cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nouria Kazdarli
Nouria Kazdarli, nọ yin yiylọdọ  Khadidja  Benaïda to aihundida sinima tọn mẹ (1921  – azán 9tọ Avivọsun 2020). E yin aihundatọ yọnnu nukundeji de to Algeria.
Alọdlẹdonu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn Adà:Ovi he ye ji to owhe 1921 lẹ Adà:Mẹhe kú to owhe 2020 lẹ
Dhaffer L'Abidine
Dhafer L'Abidine  ( Alabiki:  ﻦﻳﺪﺑﺎﻌﻟا  ﺮﻓﺎﻇ,  sọ nọ yin kinkan taidi Dhaffer L'Abidine,  Zafer  El-Abedin  po Dhafer  El  Abidine; azán 26tọ Abọ̀húsun 1972)  yin aihundatọ sinima otò Tunisia tọn podọ bọọluhotọ́ akonka dé.
Otàn gbẹzan etọn tọn
Dhafer sọawuhia whla tintan to  UK to whenue e ko fo wehọmẹ (Birmingham  School  of  Acting) godo. E sọawuhia to (One's Dream Team, BBC's  Spooks  po ITV's  The  Bill po). E sọ sọawuhia to "The Mark of  Cain" taidi Omar  Abdullah Podọ A  Hologram  for  the King mẹ. E lẹzun adọkunnọ to Tunisia to whenue e yi adà "Dali"  tọn wa to sinima Tunisia tọn he nọ yin yiylọdọ  "Maktoub" godo. E kọnawudopọ hẹ Aihundatọ sinima tọn to oto Arab tọn mẹ, enẹ to Egypt, UAE po Lebanon  po, podọ sinima susu devo lẹ taidi  "Taht  Al Saytara",  " Prince  of  Poets", po "Arous  Beirut" po.
Nọtẹn devo lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn
Fred Nuamah
gbẹzan po azọ́n etọn po
Nuamah yin jiji to Accra, bo yin pinplọ́n whẹ́n to Ada po Obuasi, he yin todaho de to agbegbe lẹdo huwaji Ashanti tọn to Ghana. E lẹzun omẹ nukundeji to whenue e sọawuhia to Aihundida sinima he hosọ etọn yin (Matters of the Heart) godo to 1993. E sọ sọawuhia to Aihundida lẹ mẹ taidi (The Prince Bride, Heart of Men, Material Girl po 4 Play po). In 2010, Nuamah sọawuhia to Aihundida he nọ yin (The Game) mẹ, he yin Anadena gbọn Abdul Salam Mumuni dali. Nuamah yi adà de wa to Aihundida sinima tọn he nọ yin Amakye and Dede he mọ ajọ̀ tintan yi to sinima Silverbird tọn to Accra to àzán koatọ́nnukundopotọ́ whejisun, 2016. Ajọ̀ Aihundida Ghana tọn lẹ
To àzán tintan Afinplọnsun 2009, Nuamah dó ajọ̀ na sinima Ghana tọn ai, bo sọ yin Anadenanutọ́ na ajọ̀ lọ tọn.
Elijah Abina
Elijah Oludele Abina yin jiji to azán 16tọ Ayidosun 1935 to Aradagun, Badagry, Awọnlin to otò Naijilia tọn mẹ bo yin yẹwhenọ Naijilia tọn podọ nugopọntọ The Gospel Faith Mission International (GOFAMINT) tọn podọ dopo to otọ dowatọ Penticostal Fellowship of Nigeria (PFN) tọn.
Lucy Durán
Lucy Duran yin tovi British tọn he nọ plọn lehe aṣa voovo lẹ nọ ji ohan lẹ do, e nọ bai ahan bosọ nọ dọho to hladio ji. Durán ko wazọn taidi mẹ he nọ sẹ nuhoho lẹ do to"The National Library Sound Arkeve". Durán kọnawudopọ hẹ wehọmẹ alavọtọn SOAS London tọn to 1993 podọ weyọnẹntọ ohan tọn de wẹ ewọ kiki dehe wa sọn Aflika po Cuba to wehọmẹ"Arts" tọn. Gustavo Durán he nọ bai bladopọ ohan Spanish tọn bosọ yin awhanfuntọ wẹ yin otọ etọn. Jane Durán he nọ kan ohan po Cheli Durán he nọ kan wema po wẹ nọvi etọn lẹ. Durán nọ yawu lẹ hlan BBC Redio 3 tito hanjiji lẹdo aihọn pe he oyin etọn nọ yin "World Routes". Tito hladio ji tọn lọ bẹjẹeji to 2000 yi jẹ 2013 bo dọho gando ohan aṣa tọn susu lẹ he wa sọn oto voovo lẹ mẹ taidi Madagascar, Equatorial Guinea, Paraguay po Albania.
Duran ko yi hugan agban ohan ko tọn do kanji podọ Hanjitọ Aflika tọn susu lẹ wẹ wazọn dopọ hẹ ẹ. Susu to hanjitọ Aflika tọn he wazọn dopọ hẹ ẹ lẹ mẹ wẹ: Mali Kora Playa Toumani Diabaté to ohan lọ "Kaira, Djelika, Songhai 2," New Ancient String ( Toumani Diabaté po Ballaké Sissoko), podọ Toumani & Sidiki; Kulanjan (po Taj Mahalpo Toumani Diabaté po). Ohan lọ "Kulanja wẹ yin ohan he Barack Obama yinwan na hugan to whenue e to yinyin gigla nado lẹzun togan USA tọn to 2008.
Durán sọ wazọn hẹ Mali singa Masse May Diabaté Kasai Kasse po Ngoni player Bassekou Kouyaté Segu Blue, and I Speak Fula. Hanjitọ de vo he e ko wazọn hẹ lẹ yin hankantọ Manecas Costa he wa sọn Guinea Bissau: "Paraiso di Gum be", podo kolabo 2017 tọn po, po pipli he wa sọn Mali po, "Trio Da Kali" wit di "Kronos Quartet". Duran kọn awudopọ he Nick Gold po David Harrington po nado nado de agban lọ "Ladilikan". Podọ "World Circuit Record" hẹn agban lọ tin to aimẹ bọ mẹlẹ sọ yinwan na agban lọ ganji podọ agban enẹ yi ajọ susu lẹ.
Nana Abdullahi
Nana Aisha Abdullahi (c. 1960 – azán 5tọ Whejisun 2014 tọn) yin whẹdatọ podọ whẹyidọtọ Naijilia tọn. To 2010, Abdullahi wa lẹzun yọnu tintan he to ayimatẹn Jigawa tọn mẹ he yin whẹdatọ to whẹdatẹn daho.[1]
(Jigawa yin ayimatẹn de he to Agewaji Naijilia tọn.) Abdullahi sẹn taidi ogán he nọ penukundo whẹho nutindo fiflijo tọn, ogán whẹdọtọ lẹ tọn podọ ogán to whẹdaten whẹdida dodo tọn sọn 2000 jẹ 2005. [1] E yin dide do whẹdatẹn daho lọ to 2010, e wa lẹzun yọnnu tintan he sẹn taidi whẹdidadodo dọtọ whẹdatẹn daho he to Jigawa tọn. E penukun do e go kakajẹ whenue e ku to 2014.
