cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lily Weiser-Aall
Lily Weiser-Aall (18 Awewesun 1898 - 26 Afínplọsun 1987), e ji Elisabeth Augusta Jeanette Weiser, yin Austrian philologist po ethnologist po, mẹhe tindo oyọnẹn weplọnmẹ Germanic tọn.
Otàn gbẹzan etọn tọn
Lily Weiser-Aall yin jiji to Vienna, Austria-Hungary to 18tọ Awewesun 1898 do whẹndo adọkunnọ de tọn mẹ. Otọ́ etọn yin whẹyidọtọ podọ Onọ̀ etọn yin hànjitọ po piano hotọ po. To whenue e du to tẹnpọn etọn ji nado hiawe to wehọmẹ alavọ tọn godo, Weiser-Aall plọn philology German po Nordic po tọn to wehọmẹ alavọ Vienna he to glọ na Rudolf Much. E wa lẹzun dopo to wehọmẹvi he Much jlo, e mọ ajọ Ph.D tọn yi to 1922 podo wema de po sọn Yule de. Wema etọn yin zinzinjẹgbonu to 1923. To whenue e ko yi ajọ Ph.D godo, Weiser-Aall yi wazọ́n to nusẹdotẹn Hamburg tọn, podọ e sọ wazọ́n taifi mẹplọntọ to Viennese middle school for girls. To ojlẹ ehe mẹ, Weiser-Aall yi wehọmẹ zedaga tọn de to Sweden po Italy po, finẹ wẹ e dukosọ hẹ folklorist de taidi Viktor Geramb [de] po Eugen Fehrle po. Much po Fehrle po de Weiser-Aall basi tẹnpọn godo tọn etọn te. Tẹnpọn lọ tindo nuyiwadomẹji sinsinyẹn do dodinnanu ji, titengbe dehe yin Otto Höfler po Neil Price po. To 1928, Weiser-Aall wlealọ po tamẹnuplọnmẹtọ Norwenu de Anathon Aall, bo wa sẹtẹn yi Oslo to godo mẹ. Lily po Anathon po tindo ovi atọ̀n. To 1933, Weiser-Aall mọ ajọ H.M kongens gullmedalje tọn yi to wehọmẹ alavọ Oslo tọn dali na dodinnanu etọn do ohia sinsẹn tọn ji wutu. To ojlẹ ehe mẹ, Weiser-Aall zin hosọ susu jẹgbonu do whẹho azé po majiki na linlin lẹ. E sọ yin yinyọnẹn na dodinnanu etọn do whẹho gbẹtọvi tọn kavi linlẹn gbẹtọvi tọn he sọgan bẹpla ayiha etọn. E wa yin dide taidi dopo to hagbẹ́ gigọ Norwegian Academy of Science and Letters to 1937.
To wẹkẹ whán ll whenu, Weiser-Aall ko lẹzun asuṣiọsi, nado sọgan penukundo ovi etọn atọ̀n lọ lẹ go, e kọnawudopọ podo ogbẹ́ Ahnenerbe, ehe lọ mẹ wẹ e ko tin te sọn 1937 gbọn. e yin dide nado yi tẹnpọn na oplọn sinsẹn tọn to Reichsuniversität Straßburg to Otto Huth glọ, bo wa yin didọna nado nọ basi lẹdogbedevo sọn Scandinavian do Germangbe mẹ.
To wẹkẹ whán ll godo, Weiser-Aall wa yin dopo to hagbẹ́ Norsk etnologisk gransking tọn bo lẹzun nukọntọ na mẹhe nọ jlanudo lẹ to Norwegian Museum of Cultural History. E yi gbọjẹ to ojlẹ 1960 tọn mẹ, Weiser-Aall basi matintọ to 26tọ Afínplọsun 1987.
Asisa lẹ
Refbegin}}
Funsho Ogundipe
Funsho Ogundipe yin opẹnkuntọ de to Naijilia, anadena-ohàntọ podọ ohàn kantọ de ga. Ogundipe yin yinyọnẹn to ohàn-zọn etọn mẹ taidi dopo to hagbẹ húnhotọ afrobeat tọn lẹ mẹ, enẹwẹ to Ayetoro. Taidi anadenanutọ hànsinọ-gán de to Ayetoro, e yin dopo to mẹhe bẹ nuhiho hẹ Fela Kuti to hàngbẹ Afrobeat tọn mẹ lẹ mẹ.
Dohia hànjiji tọn
Ogundipe yin dopo to mẹhe bẹ ohàn kinkan jẹeji hẹ nukọntọ Fela kuti lẹ mẹ.
Adà:Otàn Gbẹzan tọn Adà:Naijilia-nu lẹ
Wehọmẹ Alavọ Elizade Tọn
Wehọmẹ Alavọ Elizade Tọn (Elizade University) (E.U) yin wehọmẹ alavọ de to Ilara-Mokin, to Ayimatẹn Ondo tọn mẹ to Otò Naijilia. Michael Ade Ojo we do e ai.
Wehọmẹ Alavọ Elizade Tọn tindo adà wepinplọn atọ́n lẹ ehe bẹ ''Faculty of Engineering, Faculty of Social po Management Sciences po, Faculty of Basic and Applied Sciences, Faculty of Law and Faculty of Humanities po hẹn. E tindo azọ́nwatẹn konukunẹnẹ to adà wepinplọn tọn ehelẹ po mẹ.
Nọtẹn intẹnẹt tọn devo lẹ
Adà:Wehọmẹ lẹ
Barbro Klein
Barbro Klein (1938 – 15 Alunlunsun 2018 ) yin Swedishnu weyọnẹntọ ethnology tọn. To whenue e ko mọ ajọ̀ bachelor's degree to wehọmẹ alavọ Stockholm tọn to 1961 godo, wẹ e mọ dotẹnmẹ lọ nado hiawe vọnu to wehọmẹ alavọ Indiana tọn fihe e mọ ajọ̀ Ph.D tọn yi te to nupinplọn gando folklore po anthropology po go to 1970 to anademẹ Richard Dorson tọn glọ. E lẹkọwa Scandinavia to 1983, nado yi tẹnmẹ de to wehọmẹ alavọ Stockholm tọn. Klein wẹ yin ogán na wehọmẹ daho Swedish Collegium for Advance Study (SCAS) tọn bosọ yin dopo to hagbẹ́ nugopetọ American Folklore Society tọn.
To 2017, E mọ nunina H.M The King's Medal yi na "ada susu he yiwana Swedish po oplọn vọnu lẹdo aihọn pe podọ taidi ethnologist".
Klein kannu susu do hodidọ lẹ, afinyọnnu lẹ, aṣa lẹ po tito ogbe susu tọn po go. Azọ́n etọn na taun tọn wẹ Folklore Agewaji Amelika tọn po Scandinavia po.
Chinyere Ohiri-Aniche
Chinyere Ohiri-Aniche yin ogbè plọntọ po weyọnẹntọ, bo yin Naijilia vijiji de. Sọn owhe 2016 wẹ e ko yin ogan na (National Institute  for  Nigerian Languages) (NINLAN). Kakajẹ whenue e basi matintọ.
Gbẹzan etọn
Chinyere Ohiri-Aniche mọ gbedewema yi to flansegbe po ogbè devo lẹ pinplọ́n mẹ to wehọmẹ alavọ Georgetown tọn to owhe 1975, e sọ yi gbedewema daho devo to wehọmẹ alavọ Port  Harcourt tọn mẹ to owhe 1991. E lẹzun mẹplọ́ntọ́ daho tintengbe to mẹpinplọ́n to ogbè Igbo tọn mẹ, to wehọmẹ alavọ Awọnlin tọn mẹ. E mọ nunina owe Zinzinjẹ̀gbonu apá tintan po awetọ́ po tọn he yin kinkan do ota etọn mẹ yi to owhe 2015. Taidi ogán na (Linguistic  Association  of  Nigeria)  (LAN) to owhe 2014. Ohiri-Aniche dọ mẹdepope na dó ogbe kavi kàn ogbe he hugan 400 to togbo Nigeria tọn to madẹnmẹ. To Avivọsun owhe 2016 tọn, togbogán Naijilia tọn (President  Buhari) dé e taidi ogán wedegbẹ́ (chief  executive  officer  of  the  National  Institute  for  Nigerian  Languages)  (NINLAN) tọn. Ewọ wẹ yin omẹ atọntọ́ he nọ otẹn ogán wedegbẹ́ he nọ penukundo ogbé Naijilia tọn go,he bọdo Ben  Elugbe go (NINLAN). To vivọnu owhe 2016 tọn e na avase dọ nuhe hugan ogbe kande-ao (50) to Naijilia wẹ na yi vasudo to niyaniya mẹ. E basi matintọ́ to zosun owhe 2018 tọn.
Jọja
Jọja yin ada awetọ mẹhomẹ tọn. To whenue nude yin yọyọ, e sọgan yin yiylọdọ ovu. To whedelẹnu, "Ovu" nọ yin na nutogbẹ kẹdẹ bọ onu he ma togbẹ lẹ nọ yin "yọyọ". Hogbe lọ jọja nọ saba yin yiyizan nado basi zẹẹmẹ gbẹtọ he to ovu sọn aflanmẹ kakajẹ jọja whenu. Yọnhowhe nọ saba yin yiyizan na mẹhomẹ lẹ.
