cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mêlann
Ta Mêlann (Meslan) ny chommyoon 'sy département Frangagh Mor-Bihan 'sy Vritaan ayns sheear hwoaie ny Frank.
Eaghtyrane Tinvaal
Lhiass-eaghtyraneyn Tinvaal
Son y chooid smoo, she unnane Lhiass-eaghtyraneyn Tinvaal as Loayreyderyn y Chiare as Feed.
Karaez-Plougêr
Shuyr-valjyn
Ta Karaez-Plougêr lannoonit rish:
Yn Arc Mooar
Ta'n yn Arc Mooar ny Arc ny Twoaie ny cho-hollys rollageagh ta ry akin veih dagh ooilley bhoayl ny lieh-chruinney twoaie. She Ursa Major, ta'n cheeal y maghouin mooar, yn ennym Ladjyn ta currit er.
Mooir Vretyn
Mooir ny ammyr varrey eddyr Nerin as Bretin ee Mooir Vretyn. T'ee kiangley Mooir Vannin da'n twoaie rish y Vooir Cheltiagh da'n jiass. Cha nel joarey shickyr er y vooir da'n twoaie as da'n jiass, agh dy cadjin t'eh raait dy nee linney eddyr Binn Éadair çheu hwoaie veih Divlyn as Caergybi magh veih coose heear Voan y joarey twoaieagh as dy nee linney eddyr Ceann an Chairn ayns Coontae Logh Garman as Penmaen Dewi faggys da Tyddewi ayns sheear yiass Vretyn y joarey jiassagh. 'Sy laa t'ayn jiu, ta ram sleih, ayns Nerin er lheh, gra nagh vel ayn agh cooid jeh Mooir Vannin, ny yn Irish Sea 'sy Vaarle ny Muir Bhreatan 'sy Yernish, t'aynjee, as t'ad cur St. George's Channel 'sy Vaarle ny Sianel San Siôr 'sy Vretnish ("Ammyr Shorys Noo") er y chooid s'keyley jeh'n ammyr eddyr Ceann an Chairn as Penmaen Dewi.
Roonysvaie
right|thumb|Reayrt aeragh er y phurt aer ayns Roonysvaie. She boayl ayns Skeerey Malew, Mannin, eh Roonysvaie (Ronaldsway). T'eh ny hoie ayns jiass yn ellan eddyr Balley Sallagh as Balley Chashtal. Ta enney er y voayl er yn oyr dy nee ayn ta Purt Aer Vannin ny soie. Ayns ny shenn laaghyn va RNAS Ronaldsway soit ayn chammah.
Porzh-Lae
Ta Porzh-Lae (Le Palais) ny chommyoon 'sy département Frangagh Mor-Bihan 'sy Vritaan ayns sheear hwoaie ny Frank. T'eh soit er Enez ar Gerveur, ellan beg ta soit çheu my yiass veih'n vooar-heer.
Portrait of a Call Girl
She scannane pornograafagh Americaanagh voish y vlein 2011 eh Portrait of a Call Girl. She Jessie Andrews y preeu-aghteyr as she Graham Travis y stiureyder as y screeudeyr. Ayns 2012, hooar y scannane 19 enmyssaght son aundyryn crootagh as çhaghnoil, ren eh cosney kiare aundyr AVN son yn aghteyr bwoirrin share, y stiureyder share, y tro share, as Scannane y Vlein; un aundyr XRCO son yn ard-skeeal share; as shey aundyr XBIZ son cloie yn vlein - bwoirrin, y scannaneaght share, y cloie neu-cheintyssagh share 'sy vlein, stiureyder y vlein - shallee neurheynnagh, as ard-scannane y vlein.
Aradon
Ta Aradon (Arradon) ny chommyoon 'sy département Frangagh Mor-Bihan 'sy Vritaan ayns sheear hwoaie ny Frank.
Meksico
Politickaght
Ta Meksico ny deynlaghys bunraghtoil conastagh. She eaghtyrane Veksico yn fer toshee as t'eh reiht dagh shey bleeaney. Ec y traa t'ayn, she Felipe Calderón eaghtyrane ny çheerey.
Beijing
Ta Beijing y nah valley smoo 'sy Çheen, ny yei Shanghai. T'ee ny h-ard-chree son arraghey, lesh dussanyn raaidyn yiarn, raaidyn as bayryn gleashtanagh goll trooid y valley. Ta Beijing er enney myr ynnyd politickoil, ynsee, as cultooragh Gheynphobblaght y Çheen‎. Haghyr Cloiaghyn Olympagh yn Touree, 2008 aynjee car souree ny bleeaney shen.
Kledenn-ar-C'hab
Ta'n ennym Frangish Clédinois currit er cummaltee yn valley.
Ben shee
right|thumb|Ben shee She spyrryd ny cretoor ayns feayn-skeealleydaght ny Gaeil ee yn ven shee (bean sí, bean-shìdh; veih ben sídh,, y Çhenn Yernish). T'ee coontit myr faih baaish as myr çhaghter veih'n teihll elley.
Lagarfljót
Myrane lesh y Neshag ayns Logh Nesh ny h-Albey, ta cummaltee yn ynnyd credjal dy vel beishteig-veisht, y Lagarfljotsormurinn, ny cummal ayns diunidyn y logh.
Manninee
Ta ny Manninee nyn gynney ass Mannin ayns Mooir Vannin 'syn Oarpey Hwoaie. Dy cadjin ta cur sheese currit orroo myr sleih Celtiagh, agh ta cooylrey mestit oc goaill stiagh cleaynaghyn Loghlynagh as Sostynagh.
Cummey sleih-earroo Vannin
Va ny Manninee ta nyn gummal 'syn RU currit 'sy phossan "Goaldee Vaney" liorish coontey-pobble ny bleeaney 2001. Chammah as inymmyrkey ass Sostyn, va ram Yernee nyn gummal ayn, as ram Albinee as Bretnee.
William Butler Yeats
Va Yeats ruggit as ynsaghit ayns Divlyn, agh cheau eh y lambaanid echey ayns Shliggagh. Ren eh studeyrys er y vardaght 'syn aegid echey, as veih eash aeg va sym echey ayns shenn-skeealyn Yernagh as 'syn 'yssaght. Ta ny cooishyn shoh ry-gheddyn ayns kied keim yn obbyr echey, as ad ry-akin derrey cassey y cheead. Va ym-lioar ronniaght s'leah echey soilshit magh 'sy vlein 1889, as va ny daanyn cronnaneagh as ad shooyl rea lhieu taishbyney lhiastanys da Edmund Spenser as Percy Bysshe Shelley, as da lyreaght ny bardyn roie-Raphaelagh.
Bleeantyn leah
As eh gaase, va Yeats ny oltey jeh'n eaghtyrys Protestoonagh as eh er n'gholl fo geyre-ghaue enney. Tra va'n clein echey er son ny caghlaaghyn ayns Nerin ec y tra v'ayn, va aavioghey ashooneyragh y 19oo eash jeianagh jannoo neuvondeish jeeragh da'n eiraght echey, as chur eh fys er y reayrt bea echey er feie y theihill echey. Va'n aegid echey fo scaa doo arraghey y chummaght veih'n Eaghtyrys Protestoonagh mynlagh. Rish ny 1880yn va irree sheose Pharnell as y ghleashaght Hene-reiragh goaill niart. Rish ny 1890yn va gleashaght yn ashoonaghys gaase, as ec cassey y cheead haink ardjid er ny Fenieeyn. Bee ny taghyrtyn shen cur bree er y vardaght echey, as va cummaght mooar ny ronsaghtyn magh enney Yernagh er crooaght bea-skeeal ny çheerey echey.
Jessie Andrews
Kiaddeyder fassan
Ayns 2012, ren Andrews shiaulley e linney cliejeenys hene Bagatiba (she bagātība y fockle Latvish son "berçhid"). T'ee er craishtey son ny colughtyn eaddee, American Apparel, RVCA, as The Hundreds. T'ee screeu colloo coyrle keintyssagh son Galore Magazine. Ayns 2016, ren Andrews shiaulley y linney cullee faarkee Basic Swim as ayns 2017 ren ee shiaulley e linney eaddee Jeu Illimite.
