aka dakatar. Daskararrun da aka dakatar suna tsoma baki tare da lalata ruwa tare da chlorine saboda barbashi suna aiki azaman garkuwa ga ƙwayoyin cuta da ƙwayoyin cuta. Hakazalika, daskararru da aka dakatar na iya kare ƙwayoyin cuta daga haifuwar ultraviolet (UV).
A cikin ruwa kamar tafkuna, koguna da tafkunan ruwa, ƙoramu, matakan turbidity masu yawa na iya rage adadin hasken da ke kaiwa ƙananan zurfin, wanda zai iya hana ci gaban tsare-tsare na cikin ruwa da ke cikin ruwa kuma saboda haka yana shafar nau'in da suka dogara da su, kamar kifi da kifi. Matsakaicin turbidity kuma na iya rinjayar ikon gills na kifin don ɗaukar iskar oxygen narkar da. Ana yin wannan al'amari akai-akai a ko'ina cikin Chesapeake Bay a gabashin Amurka.
Ga yankuna da yawa na mangrove, ana buƙatar turbidity mai girma don tallafawa wasu nau'ikan, kamar kare kifin yara daga mafarauta. Ga mafi yawan mangroves tare da gabashin gabar tekun Ostiraliya, musamman Moreton Bay, ana buƙatar matakan turbidity masu girma kamar kimanin 600 Nephelometric Turbidity Units (NTU) don ingantaccen yanayin yanayin yanayin.
Aunawa
Naúrar ma'aunin da aka fi amfani da shi don turbidity shine Formazin Turbidity Unit (FTU). ISO tana nufin raka'o'inta a matsayin FNU (Formazin Nephelometric Units). ISO 7027 yana ba da hanyar ingancin ruwa don ƙayyadaddun turbidity. Ana amfani da shi don ƙayyade ƙaddamar da ƙwayoyin da aka dakatar da su a cikin samfurin ruwa ta hanyar auna hasken abin da ya faru a cikin kusurwoyi madaidaici daga samfurin. Hasken da aka watsar yana kama da photodiode, wanda ke samar da siginar lantarki wanda aka canza zuwa turbidity. An haɓaka kayan aikin buɗe tushen tushen bin hanyar ISO Har 7027 don auna turbidity da dogaro ta amfani da microcontroller Arduino da LEDs masu tsada.
Akwai hanyoyi masu amfani da yawa na duba ingancin ruwa, mafi kai tsaye shine wasu ma'auni na attenuation (wato, raguwar ƙarfi) na haske yayin da yake wucewa ta hanyar samfurin ruwa. Hanyar da aka yi amfani da ita ta hanyar Jackson Candle (raka'a: Jackson Turbidity Unit ko JTU ) shi ne ainihin ma'auni na tsawon ginshiƙi na ruwa da ake bukata don rufewa gaba daya harshen wutan da aka gani ta cikinsa. Yawan ruwan da ake buƙata (tsawon ginshiƙin ruwa), mafi ƙaranci ruwa. Tabbas ruwa kadai yana haifar da raguwa, kuma duk wani abu da aka narkar da shi a cikin ruwan da ke samar da launi zai iya rage tsawon wasu tsayin daka. Na'urorin zamani ba sa amfani da kyandir, amma wannan hanya na attenuation na haska hasken ta hanyar ginshiƙi na ruwa yakamata a daidaita shi kuma a ba da rahoto a cikin JTUs.
Ƙaunar barbashi don watsar da hasken haske da aka mayar da hankali a kansu yanzu ana ɗaukar ma'auni mafi ma'ana na turbidity a cikin ruwa. Turbidity da aka auna ta wannan hanya yana amfani da kayan aiki da ake kira nephelometer tare da na'urar ganowa da aka saita zuwa gefen katako. Ƙarin haske yana kaiwa mai ganowa idan akwai ƙananan ƙwayoyin cuta da yawa suna watsar da katakon tushe fiye da idan akwai kaɗan. Raka'a na turbidity daga wani calibrated nephelometer ana kiransa Nephelometric Turbidity Units ( NTU ). Har zuwa wani lokaci, yawan hasken da ke nunawa ga adadin barbashi ya dogara da kaddarorin ɓangarorin kamar siffarsu, launi, da kwatancensu. Saboda wannan dalili (kuma dalilin da cewa barbashi masu nauyi suna daidaitawa da sauri kuma ba sa taimakawa ga karatun turbidity), dangantaka tsakanin turbidity da jimlar daskararrun da aka dakatar (TSS) yana da ɗan sabon abu ga kowane wuri ko halin da ake ciki.
Ana iya auna turbidity a cikin tafkuna, tafkunan ruwa, tashoshi, da kuma teku ta amfani da samfarin faifan Secchi. Ana saukar da wannan baƙar fata da fari a cikin ruwa har sai an daina ganinsa; zurfin (zurfin Secchi) an rubuta shi azaman ma'auni na gaskiyar ruwa (wanda ke da alaƙa da turbidity). Disk na Secchi yana da fa'idodi na haɗa turbidity akan zurfin (inda madaidaicin yadudduka ke nan), kasancewa mai sauri da sauƙin amfani, kuma mara tsada. Zai iya ba da alamar alamar zurfin yankin euphotic tare da kusan kashi 3 na zurfin Secchi, duk da haka ba za a iya amfani da wannan a cikin ruwa mai zurfi ba inda har yanzu ana iya ganin faifai a kasa.
Ƙarin na'ura, wanda zai iya taimakawa wajen auna turbidity a cikin ruwa marar zurfi shine bututun turbidity. Tushen turbidity yana tara ruwa a cikin bututu mai daraja wanda ke ba da damar tantance turbidity dangane da faifan bambanci a cikin kasan sa, yana kama da faifan Secchi.
Turbidity a cikin iska, wanda ke haifar da raguwar hasken rana sannan, ana amfani da shi azaman ma'auni na gurɓatawa. Don yin samfuri da ƙaddamar da hasken wuta, an gabatar da sigogi masu yawa na turbidity, ciki har da Linke turbidity factor (T L ).
