cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
બ્રહ્મગુપ્ત
જીવન અને કારકિર્દી
હ્યુ-એન-ત્સાંગ દ્વારા ભીનમાલને પી-લો-મો-લો તરીકે ઓળખવામાં આવ્યું છે, પશ્ચિમ ભારતના બીજા સૌથી મોટા રાજ્ય ગુર્જરદેશની રાજધાની હતું, તેમાં હાલના રાજસ્થાનના દક્ષિણ ભાગ અને ગુજરાતના ઉત્તર ભાગનો સમાવેશ થતો હતો. તે ગણિત અને ખગોળશાસ્ત્રના અભ્યાસનું પણ એક મુખ્ય કેન્દ્ર હતું. બ્રહ્મગુપ્ત ખગોળશાસ્ત્રની શાળા બ્રહ્મપક્ષ શાળાના ખગોળશાસ્ત્રી બન્યા હતા, જે તે સમયની ભારતીય ખગોળશાસ્ત્રની ચાર મુખ્ય શાળાઓમાંની એક હતી. તેમણે ભારતીય ખગોળશાસ્ત્રના પાંચ પરંપરાગત સિદ્ધાંતો પર કામ કર્યું હતું. તેમજ અન્ય ભારતીય ખગોળશાસ્ત્રીઓ આર્યભટ્ટ, લાટદેવ, પ્રદ્યુમ્ન, વરાહમિહિર, સિંહ, શ્રીસેન, વિજયનંદિન અને વિષ્ણુચંદ્રના કાર્યોનો અભ્યાસ કર્યો હતો.
મોહેં-જો-દડો
ગટરયોજના
મોહેં-જો-દડો ની ભૂગર્ભ ગટર યોજના એ હડપ્પીય સંસ્કૃતિના નગર-આયોજનની આગવી વિશિષ્ટતા હતી. પ્રાચીન સમયમાં આ ગટર યોજના જેવી ગટર યોજના ભૂમધ્ય સમુદ્રમાં આવેલા ક્રીટ ટાપુ સિવાય બીજે ક્યાંય નહોતી. મોહેં-જો-દડોના દરેક મકાનમાં ખાળકૂવો હતો. તે નાની ગટર દ્વારા શહેરની મોટી ગટર સાથે જોડાયેલો હતો. ખાળકૂવામાં અમૂક હદ સુધી પાણી ભરાય એટલે તેનું પાણી આપોઆપ નાની ગટરમાંથી મોટી ગટરમાં ચાલ્યું જતું. ગટરો ઉપર અમુક અંતરે પથ્થરનાં ઢાંકણાં હતાં. આ ઢાંકણાં ખોલીને ગટરો અવારનવાર સાફ કરવામાં આવતી. ગટરોની અા સુંદર રચના શહેરના લોકોની આરોગ્ય અને સ્વચ્છતા જાળવવાની દ્રષ્ટિનો ઉત્તમ નમૂનો છે.
જાહેર મકાનો
જાહેર ઉપયોગમાં આવે તેવાં ટાઉનહૉલ જેવાં બે વિશાળ મકાનો મોંહે-જો-દડો નગરમાંથી મળી આવેલાં છે. આ વિશાળ મકાનોનો ઉપયોગ સભાખંડ, મનોરંજન ખંડ કે વહીવટી કાયાઁલય તરીકે થતો હશે એમ મનાય છે. દરેક મકાનની બંને બાજુ ૬-૬ ઓરડાઓ છે. એનો ઉપયોગ અનાજના કોઠાર તરીકે થતો હશે એવું મનાય છે. મોહેં-જો-દડોમાંથી ૨૦ મકાનોની એક સળંગ સૈનિક બેરક પણ મળી આવી છે.
અડી કડી વાવ
અડી કડી વાવ ઉપરકોટ કિલ્લા, જુનાગઢ, ગુજરાત, ભારતમાં આવેલી એક વાવ છે. તેના બાંધકામની તારીખ અજ્ઞાત છે.
લોકસંસ્કૃતિમાં
એક દંતકથા અનુસાર, જ્યારે વાવ બાંધવામાં આવી ત્યારે પાણી મળ્યું ન હતું. પરંતુ રાજપુરોહિતની સૂચનાથી અડી અને કડી નામની બે અપરિણીત કન્યાઓનું બલિદાન આપવામાં આવ્યું હતું અને પાણી મળી આવ્યું હતું. અન્ય એક દંતકથા કહે છે કે અડી અને કડી શાહી દાસીઓ હતી, જેઓ વાવમાંથી દરરોજ પાણી લાવતા હતા. લોકો તેમની યાદમાં નજીકના ઝાડ પર કપડાં અને બંગડીઓ લટકાવે છે.