William Butler Yeats
Abbey Theatre
Hannee yn possan gobbyr er feie daa vlein agh cha row eh rahoil. Ansherbee, va'n Irish National Theatre Society (Sheshaght y Theater Ashoonagh Nerin) bunnit ec y phossan, as eh gobbraghey lesh daa vraar Yernagh lesh taghyrt theateragh, William as Frank Fay, y scrudeyr vaghtal Annie Elizabeth Fredericka Horniman, as ard-ven cloieder y West End Florence Farr. Va'n possan kiaddeyderyn shoh jargal, myrane lesh J. M. Synge, thie as thalloo y chionnagh ayns Divlyn as yn Abbey Theatre dy 'osley er 27 Nollick 1904. Va Cathleen Ní Houlihan liorish Yeats as Spreading the News liorish y Ven Gregory taishbynit er y chied oie. Hannee laue Yeats 'syn Abbey derrey laa e vaaish, myr oltey yn ving as myr screeudeyr cloie sheelaghtagh. 'Sy vlein 1902 va Dun Emer Press bunnit echey dy hoilshey magh obbraghyn liorish screeudeyryn va kianglt lesh yn Aavioghey. Va'n colught shoh aaenmyssit myr Cuala Press 'sy vlein 1904 as, lesh ardsmooinaght ny Gleashaght Ellyn as Keird, v'eh geearree "obbyr y lurg da laueyn Yernagh ayns crooaght nheeghyn aalin." Veih'n traa shen derrey dooney y cholught 'sy vlein 1946, va ny smoo na 70 enmyssyn (48 jeu ny lioaryn liorish Yeats hene) soilshit magh ec y cholught.
Samoa
Ta Samoa, ny Steat Seyr Hamoa dy h-oikoil (Samoish: Malo Sa'oloto Tuto'atasi o Samoa, Baarle: Independent State of Samoa; shenn-enmyn: Samoa Heear as Samoa Ghermaanagh), ny çheer ta stiurey y lieh heear jeh ny h-ellanyn Samoagh 'sy Cheayn Sheealtagh Yiass. Hooar y çheer y seyrsnys veih'n Teelynn Noa 'sy vlein 1962. T'ad y daa phreeu ellan ayn na Upolu as Savai'i. Ta'n preeu-valley Apia as Purt Aeragh Eddyrashoonagh Faleolo nyn soie er Upolu.
Pobblaght Hoveidjagh Chonastagh Hoshiallagh y Roosh
Va Pobblaght Hoveidjagh Chonastagh Hoshiallagh y Roosh (Российская Советская Федеративная Социалистическая Республика, Rossiyskaya Sovetskaya Federativnaya Sotsialisticheskaya Respublika) ny co-phobblaght 'syn UPSS veih'n 30 Mee ny Nollick, 1922 derrey 12 Mee ny Nollick, 1991 tra hooar ee e neuchrogheydys myr Pobblaght Chonastagh y Roosh.
Ellan y Phrinse Edard
She queiggey Canadagh eh Ellan y Phrinse Edard (Prince Edward Island, Île-du-Prince-Édouard, Mi'kmaq: Epekwitk, Eilean Eòin). Ta'n queiggey ny ellan ta soit er slyst Atlantagh y çheerey as t'eh ny wheiggey sloo 'sy çheer rere eaghtyr as earroo yn phobble (faagail ny thallooyn magh). She Charlottetown y preeu-valley as y balley smoo er yn ellan.
Malagasish yn Ard-chlaare
Kynney
Cha nel mooinjerys eddyr Malagasish as çhengaghyn Affricagh faggys jee. Dy feer, she olteyr smoo sheear y çhengaghyn Malayagh-Polaneesagh ee. Ta mooinjerys eddyr y çhengey shoh as çhengaghyn ny h-Indoneesh, ny Malaysia as ny h-Ellanyn Phillippeenagh, as mooinjerys faggys eddyr ish as çhengaghyn Barito Borneo, ga dy vel troyn Polaneesagh eck.
Bretyn
Shennaghys
150px|thumb|Llywelyn Fawr Ec jerrey ny 1060yn, haink ny Normanee dys Bretyn, as ren shen caghlaa politickaght y heer. Hrod çhiarnyn Normanagh Y Mers (Baarle: The Marches) eddyr Bretyn as Sostyn. Dobbyr da Bretyn goll fo haart, agh haink lesh Gruffudd ap Cynan as Owain Gwynedd shen y lhiettal, ga dy ren Normanee soie ayns arnyn j’ee. Haink lesh Llywelyn Fawr unnaneysey Bretyn, obbyr va currit er bun liorish e ayr hene Llywelyn ap Gruffudd, as haink eh dy ve y chied Prinse Vretin.
Caayr York Noa
Ta York Noa (Baarle: New York) ny valley smoo ayns ny Steatyn Unnaneysit lesh ny smoo na 8 millioonyn cummaltee echey. V'eh bunnit liorish y Çheer Injil ayns 1625 myr stashoon traghtal, as v'eh ny valley smoo veih'n vlein 1790. V'eh ny chied ard-valley rere y vunraght. Ta York Noa rheynnit ayns queig baljyn corpagh: The Bronx, Brooklyn, Manhattan, Queens as Staten Island. left|300px|thumb|Fannys York Noa
Saskatchewan
She queiggey Canadagh eh Saskatchewan as ish 588,276 kilometeryn kerrinagh er eaghtyr. Rere oolaghyn pobble ny bleeaney 2008 va 1,010,146 cummaltee ayn, as ta'n chooid smoo jeu cummal ayns jiass y wheiggey. She Regina yn preeu-valley lesh 194,971 cummaltee agh she Saskatoon y chaayr smoo lesh 233,923 cummaltee. Ta ennym yn awin Saskatchewan currit er y wheiggey, as ta'n ennym shen çheet ass ny focklyn Creeish, kisiskāciwani-sīpiy, as y cheeal "awin lesh stroo tappee" lhieu.
Jeshaghteyrys
Ta jeshaghteyrys shirrey feaysley share da feysht, cur geill da as cormal dagh tro as feme yn 'eysht. Myr sampleyr, shegin daue geill da leighyn y chur, da femeyn sauçhys, da costys, as myr shen. Foddee dy vel y feaysley share y fer smoo fondagh as costys ny sloo na earroo er lheh echey, ny'n saase s'tappee as kiartys ny smoo na 80% echey. Dy mennick, ta costyn sheshoil ec yn 'eysht chammah; myr sampleyr, ayns 1965, ren ad baih Tryweryn ayns Bretin son dy chroo doour verragh ushtey da Lerphoyll.
Lannarstêr
Ta'n ennym Frangish Lanestériens currit er cummaltee yn valley.
Çhengoaylleeaght ny Gaelgey
She çhengey Ellanagh Ghaelgagh Cheltiagh y Ghaelg Vanninagh, as oltey jeh’n chynney çhengey Indo-Oarpagh. Daase ee ass yn Çhenn Yernish as y Yernish Veanagh. Ga dy vel anchaslyssyn eddyr ny cairscreeuyn jeu, ta’n Ghaelg Vanninagh so-hoiggal ec Gaelgeyryn elley. Va Ned Maddrell cummal seose y çhengey echey trooid loayrt rish Gaelgeyryn Yernagh as Albinagh er ny baatyn. Ta faggys-mooinjerys eddyr Gaelg, Yernish as Gaelg Albinagh foast, agh ta troyn er lheh eck chammah. Ta daa abbyrt ec Gaelg: Gaelg Hwoaie as Gaelg Yiass.
Ceaghley corocklyn toshee
Ayns Gaelg yn 20oo eash, va'n corys foudaghey (cadjin ayns cooishyn baase çhengey), as nagh row ram Gaelgeyr jannoo ymmyd jeh ceaghlaghyn rere ny shenn reillyn. Nish ta ynsaghey oikoil ayn, as Gaelgeyr dooghyssagh, as lhisin shen cooney beaynaghey yn çhengey.
Ceaghley breearyn
19. Ny keayrtyn, erreish da er creaghney ayns ynnyd stronnaghys cadjin.
Y treeoo cheim
Ta boggaghys y treeoo cheim taghyrt ayns ny çhymbyllaghtyn shoh:
25.1. Ta marenmyn roie elley boggaghey 'sy chied aght. Jeeagh er boggaghys ny kied cheim.
26. Erreish da ny h-earrooyn un as kied/chied.
Tourc'h
Ta'n ennym Frangish Tourchois currit er cummaltee yn valley.
Pobblaght Hoveidjagh Hoshiallagh yn Oosbeckistaan
Va Pobblaght Hoveidjagh Hoshiallagh yn Oosbeckistaan (Oosbeckish: Ўзбекистон Совет Социалистик Республикаси, O`zbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi, Узбекская Советская Социалистическая Республика, Uzbekskaya Sovetskaya Sotsialisticheskaya Respublika) ny co-phobblaght 'syn UPSS veih'n 13 Boaldyn, 1925 derrey 1 Mean Fouyir, 1991 tra hooar ee e neuchrogheydys myr Pobblaght yn Oosbeckistaan.