Whẹdidadodo dọtọ Nana Abdullahi ku to azọ̀n sinsinyẹn de godo to dotowhe he ma yin ahọlu tọn de mẹ Dutset, Jigawa, Nigeria, to azan 5tọ whejisun 2014, to whenue e do owhe 54.[1] E tindo asu he no penukundo e go enẹ wẹ, Abubakar, e wọ wẹ anadenanutọ to wehọmẹ alavọtọn Dutse tọn he yin National Open University of Nigeria.[1]
Alọdlẹndonu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn Adà:Ovi he ye ji to owhe 1960 lẹ Adà:Mẹhe kú to owhe 2014 lẹ
Fernán Caballero
Gbẹzan
E yin jiji to Morges to otò Switzerland tọn mẹ, Cecilia Francisca Josefa Böhl und Lütkens y Ruiz de Larrea yin viyọnnu Johann Nikolaus Böhl von Faber tọn, yèdọ ajọwatọ Germany-nu de he wá sọn Hamburg, bo nọ̀ Spain na ojlẹ dindẹn, bo wá dà Frasquita Larrea he yin tòvi Cádiz tọn, podọ e yin yinyọnẹn gbọn Spain-nu he yin nuplọntọ wekinkan tọn lẹ dali taidi mẹhe basi vọjlado na owe lọ, Floresta de rimas antiguas castellanas (1821–1825), podọ na owe lọ, Teatro español anterior a Lope de Vega (1832). Hamburg wẹ Fernán Caballero yì wehọmẹ te taun, e basi dlapọn yì Spain to 1815, podọ to 1816 e dà Antonio Planells y Bardaxi. To owhe he bọdego mẹ, Planells yin hùhù to aihundida de whenu, podọ to 1822 asuṣiọsi lọ dà Francisco Ruiz del Arco, Marqués de Arco Hermoso, he yin awhànfuntọ to awhànpa whédo Spain-nu lẹ tọn de mẹ. To okú asu etọn Arco Hermoso tọn to 1835 godo, Fernán Caballero pehẹ ninọmẹ awusinyẹn tọn lẹ, podọ to nue ma pe owhe awe godo, e dà Antonio Arrom de Ayala, yèdọ mẹde he whè do e to owhe mẹ taun de. Arrom wá yin dide taidi afọzedaitọ otò tọn to Australia, e doalọ to ajọ̀ voovo lẹ mẹ bo mọ akuẹ; ṣigba whẹsadokọnamẹ delẹ wá zọn bọ e hù ede to 1859. Owhe ao jẹnukọnna nujijọ ehe, yinkọ Fernán Caballero tọn ko diyin taun to Spain taidi mẹhe kan owe lọ La Gaviota. E ko basi zinjẹgbonu owe lọ Sole (1840) tọn, he sinai do owanyi ji, podọ wekinkan jọun La Gaviota tọn yin kinkan do Flansegbe mẹ. Otanwe ehe, he yin lilẹdo Spanish-gbe mẹ gbọn José Joaquín de Mora dali, yin zinzinjẹgbonu vude vude gbọn linlinnamẹwe El Heraldo (1849) dali, podọ mẹsusu yiwanna. Eugenio de Ochoa, he yin agọjẹdonutọ he diyin taun to ojlẹ lọ mẹ, do godonọnamẹ etọn hia na linlẹn he mẹsusu tindo dọ owe lọ yọ́n taun, podọ e sọ wá la dọ wekantọ lọ gán yin yiyijlẹ do Walter Scott go to wekinkan mẹ. Owe Spain tọn owhe kanweko 19tọ tọn devo depope ma tin he yin ayidego taun lẹdo aihọnpe podọ to ojlẹ kleun mọnkọ gblamẹ. E yin lilẹdo ogbè Europe tọn susu lẹ mẹ, bọ mí sọgan dọdọ gbọnvona owe lọ La Familia de Alvareda (he yin kinkan, to tintan whenu, do German-gbe mẹ), ewọ wẹ yin azọ́n wekantọ lọ tọn he yọ́n hugan. Owe etọn devo he sọ diyin pẹẹde lẹ wẹ Lady Virginia po Clemencia po; ṣigba otàn kleun he hosọ etọn yin Cuadros de Costumbres vivi eyin yè na pọ́n aliho he mẹ e kàn ẹn do, podọ Una en otra po Elia o la Espana treinta años ha po yọ́n taun na aliho he mẹ otàn lọ hẹnmẹ lẹnayihamẹpọn do. E na vẹawu pẹẹde nado kudeji dọ Fernán Caballero yin wekantọ azọ́nyọnẹntọ taun de, amọ họnwun dọ e yin mẹde he nọ dọ otàn ganji de podọ dọ e tindo aliho wekinkan tọn dagbe de he jẹ hẹ lẹndai etọn. E wá Spain to ojlẹ he yọ́n taun de whenu, whẹpo aliho nuyiwa tọn yọyọ lọ jẹ nuyiwa do hoho lọ ji, podọ e wá po nunina jọwamọ tọn dagbe ayidonugo tọn de po, e ma yin enẹ kẹdẹ, e sọ tindo nunina numọdohlan nukọn tọn. E basi yọ́n-na-yizan ale he tin to emẹ nado yin jonọ de po tòvi de po tọn.
To zinjẹgbonu etọn he gbọngodo lẹ mẹ, e zinnudo nuplọnmẹ dagbe lẹ ji taun, bo jo aliho wekinkan tọn etọn he bọawu bo dọnmẹ lẹ do; amọ mí gán yí hodidọ etọn se dọdọ e nọ yí sọwhiwhe do dè hosọ lẹ sọgbe hẹ numimọ he ewọ lọsu ko tindo, to whedelẹnu loo, e nọ dọ linlẹn etọn gando ninọmẹ de go poun. Na ehe wutu, e sọgan yin pinpọnhlan di dowatọ de to adà wekinkan to jọwamọ-liho tọn mẹ, podọ nugbo he sọgbe hẹ whenuho ehe yidogọna nuhọakuẹ-yinyin etọn. Na owhe susu lẹ, ewọ wẹ yin mẹhe diyin hugan wekantọ Spain-nu lẹ mẹ, podọ awubla he okú etọn to Seville hẹnwa to azán 7tọ Lidosun 1877 tọn hẹn ẹn họnwun dọ nugbonọ-yinyin etọn gbẹ dọn ayidonugo wehiatọ he tindo ojlo to kandai lẹ po nuyiwa po walọyizan otò tọn lẹ po mẹ tọn.
Bẹplidopọ azọ́n etọn lẹ tọn yin apadewhe Colección de escritores castellanos tọn: otàn gbẹzan tọn he yọ́n-na-yizan he yin kinkan gbọn Gabriel Ruiz de Apodaca dali wá diọtẹnna Últimas producciones de Fernán Caballero (Seville, 1878).
Raquel Barros
Raquel Barros Aldunate (he yin jiji to azan awetọ awewesun 1919 bo ku to azan widopotọ avivọsun 2014) yin tovi yọnnu Chile tọn he to nupinplọn gando lehe nulẹ nọ yin wiwà do to aṣa liho bosọ nọ yi i do kanji. Mẹlẹ wa yọn Barros ganji na dodinnanu he e bai gando ohan aṣa tọn tọn Chil tọn lẹ po aliho he mẹ e nọ yin dudu te po.
Bẹjẹeji gbẹzan etọn tọn po wepiplọn etọn po
To 1952 wẹ Raquel Barros do ogbẹ Folklore Association of Chile tọn ai. Ewọ wẹ anadenanutọ ogbẹ lọ tọn na owhe susu lẹ. Yinkọ ogbẹ lọ tọn ko yin didiọ lẹ zun "Raquel Barros Folklore Group of Chile"ogbẹ lọ wẹ dẹn hugan to togbo Chile tọn mẹ to nuhe du whẹho aṣa tọn mẹ. Barros yin dodinnanutọ to wehọmẹ alavọtọn Chile tọn to nupinplọn tẹn dodindin na ohan lẹ tọn to Azọnwatẹn han jiji tọn ye tọn to bglagbla 1958 po 1980 lẹ po mẹ. Barros ko wazọn taidi "vice-dean po Assistance dean po to Faculty of Musical System and Arts Performance" sọn 1974 jẹ 1975. In 1973, ye yi Barros do bai anadenanutọ ogbẹ National Folkloric Ballet tọn. Dile Barros to dodinnanu lẹ bai, e nọ kọnawu dopọ whepoponu na do bai kandai lehe gbẹtọ lẹ nọ yinuwa gbọn to hohowenu tọn. E pẹn whenue Barros poyọnho, e gbẹ nọ kan bosọ nọ dọho gando aṣa Chile tọn go. To whenue e do whe 82, ye yi Barros do bai azinponọ na The Culture Center of The Municipality of Recolita.
To 1996, ye yi Barros do bai dopo to hagbẹ nukundeji  "Permanent International  Folklore commission" tọn he tatọtẹnọ ye tọn tin to  Beunos Aires to Argentina. To 2004, Barros kọnawudopọ hẹ ogbẹ "FONDANT"Project Qualifications Commission of the National Council of Culture and Arts.
Owe delẹ he e kan
Delẹ to owe he Barros zinzijẹgbonu lẹ mẹ wẹ:
"El folklore de Chiloé", wey Nashonal Seketri of Wumen for di OAS mitin, Santiago poblish in 1979. ( Manuel's Dannemann join hand du di buk) "La poesía folklórica de Melipilla", Revista Musical Chilena, No. 60, Santiago, 1958 "La danza folklórica chilena – Investigación y enseñanza", Revista Musical Chilena, No. 71, Santiago, 1960 "El guitarrón en el Depto. de Puente Alto", Revista Musical Chilena, No. 74, Santiago, 1960 "Introducción al estudio de la tonada", Revista Musical Chilena, No. 109, Santiago, 1964 Guía metodológica para el estudio del folklore chileno, Editorial Universitaria, Santiago, 1964 La ruta de la Virgen de Palo Colorado, Santiago, 1966 El romancero chileno, Santiago, 1970 Gbọvo na owe he Barros kan bosọ zinzijẹgbonu lẹ, e sọ basi kandai ohan aṣa tọn lẹ tọn he yin bibai do Traditional Music Record of the Faculty of Arts he to wehọmẹ alavọtọn Chile tọn.
Setonji David
Setonji David yin vijiji Ajara Vetho tọn, he to gandudu dókọtọn Gbagli tọn, mẹ to Ayimatẹn Awọnlin tọn mẹ, to otògbo Naijilia tọn mẹ.
Bẹjẹeeji gbẹzan etọn tọn po wehihia etọn po
Setonji yin vijiji Ajara Vetho tọn, he to gandudu dókọtọn Gbagli tọn, mẹ to Ayimatẹn Awọnlin tọn mẹ, to otògbo Naijilia tọn mẹ. Eyi wehọmẹ daho Gbagli tọn yedọ Badagry Grammar School, fine eyi gbedewema WAEC etọn te. Enẹgodo, e zindonukọn bo yí wehọmẹ Alavọ tọn azọnpinplọn tọn Awọnlin tọn yedọ Lagos State Polytechnic, bo sọ vọ geze to tẹnpọn he eyi basi do anazọnwiwa ji mẹ yedọ Nigerian Society of Engineers Graduateship Examination.
Whẹndo etọn
Setonji David dà asi bo sọ jivi lẹ.