આર્ય કન્યા ગુરુકુળ
વિચારધારા
ગુરૂકુળમાં શિક્ષણ પદ્ધતિ એ વેદિક પરંપરા અને આધુનિક શિક્ષણ પરંપરાને અનુસરે છે. આ સાથે આર્ય સમાજ સિદ્ધાંતો અને વિજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજી તરફી અભિગમનું મિશ્રણ પણ ધરાવે છે.
પરોઠા
અન્ય માહિતી
દહીં અને અથાણાં સાથે પરોઠા એ મોટા ભાગના ભારતીયોનો સવારનો નાસ્તો હોય છે, ખાસ કરી ઉત્તર ભારતમાં.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ભોજન શ્રેણી:વાનગી
રામફળ
ઉત્પાદન
આશરે ૭ વર્ષની ઉંમરના એક ઝાડ પર વાર્ષિક સરેરાશ ૧૦૦-૧૫૦ ફળનું ઉત્પાદન થાય છે. ઉત્પાદન ઝાડની જાતિ અનુસાર ઓછુંવત્તું હોઈ શકે છે.
ગરનાળા (તા. ગોંડલ)
ગરનાળા (તા. ગોંડલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ગોંડલ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગરનાળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ખીલોડી (તા. ઘોઘંબા)
ખીલોડી (તા. ઘોઘંબા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા ઘોઘંબા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખીલોડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર, ચણા તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
જુનાગઢ જિલ્લો
વસ્તી
૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી મુજબ જૂનાગઢ જિલ્લાની વસ્તી ૨૭,૪૩,૦૮૨ છે જે જમૈકા દેશ અથવા યુ.એસ.એ.ના રાજ્ય ઉટાહ જેટલી છે. ભારતના કુલ ૬૪૦ જિલ્લાઓમાંથી જુનાગઢનો વસ્તીની દ્રષ્ટિએ ૧૪૨મો ક્રમ છે. જિલ્લાની વસ્તી ગીચતા ૩૧૦ વ્યક્તિ પ્રતિ ચો.કિમી. છે. ૨૦૦૧-૨૦૧૧ના દાયકા દરમિયાન જિલ્લાનો વસ્તી વધારો ૧૨.૦૧% રહ્યો હતો. જુનાગઢમાં જાતિ પ્રમાણ ૯૫૨ અને સાક્ષરતા ૭૬.૮૮% છે.
મિથુન રાશી
શ્રેણી:જ્યોતિષ
કોઠાયડી (તા. ઘોઘંબા)
કોઠાયડી (તા. ઘોઘંબા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા ઘોઘંબા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કોઠાયડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર, ચણા તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
બેરણા (તા. હિંમતનગર)
ગામમાં કંટાળેશ્વર હનુમાનજીનું મંદિર આવેલું છે.
જુગતરામ દવે
સંદર્ભ
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:સ્વાતંત્ર્ય સેનાની શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:૧૯૮૫માં મૃત્યુ
ઈવા ડેવ
સર્જન
‘ઈસુને ચરણેઃ પ્રેયસી’ (૧૯૭૦)માં પ્રણયજીવનની વિલક્ષણ પરિસ્થિતિઓને આલેખતી બે લઘુનવલો છે. મિશ્ર લોહી તેમની અન્ય એક નવલકથા છે.
પ્રતીપ
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:કુરુ રાજા, શ્રેણી:ચંદ્રવંશ શ્રેણી:મહાભારત
પાંડુરંગ વામન કાણે
યાદગીરી
ડો.કાણેની યાદમાં મુંબઈની એશિયાટીક સોસાયટી દ્વારા ૧૯૫૪માં ' ઓરીએન્ટલ સ્ટડી' નાં અનુસ્નાતક વિભાગ ચાલુ કરવામાં આવ્યો હતો. આ ઉપરાંત તેઓની યાદમાં દર ૩ વર્ષે ડો. પી.વી.કાણે સુવર્ણ ચંદ્રક વૈદીક,ધર્મશાસ્ત્ર અને અલંકાર સાહિત્યમાં પ્રદાન માટે આપવામાં આવે છે.
સૂર્ય સેન
ધરપકડ અને મૃત્યુ
સૂર્ય સેન ભૂગર્ભમાં રહ્યા, અને એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ ફરતા રહ્યા. કેટલીકવાર તેઓ એક કામદાર, ખેડૂત, પૂજારી, મકાન કામદાર અથવા ધર્મનિષ્ઠ મુસ્લિમ તરીકે છુપાઈને નોકરી લેતા હતા. આ રીતે તેમણે બ્રિટિશરોના હાથમાં પકડાવવાનું ટાળ્યું.
મોહનપુર રજવાડું
શાસકો
મોહનપુર રજવાડાના શાસકો ઠાકુર તરીકે ઓળખાતા હતા.
