cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Simisola Bolatito Ogunleye
Yanwle
To owhe 2006, Simi de ohàn tintan etọn tọ́n he yin ohàn pipa tọn de he hosọ etọn yin Ogaju, he yin anadena gbọn Samklef dali. To owhe 2014, e de ohàn devo tọ́n he hosọ etọn yin Restless he bẹ ohan flinflin voovo atọ́n hẹn.
Ilorin East
Lẹdo etọn gbló sọ̀ kilomẹtlu 486 lẹdope bọ sọha gbẹtọ he to finẹ lẹ tọn sọ 204,310 sọgbe hẹ mẹhihia he wá aimẹ to 2006.
Ila Orangun
Finẹ wẹ yin tatọ́-tẹnnọ̀ na Lẹdo Gandudu Dokọ̀ tọn Ila tọn.
Ila-Orangun wẹ Wehọmẹ Daho Ayimatẹn Oyo Tọn, he ko lẹzun Wehọmẹ Daho Ayimatẹn Osun Tọn todin (Oyo (now Osun) State College of Education) yin gbigbá do. Wesẹdotẹn Dodinnanu Bibasi Tọn Na Omẹ Aflika Tọn Lẹ (The African Heritage Research Library) yin didoai to 1988.
Wurld (hànjitọ)
Gbẹzan bẹjẹeji tọn
Wurld yin jiji to Awọnlin, Naijilia, bo gọ yi US to jọja whenu etọn to fihe e mọ wepinplọn gando ọdinatẹẹ yi te to wehọmẹ alavọ oto Georgia tọn. To whenuena e tin to wehọmẹ, Wurld tindo ojlo sinsinyẹn nado tindo mahẹ to ohànjiji mẹ.
Bladopọ ohàn etọn lẹ tọn
Ohàn he e dlẹnkanna lẹ
Muhammadu Gambo Jimeta
Muhammadu Gambo Jimeta (15 Lidosun 1937 - 21 Alunlunsun 2021) yin ponọ sunnu Naijilia-nu he yin ponọ-gán daho hoho. E yin azọ́ndena nado yin ponọ-gán daho do otẹn Etim Inyang tọn mẹ to owhe 1986, podọ Aliyu Attah sọ lẹzun ponọ-gán daho do otẹn etọn mẹ to owhe 1990.
ECOWAS
Otogbo he tin to ECOWAS mẹ lẹ
To osun awetọ owhe 2017 tọn, ECOWAS dó otogbo fọtọn, ṣinatọn yin Otò he nọ do Flansegbe, atọ́n nọ do Glẹnsigbe bọ awe nọ do Portugal sin ogbe. Otogbo ehelẹ po wẹ kọnawudopọ to whenue ye ze ogbẹ lọ dóte to owhe 1975 mẹ, adavo otogbo Cape Verde tọn he kọnawudopọ po ogbẹ lọ po to owhe 1977. To azan gban, osun atọntọ owhe 2021 tọn, Otogbo Málì yin didesẹ sọn ọgbẹ lọ mẹ na whẹho huhlọn dó yi gan awhanfuntọ lẹ tọn he jọ whlawe to osun ṣinẹnẹ ṣẹnṣẹn wutu. Mọdopolọ yé dè Otogbo Guinea tọn sọn ogbẹ lọ mẹ na whẹho dopolọ to azan ṣinatọntọ, Zósun, owhe 2021 tọn mẹ.
Alioune Badara Cissé
Alioune Badara Cissé (7 Afínplọsun 1958 – 28 Avivọsun 2021) yin tonudọtọ senegal tọn. E yin dopo to ogbẹ Alliance for the Republic (APR). E yin Lizọnyizọnwatọ jonọ-gbéji senegal tọn sọn 4 Lidosun jẹ 29 Kọ̀yánsun 2012. E yin jiji to Saint-Louis, Senegal. Badara Cissé yin kukutọ to Dakar, Senegal to 28 Avivọsun 2021 tọn sọn Azọ̀nylankan COVID-19 tọn podo owhe 63 po.
Muhammad Buhari
Otàn vuwhenu etọn tọn
Buhari yin jiji dó hẹnnu Fúlàní tọn mẹ to azan fọtọnnukunawetọ awèwèsun owhe 1942, to gbètato Daura tọn to Ayimatẹn Katsina tọn  mẹ. Ye nọ ylọ otọ etọn dọ Mallam Hardo Adamu, na é yin dopo to Filani gan lẹ mẹ. Onọ etọn sìn yinkọ nọ yin Zulaihat; he tlọn Hausa po Kanuri sìn kúnkan mẹ. Buhari wẹ yin ovi konukunnatọntọ (23) otọ etọn tọn. Onọ etọn wẹ penukundo dó e go, na otọ etọn ku to whenue é dó owhè ẹnẹ. É yi wehọmẹ dokọ tọn Katsina middle School to gbètato Daura po Mai'dura po to owhe 1953. Enẹgodo é yi wehọmẹ daho Katsina Provincial Secondary School tọn sọn owhe 1956 jẹ 1961. To whenue Buhari dó owhe fọtọnńukunẹnẹ (19) e biọ wehọmẹ awhanfun pinplọn tọn Nigeria Military Training College(NMTC) to owhe 1962. To Afinplọsun owhe 1964 wẹhọmẹ yin ada gblona bọ sọ yin yinkọ diọ na dó Nigeria Defence Academy(NDA). Jẹnukọnna owhe 1964, ahọluduta Naijilia tọn nọ sẹ wehọmẹvi he ko dó nupinplọn yetọn to NMTC hlan otò devo Commonwealth Military Academy lẹ mẹ na sọgan plọnnu dogọ bo lẹzun ògán.
Tíátà
Alọdlẹndonu lẹ
Adà:Whenuho
Ime Bishop Umoh
Sinima lẹ
To azan tintan, Nuwhàsun, Owhe 2020 tọn mẹ, to whenue whegbeninọ COVID-19 to Otò Naijilia tọn jẹ dò yi ji, Ime Bishop Umoh sọawuhia to aihundida fànfúnnọ dé he hosọ etọn yin "The Pregnant Man" gbọn Ofego dali to YouTube channel etọn ji bo zan archive footage.
Ebun Oloyede Ola-Iya
Alọdlẹndonu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn
Alimosho
Alimosho yin Lẹdo Gandudu Dokọ̀ tọn de to Miná Ikeja tọn, tó  Ayimatẹn Awọnlin tọn mẹ to Naijilia. Ewọ wẹ yin lẹdo gandudu dokọ̀ tọn he kló hugan to Awọnlin, bọ sọha mẹhe nọ nọ̀ finẹ lẹ tọn yì 1,288,714, sọgbe hẹ Mẹhihia owhe 2006 tọn (etomọṣo, Gandudu Awọnlin tọn sọta sọha Mẹhihia tọn enẹ bo dọ dọ̀ sọha mẹhe tin to LGD tọn lọ mẹ lẹ su hugan livi awè).
Adeniran Ogunsanya College of Education
Nọtẹn he tin to gbangba lẹ
Adà:Wehọmẹ lẹ
Edati
Tatọ́-tẹnnọ̀ etọn tin to topẹvi Enagi tọn mẹ to whèyihọ-waji to lẹdo alihogbó A124 tọn to alihiamẹnu 9°08′00″N 5°33′00″E ji.
Musiliu Smith
Adà:Otàn Gbẹzan tọn
Doyin Okupe
Adedoyin Ajibike Okupe yin jiji to azán konukunawetọ, Whejisun, owhe 1952 tọn mẹ. E yin Dotozọnwatọ dé podọ Tonudọtọ dé to tògbo Naijilia tọn mẹ. Azọnwhe amasin tọn Royal Cross tọn mẹ wẹ e wazọn te. E yin wekantọ dé to Ogbẹ́ National Republican Convention (NRC) tọn mẹ. E yin dopo to mẹhe awhangan Sanni Abacha sú do ganmẹ to gandudu etọn whenu lẹ mẹ, E yin dide sọn tonudọgbẹ United Nigeria Congress Party (UNCP) tọn mẹ. To whedenu wayi, e whlẹnagba nado yin ayimatẹngan ayimatẹn Ogun tọn to tonudidọgbẹ People's Democratic Party (PDP) tọn mẹ.
Ayimatẹn Niger Tọn
Tòdaho ayidego tọn etọn devo lẹ wẹ Bida, Kontagora po Suleja po. E yin didoai to 1967 to whenue Ayimatẹn Agewaji-Wheyihọ tọn (North-Western State) whenẹnu tọn yin mima do awè, enẹ wẹ Ayimatẹn Niger Tọn po Sokoto tọn po. Finẹ wẹ gándutọ awhànzọnwatọ hoho Ibrahim Babangida po Abdulsalami Abubakar po wá sọn. Nupenu lẹ, Gbagyi-nu lẹ Kamukunu lẹ, Kambalinu lẹ, Gungawanu lẹ, Hun-Saalenu, Hausanu lẹ Kolonu lẹ po wẹ yin akọ̀ jọun he su hugan to Ayimatẹn Niger tọn lẹ.
Tọsisa Niger tọn wutu wẹ yé do dó yinkọ enẹ na ayimatẹn lọ. Awè to zòmọ daho he nọ wleawuna miyọ́n lẹtliki tọn he  kló hugan to Naijilia mẹ lẹ - Kainji Dam po Shiroro Dam po - wẹ to Ayimatẹn Niger tọn, gọna Zungeru Dam he ṣẹṣẹ yin gbigbá to agọe. Jebba Dam sọ to ṣẹnṣẹn na dogbó ayimatẹn Niger tọn po ayimatẹn Kwara tọn po. Ayimatẹn Niger tọn wẹ tọsisa Gurara Falls tọn he diyin taun lọ lọsu tẹ, bọ gandudu dokọ̀ tọn he to lẹdo etọn mẹ yin yinkọdona dọ Gurara sọgbe he tọsisa lọ na lẹdo etọn mẹ wẹ e te wutu. Finẹ wẹ nupọntẹn daho he kló hugan to Naijilia, Kainji National Park tin te, fie a nasọ mọ nọ̀whe Kainji tọn (Kainji Lake)  po zungbó Borgu tọn (Borgu Game Reserve) gọna zungbó Zugurma tọn (Zugurma Game Reserve) po te.