Alọdlẹndonu lẹ
Adà:Naijilia-nu lẹ Adà:Awọnlin-nu lẹ Adà:Mẹ he yin Gbagli-nu lẹ Adà:Tonudọtọ lẹ to Naijilia
Ruby Terrill Lomax
Ruby Terrill Lomax (yin jiji to 1886 bo ku to to azan 28tọ awewesun, 1961) yin Amerikanu yọnnu he yin mẹplọntọ bosọ nọ basi kandai lehe nulẹ nọ yin wiwà te to aṣa liho. Terrill kọn awudopọ he asu etọn John A. Lomax nado yidokanji bosọ sẹ ohan aṣa tọn Amerika tọn lẹ do. E sọ gọalọ nado hẹn nuhe wutu e do jẹdọ viyọnu lẹ ni yin wehọmẹ họnwun podọ e wọ wẹ"Dean" na ogbẹ yọnnu lẹ tọn to wehọmẹ alavọtọn Texas tọn to Austin.
Bẹjẹeji gbẹzan etọn tọn po wepinplọn po
Denton, Texas he to United State just outside Dallas wẹ Ruby Terrill yin jiji te. E yi gbedewema daho to State college. Ruby Terrill yin nudoego taidi yọnnu tintan he yi nukọn hugan to wehọmẹ alavọtọn Texas tọn. To whenuena Terrill mọ dọ emi jlo nado yin mẹplọntọ to nukọn mẹ, e plọnnu ovi he to wehọmẹ daho he to gbetato waji po wehọmẹ daho he tin to tohomẹ waji to oto he mẹ e te lẹ. E sọ bai mẹplọntọ to wehọmẹ daho he to oto he mẹ e te. E yi akuẹ he e mọ to finẹ lẹ zan nado gọalọ na ede nado zindo nukọn yi wehọmẹ alavọtọn tọn. Akuẹ alọgọ tọn he e mọ to whenue e jlo na plọn Latin gbe sọn 1914 jẹ 1915 gọalọ na Terrill nado yi gbedewema daho to Classic Language mẹ. Akuẹ he e mọ to whenue e to nuplọn ovi lẹ to gbọjẹ whenu na owhe ẹnẹ to wehọmẹ alavọtọn Chikago tọn podọ whe awe to wehọmẹ alavọtọn Kolombia tọn gọalọ na ẹn nado yi gbedewema daho.
Njeri Luseno
Njeri Luseno sọ yin yinyọnẹ̀n taidi  Njeri  Osaak yin yọnnu Aihundatọ sinima tọn to otò Kenyan tọn mẹ. E wazọ́n dopọ hẹ Aihundatọ taidi Paul Onsongo po John Sibi Okumu po bosọ sọawuhia whla susu to Kenyan sin sinima lẹ mẹ to vivọnu owhe 1980 po bẹjẹeji owhe 1990 tọn gblamẹ.
Abdelkader Moutaa
Abdelkader Moutaa yin aihundatọ sinima tọn podọ  Morocco vijiji de.
Sinima he e detọ́n lẹ
sinima he e sọawuhia te lẹ
Oge Okoye
Oge Okoye yin aihundida lamẹyiya tọn datọ Naijilia tọn de he wa sọn Nnewi to Ayimatẹn Anambra Tọn mẹ. Oge Okoye yinjiji to London, bọ to nukọnmẹ e lẹkọwa awọnlin podo whẹdo etọn po. E fo wehọmẹ dokọ tọn etọn to London whẹpo do lẹkọ do Naijilia. Mahopọnadọ e lẹkọwa Naijilia, e yi University Primary School Enugu bosọ zindonukọn na do yi Holy Rosary College, to Enugu nado yi wehọmẹ daho etọn.
Bẹjẹeji gbẹzan etọn tọn
Oge Okoye graduate sọn wehọmẹ alavọtọn tọn Nnamdi Azikiwe tọn, Awka podo gbedewema Theatre Arts tọn. Okoye kọnawu dopọ hẹ azọnwhe aihundida lamẹyiya tọn he yin yinyọnẹn taidi Noollywood to 2001. E wa limelight to 2002 to whenue e do mahẹ to aihu ‘Spanner’mẹ godo to fihe e bẹjẹeji hẹ Chinedu Ikedieze he yin yinyọnẹn ganji taidi ‘Aki’ to azọn whe aihundida lamẹyiya tọn Naijilia tọn mẹ te. E da họntọnsunu etọn daidai tọn he nọ yin Stangley Duru to 2005 boji ovi awe naẹ. E jẹvo sọn asu etọn de to owhe 2012 tọn mẹ. To 2006, e yin dide na ajọ African Movie Academy tọ na "Best Actress in a supporting role" na ada ha eyiwa to aihu lọ "Eagle's Bride" mẹ
Aihun he e da lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn
Clint Alfino
Clint Alfino yin jiji to azán sinawetọ Avivosun 1968, to otò pevi Cape tọn mẹ yin alọyido ho bọọlutọ de to whefọn waji Aflika tọn. Alfino dọnnu po hẹ owhefọn waji Aflika tọn na nu he du nuhiho Gbọjegaa tọn to owhe foo die, fihe eyin tintọn na nuhe du nuhiho tintan designated hitter (DH) Podo nuhiho atọn devo lẹ po sọn Alọamiyọ̀nwhe do yi awe jẹ wiẹnẹ po de he me etọn kọ te bo ka du to dopo ji.
Bernard Nyarko
Bernard Nyarko (basi matintọ to Àzán awetọ́ Nuwhasun 2020), yin yinyọnẹ̀n ganji na adà Bishop Bernard tọn he e yiwa to Aihundida business show tọn mẹ)yin Ghanavi podọ Aihundatọ, nukikodonamẹtọ́ dé he wa lẹzun yẹwhehodọtọ́ akonka dé to godo mẹ. E yin yinyọnẹn taidi Hero:( Service to Humanity (2017) and Sidechic Gang (2018) movies).
Gbẹzan po azọ́n etọn po
Bernard Nyarko yin Ovi ṣinawetọ́ to Ovi wiẹnẹ he mẹjitọ́ etọn tindo mẹ.E da asi bo tindo Ovi atọ̀n. E lẹzun omẹ nukundeji to owhe 2012 bo sọawuhia to Aihundida Ghana tọn voovo lẹ mẹ taidi Wanted, Aban Bo sia, Boyz Abre, Sunsum Police, John and John po devo lẹ po.
Wehihia
Nyarko bẹ wehọmẹ dokọ etọn jẹeji to Swedru Salvation Army to Ghana, fihe mẹjitọ etọn nọ wazọ́n te. Enẹgodo e biọ wehọ tintan mẹ to Nsawam, fihe Onọ etọn nọ wazọ́n te to (Public Works Department). Na Otọ etọn he yin ponọ wutu e yin didohlan agbegbe Kumawu tọn, Nyarko sẹtẹn yi wehọmẹ dokọ Kumawu Presby tọn bo biọ wehọ awetọ́ mẹ, enẹgodo e yi wehọmẹ dokọ (Asem Boys M/A Primary School) tọn to Kumasi to whenue Otọ etọn yin didohlan (Zongo Police station) to Kumasi.e fo wehọ atọ́n to wehọmẹ (Tweneboah Koduah Senior High School, Kumawu) tọn. To godo mẹ e fo wehọmẹ daho to (Osei Kyeretwie Senior High school).
Margaret Mattson
Margaret Mattson yin dopo to yọnnu awe he tẹnpọn bosọ yin dide sọn Philadelphia to ada de waji to Pennsylvania na e nọ wanu di azetọ wutu to 1683.
Bernard Nyarko
Wadotana dagbe lẹ
Bernard Nyarko yin gigopipana to owhe 2017 gbọn wehọmẹ alavọ (Kwame Nkrumah University of Science and Technology) dali(KNUST) na godonọnamẹ etọn na ogbẹ́ (National Union of Ghana Students) (NUGS) tọn.
Margaret Mattson
Otàn gbẹzan etọn tọn
Nils po Margaret po wa colony New Sweden tọn to ojlẹ hùwaji-whèzẹtẹn Pennsylvania to Nuwhàsun 22, 1654. Yé sawhé do aigba he sẹpọ Eddystone to Pennsylvania.
Na mẹhe nọ nọ Swedish-Finnish lẹ, Nils nọ zan azọ̀nhẹngbọ aṣa Finnish tọn do hẹnazọ̀ngbọnamẹ. To 1683, mẹhe nọ nọ po Margaret po lẹ dọ dọ e tindo oyìn he ko du azé de.
Ewa yin wiwle yi whẹdatẹn Pensylvania Provincial Council to Afínplọsun 7, 1683 (to sunzanhiawe Julian tọn glọ) na whẹho azé tọn wutu. Ehe jọ to owhe fọtọ̀nnukunẹnẹ to whenue aigbadenamẹ Swedish tọn lẹzun osẹ́ndoai British tọn bo yin mẹmẹglọ na English Witcraft Act 1604 tọn.