બિલપણ (તા. હિંમતનગર)
બિલપણ (તા. હિંમતનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હિંમતનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બિલપણ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
મહમદપુરા (તા. સમી)
મહમદપુરા (તા. સમી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સમી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મહમદપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
મોટી ઘરાઇ (તા. વલ્લભીપુર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વલ્લભીપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
દેરડી કુંભાજી (તા. ગોંડલ)
દેરડી કુંભાજી (તા. ગોંડલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા ગોંડલ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. દેરડી કુંભાજી લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, બેંક તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. ગામમાં આઈસ્ક્રીમનાં બે કારખાનાં આવેલા છે.
મનવરપુરા (તા. શંખેશ્વર)
મનવરપુરા (તા. શંખેશ્વર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  શંખેશ્વર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મનવરપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
બીના દાસ
શાળા અને કોલેજ
શરતચંદ્ર ચટોપ્પધ્યાયે ૧૯૨૬માં પાથેર દાબી નામની એક નવલકથા લખી હતી. આ નવલકથા અંગ્રેજ સરકારે બંદી મૂકી તે પહેલાં તે મેળાવી અને વાંચી. આ નવલકથાએ તેમનામાં રાષ્ટ્રવાદના અંકુર મુક્યાં. તેઓ સેન્ટ જ્હોન્સ ડાયોસેસન ગર્લ્સ હાયર સેકન્ડારી સ્કુલની વિદ્યાર્થીની હતા. તે બેથુન કૉલેજની વિદ્યાર્થીની હતી.
મૃત્યુ
તેમના પતિના અવસાન પછી તેણે ઋષિકેશમાં એકલ જીવન જીવતા હતા અને અવસાન ગુમનામીમાં થયું હતું. તેમનું મૃત શરીર ૨૬ ડિસેમ્બર ૧૯૮૬ માં આંશિક વિઘટીત અવસ્થામાં રસ્તાની બાજુથી મળી આવ્યું હતું. જે પસાર થતા લોકોને મળી આવ્યું હતું. પોલીસને જાણ કરવામાં આવી અને તેમની તેની ઓળખ નક્કી કરવામાં પોલીસને એક મહિનો લાગ્યો હતો.
બડવાની જિલ્લો
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશ શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશના જિલ્લાઓ
સુત્રાપાડા તાલુકો
વસ્તી
ઇ.સ. ૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી પ્રમાણે સુત્રાપાડા તાલુકાની વસ્તી ૧૯,૪૮૬ કુટુંબોમાં કુલ ૧,૨૨,૪૦૬ છે જેમાં ૬૨,૪૩૫ પુરુષો અને ૫૯,૯૭૧ સ્ત્રીઓ છે.
નવાપુરા (તા. ઉમરેઠ)
નવાપુરા (તા. ઉમરેઠ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા  ઉમરેઠ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નવાપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં, કેળાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સુન્દરગઢ જિલ્લો
સુન્દરગઢ જિલ્લો ભારત દેશના પૂર્વ દિશાના દરિયાકાંઠે આવેલા  ઓરિસ્સા રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૩૦ (ત્રીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. સુન્દરગઢ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક સુન્દરગઢ શહેર ખાતે આવેલું છે.
શ્રેણી:ઑડિશા
દાઇયા (તા. ગોંડલ)
દાઇયા (તા. ગોંડલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા  ગોંડલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દાઇયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
માત્રોટા (તા. સમી)
શ્રેણી:સમી તાલુકો
મોનલ ગજ્જર
મોનલ ગજ્જર એક ભારતીય ફિલ્મ અભિનેત્રી અને મોડેલ છે. તેઓ મુખ્યત્વે તેલુગુ અને ગુજરાતી સિનેમામાં કાર્યરત છે. તેણીએ ૨૦૧૨ માં તેલુગુ ચલચિત્ર સુડીગાડુથી સિનેમા ક્ષેત્રે પદાર્પણ કર્યુ હતું.
દિગંબર
દિગંબર જૈન ધર્મના બે મુખ્ય પંથોમાંનો એક છે. દિગંબર શબ્દ બે સંસ્કૃત શબ્દો: દિક (દિશા) અને અંબર (આકાશ) વડે બનેલો છે, જે આકાશની ચારે દિશા વડે ધારણ કરેલ વસ્ત્રો ધરાવતા વ્યક્તિનું સૂચન કરે છે. દિગંબર સાધુઓ વસ્ત્ર પહેરતા નથી. તેઓ મોરપીંછ વડે બનેલ ઝાડુ, લાકડાનું કમંડળ અને શાસ્ત્ર ધારણ કરે છે. કુંદ કુંદ આચાર્ય દિગંબર પરંપરાના જાણીતા સાધુ છે. તેમણે જાણીતા પાકૃત ગ્રંથોનું સર્જન કર્યું છે. અન્ય જાણીતા સાધુઓમાં વિરસેન, સામંતભદ્ર અને સિદ્ધસેન દિવાકરનો સમાવેશ થાય છે.