Onu voovo lẹ wẹ nọ ba jọja whenu yetọn po. Di apajlẹ, zomọ delẹ nọ yin pinpọnhlan taidi yọyọ na ojlẹ he ma hugan owhe dopo. To owhe lẹ godo, jọja ehe gbẹ sogan yin pinpọnhlan taidi mẹhe ma ko whẹn. Ehe nọ jọ eyin mẹlọ ma whẹn to apọnmẹ podọ to agbasaliho kaka e dó do owhe 21, podọ na mẹdelẹ ma ko do numimọ gbẹmẹ tọn wutu.
Na mẹdelẹ tọn, jọja yin nujlomẹ de na ye. Yé jlo na nọ yin mimọ to whepoponu taidi jọja. Na ehe wutu, mẹlẹ nọ saba zan nusisá wunmẹwunmẹ lẹ na nukunmẹ yetọn nido yọnpọn to ojlẹ lẹpo mẹ.
Louise Bennett-Coverley
Bennett-Coverley kavi Lou OM, OJ, MBE (yin jiji to azan ṣinawetọ zosun 1919 tọn bo ku to azan konukundopotọ liyasun 2006), yin homilomilo-kantọ, mẹ he yọn aṣatọn, wekantọ podọ weplọntọ Jamaica tọn de. Mẹ he nọ kan bosọ nọ do mahẹ to homilomilo etọn lẹ mẹ to Jamaican Patois kavi Creole, Bennett wazọn nado baihihọ na aṣa lọ nado nọ yi homilomilo lẹ ohan aṣa tọn lẹ po otan lẹ po zan to patois ("ogbe lẹdoaihọnpe tọn"),[2] e hẹn ẹ diun dọ glẹsi gbe baṣa baṣa sọgbe nado yin kinkan bo sọ vi hihia.[3]
Bẹjẹeji gbẹzan etọn tọn
Bennett yin jiji to azan ṣinawetọ zosun 1919 do agewaji tohomẹ liho to Kingston, Jamaica.[4] Ewọ wẹ vidopo gee he Augustus Cornelius Bennett, mẹ he do blẹdi da whe de to toho Spanish tọn mẹ, podọ Kerene Robinson, avọtọ tọ de. To oku otọ etọn tọn godo to 1926, Bennett yin piplọn whẹ sọn do gbọ onọ etọn dali. E yi wehọmẹ dokọtọn She elementary school to Ebenezer po Calabar po, bo zindonukọn yi wehọmẹ daho St. Simon's College and Excelsior College po, to Kingston. To 1943, e zeyinkọ dai to wehọmẹ daho Friends College tọn to Highgate, St Mary fihe e plọnnu gando Jamaican folklore te. To owhe lọ dopo lọ mẹ wẹ homilomilo etọn tintan yin zinzijẹgbonu te to linlinwe Sunday Gleaner tọn mẹ.[5] To 1945, Bennett wẹ yin wehọmẹvi me yu tintan he plọn we to  London's Royal Academy of Dramatic Art (RADA) to whenue e yin nina ajọ wepiplọn vọnu tọn sọn wedegbẹ British tọn mẹ.[6][7][8]
Azọn etọn
Whenue e bai fo to RADA godo, Bennett wazọn hẹ aihunwhe de to Coventry, Huddersfield po Amersham, po aihunwhe susu devo lẹ po to England.[9] To ojlẹ he e yizan to oto lọ mẹ lẹ mẹ, epenukun do tito radio ji tọn awe go na BBC – Caribbean Carnival (1945–194) po West Indian Night po (1950).[7]
Bennett wazọn hẹ ogbẹ he nọ gọalọ na agbatọnọlẹ to Jamaica sọn 1955 jẹ 1959, podọ e sọ plọn and taught folklore and drama at the University of the West Indies.[10] sọn 1965 jẹ 1982 e bai pọndohlan Miss Lou tọn lẹ,  a series of radio monologues, bọ to 1970 e jẹ tito televisiọ ji tọn yọpọvu lẹ tọn he nọ yin  Ring Ding bai ji. Tito he to jẹhọn mẹ kaka jẹ 1982, tito lọ gado yise Bennett tọn "that 'de pickney-dem learn de sinting dat belong to dem' (dọ yọpọ lọ lẹ ni plọnnu gando nutindo yetọn lẹ go)".[11] Taidi tito de he yọpọvu he do oto devomẹ lẹ yin ylọ basina nado do mahẹ to emẹ gbọ jẹhọn mẹ. To yidogọ mẹ na awusọhia tele ji tọn etọn, Bennett nọ sọawuhia to mewhiwha voovo lẹ mẹ kakajẹ Calypso (1958) po Club Paradise (1986)po mẹ.[12]
Bennett kan owe susu lẹ po homilomilo susu lẹ po to Jamaican Patois, bo gọalọ to hinhẹn ẹ yọnẹn taidi "ogbe akọkta tọn de" to aṣẹ edetiti tọn mẹ. Azọn etọn yinuwa do wekantọ susu devo lẹ ji gọna Mutabaruka, Linton Kwesi Johnson podọ Yasus Afari, nado yii zan to aliho dopolọ mẹ. E bai hoyidokanji aṣa tọn susu lẹ gando ohan Jamaica folk music po hoyidokanji lẹ sọn tito radio po tele po ji tọn etọn lẹ mẹ gọna Jamaican Folk Songs, ohan yọpọvu tọn Jamaica tọn lẹ, aihundida lamẹyiya tọn lẹ, pọndohlan Miss Lou’s tọn (1967), dotoai na Louise (1968), Carifesta Ring Ding (1976), podọ Honorable Miss Lou. E yin gigopana po nina Harry Belafonte dowatọ 1956 hit "Day-O tọn (The Banana Boat Song)" gọn didọ na ẹ gando Jamaican folk song "Hill and Gully Rider" dali (yinkọ lọ sọ yin nina Taidi "Day Dah Light").[13][14]
Gbẹzan mẹdetiti tọn etọn
Bennett wlealọ po Eric Winston Coverley po, mẹ he nọ yi ada wa bosọ nọ ze aihundida lamẹyiya tọn Jamaica tọn do aga, sọn azan gbantọ nuwhasun 1954 kakajẹ whenue e ku to avivọsun 2002 mẹ. To pọ mẹ Bennett po Coverley po tindo visunu dopo, Fabian.
Okun po tito ṣiọ didi etọn tọn po
Bennett zan gbẹzan godo tọn etọn to Scarborough, Ontario. E ku azan 27tọ liyasun 2006 to dotowhe Scarborough Grace tọn to whenue e daku to whe etọn gbe godo. Hunwhẹ ofli tọn de sọ yin bibai to Toronto to azan atọntọ avivọsun 2006, enẹgodo oṣiọ etọn yin zize yi  National Arena to azan ṣinawetọ po ṣinatọntọ po avivọsun tọn. Tito ṣiọ didi tọn de sọ yin bibai to Kingston to Coke Methodist Church to East Parade to azan ṣinẹnẹtọ avivọsun 2006 bọ tito yẹsu fifọ de tọn bọdego sọgbe hẹ aṣa tọgbo huhlọnọ he diyin togbo lọ tọn lẹ tọn. Asu Bennett tọn lọsu flin oku etọn.[18][3]
Ajọ po gigopanamẹnu he e yi lẹ po
Bennett yi gigopanamẹnu po ajọ susu lẹ po to azọn etọn to linlinwe po theater Jamaica tọn po mẹ. To yinyọnẹn wadotana dagba etọn lẹ, Harbourfront Centre, yin ogẹ aṣa tọn vọnu de to Toronto, Ontario, Canada, do nọtẹn de henọ yin yiylọ dọ Miss Lou's Room.[24] Wehọmẹ alavọtọn Toronto tọn yin owhe na Louise Bennett Exchange Fellowship to Caribbean oplọn zinjẹgbonu zintọ lẹ tọn na wehọmẹvi he to wehọmẹ alavọtọn West Indies tọn lẹ.[25][26] Ajọ po gigopanamẹnu devo he e yi lẹ wẹ bọdego:
Member of the Most Excellent Order of the British Empire (1960)[7][27]
Norman Manley Award for Excellence (1972)[28]
Order of Jamaica (1974)[27]
Musgrave Medal (1978)
Honorary Doctor of Letters – York University (1998)[29]
Jamaican Order of Merit (2001)
Owe etọn lẹ
Anancy Stories And Poems In Dialect. Kingston, Jamaica: The Gleaner Co. Ltd (1944). Laugh with Louise: A pot-pourri of Jamaican folklore. Kingston: City Printery. 1961. OCLC 76815511. Jamaica Labrish. Jamaica: Sangster's Book Stores. 1966. OCLC 1968770. Selected Poems. Jamaica: Sangster's Book Stores. 1982. Auntie Roachy Seh. Jamaica: Sangster's Book Stores. 1993.
Hoyidokanji etọn lẹ
Jamaican Folk Songs. New York: Folkways. 1954. OCLC 255714807. Yes m'dear: Miss Lou live!. Sonic Sounds. 1982. OCLC 23971117.
Sọ pọn
Caribbean literature
Rachel Harriette Busk
Rachel Harriette Busk (1831—1907) yin gbejizọnlinzintọ Britishnu podọ folklorist de.
Gbẹzan etọn
E yin jiji to 1831 to London. Ewọ wẹ yin yọpọvu to ovi atọ́n Hans Busk po asi etọn Maria po tọn po nọviyọnnu Hans Busk he yin nọvi na Julia Clara Byrne. E sọ yin yọnnu yọnwẹn na Sir Robert Loder, ewọ wẹ yin Baronet tintan nọviyọnnu etọn Maria Georgiana dali.