Matsayin ruwan sha
Gwamnatoci sun gindaya sharuɗɗa a kan halaltaccen turbidity na ruwan sha. A cikin Amurka, tsarin da ke amfani da hanyoyin tacewa na al'ada ko kai tsaye ba dole ba ne ya kasance yana da turbidity sama da 1.0 nephelometric turbidity units (NTU) a tashar shuka kuma duk samfurori don turbidity dole ne su kasance ƙasa da ko daidai da 0.3 NTU don akalla Kashi 95 bisa dari. na samfurori a kowane wata. Tsarin da ke amfani da tacewa banda na al'ada ko tacewa kai tsaye dole ne su bi iyakokin jihohi, wanda dole ne ya haɗa da turbidity ba tare da wuce 5 NTU ba. Yawancin abubuwan amfani da ruwan sha suna ƙoƙarin cimma matakan da bai kai 0.1 NTU ba. Ka'idodin Turai don turbidity sun bayyana cewa dole ne ya kasance bai wuce 4 NTU ba.
Amurka
Hukumar Kare Muhalli ta Amurka (EPA) ta buga ka'idojin ingancin ruwa don turbidity. Waɗannan sharuɗɗan kimantawar kimiyya ne na tasirin turbidity, waɗanda jihohi ke amfani da su don haɓaka ƙa'idodin ingancin ruwa ga jikunan ruwa. (Jihohi kuma na iya buga nasu sharuɗɗan. ) Wasu jihohi sun ƙaddamar da ƙa'idodin ingancin ruwa don turbidity, gami da:
Hanyoyin nazari
Hanyoyin gwaji da aka buga don turbidity sun haɗa da:
Shirin Ayyukan muhalli da albarkatu
Shirin Ayyukan muhalli da Albarkatu (WRAP), ƙungiyar agaji ce mai rijista ta Biritaniya. Tana aiki tare da kasuwanci, daidaikun mutane da al'ummomi don cimma tattalin arzikin madauwari, ta hanyar taimaka musu su rage sharar gida, haɓaka samfuran dorewa da amfani da albarkatu ta hanya mai inganci.
Tarihi
An kafa WRAP a ta cikin shekarata 2000 a matsayin kamfani da aka iyakance ta garanti kuma tana karɓar kuɗi daga Sashen Muhalli, Abinci da Rural, Hukumar Arewacin Ireland, Zero Waste Scotland, Gwamnatin Welsh da Tarayyar Turai.
WRAP ta haɓaka shirin "Sake Fa'ida Yanzu", " Ƙaunar Abinci, Sharar Kiyayya " da "Ƙaunar Tufafin ku". Waɗannan suna nufin taimaka wa kasuwanci, hukumomin gida, ƙungiyoyin al'umma da daidaikun mutane su sake yin amfani da su da ƙari, da rage sharar abinci.
A cikin 'yan shekarun nan kuma ta kulla yarjejeniyoyin sa kai da dama tare da kasuwanci ciki har da:
Ruwan Turbidity
Magani
Maganin ruwa a cikin wurin ko kuma yin allurai kai tsaye don magance tabarbarewar ya zama ruwan dare a lokacin da ruwan da abin ya shafa suka tarwatse (wato akwai jikunan ruwa da yawa da aka baje a wani yanki na yanki, kamar kananan tafkunan ruwan sha), lokacin da matsalar ba ta daidaita. (watau lokacin da akwai turbaya a cikin ruwa kawai a lokacin damina da kuma bayan lokacin damina) ko kuma lokacin da ake buƙatar bayani mai sauƙi. A cikin wurin jiyya na turbidity ya haɗa da ƙari na reagent, gabaɗaya flocculant, a ko'ina an bazu a saman jikin ruwa. Shiyasa Daga nan sai garken ya zauna a kasan ruwan inda suke zama ko kuma a cire su idan ruwan ya zube. Ana amfani da wannan hanyar da yawa a ma'adinan kwal da wuraren lodin kwal inda tafkunan tattara ruwan guguwa ke da matsalolin yanayi na yanayi tare da turɓaya. Kamfanoni da yawa suna ba da tsarin kula da šaukuwa don kula da ruwa a cikin wurin ko kuma yin alluran reagents kai tsaye.
Shirin Ayyukan muhalli da albarkatu
Tarihi
Waɗannan alkawurra sun Zama a cikin manyan wuraren kasuwanci guda huɗu na WRAP: rage sharar abinci da abin sha, wutar lantarki mai dorewa,  riguna masu ɗorewa  da Kuma sarrafa albarkatu.
Ruwan Turbidity
Reagents
Akwai adadin reagents na sinadarai da ke samuwa don magance turbidity. Reagents da suke samuwa don zalunta turbidity sun hada da aluminum sulfate ko alum (Al 2 (SO 4 ) 3 · nH 2 O), ferric chloride (FeCl 3 ), gypsum (CaSO 4 · 2H 2 O), poly- aluminum chloride, dogon sarkar. polymers na tushen acrylamide da yawancin reagents na mallakar mallaka. Dole ne a yi la'akari da sinadarai na ruwa a hankali lokacin da ake amfani da sinadarai kamar yadda wasu reagents, kamar alum, za su canza pH na ruwa da yanayin su.
Filin shakatawa na Niokolo-Koba
Filin shakatawa na Niokolo-Koba (Faransanci: Parc National du Niokolo Koba, PNNK) Wurin Tarihi ne na Duniya kuma yanki ne na kariya a kudu maso gabashin Senegal kusa da iyakar Guinea-Bissau. Filin jirgin saman Niokolo-Koba, filin jirgin saman da ba a rufe ba.
Filin shakatawa
An kafa Niokolo-Koba a matsayin wurin ajiya a 1925, an ayyana Niokolo-Koba a matsayin wurin shakatawa na ƙasar Senegal a ranar 1 ga Janairu 1954. An faɗaɗa shi a 1969, an rubuta shi a matsayin Gidan Tarihin Duniya a 1981 a matsayin UNESCO-MAB Biosphere Reserve. A shekara ta 2007 an saka ta cikin jerin wuraren tarihi na UNESCO na wuraren da ke cikin hatsari.
Tun daga 2005, yankin da ake karewa ana ɗaukarsa Ƙungiyar Kula da Zaki.
Labarin ƙasa
Gandun dajin yana cikin wani yanki mai tsauni wanda ta saman sa na kogin Gambiya ke gudana, zuwa iyakar arewa maso yammacin Guinea. Gidan shakatawa na Biosphere da kansa ya kai murabba'in murabba'in kilomita 9,130, a cikin babban arc da ke gudana daga Yankin Upper Casamance/Kolda a kan iyakar Guinea-Bissau zuwa Yankin Tambacounda zuwa tsakanin kilomita ɗari na iyakar Guinea a kusa da kusurwar kudu maso gabashin Senegal. Tsawonsa yana daga 16m zuwa 311m.