પીરવાડી (તા. ભુજ)
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
રવિ સાહેબ
તેમનો જન્મ ભરૂચ જિલ્લાના આમોદ તાલુકાના તણછા નામના ગામમાં થયેલો. કહેવાય છે કે પૂર્વજીવનમાં (દીક્ષા પહેલાં) તેઓ રવજી નામે ધૂર્ત અને વ્યાજખાઉં વાણિયા હતા. કોઇ કહે છે તેઓ રવજી નામના દુષ્ટ અને જુલ્મી જમાદાર હતા, પણ ભાણસાહેબના સત્સંગનો એવો રંગ લાગ્યો કે તેઓ પોતાની બધી જ સારી-નરસી પ્રવૃત્તિઓ છોડીને ભક્તિના માર્ગે વળી ગયા.
લૈશમેનિયાસિસ
સંદર્ભો
શ્રેણી:રોગ
પુરાસર (તા. ભુજ)
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
ગુરુત્વાકર્ષણ
ગુરુત્વાકર્ષણ બળ વગર જીવન શક્ય નથી. ગુરુત્વાકર્ષણ બળ પૃથ્વીને વાતાવરણનાં બંધારણમાં મહત્વનો ભાગ ભજવે છે. ગુરુત્વાકર્ષણ બળ પૃથ્વી તેમજ બીજા અવકાશી ગ્રહોને એક બીજા સાથેથી દૂર કે નજીક થવા દેતુ નથી. ગુરુત્વાકર્ષણ નો ત્રીજો નિયમ બળનું મૂલ્ય આપે છે.
પરવટા (તા. ઉમરેઠ)
પરવટા (તા. ઉમરેઠ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા  ઉમરેઠ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પરવટા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં, કેળાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
થોળ પક્ષી અભયારણ્ય
થોળ તળાવ
થોળ તળાવ થોળ ગામ નજીક આવેલું કૃત્રિમ તળાવ છે. તે સિંચાઇ માટે ૧૯૧૨માં બનાવવામાં આવ્યું હતું. તે મીઠા પાણીનું તળાવ છે. ૧૯૮૮માં તેને થોળ પક્ષી અભયારણ્ય તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું. જેમાં ૧૫૦ જાતિઓના પક્ષીઓ રહે છે. તેમાં ૬૦ ટકા પાણીના પક્ષીઓ છે. ઘણાં સ્થળાંતર કરતાં પક્ષીઓ અહીં આવીને માળો બનાવીને ઇંડા મૂકી છે. સુરખાબ અને સારસ એ આ પક્ષીઓમાં મુખ્ય અને મહત્વના છે. આ વિસ્તારના પર્યાવરણને ૧૯૮૬ના કાયદા મુજબ આરક્ષિત ઘોષિત કરવામાં આવ્યો છે.
પ્રાણીઓ
નીલગાય (રોઝડાં), ઝરખ, વરૂ, શિયાળ અને કાળિયાર આ વિસ્તારમાં જોવા મળતાં પ્રાણીઓ છે.
ઢબાલ (તા. હિંમતનગર)
ઢબાલ (તા. હિંમતનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હિંમતનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઢબાલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
દેવાખાડી (તા. ગોંડલ)
દેવાખાડી (તા. ગોંડલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા  ગોંડલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દેવાખાડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
નથુરામ
નથુરામ રવિ-ભાણ સંપ્રદાયના સંત કવિ છે. તેઓ મહાન સંત, સિદ્ધયોગી ત્રિકમ સાહેબના ભાણેજ તથા શિષ્ય હતા.
મુબારકપુરા (તા. સમી)
શ્રેણી:સમી તાલુકો
ખીમ સાહેબ
આ પણ જુઓ
વિકિસ્રોત પર ખીમ સાહેબની અમુક કૃતિઓ
રક્તપિત
સંદર્ભો
શ્રેણી:રોગ
પી.એન.ભગવતી
'''પી. એન. ભગવતી''', (૨૧ ડિસેમ્બર ૧૯૨૧ - ૧૫ જૂન ૨૦૧૭ ) ભારતના અગ્રણી ન્યાયવિદ તથા દેશના સર્વોચ્ચ ન્યાયાલયના ૧૭મા મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ હતા.
કારકિર્દી
ત્યાર પછી તેમણે મુંબઈની વડી અદાલતમાં વકીલાત શરૂ કરી. ટૂંક સમયમાં વ્યવસાયક્ષેત્રે નામના મેળવી. ‘મુન્દ્રા કૌભાંડ’ નામથી જાણીતા બનેલા કેસમાં એમણે ‘ચાગલા તપાસ પંચ’ સમક્ષ તે વખતના સંરક્ષણસચિવ એચ. એમ. પટેલનો કુશળતાપૂર્વક બચાવ કરેલો.