Kervoroc'h
Ta Kervoroc'h (Kermoroc'h) ny chommyoon beg ayns y département Frangagh Aodoù-an-Arvor ayns y Vritaan hwoaie.
Caslys
Ta caslyssyn inçhynagh ayn chammah; t'ad goaill stiagh ny ta shin cooinaghtyn, as reddyn ta shin sheiltyn.
thumb|left|Clou gorrym
Local Government (Wales) Act 1994
She Slattys Parlamaid y Reeriaght Unnaneysit eh yn Local Government (Wales) Act 1994 (1994 c. 19) (Gaelg: Slattys Gurneilys Ynnydagh (Bretyn) 1994). Ren y slattys shoh aareaghey er corys gurneilys ynnydagh ayns Bretyn ; chroo eh 22 ard noa, as dastyr eh y corys jeh daa cheim (coontae as slyst) v'ayn. Ghow eh toshiaght er 1 Averil 1996.
Osteichthyes
Ta Osteichthyes ny phossan rang-oardraghey. Dy cadjin, t'ad cur eeastyn craueagh daue. Ta'n chooid smoo jeh cretooryn dreeym-juntagh nyn eeastyn craueagh, erskyn 29 000 dooie er mayrn.
Douarnenez
Ta Douarnenez ny chommyoon 'sy département Frangagh Penn-ar-Bed 'sy Vritaan ayns sheear hwoaie ny Frank. Ta'n balley ny lhie er awin yn Oded. Ta'n balley ny lhie 25 km sheear hwoaie veih Kemper er coose y Cheayn Sheear. 'Sy vlein 1999 va 15,827 cummaltee 'sy valley - earroo ta ny sloo na ayns coontyssyn-pobble roish shen.
Shooylagh
She greie ta lhiggey da deiney eamyn çhellvane y yannoo as y gheddyn harrish kiangley radio as ad gleashaghey harrish ard lhean eh yn shooylagh ny yn gleashagh. Ta'n shooylagh abyl eh shen y yannoo trooid kiangley rish moggyl killagagh ta goll er kiarail ec obbreyder çhellvane shooylagh, as eh lhiggey da'n chiangley rish y voggyl çhellvane theayagh. Er y laue elley, cha nel y çhellvane gyn streng goll er ymmyd agh faggys da bun-stashoon preevaadjagh.
Cannian
She lus 'sy ghenus Allium eh cannian. Shimmey ennym oaylleeagh v'echey, agh nish t'ad gra dy nee troarag jeh'n dooie Allium ampeloprasum t'ayn. Ta Allium ampeloprasum arr. ampeloprasum as kurrat nyn go-hroaragyn echey.
Jalloo-oaylleeaght
She bleintag t'ayn. Cha nel cannian troggal cramman rouyr rere unnish, agh rollian ard dy 'ineyn duillag. Ta ny duillagyn hene rea as sleeanagh as glass dys buigh-ghlass, as wheesh as 90cm er lhiurid. Ta ny duillagyn lhie harrish y cheilley gollrish lheeanyn feayraghan, as t'ad crommey sheese 'sy vean er coontey y trimmed oc. Rish y nah hourey, ta cannian cur magh blaaghyn bane ny bane-jiarg my crouwyn-blaaghey er gish wheesh as 120cm er yrjid.
Cultoor
'Sy Romaan, she cowrey Oltenia (ard shennaghyssagh heear-yiass) eh cannian.
Egineg
Ta Egineg (Acigné, Galloish: Aczeinyae) ny chommyoon beg ayns y département Frangagh Il-ha-Gwilen ayns y Vritaan hwoaie.
Sheshengoaylleeaght
Anchaslyssyn rere brastyl
Haink sheshengoaylleeaght ass abbyrtoaylleeaght dy ve ny magher er lheh, trooid studeyrys er anchaslyssyn glare ayns buill baljagh. Ta abbyrtoaylleeaght mychione anchaslyssyn glare rere ynnyd, agh ta tastey sheshengoaylleeaght currit da binn elley anchaslyssyn, goaill stiagh brastyl. Ta brastyl as keird mastey ny cowraghyn glare smoo scanshoil t’ayn. Red undinagh ta sheshengoaylleeaght er n’eddyn magh, shen dy vel brastyl bentyn rish abbyrt. Ta olteynyn lught ny hobbyr cliaghtit rish loayrt glare sloo rere oardrail; ta’n meanvrastyl injil, mean as ard loayrt glare ny s’faggys da’n ghlare oardrail. Ny yei, dy mennick, ta glare y sleih ooasle ny sloo rere oardrail na ny t’ec yn meanvrastyl. Shen er y fa nagh vel brastyl ynrican scanshoil, agh yeearree brastylagh myrgeddin.
Anchaslyssyn rere keintys
Ren Robin Lakoff enmys aght glare vraane ayns 1975. Dinsh ee dy row glare cur cooney da paart (ny s’inshley) vraane ayns sheshaght (barel baarney bwoirrin). Cummey aaghlennit y sheiltynys shoh, shen dy row anchaslyssyn glare rere keintys taishbyney anchaslys pooar (O'Barr & Atkins, 1980) (sheiltynys kioneys). Agh ec y daa varel, ta aght glare gheiney bun y chooish, as shen keeayllaghey dy vel glare vraane ny smessey.
Yn Phanamaa
She çheer ayns America Veanagh ee yn Phanamaa. She Caayr y Phanamaa yn preeu-valley. T'ee çhemmit liorish y Cholombey da'n shiar, y Coose Berçhagh da'n sheear, y Cheayn Sheear da'n twoaie, as Cheayn Sheealtagh da'n jiass.
Cabbag Pherick
Jalloo-oaylleeaght
She lus lussagh sheer-vio t'ayn. Ta ny duillagyn eck ayns cummey roseag, mysh 15–30 cm er crantessen. She duillagyn ooh-chrooagh t'ayn, 5-20cm er lhiurid as 4-9cm er lheead dy cadjin; ta unnane er lheh wheesh as 30cm er lhiurid as 17cm er lheead. Ta kione geyre oc, as oirr rea; ta ny cuishlinyn feer vaghtal.
San Marino
She çheer ayns ny Sleityn Appennini er lieh-innys ny h-Iddaal ee Pobblaght Ro-Ghial San Marino (Iddaalish: Serenissima Repubblica di San Marino) ny San Marino dy cadjin. Ta'n çheer ny paal thallooinit as ee cruinnit dy lane liorish yn Iddaal. T'ee beggan ny smoo na 60 km² er eaghtyr lesh mygeayrt 30,000 cummaltee ayn. She Caayr San Marino yn preeu-valley. Ta'n çheer coontit mastey ny meegrasteatyn Oarpagh myrane lesh Liechtenstein, Ard-valley yn Phaab, Monaco, Andorra as y Valta. Ta San Marino ny çheer sloo mastey olteynyn jeh Coonseil ny h-Oarpey.
Slieau Scott, yn Antarctagh
Va'n slieau feddynit magh liorish Turrys-contoyrtys Velgagh yn Antarctagh ayns ny bleeantyn 1897-1899. Ren yn Olloo Jean-Baptiste Charcot, fer toshee ny kiarroo Turrys-contoyrtys Rangagh yn Antarctagh, 1908-1910, caslys çheerey jeh, as va ennym y Chaptan Robert Falcon Scott currit er.
San Marino
Ta Bunraght San Marino, va slattyssit ayns 1600, ny bunraght shinney 'sy theihll ta foast ayns bree.
Shennaghys
'Syn wheiggoo eash meanagh va co-phobbyl crooit ayn; er oyr y voayl neuroshtynagh as yn anverçhys ayn, dirree lesh y steat çheet er e toshiaght, lesh brishaghyn giare ennagh, as va'n neuchrogheydys freaylt eck. Ayns 1631 va'n seyrsnys eck currit er enney liorish y Phapanaght.
Anetan (slyst)
200px|left|Caslys çheerey Anetan
Himnusz
Focklyn
Árpád hős magzatjai
Felvirágozának.