Flora
Yawancin wuraren shakatawa shine savannah na gandun daji da gandun dajin Suudanese, tare da manyan wuraren dausayi da bishiyoyi. Gidan shakatawa ya ƙunshi nau'ikan tsire -tsire sama da 1500 da kashi 78% na gandun daji a Senegal.
Yawancin bishiyoyi da bishiyoyi suna lulluɓe da ciyayi a gefen rafin kogin, kuma waɗannan tsirrai suna canzawa gwargwadon yanayin ƙasa da ƙasa. A cikin kwaruruka da filayen, akwai manyan yankuna inda Vetiveria da savannah herbaceous ke girma. Fiye da ciyawar ciyawa yawanci sun ƙunshi Paspalum arbiculare da Echinochloa. Dabbobi na Sudan suna girma cikin busasshen daji. Hakanan akwai wuraren da bamboo ke rayuwa.
A cikin kwaruruka da gandun daji masu kama da bel, nau'in yana nuna yanayin kudancin Guinea, kuma liana na itace mai zafi yana da wadata sosai.
Dabbobin Semiaquatic suna rayuwa a bakin kogi, kuma tsire -tsire na shekara -shekara suna ɓacewa lokacin da tsayin ruwa ke tashi galibi ana samun su a kan ambaliyar ruwa mai yashi. A gefen kandami, busassun gandun daji da tsirrai masu tsiro suna haɓaka gwargwadon yanayin ɗumi ko haɗuwar ƙasa. Wasu lokutan manyan bushes ɗin da ake kira Mimosa pigra suna mamaye tsakiyar dausayi.
Fauna
Sauran dabbobi masu shayarwa sun haɗa da tururuwa, dabbar Guinea, dabbar biri, biri patas, warthog.
An ga kusan nau'in tsuntsaye 330 a cikin wurin shakatawa, musamman kumbon larabawa, crane mai rawanin rami, hornbill na ƙasa na Abyssinia (Bucorvus abyssinicus), gaggafa mai yaƙi, bateleur (Terathopius ecaudatus), da duck mai fuska (Dendrocygna viduata).
Akwai kuma dabbobi masu rarrafe irin su nau’o’in kadawa uku, nau’in kunkuru guda hudu
Kungiyar Kwallon Hannu ta Mata ta Kongo
Kungiyar kwallon hannu ta mata ta Kongo, ita ce ƙungiyar ƙasa ta Jamhuriyar Kongo (daga 1970 zuwa 1991 Jamhuriyar Jama'ar Kongo ). Tana shiga cikin gasar kwallon hannu ta duniya.
Tawagar ta halarci gasar Olympics ta bazara ta shekarar 1980, inda suka sanya matsayi na shida.,,
Sun halarci Gasar Kwallon Hannu ta Mata ta Duniya a shekarun 1982, 1999, 2001, 2007 da 2009.
Tawagar ta yanzu
Squad don Gasar Kwallon Hannun Mata ta Duniya ta 2021. [ Babu tushen da ake buƙata ]
Amina El Filali
Amina El Filali (wani lokaci kuma ana kiranta da Amina Filali) (an haife ta a shekara ta 1996-2012) yarinya ce mai shekaru 16 daga Larache, Morocco, wacce ta kashe kanta ta hanyar shan gubar bera a ranar 10 ga watan Maris, na shekara ta 2012, bayan danginta sun tilasta mata. don auren wani mutum da ya yi mata fyaɗe tana shekara 15. A cewar sashe na 475 na kundin hukunta manyan laifuka na Morocco, an baiwa wanda ya yi fyaden damar kaucewa gurfanar da shi ta hanyar auren wanda aka azabtar. Wannan lamarin ya ja hankali sosai ga dokar Morocco, kuma mutane da yawa sun nuna sha'awar a canza dokar. Kungiyoyin kare hakkin bil'adama na yankin sun kuma yi kira da a soke doka mai lamba 475 na kundin hukunta laifukan yaki na Moroko, wanda ke kawar da aikata laifin fyaɗe idan wanda ya yi fyaɗen ya auri wanda aka azabtar. Shekaru biyu bayan kisan kai, majalisar ta yanke shawarar yin gyara a shafi na 475; An gyara shi a cikin shekara ta 2014.
A shekarar 2013 ne aka fitar da wani shirin fim game da Amina Filali, wanda ya nuna cewa an taba samun irin wadannan abubuwa guda hudu a tarihin garin.
Kashe kai da halayen gaggawa
Amina El Filali ta kashe kanta ta hanyar shan gubar bera. A cewar ‘yan uwanta, ta yi hakan ne saboda fidda rai bayan an tilasta mata auren Mustafa Fellaq, wanda ya girme ta da shekaru goma wanda ya yi mata fyade sau biyu. Duk da rudani da aka samu a asusun danginta da kuma mijin da ya yi mata fyade nan da nan, Mustapha El Khalfi, mai magana da yawun gwamnati kuma ministan sadarwa ya bayyana cewa: “An yi wa yarinyar fyade sau biyu, na karshe lokacin da aka yi mata aure. Dole ne mu yi nazari mai zurfi game da halin da ake ciki da kuma yiwuwar ba da jimloli masu tsauri a cikin tsarin bita na labarin 475. Ba za mu iya yin watsi da wannan bala’in ba.”
Nan da nan kisan kai ya haifar da bacin rai na kasa da kasa. Mutane sun yada labarin da kuma bacin ransu a shafukan sada zumunta. Wani asusun Twitter da maudu'in #RIPAmina akan Twitter suna aiki tare da dubban saƙonni a duk faɗin duniya, kuma wata takarda ta yanar gizo "Avaaz-RIP Amina" ta tattara sa hannun sama da 770,000 a watan Afrilu 2012. Ko da yake an rage yawan su (200 zuwa 400), mutane ma sun nuna. A Larache, an shirya zaman dirshan a gaban kotu wadda da ita ce ke da alhakin shigar da karar Amina. An kuma gudanar da zanga-zanga a gaban majalisar inda mutane ke rike da allunan da ke cewa: "Dukkanmu Aminas ne", "Shari na 475 ya kashe ni", "RIP Amina." Kafofin yada labaran duniya ma sun yi ta yada labarin. Sun yi kira da a hukunta wanda ya yi fyaden, amma galibin a sake yin kwaskwarima ga dokar da ake ganin ta tsufa kuma mai laifi. A cikin kalmomin Khadija Rouggani, lauya kuma mai fafutuka: "Ta kasance wanda aka azabtar da wani labarin doka wanda ke shafe laifuka biyu: sace ko cin hanci da rashawa na karamar yarinya da fyade. Labari mai laifi na 475 ɗaya ne kawai daga cikin ɗimbin ra'ayi na kundin hukunci wanda ke bayyana falsafar uba da mazan jiya. Mata sun zama jiki don a controled [sic] su  ] ".