Murtala Nyako
Bẹjẹeji gbẹ̀zan etọn tọn
Murtala Hamman-Yero yin jiji to oto Mayo-Belwa Ayimatẹn Adamawa tọn mẹ to azán gbán-ewhẹ atọ́ntọ Avivọsun owhe 1943. Otọ́ etọn Alhaji Hamman-Yero, yín ajọwatọ nukundeji de bosọ wleawuna mẹhe na nọtẹnmẹna nuhihọ etọn, mẹhe nuwiwa etọn lẹ zize sinai do John Holts and son Ltd centre to Melwa-Belwa.
To fine e yin yinyọnẹn na kodetọn dagbe etọn to nupiplon po aihundida lanmeyiya liho.
Eko FM
Nudọnamẹ lẹ sọn gandudu lọ de po wẹndomẹ titengbe lẹ po nọ yawu jẹ mẹlẹ de sọn finẹ.
Mẹdekannujẹ
Sọgbẹ hẹ tamẹnuplọnmẹ
Gbemima. Sogbẹ hẹ nukunnumọjẹnumẹ, aihọn lọ, wẹkẹ lọ taidi zomọ(Machine) de. linlẹn ehe ko wa aimẹ sọn nudi owhe 2500 die.
Maryam Yahaya
Maryam Yahaya yin Aihundatọ Naijilia tọn to azọnwhe Kannywood tọn. E yin yinyọnẹn ganji to whenue e do mahẹ to aihun lọ Taraddadi mẹ, aihun de he yin anadena gbọn Elnass Ajenda dali. Na ada etọn lẹ wutu, ajọ City people Entertainment tọn de Yahaya gọna tito 2017 tọn Aihundatọ nukọnmẹ tọn lẹ he jẹ nado yi ajọ to owhe 2017 tọn mẹ lẹ. E to Aihundatọ he ajọ City People Entertainment tọn jlo na de na ajọ Aihundatọ azọn yọnẹntọ hugan tọn to 2018.
Prodigeezy
Iyobosa Rehoboth ehe sọ yin yinyọnẹn di Prodigeezy yin anadenanutọ vidiohan Naijilia tọn podo fotodetọ aihun tọn po.
Alẹkzanda De Yin Daho-gbó
Alẹkzanda to Awhangbenu
To 340Bc, phillip Basi oylọ na Awhanfuntọ Makẹdóníà tọn lẹ Nado yi funawhan. É ze Alẹkzanda Owhe fọtọnnukundopo mẹvi do otẹn Aṣẹpipa tọn mẹ bo yí Awhangbenu.sigba to godo mẹ awhanfuntọ Maedi tọn diọnukunsọ whezezẹtẹn Makẹdóníà bo jẹ Atẹṣi ji, bọ hẹn Hunyanhunyan biọ otọ lọ mẹ. Alẹkzanda Basi oylọ na Awhanfuntọ Etọn lẹ nado yi doalọte na Maedinu lẹ, ye gbawhan yetọn, bo diọ yinkọ na otọ yetọn Zun Alezandirọpoli. Alẹkzanda lẹzun Ahọlu Makẹdóníà tọn to whenuena Otọ Etọn yin Huhu. Opli dé yin bibasi to todaho Glẹki tọn je zọn bọ é lẹzun ogàn Daho Awhanpa lẹ tọ. E Zan huhlọn Aṣẹpipa tọn Etọn do pli Awhanpa susu lẹ sọgbe jẹ linlẹn Otọ Etọn. To owhe 334Bc tọn, E dé gandudu pẹsianu lẹ tọn dó Asia pẹvi ji. É jẹ Agbawhlenji hẹ pẹsianu lẹ na Owhe Ao. Alẹkzanda gbawhan pẹsianu lẹ tọn po isusi po Gaugamẹla po. É dé Ahọlu pẹsianu Darusi Atọ̀ntọ sọn Aigba lọ bo yí Aigba pẹsianu lẹ tọn lẹ. É da Ahọvi lọ nado dohia sọ gbekọndopọ tin to Aigba yọyọ lọ mẹ. To ojlẹ dé mẹ, Gandudu Alẹkzanda tọn dlẹnkan sọn Ohu Adiriatiki tọn kaka jẹ Otọ India tọ kọn. É funawhan hẹ otò Indiani tọn to owhe 326Bc, bọ gbawhan Ahọlu porusi tọn,he duahọlu do Punjabu ji. To Whenue ye ko kọngbedopọ godo, Indiani yin mima do Ahọluduta susu ji. Awhanfuntọ lọ lẹ gbẹ Nado dasa indusi yi funawhan jẹ Ahọlu he tin to awa Awetọ ji, enẹwutu Alẹkzanda plan ye tọn sọn Oto Indiani tọn mẹ. Alẹkzanda ku to Bábílónì to owhe 323Bc, ṣigba gbẹtọ lẹ ma yọ Nuhe hui na taun tọ. Mẹdelẹ sọ nudido, mẹhuhu kavi Ova wẹ hui. Ṣigba whẹpo e dó ku wẹ é ko tindo linlẹn nado yi ho Aigba Arabia tọn yi. To oku Etọn godo Awhanpa delẹ tlẹn gandudu Etọn dó flinflin. Diarọsi Dugan do Ayimatẹn susu ji. Gandudu lọ lẹ Nọ funawhan sọta yedelẹ. Mẹhe Gan to yé mẹ wẹ tomẹnu seleusidi tọn. Gandudu Alẹkzanda tọn bẹ Aṣa Glẹki tọn po Ogbe Etọn po hẹn. É wamọ na todaho Ko (20) he ye do yinkọ Etọn na, Titengbe Alẹkzanda Ejibiti tọn. Whesisa do Makẹdóníà zọn bọ oto lọ hunnukun. Ohia ehe sọgan yin mimọ to Aigba Awhanfuntọ Byzantine tọn to hohowhenu. Gbẹtọ lẹ bo nọ dó Glẹnsigbe to ṣẹnṣẹn po wheyihọ waji Anatolia kakajẹ owhe 1920 lẹ. Alẹkzanda ku gbọn Ova Dali, to owhe gbannukunawetọ tọn. Mẹde ma gbawhan etọn pọn.
Ukraine
Adà he mẹ Ukraine má do lẹ
Ukraine yin mimá do adà 24 ji, taidi ayimatẹn lẹ, adà dopodopo nọ yin yiylọdọ oblast, Ukraine sọ tindo otò he tindo gandutọ etọn titi de he nọ yin yiylọ dọ Republic of Crimea
Funke Egbemode
Funke Egbemode  yin linlinwekantọ yọnnu Naijilia vijiji de podọ Anadenanutọ́ linlinwekantọ New Telegraph tọn. E yi wehọmẹ dokọ tọn (Baptist Practising Primary School), Iwo, to Ayimatẹn  Osun tọn. E yi wehọmẹ daho (Baptist Girls High School, Osogbo) to Ayimatẹn  Osun tọn. E yin linlinwekantọ́ to linlinhọsa (The Sun Newspaper) tọn. Funke sẹn taidi ogán na ogbẹ vọjladobasitọ na osaa Awe. Ewọ wẹ ogán na linlin Ayimatẹn Osun Naijilia tọn.
Ayimatẹn Ogun Tọn
Akọ̀ jọun Ayimatẹn Ogun tọn lẹ
Akọ̀ jọun Ayimatẹn Ogun tọn lẹ wẹ Egba, Ijebu, Remo, Egbado, Awori po Gungbe po, akọ̀ pẹvi pẹvi devo lẹ wẹ: Ikale, Ketu, Ohori po Anago po.
Kyiv
Tòdaho ehe mẹ wẹ adà godo tọn agbàwhinwhlẹn UEFA Euro 2012 tọn yin hihò te. Podọ Kyiv wẹ agbàwhinwhlẹn hànjiji tọn Eurovision tọn wá aimẹ te to 2017
Amaka Igwe
Adà:Otàn Gbẹzan tọn Adà:Ovi he ye ji to owhe 1963 lẹ Adà:Mẹhe kú to owhe 2014 lẹ
Oyin Adejobi
Nọtẹn intẹnẹt tọn devo lẹ
Adà:Naijilia-nu lẹ Adà:Otàn Gbẹzan tọn Adà:Sinimọto-basitọ lẹ to Naijilia Adà:Ovi he ye ji to owhe 1926 lẹ Adà:Mẹhe kú to owhe 2000 lẹ
Nkem Owoh
Nkem Owoh yin aihundatọ po nukikodonamẹtọ dé po to Otò Naijilia mẹ. To owhe 2008 mẹ, e mọ gigopanamẹnu African Movie Academy Award yí na "ada aihundatọ dagbe-hugan tọn" he e yiwa to sinima Otò Naijilia tọn Stronger than Pain he e basi mẹ.
Nọtẹn intẹnẹt tọn devo lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn Adà:Naijilia-nu lẹ
Wole Talabi
Alọdlẹndonu lẹ
Adà:Naijilia-nu lẹ Adà:Otàn Gbẹzan tọn
Amarachi Nwosu
Azọn
To owhe 2019, Malala Yousafzai mọ nunina Nobel Laureate Youngest Winner tọn yi bo ylọ Nwosu nado wa de yẹdide, enẹwẹ yin gbejizọnlin etọn yi Tokyo. Ewọ wẹ dé yẹdide na gbẹtọ nukundeji lẹ di Naomi Campbell to whenue e wa Aimatẹn Awọnlin tọn to oto Naijilia tọn mẹ po Ebonee Davis po. E ko sọ basi nukọntọ na aihun pevi to azọnwhe di Nike to Naijilia, e ko sọ wazọn po hanjitọ lẹ di Mr Eazi, Yxng Bane, Nonso Amadi, Odunsi The Engine, Santi, Kwesi Arthur po Tóbi Lou po. E sọ wazọn di yẹdenanutọ na Childish Gambino to owhe 2018. Ewọ wẹ yẹdenanutọ na The Fader he yin bibasi to oto Japan tọn mẹ. To owhe 2017, ewọ po Stella McCartney po wẹ yin yẹdenanutọ lọ.