Értünk Kunság mezein
Cumbrish
Cha nel fys shickyr ayn dy nee çhengey er lheh ny abbyrt y Vretnish v'ayn. Hie yn kiangley thallooin eddyr thallooyn ny Bretnisheyryn 'sy twoaie as thallooyn ny Bretnisheyryn 'sy jiass er ny scryssey magh 'sy 7oo eash, agh va kianglaghyn marrey foast ayn, s'liklee. T'eh er credjal dy row y reeriaght Vretnagh, Strah Chleayee, ayns kioneys er Cumberland (gyn Copeland) as Glion Eden sheese gys Stainmore. T'eh er raa dy nee joaraghyn tradishoonagh Aspickys Carlisle cowraghey reamys ny reeaghyn ayns Strah Chleayee. Ta buill-enmyn bunnit er y Chumbrish feer chadjin ayns Lodainn, Siorrachd nam Pùballan, Siorrachd Dhùn Phris, Siorrachd Lannraig as Siorrachd Inbhir Àir. T'ad ry-gheddyn 'sy Ghallioo chammah agh ta cleayney mooar y Ghaelg orroosyn ayn.
Alcoal
Ta alcoal yn drug t'ayns joughyn gollrish vodka, lhune as feeyn.
Himnusz
Focklyn
Hajh, de bűneink miatt
Zúgattad felettünk,
S lettél magzatod miatt
Kedv s öröm röpkedtek,
Gibraaltar
Ta Gibraaltar ny Jibraltey ny thalloo har mooir Goaldagh ayns çheu jiass ny Spaainey. T'eh soit er kione çheerey ta sheeyney magh gys y Veanvooir. 250px|left|thumb|Creg Ghibraaltar, yn çheu heear, 2006
Sheanse co-earrooagh
200px|right
Cabbag Vanninagh
Oayll
T'ee ry-akin ayns dreeyminyn geinee arraghee, gyn monney glasseraght. Ta builley coshey coshee anveaghey glasseraght, as myr shen t'ee ry-akin rish cassanyn ayns dreeyminyn geinee dy mennick. Share lhee thalloo beggan tash; s'cummey lhee geayraght ny alkalaihaght ny thallooin, as cooid geinnee ny craaie.
Jalloo-oaylleeaght
Ta'n chabbag Vanninagh gaase wheesh as 30cm er yrjid. Ta duillagyn liauyrey lobbagh eck, as skeaylley magh myr roseagh. Ta blaaghyn beggey buighey eck rish Averil.
Henvig
Ta'n ennym Frangish Henvicois currit er cummaltee yn valley.
TG4
Claaryn
Ta TG4 cur magh shiartanse claaryn eunysseyragh, lheid as y claare coloayrtagh Ardán as y claare fassan/sooree Paisean Faisean. Ta'n chooid smoo jeh ny claaryn er y vollagh currit magh lesh fo-heidylyn ayns Baarle. Er 31 Jerrey Fouyir 2006 chur y bollagh er aer y chied chlaare jeh'n straih drama-aitt Aifric as eh jeeraghit er lught fakin aegidagh. Er 24 Mean Fouyir 2007, hoshee TG4 scaalheaney y straih South Park ayns Yernish. Ta'n bollagh ny yei claaryn y straih Sesame Street (Tar ag Spraoi Sesame) as gooyn Yernish currit er. Ta claar noa er ny chur er aer fo'n ennym Seacht as eh jeeraghit er lught fakin ny shinney. T'eh eiyrt bea scollagyn ollooscoillagh ayns Beeal Feirshtey.
Ar Forest-Landerne
Ta'n ennym Frangish Forestois currit er cummaltee yn valley.
Daniel Quayle
She kiaulleyder Manninagh Daniel Quayle.
Jersee
Ta Jersee ny Bayleeaght Yersee (Bailiwick of Jersey, Bailliage de Jersey, Jerseeish: Bailliage dé Jèrri) ny ellan as Croghane-Crooin Goaldagh ayns Mooir yn Eeaght, 22.5 km magh veih coose hwoaie ny Frank. She Saint Helier y preeu-valley as y balley smoo er yn ellan.
Impiraght y Çhapaan
She impiraght as ard-phooar va Impiraght y Çhapaan (大日本帝國 Dai Nippon Teikoku, "Impiraght Vooar y Çhapaan"). Va'n impiraght bunnit er 3 Jerrey Geuree 1868 liorish Aachroo Meiji 'sy Çhapaan as haink jerrey r'ee liorish y vunraght noa lurg y Nah Chaggey Dowanagh er 3 Boaldyn 1947.
Jennifer Love Hewitt
'Sy chiaull, ta Hewitt er chur magh kiare albym seyrlann derrey shoh. Lurg e chied albym, Love Songs (1992) va skeayllt magh 'sy Çhapaan tra v'ee 12 vleeaney d'eash, ren ee recortyssey Let's Go Bang (1995), Jennifer Love Hewitt (1996) as BareNaked (2002). She yn albym BareNaked va'n chied albym eck hie stiagh ayns kaart chiaullee ny Steatyn Unnaneysit as ren eh roshtyn earroo 37 er y chaart Billboard 200. She yn singyl smoo rahoil v'eck er y chaart Billboard Hot 100 na cur magh 1999 y tingyl "How Do I Deal", haink stiagh ec earroo 59. Chammah's y chiaull as y cloie eck, ta Hewitt er obbraghey myr gienteyder kuse vie jeh ny shalleeyn scannane as çhellveeish eck.
John Major
Ta'n Reejerey John Major (ruggit 29 Mart 1943) ny pholitickeyr Goaldagh. Eddyr ny bleeantyn 1990 as 1997 v'eh ny 'er toshee er y Phartee Cumaadagh as ny Ard-vinishter y Reeriaght Unnaneysit. Car y traa echey myr ard-vinishter va'n seihll ayns lhing aistragh ny yei jerrey y Chaggey Feayr. Ghow eh scansh yn Unnaneys Oarpagh stiagh as y resoonaght mychione shickyraghey y Chonaant Maastricht. Myrane lesh y reiltys echey, va Major freggyrtagh ry hoi immeeaght y Reeriaght Unnaneysit veih'n Choghleashaght Chormid Choonree (CCC / ERM) ny yei Jecrean Ghoo er 16 Mean Fouyir 1992.
Kristján Eldjárn
Dirree eh ass Ollooscoil København lesh keim ayns shenndaaleeaght as v'eh ny 'er ynsee ayns Ollooscoill ny h-Eeslynn. Ayns 1957 hooar eh ollooaght ry hoi yn aaronsey echey ayns oanluckee paganagh 'syn Eeslynn. V'eh ny 'er ynsee ayns Scoill Grammar Akureyri as Colleish Stiureydys ayns Reykjavík, roish haink er dy ve ny veoir ayns Thie Tashtee Ashoonagh ny h-Eeslynn ayns 1945 as dy ve ny Stiureyder er ayns 1947. Hannee eh 'syn oik shen derrey ard-reihys eaghtyraneagh ny bleeaney 1968.
Lanniliz
Ta'n ennym Frangish Lannilisiens currit er cummaltee yn valley.
Ardjyn y Danvarg
Reirey as politickaght
Ta ny h-ardjyn stiurit ec coonseilyn jeeragh-reiht (regionsråd). Ta 41 oltey ec dagh fer jeu. T'ad goll er reih dagh kiare blein tra ta ny reihyssyn baljaghtagh taghyrt. By er 17 Sauin 2009 ny reihyssyn jerrinagh.
Leigh
She corys dy reillyn eh leigh, as adsyn currit ayns bree liorish cliaghtey as commyn dy mennick. Ta'n leigh cur cummaght er politickaght, tarmaynys as sheshaght, as jannoo sheealtagh eddy sleih, as eddyr y phobbyl as y reiltys.
Ploveilh
Sleih
Ta'n ennym Frangish Plomelinois currit er cummaltee yn valley.
Gwerliskin
Ta'n ennym Frangish Guerlesquinais currit er cummaltee yn valley.
Trêgad
Ta'n ennym Frangish Tréogatais currit er cummaltee yn valley.
Freddie Mercury
By chiaulleyder, arraneyder, vard arrane as yl-chloieder greienyn Goaldagh eh Freddie Mercury (Farrokh Bulsara; Gujaratish: ફરોખ બલ્સારા‌, Pharōkh Balsārā‌; 5 Mean Fouyir 1946–24 Mee Houney 1991). Marish Brian May, John Deacon, as Roger Taylor, hooar eh ard-ghoo myr oltey jeh'n phossan kiaullee Queen.