Yayin da Ministan Shari’a Mustafa Ramid, daga jam’iyyar masu ra’ayin kishin Islama mai mulki ta Justice and Development Party, ya fitar da wata sanarwa inda ya ambaci amincewar Amina maimakon fyade, ma’aikatar shari’a da kanta ta sake fitar da wani sako inda ta tabbatar da cewa tana mutunta doka da mafi girman sha'awar yaron [Amina El Filali] ta hanyar rashin kai ƙara. Kungiyar kare hakkin mata ta Democratic League ta shigar da kara domin a hukunta mijin Amina El Filali. A halin yanzu, <i id="mwMQ">Al Massae</i>, jaridar da ta fi shahara a kasar Maroko, ta shirya wani taron zagaya da kuma gayyatar Bassima Hakkaoui, Ministar Mata, Iyali da Ci gaban Jama'a (kuma ministar mata daya tilo a gwamnati), dangin Amina da kuma, abin mamaki. mijin nata, wanda ya kara haifar da bacin rai, duk da bai halarta ba.
Mataki na 475 da gyara shi
Rubutun labarin 475 kafin a yi masa kwaskwarima a cikin shekara ta 2014 ya ƙunshi ambato mai zuwa: “Lokacin da yarinya ƙaramar shekarun aure da aka sace ko kuma aka lalata ta ta auri wanda ya sace ta, daga baya za a iya gurfanar da shi kawai idan masu gabatar da kara sun cancanci neman a soke auren. aure, kuma ba za a iya yanke hukunci ba bayan an bayyana sokewar" du mariage et ne peut être condamné qu'après que cette annulation du mariage a été prononcée").
Gwamnatin ƙasar Morocco ta sanar da shirin soke dokar kimanin shekara guda bayan kisan kai da Amina Filali ta yi. Daga karshe majalisar ta kada kuri’a don gyara labarin a ranar 22 ga watan Janairu, shekarar 2014, kuma an fitar da sabuwar labarin a cikin watan Fabrairun, shekara ta 2014. An fitar da ambaton aure. Kasidar ta yanzu ta 475 kawai ta bayyana haka: “Duk wanda, ba tare da tashin hankali, barazana ko zamba ba, ya sace ko cin hanci da rashawa karami ‘yar kasa da shekara 18, ana hukunta shi da zaman gidan yari na shekara daya zuwa biyar da kuma hukuncin dirhami 200 zuwa 500. "
Duk da haka, ƙungiyoyin mata sun kasance masu mahimmanci, suna mai jaddada cewa sauran sassa na kundin hukunta laifukan har yanzu suna buƙatar sake fasalin, misali banbance tsakanin "fyaɗe a fili" da "fyaɗen furanni", ko rashin amincewa da fyade ga mata.
Haƙƙin Mata a Papua New Guinea
Haƙƙoƙin mata a Papua New Guinea na da matukar tauyewa saboda talauci, tashin hankali, karancin samun ilimi da kula da lafiya, da al'adun uba, musamman farautar mayu. An ba da rahoton shari'o'in cin zarafin mata a PNG, saboda yawanci saboda cin zarafin da aka yi da jinsi da aka halatta a cikin jama'a. Akwai kuma rashin hidima ga matan da ke fuskantar tashin hankali. Akwai rahotannin cin zarafin da jami'an 'yan sanda suka yi, game da kama su da kuma yayin da suke hannun 'yan sanda. Waɗannan al'amuran ba su da takaddun shaida ko bincike, saboda haka, ba a cika gurfanar da masu laifi a gaban kuliya ko hukunta su ba. Gwamnatin Papua New Guinea (PNG) ta bullo da wata doka don yakar wadannan batutuwa, ko da yake ba a samu nasara ba.
PNG ita ce ta biyu mafi girman adadin mace-macen mata masu juna biyu a yankin Asiya Pasifik, tare da 930 cikin Guda 100,000 da ake haifuwa da ke haifar da mutuwar mata masu juna biyu. Babban dalilin mutuwar mata masu juna biyu shine zubar da ciki. Zubar da ciki ba bisa ka'ida ba ne a cikin PNG, sai dai idan rayuwar mahaifiyar tana cikin haɗari, wanda ya kai mata zuwa ɓoye, kuma sau da yawa zubar da ciki mara kyau.
Ana bin al'adun gargajiya da yawa a cikin PNG. Waɗannan sun haɗa da auren mata fiye da ɗaya, farashin amarya, da irin aikin da aka ba maza da mata. Wadannan al'adu na al'adu suna nuna zurfafan halayen ubangida wanda ke ƙarfafa rashin daidaiton matsayi na mata a wurare da yawa. Ana ci gaba da waɗannan ayyuka saboda rashin dorewar matakan da gwamnati ta ɗauka.
Cin Duri da Ilimin Jima'i da Cikin Gida
An kiyasta cewa kashi 67% na mata a PNG sun fuskanci cin zarafi a gida kuma sama da kashi 50% na mata an yi musu fyade. An ba da rahoton cewa wannan yana ƙaruwa zuwa 100% a cikin Highlands. Wani bincike da aka yi ya nuna cewa kashi 86% na mata an yi musu duka a lokacin da suke da juna biyu. Bincike ya yi kiyasin cewa kashi 60 cikin 100 na maza sun shiga cikin wani gungun fyaɗe. Wani bincike da Majalisar Dinkin Duniya ta yi a shekara ta 2014 ya nuna cewa yayin da ake shiga safarar jama'a fiye da kashi 90% na mata da 'yan mata sun fuskanci wani irin tashin hankali.
Ana ba da rahoton shari'o'in cin zarafin mata a PNG. Wannan ya faru ne a wani bangare na cin zarafin jinsi da aka halasta a cikin al'umma da kuma al'adun shiru. Bugu da ƙari, akwai ƙarancin sabis ga matan da ke fuskantar tashin hankali. Waɗannan sabis ɗin sun haɗa da matsuguni, ba da shawara da gidajen aminci. PNG ta kuma fuskanci rahotannin cin zarafin mata da jami'an 'yan sanda suka yi. Waɗannan cin zarafi sun faru a lokacin kamawa da kuma yayin da suke hannun 'yan sanda. An bayar da rahoton cewa, jami’an ‘yan sanda da maza da ake tsare da su ne suka kai wadannan hare-hare. Akwai kuma rahotannin fyaden gama-gari. Waɗannan al'amuran ba su da takardu ko bincike. Don haka, ba a gurfanar da masu laifi ko kuma a hukunta su.