Sunday Igboho
Otàn gbẹzan etọn tọn
Adà:Otàn Gbẹzan tọn
Elisabeth Ekoué Pognon
Bẹjẹeji gbẹzan etọn tọn
Yinkọ he enọ yin whẹpo dó yi asuwhe wẹ Elisabeth Kayissan Ekoué. Asu etọn wẹ nọ yin Pognon. Yé ji to 1937. Eyi wehọmẹ daho to Lomé, Togo po Dakar po to Senegal. Eyi Gbedewema B.Sc etọn to Wehọmẹ Alavọ Poitiers tọn to France do whẹdidọ ji. Enẹgodo eyi Gbedewema Dàho Masters tọn to Whẹdidamẹ to Wehọmẹ Alavọ Panthéon-Assas to Paris to 1962.
Adrien Houngbédji
thumb|Adrien Houngbédji Adrien Houngbédji hé yin jiji to azán atọ́ntọ Whejisun 1942 yín tonudọtọ Benẹ tọn dé podọ nukọntọ́ tonudọgbẹ Parti du renouveau démocratique, PRD tọn hé yin tonudọgbẹ tangan to tonudọgbẹ he tin to otò Bene tọn mẹ lẹ. E yin ogán na wedegbẹ tonudidọ tọn Benẹ tọn sọn owhe 1991 jẹ owhe 1995, mọdopolọ e sọ yin lizọnyizọnwatọ tangan otò Benẹ tọn sọn owhe 1996 jẹ 1998. E sọ vọ ogán wedegbẹ tonudidọ tọn Benẹ tọn dù sọn owhe 1999 jẹ 2003. Sọn bẹjẹeji owhe 1991 tọn wẹ Houngbédji ko jẹ agbawhlẹnji nado lẹzun togán otò Benẹ tọn. E jai jẹ ọtẹn awetọ mẹ to whenuena yé blavo to owhe 2006, ṣigba e yin zizejai taun gbọn Yayi Boni dali. Enẹgodo e sẹ̀n whla atọ̀ntọ taidi ogan na wedegbẹ tonudidọ tọn Bene tọn sọn owhe 2015 jẹ 2019.
Bolaji Badejo
Adà:Otàn Gbẹzan tọn Adà:Ovi he ye ji to owhe 1953 lẹ Adà:Mẹhe kú to owhe 1992 lẹ
Suraj Adekunbi
thumb|Suraj Adekunbi Surajudeen Ishola Adekunbi yin ajọwatọ Otò Naijilia tọn podọ dopo to Wedegbẹ́ Tonudidọ Ayimatẹn Ogun tọn, to fihe eyin hodọtọ yetọn te.
Naijilia
Otan han Naijilia tọn
To Naijilia, otohan awe (2) wẹ tin, tintan nọ yin yiylọdọ "Nigeria we Hail Thee". Awetọ lọ nọ yin yiylọdọ "Arise O Compatriot". Tintan lọ yin kinkan gbọn Lilian Jean William bo yin jiji gbọn Frances Berda dali. Awetọ lo yin kinkan gbọn omẹ atọn gblamẹ bo yin jiji gbọn ponọ otò lọ tọn lẹ dali.
Sa'a Ibrahim
Sinsẹ́nzọ́n
Sa’a Ibrahim yin dopo to hagbẹ BON tọn, Theatre and Art Workers Union of Nigeria, (RATTAWU), Nigeria Association of Women, NAWOJ, podo Nigerian Union of Journalists, NUJ.
Anezi Okoro
Anezi Okoro yin Wekantọ podọ Dotozọ́nwatọ Otò Naijilia tọn de po. E yin yinyọnẹn ganji na otànwe owhe 1972 tọn he hosọ etọn yin One Week One Trouble he e kan.
Lanre Hassan
Lanre Adesina Hassan (yin jiji to azan atọ̀ntọ́, kọ́yànsun, owhe 1950 tọn mẹ). E yin yinyọnẹn ganji taidi Iya Awero. E yin yọnnu aihundatọ sinima tọn otò Naijilia tọn dé, he nọ sábà sọawuhia to sinima ayọgbe Nollywood tọn mẹ, ṣigba e sọ nọ sọawuhia to sinima Glẹnsigbe tọn lẹ mẹ ga. Sọn whenue gbọn e ko bẹ́ azọ́n aihundida tọn etọn jẹeji po Ojo Ladipo Theatre Group po, Iya Awero ko tọ́n bosọ yin yinyọnẹn ganji to aihundida sinima tọn susu lẹ mẹ.
Bosso, Nigeria
Bosso yin Lẹdo Gandudu Dokọ̀ tọn de to Ayimatẹn Niger Tọn glọ to Naijilia. Tatọ́-tẹnnọ̀ etọn tin to Maikunkele. Lẹdo aigba etọn tọn gbló sọ kilomẹtlu 1,592 lẹdo pé podọ gbẹtọ sọha 208,212 wẹ to finẹ to 2019 sọgbe hẹ nudọnamẹ mẹhihia 2006 tọn ẹyin yè basi yidogọ́ sọha awè daa to kanweko  2.5% na jideji whemẹ̀whemẹ̀ tọn wutu. Sọha pósu tọn (postal code) lẹdo lọ tọn wẹ yin 920. Bosso wẹ wehọmẹ alavọ nuyọnẹn wintinwintin Naijilia tọn Federal University of Technology tin te to Minna. Wehọmẹ ehe lọ kẹdẹ wẹ yin wehọmẹ alavọ tọn dopo gee he to finẹ whẹpo Wehọ lọ do wa yin tendiọna do nọtẹn yọyọ devo to Gidan Kwano. To 2014, Bosso lẹzun nọtẹn de na  fibẹtado-dintọ fọtọ́n susu mẹhe họ̀njẹgbé na tòwhàn Ayimatẹn Borno tọn. Gandudu Ayimatẹn Niger Tọn biọ to ogbẹ́ he nọ gọalọna mẹhe họ̀njẹgbé na ye yin hinhẹn gánnu-gánnu nado wamọ́ lẹ UNHCR nado gọalọna yé gbahọ̀ ojlẹ gli tọn lẹ podọ nuhudo tin na awuwiwlena adọ́tẹn, osìn dagbe po nududu po.
Alọdlẹndonu lẹ
Adà:Lẹdo Dokọ̀ tọn Ayimatẹn Niger tọn lẹ
Uzamat Akinbile Yussuf
Wepinplọn
E yì wehọmẹ dokọ̀ tọn to Ansar-ud-deen Primary School, Ile ife to gblagbla owhe 1980 jẹ 1986 tọn lẹ mẹ. Enẹgodo, e biọ wehọmẹ daho Seventh Day Adventist Grammar school, Ile Ife tọn to gblagbla owhe 1987 jẹ 1992 tọn lẹ mẹ. E yì wehọmẹ alavọ tọn Awọnlin tọn (University of Lagos), fie e fó te to 2006. E yin dopo to hagbẹ́ Association of Ladies Pharmacists Society (ALPS), National Association of Social Workers of Nigeria (NASOW) po Pharmacists Society of Nigeria po tọn. Ewọ wẹ de zinjẹgbonu owe lọ Duty calls tọ́n.
Theresa Bowyer
Theresa Bowyer yin yọnnu vọjladobasitọ́ linlinwe (Daily Times of  Nigeria) tọn dai. E tọ́nwe to wehọmẹ linlinwekantọ́ tọn to London. Bowyer bẹ azọ́n jẹeji to azọnwhe (Daily Times) tọn to owhe 1951. To azọ́nwiwa na owhe awe godo, é lẹzun yọnnu vọjladobasitọ́ na linlinwe dé. To owhe 1961, é yi plidopọ́ ṣinatọntọ́ ( U. S. National  Commission  for  UNESCO) tọn he yin bibasi to  Boston. To whenue ye ko fó oplidopọ́ lọ godo, E yi na gbẹjizọnlin azọ́nwhe Ayimatẹn tọn to oto dide delẹ to Amẹlika. Bowyer jo azọ́n (Times) do to owhe 1963. É dó wehọmẹ dokọ po wehọmẹ daho dé po ai (Therbow Primary  and  Secondary) bo yi nọpọ hẹ asu etọn.
Elizabeth I
Bẹjẹeji gbẹzan etọn tọn
Elizabeth yin jiji to owhe 1533 to Greenwich, England. Ewọ wẹ ovi Ahọlu Henry VIII tọ England tọn po asi awetọ etọn, Anne Boleyn. E do nọviyọnnuda enẹgodo nọvisunnuda Edward. Elizabeth mọ wepinplọn dagbe yi. E sọgan do bo kan ogbe voovo sidopo(6): English, French, Italian, Spanish, Greek po Latin po. Whenuena e tindo owhe wiatọnda(13 1/2) otọ etọn basi matintọ bọ nọvisunnuda etọn lẹzun ahọlu Edward VI England tọn. Nọvi sunnudaho etọn lọsu basi matintọ to whenue e tindo owhe fọtọn(15). Enẹgodo Mary jẹ otẹn etọn mẹ to 1553 ewọ lọsu basi matintọ to 1558 enẹgodo Elizabeth lẹzun Ahọsi.
Martin Lynn
Alọdlẹndonu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn Adà:Ovi he ye ji to owhe 1951 lẹ Adà:Mẹhe kú to owhe 2005 lẹ
Esther Bali
Alọdlẹndonu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn Adà:Naijilia-nu lẹ Adà:Ovi he ye ji to owhe 1947 lẹ
Nawata po Gawata po
Otàn Gbẹzan tọn to Otànnugbo Kano tọn mẹ
To pọmẹ ye dugan na owhe awe.