E yin whẹsadokọna gbọn mẹhe nọ nọ fidopolọ po e po lẹ susu dali, podọ gbọn ovi etọn to osẹ́nliho, Mattson lọsu dọho de he ma tindo whẹwhiwhẹn depope he zọn bọ mẹhe po e po nọ nọ lẹ do to ṣinṣan ẹn ko, kaka bọ oyìn lẹ lọsu masọ nọ na anọsin ganji ba, yè sọ vẹnudo e dọ e yin azétọ bosọ to kanlin lẹ hù, e sọ nọ sọawuhia di kunnudetọ to aliho mọmọ tọn mẹ. To Afínplọsun 27, 1683, Mattson po mẹhe nọ nọ fidopolọ po e po Gertro (tẹnmẹyinkọ etọn Yeshro) Jacobsson asi Hendrick Jacobsson tọn yin yiylọ yi whẹnukọn gbọn Attorney daho lọ dali yi mẹho 21 he ko yin mimọ gbọn William Penn dali. whedegbẹ́ daho lẹkọna akuẹ he yin dida de to whemẹ na whẹjo lọ nido zindonukọn. Whedegbẹ́ pẹvi he bẹ omẹ 12 hẹn de yin dide gbọn Penn po lẹdogbedevomẹtọ de na nawe Finnishnu lọ he ma nọ do yovogbe English. Penn doalọtena whẹyidọtọ hihọbasinamẹ tọn, bo wleawuna hokansemẹ lọ na ede, bo kẹalọyi homẹbibiọ he ma yin alọkẹyi sọn mẹdevo lẹ de. Penn lọsu na ede wẹ na mẹyiylọ tadona tọn po anademẹ yi whedegbẹ́ nukọn, ṣigba nuhe e dọna ye ma do kandai depope. Sọgbe hẹ kandai wedegbẹ́ he yin dide tlọlọ tọn to Afínplọsun 27, 1683, wedegbẹ́ lọ lẹkọwa po dide he yin bibasi do whẹjijọ matindo do yindidi gando whẹho azé tọn ji.
Dile etlẹ yindọ Mattson ma huwhẹ nuhe yin didọ gandego dọ e yin azétọ de, ṣigba e huwhẹ nado nọ doazé kanlin lẹ. To whenuena hojijlẹ gandego lẹ ko pe nado lẹndọ nugbo ohó lọ lẹ. Mẹhe hójijlẹ yétọn lẹ ma su sọmọ lẹ mọ nuhe din yete. Whẹho lọ yin jijodo na asu etọn dopá pọun 50 podọ jijọ dagbe to osun ṣidopo gblamẹ.
Omẹ nukundeji de dọhó gando lehe William Penn jo whẹho he gando Mattson, dọmọ, Na nugbo tọn, Yẹn yọnẹn dọ osẹ́n de ma jẹagọdo. Kandai lọ ma do hodidọ mọnkọ de hia, ṣigba, otan lọ do podohlan họakuẹ Penn tọn do whẹho lọ ji.
Samar Matoussi
Samar Matoussi (he yin jiji to azán 4tọ Afínplọnsun 1993) yin aihundatọ sinima tọn, nuzedonukọnnamẹtọ, podọ Tunisia vijiji de he bẹ azọn etọn jẹeji to 2016.
Nouhaila Arif
Nouhaila Arif  yin Aihundatọ sinima tọn podọ Morrocco vijiji de. E yin yinyọnẹn ganji na adà he e yiwa to sinima Nabil Ayouch tọn to 2021 he hosọ etọn yin Casablanca  Beats mẹ, French:  Haut  et  Fort),  he yin dide nado whlẹnagba na Palme  d'Or to hunwhẹ (Cannes  Film  Festival) tọn whenu.
Samar Matoussi
Nọtẹn devo lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn Adà:Ovi he ye ji to owhe 1993 lẹ
Hànjitọ
Hànjitọ yin mẹhe nọ jihan po kọnugbe etọn po. Mẹdepope he nọ jihan yin hànjitọ de. Mẹdelẹ nọ jihan taidi azọn dide yetọn, mẹdevo lẹ nọ jihan matin lẹndai ahọsumẹ tọn. Hanjitọ sọgan ji nudepope. Ye sọgan yin godonọna po hànjinu lẹ po. Hànjitọ delẹ nọ to nuhonu kavi hanjinu lẹ taidi piano, guitar kavi ajalẹn lẹ po zan to ojlẹ dopolọ mẹ he ye to hànji. Ohànjiji yin nujọnu to aihundida oplo ji tọn de whenu.
Nukọntọ hànjitọ de tọn yin dopo to ogbẹ mẹhe nọ jihan vonọtaun delẹ tọn. Mẹhe tlẹ yin nukọntọ lọ sọgan nọ zan azọnwanu kavi hànjinu de to whenue e to ohàn ji. Mẹhe yin nukọntọ mọnkọtọn nọ yin hoyidọtọ to zepọn de whenu, taidi apajlẹ, Jerry Gracias wẹ yin nukọntọ na hànjigbẹ Grateful Dead tọn.
Jẹhẹnu lẹ
Hànjitọ dagbe de dona lẹnnupọn do nususu ji to whenue e to ohàn de ji. Hànjitọ dagbe de sọgan plọn ohàn bosọ yọn ji to niyaniya mẹ, ṣigba e sọgan biọ ojlẹ tangan de whẹpo ye nido mọdọ e ko lẹzun apadewhe yetọn. Gbẹtọ lẹ nọ jihàn na whẹwhiwhẹn voovo lẹ. Ye sọgan jlo na ma numọtolanmẹ yetọn po mẹdevo lẹ po. Ye sọgan tindo ayajẹ na nude wutu kavi awubla kavi homẹhunhun kavi flumẹjijẹ kavi homẹgble. Hànjiji yin nuyiwa de he mẹ numọtolanmẹ nọ yin didohia gbọn kọnuge mẹ.
Computer Village
Computer Village yin ahi nuyizan lẹnunnuyọnẹn nudọnamẹ po hodọdopọ tọn de po, (Information and Communications Technology)- (ICT) he tin to lẹdo de he nọ yin yiylọ dọ Otigba mẹ, e tin to Ikeja, enẹwẹ tatọ-tonọ ayimatẹn Awọnlin tọn to otò Naijilia tọn mẹ. Ahi lọ wẹ yin ahi nuyizan ICT tọn he klo hugan to Aflika, e yin ahi agbàwhinwhlẹn tọn de he to aṣẹpipa Computer and Allied Products Dealers Association of Nigeria (CAPDAN) tọn glọ
Gbọnvona nuyizan ICT tọn lẹ sisa, alokan lẹ po ọdinatẹ lẹ po sọ nọ yin vivọjlado to ahi lọ mẹ. Vọjlado ọdinatẹ po alokan lẹ po tọn sọgan yin to homẹ kavi gbangba sọgbe lehe e gblé sọ.
Na lehe ajọ́ voovo lẹ nọ yin wiwa to ahi lọ mẹ do wutu, e hùn dotẹnmẹ dote na ọdinatẹẹ po alokan po jladotọ he yọn azọ́n ganji lẹ nado nọ nado jla ọdinatẹ lẹ po alokan lẹ po do podọ nado wàjọ́ hẹ ajọwatọ nuyizan ICT tọn, podọ ehe hùn dotẹnmẹ azọ́n voovo tọn na yé. Ahi lọ nọ yin hùnhùn to azán lẹpo ji, adavo to Sẹgbe lẹ po gbọjẹzan devo lẹ po. Lehe ajọ́ voovo lẹ nọ yin wiwa to azán dopodopo ji do ko dọn ayidonugo ajọwatọ devo lẹ po ajọwatọ nuyizan ICT tọn lẹ tọn lẹdo Aflika blebu pe podọ ehe zọn bọ ahi lọ sọ gbloada dogọ bọ gbẹtọ he nọ wá to azán dopodopo ji sọ sù dogọ, ehe sọ hẹn nukọnyiyi wá na Ayimatẹn Awọnlin tọn to ajọ́liho. Fie ahi nuyizan ICT tọn lẹ tọn tin te to ojlẹ de mẹ wayi wẹ Ogunlana Drive, Surulere, enẹwẹ to owhe 1990 lẹ gblamẹ, fie ahi lọ te to alọnu din, to ojlẹ de mẹ wayi, yin fie gbẹtọ lẹ nọ nọ̀ paa podọ fie azọnwatẹn kleun kleun lẹ tin te. To agọe, tohọluduta Awọnlin tọn tindo lẹndai lọ nado sẹtẹn na ajọwatọ he hugan 3000 do fidevo.
Lehe onú lẹ nọ yin wiwà do to ahi lọ mẹ
Ahi lọ yin ahi dagbe de he mẹ ajọwatọ depope ma nọ dọ dandan dọ akuẹ lé wẹ yè nado sà kavi họ̀ nude to ahi lọ mẹ. Gbẹtọ susu lẹ wẹ nọ wá họ̀ kavi sà nudepope he yé jlo sọgbe hẹ akuẹ yé tindo to alọ mẹ po nugopipe yetọn po. Aliglọnnamẹnu depope ma tin na yigọyigọ bibasi to ahi lọ mẹ, ehe nọ zọn bọ ninọmẹ núlẹ tọn nọ to didiọ sọn ojlẹ de mẹ jẹ devo mẹ. Núhọ̀tọ po núsatọ nuyizan ICT tọn lẹpo wẹ tindo oyọnẹn he pe gando akuẹ núlẹ tọn go, podọ gando lehe nusisa de yọn ganji do sọ.