E mọ wekanhlanmẹ de yi sọn Italy, Spain, Mongolia po fidevo lẹ po. Azọ́n he e wa lẹ wẹ folklore, nuwiwa jọwamọ tọn titengbe lẹ, omẹ wiwe lẹ, yise do nuhe yin sise lẹ ji kẹdẹ. Azọ́n etọn do Italian folklore ji yinuwa do Guiseppe Pitrè ji taun..
E wa diọ zun Catholic yitọ  de to 1858 bo wa nọ nọ Rome to 1862   godo. E basi matintọ to owhé hagbẹ́ tọn de to Westminster, to azán tintan whejisun 1907, bo wa yin didi do owhé whẹndo tọn gbe to Frant, sẹpọ dotọ Tunbridge tọn
Chinonso Ukah
Chinonso Ukah (yin jiji to azán 27, Nuwhàsun 1996 tọn) bo yin tòvi Naijilia tọn he yin fanfunnọ de podọ aihundatọ de he sọ yin yinyọnẹn gbọn oployinkọ etọn dali taidi Nons Minaj kavi Ada Jesus.
Aihun sinima tọn
E tindo mahẹ to Next Movie Star mẹ, yèdọ aihun tele ji tọn de to Naijilia bo ze omẹ tintan. Chinonso bẹ azọ́n aihundida tọn jẹeji to gblagbla owhe 2015 tọn bo sọawuhia to aihun budonamẹ Naijilia tọn de he hosọ etọn yin "Quite" mẹ. E bẹ azọ́n aihundida tọn to gigọmẹ to 2017, to whenuena e yin yiylọ nado plọnnu to wehọmẹ alavọ tọn mẹ. E sọ sọawuhia to aihun susu Naijilia tọn lẹ mẹ, delẹ to yé mẹ wẹ Imperfect (2019), Pandora's Box (2020), Our Wife (2019), The Third Wheel (2021), Hustle (2021), po devo lẹ po.
Fanfundidọ
Nons Minaj lẹzun omẹ nukundeji de to azọ́n fanfundidọ tọn mẹ to whenue e do vidio etọn he to zoji de he hosọ etọn yin magical-mother hia to nọtẹn gbẹdido intẹnẹt ji tọn.
Delẹ to aihun etọn lẹ mẹ ko bẹ aihundatọ Naijilia tọn di Kanayo O. Kanayo, Don Jazzy, Peruzzi, po omẹ susu devo lẹ po hẹn.
Michael Ade-Ojo
Agbàgogan Michael Ade-Ojo, OON (yin jiji to Ayidosun 14, 1938) e yin ajọwatọ Naijilia-nu huhlọnọ daho de podọ dowatọ wehọmẹ alavọ Elizade tọn to Ilara-Mokin Ayimatẹn Ondo tọn, Naijilia.
Bẹjẹeji Gbẹzan etọn tọn
Michael Ade-Ojo yin yinyọnẹn taidi "Agbàgogan" e yin ayọnu de he wa sọn hùwaji-whèyihọ Ayimatẹn Ond tọn, Naijilia bo yin jiji podo jijiyinkọ lọ Michael Adeniyan Ojo to Ayidosun 14, 1938, to Ilara-Mokin, he yin otò pẹvi de to Ayimatẹn Ondo tọn mẹ. E yin jiji do whẹndo Agbàgogan Solomon Ojo he ko basi matintọ mẹ (c.1878-1956), mẹhe yin the Lisa of Ilara-Mokin, podo whesi Beatrice Ademolawe Ojo po (1891-1991), bo yin ovi atọ́ntọ to ovi ṣidopo mẹ. Otọ́ etọn da asi atọ̀n (3). Onọ etọn, Ademolawe, wẹ yin ovi atọ̀ntọ Fatunsin tọn, oviyọnnu fakàntọ Erubuola tọn. E yi wehọmẹ St. Michael's Anglican School, Ilara-Mokin, Ayimatẹn Ondo tọn, to Naijilia sọn (1944-1950). E sọ wa yi wehọmẹ Imade College, Owo, to Naijilia sọn (1954-1958) to fihe e mọ gbedewema West Africa School Certificate yi te. E zindonukọn nado yi wehọmẹ alavọ Nsukka (UNN) to 1961, to fihe e mọ gbedewema daho Bachelor of Arts (B.A.) degree in Business Administration yi te to owhe 1965.
Wadotana etọn lẹ
Agbàgogan Michael Ade-Ojo wẹ yin dowatọ wehọmẹ alavọ Elizade tọn, to  Ilara Mokin, Ayimatẹn Ondo podo Elizade motors po. To egbehe, azọ́nwhe he Ade Ojo bẹjẹeji podo alọgọ azọ́nwatọ dopo gee tọn po to 1971 ko lẹzun ogbẹ daho de podo azọ́nwhe susu lẹ he to awukọndopọ hẹ taidi Toyota Nigeria Limited, Mikeade Investment Co. Ltd, Mikeade Property Dev. Co. Ltd, Classic Motors Ltd, Elizade Autoland Nigeria, Okin Travels Ltd, Oodua Creations Ltd, podo susu devo lẹ po. Podọ to agọe, azinponọ Toyota Nigeria Limited, podo dowatọ Elizade Nigeria Limited, agbàgogan Michael Ade.Ojo, na nuhe hugan owhe ao (10y) e ko dugán do azọ́nwhe alihún Naijilia tọn ji taidi boṣiọ daho de. E bẹ alihún voovo lẹ sisa jẹeji taidi ohún Peugeot, Volkswagen, podo susu devo lẹ po, whẹpo e do basi dide nado sa ohún Toyata tọn kẹdẹ ehe wa lẹzun yinkọ whédo yetọn tọn to otogbo lọ mẹ. E whlẹnagbà hẹ visunnu etọn, Demola he to nukọn na azọ́nwhe Elizade Autoland tọn nado hún azọ́nwhe devo, the JAC, he yin ohún Chinese-nu lẹ tọn bo yi do basi yinkọ whédo devo to ṣẹnṣẹn mẹhe yiwana alihún lẹ to Naijilia. Ade Ojo, he dọdọ wadotana susu wẹ gbẹpo na  Toyota to Naijilia, vẹ̀ mẹhe to nukunpedo azọ́nwhe JAC tọn nado ze afọdide oplọn sọn azọ́nwhe ohúnsatọ he to nukọn lẹ tọn mẹ gbọn tintẹnpọn nado yi otẹ̀n nukọn tọn do basi yanwle yetọn. E dọdọ, Mí jlo nado yin nukọntọ to azọ́nwhe ohúnsatọ lẹ tọn to  Naijilia bosọ hẹn azọ́nwhe JAC tọn nado lẹzun awetọ kavi yi aga hugan Toyota lọsun. N'jlo na mọ agbàwhinwhlẹn dagbe to azọ́nwhe ohún sisa tọn he yin zize do alọ ṣie mẹ to Naijilia. Ade Ojo jẹ gbetatò etọn Ilara-Mokin diọ ji do otòho ajọwiwa tọn gbọn azọ́n he e to wiwa gbọn fi voovo lẹ to lẹdo lọ mẹ. Togbogán Muhammadu Buhari dọnudo azinponọ Elizade Motors tọn, agbàgogan Michael Ade-Ojo dile e basi hunwhẹ  jijizan owhe 80 tọn to Ayidosun 14. Malam Garba Shehu, Alọgọtọ vonọtaun do Togbogán na linlin podo yindidi po to oho etọn mẹ to azangaagbe dọ nudọdomẹ Togbogán lọ tọn bẹ wekanhlanmẹ nudọdomẹ tọn na agbàgogan Ade-Ojo. Togbogán Buhari hopodona lẹdo ajọwatọ lẹ tọn, whédo podo họntọn agbàgogan Ade-Ojo tọn po nado jaya hẹ "ajọwatọ huhlọnọ daho de to whenuena e to hunwhẹ jijizan etọn owhe 80 basi to Ayidosun 14, 2018".
Gbẹzan mẹdetiti tọn
Agbàgogan Ade-Ojo wlealọ hẹ asi etọn tintan Elizabeth Wuraola Ade-Ojo to Afínplọsun 26,1966, to Enugu, Naijilia, to whenuena ye pe yede to wehọmẹ alavọ Nsukka tọn. E yí yinkọ etọn tintan Elizabeth podo awetọ po, Ade, do do yinkọ na azọ́nwhe etọn  Elizade. E wa yidogọna yinkọ lọ gbọn bibla yinkọ awetọ edetiti tọn podo godo tọn Ojo to godo mẹ nado lẹ do Ade-Ojo. Ovi etọn lẹ bẹ Adeola Ade-Ojo, aṣọbayitọ de, Olakunle Ade-Ojo, ajọwatọ de, podo Ademola Ade-Ojo, ajọwatọ de po ga. Ovisunnu etọn awe lẹ wẹ to nukunpedo azọ́nwhe Toyota tọn to Naijilia. Asi etọn basi matintọ bọ e da asi devo to godo mẹ ehe yin Taiwo Ade-Ojo to 2012.