Daa-veaghagh
Geddyn sliught
Ny caghlaaghyn ta taghyrt, cy cadjin t’ad goaill stiagh:
Ta’n kaikilagh Siphonops annulatus lhiggey da’n sliught eck gee e crackan. Erreish daue gee y clane brat sodjey magh, t’ad fuirraghtyn derrey t’eh er d’aase erash, as jannoo y red cheddin reesht. Ta dooieyn elley ayn as y sliught oc breh çheusthie jeu. Agh ny yei shen, ta’n voir cur bee daue; t’ad gee brat sodjey magh y feddan ooh eck.
Emily Brontë
170px|thumb|Emily Brontë.
Brasparzh
Ta'n ennym Frangish Braspartiates currit er cummaltee yn valley.
Tom Hanks
Ta Thomas Jeffrey "Tom" Hanks (behrt 9 Jerrey Souree, 1956) ny chloieder, ghienteyder, stiureyder as screeudeyr fillym Americaanagh.
Rolley çheeraghyn rere earroo yn phobble
thumb|350px|Caslys çheerey ny cruinney rere earroo yn phobble ny bleeaney 2007 Shoh rolley çheeraghyn rhenk-oardraghit rere earroo yn phobble. Ta'n rolley shoh cur stiagh, as rhenk-oardraghey steayn seyr as kerçheenysyn hene-reiragh. Ta ny h-earooyn bunnit er yn ooley s'jerree ny er tilgey lught-reill choontey-pobble as ta ny h-earrooyn cruinnit. Ta ny h-earrooyn eley bunnit er ooley Rheynn Cooishyn Soshiallagh as Tayrmanagh yn UN er 1 Jerrey Souree ny bleeaney 2007. Er y fa nagh vel ny h-earrooyn çhymsit ec y traa cheddin ayns dagh çheer, ny er cormid currymid cheddin, foddee dy vel ny rhenkyn meestiuragh.
Yn Tatarstaan
Unnidyn Reiragh
Ta Pobblaght ny Tatarstaan rheynnit ayns 43 ardjyn. Jeeagh er Unnidyn reiragh ny Tatarstaan as Coondaeghyn ny Tatarstaan.
Cleaysh chiyt
Nieu
T'ad credjal dy vel rouyr cleaysh chiyt cur çhingys er cabbil.
Hochtaunuskreis
Ta Hochtaunuskreis ny lyst (Kreis) 'sy vean jeh Hessen, 'sy Ghermaan, as t'eh ny phaart jeh'n ynnyd moirvaljagh Frankfurt/Rhein-Main.
Gaelg ny h-Albey
She çhengey Cheltiagh ny h-Albey Gaelg ny h-Albey ny Gaelg Albinagh. She A' Ghàidhlig yn ennym urree 'sy çhengey hene. Ta mysh 60,000 Gaelgeyr ayns Nalbin as ta'n chooid smoo jeu cummal er ayns twoaie yn çheer as er ny h-ellanyn magh veih'n choose heear.
Seán Mac Diarmada
Irree Magh y Chaisht
Ayns 1908, hie eh gys Divlyn as hie eh stiagh ayns Arryltee Nerin. V'eh ny oltey er Commeeys y Yernish as Sinn Féin as screeu eh da'n phabyr-naight Irish Freedom. Hooar Mac Diarmada anlheiltys lhiannooagh ayns 1911 as va feme echey er maidjey shooyl y chooid elley jeh'n vea echey.
Jodie Foster
Ta Alicia Christian "Jodie" Foster (behrt 19 Sauin, 1962) ny ben-chloieder, gienteyder as stiureyder fillym Americaanagh. Ta enney share urree er son e paart 'sy scannane The Silence of the Lambs myr Clarice Starling. Va paartyn mooarey eck ayns ny scannaneyn Contact (1997), Panic Room (2002), Flightplan (2005), Inside Man (2006), The Brave One (2007) as Elysium (2013).
Çhaghteraght
right|thumb|200px|Toor semaphore
Ta çhaghteraght cowraghey maylartey smooinaghtyn, eieyn, ny fys liorish glare, screeuyn, cowraghyn ny aase elley. She obbyr jelleenagh t'ayn son y chooid smoo. Dy mennick, ta sleih jannoo ymmyd jeh corysyn cadjin, myr sampleyr, çhengey ny abbyrlhit cadjin.
Ta aaseyn çhaghteraght goaill stiagh:
Yn Nah Chaggey Dowanagh
V'eh yn dean ec Impiraght y Çhapaan na yn Aishey Hiar y chur fo'n chosh eck, as, ec toshiaght y chaggey, v'ee troiddey noi Pobblaght ny Sheen veih'n vlein 1937. Jiu, t'eh coontit dy doshee yn Nah Chaggey Dowanagh er 1 Mean Fouyir 1939 tra ren y Ghermaan ruegey yn Pholynn. Ren y Reeriaght Unnaneysit as y Rank fogrey magh dy row ad ayns staydys caggey noi'n Ghermaan myr eiyrtys er y ruegys er y Pholynn. Myr eiyrtys er faghtyssyn as conaantyn, chur y Ghermaan y cochaarjys Essylagh er bun marish yn Iddaal, as ren ad cur cooid vie jeh'n Oarpey vooarheeragh fo smaght. Lurg Conaant Molotov-Ribbentrop, ren y Ghermaan as yn Unnaneys Soveidjagh rheynn magh as goaill stiagh thallooyn jeh ny çheeraghyn gerroil eddyr oc, goaill stiagh y Pholynn as ny çheeraghyn Baltagh. Cha row çheer elley, faagail magh y Reeriaght Unnaneysit as çheeraghyn elley jeh'n Cho-unnaneys Goaldagh, troiddey noi ny Forseyn Essylagh, as caggaghyn taghyrt 'syn Affrick Hwoaie as Cah yn Atlantagh. Ayns Mean Souree 1941, ren ny Forseyn Essylagh ruegey yn Unnaneys Soveidjagh, red ren cur cribbag er y chooid smoo jeh ny Forseyn Essylagh derrey jerrey yn chaggey. Ayns Mee ny Nollick 1941, ren y Çhapaan çheet er çheu ny Forseyn Essylagh, soiaghey ny Steatyn Unnaneysit as thallooyn Oarpagh harrish y Cheayn Sheealtagh as, dy tappee, va'n chooid smoo jeh ard heear y Cheayn Sheealtagh fo smagh ec ny Shapaanee.
Mooir Vannin
She Mooir Vannin y vooir eddyr ellanyn ny Bretyn Mooar as Nerin. T'ee goll mygeayrt Ellan Vannin. Çheu hwoaie jeh'n vooir ta Ammyr ny h-Albey as ee ny mooir eddyr Nerin as Nalbin, as çheu yiass jeh'n vooir ta Mooir Vretyn ayn as ee soit eddyr Nerin as Bretin.
Britaanish
She brezhoneg yn ennym ta currit er y çhengey 'sy Vritaanish hene. T'eh goll er fockley magh myr ny  ayns ny h-abbyrtyn KLT as myr  'sy Ghwenedish. thumb|left|Cowrey raaidey daa-hengagh ayns [[Kemper]]
Ramla
She caayr 'sy Clyst Veanagh ayns Israel eh Ramla ( Ramlāh, الرملة‎ ar-Ramlah; screeuit sheese myr Ramlah, Ramle, Remle as Rama chammah). She Ewnyn tromlagh y phobble (80% 'sy vlein 2001) agh ta ram Arabee cummal ayn chammah (16% Arabee Voslymagh as 4% Arabee Chreestee). Va'n chaayr bunnit m. 705–715 BNJ ec y Chaliph Umayyadagh Suleiman ibn Abed al-Malik lurg ren ny h-Arabee goaill yn ard. T'eh ny lhie er bollagh y Via Maris ta kiangley Cairo rish Damascus ec crossag marish y raad ta kiangley Jerusalem rish y phurt ayns Yafo.
Balley Drine
Ta Balley Drine (Baldrine) ny valley beg ayns Mannin er gerrey da Laksaa.
Yn Ghermaan
Natseeys as y Nah Chaggey Mooar
Haink rish Pobblaght dy Weimar toshiaght ayns 1919 liorish yn aght-reill Weimar. She reiltys pobblagh v'ayn. Er bun reddyn myr yn Lhagragh Mooar, kianglaghyn trome Chonaant Versailles, as straih dy reiltysyn neuhickyr, caill sleih yn Phobblaght treisht ayns y chorys reiltys. Haink rish parteeyn noa, goaill stiagh Cummynee as Völkee, as fo-hidooryn ec kuse jeu. Va thousaneyn dy ghunveryssyn politickagh, scoaghys jeh teiyderyn, as hug y lheid ny smoo corree er sleih va fo anverchys as neufailleydys mooar. Ec y jerrey, fo cummaght fir-choyrlee ny skian yesh, ren yn Eaghtyane Paul von Hindenburg enmys Adolf Hitler ny Chormyder ny Germaan er 30 Jerrey Geuree 1930.