Afeez Oyetoro
Sinimazọnwiwa
Mẹsusu ko yọn Afeez di aihundatọ de he yọnnui to sinimabayitọ otò Naijilia tọn lẹ mẹ. E sọ ko wa sinimazọn susu to otò Naijilia sin sinima lẹ. Todin, e yín sinimawiwa nuplọntọ to wehomẹ nuplọntọ lẹ tọn Adeniran Ogunsanya College of Education Ayimatẹn Awọnlin tọn to otò Awọnlin tọn. Whenu e jẹ owhe 2013, Afeez wa hojla nusísa tọn na MTN, bo wa nulila "I don pot o" hẹ hojla daho lọ. To owhe 2016, Afeez Oyetoro daihun to sinima he ylọ "The Wedding Party" po sinima-nukiko tọn "Ojukokoro"
Eléphant Mouillé
Gbẹzan etọn
Zinko yin jiji to owhe 1969 mẹ to Oto he nọ yin Bohicon to Togbo Benẹ tọn mẹ.
Alọdlẹndonu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn Adà:Ovi he ye ji to owhe 1969 lẹ Adà: Benẹ-nu lẹ Adà:Hànjitọ lẹ to Benẹ
Numọtolanmẹ
Zẹẹmẹ dé die: "Numọtolanmẹ yin Nuyiwa he nọ tọn dile kanlin kavi gbẹtọ dé zan gbẹzan etọn do. Numọtolanmẹ nọ tọn to Numimọ, mẹpipa,Walọ dagbe po Numimọ gbigbọjọ tọn po mẹ. Numọtolanmẹ sọ tindo kanṣiṣa po Agbasa,jijọmẹtọn. É bẹ nugonu agbasa tọn lẹ he to azọn wa na Owhe kanweko susu lẹ po  Nugonu jlọlẹ mẹtọn yinyọnen po agbọmajẹdo tọn po Apọn po hẹn.
Gbako
Sọha pósu tọn (postal code) lẹdo lọ tọn wẹ 912.
Lanre Towry-Coker
Gbẹzan po azọn etọn lẹ po
Lare yin Azọnyọnẹtọ Naijilia vijiji de. Eyin Ayinamẹ̀tọ, nukunmọnu Naijilia tọn yi oto maleṣia tọn, Enẹ Tunku Abdul Rahman. To bẹjẹeji Owhe 1960 tọn, Lanre-Towry-Coker yi wehọmẹ St.mathias to Ayimatẹn Awọnlin po Kingston college, Surrey, to England tọn, whẹpo e do Yi wehọmẹ Azọn yẹdide ọjọ tọn pinplọn to (Architectural Association School) po wehọmẹ Alavọ tọn to London. E hiawe bo yi gbedewema nuyonẹntọ ajọwiwa tọn to whenuena e Yi wehọmẹ alavọ Harvard tọn (OPM). E Hun azọnwhe yẹdide tọn he e ylọ dọ (Towry-coker Associates) to owhe 1975. To owhe 1976 ye yi yinkọ dé do gọ yinkọ lọ to Awọnlin na azọ́n dagbe he e ko wa na ọkọ lọ wutu enẹ to Awọnlin (Lagos Island)he é ylọdọ (Towry street) nado doyẹyigona hẹnnu Etọn lẹ. É sọ yin mẹhe nọgodona ]]Abuja]] sìn tomẹ, bọ yin nina Nunina susu lẹ na azọ́n dagbe he e wa lẹ titengbe ohọ yọnwhanpẹ susu he é Basi do togbo Naijilia tọn mẹ. To owhe 1999, Towry-coker lẹzun omẹ tintan he Dugan kọnmiṣọnna na azọn po fininọ po to Ayimatẹn Awọnlin tọn. Ewọ wẹ wekantọ ( Housing policy) po (The dynamics of housing Delivery) oto Naijilia tọn. Bo Yi Aimatẹn Awọnlin tọn taidi nuplọnmẹ to owe Etọn he azọnwhe makeway detọn to owhe 2012. Towry-coker yin mẹplọntọ to wehọmẹ Aṣitẹki tọn (NFIA) po azọnwatọgbẹ wehọmẹ abiteratọ po(ACI.Arb) to otò Uk tọn. Eyin dìde taidi doaitọ wehọmẹ oto British tọn to Owhe 2017, yẹdenanutọ to Aihọn bleblu mẹ. É da Bisifẹ Towry-coker sigba ye ko kan tosin. É ji viyọnnu Atọn po visunnu Dopo Ọlaotan.
Taiwo Hassan
Wepinplọn etọn
Ogogo bẹ wepinplọn dokọ̀ tọn etọn jẹeji to Christ Church School, Ilaro. E sọ zindonukọn bosọ yì technical college fihe e plọnnu gándo gbẹduhun jijlado te.
Laru-gbe
Laru (Laro, e sọ nọ yin Shen kavi Sengwe) yin ogbè omẹ Kainji tọn lẹ tọn de to Naijilia. E tindo akọ̀gbè dopo: Cuba (Shuba). Ogbè lọ dótọ lẹ ko wa to gigọjẹ Busa-gbe dó ji todin.
Kola Muslim Animasaun
Agbàgogan Kola Muslim  Animasaun (yin jiji to azán atọ́ntọ Liyasun owhe 1939) yin linlinwekantọ, po mahẹtindotọ́ to linlinwe lẹ mẹ to ogbẹ́ vọjladobasitọ The Vanguard tọn, ehe yin linlinwe he yinukọn hú dehe po lẹ to Naijilia. Owe etọn, sọn owhe 1939 (The Vanguard of Moodern Journalism), yin hunwhẹ̀ etọn basi to Nigerian Institute of International Affairs, to Awọnlin to Liyasun owhe 2012, bọ Chief Bola Tinubu lọsu wá otẹn lọ mẹ ga. nukọntọ (All Progressives Congress), po ayimatẹngán Oyo tọn Abiola Ajimobi po to Naijilia.
Azọ́n linlinwekantọ tọn
E bẹ azọ́n Linlinwekantọ tọn jẹeji to Liyasun owhe 1961 to whenue é kọnawudopọ́ hẹ The Express gbọn Onabanjo Olabisi dali, mẹhe yin ayimatẹngán Ogun tọn bo yin Anadenanutọ vọjladobasitọ Daily Express tọn. To azan koatọ́n-nukunawetọ Avivọsun owhe 1961, Muslim tlọ́n The Express bo zindonukọn nado yi wehọmẹ linlinwekantọ tọn to London. To whenue é ko fo wehọmẹ lọ godo, e wazọn pẹẹde hẹ Cecil Dennis, mẹhe yin dowatọ (Liberian Listener) tọn whẹpo do do lẹkọ dó Naijilia nado kọnawudopọ́hẹ Nigerian Tribune. E kọnawudopọ hẹ Nigeria Vanguard, he yin didoai gbọn Chief Sam Amuka Pemu dali taidi mẹnọmẹtẹnmẹ vọjladobastọ whẹpo do jẹ gánzinpo Azinponọ na ogbẹ vọjladobasitọ linlinwe tọn.
Israel Iwekanuno
Alọdlẹdonu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn Adà:Naijilia-nu lẹ
Dandy Jackson Chukwudi
Jackson Chukwudi Dandy  yin yinyọnẹn taun taidi Dandy Jackson Chukwudi bo yin otànwekantọ Naijilia vijiji tọn dé, podọ vọjladobasitọ́ otanwé tọn. E yin dopo to mẹhe dó azọ́nwhe InstaNovella tọn he ma sọ to azọ́n wà ba lọ lẹ mẹ. ThisDay dó é hia taidi " Otanwekantọ́ he nọ na (mi) otàn he vivi podọ otàn he bọawu nado mọnukunnujẹemẹ." E yin didohia dọ e tin to kúnkan atọntọ́ mẹhe nọ kanwe lẹ mẹ to togbo Naijilia tọn mẹ.
The Wings Towers
The Wings Towers (kavi, to Gungbe mẹ, Atọhọ Awà lẹ nọ lẹ) Ohọ̀ Azọnwatẹn Wings tọn yin petlezìn onù 15nọ awè topọ he yin gbigbá to aliho họ̀gbigba tọn he nọ yin alọkẹyi hugan mẹ de to Victoria Island to Awọnlin to Naijilia. Atọhọ he yi otẹn he sọ metlu 27000 lẹdope ehelẹ sọ yin yẹyidogona po gbedewema họ̀gbigba he sọgbe to adà lẹpo mẹ tọn po.
Joy Onaolapo
Dodinnanu mẹdetiti tọn
yin jiji azan konukunẹnẹtọ awewesun owhe 1982 to sapele Nijilia. Yin matintọ Liyasun owhe 2013 whenue e tindo owhe gban
Café Neo
Café Neo yín azọnwhé he nọ wleawuna nududu coffee tọn lẹ de to Awọnlin. Azọnwhé lọ yin didoai to owhe 2012 tọn taidi whẹ̀ndo mẹ tọn de to whenue nọvi-nọvi lẹ, Ngozi Dozie po Chijioke Dozie po bẹ coffee sísọ-kọ́ to Awọnlin. Nusedotẹn daho yetọn tin to Victoria Island to Awọnlin. Osọ̀ yetọn devo lẹ sọ gbàpe gbọn Awọnlin kànmẹ.
Simeon Oduoye
Lehe e bẹ tozọ́n-wiwa jẹeji do
To Nuwhàsun owhe 2008 tọn mẹ, taidi Alọgọtọ Azinponọ Wedegbẹ́ Tozọ́nwiwa Tọn do whẹho Hihọ́ tọn jí, Oduoye dọ dọ lẹndai Tozọ́nwiwa tọn wẹ nado gbloada n'a didoai whẹdátẹn de tọn he na penukúndo mẹhihodu akuẹzinzan tọn go.