Kofi Adu
Kofi Adu  (he yin jiji to azán 25tọ Ayidosun 1969), wa sọn topẹvi Ashanti tọn  to  Ghana ṣigba bo nọ nọ̀  suburb to Accra Newtown he  nọ yin yiylọdọ Asantewaa, podọ  Agya Koo, yin aihundatọ sinima tọn podọ nukikodonamẹtọ́ otò Ghana tọn. E ko yin didohia to nuhe hugan kẹnẹko (200) mẹ to Aihundida sinima oto Ghana tọn, ehe bẹ  Obaatanpa, Away  Bus,  Black  Star, and  Ma Tricki  Wo po hẹn ga.
Alọdlẹdonu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn
Sewude Amosu
Alọdlẹndonu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn
Babatunde Hunpe
Babatunde Hunpe (he yin jiji to azán awetọ Avivọsun 1963) yin tonudọtọ de to otò Naijilia tọn mẹ. E yin tòvi Gbagli he yin tòpẹvi de to Awọnlin tọn, to tògbo Naijilia tọn mẹ. Ewọ wẹ yin nukunmọnu na lẹdo Gbagli tọn to Wedegbẹ́ Tonudidọ Naijilia tọn pẹvi ṣinẹnẹtọ mẹ.
Azọ́n etọn
Hunpe ko yin ayinamẹtọ vonọtaun na Ayimatẹngan Awọnlin tọn dai tọn he yin Mẹdaho Akinwunmi Ambode do nujijọ lẹdo mẹ tọn lẹ ji. Ṣigba to alọnu din, ewọ wẹ yin nukunmọnu na Gbagli to wedegbẹ tonudidọ Naijilia tọn pẹvi ṣiẹnẹtọ mẹ.
Alọdlẹndonu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn Adà:Ovi he ye ji to owhe 1963 lẹ
Gerlinde Haid
Gerlinde Haid Gerlinde Haid (ji Hofer (19 Lidosun 1943 – 29 Abọ̀húsun 2012) yin Austrianu dodinnanutọ ohàn folk tọn.
Gbẹzan etọn
Sọn 1975 yi 1989, ewọ wẹ yin wekantọ daho na ogbẹ́ Ohàn Folk Austrianu lẹ tọn po alọgọtọ alavọ tọn to Institute for Musical Folklore at the Expositur Innsbruck. Sọn 1994, kakajẹ whenue e yi gbọjẹ sọn azọ́nmẹ to 2011, e yin weyọnẹntọ na otan po kinkan ohàn folk tọn po to Hochschule (sọn wehọmẹ alavọ 1998 tọn) für Musik und darstellende Kunst to Vienna. Ada dodinnananu tọn etọn gan-gan wẹ Alps ohàn folk tọn.
Haid wẹ yin vọjladotọ ada "Schriften zur Volksmusik" tọn he Walter Deutsch mọ to 1970 he sọ tin to zinjẹgbonu vonọtaun he yin mimọ to Austria lẹ mẹ. E sọ kan hosọ susu lẹ do ohàn po wedudu folk tọn ji na Oesterreichisches Musiklexikon.
Haid wlealọ po Tyrolean folklorist Hans Haid.
Haid basi matintọ to Innsbruck to whenue tindo owhe 69.
Nunina lẹ
2003 wurde ihr vom Bundespräsidenten das Ehrenkreuz für Wissenschaft und Kunst I. Klasse überreicht. Im Jahr 2010, erhielt sie den Walter Deutsch Staatspreis, der vom Bundesministerium für Wissenschaft und Forschung alle zwei Jahre in Anerkennung besonderer Leistungen auf dem Gebiet der Volksmusikforschung verliehen wird.
Mouna Fettou
Mouna Fettou (Alabiki: ﻮﺘﻓ ﻰﻨﻣ; yin jiji to azán 28tọ Abọ̀húnsun 1970) yin aihundatọ sinima tọn to otò Morrocco tọn mẹ, bo ko yin didohia to sinima susu podọ to tito televizion delẹ tọ́n ji. adà he e nọ yiwa to sinima lẹ mẹ wẹ zọn bọ gbẹtọ lẹ yinwanna ẹn, delẹ to sinima lọ lẹ wẹ Àla recherche du mari de ma femme (1995), podọ Women... andWomen (1997). E da Saad ash-Shraibi, he nọ de susu to sinima etọn lẹ tọ́n. E sọ yin azinponọ na titi-to-whinnu televizion tọn he hosọ etọn yin Jari Ya Jari on Media 1. E yin nina ohiadogonamẹ vonọtaun to hunwhẹ (MarrakechInternational Film Festival) tọn whenu na owhe gbàn (30) he e ko yizan to sinima bibasi mẹ to 2019.
Rym Ghezali
Rym Ghezali  (sọn azán 29tọ Ayidosun 1982 jẹ  azán 17tọ Whejisun 2021) yin aihundatọ sinima tọn podọ hanjitọ́ otò Algeria tọn. E yin yinyọnẹn na tito televizion tọn he nọ yin El Wa3ra he e yin azinponọ na.
Otàn gbẹzan etọn tọn
Ghezali tindo mahẹ to Star  Academy  3 to owhe 2005. E de sinima de tọ́n he hosọ etọn yin El Wa3ra  to 2017, podọ e tindo mahẹ to Aihundida to  Boqron  to 2018. E ku to Paris, France, to azan 17tọ whejisun 2021, bo tindo owhe gbànatọ́n-nukunatọ̀n (38), e jẹ kansẹẹzọn.
Alọdlẹdonu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn
Makhourédia Guèye
Makhourédia Guèye,  yin jiji taidi Mamadou  Guèye, yin aihundatọ sinima to otò sénégal tọn mẹ, bo yin yinyọnẹ̀n ganji na adà he e yiwa to sinima he yin didetọ́n gbọn Ousmane Sembène dali.
Aihun he e detọ́n lẹ
sinima
televizion
Nneka Isaac Moses
Nneka Isaac Moses yin nuzedonukọnnamẹtọ Naijilia tọn, aṣọbasitọ podọ dowatọ podo anadenanutọ aihun podo aṣa Aflikanu lẹ tọn po he nọ yin yiylọdọ Goge Aflika.
Gbẹzan bẹjẹeji tọn
Moses yi wehọmẹ alavọ Awọnlin tọn sọn owhe 1987 jẹ 1990 to fihe e mọ gbedewema daho yi te to yovogbe mẹ podo otànwe mẹ. E do Akenn. G Limited ai, aṣọwhe de to Surulere, Awọnlin to fihe e nọ basi aṣọdonu lẹ na aihun sinima tọn lẹ, ajọ teleji tọn lẹ podo nuwiwa vonọtaun devo lẹ po.
Goge Aflika
Moses do Goge Aflika ai to owhe 1999 podo asu etọn po Isaac, to owhe atọ̀n (3) alọwle yetọn gbedewema daho yi te to yovogbe mẹ podo otànwe mẹ. E do Akenn. G Limited ai, aṣọwhe de to Surulere, Awọnlin to fihe e nọ basi aṣọdonu lẹ na aihun sinima tọn lẹ, ajọ teleji tọn lẹ podo nuwiwa vonọtaun devo lẹ po.
Gbẹzan mẹdetiti tọn
Moses wlealọ hẹ Isaac to owhe 1996, to ohokansemẹ etọn hẹ Naij.com mẹ e dọ lehe nulẹ yi do to whenuena ye pe yedelẹ na whla tintan dọ emi hotomẹ na ẹn to whenuena e ze afọdide lọ nado donunugo na emi to aihundida de whenu. Sigba e lẹkọ wa to godo mẹ nado biọ alọ etọn to alọwle mẹ bosọ vẹẹ na nuṣiwa etọn bọ ye gbọnmọ dali jẹ yedelẹ da ji. E ji ovisunnu etọn Kamamra owhe wiatẹn mẹvi etọn to alọwle yetọn godo podọ e mọ ajọ̀ Young Ambassador for Peace award yi to owhe 2011.
Alọdlẹndonu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn
Vothuno
Vothuno yin otànwe de he yin kinkan gbọn mẹdaho Babatunde Olaide-Mesewaku dali. Olaide-Mesewaku basi zẹẹmẹ owé lọ tọn taidi kọndopọ otàn nugbo po otàngblo po tọn he wá aimẹ to gbétatò Gbagli tọn mẹ to Aflika. To owé lọ mẹ, Vothuno yin yinyọnẹn taidi yẹwhenọ-gán gbétatò Gbagli tọn. To otàn owé lọ tọn mẹ, Vothunọ jlo na basi hihọna sinsẹn etọn po ajọ́ kanlinmọ sisà tọn etọn po, podọ gbọn ehe dali, e tlọ ede biọ nuhahun susu mẹ po mẹdehlan klistiani tọn lẹ po. Visunnu dopo he e tindo lẹzun klistiani, ehe lọ hẹn Vothuno biọ nuhahun mẹ na e yin bibiọ to e si nado de ovi lọ hia, na yè dona basi avọsinsan delẹ na ẹn. E sà ovi dopo he po to ovi etọn lẹ mẹ do kanlinmọgbenu. Owé lọ Vothuno yin zinzinjẹgbonu to 2014 to tògbo United Kingdom tọn mẹ to tintan whenu, podọ po alọgọ Ayimatẹn-gán Babajide Sanwo-Olu tọn po, owé lọ sọ vọ yin zinzinjẹgbonu to owhe 2020 tọn mẹ.
Alọdlẹndonu lẹ
Adà:Owe lẹ
Juma (aihundatọ)
Jumas Omar (yin jiji taidi Jumas  Omar,  to azán 10tọ Kọ́yànsun  1943, bo basi matintọ to Nuwhàsun 1989  to  London) yin Zanzibar vijiji podọ Aihundatọ sinima tọn dé. E ko sọawuhia to sinima British tọn he yin bibasi to aflika taidi (child actor).