Slættaratindur
Ta Slættaratindur (Faaroish son mullagh rea-hoynagh) (880 m ) y slieau s'yrjey ayns Ellanyn ny Geyrragh. T'ee soit ayns twoaie yn ellan Eysturoy eddyr ny baljyn beggey Eiði, Gjógv, as Funningur. T'ee nane jeh jeih sleityn ayns Ellanyn ny Geyrragh lesh yrjid ta ny s'yrjey na 800 m. She Gráfelli (856m) yn nah slieau b'yrjey as eh soit shiar hwoaie veih Slættaratindur.
Rolley caayryn ayns Israel
Ta'n duillag shoh soilshghey caayryn Israelagh ta soit ayns Israel myrane lesh ny buill chummaltagh ta fo stiurey Israel çhesthie jeh'n Vroogh Heear. Ta'n rolley bunnit er yn ayndagh roie ta currit magh ec Ard-Oik Staydraa Israel (AOS). Rere corys gurneilys ynnydagh Israel foddee coonseil chaayragh ve bronnit er baljaght valjagh tra ta ny smoo na 20,000 dooinney cummal ayn.
Rolley
Ta'n taabyl shoh heese rang-oardraghey dagh caayr Israelagh rere ennym, slyst, eaghtyr, as earroo yn phobble, rere coontey-pobble 2009 jeh Ard-Oik Staydraa Israel:
Kliszów, Queiggey Podkarpacie
She balley beg 'sy clyst reiragh Gawłuszowice ayns Coontae Mielec ayns Queiggey Podkarpacie ayns shiar yiass y Pholynn eh Klisów. T'eh ny lhie mysh 4 km çheu yiass veih Gawłuszowice, 13 km çheu hwoaie veih Mielec, as 59 km çheu heear hwoaie veih'n phreeu-valley ardjynagh, Rzeszów.
Armys y Pholynn
She armys ashoonagh y Pholynn eh armys y Pholynn (Orzeł Biały) dy h-oikoil. She sorçh d'urley bane marish gob as ingnyn airhey echey ta ceau crooin vane, as ry-haishbyney er scape jiarg.
God Save the King
Long to reign over us:
Lord grant that Marshal Wade
Rebellious Scots to crush.
Yn Chaladoan
She yn Chaladoan, ta çheet magh ass Caledonia y Ladjyn, yn ennym v'ec ny Rauee er y thalloo va ny lhie çheu hwoaie jeh'n wheiggey oc Britannia, ny s'odjey na joarey yn impiraght oc. Ta Gaeil noa-emshyragh ny h-Albey cur Tír nan Cailleannach er yn enmys shoh. Jiu, ta'n enmys ymmydit myr ennym druiaghtagh ny bardagh son Nalbin, gollrish yn enmys Hibernia (ta ymmydit ayns cooish Nerin) as Britannia (ta ymmydit ayns cooish y Vretyn Vooar).
Yn Chorn
Ta'n Chorn ard-ennymagh er son y voanee feie, y choose foddey as eigsoylagh, as yn emshir bog. T'ee ard-ennymagh er son shenndaaleeaght yn eash chloaie as yn eash çhynskylagh, y çheer yalloo meaineraght er-lheh, as ee ny ynnyd eiraght y dowan. She yn turrysagh nane jeh ny çhynskylyn smoo scanshoil (24%) 'sy choontae, agh ta'n Chorn foast nane jeh ny coondaeghyn smoo boght 'sy Reeriaght Unnaneysit (62% faillee meanagh y Reeriaght Unnaneysit)
Caslys-skeeal eddyr-voggyl
Ta caslys-skeealyn eddyr-voggyl gollrish skeealyn hene-soilshit, er y fa dy nod peiagh erbee, foast, screeu as soilshaghey magh yn caslys-skeeal eddyr-voggyl echey hene. Ta ny smoo na 18,000 caslys-skeealyn eddyr-voggyl ayn nish, as adsyn goaill stiagh scheimyn aitt cadjin as caslys-noaskeealyn, ram genreyn as cooishyn. S'tiark nyn ta hene-chooneydagh mychione argid.
Saase
Foast, ta croo cliaghtagh ec cooid mooar, s'cosoylagh yn chooid smoo jeh caslys-skeealyn eddyr-voggyl. Kuse jeh, myr sampley PvP liorish Scott Kurtz as Sinfest liorish Tatsuya Ishida, t'ad jeeaghyn gollrish scheimyn aitt doo-as-bane pabyryn-naight. Ta'n croo spotçh-dagh-laa shoh lhiggey daue jannoo jeianaghey y skeeal ny smenkey, as myr shen t'ad goaill lhaihderaght mooar dy tappee, foddee. Ny caslys-skeealyn eddyr-voggyl elley, t'ad jeant gollrish lioaryn chaslys-skeealyn tradishoonagh, manga ny caslys-noaskeealyn. Ny caslys-skeealyn eddyr-voggyl shoh, myr sampleyr MegaTokyo liorish Fred Gallagher as American Born Chinese liorish Gene Yang,, she myr duillagyn t'ad jeant, cha nee ayns scheimyn, as ta'n skeeal ny smoo scanshoil na spotçhyn.
Shennaghys
Ta ellyneyryn elley gra dy row ad y chied ayns genre ennagh ny sorçh ellyn ennagh, ny dy hug adsyn bree da troa cadjin. Ghow The Polymer City Chronicles toshiaght er y 13oo laa Mee Vayrnt, 1995, as ta aggyrtys echey dy row eh y chied caslys-skeeal eddyr-voggyl mychione gammanyn co-earrooder. Cha row Bob and George y chied caslys-skeeal eddyr-voggyl sprite er yn eddyr-voggyl, agh ta sleih gra dy hug eh bree da'n troa cadjin. Ghow Twisted Kaiju Theater toshiaght ayns Mee Luanistyn 2000. Hug Twisted Toyfare Theater, veih earishlioar ToyFare, ard-smooinaght da. Cha row eh y chied caslys-skeeal eddyr-voggyl fotograf v'ayn, agh t'eh goit rish dy cadjin son cur y troa fo raad.
Shetlynn
Ta Shetlynn ny yn Sheltyn (Gaelg Albinagh: Sealtainn, Baarle: Shetland Islands, Shenn-Loghlynnish: Hjaltland) ny h-ellanragh ayns y Cheayn Sheear magh veih coose shiar hwoaie ny h-Albey as ny h-Orkaid, as 280 km ass Ellanyn ny Geyrragh. T'ee 1,466 km2 er eaghtyr. She Lerwick preeu-valley yn ellanragh as ee ny soie er yn ard-ellan, Mainland.
Caslys-skeeal eddyr-voggyl
Shennaghys
Rish 2005, va cummal seose caslys-skeealyn eddyr-voggyl ny keird hene. Va buill lheid as Comic Genesis, Drunk Duck, Smack Jeeves as Webcomics Nation ayn. Cooid smoo jeh ny thousaneyn dy caslys-skeealyn eddyr-voggyl t’ayn, t’ad goll er cummal seose er ny buill shoh.
Bondeeys
As ta caslys-skeealyn eddyr-voggyl er mooadaghey, ta eddyr-vondeeyssyn er mooadaghey mygeayrt-y-moo. Ta kuse dy ellyneyryn beeaghey yn lught-fir jeeaney oc liorish forymyn, boaylyn fir jeean as bloggyn, as ny keayrtyn ta caarjys mie eddyr oc. Ta ellyneyryn hene croo bondeeyssyn myrgeddin, liorish maylartey post-l, kianglaghyn as artyn forym. T’ad gobbraghey ry cheilley liorish duillagyn saieagh ynnydeyragh as co-fee, as t’ad çheet ry cheilley dys cochianglaghyn. Ta bondeeyssyn elley çheet rish trooid eddyr-vuill cadjin caslys-skeeal eddyr-voggyl ta loayrt er y chooish: myr sampleyr, Comixpedia (nish enmyssit ComixTALK). Eddyr-vuill cur da sleih cummal seose ny shirveishyn elley, lheid as Comic Genesis, Drunk Duck ny buzzComix,ta beoyn oc neesht çhaglym bondeeyssyn. As myr t’eh mychione yn eddyr-voggyl hene, ta’n bondeeys caslys-skeealyn eddyr-voggyl cliaghtit rish arganys. Ta bree caslys-skeeal eddyr-voggyl bentyn rish toilçhinys chammah as foayr cadjin, as foddee caggey lossey eiyrt er taghyrtyn, er lheh my vel yn arganys bentyn rish caslys-skeeal eddyr-voggyl, ny e screeudeyr, as enney mie er lheh oc. Ram keayrtyn, ta bun yn arganys shayll as barel trome echey, ny ayns y duillag ny ayns yn art naight echey. Ta trughaneys eddyr daa hellyneyr bun cadjin elley, my vel eh feer ayn ny dyn. Ny keayrtyn, ta’n lught-fir jeeaney sheidey yn aile neesht.