Rahoton Amnesty International
Kungiyar kare hakkin bil'adama ta Amnesty International ta bayyana batun cin zarafin jinsi a cikin rahoton kare hakkin bil'adama na shekara ta 2016-2017 a Papua New Guinea. Wannan rahoto ya yi nuni da yawaitar tashe-tashen hankula da mata da kananan yara ke fuskanta. Ba kasafai ake tuhumar laifukan tashin hankali ba. Har ila yau, wannan rahoto ya nuna muhimman ayyukan al'adu waɗanda ake ganin suna ci gaba da tauye haƙƙin mata. Wadannan al'adu sun hada da farashin amarya da auren mata fiye da daya.
Lafiyar uwa
Samun dama ga kulawar lafiya mai araha da dacewa shine batun da mata ke fuskanta a PNG, musamman ga matan da ke cikin tsibiran waje. Rahotanni sun nuna cewa tsawon rayuwar mata bai kai na maza ba. Hakan na da nasaba da yawan mace-macen mata masu juna biyu. PNG yana da matsayi na biyu mafi girma na mutuwar mata masu juna biyu a yankin Asiya Pacific. An kiyasta cewa sama da kashi 50 cikin 100 na mata ne ke haihuwa tare da taimakon cibiyar lafiya ko ƙwararrun ma’aikaci. Alkaluman kididdiga sun nuna cewa kashi 930 cikin 100,000 da ake haihuwa suna haifar da mutuwar mata masu juna biyu. Babban dalilin mutuwar mata masu juna biyu shine zubar da ciki. Zubar da ciki haramun ne a cikin PNG, sai dai idan rayuwar mahaifiyar tana cikin haɗari. Zubar da ciki ba bisa ka'ida ba yana da hukuncin daurin shekaru 7 a gidan yari. Laifin zubar da ciki ya sa mata ke neman a boye, kuma galibi zubar da cikin da bai dace ba. Wadannan zubar da ciki ba bisa ƙa'ida ba sukan haifar da babbar illa ga lafiya da rayuwar mata. Akwai ƙarancin bayanai kan illar zubar da ciki ba bisa ƙa'ida ba kan adadin mace-macen mata masu juna biyu a PNG.
Bayanin kula da lafiya
Kwamitin CEDAW ya kuma tada damuwa game da bayanan kula da lafiya da ayyukan da ake samu ga mata a cikin PNG. Musamman bayanin kula da lafiya na rigakafi a fagen lafiyar jima'i da haihuwa. PNG kuma yana da ƙananan ƙimar amfani da rigakafin hana haihuwa wanda ke haifar da yawan masu juna biyu na samari da cututtukan da ake kamuwa da su ta hanyar jima'i. Gwamnatin PNG ce ke ba da tallafi ga duniya baki ɗaya. Duk da haka, an kiyasta cewa kashi uku na mata ne kawai ke samun damar hana haihuwa.
Hakanan akwai iyakantaccen sabis da ke mai da hankali kan lafiyar hankali da walwala. Musamman ga matan da ke buƙatar kulawa ta musamman.
Zaben 'yan majalisar dattawan Najeriya na 2019 a jihar Imo
An gudanar da zaɓen ‘yan majalisar dattawan Najeriya na 2019 a jihar Imo a ranar 23 ga Fabrairun shekarar 2019. Domin zaben ‘yan majalisar dattawan Najeriya da za su wakilci jihar Imo. Rochas Okorocha mai wakiltar Imo ta Yamma da Frank Ibezim mai wakiltar Imo ta Arewa ya samu nasara a jam'iyyar All Progressives Congress, yayin da Onyewuchi Francis Ezenwa mai wakiltar Imo ta Gabas ya yi nasara a jam'iyyar Peoples Democratic Party.
Haƙƙin Mata a Papua New Guinea
Ayyuka na al'ada
Ana bin al'adun gargajiya da yawa a cikin PNG. Waɗannan sun haɗa da auren mata fiye da ɗaya, farashin amarya (dava), ayyuka masu ma'ana da aka ba maza da mata, da kuma ci gaba da al'adar cewa biyan diyya na iya haɗawa da mata. Wadannan ayyuka na al'adu suna nuna tushen ra'ayi mai zurfi da dabi'un ubanni. Kwamitin CEDAW ya yi tsokaci cewa, wadannan al'adu na yin barazana ga ci gaba da nuna wariya ga mata, saboda suna karfafa rashin daidaiton matsayin mata a ɓangarori da dama. A wannan mataki waɗannan dabi'u masu ma'ana da ayyukan al'adu suna ci gaba da ci gaba saboda rashin ci gaba da aiwatar da tsari na PNG don gyara ko kawar da waɗannan ayyuka.
Zaben 'yan majalisar dattawan Najeriya na 2019 a jihar Imo
Imo ta Kudu
Ƴan takara 37 ne suka yi rajista da hukumar zabe mai zaman kanta domin tsayawa takara. Ɗan takarar jam’iyyar APC Rochas Okorocha ne ya lashe zaɓen inda ya doke dan takarar jam’iyyar APC Victor Onyerari da wasu ‘yan takarar jam’iyyar 35. Okorocha ya samu kuri’u 92,622, yayin da ɗan takarar PDP, Onyerari ya samu kuri’u 63,117.
Imo ta Gabas
Ƴan takara 37 ne suka yi rajista da hukumar zabe mai zaman kanta domin tsayawa takara. Dan takarar jam’iyyar PDP Onyewuchi Francis Ezenwa ne ya lashe zaɓen inda ya doke dan takarar jam’iyyar APC Emmanuel Umunakwe da wasu ‘yan takarar jam’iyyar 35. Ezenwa ya samu kuri’u 146,647, yayin da dan takarar jam’iyyar APC Umunakwe ya samu kuri’u 33,729.
Haƙƙin Mata a Papua New Guinea
Aure
Abubuwan al’adu dangane da aure sun hada da auren mace fiye da daya, farashin amarya da auren wuri. Ana iya yin auren dole ko kuma a shirya su. A yankunan karkara da lungu da sako na al'adun gargajiya sun kasance. Waɗannan ayyuka sun hada da aure, rabuwa, gado da zumunta.
Zaben 'yan majalisar dattawan Najeriya na 2019 a jihar Imo
Imo ta Arewa
Ɗan takarar jam’iyyar APC Benjamin Uwajumogu ne ya lashe zaɓen inda ya doke dan takarar jam’iyyar PDP Hon. Patrick Ndubueze.