બૃહદ મુંબઇ રાજ્ય (૧૯૫૬–૬૦)નું મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાત આ બે અલાયદાં રાજ્યોમાં વિભાજન થતાં, ૧૯૬૦માં નવી રચાયેલી ગુજરાતની વડી અદાલતના ન્યાયમૂર્તિ તરીકે તેમની વરણી થઈ. ૧૯૬૫માં ઑસ્ટ્રેલિયા ખાતે ત્રીજી રાષ્ટ્રકુટુંબ કાયદા પરિષદમાં ભારતના પ્રતિનિધિ તરીકે તેઓ હાજર રહ્યા હતા. ૧૯૬૭માં ગુજરાતની વડી અદાલતના મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિના પદ પર તેમની નિમણૂક થઈ અને ત્યારે તેઓ ભારતના સૌથી નાની ઉંમરના મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ હતા. તેમના કુશળ નેતૃત્વ હેઠળ ગુજરાતની વડી અદાલતે ભારતની અન્ય વડી અદાલતોમાં અગ્રિમ સ્થાન પ્રાપ્ત કરી લીધું હતું. જુલાઈ ૧૯૭૩માં સર્વોચ્ચ અદાલતના ન્યાયમૂર્તિ તરીકે તેમને બઢતી મળી. જુલાઈ ૧૯૮૫માં તેઓ ભારતના મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ બન્યા અને ડિસેમ્બર ૧૯૮૬માં તે પદ પરથી તેઓ નિવૃત્ત થયા.
મુજપુર (તા. શંખેશ્વર)
ઇતિહાસ
ઇ.સ. ૧૮૧૬માં અહીં પ્લેગના રોગચાળામાં લગભગ અડધી વસ્તી મૃત્યુ પામી હતી. ઇ.સ. ૧૮૨૦માં અહીં આંશિક રીતે બાંધેલ કિલ્લેબંધી જોવા મળતી હતી.
રતનપુરા (તા. ઉમરેઠ)
રતનપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં, કેળાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ગામમાં વાંચનાલય તથા ગાંધી સ્મારક સાર્વજનિક પુસ્તકાલય ચાલે છે. આ પુસ્તકાલય માટે સાર્વજનિક ફંડ ઉભું કરી રૂપિયા વીસ હજારના ખર્ચે મકાન બાંધવામાં આવ્યું હતું.
આત્મસિદ્ધિ
આત્મસિદ્ધિ એ ઓગણીસમી સદીના રહસ્યવાદી જૈન કવિ અને અધ્યાત્મિક ગુરુ શ્રીમદ્ રાજચંદ્ર દ્વારા ગુજરાતીમાં રચાયેલ આધ્યાત્મિક કાવ્યગ્રંથ છે. જૈન ધર્મ અનુસાર આત્મ એટલે "આત્મા" અથવા "સ્વ" અને "સિદ્ધિ" એટલે "પ્રાપ્તિ". આથી આત્મસિદ્ધિનો અર્થ આત્મપ્રાપ્તિ કે આત્મસાક્ષાત્કાર થાય છે. તે ગુજરાતીમાં ૧૪૨ શ્લોકની રચના છે, જેમાં આત્મા અને તેની મુક્તિ વિશેના મૂળભૂત દાર્શનિક સત્યો સમજાવવામાં આવ્યા છે. તે આત્મા સંબંધિત છ મૂળભૂત સત્યોને પ્રતિપાદિત કરે છે જેને સાતપદ (છ પગથિયાં) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
લેખક શ્રીમદ્ રાજચંદ્ર સમ્યકત્વ, વ્યક્તિગત પ્રયાસો અને આત્મસાક્ષાત્કારના માર્ગમાં સાચા શિક્ષકના માર્ગદર્શન પર વિશેષ ભાર મૂકે છે. રાજચંદ્રના અનુયાયીઓમાં આત્મસિદ્ધિ અત્યંત આદરણીય છે. કવિતા સ્વરૂપમાં હોવા છતાં, તે આત્મ-સિદ્ધિ શાસ્ત્ર તરીકે પણ ઓળખાય છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ધાર્મિક સાહિત્ય
અમૃતા શેરગિલ
પ્રારંભિક જીવન અને શિક્ષણ
૧૬ વર્ષની ઉંમરે શેરગિલ તેમની માતા સાથે ચિત્રકામના પ્રશિક્ષણ માટે પેરીસ ચાલ્યા ગયા. અહીં તેમણે ફ્રેન્ચ કલા અકાદમી ખાતે પિયરી વેલેન્ટ અને લુશિયન સિમોનના માર્ગદર્શન હેઠળ પ્રશિક્ષણ મેળવ્યું. ચિત્રસર્જન દરમિયાન તેમને યુરોપીયન ચિત્રકાર પૉલ સેજેન અને પૉલ ગોગુઇનથી પ્રેરણા મળી.