Homọdọdonugo lẹ
Mẹsusu to otò lọ mẹ wẹ ko mọhodọdo núwiwa delẹ go to ahi lọ mẹ, susu to yé mẹ wẹ ko tindo numimọ mẹhodu tọn na yé jẹ alọ mẹhodutọ lẹ tọn mẹ wutu, na gbẹtọ nọ sù to ahi lọ mẹ taun wutu, mẹhodutọ ehelẹ nọ yí dotẹnmẹ-hundote ehe zan nado homẹdu, yé nọ sà nuyizan he ma yọn lẹ taidi alokan po nuyizan devo lẹ po. Whlasusu wẹ mẹsusu ko dọho gando lehe alokan he yin finfin lẹ nọ yin sisa to ahi lọ mẹ do, ṣigba nuyiwa ehelẹ nọ yin wiwa gbọn ajọwatọ he ma tindo kandai depope to ahi lọ mẹ lẹ dali, yé ma nọ tindo ṣọfu yẹtọn titi lẹ, kakatimọ yé nọ nọte to afọgbọntẹn lẹ kavi to moto de mẹ po mọmọ po. Ajọwatọ lẹ to ahi lọ mẹ yin mimá do ogbẹ́ awe ji, dehe tindo kandai lẹ podọ dehe ma tindo kandai lẹ, dehe ma tindo kandai lẹ nọ sanú to aliho depope he jlo yé mẹ matin kandai depope. Yewlẹ ṣẹnsẹn wẹ sẹ́nhẹngba lẹ nọ sù te hugan na mẹdekannujẹ he yé tindo wutu. Na ehe tọn wutu, afọdide delẹ to yinyin zize to agọe nado doalọtena ajọwatọ he ma tindo jlọjẹ lẹ.
Alọdlẹndonu lẹ
Adà:Ahi lẹ
Matthew Hassan Kukah
Matthew Hassan Kukah (yin Jiji to 31 Avivọsun 1952 tọn to Anchuna, Naijilia) podọ e wọ wẹ yin nugopọntọ Roman Catholic Diocese Sokoto tọn to alọnu din. To Awewesun 2020, Pope Francis de taidi dopo to hagbẹ Dicastery on Integral Human Development.
Djanet Lachmet
gbẹzan etọn
Djanet Lachmet yin jiji to topẹvi de mẹ to Algeria. E yin hinhẹn gannugannu nado wlealọ to whenue e tindo owhe fọtọnnukundopo, bo basi gbẹdai to osun atọ̀n gblamẹ. Na e yinwanna azọ́n nukikodonamẹ tọn wut, e plọnnu gando Aihundida go to Bordj El  Kiffan na owhe ẹnẹ. Bẹsọn 1968 jẹ 1972, e nọ nọ Canada, bo wa sẹtẹn yi Paris nado wazọ́n taidi Aihundatọ sinima tọn.
Hia yinukọn
Adà:Otàn Gbẹzan tọn Adà:Ovi he ye ji to owhe 1948 lẹ
Matthew Hassan Kukah
Gbẹzan bẹjẹeji tọn podo wehọmẹ po
Nugopọntọ Kukah yin jiji to efdom to Zangon Kataf lẹdo gandudu dokọ̀ tọn to oto Kaduna. Kukah yi wehọmẹ pevi podo dehe bọdego po to St. Fidelis Primary School, Zagom, podọ St. Joseph Minor Seminary, Zaria,  whẹpo e do zindonukọn yi St. Augustine Major Seminary Jos, oto Plateau tọn, to fihe e plọn tamẹnuplọnmẹ podo nugbo yinyin sinsẹn podo mawu po go. Kukah yin yiyi do basi yẹwhenọ katoliki tọn to Awewesun 19, 1997. Kukah yi wehọmẹ alavọ Ibadan tọn to fihe e mọ diplôme yi te to oplọn sinsẹn tọn lẹ mẹ. Kukah sọ yi gbedewema Divinity tọn to wehọmẹ alavọ Pontifical tọn to Rome to 1976 hopodona gbedewema daho to oplọn jijọho tọn mẹ to wehọmẹ alavọ Bradford tọn to United Kingdom to 1980. E tindo yanwle daho na wehọmẹ ehe zọn bọ e mọ gbedewema dahogbọ̀ sọn wehọmẹ alavọ  University of London's School of Oriental and African Studies (SOAS) to 1990. To ojlẹ de lẹ mẹ, e plọnnu to wehọmẹ alavọ Oxford tọn to Oxford, to Oxfordshire, England, United Kingdom podo wehọmẹ alavọ Harvard tọn po to Cambridge, Massachusetts, to Greater Boston, to États-Unis. Sọn gblagbla 1999 podo 2001 po e sẹn taidi dopo to hagbẹ ogbẹ dodinnanutọ gando jlọjẹ gbẹtọ lẹ tọn. Yidogọna azọn etọn taidi yẹwhenọ Saint Andrews's parish to Kakuri, Kaduna sọn 2004 kakajẹ whenuena e yin dide taidi nugopọntọ e wọ wẹ yin wekantọ na National Political Reform Conference (2005) podọ sọn 2005 gbọn wẹ e ko to sinsẹn taidi azinponọ Ogoni-Shell Reconciliation tọn. To yidogọ mẹ, sọn 2007 jẹ 2009 e wazọn to wedegbẹ bodidi tọn je yin didoai gbọn ahọluduta Naijilia tọn Linlin egbe tọn dọ gando oku podo hunwhe ṣiọdidi Mama Janet Hauwa Kukah tọn ehe yin onọ nugopọntọ lọ tọn, e yin jiji to Ayidosun, 1934 bo yin didi dó Anchuna, Zangon Kataf ledo gandudu dokọ̀ tọn podo omẹ nukundeji susu lẹ po podo tulinamẹho po.
Shekkarau I
Shekkarau I  yin Malenugán otò Kano tọn bo dugan sọ́n Owhe 1290 jẹ 1307.
Otàn gbẹzan tọn to otànnugbo Kano tọn mẹ
Saraki yin Saraki Owhè fọtọ̀nnukunawetọ́.
Alọdlẹdonu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn
Frances Tolmie
Gbẹzan etọn
Tolmie yin jiji to ogle de mẹ to Duirinish, to owhe Uiginish tọn gbe, to Isle of Skye to Scotland to 1840. Onọ́ etọn wẹ Margaret MacAskill he yin jiji do Isle of Eigg. Otọ́ etọn wẹ John Tolmie mẹhe sin whedo nọ tindo kanṣiṣa po MacLeod clan po to sẹpọ tòhomẹ Dunvegan tọn. Otó etọn basi matintọ to whenuena e tin to owhe ẹnẹ mẹvi bọ whédo yin nukunpedo gbọn tavẹ etọn Hugh Macaskill Talisker tọn podo asi etọn po dali, to fihe e mọ bosọ ji họntọn susugege lẹ to otògbo lọ mẹ. To 1854, e wọ podo whédo etọn po diọ adà to Strontian fihe nọvisunnu etọn he jlo nado lẹzun lizọ́nyizọ́nwatọ te. To owhe awe gblamẹ e zindonukọn to oplọn etọn to hànjiji mẹ podọ e taidi dọ e ko to pinplọn ede ogbe Gaelic tọn.
To 1873, e yin dopo to wehọmẹvi tintan to ewnham College to Cambridge na ojlẹ oplọn awe tọn mẹ.
Ehe wẹ yin wehọmẹ tintan na yọnnu lẹ. E sọ nọ yin finflin na tedidi vonọtaun etọn, oda vẹvẹ podo lehe e nọ daihun na wehọmẹvi etọn lẹ bosọ nọ dọ dọṣẹ gbọn pinpọn azìn he yin huhludopọ podo osin wiwe de po dali.
Tolmie lẹkọ yi Skye bo basi matintọ to Dunvegan to 31 Awewesun 1926.
Azọ́n etọn
Tolmie yiyi owhe susu lẹ do bẹ ohàn aṣa Gaelic tọn lẹ dopọ. Ohàn he yi Kanweko-atọ́n sọn whèyihọ-waji Isles tọn wẹ ko yin bibẹ dopọ bosọ sọgan yin mimọ to kàndai ohàn aṣa lẹdo tọn mẹ he yin zinzinjẹgbonu to 1911. Bẹplidopọ owe Tolmie tọn wẹ ohàn tintan he ma tin to yovogbe mẹ lẹ he na yin zinzinjẹgbonu to kàndai etọn mẹ. Bẹplidopọ lọ sọ yin lila gbọn kàndai basitọ aṣa tọn devo (Lucy Broadwood) dali bosọ basi owe lẹ he na zẹẹmẹ wehiatọ lẹ gando ohàn Gaelic lẹ. Ohàn he yi nudi konukun-ẹnẹ wẹ yin vivọ zinjẹgbonu to 'The Old Songs of Skye: Frances Tolmie podo Her Circle' by Ethel Bassin po, delẹ to ohàn lọ mẹ he yin gigopana gbọn Vaughan Williams dali taidi vọbayi nuhihò ahunkẹn tọn pẹpẹ na ohàn Gaelic tọn.
Zinjẹgbonu lẹ
Owe lẹ Ohàn Kanweko-atọ́n gando alọnuzọ́n go sọn whèyihọ Isles of Scotland (1997) yin vivọ zinjẹgbonu Ohàn he yin bibẹplidopọ gbọn Tolmie - sọn kàndai ohàn aṣa lẹdo tọn mẹ
Samuel Ofori
Samuel Ofori yin Ghanavi sunnu, Aihundatọ́, Anadenanutọ́ po basitọ́ sinima lẹ po tọn.
Azọ́n etọn
Ewọ wẹ yin ògán azọnwhe Aihundida sinima tọn he nọ yin Two Eyes Films.