Haƙƙin Mata a Papua New Guinea
Aure
Gwamnatin PNG ta sanar a ranar 22 ga watan Agustan shekara ta 2016 cewa za a gabatar da gyara don sauya dokokin aure da saki na kasar. Kudirin Aure (gyara) na 2015 da na Matrimonial (Clauses) Bill 2015, mai yiyuwa ne su gyara Dokar Ma'aurata (Clauses) 1963 da Dokar Aure 1963. Waɗannan gyare-gyaren za su sanya sabon mafi ƙarancin shekarun aure ga maza da mata. Waɗannan gyare-gyaren za su gabatar da tarar tsakanin K10,000[US$3200] zuwa K20,000 [US$6400] ga masu laifin da suka tilasta wa yara ƙanana aure kafin su kai shekaru 17.
Zaben 'yan majalisar dattawan Najeriya na 2019 a jihar Imo
Zaben 2020 wallahi
A ranar 5 ga watan Disamba, 2020 ne aka gudanar da zaben fidda gwani na Sanatan Imo ta Arewa, sakamakon rashi Benjamin Uwajumogu. Frank Ibezim na APC ya fafata da Emmanuel Okewulonu na PDP da wasu yan takara 12. Sun samu kuri'u 36,811 da kuri'u 31,903 bi da bi. INEC ta bayyana Ibezim a matsayin wanda ya lashe zaben.
Haƙƙin Mata a Papua New Guinea
Mayya farauta
Kisan matsafa wani lamari ne da ke ci gaba da faruwa a PNG, musamman a tsaunuka. Majalisar Dinkin Duniya ta yi kiyasin cewa kashe-kashen matsafa 200 na faruwa a duk shekara. Gwamnati ta fahimci duka "farin sihiri", wanda ya shafi warkarwa da haihuwa, da sihiri. Bokanci ko "sihiri baƙar fata" yana da hukuncin ɗaurin shekaru 2 a gidan yari. Kashe-kashen bokaye yakan faru ne ta hanyar gungun maza kuma galibi al'umma suna da hannu a ciki. Ana zargin mata da ‘yan mata da aikata maita. Sau da yawa mutanen da aka yi wa hari su ne mata matasa masu rauni, ko kuma gwauraye marasa ’ya’ya maza.
Kungiyar Kwallon Raga ta Mata ta Jamhuriyar Kongo
Kungiyar kwallon raga ta mata ta Jamhuriyar Kongo, tana wakiltar Jamhuriyar Kongo a wasannin kwallon raga na mata na kasa da kasa da wasannin sada zumunta. Ta samu gurbin shiga gasar kwallon raga a Gasar Wasannin Afrika – Gasar Mata ta shekarar 2015.
Zaben 'yan majalisar dattawan Najeriya na 2019 a jihar Imo
Manazarta
<references group="" responsive="1">
Haƙƙin Mata a Papua New Guinea
Mayya farauta
A shekara ta 2014, an tuhumi mutane 122 bayan mutuwar fiye da mutane bakwai da ake zargi da yin sihiri.
Kwamitin CEDAW ya bayyana yadda ake samun karuwar rahotannin azabtarwa da kashe-kashen mata da ‘yan mata da ake zargi da maita. Wadannan mata da 'yan mata an bayyana su a matsayin wadanda suka kasance masu rauni a cikin al'umma, musamman ma tsofaffin mata ba tare da 'ya'ya maza ba. Kwamitin ya kuma nuna damuwa game da rashin samun bayanai kan wannan al'ada. Don fahimtar wannan lamarin da kyau bincike, ana buƙatar gabatar da kara da hukunce-hukuncen waɗannan lamuran.
Leniata Legacy
Ƙungiyar kare Haƙƙin mata Leniata Legacy an kafa ta ne sakamakon kisan gillar da aka yi wa Kepari Leniata a cikin 2013. An azabtar da Leniata a bainar jama'a tare da kona shi har lahira bayan an zarge shi da yin sihiri.
Yarjejeniyar kawar da duk wani nau'i na nuna wariya ga mata
PNG ya zama memba na Majalisar Dinkin Duniya a shekara ta 1975. A cikin 1995 PNG ta amince da CEDAW ba tare da ajiyar wuri ba. Duk da amincewa da CEDAW, PNG har yanzu bai sanya shi cikin dokar cikin gida na PNG ba. Don haka, ba ta da matsayin dokar cikin gida a ƙarƙashin waccan Dokar ta Majalisa ko Tsarin Mulki. A cikin shekara ta 2010 kammala lura da kwamitin a kan kawar da nuna bambanci ga mata mayar da hankali a kan PNG, kwamitin ya bukaci PNG da cikakken shigar da CEDAW a cikin gida doka tsarin. Kwamitin ya kuma damu da wayar da kan mazauna PNG dangane da Yarjejeniyar. Wannan damuwa ta taso saboda ba a fassara Yarjejeniyar zuwa manyan harsunan zamantakewa na PNG ba.
Shirin Ci Gaban Majalisar Dinkin Duniya
Shirin raya kasashe na Majalisar Dinkin Duniya (UNDP) yana aiki tare da tawagar Majalisar Dinkin Duniya game da jinsi don taimakawa wajen bunkasa manufofin daidaita jinsi da karfafa mata a Papua New Guinea. UNDP tana da muhimman fannoni guda uku: 1) Tallafawa mata ta yadda za su iya shiga da wakilci wajen yanke shawara, a matakin kasa da na kasa; 2) Ba da tallafi ga shirye-shiryen da ke magance cin zarafi na jinsi; 3)Don inganta tattalin arzikin mata.
Matan Majalisar Dinkin Duniya
Sakamakon cin zarafi da ake yi wa mata, Tsarin Dabarun Mata na Majalisar Ɗinkin Duniya ya mai da hankali kan PNG a matsayin kasa mai fifiko. Mata na Majalisar Dinkin Duniya suna mai da hankali kan rikice-rikicen da suka danganci jinsi a PNG, rawar da mata za su taka a ci gaban siyasa, hanyoyin daidaita tsakanin hukumomi, karfafa tattalin arzikin mata da ciyar da ajandar daidaiton jinsi. Daya daga cikin manyan masu goyon bayan "PNG National Public Service Male Advocacy Network for Women's Human Rights da Kawar da duk wani nau'i na cin zarafin mata da 'yan mata" ita ce Jane Kesno.