૧૯૩૭–૧૯૪૧: ભારતીય કલાનો પ્રભાવ
શેરગિલે ૨૫ વર્ષની ઉંમરે તેમના પિતરાઇ ડૉ. વિક્ટર એગન સાથે લગ્ન કર્યા. લગ્ન બાદ શેરગિલ દંપતિ ભારત આવી ગયું જ્યાં તેઓ સરાયા, સરદારનગર (ગોરખપુર, ઉત્તર પ્રદેશ) ખાતેના તેમના પૈતૃક મકાનમાં નિવાસ કરતા હતા. અહીંથી તેમની ચિત્રકલાનું બીજું ચરણ શરૂ થયું જે રવિન્દ્રનાથ ટાગોર અને જેમીની રોયની સમકક્ષ ભારતીય કલાને પ્રભાવિત કરે છે. અમૃતાની કલા બંગાલ સ્કૂલ ઓફ પેઇન્ટીંગના બે ટાગોર, રવિન્દ્રનાથ અને અવનીનન્દ્રનાથથી પ્રભાવિત છે. શેરગિલના મહિલા ચિત્રો રવિન્દ્રનાથથી પ્રભાવિત છે જ્યારે ચમકીલા રંગોનો ઉપયોગ તથા ચિઆરોસ્કૂરો તકનિક (પ્રકાશ અને અંધકાર વચ્ચેના મજબૂત વિરોધાભાસનો ઉપયોગ) અવનીન્દ્રનાથની અસર દર્શાવે છે.
અબ્દુલગની દહીંવાલા
જીવન
તેમનો જન્મ અને વતન સુરત હતું. અભ્યાસ પ્રાથમિક ત્રણ ધોરણ સુધી કર્યા પછી ૧૯૨૮માં અમદાવાદમાં અને પછી ૧૯૩૦ થી સુરત જઈ દરજીની દુકાનમાં કામ કર્યું હતું. તેમણે સુરતમાં સ્વરસંગમ નામના સંગીતમંડળની સ્થાપના કરી. ૧૯૪૨માં તેઓ મહાગુજરાત ગઝલ મંડળના સ્થાપક સભ્ય હતા. ૧૯૮૧માં ભારત સરકાર તરફથી સાંસ્કૃતિક વિનિમય યોજના અન્વયે ભારતીય પ્રતિનિધિ તરીકે પાકિસ્તાનનો પ્રવાસ કર્યો હતો. સુરતથી પ્રકાશિત થતા ગુજરાત મિત્ર દૈનિકમાં તેમણે કાવ્યકટાક્ષિકા લેખન કર્યું હતું.
સર્જન
ગાતાં ઝરણાં (૧૯૫૩), મહેક (૧૯૬૧), મધુરપ (૧૯૭૧), ગનીમત (૧૯૭૧), અને નિરાંત (૧૯૮૧) એ એમના ગીત, ગઝલ અને મુક્તકના સંગ્રહો છે. ભીખારણનું ગીત કે ચાલ મજાની આંબાવાડી જેવી કેટલીક નોંધપાત્ર ગીતરચનાઓ આ સંગ્રહોમાં છે
મુર્તુઝાનગર (તા. શંખેશ્વર)
મુતુર્ઝાનગર (તા. શંખેશ્વર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પાટણ જિલ્લામાં આવેલા શંખેશ્વર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મુતુર્ઝાનગર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
રાયધણપર (તા. ભુજ)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
મમી
વ્યુત્પત્તિ શાસ્ત્ર
અંગ્રેજી શબ્દ મમી એ મધ્યકાલિન સમયમાં લેટિન મમ્યા પરથી મેળવવામાં આવ્યો છે, જે પર્શિયન શબ્દ મમ (موم)પાસેથી લેવામાં આવ્યો છે, જેનો અર્થ “ બીટુમેન ” થાય છે. તેની કાળી પડેલી ત્વચાને કારણે બીટુમેનનો એક સમયે પ્રાચીન ઈજીપ્શિયનોની દફનાવવાની પદ્ધતિમાં વિસ્તૃત રૂપથી ઉપયોગ થતો હતો. (વધુ જુઓ : મમ્મીયા)
ઈજીપ્તની શબપરીરક્ષણ પ્રક્રિયા