Dellal
Ta ellyneyryn ayn as foddee ad obbraghey er ny caslys-skeealyn eddyr-voggyl oc lane-emshiragh, gyn obbyr elley. Ta’n possan ellyneyryn keird caslys-skeealyn eddyr-voggyl goaill stiagh Mike Krahulik as Jerry Holkins jeh Penny Arcade, James Kochalka jeh American Elf, Randall Munroe jeh xkcd, Brian Clevinger jeh 8-Bit Theater, Eric Millikin jeh Fetus-X, Tim Buckley jeh Ctrl+Alt+Del, as ram fir elley. Yn chooid smoo jeu, gow ad toshiaght screeu myr ceau traa, agh v'ad cho rahoil dy nod ad beaghey er toyrtyssyn as cooid hraghtee.
Chammah as ellyneyryn ny lomarcan geabbey jannoo vondeish da caslys-skeeal eddyr-voggyl, ta greeseyderyn dellalys ayn, geabbey croo cummey dellal neesht. Va Scott McCloud, fer niartee fondit jeh myneeckys, ny 'er-choyrlee da'n çheshaght-dellal BitPass. Ta kuse dy hoilsheyderyn caslys-skeealyn eddyr-voggyl, myr sampleyr y mooinjer buill Modern Tales, jannoo ymmyd jeh cummey olteynys.
Aundyryn
Ta ronney eddyr-voggyl ec ymmodee aundyryn caslys-skeealyn. Hug ny Eagle Awards bun er Reih Caslys-Skeealyn er yn Eddyr-Voggyl ayns 2000, as ren ny Ignatz Awards y chied red ayns 2001. Erreish da enmys caslys-skeealyn eddyr-voggyl da ymmodee jeh ny ronnaghyn caslys-skeealyn clouit tradishoonagh oc, hug ny Eisner Awards bun er ronney Caslys-Skeealyn Bun-Earrooagh Share ayns 2005. Ren ny Harvey Awards eiyrt orroo ayns 2006 (Obbyr Caslys-Skeeal Eddyr-voggyl Share) as ny Shuster Awards ayns 2007 (Aundyr Crooder Caslys-Skeeal Eddyr-voggyl Ard-Yindyssagh Canadagh).
Purt ny h-Inshey
Cha row Purt ny h-Inshey ny h-ard-valley er yn ellan, agh she ard-agglish Phurt ny h-Inshey soiaghey Aspick Sodor as Mannin. T'ee ny purt eeastee smoo scanshoil er yn ellan myrgeddin.
Ta'n thie tashtee Thie Vanannan as Thie Tashtee Ymmyrkey Vannin soit ec y phurt. Erskyn shen, ta Cashtal Phurt ny h-Inshey soit er yn ellan beg, Ellan Noo Perick, ta kianglt lesh y vooarheear lesh taagher. 'Sy vlein 2005 va cooylley ushtey troggalit er yn awin Neb dy chur da ny baataghyn ablid dy hiauilley rish y vooir-hraie.
Lítla Dímun
250px|right|thumb|Ynnyd Lítla Dímun ayns Ellanyn ny Geyrragh Ta Lítla Dímun ellan beg t'ayns Ellanyn ny Geyrragh eddyr Suðuroy as Stóra Dímun. T'eh yn ellan by loo jeh ny 18 ard-ellanyn, lesh eaghtyr 1 km2 echey. T'eh yn un ellan neuchummaltit jeed. Ta reayrt er yn ellan veih ny baljyn beggey Hvalba as Sandvík. T'eh Slættirnir (414 m) yn boayl syrjey er yn ellan 300px|left|thumb|Lítla Dímun
Tórshavn
Shennaghys
250px|right|thumb|Kione çheerey y Tinganes ayns Torshávn Haink traght seyr gys ny hellanyn ayns 1856. 'Sy vlein 1866 va coyrle y valley bunnit, as v'eh reiht myr ard-valley yn ellanragh. Va purt noa-emshiragh troggit 'sy vlein 1927. Foddee er ny lhongyn moorey dy lhie ayn.
Faaroish
Shennaghys
'Sy vlein 1937, va'n Faaroish currit stiagh ayns ynnyd y Danvargish myr çhengey oikoil ny scoillyn, 'sy vlein 1938 myr çhengey yn agglish, as 'sy vlein 1948 myr y çhengey ashoonagh liorish Slattys Reill Thie Ellanyn ny Geyrragh. Agh cha row yn Faaroish ymmydit myr çhengey chadjin 'syn ym-ysseraght as ayns soilsheenyn derrey ny 1980yn. Jiu, ta'n Danvargish coontit myr çhengey yoarree, agh t'ee goll er ynsaghey ec mysh 5% mooinjer ny h-ellanyn myr y chied çhengey as shegin da dagh scollag 'sy 3oo vrastyl as ny shinney goll er n'ynsaghey.
Danvargish
She fer jeh ny çhengaghyn Germaanagh Hwoaie ta goll er loayrt ec mysh 6 millioonyn dy leih ee yn Danvargish (dansk, focklit magh myr [danˀsɡ̊]). T'ee goll er loayrt 'sy Danvarg da'n chooid smoo, agh t'ee myr çhengey ghooie ec 50,000 Germaanee jeh sluight Danvargagh ayns ayrnyn twoaie Schleswig-Holstein, y Ghermaan, raad ta staydys eck myr myn-çhengey. Lhisagh da dagh peiagh ynsaghey'n Danvargish 'sy scoill ayns ny thallooyn Danvargagh Ellanyn ny Geyrragh (raad ta staydys oikoil eck) as Greenlynn, chammah as 'syn Eeslynn.
Cardoon
Troarey
Share da amm aase feayr as liauyr, mysh queig meeghyn, agh cha nod eh shassoo noi rio. Ta feme echey er rheamys mooar, as myr shen cha nel eh goll er troarey monney agh raad ta aggyrtys ynnydagh er.
Ymmyd bee
"Roish my çhaglym cardoonyn son y voayrd, ta shin giallaghey ad liorish co-chiangley ad as filley coonlagh mygeayrt oc, as kiangley eshyn mygreddin, as faagail ad rish tree shiaghteeyn."
Ymmyd elley
T'ad geddyn ensymeyn ass cardoon dys jannoo caashey feill-haghnagh. Ta caashey tradishoonagh ny Portiugal jeant jeh'n vinjey shoh ynrican, myr sampleyr, Queijo de Nisa.
Ny Çheeraghyn Balkanagh
Çheeraghyn ta nyn lhie 'syn ard shoh, t'ad goaill stiagh:
Yn Elveeish
Ta'n Elveeish (Germaanish: Schweiz, Frangish: Suisse, Iddaalish: Svizzera, Romansh: Svizra) ny çheer Alpagh, neuchommeeagh, thallooinit 'syn Oarpey Heear. T'ee ny çheer chonastagh ta jeant sheose jeh 26 steatyn ny cantoonyn. She Berne preeu-valley ny çheerey agh t'ad ny h-ynnydyn tarmaynagh na ny h-ard-valjyn Basel, Geneva, as Zürich.
Yn Commeeys Celtiagh
Deanyn
Dy politickagh, ta'n Commeeys Celtiagh shirrey seyrsnys da dagh fer jeh ny h-ashoonyn unnaneysit as kiangley ennagh oc. Ta anchaslys ayn mychione toiggalys ny deanyn shen, eddyr ard-chruinnaghtyn as conastey gollrish y Choonseil Nordagh.
Shennaghys Vannin
Roie-hennaghys
thumb|150px|Clagh [[Ogham ass Mannin ta taishbyney yn dreeym 'sy çheshvean. Ta'n teks lhaih BIVAIDONAS MAQI MUCOI CUNAVA[LI]; ayns Gaelg: Bivaidonas, mac yn eggys Cunava[li].]]