Ilimi
Abubuwan al'adu da halayen gargajiya galibi suna zama shinge ga mata da 'yan mata masu kokarin samun ilimi. Ana yawan cin zarafi da cin zarafi da 'yan mata ke fuskanta a wuraren ilimi. Wadanda suka aikata laifin sun hada da malamai maza. Wadannan hare-haren da suka hada da fitar da su saboda juna biyu, sun haifar da raguwar adadin 'yan mata idan aka kwatanta da maza. Hakanan akwai ƙarancin bayanai game da adadin waɗanda suka daina karatu, yawan karatun karatu da ƙimar karatun ilimi. Wannan rashin bayanan yana sa haɗar nazarin kwatanta ƙalubale.
A cikin 2002, PNG ta ƙaddamar da daidaiton jinsi a cikin Manufar Ilimi. Manufar wannan manufar ita ce magance tazarar jinsi da ke faruwa a kowane mataki na ilimi. Bayan wannan shine 2005, PNG ta ƙaddamar da shirin ilimi na shekaru 10. Har yanzu akwai rashin gaskiya game da kasafin kudin bangarorin ilimi.
Kwamitin CEDAW ya bayyana ilimi a matsayin ginshiki don ci gaban 'yan mata da mata. An gano takaita samun ilimi a matsayin wani shingen cin gajiyar ‘yancin ‘yan mata da mata.
Samun damar yin adalci
PNG tana aiki da tsarin jam'i na doka. Doka ta al'ada tana ƙarƙashin Kundin Tsarin Mulki da ka'idar doka. PNG ba ta da ingantaccen tsari don magance korafe-korafen da suka taso daga tsarin doka. Haka kuma akwai gazawa wajen adana bayanan korafe-korafen da mata suka shigar da sakamakonsu. Bugu da ƙari, ana ba da uzuri na gargajiya a matsayin nau'i na ƙuduri don laifukan da aka aikata. Har yanzu ana yin wannan al'adar a yanayin kotunan ƙauye.
Doka
A cikin shekara ta 2013 an gabatar da Dokar Kariyar Iyali. Wannan Dokar ta haramta tashin hankalin gida. Rashin karya wannan Dokar na iya haifar da tarar har zuwa k5,000 (US $1,650) da kuma daurin shekaru 2 a gidan yari. Tun bayan gabatar da wannan kudiri babu wani mataki da gwamnatin PNG ta dauka, kuma har yanzu yawan tashin hankalin bai canza ba. Duk da cewa an zartar da dokar kare dangi a shekarar 2013, har yanzu ba a aiwatar da shi ba.
A cikin shekara ta 2014 an gabatar da gyara ga PNG Code Criminal Code. Dokar Laifukan (gyara) ta 2014 ta haramta kashe-kashe da tashin hankali masu alaka da sihiri. Manufar wannan doka ita ce kare mata da ake zargi da sihiri.
PNG a baya ta shirya Dokar Daidaita da Haɗin Kai. Wannan ƙuduri na nufin ƙara yawan wakilcin mata a majalisar dokokin kasar ta hanyar samun kujeru 22 da aka ware wa mata. Koyaya, wannan Ƙudirin ya gaza zartarwa a cikin shekara ta 2012 kuma har yanzu ba a sake duba shi ba.
Haƙƙin Mata a Myanmar
Matan da ke zaune a Myanmar na ci gaba da fuskantar matsalolin daidaito. Bayan shekaru arba'in na keɓe, tatsuniyoyi game da yanayin 'yancin mata a Myanmar (Burma) sun ta'allaka ne a kan tunanin cewa matan Burma suna fuskantar ƙarancin wariyar jinsi kuma suna da haƙƙi fiye da mata a kewayen ƙasashen kudu maso gabashin Asiya. Bayan da Myanmar ta buɗe kan iyakokinta a shekara ta 2010, ƙasashen duniya sun fara ganin nuna wariyar jinsi. A halin yanzu, ƙungiyoyi daban-daban - na cikin gida da na waje - suna ƙoƙari don ilimantar da mutane cewa wannan kuskure ne don samun ci gaba mai kyau don kare 'yancin mata a Myanmar.
Tsarin shari'a na Myanmar, al'adu, da imani na addini suna kare yancin mata. Duk da haka, yawancin ra'ayoyi na rawar gargajiya na mata na ci gaba da hana mata a Myanmar samun ci gaba. A al’adance, wata mace a Myanmar ce ke kula da lafiyar iyalinta, yayin da maigidan yake samun kuɗin shiga a gidan. Mata na ci gaba da kasancewa da ƙarancin wakilci a mukaman gwamnati, kuma matan da ke zaune a ƙauyukan ƙasar na fuskantar karancin damar samun ci gaba fiye da yadda mata suke da yawa a biranen kasar. Bugu da ƙari, matan da ke cikin ƙananan kabilu suna fuskantar ƙarin wariya da kuma shinge don shiga, musamman waɗanda ba mabiya addinin Buddha ba.
An dai yi ƙoƙarin ganin an samu daidaito tsakanin gwamnati da mata, musamman wajen kafa hukumomin da za su magance wakilcin mata. Bugu da ƙari, an sami sauye-sauye da suka shafi haƙƙin mata na gaba ɗaya da wakilcin mata. Duk da haka, har yanzu akwai manyan shingen al'adu, da kuma ƙarin rarrabuwar kawuna ga mata waɗanda ke ƙauye ko ƙabilanci.
Haƙƙin Tsarin Mulki
Kundin Tsarin Mulkin Myanmar (Sashe na 347) ya ƙunshi garantin ƴancin ƴancin da kuma kariyar doka ga kowa da kowa kuma (Sashe na 348) baya nuna wariya ga kowane ɗan ƙasar Myanmar bisa tushen jima'i. Myanmar ta kasance mai shiga tsakani na Kwamitin Ƙungiyar Ƙungiyoyin Kudu maso Gabashin Asiya (ASEAN) game da Mata da kuma Hukumar ASEAN kan Kariya da Ci Gaban 'Yancin Mata da Yara a shekara ta 2010. Sai dai kwamitin Majalisar Dinkin Duniya mai yaki da cin zarafin mata (CEDAW) ya bayyana damuwarsa game da ‘yancin mata a Myanmar saboda yadda Myanmar ke taka rawa wajen fafutukar kare hakkin mata ya haifar da yakinin cewa akwai daidaito tsakanin jinsi a kasar. Amma Kundin Tsarin Mulkin Myanmar na shekara ta 2008 ya ƙunshi magana game da mata galibi a matsayin uwa wanda ke ƙarfafa ra'ayin mace na matsayin uwa da mai kulawa da ke buƙatar kariya. Rashin matakan da ake bi a yanzu don cimma daidaiton jinsi a cikin dokokin gida da na Kundin Tsarin Mulki na da damuwa ga kwamitin kawar da wariya ga mata.