Lahoucine Ibourka
Lahoucine Ibourka  (to Alabiki: 1938)  (ﺎﻛرﻮﺑإ  ﻦﻴﺴﺤﻟا, Arbaa Rasmouka  – azán 3tọ Liyasun 1999, Marrakesh ) sọ yin yinyọnẹ̀n taidi Da  Hmad, na adà he e yiwa to sinima de mẹ. E yin Aihundatọ sinima tọn podọ Morrocco vijiji de bo to azọn wa to Tachelhit.
Otàn gbẹzan etọn tọn
Lahoucine Ibourka  yin jiji to  1938 do oto  Douar  Ait  Brahim Youssef tọn, yedọ topẹvi de to Morocco Arbaa  Rasmouka. E bẹ azọ́n etọn jẹeji to Jemaa el-Fnaa, fihe e kọnawudopọ́ hẹ nukikodonamẹtọ́ po otànpintọ́ lẹ po, enẹgodo ewọ lọsu wa lẹzun Aihundatọ sinima tọn dé. E lẹzun omẹ nukundeji dé na adà Da Hmad tọn he e yiwa to sinima Boutfounaste tọn mẹ, ehe yin didetọ́n to owhe 1990 gblamẹ.
Sinima etọn lẹ
Lahoucine Ibourka  tindo mahẹ to sinima vude mẹ ṣigba e hẹn sisi wa na ẹn to Morrocco po yovotomẹ po mẹ. E sọawuhia whla tintan to pọmẹ hẹ Aihundatọ taidi Mohammed Abaamraneto sinima Boutfounaste tọn he yin Anadena gbọn Archach Agourram dali. To kọdetọ́n dagbe tintindo to sinima etọn tintan he e detọ́n godo, e yi adà tintengbe de wa to sinima Moker tọn mẹ, he yin Anadena gbọn Larbi  Altit dali.
Okú etọn
Lahoucine Ibourka  kú to Marrakesh  to àzán  3tọ liyasun 1999 to whenue e po pẹẹde ni do fó sinima yọyọ he e jlo na detọ́n. E tindo Ovi ṣinẹnẹ.
Osun
Yinkọ osun (ohia: ) lẹ tọn to Gungbe mẹ:
Adà:Planẹti lẹ
Yei Theodara Ozaki
Yei Evelyn Theodara Kate Ozaki (yin jiji to Awewesun 1870 bo kú to azán 28tọ Awewesun 1932) yin tovi yọnnu Japannu he nọ diọ otan pẹvipẹvi Japan tọn lẹ do gbedevo mẹ na gbẹtọ lẹ ni do mọ nukunu jẹemẹ. Mẹdelẹ mọ hodọ do azọn etọn go amọ to oku etọn godo vọkan Azọn etọn tọn susu lẹ wa yin zinzinjẹgbonu.
Roger Nsengiyumva
Roger Jean  Nsengiyumva  yin Rwanda vijiji bosọ yin aihundatọ sinima tọn podọ e yin yinyọnẹn taun na awusọhia etọn lẹ to sinima  Africa  United  po Sixteen  po tito televizion tọn Informer  po You Don’t Know Me po.
Bẹjẹeji gbẹzan etọn tọn
Nsengiyumva whẹn to Norfolk to United Kingdom to whenue e họ̀n sọn mẹhuhu he wa aimẹ sọta Tutsi to Rwanda to 1994. Nsengiyumva yin jiji to Kigali, bo hẹn otọ etọn bu to Okú mẹ to ojlẹ mẹhuhu he wa aimẹ sọta Tutsi to 1994.
Aihun he e detọ́n lẹ
aihun he e detọ́n lẹ
Televizion
Heidi Aklaseaq Senungetuk
Heidi Aklaseaq Senungetuk yin yọnnu Alaska tọn he yin weyọnẹntọ he nọ plọnnu gando lehe akọ voovo lẹ nọ jihan do bosọ yin hansinọ de. Ovi  Ronald Senungetuk po Turid Senungetuk tọn wẹ eyin. Senungetuk gbẹ sọ yin tọgbo na Helen po Willie Senungetuk po. [Wales, Alaska]] wẹ yin dowa whenuho whẹndo yetọn tọn. Senungetuk whẹ to Fairbanks. Otọ etọn wẹ The Native Art Center bosọ yin nukọntọ to Azọnwatẹn Ark tọn to wehọmẹ alavọtọn Alaska tọn.
Wehọmẹ alavọtọn Wesleyan tọn wẹ Senungetuk yi gbedewema daho te to "Ethnomusicology" mẹ. mẹ. Nuhe ji e wazọn te gbedewema lọ mẹ wẹ lehe gbetanu lẹ nọ jihan bo nọ duwe do to topẹvi hẹ tin to lẹdo Arctic tọn lẹ mẹ.
Azọn etọn
Heidi Aklaseaq Senungetuk yi gbedewema pẹvipete po gbedewema daho hugan po to  Oberlin College Konservetori of Music po wehọmẹ alavọtọn Michigan school of Music po mẹ. Lehe ye nọ yi Violin zan do wẹ e yi plọn. To whenuena e yi gbedewema daho etọn to  "Ethnomusicology" mẹ sọn wehọmẹ alavọtọn Wesleyan tọn mẹ, e wazọn to wehọmẹ alavọtọn McGill tọn taidi mẹtintan he do gbedewema daho hugan he yin dodinnanutọ to akọgbe lẹ mẹ. Senungetuk wẹ yin weyọnẹntọ tintan to wehọmẹ alavọtọn Alaska Archorage tọn he nọ plọn nuplọnmẹ asa tọn Alaska tọn lẹ. Senungetuk nọ plọnmẹ "ethnomusicology" taidi weyọnẹntọ alọgọtọn to wehọmẹ alavọtọn Alaska Anchorage tọn. Senungetuk do tẹnmẹ to Louisiana Philharmonic he to New Orleans taidi mẹhe yọn Violin ho ganji. E sọ do tẹnmẹ to  Tulsa tell Philharmonic, to " Breckenridge Music Festival" to  Colorado, to Anchorage Symphony Orch okestra. Senungetuk ko yi Violin zan nado jihan  Nashonal Musium of di Amerika Indian he to Washington, D.C to classic siris yetọn mẹ. Senungetuk ko daihun to National Gallery of Arts po The Amerika Museum of National History po mẹ.
Queen Nwokoye
Queen Nwokoye (yin jiji to azán widopotọ, Avivọsun owhe 1982 tọn mẹ) e yin Aihundatọ Naijilia tọn de. E yin yinyọnẹn na e nọ tọ́n taidi mẹ he yin tọntlọgbọn to aihun he yin dida to 2014 mẹ he hosọ etọn yin  Chetanna ehe hẹn ẹn lẹzun agbawhlẹtọ "Aihundatọ he sọgbe" to Africa Movie Academy widopotọ.
Azọn etọn
Sọn whenue e sọawuhia tintan to 2004 to aihun de he hosọ etọn yin Nna Men tọn mẹ, Nwokoye ko lẹzun tọntlọgbọn to aihun Naijilia tọn susu lẹ mẹ, e mọ ajọ̀ podọ pipa susu lẹ yi.
Gbẹzan medetiti tọn etọn
Queen Nwokoye wlenalọ hẹ Mr. Uzoma mẹhe e ji ahohovi sunusi kẹdẹ awe na podọ viyọnusi dopo
Alọdlẹndonu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn Adà:Naijilia-nu lẹ Adà:Sinimọto-basitọ lẹ to Naijilia Adà:Ovi he ye ji to owhe 1982 lẹ
Slim Mahfoudh
Slim Mahfoudh  (azán 19tọ Alunlunsun 1942  — azán 30tọ Liyasun 2017) yin Tuniṣia vijiji podọ Aihundatọ sinima tọn. E ko basi sinima bosọ sọawuhia to sinima susu lẹ mẹ taidi L'Étoile du  Nord podọ to tito televizion tọn taidi Al  Khottab  Al  Bab  po Choufli Hal po.
Michael Echeruo
Michael Joseph Chukwudalu Echeruo (yin jiji to Whejisun 14, 1937) e yin weplọntọ Naijilianu de, wesetọ podo agọjẹdomẹtọ de po sọn Umunumo, Lẹdo Gandudu Dokọ̀ Ehime-Mbano tọn, Ayimatẹn Imo tọn. E wọ wẹ yin wesetọ William Safire na owekun egbezangbe tọn to ada nupinplọn yovogbe tọn to wehọmẹ alavọ Syracuse tọn sọn 1990.