મધ્ય કિંગડમથી શરૂ થઈને, શબ દફન કરનારાઓ મીઠાનો ઉપયોગ કરતા હતા કે જેથી ભેજને શરીરમાંથી કાઢી શકાય. મીઠા જેવા પદાર્થ નેટ્રોન સૂકાઇ જાય અને હાડકા કરતા ચરબીને વધારે વખત સાચવી શકે. એક વખત સુકાયા બાદ, મમીને ધાર્મિક વિધિ સાથે સુગંધિત પદાર્થો અને તેલ વડે અભ્યંજિત કરાય છે. નિરર્થક શરીરને નેટ્રોનથી ઢાંકવામાં આવે છે, જેથી શુષ્કતાની પ્રક્રિયા ઝડપથી થાય અને વિભાજનને ટાળી શકાય. નેટ્રોન શરીરને રણની રેતીથી પણ વધારે ઝડપથી સુકવે છે, અને શરીરને ઘણી સારી રીતે સાચવે છે. વારંવાર આંગળી અને અંગૂઠાનું રક્ષણકારક પણ મમીઓની આંગળી અને અંગૂઠાઓ પર મૂકવામાં આવે છે જેથી તે ટૂટી ના જાય. તેઓને સફેદ લીનનના પટ્ટાઓથી લપેટી દેવામાં આવે છે જેથી શરીરને નુકસાન ના પહોંચે અને રક્ષણ થાય. તે પછી, શરીરને વધુ રક્ષણ કરવા માટે કેનવાસના પતરામાં લપેટવામાં આવે છે. ઘણા પવિત્ર આભૂષણો અને તાવિજો અંદર અને મમીની આજુબાજુ અને રેપિંગની ફરતે મૂકવામાં આવે છે. આ મમીને હાનીથી બચાવવા અને મમીની આત્માને સારી કિસ્મત આપવા માટેના અર્થે કરાય છે. એક વખત સાચવ્યા બાદ, તેને આરામ કરવા માટે એક પ્રસ્તર તાબુતમાં એક સેક્રોફાગસમાં મૂકવામાં આવે છે જ્યાં એવું મનાય છે કે મમી અન્તકાળ સુધી આરામ કરી શકે. કોઈક પ્રકરણોમાં, મમીના મોઢાને પછી શ્વાસોચ્છવાસ પ્રક્રિયાની નિશાની બતાવવા માટે ધાર્મિક રૂપથી ખુલ્લુ રાખવામાં આવે છે, જેણે ફરીથી જીવીત મમીઓની કથાઓને જન્મ આપ્યો.
ઈજીપ્તની મમીઓનો વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ
19મી અને પ્રારંભિક 20મી સદીઓમાં વિશ્વભરના મ્યુઝિયમો દ્વારા મમીઓની શોધ કરાઇ હતી અને ઘણા આજે મમીઓનું પ્રદર્શન કરે છે. નોંધનીય સારા ઉદાહરણોનું પ્રદર્શન કૈરોના ઈજીપ્શિયન મ્યુઝિયમ, બર્લીનમાં એજીપ્શિશ્ચીસ મ્યુઝિયમ, અને લંડનમાં બ્રિટીશ મ્યુઝિયમમાં કરાયું છે. ઈજીપ્તનું શહેર લકસોર આ માટે ઘર છે, અને મમી પરીરક્ષણ સંગ્રહાલય તરીકે પ્રખ્યાત છે. શરીર પરીરક્ષણ અવશેષ જે પાછળથી રમેસેસ I માં પરીવર્તિત થયું જેનો અંત ડેરડેવીલ મ્યુઝિયમમાં થયો જે યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ-કેનેડા બોર્ડર ઉપર નાયગ્રા ધોધ પાસે આવેલ છે; નોંધણી સૂચવે છે કે 1860માં એક કેનેડીયનને વેચવામાં આવેલું અને પ્રદર્શનની સાથે સાથે બીજા પ્રદર્શન બતાવે જેમ કે લગભગ 140 વર્ષ જુની બે માથાની ગાય, એટલાન્ટામાં મ્યુઝિયમ, જ્યોર્જીયા જેણે મમીને બીજી શિલ્પકૃતિઓ સાથે મેળવેલી, એ શોધ્યું કે આ રાજાશાહી છે અને માટે તેણે ઈજીપ્તની સુપ્રીમ કાઉન્સિલ ઓફ એન્ટિકસને પાછી આપવી પડી. તે હાલમાં લક્સોર મ્યુઝિયમમાં પ્રદર્શનમાં મૂકેલ છે.
પ્લાસ્ટિકરણ
પ્લાસ્ટિકરણ એ પ્રવિધિ છે જેનો ઉપયોગ શરીર રચના વિજ્ઞાનમાં શરીર અને શરીરના અંગો સંગ્રહવા માટે ઉપયોગમાં લેવા આવે છે. પાણી અને ચરબીને નિશ્ચિત પ્રકારના પ્લાસ્ટિકથી બદલવામાં આવે છે, સ્પર્શ કરી શકાય તેવા નમૂનામાં પરીણમે છે, અને દુર્ગંધ અને સડી ના જાય અને મૂળ નમૂનાના આધારે સૂક્ષ્મદર્શીય યંત્રીક ગુણોને પણ કાયમ રાખે છે.