Nọtẹn devo lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn
Ogbọ́
Ogbọ́ singan yin:
Daniel Kamwa
Nọtẹn devo lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn
Hester Jonas
Hester Jonas (gblagbla 1570 tọn – 24 Awewesun, 1635 tọn) yin yọ́nnu Allemagne-nù de he yin vijinamẹtọ po amànuwatọ de po. E yin huhu na azé wutu podọ e yin yinyọnẹn di Witch of Neuss (Azétọ Neuss tọn) he mẹlẹ nọ dọ lọ.
Gbẹ̀zan etọn
Hester Jonas yin jiji to Dormagen bo wá sẹtẹ̀n yì Neuss fie e wlealọ hẹ dawe zomọ̀nọ lọ Peter Meurer te. Ojlẹ delẹ to alọwle etọn godo, e jẹ ohia azọ̀n adíngbe tọn mọ ji. E nọ wazọ́n taidi vijinamẹtọ de, amọ́ to ojlẹ dopolọ mẹ mẹlẹ nọ ylọ ẹ dọ nawe amànuwatọ lọ, na e yọnẹn gando gbémasin lẹ, pataki gando amà de he yè nọ ylọ to Glẹnsigbe mẹ dọ mandrake go.
To whenue Hester tindo owhe 64, yè sawhẹ̀dokọna ẹn dọ e yin azétọ, e yin wiwle, yin gbigbejepọn, yin yasana bosọ yin hinhẹn yì owhẹ̀ nukọ̀n to whẹ̀datẹn Mayor of Neuss tọn. To pọmẹ hẹ whẹ̀sadokọnamẹ devo lẹ, whẹ̀datẹn lọ sọ sawhẹ̀dokọna ẹn dọ e ko basi alẹnu de hẹ lẹgba. To aisinsin awè he jẹnukọn, he yin bibasi to azán 15 po 22 po Abọ̀húsun 1635 tọn lẹ whenu, Hester Jonas ma yigbe depope to whẹ̀sadokọnamẹ lọ lẹ mẹ tọn. Osẹ̀ ẹnẹ godo, to azán 19 po 20 po Alunlunsun mẹ, e yin hinhẹn gánnugánnu nado sinai do oján he ji yè ko whe oṣó do lẹdo pe de ji na nudi ganhiho atọ̀n. To whenue yè ko sayana ẹn godo, e yigbe dọ emi ko doalọ to galilọ mẹ hẹ dawe mẹyuu de he nọ yin "Hans Beelzebub", bo ko sọ hẹn gbẹzan gbẹtọ lẹ po kanlin lẹ po tọn gblé gbọn obó dido na yé dali. Hester Jonas penugo go họ̀ngan, ṣigba e sọ yin vivọ́ wle to ojlẹ kleun de godo. Jonas gbẹ́ dọ emi ma kẹalọyi gbeyiyi he emi basi wayi lọ, amọ́ e wá yigbe to whenue yè hò e sinsinyẹn to azán he bọdego godo. E yigbe whẹ̀sadokọnamẹ lọ lẹpo tọn bọ Whẹ̀datẹn lọ dáwhẹ dọ yé ni gbotana ẹn. To azán 24 Awewesun 1635 tọn, yé gbotana ẹn. Oṣio etọn yin mi ẹ bọ afín etọn lẹ yin fúnfúnfún pé gbọn agósu lẹpo ji.
Kandai tito whẹdidọ lọ tọn yin sisẹ̀do tòdaho nusẹdotẹn tọn Neuss tọn mẹ.
Bruno Iwuoha
Agbàgogan Bruno Obinna Iwuoha (he basi matintọ to azán 10tọ̀ Lidosun 2021) yin aihundatọ Naijilianu. E mọ ajọ̀ Best Supporting Actor award tọn yi to 3rd Africa Movie Academy Awards na adà etọn to aihun "Sins of the Flesh" mẹ.
Kanlin
Kanlin yin nudida gbigbọnọ de po awutugonu susu po. Kanlin nọ mọ huhlọn yi sọn nudida gbigbọnọ devo lẹ si. To whedelẹnu, Kanlin nọ du yedelẹ, devo lẹ nọ du owan lẹ. Kanlin delẹ tin he nọ du ama taidi oyin, lẹngbọ po gbọgbọẹ po. Kanlin delẹ sọ tin he nọ du olan. Mọwẹ kanlin devo lẹ tin he nọ du olan bosọ nọ du ama do niyẹn.
Ogbẹ́ kanlin tọn
Kanlin yin mima do ogbẹ́ awe ji: tintan, dehe nọ do nẹgbehú po dehe ma nọ tindo nẹgbehú lẹ po. Kanlin he nọ do nẹgbehú lẹ wẹ: Kanlin he ma nọ tindo nẹgbehú lẹ wẹ:
Bukunmi Oluwasina
Bukunmi Oluwasina yin tòvi Naijilia tọn de he yin aihundatọ de, aihun basitọ de, aihun-kàntọ de, podọ hànjitọ de. Ajọ̀ he e mọyi lẹ bẹ ajọ́ aihundatọ dagbe hugan owhe 2015 tọn sọn ajọ́ Best of Nollywood tọn mẹ na aihun he e basi de he hosọ etọn yin Ayomi.
Kanlin
Ogbe egbesọegbesọ tọn
To lẹnnuyinyọnẹnliho, gbẹtọ yin kanlin, ṣigba na zinzan egbesọegbesọ tọn wutu, gbẹtọ ma nọ sọ nọ yin hihia gọna kanlin lẹ ba.
Bukunmi Oluwasina
Bẹjẹeji gbẹzan etọn tọn po wepinplọn etọn po
Bukunmi Awosina yin jiji to whẹndo he tindo ovi ṣinawe de mẹ, bo wá sọn Okemesi-Ekiti. E yí gbedewema Bachelor's degree tọn to wepinplọn Theatre Arts tọn mẹ sọn wehọmẹ alavọ Obafemi Awolowo tọn.
Azọn etọn
Awosina basi aihun lọ he hosọ etọn yin Ayọmi to 2015, he mọ pipa yí to Africa Magic Viewer's Choice Awards podọ e sọ mọ pipa Best of Nollywood tọn yí. To 2021, e lẹzun aihundatọ Nollywood tọn tintan he yí adà ẹnẹ wà to aihun lọ he hosọ etọn yin Jankariwo mẹ.
Alọdlẹndonu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn Adà:Naijilia-nu lẹ Adà:Sinimọto-basitọ lẹ to Naijilia Adà:Hànjitọ lẹ to Naijilia
Aliko Dangote
Aliko Dangote GCON (he yin jiji to azán 10tọ Lidosun 1957) yin ajọwatọ daho dé wẹ eyin to togbo Naijilia tọn mẹ, po togbo devo lẹ to Aflika
Ogbọ́ whegbe tọn
Ogbọ́ whegbe tọn yin dopo to whenun lẹ he nọ nọ po miu gbẹtọ lẹ to whegbe
Yomi Owope
Yomi Owope (yin jiji to azán fọtọ̀n-nukunawetọ, Awewesun, owhe 1977) yin kandai basitọ Nijilianu, nuzedonukọ̀nnamẹtọ Tele ji tọn podọ azọ́nyọnẹntọ hodidọdopọ tọn. Ewọ wẹ ze opli whemẹ̀whemẹ̀ tọn, Yọ́nnu lẹ to Linlinzọ́nwiwa mẹ (Women in Journalism) dai podọ ewọ wẹ yin anadenanutọ to Lagos PR Agency. Ewọ wẹ yin alọgọtọ na nuzedonukọ̀nnamẹtọ tito tele tọn lọ, Wake up Nigeria to Television Continental ji sọn 2017 jẹ 2020.
Vuwhenu po wepinplọn etọn po
Kaduna wẹ Yomi yì wehọmẹ dokọ̀ tọn po wehọmẹ daho po te to Naijilia, ehe godo e zindonukọ̀n bo yí gbedewema to Glẹnsigbe mẹ de sọn Wehọmẹ Alavọ Awọnlin tọn tọn (University of Lagos), podọ to godo mẹ e mọ gbedewema daho pete lọ yí to Wehọmẹ Alavọ tọn Pan Atlantic University tọn.
Azọ́n
Kandai basitọ de wẹ Yomi Owope yin to dopo to linlinhọsá nukọ̀n tọn Naijilia tọn lẹ de heyin Thisday mẹ to gblagbla owhe 2001 jẹ 2003 tọn lẹ mẹ podọ e wazọ́n to Sesema PR to Awọnlin, bo mọ azọ́nplọnmẹ PR tọn yi to Alima Atta he basi matintọ lọ glọ. To 2004, e lẹzun wekantọ linlinzọ́nwiwa tọn na asì Ayimatẹngán Ayimatẹn Kwara tọn, Toyin Saraki, e sọ nọ otẹ̀n enẹ mẹ kakajẹ 2008 bo wa lẹ́ jẹ azọ́n tele ji tọn wà ji.
To 2009, e kàn bosọ deanana adà tintan tito televiziọn tọn he yin "The Debaters" lọ podọ e sọ doalọwemẹ nado wazọ́n adà awetọ tọn nado kàn bosọ deanana ẹn to 2010. Enẹgodo e kàn adà awè sọn tito wadohia tele ji tọn tintan he yin mimá pe to Aflika, "Moments with Mo" he bẹjẹeji to 2010 bọ to 2011, e ko yì sọ apá 40. Owope wẹ yin mẹhe kàn bosọ yin zẹemẹbasitọ "Next Titan Reality Show" tọn.