Caggey Theayagh Hostyn as yn Eddyr-reill
Lesh çheet y Stanlagh, lesh sidooryn Sostynagh, va stap currit er irree magh erbee. Ren eh caarjys lesh y sleih ayns liorish y choarid echey, liorish çheet Sostynee as ad gynsagh laue-cheirdyn, as ren eh eiyrtys ny h-eirinee y chooney lesh lhiassaghey cabbil Manninagh, as 'syn am cheddin, chur eh teoraghyn er currymyn ny h-Agglish, agh cha row seyrysnys ny sloo ec ny Manninee na fo stiurey yn Stanlagh. Va'n sleih currit fo keeshyn ardey; va sidooryn currit ayns aaghtyn orroo; as v'eh orroo soiaghey jeh barganeyn soiagh er feie tree seihill ayns ynnyd shellooderys y thalloo rere cummaltys coonlee as eh credjit myr unnane as eirys cadjincliaghtagh.
Yn Eash Noa-emshiragh
Va Ellan Vannin ymmydit myr bun-ynnyd ry hoi campyn da Pryssoonys Fir Quaagh 'sy Chied Chaggey Dowanagh (1914-18) as 'sy Nah Chaggey Dowanagh (1939-45). Car y Chied Chaggey Dowanagh va daa champ ayn: va'n chied champ ny ynnyd seyrey femoilysagh ayns Doolish as va'n nah champ troggit er lheh ayns Skeerey Pherick. Car y Nah Chaggey Dowanagh va ram campyn ny sloo ayns Doolish, Purt ny h-Inshey, Purt Çhiarn as Rhumsa.
Ayns ny 1990yn as ny 2000yn ta enney ny share ry akin ayns cultoor dooghyssagh Vannin, lheid as y chied vunscoill Ghaelgagh, chammah as aareayrtys er tarmaynys yn ellan.
Balley Keeill Eoin
Ta Balley Keeill Eoin (St. John's) ny valley beg ayns Mannin er çheet ry-cheilley ny raaidyn A1 (Doolish - Purt ny h-Inshey) as A3 (Balley Chashtal - Rhumsaa). Ta Cronk Keeill Eoin ry-gheddyn ayns y valley. Ta'n Vunscoill Ghaelgagh soit ayns shenn scoill Valley Keeill Eoin.
Divlyn
Lannoonys
Ta ny baljyn shoh heese lannoonit rish Divlyn:
Bantawaish
Ta beggan dy vun-scoillyn cur brastylyn 'sy çhengey, as ta lioar-scoill ny ghaa ry-gheddyn, agh s'doillee eh feddyn fir-ynsee as Bantawaish ghlen oc.
Jeshaght
right|320px
Sorçhyn dy yeshaght
Shoh kuse dy 'ir chadjin:
Charles Haughey
Va Haughey reiht myr TD da Dáil Éireann da'n chied cheayrt son Divlyn Hiar Hwoaie 'sy vlein 1957, as v'eh aa-reiht ayns dagh ard-reihys ny lurg derrey 1992.
Tara Leniston
She ben-aghteyr Yernagh ee Tara Louise Leniston (ruggit er 1 Boaldyn 1983). Ga dy row ee ruggit ayns Sostyn, v'ee troggit ayns Coontae yn Chlaair, Nerin, as t'ee er ny veaghey chammah 'sy Chorea, 'sy Toolynn, as ayns Hong Kong. Ren ee jurnaaghey lesh yn ayr eck Greg, va ny ard-reireyder lesh Baltimore Technologies.
Yn Oarpey
Çhengaghyn Germaanagh
Ta ny çhengaghyn Germaanagh goll er loayrt ayns yn Oarpey Heear Hwoaie as ardjyn yn Oarpey Veanagh. Shoh rolley ny çheeraghyn raad ta çhengey Ghermaanagh goll er loayrt: Norlynn, y Toolynn, y Ghermaan, y Reeriaght Unnaneyssit, Pobblaght Nerin, y Danvarg, y Çheer Injil, y Velg, yn Austeyr, Liechtenstein, yn Elveeish, yn Eeslynn, Lucsemburg, Finlynn as yn Iddaal.
Ingrish
Ta Ingrish ny Izhorish (Ingrish: ižoran keeli, ižorkan keeli ) nane jeh ny çhengaghyn Finn-Oogragh ta loayrit ec ny h-Izhoree ayns Ingria. Ta mygeayrt 200 loayrtee ayn nish, agh ta'n chooid smoo jeu nyn shenndiaght. Ny jean jarrood eddyr ee as abbyrtyn hiar yiass ny Finnlynnish as ee çhengey hromlagh ny sthie-arree Finnlynnagh Lutheragh.
Leonhart Fuchs
She lhee as lus-oayllee Germaanagh va Leonhart Fuchs (17 Jerrey Geuree 1501 – 10 Boaldyn 1566), t'er ny lettyraghey keayrtyn myr Leonhard Fuchs as er ny hymney 'sy Ladjyn myr Leonhartus Fuchsius. T'eh ny share ennit myr ughtar lioar vooar bentyn rish lossreeyn as yn ymmyd oc myr medshinyn, lioar lossreeyn, hie er ny hoilshaghey magh da'n chied cheayrt 'sy Ladjyn ayns 1542. Ta mysh 500 caslyssyn cruinn er lossreeyn va prentit ass grainnaghyn foiee. Ta caslyssyn y lioar coontit myr ny lhiassaghyn smoo scanshoil harrish adsyn haink rieau. Ga dy row caslyssyn ymmydit ayns lioaryn lossreeyn elley, ren lioar Fuchs prowal as cur trimmid er caslyssyn ard-whalleeaghtagh myr yn aght share enmyssey cre ta ennym losserey shassoo er son.
Brest, y Velaroosh
She caayr 'sy Velaroosh er y joarey rish y Pholynn eh Brest (Брэст Brest ny Берасце Bierascie dy tradishoonagh; Брест Brest; Brestas; Brześć; בריסק Brisk). 'Sy vlein 2010 va 310,800 dooinney cummal ayn.
Rolley baljyn as baljyn beggey ayns Pobblaght Nerin
I
Iascaigh, Imleach Iubhair, Inbhear, Inis Cara, Inis Céin, Inis Córthaidh, Inis Crabhann, Inis Díomáin, Inis Tíog, Innys, An Inse, Inver Mooar, Ioma, Iostáin Chrois Araild
S
An Scairbh, Scairbh na gCaorach, An Sciobairín, An Scoil, An Scrín (Shliggagh), An Scrín (Yn Vee), An Seanbhaile, An Seanchaisleán, An Seangharraí, Seantrabh, Searcóg, Séipéal na Carraige, Shliggagh, Sionainn, Ny Skeryn, An tSnaidhm, Na Solláin, Sord, An Spá, Yn Spittal, An tSráid, Sráid an Mhuilinn, Sráid na Cathrach, An Sráidbhaile, An tSráidbhaile, Sraith an Domhain, Srath an Urláir, Sruthair, Stigh Lorgan, Súmhaí
T
Yn Taagher, Tamhlacht, Teach Mealóg, Teach na Giúise, Teach Sagard, Teach Sinche, Teach Srafáin, Teampall an Ghleanntáin, Teampall Baoith, An Teampall Geal, An Teampall Mór, An Teampall Uachtarach, An Teanga, Tearmann Bearaigh, Tearmann Feichín, Tiarna Mhúscraí, Tigh an Raoilinn, Tigh Damhnata, Tigh Mochua, Tigh Mo Linne, Tigh Molaige, Tigh na hÉille, An Tigh Rua, Tír an Iúir, Tír Ghamhainín, Tobar an Choire, Tobar Chláir, Tobar Phádraig, Traie Lee, Traie Mooar, Tuaim, Tuaim Uí Mheára, Tuar Mhic Éadaigh, Tuar na Fola, Tuilsce, An Tulach (Ceatharlach), An Tulach (Yn Claar), Tulach an Iarainn, Yn Tullagh Vooar
Negev
Bun-ocklaght
Ta bun yn 'ockle negev çheet magh as fraue Ewnish ta keeallaghey "çhirrym". 'Sy Vible, ta'n fockle Negev shassoo son "jiass"; ta'n fockle Negeb goll er ymmyd chammah. 'Syn Arabish, ta Negev goll er enney myr al-Naqab, ga nagh row yn ard coontit myr ard er lheh derrey soilshaghey magh yn joarey eddyr yn Egypt as yn Impiraght Ottomanagh 'sy 19oo eash as cha nel ennym Arabish tradishoonagh echey. Car yn Anney Goaldagh v'eh er enney myr fo-lyst Beersheba.