Vladimir Putin
thumb|Vladimir Putin Vladimir Vladimirovich Putin (To Russia-gbè mẹ: Влади́мир Влади́мирович Пу́тин) yin tònudọtọ Russianu de. Ewọ wẹ yin tògán Russia tọn to alọnu din. Putin yin jiji to Leningrad, he wa jẹ yinyin yiylọ dọ Saint Petersburg ji sọn azán ṣinawetọ, Kọ́yànsun owhe 1952 tọn. Ewọ wẹ yin Lizọnyizọnwatọ Tangan (Prime Minister) Russia tọn sọn owhe 1999 jẹ 2000. Enẹgodo, e lẹzun togán Russia tọn sọn Whejisun owhe 2000 jẹ Nuwhàsun owhe 2008 tọn, bo sọ wa lẹzun Lizọnyizọnwatọ Tangan whlàdopo dogọ sọn owhe 2008 tọn jẹ 2012. E sọ wa lẹzun togán Russia tọn to owhe 2012 tọn mẹ whlà awetọ. Azọ́n whẹ̀yidọtọ tọn wẹ yè plọn ẹn.
Bẹjẹeji azọ́n etọn tọn
Putin jo otẹ̀n etọn to KGB mẹ dó to August 20, 1991, to gántẹn yiyi gánnugánnu sọn tògan Soviet tọn Mikhail Gorbachev whenu. To 1994, e lẹzun omẹ Tintán he yin Alọgọtọ na Azìnponọ todaho Saint Petersburg tọn. To August 1996, e wa Moscow, bo sẹ̀n to otẹ̀n tangan voovo lẹ mẹ to gandudu Boris Yeltsin tọn mẹ. Ewọ wẹ yin ogán FSB lẹ tọn (sinsẹ̀nzọn amẹ́ nuglọ tọn to Russia egbezangbe tọn mẹ) sọn July 1998 jẹ August 1999, podọ ewọ wẹ yin Wékantọ na Wedegbẹ́ Hihọ́  (Security Council) tọn sọn March jẹ August owhe 1999 tọn.
Taidi Tògan Russia tọn de
Putin lẹzun tògan Russia tọn to May 2000. Putin wẹ yin nukọ̀ntọ tònudọgbẹ United Russia tọn he to gandu to alọnu din lọ tọn. Tònudọgbẹ ehe ko to duduto vodide Russia tọn lẹ ji sọn whenue gbọ́n Soviet Union jai kakajẹ din.
Hómọdọ̀domẹgotọ Putin tọn lẹ dọdọ e ko hò mẹdekannujẹ mẹlẹ tọn yi podọ e ko gbọawupo nado hẹn nukọ̀nyiyi dogọ wa na tògbo lọ. Russia nọ mọ akuẹ susu to amì po amì jẹhọ̀nnọ (gas) po sisa na tògbo devo lẹ mẹ, amọ́ na nugbómadọ wutu, akuẹ ehe ma nọ yin yiyizan nado hẹn ninọmẹ gbẹninọ tọn bọawu na mẹlẹ.
Wehomẹ Daho Redeemer's International Secondary School
Wehọmẹ Daho Redeemer's International Secondary School yin wehọmẹ dé he yin wehọmẹ akuẹnọ lẹ tọn bo tin to Maryland, to Ayimatẹn Awọnlin tọn mẹ, to Otogbo Naijilia tọn mẹ. Wehomẹ ehe yin didoai to owhe 1997. Eyin dopo to wehomẹ he sinsẹn Christ the Redeemer's School Movement (CRSM) doai lẹ mẹ. Mẹ he yin wehọmẹgan wehọ lọ tọn to alọnu wẹ Whesi. Feyisara Osinupebi.
Eniola Badmus
thumb|Eniola Badmus Eniola Badmus (yin jiji to azan ṣianwetọ Zósun owhe 1982), yin azọnyọnẹntọ aihundatọ to Otò Naijilia tọn mẹ, E yin Otankantọ bosọ yin Aslannọ. E wa yin yinyọnẹn taun to whenue e sọawuhia to aihundida lọ he hosọ etọn yin Jenifa to owhe 2008.
Jacob Sogboyega Odulate
Alọdlẹndonu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn Adà:Naijilia-nu lẹ Adà:Ovi he ye ji to owhe 1884 lẹ
Wahab Iyanda Folawiyo
Oku etọn
Wahab Basi Matintọ to Afọnnu fuu to Azan ṣidopotọ Osun Ṣidopotọ Owhe 2008, to owhé Etọn gbe to Queens Drive, Ikoyi to Ayimatẹn Awọnlin tọn. To Whenue E tindo Owhe kanaweewhedopo bo to nukundo hunwhẹ jijizan Etọn owhe kanawe tọn to madẹnmẹ. Iyanda yin Didi to Aliho Malenu lẹ tọn mẹ to Azan lọ gbe to ogan Atọ́n po nukunwhiwhe fọtọn mẹ (4:45) do Tẹpa he ye nọ di Nukọntọ Sinsẹn Malenu tọn lẹ dó. Omẹ Awe wẹ ko yin Didi dó Tẹpa lọ mẹ Jẹnukọn na Folawiyo, yelẹ wẹ Imam Ibrahim Otun po Imam Murah po. Gbẹtọ Nukundeji susu lẹ sọn Togbo Naijilia tọn mẹ wẹ Basi Hunwhẹ godotọ tọn na ẹn, delẹ to yé mẹ wẹ Togbogan Naijilia tọn to whenẹnu Oluṣẹgun Ọbásanjọ́, Mẹbọdomẹgotọ Etọn Atiku Abubakar,po Ayimatẹngan susu Devo lẹ po bo yí blawu jẹ hẹnnumẹ Etọn lẹ.
James Oladipo Williams
Ewọ wẹ sọ yin otọ na Ayotunde Phillips po Oluwafunmilayo Olajumoke Atilade, he yin Whẹdatọgan the 14tọ po 15tọ po to Ayimatẹn Awọnlin tọn mẹ, yé bọ dó yede go.
Adesola Nunayon Amosu
Adesola Nunayon Amosu CFR (he yin jiji to azán tintan Avivọsun owhe 1958) wẹ awhangán Jẹhọn mẹ tọn he ko jo azọ́n to Nigerian Air Force mẹ, fie e sẹn taidi awhangán jèhọn mẹ tọn fọtọ̀n-nukunẹnẹtọ (19).
Genevieve Nnaji
Alọnuzọn
Nnaji bẹ azọn etọn jẹeji sọn ovuwhenu etọn to Aihun Television Repples tọn to whenuena e gbẹ yin owhe ṣinatọn mẹvi. E basi Nujijla Àjọ nẹmu de na pronto po Avọyandi po. To 2004 e lẹzun nukunmọnu na adi lilẹ Lux tọn, ehe hẹn Ale daho wa na ẹn. To 1998 Whenue eyin owhe fọtọnnukunẹnẹ mẹvi,eyin didohia to sinnimọto Naijilia tọn he nọ yin Most Wanted mẹ. Enẹgodo ewọ lọsu sọ Basi sinimọto lẹ taidi Last Party, Mark of the Beast po Ijele po. E ko kọnawudopọ to sinnimọto he sọ kanwe lẹ to Nollywood. Nnaji ko yi Nunina susu na azọn Etọn lẹ wutu dopo to emẹ wẹ yin aihundatọ yọnnu he yọnhugan na owhe 2001 tọn to City People's Awards. E sọ yi Nunina na Aihundatọ yọnnu lẹ tọn na Owhe 2005 tọn to Aflika. To 2004 E doalọ wemẹ po Azọnwhe he de ohan tọn to togbo Ganah tọn EKB Records tọn nado de ohan tọn whla tintan Hosọ ohan lọ tọn wẹ one Logologo Line, ohan kọndopọ R & B tọn, Hip-Hop po Urban tọn po. To owhe 2008 tọn mẹ, E hun azọnwhe Avọtitọ tọn he nọ yin "St. Genevieve" ehe sọ nọ hẹn Ale susu wa na ẹn. To Nollywood, Genevieve yin dopo to mẹhe Azọnkuẹ etọn suhugan lẹ mẹ.
F. Lee Bailey
thumb|F. Lee Bailey F. Lee Bailey Jr., he nọ yin yiylọdọ F. Lee Bailey, (mẹhe yin jiji to azán aotọ, Ayidosun owhe 1933 tọn bo nọgbẹ̀ jẹ azán atọ̀ntọ́, Ayidosun owhe 2021 tọn) yin whẹ̀yidọtọ na agọjẹdosẹntọ otò Amẹlika tọn de. Yè ji Bailey do Waltham, Massachusetts. E wazọn to Massachusetts po Florida po. Bailey yiavunlọna Doto Sam Sheppard to whenuena e yin whẹ̀sadokọna dọ e hù asi etọn. Bailey gọalọna Sheppard nado vọwhẹ̀ylọ, ehe Bailey tindo kọdetọn dagbe bo gọalọna Sheppard nado duto whẹ̀sadokọnamẹ lọ ji. Bailey wẹ yin whẹ̀yidọtọ nukọntọ he tindo kọdetọn dagbe to avunlọyiyina Captain Ernest Medina mẹ to whẹ̀dọtẹn martial for the My Lai Massacre. Bailey, po mẹdevo lẹ po, tindo kọdetọn dagbe to avunlọyiyina O.J. Simpson mẹ to whẹ̀vọylọ etọn whenu fie e ko yin whẹ̀sadokọna dai te dọ e hù asi etọn dai tọn he nọ yin Nicole Brown.
Gentle Jack
Gentle Jack (yin jiji to owhe 1970) yin aihundatọ Otò Naijilia tọn de he ko sọawuhia to sinima susu lẹ mẹ, bosọ nọ yidogọna nukọnyiyi po dagbemẹninọ azọnwhe sinima Otò Naijilia tọn po. E daihun de he hosọ eton yin Vuga, he tin to Kandai he yin dopo to sinima Otò Naijilia tọn owhe 90s lẹ po 2000s lẹ po he ma sọgan yin winwọn pọn gbede dile magazine pulse dọ do. Gentle Jack diblayi gbẹzan etọn lẹ po dó nọ Naijilia. Ṣigba to Zósun, owhe 2018 tọn mẹ, e lẹkọ do Otò Port Harcourt tọn mẹ.