To 2013, Owope jẹ azọ́nwa dopọ hẹ wehọ lọ linlin po hodọdopọ po tọn School of Media and Communications to Wehọmẹ Alavọ Pan Atlantic tọn po UNESCO po, nado tẹnpọn nado hẹn nujinọtedo linlin ninamẹ tọn Aflika tọn pọnte dogọ. Enẹgodo e bẹ Women in Journalism jẹeji, plidopo linlinnamẹtọ yọnnu lẹ tọn de to Awọnlin to Naijilia. Plidopo lẹdo aihọ́n pe lọ ko yin bibasi whlà atọ́n, to 2014, 2015, 2016, 2017 po 2019 po.
To osun aotọ owhe 2021, Owope yin lilá di Alọgọtọ Vonọtaun Daho na Ayimatẹngán Ayimatẹn Ogun tọn lọ, Dapo Abiodun. To otẹ̀n ehe mẹ, e na wazọ́n dopọ tlọlọ hẹ asì Ayimatẹngán lọ tọn,Bamidele Abiodun, dọ azọ́ndenamẹ lẹ, tito-to-whinnu lẹ po aṣẹdai lẹ po ji.
Gbẹ̀zan etọn
Yomi wlealọ hẹ Ayotunde podọ yé tindo ovi atọ̀n.
Komal Oli
Komal Oli (Nepali: कोमल ओली) (he yin jiji to azán 16tọ Lidosun) yin linlinnatọ Nepal-nu tọn de, azọ́nwatọ hladio podo teleji tọn de, hànjitọ aṣa tọn de, aihundatọ de podo tonudọtọ de po. E biọ tonudidọ Nepal tọn mẹ to agọe bosọ yin dopo to hagbẹ Wedegbẹ Tonudidọ Otògbo lọ tọn he to nukunmọnu na Nepal Communist Party (NPC) nado nọ yi dotẹnmẹ hundote yọnnu lẹ tọn to ahọluzọ́nmẹ na ye. E ko jihàn aṣa susu lẹ tọn bo ma sọ wlealọ podọ tlẹnmẹninọ etọn ko na ẹn ayidonugo susu, Komal lọsu na edetiti ko basi ohàn vivi de he yin Jaana Paam! ( Ehe zẹẹmẹdo: Dike na họnbu!).
Jenẹsisi
Jenẹsisi yin owe tintan owe wiwe heblu tọn. E bẹjẹeji po didá wẹkẹ lọ tọn po. E wa vivọnu po okú josẹfu tọn po. Yinkọ heblugbe owe lọ tọn zẹẹmẹdo 'To bẹjẹeji'.
Bladopọ
Jiwheyẹwhe dá wẹkẹ lọ po nuhe tin to e mẹ lẹ po to azán ṣidopo gblamẹ. Jiwheyẹwhe gbọjẹ to azán ṣianwetọgbe bosọ lá ẹ di azán wiwe de to popolẹpo mẹ. Jiwheyẹwhe wleawu jipa edẹni mẹ tọn na sunnu tintan lọ Adam podọ yọnnu tintan lọ Evi. Onu dopo gee wẹ Jiwheyẹwhe ma na dotẹnmẹ ye nado wa. Jiwheyẹwhe degbe na ye ma nado du to sinsẹn atin oyọnẹn dagbe po oylan po tọn mẹ. Odan de klọ evi bọ e sọ du to sinsẹn atin oyọnẹn tọn he Jiwheyẹwhe degbe etọn na ye ma nado du to e mẹ lọ mẹ. E sọ na Adam to sinsẹn atin lọ tọn mẹ bọ e sọ du. Na ye ma setonu na Jiwheyẹwhe wutu, E de ye sọn jipa lọ mẹ, enẹwutu mẹlẹpo dona wazọn whẹpo do du.
Komal Oli
Hladio Nepal tọn podo hànjitọ aṣa tọn po
E biọ agbàwhinwlẹn hànjiji aṣa otògbo lọ tọn mẹ he yin awuwledaina gbọn Hladio Nepal tọn dali to 2046 BS bo jẹ otẹn awetọ mẹ. E yin nina azọ́n hànjiji tọn gbọn Hladio Nepal tọn dali to owhe dopolọ mẹ na bladopọ ohàn dopo gee ehe e basi tọn. To 2049 BS, e diọada yi Kathmandu bosọ yin didà taidi linlinnatọ to Hladio Nepal tọn ji.
Kọdetọn dagbe podo yindidi po
Taidi linlinnatọ de na Hladio Nepal tọn podo hànjitọ aṣa tọn de po, e diyin bleun na ogbe etọn to hladio ji to owhe omẹ susu tọn to Nepal na gbetọ lẹ tindo dotẹnmẹ nado se hladio kakayi fididẹn otògbo lọ tọn mẹ. E ko de nuhe hugan bladopọ ohàn wiawe tọn to gbẹzan etọn to hànjiji whenu. To yidogọmẹ, e sọ yin aihundatọ de to nuwiwa gbangba tọn lẹ mẹ podọ e sọ nọ plọn mẹhẹ ja to godo lẹ he jlo nado lẹzun linlinkàntọ hladio podo tele ji tọn po.
Helsinki
Helsinki (To Sweden-gbe mẹ: Helsingfors) wẹ yin tatọ́-tẹnnọ otò Finland tọn podọ ewọ wẹ sọ yin tòdaho he klo hugan to Finland.
Komal Oli
Tonudidọ
E jo azọ́n etọn to Hladio Nepal tọn do nado biọ ogbẹ́ Rastriya Prajatantra Party Nepal mẹ ehe nọtena gigọ̀ gandudu podo Ayimatẹn Hindu tọn lẹ po. Mahopọnna enẹ, jẹnukọnna vobibla 2017 tọn, e hopodona Nepal Communist Party (United Marxist Leninist). To whenuena yinkọ etọn ma tọ́n to yinkọ mẹhẹ tọ́n na ogbẹ́ lọ to vobibla whenu, e yi ze yinkọ atẹṣitọ de tọn tọ́n dai nado yin voblana na gbetatò etọn. To nukọn mẹ, e de atẹṣitọ ehe e de tọ́n lọ sẹ bo lẹkọ nado yi nọgodona mẹhẹ yin dide gbọn ogbẹ́ lọ dali. E to sinsẹ̀n taidi dopo to hagbẹ Wedegbẹ Tonudidọ tọn. E yin didẹ gbọn ogbẹ́ etọn dali nado nọ na yọnnu lẹ dotẹnmẹ hundote ahọluzọ́n lẹ tọn bosọ nọ yi yé to gbetatò etọn mẹ.
Alọdlẹndonu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn
Christine Reimer
Signe Christine Antoinette Manna Reimer (1858–1943) mẹhe yin linlinnamẹtọ Danish tọn podọ wekantọ he yin finflin na ojlo sinsinyẹn etọn na folklore. owe e kan he nọ yin five-volume Nordfynsk Bondeliv i Mands Minde to (1910–1919) basi zẹẹmẹ aliho ogbẹ tọn, aṣa, po ogbe omẹ tata lẹ tọn to lẹdo tòpẹvi to agewaji Funen tọn. Azọ́n lọ yin pinpọnhlan nado yin vonọtaun to whenuho kandai Danish Folklore po nuwiwa aṣa tọn delẹ po mẹ. E ze azọ́n etọn jo taidi ogú de do nusẹdotẹn nuhoho lẹ tọn to Bogense.
Bẹjẹeji gbẹzan etọn tọn
E yin jiji to azan 15tọ osun 4tọ 1858, to Harslev Parish sẹpọ Bogense to lopo Funen tọn ji, Signe Christine Antoinette Manna Reimer yin viyọnnu Hans Bertel Reimer tọn (1800-1872). he yin ogán de po asi etọn Kirsten Poulsdatter po (1827-1920). E tindo nọvisunnu daa he yin ovi asi tintan otọ etọn tọn, e yin pinplọn whẹn ganji to whẹndo dagbe de mẹ, to whenue e ko yi wehọmẹ otọ etọn tọn godo to Harslev, to whenue e tindo owhe ṣiẹnnẹ, e sẹtẹn yi nọvisunnu daa etọ Alexander sin whégbe to Viborg fihe e zan owhe atọ̀n to wehọmẹ wissing'sgirl tọn te. Mẹdaho etọn plọn ẹn lehe ye nọ penukunndo owe lẹ go do. To whenue otọ etọn basi matintọ to 1872, e lẹkọ do Harslev bo nọpọ po onọ etọn po. Sọn 1880, e zan owhe whégbe mẹdaho etọn he yin nọvisunnu daa etọn Anton de, mẹhe yin sinsẹngán he to nukunpedo ovi atọ̀n etọn lẹ go.