Wakilci a Gwamnati da Siyasa
Mata a Myanmar sun kasance ba su da yawa a mukaman da aka zaɓa. Mata ba su da wakilci a tarihi, kuma yayin da ofishin mata ya sami ƙaruwa a baya-bayan nan, masu fafutukar kare hakkin mata a Myanmar sun ce gwamnati ba ta son inganta wakilcin mata.
A zaɓen shekara ta 2020, wakilcin mata a majalisar dokokin Myanmar ya karu, amma bai kai yadda da yawa masu fafutukar kare hakkin mata suka yi tsammani ba: a cikin shekara ta 2018, yawan mata a majalisar dokokin ƙasar ya ragu da kashi 11.32 kawai, amma an samu karuwa. zuwa kashi 16.83 na kujerun a shekara ta 2020 Babu albarkatu a wurin 'yan takara mata don horar da takamaiman 'yan takara daga kowace tushe. Duk da haka, mata sun sami goyon baya gaba ɗaya daga jam'iyyun siyasa na Myanmar, musamman a fannonin kuɗin yaƙin neman zaɓe da wayar da kan masu jefa ƙuri'a. Myanmar ta yi amfani da tsarin jam'i, tsarin zaɓe na farko-farko tun daga shekara ta 2010. Bayan zabukan 2020 da kuma abin da yawancin masu fafutukar kare hakkin mata suka yi la'akari da kara samun karuwar wakilcin mata fiye da yadda ake zato, masu fafutuka suna kira da a samar da tsarin zabe na wakilci.
Mata kuma ba su da yawa a kananan hukumomi. Kafin zaben 2020, mata ba su kai kashi 1% na Ma'aikatan Ward/Village Tract. Tarukan jama'a na Unguwa da ƙauye galibi suna samun halartar mata masu ƙarfi, duk da haka mata da wuya su riƙe mukaman jagoranci ko ma su faɗi ra'ayi lokacin da suka halarci tarurrukan.
Ilimi
Kundin tsarin mulkin Myanmar ya tabbatar da daidaiton 'yancin samun ilimi ga maza da mata. A shekara ta 2008, sabon Kundin Tsarin Mulki na Myanmar ya ba da fifiko ga ilimi bayan shekaru a karkashin ba da fifikon ilimi a mulkin soja da ya gabata. A tsakanin shekara ta 2008 zuwa shekara ta 2013, saboda yadda gwamnati ke karfafa manufofin ilimi, Myanmar ta samu karuwar ‘yan mata da ke samun ilimi. A halin yanzu, akwai mata fiye da maza a tsarin ilimin Myanmar. Adadin karatu na manyan mata shine kashi 86% idan aka kwatanta da sama da kashi 90 na maza. Ilimi na hadin gwiwa ne a kowane mataki. Duk da ci gaban da aka samu, ana ci gaba da samun shingen al'adun gargajiya da ke hana mata cin gajiyar samun ilimi.
Akwai matsanancin rarrabuwa tsakanin aikin ilimi na birni da na karkara. Yankin jihar Shan na Myanmar ne ya kasance mafi karancin yawan karatun mata da kashi 59.4%. Bugu da kari yayin da yawan mata ke neman ilimi mai zurfi wannan adadin bai yi daidai da makomar aikin mata a nan gaba ba, inda maza ke da kaso mafi yawa na wadanda ke cikin ma'aikata. Haka kuma, mata har yanzu ba su shagaltu da manyan matakan yanke shawara kan tattalin arziki, duk da yawan karatunsu.
Lafiya
Yayin da zubar da ciki ba bisa ƙa'ida ba a Myanmar, kusan kashi 10 cikin 100 na mace-macen mata masu juna biyu suna da alaka da zubar da ciki. Akwai kashi 20 cikin 100 na bukatuwar rigakafin hana haihuwa a tsakanin matan aure. Rashin ilimin jima'i a fadin kasar yana haifar da karuwar yawan haihuwa na samari na 16.9%.
Haramtacciyar al'adu game da jima'i na mata a Myanmar sun hana tattaunawa a fili game da jima'i da haihuwa da kuma hakki a tsakanin mata a kasar. Idan mace ta fuskanci cin zarafi kafin ta yi aure, yawanci da zarar sun yi aure, ba su da iko a kan yin jima’i a cikin auren. Bugu da ƙari, yawancin matan da suka ba da rahoton aukuwar tashin hankali sun shiga aure a ƙarƙashin yanayin rashin lafiyar zamantakewa ko tattalin arziki. Wannan yana nuna tunanin haƙƙin namiji akan jikin matansu. A cikin 2013, an kiyasta cewa 69,489 na mata a Myanmar suna da cutar kanjamau na 34% na jimlar masu cutar HIV a Myanmar.
Aure da Iyali
Yawancin matan Burma suna da 'yancin zaɓar mijinsu, duk da ci gaba da kasancewar al'adun daidaitawa da kuma iyaye suna faɗi a cikin yanke shawara cewa lokaci-lokaci har yanzu yana faruwa. A bisa doka mutum zai iya yin aure yana ɗan shekara 20 a Myanmar. A cikin shekara ta 1973 matsakaiciyar shekarun mace don yin aure yana da shekaru 21.2 wanda ya kai shekaru 26 a shekara ta 1997. A Myanmar ba a yi amfani da sunan iyali ba, kamar yadda ake gani a al'adun Yamma.
Mace za ta ci gaba da riƙe sunan ta da aka haifa a tsawon rayuwarta, ko ta yi aure ko ta yi aure. Yawanci mun ga an yarda mata su yanke shawara game da abubuwan da suke kashewa a gidansu ba tare da izini daga mazajensu ba, kodayake ana daukar maza a matsayin shugabannin gida. Ana sa ran da zarar mace ta yi aure za ta haifi 'ya'ya kuma rashin haihuwa zai iya zama dalilin rabuwar aure.
Dangane da doka, mace za ta iya rike kadarori tare da mijinta tare ko kuma dabam. A wajen mutuwar miji sai mata su gaji dukiyar. Idan aka rabu da kadarorin za a raba daidai-da-wane, sai dai idan mata sun dogara ga mijinta, inda ta samu kashi daya bisa uku na dukiyar da aka hada a baya. Tare da ƴaƴa a cikin kisan aure abu ne na al'ada ga namiji ya kasance tare da uba, yarinya kuma tare da mahaifiyarsa.