Nupenu lẹ
Aṣà yetọn lẹ, anazọ́n po akọ̀ yẹtọn po
Zẹẹmẹ gigọ́ gando Nupenu lẹ go yin kinkan do owé lọ Black Byzantium mẹ, he yin kinkan gbọn weyọnẹntọ Siegfried Nadel dali. Owé ehe gbẹ́ nọ yin pinpọnhlan di nujọnu de.
Bisola Aiyeola
Alọdlẹndonu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn Adà:Ovi he ye ji to owhe 1986 lẹ
Lateef Raji
Alọdlẹndonu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn
Chanchaga
Sọha pósu tọn Postal code lẹdo lọ tọn wẹ 920.
Alọdlẹndonu lẹ
Adà:Lẹdo Dokọ̀ tọn Ayimatẹn Niger tọn lẹ
Fati Niger
Binta Labaran (he gbọn azọn yinyọnẹn dali yin yiylọ dọ Fati Niger) Yin hànjitọ podọ aihundatọ Naijilia tọn de, he do tẹnmẹyinkọ lọ "Gimbiya Mawakan to Hausa" (He lẹdogbedevomẹ etọn yin Ahọvi ohan Hausa tọn) Eyin jiji bosọ yin pinplọnwhẹn to Maradi Niger to fihe eyi wehọmẹ Qurani tọn whẹpo e do sẹtẹn wa Naijilia nado doafọna linlẹn hanjiji tọn etọn. Fati Niger ko basi bladopọ ohàn tọn ẹnẹ̀ he bẹ nudi ohan 500 linlan hẹn. E wa sọn akọ Hausa tọn mẹ.
Wekantin
thumb|Reed thumb|Wekantin Reed tọn to Nuhoho pọntẹn Ejipti tọn thumb|Wekantin Fountain thumb|Onu Ballpoint tọn thumb|Wekantin Ballpoint Wekantin yin azọnwanu he nọ yin yiyizan nado kannu kavi nado dè yẹdide dé. To whenuena osin he to wekantin dé mẹ tọ́n sọn emẹ, e nọ hú po awuyiya po. Wekantin wunmẹwunmẹ wẹ tin. Wekantin he nọ yin yiylọdọ Reed wẹ yin dehe dohó hugan he yin yinyọnẹn. Ejiptinu lẹ wẹ yin omẹ tintan he yinyọnẹn he zan wekantin ehe, e gbẹ nọ yin yiyizan to egbehe ga. Devo wẹ yin wekantin he nọ yin yiylọdọ quill, ehe lọsu ko dohó taun to wekantin he yin yinyọnẹn lẹ mẹ. Ehe lọ wẹ ofun ohẹ̀ tọn. Onù etọn nọ yin pipa tlọntlọn bo nọ yin yinylọn do osẹ̀n dé mẹ nado kannu. Wekantin devo sọ nọ yin yiylọdọ fountain, ehe gbọnvona awe tintan lẹ na ehe nọ hẹn osẹ̀n na ojlẹ de to whenuena e to yinyin yiyizan na nukinkan. Etlẹ sọgan yin yiyizan nado kan weda blebu owe dé tọn whẹpo osẹ̀n he to emẹ nido vọ. Wekantin Ballpoint tọn yin dehe to yinyin yiyizan to egbehe.
George Calil (Ajọwatọ)
Alọdlẹndonu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn
Christopher Ayres
thumb|Christopher Ayres Christopher Owen Ayres ( Nuwhàsun 16, 1965 – Kọ́nyànsun 18, 2021) yin aihundatọ, anadenanutọ podọ wekantọ Amẹlika tọn. E yin yinyọẹn na ogbe etọn to aihun anime tọn mẹ. E dọ Frieza sọn Dragon Ball Z Kai, Kei Kurono sọn Gantz, Prince Soma sọn Black Butler, podọ Shingen Takeda sọn the Sengoku Basara series. Ayres basi matintọ to Kọ́yànsun 18, 2021 sọn nuhahun de ehe yin hinhẹnwa gbọn azọn sinsiẹn Obstructive Pulmonary Disease tọn to Houston, Texas to whenuena e tindo owhe 56.
Williams Uchemba
Williams Uchemba (mẹhe yin jiji to azán konukunawètọ Kọ́yànsun tọn to 1989) yin tovi Naijilia tọn dé he yin aihundatọ dé podọ mẹhe nọ deanana aihundida tele ji tọn dé, e yin yinyọnẹn taun na adà he e yiwa to aihun voovo ehelẹ mẹ; Sugar Rush, Merry Men, po No string Attached po.
John Aiken
Alọdlẹndonu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn
Fausto Gaibor García
thumb|Fausto Gaibor García Fausto Feliciano Gaibor García (mẹhe yin jiji to azán koatọntọ Alunlunsun owhe 1952 tọn bo nọgbẹ jẹ azán enẹtọ owhe 2021 tọn) yin Ecuadonu he yin sinsẹnbabisitọ Katolik tọn dé. E yin sinsẹngan Katolik Tulcán tọn dé bẹsọn gblagbla owhe 2011 tọn jẹ whenuena e basi matintọ to 2021. Gaibor García yin jiji to otò Guaranda, Ecuador tọn mẹ. Gaibor Garcia kú to Tulcán, Ecuador to azán ẹnẹtọ Ayidosun owhe 2021 tọn to whenue e tindo owhe 69.
John F. Kennedy
Adà:Otàn Gbẹzan tọn
Les McKeown
thumb|Les McKeown Leslie Richard McKeown yin jiji to azán wiawetọ, abọ̀húsun, owhe 1955 bo nọgbẹ̀ jẹ azán kotọ, lidosun, owhe 2021 tọn mẹ. Eyin hanjitọ Scotland-nu dé. Ewọ wẹ sọ yin hanjitọ-gan na Bay City Rollers to gblagbla owhe 1970 lẹ tọn mẹ. McKeown yin jiji dó Broomhouse, Edinburgh, to azan wiawetọ, abọ̀húsun, owhe 1955 tọn mẹ. McKeown basi matintọ to owhé etọn gbe to azán kotọ, lidosun, owhe 2021 tọn mẹ to whenuena e tindo owhe kande-ko-atọ́n.
Le Corbusier
Oyin etọn
Yinkọ lọ Le Corbusier, yin yovo france. Yinkọ yin ada devo na yinkọ daho onọ daho etọn tọn he yin le corbesier. Yinkọ yin lilẹdo ogbe Glẹnsigbe mẹ The Crowlike One. E kẹalọyi yinkọ lọ to 1920.
Jose Pliya
Jose Pliya (yin jiji to 17 Lidosun, owhe 1966 to Cotonou) yin Wekantọ de, Anadena-aihuntọ dé po Aihundatọ dé po he wa sọn Otogbo Benẹ. To owhe 2003 mẹ e yin nina gigopanamẹnu na wekinkan he basi lẹ to Académie française.
Odanflo
Odanflo. Odan ma nọ do awà, mọwẹ e ma sọ nọ do afọ, enẹwẹ zọn bọ ayu etọn do nọ tli bo sọ nọ do huhlọn bo ma sọ nọ tlẹn ni e to dindọnẹn. Odan de lẹ nọ dọnẹn gbọn atin he Agbasa etọn ma mlẹn bo ṣi kanṣanklan dé go. Odan delẹ sọ nọ dọn ayu yetọn gbọn aigba zannu tọn de ji.
Gloria Bamiloye
Gloria Olusola Bamiloye yin aihundatọ nupinpọn-do-plọnnu, sinima-bayitọ, aihun-bayitọ po anadenanutọ dé po he yin Naijilia-nu dé. E tin to mẹhe dó Mount Zion Drama Ministry ai lẹ mẹ.
Joseph Hoteyin Abiona
Joseph Hoteyin Abiona (yin jiji to 14 Afínplọsun 1925) yin ṣọṣigán Naijilia-nu. E kú to 1 Alunlunsun 2022, whenue e do owhe 96.
José Adauto Bezerra
thumb|José Adauto Bezerra José Adauto Bezerra (yin jiji to azan atọ̀ntọ́, Liyasun, owhe 1926 jẹ azan atọ̀ntọ́ Lidosun, owhe 2021) tọn mẹ. E yin Tonudọtọ Otò Brazil tọn tọn. E yin Ayimatẹn-gan Otò Ceará tọn sọn owhe 1975 jẹ owhe 1978 tọn mẹ. E yin dopo to hagbẹ Wedegbẹ Tonudidọ tọn Otò Ceará tọn sọn owhe 1959 jẹ owhe 1979 tọn mẹ. Adauto Bezerra yin dopo to hagbẹ Wedegbẹ Nùkúnpédonugòtọ́ lẹ tọn sọn owhe 1979 jẹ owhe 1983 tọn mẹ. Adauto Bezerra basi matintọ gbọn Azọ̀nylankan COVID-19 tọn dali to Otò Ceará tọn to azan atọ̀ntọ́, Lidosun, owhe 2021 tọn mẹ, Ehe owhe etọn lẹpo basi kan-awe-wiẹnẹ (94).
José Alves
José Alves dos Santos he jẹ yinkọ he ye nọ ylọ dọ Zague (e nọgbẹ sọn azan aotọ Avivọsun owhe 1934 jẹ azan Alunlunsun owhe 2021 tọn) yin bọlu hotọ otò Brazil tọn. E nọ hò bọọlu na otò Kọlẹntinu lẹ tọn to otò etọn titi mẹ. E sọ nọ ho bọọlu na bọọluhogbẹ Amẹlika tọn to otò Mexico tọn mẹ. Alves basi matintọ to azan fọtọ̀n-nukunẹnẹtọ Alunlunsun tọn owhe 2021 tọn to whenuena e yin owhe 86 mẹho.