Gbẹmẹzọ́n etọn
Reimer yin pinplọn to Herning kakajẹ 1886 whenue e de ojlẹ akú etọn nado hun azọ́nwhé etọn titi he yin Hellebaek to 1890. To 1897, E gọyi onọ etọn de nado nọ finẹ bo ze ede jo na wekinkan, zindonukọn to ojlo nujọnu tọn etọn to Folklore po ogbe he ma yin yinyọnẹn ganji sọmọ de po aṣa lẹ po. Nukunnumọjẹnumẹ etọn yiaga taun whenue e basi dlapọn yi wesẹdotẹn lẹ bosọ dla mẹhomẹ lẹ pọn nado dọho gando lehe yé zán ojlẹ he wayi lẹ do, e nọ kannu do hosọ voovo 150 ji to owhe dopo mẹ, e hẹn nukunumọjẹnumẹ etọn gando họmẹsisẹdo do go họnwun, bosọ de owe Hjemmets Bog (Owe whégbe tọn) tọ́n to 1908 ehe sọ bẹ Hówhinwhẹn lẹ po ohó milomilo lẹ hẹn ga bosọ basi zẹẹmẹ lehe họmẹ sọgan yin nukunpedego do sọgbe hẹ numimọ etọn. To 1910, Reimer zin owe tintan etọn jẹgbonu he yin Nordfynsk Bondeliv i Mands Minde. Taidi kọdetọn agbasamalo etọn tọn po nuyiwadomẹji wẹkẹ whán 1 tọn, Sọha owe atọ́ntọ etọn ma yin zinzinjẹgbonu kakajẹ 1919. Linlẹn etọn wẹ nado gbloada na aṣa folk tọn pinplọn dokọ lẹ sọn Copenhagen ṣigba nido yin pinplọn gbọn wekantọ daho-daho lẹ dali. E tindo wadotana to linlẹn etọn mẹ whenuena asẹpatọ lẹ wa mọnukunnujẹ azọ́n etọn mẹ. Whenue onọ etọn basi matintọ to 1920, Reimer gbọawupo nado kan owe susu ṣigba kakajẹ vivọnu gbẹzan etọn tọn, e zindonukọn nado nọ kan hosọ lẹ na linlin lẹ. Christine Reimer basi matintọ to Odense to azan 13tọ Awewesun 1943.
==Alọdlẹndonu lẹ=
Mark Nwagwu
Mark Nwagwu yin Naijilia vijiji dé podọ ohànkantọ, po Mẹplọntọ́ daho he nọ plọ́nmẹ gando nugonu gbẹtọ tọn go, to ayimatẹn Ibadan tọn. Azọ́n etọn ko yin didohia to linlinwe Vanguard, The Punch, ThisDay po Premium Times po.
Bẹjẹeji gbẹ̀zán po Azọ́n etọn po
Nwagwu yin jiji to Obaetiti, Nguru Aboh Mbaise to ayimatẹn Imo tọn. E sẹn taidi mẹplọ́ntọ́ daho to wehọmẹ alavọ Ibadan tọn kakajẹ whenue e yi gbọjẹ to owhe 2002. E sọ yin dopo to ogbẹ́ (Nigerian Academy of Science) tọn.
Alọdlẹdonu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn
Ahi Tejuosho tọn
Ahi Tejuosho tọn yin ahi de he tindo awusọhia egbezangbe tọn de, e tin to ali he tọ́n sọn Ojuelegba yì Itire pá, to lẹdo Yaba tọn to ayimatẹn Awọnlin tọn mẹ, to otò Naijilia tọn mẹ. Ahi lọ yin mimá do adà awe ji (Phase I po Phase II po), e tindo ṣọfu tangan 2,383 to petlezin-nùẹnẹnọ de mẹ podọ ṣọfu 1,251 pẹvi pẹvi devo lẹ, e tindo núdùdù-satẹn 14, zomọ he nọ ze gbẹtọ yìaga ṣinatọ̀n, fie yè nọ gbọn yìaga awe, hùnglintẹn 600, podọ e sọ tindo miyọ́n lẹtliki tọn he ma nọ yawu ṣí, osin, podọ azọ́nwatẹn he nọ penukundo nujijọ miyọ́n tọn go, fie yè nọ penukundo madogánnọ lẹ go te awe, podọ fie yè nọ penukundo yọpọvu lẹ go te dopo.
To owhe delẹ godo he nujijọ miyọ́n tọn de jọ, he hẹn suhugan apadewhe ahi lọ tọn lẹ gble godo, tohọluduta Awọnlin tọn to kọndopọ mẹ hẹ Stormberg Engineering Limited po First Bank of Nigeria po biọ gbekọndopọ de mẹ nado vọ ahi lọ jlado, yé diọ ẹ do ahi daho he yọnwhanpẹ taun de taidi apadewhe tito lọ nado diọ lẹdo Awọnlin tọn zun tòdaho tangan de.
Homọdọdonugo
Ahi Tejuosho tọn to ojlẹ de mẹ wayi yin ahi de he mẹ yè sọgan họ̀ núlẹ te yí akuẹ he yin didepò de. Lehe akuẹ ṣọfu lẹ tọn wá yìaga do to whenue ahi lọ yin vivọgbá godo zọn bọ ajọwatọ he ma nọ mọ akuẹ sọmọ lẹ mọhodọdo tohọluduta Awọnlin tọn go gando lehe e dá do whẹho ahi lọ vivọgbá tọn mẹ do go.
Henrietta Yurchenco
Henrietta Yurchenco (ji Henrietta Weiss, Whejisun 22, 1916 – Awewesun 10, 2007) yin Amẹlikanu ethnomusicologist, folklorist podọ ladiozọ́nwatọ de. E wazọ́n nado basi hihọna ohàn aṣa tọn lẹ gbọn ohànyidokanji to Guatemala, Mexico, the United States, po Morocco po.
Otan gbẹzan po yanwle etọn po
Henrietta Weiss yin jiji to New Haven, Connecticut, Whejisun 22, 1916.
Yuchenko plọn piano hiho to Alavọ Yale tọn na ohàn pinplọn. E ji ohàn aṣa tọn lẹ to Guatemala, Mexico, United States, po Morocco po. E sọ wazọ́n to Ladiohọsa WNYC bosọ yin pinplọn to City College of New York.
E yọn Alan Lomax po Pete Seeger po. E basi oylọna Woody Guthrie do nuwiwa gando ohàn go to Ladiohọsa WNYC tọn to 1940.
Gbẹzan edetiti tọn
E wlealọ podo osẹ̀nsátọ Argentinu de he nọ yin Basil Yuchenko, ṣigba alọwlemẹ lọ lẹ gbẹ yede dai to 1955.
Owe he e kan lẹ
Yurchenco yin hokanse gbọn Mickey Hart he yin Grateful Dead bosọ yin mimọ to owe etọn Songcatchers, he yin zinzinjẹgbonu gbọn National Geographic.
Asisa devo lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn
Sam Uzochukwu
Sam Uzochukwu yin Naijilia vijiji de podọ weyọnẹntọ akonka gándo ohànpipa to Igbo-gbe mẹ. Uzochukwu yin jiji to owhe 1940 to gandudu dokọ Ebenato, Nnewi to Ayimatẹn Anambra tọn. To gbedewema daho yiyi to Glẹnsigbe pinplọ́n godo, to wehọmẹ alavọ Obafemi Awolowo tọn, Ile- Ife (1966), e zindonukọn nado plọ́nnu gando Igbo go. Uzochukwu kẹalọyi gbedewema sọn wehọmẹ alavọ Awọnlin tọn mẹ to owhe 1981 na kandai otànwe Igbo-gbe tọn. E yin pinplọ́n nado lẹzun mẹplọ́ntọ́ daho to Wehọmẹ Alavọ Awọnlin tọn podọ é yin ogán azọ́nwatẹn aflika po asia po tọn. E wazọ́n nado yi owesedotẹn he gando ohànpipa Igbo tọn, tintengbe avihan lẹ, bo nọ yin Zinzinjẹ̀gbonu to Igbó gbe mẹ. Owe yẹyidogonamẹ tọn dé yín didetọn na ẹn to owhe 2008. Uzochukwu wẹ yin Mẹplọntọ́ daho tintan to otò Mbanese tọn blebu mẹ, ehe bẹ agbegbe atọ́n to ao mẹ, bo wa lẹzun gandudu dokọ Nnewi agewaji tọn to ayimatẹn Anambra tọn. Agbegbe lọ lẹ wẹ Ebenato, Ezinifite,  Akwaihedi,  Osumenyi po Utuh po. To owhe 2019, mẹplọ́ntọ́ daho Sam basi hunwhẹ wehọmẹ daho didoai tọn, bo do otàn gbẹzan etọn tọn hia to owe he hosọ etọn yin A Single  Palmnut.
Alọdlẹdonu lẹ
Adà:Naijilia-nu lẹ Adà:Hànjitọ lẹ to Naijilia
Leah Rachel Yoffie
Leah Rachel Clara Yoffie (azán 15tọnLidosun 1883 – azán 9tọ Nuwhàsun 1956) yin wekàntọ Amẹlika-nu de, mẹplọntọ podo aṣanu-plọntọ de po. E yin mẹplọntọ to St. Louis, Missouri,  to fihe e mọ gbedewema daho-hugan yi to oplọn yovogbe tọn mẹ to whenuena e yin ovi owhe 50 mẹ tọn bosọ basi zinjẹgbonu gando ohomilomilo podo aṣanu-plọnmẹ lẹ go ehe yin nuyiwadeji gbọn numimọ jonọ Ju tọn de.