Otàn Gbẹzan etọn tọn
Echeruo yi wehọmẹ to University College,  Ibadan ( ehe wa yin yinyọnẹn todin taidi wehọmẹ alavọ  Ibadan tọn) sọn 1955 jẹ 1960 bo yin họntọn hẹ wekàntọ nukundeji pẹvi de podo ohó milomilo-kantọ sọn wẹhọmẹ lọ, taidi Christopher Okigbo. E mọ gbedewema daho (MSc) podo gbedewema daho hugan yi (PhD) sọn wehọmẹ alavọ Cornell tọn, Ithaca, New York to owhe 1963 podo 1965 po. E yin dopo to hagbẹ ogbẹ Telluride House tọn ehe yin dopo to agọjẹdomẹtọ Aflikanu he tindo nugopipe susu lẹ kavi yọn na yizan to aliho susu mẹ, e ko ze Elizabethan podo Jacobean Drama jẹgbonu to yovogbe mẹ, to otànwe yovogbe egbezangbe tọn mẹ. Echeruo yin yinyọnẹn na taun tọn taidi agọjẹdomẹtọ na wekàntọ whèyihọ-waji tọn lẹ do Aflika ji, dile e nọ pọn ede podo họntọn etọn lẹ po taidi wekàntọ he to avunho na pọndohlan Aflika tọn kakati nido yin na pọndohlan whèyihọ-waji tọn do aihọn lọ blẹbu ji. E yin yinyọnen ganji na ohó milomilo kinkàn na bladopọ ohó milomilo etọn lẹ, Mortality (1968); podọ to aṣa whenuho tọn mẹ na azọ́n etọn to nupinplọn Victorian Lagos podo bẹplidopọ kandai lẹ tọn podo vojlado wezẹhọmẹ tọn po to ogbe Igbo tọn mẹ (Yale 1998). E wọ wẹ yin wesetọ William Safire to alọnu tọn na owekun egbezangbe tọn to ada nupinplọn yovogbe tọn to wehọmẹ alavọ Syracuse tọn. E to sinsẹ́n to alọnu din taidi dopo to hagbẹ Modern Language Association of America (MLA) Committee of the New variourum Shakespeare.
Nọtẹn gbonu devo lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn Adà:Ovi he ye ji to owhe 1937 lẹ
Eugenio de Ochoa
Eugenio de Ochoa (1815–72) yin wekantọ Spain-nu de, dowatọ de, podọ lẹdogbedevomẹ-basitọ de ga.
Nezha Regragui
Nezha Regragui (Alabiki:  ﻲﻛاﺮﻛﺮﻟا  ﺔﻫﺰﻧ, he yin jiji to azán 17tọ Avivọsun 1957) yin Morrocco vijiji de podọ Aihundatọ sinima tọn. Regragui ko sọawuhia whla susu to sinima lẹ mẹ podọ e sọawuhia to sinima he nọ yin Goodbye Mothers. E sọ yin yinyọnẹ̀n na e dà hanjitọ́ he nọ yin Bachir Abdou podọ ye omẹ awe lẹ yin mẹjitọ na Saad Lamjarred mẹhe yin hanjitọ Morrocco tọn.
Aihun he e detọ́n lẹ
sinima
televizion
Alọdlẹdonu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn Adà:Ovi he ye ji to owhe 1957 lẹ
Luchy Donalds
Luchy Donalds (he yin jiji to 1991) yín aihúndatọ Naijilia tọn de he ko do mahẹ to filmu susu lẹ mẹ.
Vuwhènu etọn
E yín jiji to 28, Nuwhàsun 1991 to Owerri, he yín tatọ́-tonọ  Ayimatẹn Imo tọn. Mẹjitọ etọn lẹ wẹ Donald Nwocha po asiẹ po. Luchy wẹ yin mẹho pete to oví atọ̀n he mẹjitọ lẹ jì lẹ mẹ podọ uwọ kẹdẹ wẹ yọnnu dopo gee he to yé mẹ.
Wepinplọn
Luchy Donalds yi wehọmẹ dokọ tọn po wehọmẹ daho po to Mount Camel Premier School. E yi wehọmẹ alavọ tọn he nọ yin Tansian University to Umunya, to Ayimatẹn Anambra tọn fihe e plọnnu do Anazọ́n Dagbemẹninọ Gbẹtọ Tọn go te.
Azọ́n he e de
Luchy Donalds biọ Ogbẹ́ aihúndida tọn mẹ to 2006 bo ko sọ do mahẹ to filmu susu lẹ mẹ. Filmu etọn tintan he yín The Investor bo yin didetọn to 2014 wẹ hẹn ẹn lẹzun gbẹtọ agbajumọ̀ de. Vudevude, e do mahẹ to aihúndida susu devo lẹ mẹ hẹ aihúndatọ-gbẹ etọn lẹ mẹ. To 2021,e họ̀ mọto de na ede.
Jackie Shako Diala Anahengo
Jackie Shako Diala Anahengo  (azán 23tọ Avivọsun 1958 — azán 15tọ Ayidosun 2021) yin Congo vijiji podọ Aihundatọ sinima tọn. E sọawuhia to tito ladio po televizion po (Radio-Télévision nationale congolaise) tọn mẹ, mọdopolọ e sọawuhia to nupọntẹn lẹ mẹ.
Alọdlẹdonu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn Adà:Ovi he ye ji to owhe 1958 lẹ Adà:Mẹhe kú to owhe 2021 lẹ
Lari Williams
Lari Williams (1940 – 27 Afínplọsun 2022) yin aihundatọ Naijilia-nu, ohó milomilo-kantọ, kinkántọ he yin yinyọnẹn na adà etọn to Soap Operas mẹ taidi The Village Headmaster, Ripples, podo Mirror in the Sun po. Williams yin jiji do Naijilia to 1940. E basi matintọ do owhé etọn gbe to Ikom, ayimatẹn Cross River ton, to 27 Afínplọsun 2022, podo owhè 81 po.
Oladele Awobuluyi
Oladele Awobuluyi (jiji to azán 17tọ Liyasun 1937) yin Naijilianu he nọ do ogbe susu lẹ, wesetọ de podo wekàntọ po. E yin jiji to Okeagbe, Akoko agewaji-whèyihọ tọn to Ayimatẹn Ondo tọn, Naijilia. Apadewhe he Awobuluyi ze ayidonugo etọn do gando azọ́n dọdinanu tọn bibasi go wẹ ogbe Aflika tọn lẹ, ehe bẹ Ayọgbe podo Kanuri podo Edo po. Awobuluyi do apadewhe nupinplọn ogbe voovo dido tọn ai podo ogbe Naijilia tọn lẹ po to wehọmẹ alavọ Ilorin tọn to 1976 bosọ sẹ́n taidi ogán tintan azọ́nwatẹn lọ tọn sọn 1979 jẹ 1984. E yin dopo to titobasinanutọ Nigerian Academy of Letters tọn.
Wehọmẹ podo mẹpinplọn po
Awobuluyi mọ gbedewema B.A yi to Classics mẹ to wehọmẹ alavọ Colorado Boulder tọn to 1961, bosọ mọ gbedewema daho M.A yi to Latin mẹ sọn wehọmẹ alavọ Columbia tọn mẹ to, podọ gbed1962ewema M.A devo to ogbe pinplọn sọn wehọmẹ alavọ Columbia tọn to 1964, podo gbedewema daho hugan Ph.D to oplọn ogbe tọn mẹ sọn wehọmẹ alavọ Columbia tọn to 1967. Awobuluyi ko plọnnumẹ to wehọmẹ alavọ Michigan State University, CUNY, University of Lagos, University of Ilorin, podo Adekunle Ajasin University po.
Zayn Africa
Bẹjẹeji gbẹzan etọn tọn
Zayn Africa yin jiji to Ayimatẹn Kaduna tọn bo yi wehọmẹ daho Command Secondary School tọn. E sọ yì wehọmẹ ọdinatẹ vivọjlado tọn bo yí Gbedewema to wehọmẹ alavọ Bayero tọn to Ayimatẹn Kaduna tọnto togbo Naijilia tọn mẹ. To owhe 2017, E dè ohàn yọyọ de tọ́n he hosọ́ etọn yin "The Relationship" po ohàn widopo devo lẹ po.
Todohukanji azọ́n etọn lẹ tọn
To 2020, e sọ tọ́n to ohàn Hausa lẹ tọn Naijilia tọn dé mẹ he ye nọ ylọdọ "Da so samu ne".
Alọdlẹndonu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn Adà:Naijilia-nu lẹ Adà:Hànjitọ lẹ to Naijilia Adà:Ovi he ye ji to owhe 1994 lẹ
Adim Williams
Adim Williams yin anadenanutọ aihun Naijilia tọn bo yin yinyọnẹn ganji na azọ́n etọn to Abuja Connection trilogy of films mẹ.
E ko wazọ́n yi adà he gblo to aihun Nollywood tọn mẹ sọn 2002, gbọn anadena fọto he yi 28 whẹpo owhe 2006 tọn do wa vivọnu. Aihun sinima etọn Joshua wẹ yin aihun Nollywood tọn tintan he yin yiyi do DVD Amẹlikanu tọn lẹ ji bosọ yin sisa, e yin dide tọ́n to Awewesun 2005. E tin to aihundatọ nukundeji tọn lẹ mẹ he tọ́n to aihun "The Interview" mẹ.
Adim Williams yin anadenanutọ podo wekàntọ de po, ehe yin yinyọnẹn na Mr. Ibu in London (2004), Crying Angel (2005), and Valentino (2002).[2]
Delẹ to aihun etọn lẹ mẹ
MR IBU IN LONDON
Sam Amuka-Pemu
Ahọvi Sam Amuka Pemu (yin jiji to azán wiatọ̀ntọ Ayidosun 1935) yin linlinwekantọ Naijilia vijiji de, mahẹ tindotọ́ to linlinwe lẹ mẹ, podọ Zinzinjẹ̀gbonutọ́ linlinwe tọn he zin linlinwe The Vanguard tọ́n, he yin linlinwe he yi nukọn taun to togbo Naijilia tọn, podọ ewọ sọ wẹ Zinzinjẹ̀gbonutọ́ linlinwe The Punch tọn he nọ yin hihia gbọn gbẹtọ susu dali to Naijilia. E yin jiji to huwaji-wheyihọ to todaho Sapele tọn, to ayimatẹn Delta tọn naijilia, gbọn Pa Amuka-Pemu po Madam Teshoma Amuka-Pemu dali, he basi matintọ́ to Nuwhàsun 2014.