Nọtẹn intẹnẹt tọn devo lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn
Gurara, Nigeria
Gurara yin Lẹdo Gandudu Dokọ̀ tọn de to aṣẹpipa Ayimatẹn Niger Tọn glọ to apa na ahọ́nkan aṣẹpipa Naijilia tọn   (Federal Capital Territory). Tatọ́-tẹnnọ̀ etọn tin to topẹvi Gawu tọn mẹ. Omẹ Gwari tọn lẹ wẹ yin suhugan mẹhe nọ nọ̀ finẹ lẹ tọn. Fi wẹ asisa daho osìn tọn Gurara Waterfalls tin te.
Alọdlẹndonu lẹ
Adà:Lẹdo Dokọ̀ tọn Ayimatẹn Niger tọn lẹ
Gunnu lẹ
Gunnu lẹ deji do Zangbetọ Vodun go, ṣigba ye sọ do sinsẹn devo lẹ ga. Kandai sọ zọn bọ mi yọnẹndọ nọvinọvi wẹ Gunnu lẹ po Ayọnu lẹ po yin. Nuhewutu e yi gbọnmọ wẹ yindọ to Owhe kanweko fọtọn-nukun-awetọ die, kaka jẹ owhe kanweko fọtọn-nukun-atọntọ, Ahọluigba Oyo tọn lẹ ko dibla yi Gandudu sọn Ahọluigba Dahomey tọn si.
Yewande Adekoya
Alọdlẹndonu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn
Hanks Anuku
Gbẹzan bẹjẹeji tọn
E yi wehọmẹ daho Loyola College, Ibadan. E fo wehọmẹ daho Auchi politẹkinik tọn to 1981.
Cipu-gbe
Taidi ogbè Benue–Congo tọn susu devo lẹ, Cipu tindo tito yinkọgbe tọn he gẹdẹ de. E tindo kọnugbe, hogbe po aliho he mẹ e nọ yin yiylọ tọ́n po he gẹdẹ yẹẹ de, gọna aliho wekún asì lẹ yiylọ to awọtínmẹgbe mẹ po de.
Ogbè lẹ mimá do ogbẹ́ voovo ji
Zinjẹgbonu agọe tọn na ogbè lẹ mimá do ogbẹ́ voovo ji ze Cipu-gbe do ogbẹ́ ogbè Kamuku tọn he tin to West Kainji pa to Whèzẹtẹn-waji Acipa tọn lẹ mẹ. Etomọṣo, dodinnanu kitokito bibasi ko dohia dọ e sọgan nọma yinmọ́.
Amanda Julia Estill
Otan gbẹzan etọn tọn
To whenue e fó wehọmẹ alavọ godo, e plọnmẹ to Fredericksburg School podọ to Fredericksburg High School bosọ sẹn taidi ogán wehọmẹ tọn. To 1909, Estill ko yin hagbẹ gbesisọnọ de taidi viyọnnu United tọn to ogbẹ́ Fredericksburg, Texas chapter tọn.
Hans van Baalen
Adà:Ovi he ye ji to owhe 1960 lẹ Adà:Mẹhe kú to owhe 2021 lẹ
Obafemi Awolowo
Zingidi sọn wheyihọ Naijilia tọn
To whenue akọta Naijilia tọn mọ tundote to azan tintan osun aotọ owhe 1960, Awolọwọ lẹzun ogan ogbẹ agọjẹdomẹtọ do ahọluduta Abubakar Tafawa Balewa tọn podo togan Nnamdi Azikiwe to Aimatẹn Awọnlin tọn. Gbemanọpọ he tin ewọ po Samuel Ladoke Akintọla dee jẹ mẹtẹnmẹ di tẹnmẹpọnnamẹtọ ogan ahọluduta to wheyihọ waji wẹ hẹn zingidi ganyin wa to owhe 1962. To osun widopotọ owhe ehe, ahọluduta lọ to pọmẹ aigba Naijilia tọn sawhẹ dokọna Awolọwọ dọmọ e siatẹ nado sinyọn nukunmẹ ahọlu tọn ayi. To whẹnukọn yiyi godo e sọ osun widopo, whẹdọwhe gblewhẹdo Awolọwọ po ogbẹvi tonudọtọ etọn lẹ koatọ́nnukunatọn(18) dọ ye siatẹ, ye so ze ye dogan na owhe ao(10). Owhe atọn kẹdẹ wẹ e zan to ogan to oto Calabar tọn mẹ bọ ahọlu awhannọ Yakubu Gowon do tun ye dote to azán atọ̀ntọ osun siantọ̀ntọ owhe 1966. Enẹgodo Awolọwọ lẹzun anadenanutọ ahọlu tọn to pọmẹ na whẹho ajọwiwa tọn. To owhe 1979 Awolọwọ do ogbẹ tonudidọ tọn de ogbẹ tonudidọ hinhọn tọn dai.
Ogbè Pongu tọn lẹ
Alọdlẹndonu lẹ
Adà:Ogbè lẹ
Kohwe
Kofi Laing (1946 – azán 16tọ Zósun 2021), sọ yin yinyọnẹn taidi Kohwe, yin aihundatọ, nukikodonamẹtọ podọ Ghanavi de.
Alọdlẹndonu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn
Adà:Mẹhe kú to owhe 2021 lẹ
Odunlade Adekola
Lehe e hiawe gbọn
Odunlade Adekọla yi wehọmẹ bẹjẹeji St. John Primary School, Abẹokuta tọn, E sọ zindonukọn to wehihia Etọn mẹ to St. Peters College to Abeokuta dopolọ. Finẹ wẹ é yi gbedewema West African School Certificate Examination (WAEC) whẹpo dó yi gbedewema Diploma tọn to wehọmẹ daho Moshood Abiola Polytechnic to owhe 2018, E sọ hiawe boyi gbedewema Bachelors of business Administration to wehọmẹ Alavo togbo Awọlin tọn University of Lagos.
Gbẹzan medetiti tọn etọn
E da Ruth Adekola to 2003,bo jivi ẹnẹ.
Hounkponou Djidjoho Jean
Alọdlẹndonu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn Adà:Ovi he ye ji to owhe 1975 lẹ
Husaini Abdullahi
Husaini Abdullahi Yin omẹ awetọ to wedidógbasá Naijilia tọn. Husaini Abdullahi yin jiji to azán atọntọ, osun atọntọ, owhe 1939 bo wa kú tó azán ṣiẹnnẹtọ osun ṣianwetọ owhe (2019) tọn. Ewọ yin dopo to wedegbẹ awhanfuntọgan Naijilia tọn lẹ tọn, e sọ yin tohodọtọ de ga. E lẹzun aimatẹngan na oto Bendel tọn to osun atọntọ, owhe 1976 tọn bọ wá jo gan do to osun ṣianwetọ owhe 1978 tọn mẹ to gandudu awhangan Olusegun Obasanjo tọn glọ. Abdullahi yin matintọ to azan ṣiẹnnẹtọ, osun ṣianwetọ owhe 2019 tọn mẹ to whenue e yin owhe kanwe mẹho.
Henry Townsend
Sọ pọ́n
Zannu oflin tọn na Asisoẹ-tin de
Tullia Magrini
E wazọn dodinnanu gbangba tọn to Italy, Greece, Bali po Madagascar po. E sẹn taidi wekantọ daho na ogbẹ́ Società Italiana di Etnomusicologia (1982 -1986) bosọ yin azinponọ na ogbẹ́ ICTM Italian Committee (sọn 1986). E yin dowatọ to 1992 podọ azinponọ sọn whenenu gbọn na ICTM Study Group, "Anthropology of Music in Mediterranean Cultures". To 1994, e do Web bulletin, po "Italian Ethnomusicology," po ai bosọ wa lẹ do multimedia Web journal Music and Anthropology to 1996.
Ojo Ade
Alọdlẹndonu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn Adà:Ovi he ye ji to owhe 1959 lẹ
Frances Gillmor
Otàn gbẹzan etọn tọn
E yin jiji to Buffalo NY, to Nuwhàsun 21, 1903 Frances Gillmor wẹ ovi dopo gee lọ na Abner Churchill Gillmor podo Annie McVicar Gillmor po. Gilmor tindo ojlo lọ nado lẹzun wekàntọ dile e zin otànwe tintan etọn tọ́n jẹgbonu to 1929. E yi wehọmẹ alavọ Chicago tọn to 1921 ṣigba bo jo wehọmẹ lọ do whẹpo e do fó to 1923 nado lẹzun linlinnatọ. Madogán onọ́etọn tọn wẹ zọn bọ whédo lọ do yi Arizona to 1926 bọ Gillmor do lẹkọ do wehọmẹ alavọ Arizona tọn to fihe e mọ gbedewema daho po daho-hugan po te to nudide mẹ bo fó to 1931. E lẹzun azọ́nyọẹntọ Navajo tọn dile e yi gbedewema daho-hugan etọn do basi dodinnanu do John podo Louisa Wade Wethrill po ji to nusẹwhè Navajo tọn to Arizona. Gillmor plọn wehọmẹvi wehọmẹ alavọ Mexico tọn podo wehọmẹ alavọ Arizona tọn po. E yi Mexico nado yi plọn ogbe Spain tọn nado wa dagbe dogọ to walọyizán etọn mẹ hẹ Indianu he yin Pueblo lẹ podọ na whẹwhinwhẹ́n họntọnjiji podo Ola Apenes tọn po. E sọ wazọ́n to finẹ taidi linlinnatọ he yí hùnhùn Dewey tọn do kànji to 1937 bosọ kànhose Diego Rivera. To whenuena e gbẹpo to finẹ, Gillmor jẹ ojlo tindo Aztecs mẹ bosọ jẹ dodinnanu do Nezahualcoyotl ji ehe e wa zinjẹgbonu to nukọn mẹ taidi otàn gbẹzan etọn tọn. E plọnnu podo Escuela Nacional de Antropologia e Historia to1952 bọ Gillmor fó oplọn gbedewema daho-hugan tọn, bo yin nina ajọ̀ podo azọ́nwiwa dagbe de po to 1957 gbọn Universidad Nacional Autonoma de Mexico dali.