Gbẹzan bẹjẹeji tọn podo wehọmẹ po
Yoffie yin jiji to Ekaterinoslav, ahọluigba Russianu lẹ tọn (ehe wa yin yinyọnẹn todin taidi Dnipro to whèyihọ-waji Ukraine tọn) ovi yọnnu Abraham tọn Yoffie. Whẹndo etọn yin Ju de. E sẹtẹn yi United States podo whẹndo etọn po taidi oviyọnnu de to 1891 bosọ lẹzun tovi Amẹlika tọn to 1909. E mọ gbedewema bachelor's degree yi to wehọmẹ alavọ Washington University he tin to St. Louis to 1911, podọ gbedewema daho master's degree to wehọmẹ alavọ University of Pennsylvania tọn mẹ. To whenuena e tindo owhe kandeao, e mọ gbedewema daho-hugan Ph.D yi to yovogbe mẹ sọn wehọmẹ alavọ University of North Carolina. Hosọ dodinnanu etọn lẹ wẹ "Creation, the angels, and the fall of man in Milton's Paradise lost and Paradise regained and in the work of Sir Richard Blackmore" (1942).
Azọ́n
Yoffie plọn wehọmẹvi he yin jonọ lẹ to zanmẹ to St. Louis, Missouri to whenuena e gbẹpo to wehọmẹ. E nọ plọn yovogbe podo Civic po sọn 1915 jẹ 1931 to wehọmẹ Soldan High School to St. Louis. Sọn 1944 jẹ 1949 e yin wesetọ yovogbe tọn podọ Lẹnunnuyọnẹn Tonudidọ tọn to wehọmẹ Cottey College to Missouri. To whenue e gbẹpo to azọ́nwa taidi mẹplọntọ podọ to gbọjẹ whenu etọn mẹ, e basi zinjẹgbonu gando homilomilo podo hosọ delẹ gando aṣanu lẹ go ehe suhugan yetọn tin to zinjẹgbonu otògbo lọ tọn mẹ. E yin whinwhàn gbọn Franz Boas nado plọnnu gando aṣa Ju he yin jonọ lẹ tọn to St. Loius podọ suhugan kàndai etọn lẹ tọn sinai do hosọ lọ ji.
Dopo to bladopọ homilomilo Yoffie tọn yin zize jẹgbonu to 1926 to hosọ lọ glọ Dark Altar Stairs. Homilomilo dopodopo wẹ họnwun hezeheze bosọ do pipe-yiyin hia to gigọ́mẹ he jẹ nado yin lila to homilomilo egbezangbe tọn mẹ, dile vọzepọnbasitọ de basi kàndai etọn do to linlinwe St. Louis tọn mẹ. "Mẹmẹyọnnu Yoffie tindo jẹhẹnu hànjiji tọn podọ numimọ podo huhlọn po to hogbe ohàn etọn delẹ mẹ." E zindonukọn nado basi kàndai homilomilo devo lẹ tọn bosọ de fotó yetọn to dlapọn susu etọn do Palestine.
Gbẹzan mẹdetiti tọn podo walọyizan etọn po
Yoffie yin mẹgli de podọ tedidi 5ft po. E yi gbọjẹ do Florida to 1955. E basi matintọ to Clearwater, Florida, to 1956, to whenuena e tindo owhe 73. E jo owhe etọn he hugan akuẹ US$14,000 (ehe sin sọha yi $139,537 to 2021), na ogbẹ́ Ju St. Loius tọn nado yido gọalọna nupinplọn vọnu.
Fati Muhammad
Fati Muhammad yin dopo to aihundatọ hoho de he diyin to azọnwhé aihundida lanmẹyiya tọn he to agewaji Naijilia tọn he yin yinyọnẹn ganji taidi Kannywood mẹ. E yin alọdlẹndo taidi dopo to aihundatọ Hausa tọn kọdetọn-dagbenọ lẹ mẹ to bẹjẹeji owhe 2000 tọn lẹ glamẹ.
Aihun he e da lẹ
Fati bẹ azọ́n aihundida tọn jẹeji to whenue e do numọtolanmẹ lọ to tintan whenu nado biọ azọnwhé aihundida lanmẹyiya tọn mẹ to ovu whenu. E bẹjẹeji po Tahir Muhammad Fagge dido hia dali po, aihundatọ de he yin yinyọnẹn ganji to azọnwhe Kannywood tọn mẹ, gando ojlo etọn na azọnwhé aihundida lanmẹyiya tọn lọ dali. Tahir doe hia Ishaq Sidi Ishaq, mẹhe nọ wa nuhe go e pe lẹpo nado dike gbẹtọ lẹ ni yinwana azọnwhé lọ. Whenenu wẹ Ishaq Sidi Ishaq jẹ dido Fati hia ji to aihun etọn  "Da Babu" mẹ, gbẹtọ lẹ wá yọnẹn ganji dọ e yọn whanpẹ bosọ yọn aṣọẹ to whenue e da aihun lọ godo. Ehe dọn aidonugo aihun-basitọ he pò lẹ tọn to azọnwhe lọ he ko zan Fati pludopludo to aihun yetọn mẹ lẹ tọn. Fati ko da aihun susu lẹ. Delẹ to yé mẹ wẹ; Sangaya, Zarge, Marainiya, Garwashi, Tawakkali, Gasa, Abadan Da'iman, Zo mu Zauna, Tangarda, Hujja, Al'ajabi, Halacci, Samodara, Zumunci, Murmushin Alkawari, Gimbiya, Bakandamiya, Taskan Rayuwa, po Babban Gari po. Fati dọ emi ko doalọte nado nọ sọawuhia to aihun lẹ mẹ amọ e gbẹ to aihun basi.
Gbẹzan medetiti tọn etọn
Fatima wlealọ hẹ aihundatọ-gbẹ etọn Sani Mai Iska, to whenue yé tọ́n sọn azọnwhé aihun tọn lọ, ewọ po asu etọn po sẹtẹn yì London. owhe vude to whenuena alọwle yetọn gbakija godo, Fati lẹkọ do Naijilia. Mahopọnna dọ e lẹkọ, e gbẹ yin alọkẹyi to azọnwhé aihundida lanmẹyiya tọn lọ, amọ e wá doalọte na e mọ diọdo he to azọnwhé lọ lẹ wutu. Fati vọ alọwle, to fihe e da Umaru Kanu, aihundatọ de to azọnwhé Kannywood tọn mẹ he yin mẹdaho na singer Ali Jita. To ojlẹ vude godo alọwle yetọn wá opodo. Fati ma do ovi jọun depope podọ e gbọṣi tlẹnmẹ amọ e tindo sọdodovi sunnu dopo to agọe. E yin nukọntọ na tonudọgbẹ Hope tọn to 2019. Fati ko hẹn ẹn zun yinyọnẹn dọ emi ko doalọ to tonudidọ mẹ.
Alọdlẹndounu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn
Kay Williamson
Gbẹzan bẹjẹeji tọn
Wesetọ Kay Williamson yin jiji do Hereford, England, to fihe e nọ na owhe 18 tintan gbẹzan etọn tọn. E wọ wẹ yin ovi he whẹn hugan to ovi ṣidopo mẹ. Otọ́ etọn, Alfred Henry Williamson, ehe sọ yin yinyọnẹn taidi Hsrry, wẹ yin dowatọ Wyevale Nurseries he yin wehọmẹ yọpọvu lẹ tọn. [Otọ́]] etọn podo onọ etọn Harriett Eileen Williamson po diọ Wyevale nurseries do nuwatẹn daho de to Europe. Williamson yi wehọmẹ to Hereford girls' high school podo St Hilda's College, Oxford, to fihe e mọ gbedewema ( BA) yi te to yovogbemẹ to 1956, zọnpọ podo gbedewema daho (MA) po to 1960.
Azọ́n
Zinjẹgbonu susu etọn lẹ bẹ ohòagokun podo wezẹhomẹ to ogbe Ijo tọn mẹ, wezẹhomẹ Igbo tọn podo susu owe oplọn tọn lẹ he dọho do hosọ voovo lẹ ji.
Kay Williamson yin yinyọnẹn na vivẹnudido etọn na azọ́ngban nuwiwa gbangba tọn lẹ to ogbe mẹ. E tindo nujikudo lọ dọ ogbedotọ de dona gọalọna hodọtọ ogbe lọ lẹ tọn gando dodinanu etọn go nado basi kandai lẹ to ogbe yetọn mẹ. E yi ganmẹ he họakue zan nado nọgodona azọ́n wehihia pinplọn omẹ Ayimatẹn Rivers tọn lẹ, yedọ azọ́n de he yin awuwlena nado hẹn wehihia podo kinkàn po wa wehọmẹ pẹvi bẹjẹeji tọn lẹ to ogbe he dibla yi ko (20) mẹ he yin ogbe he nọ yin dido hugan to lẹdo omẹ Ijo tọn lẹ mẹ. Na enẹwutu, owe susu lẹ wẹ yin bibladopọ gbọn Williamson dali podo azọ́nwatọgbẹ etọn lẹ po.
To 2002, e yin dide taidi UNESCO Professor of Cultural Heritage, University of Port Harcourt, otẹn de he e hẹn bosọ nọ kakajẹ whenuena e basi matintọ.
Azọ́n etọn he yin zinzinjẹgonu lẹ yin vivọjlado gbọn Roger Blench dali.
Gbẹzan nukọnmẹ tọn
Williamson whẹn do amisa Methodist tọn mẹ  bo wa lẹzun (Quaker to bẹjẹeji owhe 1990 tọn bosọ bẹ azọ́n avunlọyinamẹtọ jijọho tọn jẹeji).
Nọtẹn gbonu devo lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn Adà:Ovi he ye ji to owhe 1935 lẹ Adà:Mẹhe kú to owhe 2005 lẹ