Victor Akande
Olusegun Victor Akande yin tonudọtọ podọ whẹ̀yidọtọ dé po. Ewọ we yin dide taidi anadenanutọ agbasalilo tọn to agbegbe Ojo tọn l to plidopo osẹ́n-doaitọ ṣiantọ̀ntọ tọn to Awọnlin he ko bẹsọn azan ṣidopotọ, Avivọsun, Owhe 2015 to People's Democratic Party.
Alọdlẹndonu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn
Denrele Edun
Adenrele Oluwafemi Edun hẹ mẹsusu nọ ylọ Denrele (yin jiji to azán Ayidosun, owhe 1981) yín Hunsingan Tẹlẹvisọn otò Naijilia tọn tọn. E ko yi bo sọ ko mọ Ajọ̀pogigopanamẹsusu lẹ po di,"Best TV Personality of the NEAs" to yovo tomẹ New York to owhe 2011,"Dynamic Award"tọn na "Best Youth TV Personality" owhe 2006/2007/2008, "The Future Awad for Best Producer" owhe 2007.
Gbẹzan etọn tọn
Denrele yin jiji to "Hamburg", to otò Germany tọn. Otọ́ etọn yin ayọnnu, onọ̀ etọn yin otovi India-Mauritius tọn. E yin ovisunnu dopo ge na otọ́ etọn, bo sọ do nọvi yọnnu awe. E zan owhe atọ́n tintan etọn to gbẹzan etọn to otò Germany bo wa lẹkọ wa oto Naijilia bo yi wehọmẹ St. Gregory's College tọn, to Ikoyi po wehọmẹ alavọ Awọnlin (University of Lagos) tọn. E yin nukọntọ na Ogbẹ owedutọ lẹ tọn hẹ nọ yin "The Iroko Band" he sinimawatọ Dr. Ola Balogun yin Anademẹtọ na.
Adà:Otàn Gbẹzan tọn
Brew Riverson Jnr
Ebenezer Henry Brew-Riverson Jnr, yin Ghanavi sunnu aihundatọ de he yi adà voovo lẹ wa to aihundida televizion ji tọn to gblagbla owhe 1980 po 1990 lẹ gblamẹ. Ewọ po otọ́ etọn po wẹ nọ sù oyín dopolọ (minus the jnr). Ewọ wẹ yin nuplọnmẹtọ gando aṣa po aihundida po to wehọmẹ alavọ (University of Education, Winneba).
Jorge Antunes (aihundatọ)
Jorge Antunes yin Angola vijiji podọ aihundatọ po anadenanutọ to televizion họsa. E yin yinyọnẹn tintengbe na adà he e nọ yiwa to titi-to-whinnu he hosọ etọn yin Estrelas ao Palco on TPA and  Quem  quer  ser  milionário? (Who Wants to Be  a Millionaire?).
Alọdlẹndonu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn
Kafui Danku
Kafui Danku yin Ghanavi yọnnu podọ Aihundatọ de bo yin yinyọnẹ̀n ganji na adà he e yiwa to Aihundida voovo lẹ mẹ taidi (Any Other Monday, Alvina:Thunder and Lightning, I Do, po 4Play po). Ewọ sọ wẹ yin wekantọ́ owe he hosọ etọn yin (Silence Is Not Golden).
Wehihia etọn
Danku yi wehọmẹ (Ola Girls School) to agbegbe de to Ghana, bo zindonukọn to wehihia etọn mẹ to wehọmẹ alavọ (University of Cape Coast) to agbegbe Ghana tọn.
gbẹzan mẹdetiti etọn tọn
E da sunn Canadianu de. asu po asi lọ po tindo Ovi Awe, dopo to ye mẹ nọ yin Baby Lorde.
David Hundeyin
David Inyene-Obong Oluwaseun Hundeyin (he yin jiji to azán ṣidopotọ Nuwhàsun owhe 1990 tọn) to Ayimatẹn Akwa Ibom tọn mẹ yin linlinkantọ dodinnanutọ de, wekantọ de podọ avunlọ yí na jlọjẹtọ Naijilia tọn de. E ko wazọ́n na CNN, Azọn nuwhinwhẹn didọ po nukikodonamẹ po etọn tin to linlinwe The Africa Report, BusinessDay po The Washington Post tọn po mẹ podọ azọ́n nukikodonamẹ tọn etọn sọ to New Yorker Magazine po Netflix documentary he dọho gando e go po mẹ. To 2020, e du ajọ́ People Journalism na Aflika tọn.
Alọdlẹndonu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn Adà:Ovi he ye ji to owhe 1990 lẹ Adà:Naijilia-nu lẹ
Aigba
Aigba (ohia: ) wẹ planẹti mítọn, owhé mítọn.
Orlando Owoh
Otàn gbẹzan etọn tọn
Yinkọ etọn wẹ Stephen Oladipupo Olaore Owomoyela, bo yin Jiji to Osogbo, to tògbo Naijilia tọn. To azán wiẹnẹtọ, Afínplọsun, owhe 1932. Yinkọ otọ́ etọn tọn wẹ Owomoyela podọ onọ̀ etọn nọ yin Christiana Morenike Owomoyela. Gandudu dokọ Ifon-Ose tọn, to Ayimatẹn Ondo tọn, bọ onọ̀ etọn wa sọ́n Owo. gbẹtọ lẹ wa yọnẹ̀n taidi Dr. Orlando Owoh. Whlẹpatọ de wẹ é yin kakajẹ owhe 1958, whenuena hànjitọ dé basi oylọ̀ na ẹn nado wa hòhún na hànjitọ Kola Ogunmola. Owoh lọsú dó hànjigbẹ́ etọn ai to 1960. E tindo ògbẹ́ lẹ taidi ògbẹ́ Omimah tọn, ogbẹ́ Young Kenneries tọn po African Kenneries International po, Owoh yin yinyọnẹ̀n lẹdo tògbo Naijilia tọn, dile etlẹ yindọ jùjú and fuji po wẹ to tojí. E ko de agbán kandeatọ́n tọn. Orlando Owoh kú to azán ẹnẹtọ osun widopotọ́ owhe 2008 tọn bo yin didi dó owhé etọn gbè to Ayimatẹn Awọnlin tọn to Naijilia.
Todohukanji azọ́n etọn lẹ tọn
Agbán he yin didetọ́n gbọn Dr. Orlando Owoh lẹ wẹ ( É ma yin debọdodego)
Devo lẹ wẹ (é ma yin debọdodego)
E ma yin agbán etọn lẹpo die.
Alọdlẹndonu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn Adà:Naijilia-nu lẹ Adà:Ovi he ye ji to owhe 1932 lẹ Adà:Mẹhe kú to owhe 2008 lẹ Adà:Hànjitọ lẹ to Naijilia
Tawfik Bahri
Tawfik Bahri  ( Alabiki:  يﺮﺤﺒﻟا  ﻖﻴﻓﻮﺗ;(azán 28tọ Liyasun 1952-) yin aihundatọ Tuniṣia tọn. E yin yinyọnẹn na adà Béji Matrix tọn he e yiwa to tito Choufli Hal tọn mẹ. E yin jiji to azán 28tọ Liyasun 1952.
Theatre
Adà:Otàn Gbẹzan tọn
Nichole Banna
Nichole Banna yin yinyọnẹn ganji taidi Virgin Mary e yin aihundatọ Naijilia tọn podo nubayitọ po he ko tọ́n to aihun susu lẹ mẹ. E basi aihun Icheke Oku ehe yin dodoai Igbo lẹ tọn.
Gbẹzan bẹjẹeji tọn podo wehọmẹ po
Sọgbe hẹ ohokansemẹ etọn podo linlin punch tọn podo Sunnews tọn po, aihundatọ lọ wa sọn ayimatẹn Imo tọn mẹ bo yi wehọmẹ Oliver heights international School to Portharcourt na wepinplọn bẹjẹeji tọn podọ wehọmẹ Emmy Norberton International school na wehọmẹ bọdego tọn po. E mọ gbedewema daho (B.Sc degree) yi to nupinplọn lennuywehọnẹnnu ọdinatẹẹ ji tọn to wehọmẹ alavọ River State University of science and Technology.
Ajọ̀ podo mẹdide po
E yin dide taidi aihundatọ he yọn hugan to otẹn nukọn tọn mẹ to BON.
Alọdlẹndonu lẹ
Adà:Otàn Gbẹzan tọn Adà:Naijilia-nu lẹ Adà:Sinimọto-basitọ lẹ to Naijilia
Ṣanmadídó
Ṣanmadídó eyin atin pẹvi de bọ ama e tọn po atin etọn po blebù yọn na yizan na gbẹtọvi lẹ taun. Ama etọn ma nọ yìmọ do klo, flinflin de wẹ é nọ yín, é sọ nọ dewan whanpẹnọ de, bọ gbẹtọvi lẹ nọ yi do da nusọnu bosọ nọ zan ẹn nado basi amasin.
Sanâa Alaoui
Sanâa Alaoui, sọ yin yinyọnẹn taidi Sanaa Alaoui (Alabiki: ءﺎﻨﺳيﻮﻠﻌﻟا), e yin aihundatọ sinima flansegbe tọn sọn otò Morocco tọn mẹ.