Ogbẹ́ Plidopọ Akọta lẹ tọn he nọ penukundo akuẹzinzan ovi lẹ tọn go (UNICEF)
thumb| thumb|Asia UNICEF tọn Ogbẹ́ Plidopọ Akọta lẹ tọn he nọ penukundo akuẹzinzan ovi lẹ tọn go (UNICEF) yin azọnwhé de he plipli oto susu lẹ he ye nọ ylọ dọ United Nations ze dote nado penukundo dagbemẹninọ podọ nukọnyiyi yọpọvu lẹ tọn po lẹdo aihọn pe. UNICEF yin azọ́nwhé he yin nukundeji de to aigba lọ blebu ji na e tin to oto diblayi 192 mẹ, podọ to aigba denamẹ susu lẹ mẹ. UNICEF yin zizedayi to azan widopotọ, osun wiawetọ, owhe 1946 tọn to ayimatẹn New York tọn, Amẹlika, gbọn United Nations dali nado wleawuna kọgbọnu lẹ na yọpọvu lẹ podọ na onọ he pehẹ awufiẹsa to wẹkẹwhan awetọ he jọ whenu mẹ lẹ.
Lehe Unicef nọ mọ akuẹ gbọn
Nunina sọn ahunmẹwa sọn akọta lẹ podo gbẹtọ paa lẹ po si wẹ UNICEF ganjẹ nado sọgan penukundo nuhudo etọn lẹ go. To owhe 2020 tọn, akuẹ he azọ́nwhe lọ tindo lẹpo wẹ liva 7.2. To owhe 2018 kẹdẹ mẹ, UNICEF gọalọ nado ji ovi he sọha etọn yin Livi Koatọ́nnukunawe (27 million), ye sọ wleawuna ovi di Livi wiawe nado yi wehọmẹ podọ nudevo lẹ. Ehe zọn bọ UNICEF do mọ gbedewema susu yi sọn ọgbẹ voovo lẹ si.
Elisabeth Andreassen
Azọ́n
Nugopipe etọn yi nina ayidonugo gbọn hànjitọ Sweden-nu podo nuzedonukọnnamẹtọ tele ji tọn po Lasse Holm. E yin bibasi gbọn Bert Karlsson's label Mariann Grammofon AB dali. To 1980, e biọ ogbẹ́ Lasse's group Chips mẹ. Chips tindo mahẹ to agbàwhinwlẹn hànjiji Eurovision tọn mẹ podo ohàn "Dag efter dag" ("Day After Day"), po he jẹ otẹn ṣiantọntọ mẹ.
Bettan tindo wadotana dopolọ hẹ yọnnu he tindo mahẹ hugan to agbàwhinwlẹn ohàn Eurovision tọn hopodona Sue of Peter, Sue & Marc, podo Valentina Monetta. E ko tindo mahẹ wla ẹnẹ podọ wla atọ̀n (hẹ Kikki Danielsson to 1982, Hanne Krogh to 1985, podo Jan Werner Danielsen po to 1994) podo dehe e basi na edetiti to (1996).
Agbàwhinwlẹn ohàn Eurovision tọn
To bladopọ mẹ, Elisabeth ko tindo mahẹ to Swedish Melodifestivalen, Norwegian Melodi prix podo agbàwhinwlẹn ohàn Eurovision tọn po mẹ na whla wiawe bosọ basi awe devo taidi nuzedonukọnnamẹtọ.
Lucy White
Gbẹzan etọn
E wlealọ hẹ Jonathon White to 1875 bọ Louie wlealọ hẹ George Hooper to 1884. To gblagbla 1875 po 1884 po ṣẹnṣẹn e tindo ovi ṣiantọ̀n dile etlẹ yindo awe ma yin alọkẹyi sọgbe hẹ osẹ́n. Louie tindo ovi atọ̀n to alọwle etọn po George Hooper po godo dile etlẹ yindọ e madẹn bọ asu lọ basi matintọ. To ojlẹ 1890 lẹ mẹ, Louie po Lucy po nọ nọ whé madẹn do whé to Westport.
Kihnu Virve
Otan gbẹzan etọn tọn
Virve zindonukọn nado to ganji to agbasamẹ, bosọ to yindi whenue e tindo owhe 81 to 2009, dodinnanu sọ dohia dọ ewọ wẹ yin omẹ tintan he zlọn gbọn jẹhọn mẹ to Kihnu po azọ́nwanu mẹzinzlọn parachute po. E tọnwhẹn yi lẹdo otò lọ po whẹndo etọn po bo to hànji pe.
María Ester Grebe
Otàn gbẹzan etọn tọn
E plọnnu gándo ohàn go to Wehọmẹ Alavọ Chile tọn, bo yí gbedewema bachelor's tọn to 1965.
Ibrahima Diaw
Diaw yin jiji to oto France tọn me dogbon otọ etọn he wa sọn oto Senegal tọn mẹ podo onọ etọn he wa sọn oto Malian tọn me, Diaw yin pinplọn whẹn to oto Paris tọn mẹ, e tindo leblanulọkeyi lọ nado hia owe pẹẹdẹ́.
Anita Best
Anita Best C.M. yin mẹplọntọ de, linlinnatọ podo hànjitọ nukundeji tọn de po sọn Atlantic province of Newfoundland and Labrador, Canada. Podo Genevieve Lehr po, Best yi ohàn lẹ na Come and I Will Sing You po: Hànwe yọyọ Newfoundland tọn, ehe e yi owhe susu lẹ do zìn gbejizọnlin gbọn agbegbe lọ mẹ nado yí ohàn lẹ sọn mẹhe jlo nado jihàn lẹ si. To 2015, Newfoundland podo Labrador Folk Arts Society na ẹn ajọ̀ Lifetime Achievement Award. Best yin dide taidi dopo to hagbẹ Titobasinanu Canada tọn to 2011. Hogbe lọ dọdọ, to apa de mẹ "Taidi hànjitọ de, otànpintọ podo anadenanutọ de po, e ko to azọ́nwa nado yí bosọ basi ohàn lẹ podo otàngblo dagbo etọn lẹ tọn po nado mọ dọ aṣanu ehelẹ ma busẹ sọn aimẹ na kúnkan he ja tosọgodo lẹ si."
Todowhinnu ohàn etọn lẹ tọn
Bladopọ
Marie Clothilde Balfour
Zinjẹgbonu etọn lẹ
Balfour kan ohómilomilo atọ̀n, bosọ basi lẹdogbedevomẹ ohó milomilo tọn po bo basi vojlado lẹtli awe sọn tayin etọn de, Margaret Isabella Balfour Stevenson, yin sisẹdo po e po to whenue e tọnwhẹn po visunnu etọn po to Polynesia. E sọ kan aihun lẹ po otan lẹ po bosọ yi aṣa nuplọnmẹ lẹ. Sọn ojlẹ de mẹ jẹ devo mẹ, nupaṣamẹ wẹ eyin na vọkan he Marie Clothilde Balfour ko basi lẹpo. E sọ donu wesetọ dopo go, na lẹdogbedevomẹ he e basi bo zinjẹgbonu hẹnmẹ jọsi taun, podọ etọn he e yidogọna pẹpẹ yinukọn taun.
Pere Egbi
Pere Egbi  (yin jiji to azán koatọ́n-nukunawetọ, osun ṣidopotọ, owhe 1986), sọ yin yinyọnẹ̀n do Perez Egbi, aihundatọ Naijilia vijiji de wẹ e yin, podọ gbẹtọ nukundeji dé. Eyin dotozọ́nwatọ dé podọ é sọ yin yinyọnẹ̀n na aihundida sinimọto Big Brother Naija season 6 tọn, bo mọ Nuniná omẹ awetọ tọn yi.
Yemi Shodimu
Yemi Shodimu (yin jiji to azán ko-atọ́n-nukundẹnẹtọ Alunlunsun, owhe 1960 tọn) E yin Naijilia sin aihundatọ he sọ nọ dohia to televisiọn ji, podọ anadenanutọ podọ aihundida lamẹyiya tọn basitọ de.
Edith Hodgetts
Otan gbẹzan etọn tọn
Otan devo lẹ wẹ, Vaselesa the Beautiful, The Silver Plate and the Transparent Apple, The Soldier and the Demons, The Snow-Maiden, Jack Frost, Ivan and the Chestnut Horse, The Three Kopeks, The Red Flamingoes, The Witch and the Sister of the Sun, Princess Vera the Wise, Count Daniel Nathaniel, The Witch, Mary and Netty, The Robbers, Ivashko and the Witch, Prince Kid-Skin, Want, An Angry Wife, The Lucky Child, The Potter and the Evil Spirit, Princess Grey-Goose, The Grey Wolf and the Golden Cassowary, Starveling, King Vladimir and the Skeleton, The Quick Runner, Honesty and Dishonesty, Foma Berennekoff, The Roguish Peasant, A Hoax, The Wonderful Sailor, Senka the Little, Elie Muromitch, The King of the Sea and Melania the Clever, The Last of the Russian Warriors, "If you don't like it, don't listen, but don't spoil my lies", and The Little Brown Cow.
Seydou Boro
Seydou Boro  (he yin jiji to azán 20tọ Afínplọnsun 1968  to Ouagadougou) yin aihundatọ sinima tọn, wedutọ́, podọ hanjitọ́ otò  Burkina tọn. E tindo mahẹ to Aihundida he Dani Kouyate deanana to 1995 mẹ he hosọ etọn yin Keïta! l'Héritage du griot.
Lolo1
Gbẹzan bẹjẹeji tọn podo wehọmẹ Po
E yì wehọmẹ Ijebu-Ode Anglican Girls secondary school to fihe e zan apadewhe gbẹzan etọn tọn to ohọ̀ de he yin dide na wẹhọmẹvi lẹ mẹ te. E fó oplọn osẹ́n tọn to wehọmẹ alavọ Awọnlin tọn bọsọ wá yì wehọmẹ osẹ́n tọn to nukọnmẹ.