હીરવિજયસૂરી
સાહિત્યમાં ઉલ્લેખ
આઈ-ન-એ-અકબારીમાં, અબુલ ફઝલ અકબરના સમયમાં ૧૪૦ પ્રભાવશાળી વિદ્વાન વ્યક્તિઓની સૂચિ આપે છે. આમાંથી, તે ૨૧ વ્યક્તિઓને "બંને વિશ્વના રહસ્યો સમજનાર" તરીકે ઉચ્ચ વર્ગમાં સ્થાન આપે છે. તેણે હીરવિજય સુરીને મોગલ સામ્રાજ્યના એકવીસ સૌથી વિદ્વાન વ્યક્તિઓની સૂચિમાં સ્થાન આપ્યું છે. તેમના પ્રખર શિષ્યો દેવવિમલ ગણીએ હીરા સૌભાગ્ય કાવ્યની રચના કરી હતી અને બીજા શિષ્ય પદ્મસાગરે તેમના માનમાં જગત્‌ગુરુ કાવ્યની રચના કરી હતી. સંસ્કૃતમાં લખાયેલી બંને કવિતાઓની રચનાઓ ૧૫૯૦માં કરવામાં આવી હતી.
ગુંદાળા (તા. ગોંડલ)
ગુંદાળા (તા. ગોંડલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા ગોંડલ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગુંદાળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શીલી (તા. ઉમરેઠ)
thumb|શીલી દૂધ મંડળીનું દૂધના કેનના આકારનું મકાન શીલી (તા. ઉમરેઠ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા ઉમરેઠ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. શીલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં, કેળાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
વાઈડ એરિયા નેટવર્ક
સંદર્ભો
શ્રેણી:કમ્પ્યુટર વિજ્ઞાન
વિષ્ણુપ્રસાદ ત્રિવેદી
સર્જન
એમના મતે વિવેચકનું કર્તવ્ય કલાકૃતિની રમણીયતાને સમજવાનું દ્રષ્ટિબિંદુ નિર્ધારી આપવાનું છે. ‘વિવેચનનો ઉદભવ’ માં તેઓ કહે છે કે વિવેચને આનંદપર્યવસાયી બનવાનું નથી, મૂળ કલાકૃતિએ અનુભવાયેલી આનંદસમાધિનું સ્વરૂપ તપાસવાનું છે. વિવેચન વિશેનો એમનો દ્રષ્ટિકોણ કૌતુકરાગી છે અને વિવેચનને સર્જનાત્મક આવિષ્કાર માનવાનું એમનું વલણ છે. વિવેચકને તેઓ ‘જીવનફિલસૂફ અને કલાફિલસૂફ’ કહે છે.
‘અર્વાચીન સાહિત્ય અને વિવેચનમાં કૌતુકરાગ’ લેખમાં, કલકત્તા ખાતેના સાહિત્ય પરિષદના અધ્યક્ષીય પ્રવચનમાં તથા ‘અર્વાચીન ચિંતનાત્મક ગદ્ય’માં એમણે વિભિન્ન નિમિત્તોએ હેમચંદ્રથી માંડી વર્તમાન સમય સુધીના ગુજરાતી સાહિત્યના મુખ્ય પ્રવાહોની ગતિવિધિનો આલેખ દોરી આપ્યો છે. એમણે કરેલી ગદ્યવિચારણા ગુજરાતી વિવેચનક્ષેત્રે આગવી ભાત પાડે છે.
ગોવર્ધનરામ: ચિંતક અને સર્જક (૧૯૬૨)
વિષ્ણુપ્રસાદ ર. ત્રિવેદીનો વિવેચનગ્રંથ. આમાં ‘ગોવર્ધનરામ ત્રિપાઠી વ્યાખ્યનમાળા’ અંતર્ગત ગુજરાત યુનિવર્સિટીને આશ્રયે અપાયેલાં પાંચ વ્યાખ્યાનો સંગ્રહિત છે. એમાં ગોવર્ધનરામની તત્વવિચારણા અને સાહિત્યવિચારણાને તપાસવાનો ઉપક્રમ છે. ‘સ્નેહમુદ્રા’ અને ‘સરસ્વતીચંદ્ર’નાં મૂલ્યાંકનો પણ અહીં છે. અહીં નીતિગ્રાહી અને સત્યગ્રાહી વિવેચકની સૌન્દર્યદ્રષ્ટિનો પરિચય થાય છે.
દાસ વાઘો
દાસ વાઘો રવિ-ભાણ સંપ્રદાયના સંત કવિ છે.
મલ્કાનગિરિ જિલ્લો
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ઑડિશા
કટક જિલ્લો
કટક જિલ્લો ભારત દેશના પૂર્વ દિશાના દરિયાકાંઠે આવેલા ઓરિસ્સા રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૩૦ (ત્રીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. કટક શહેર આ જિલ્લાનું પાટનગર છે.
પૂજાલાલ દલવાડી
‘છંદપ્રવેશ’ (૧૯૭૯), ‘શ્રી અરવિંદ : જીવનદર્શન અને કાર્ય’ (૧૯૭૯), ‘સાવિત્રી સારસંહિતા’ (૧૯૭૬) વગેરે એમના ગદ્યગ્રંથો છે. એ સિવાય એમણે સંસ્કૃત અને અંગ્રેજીમાં પણ કેટલાક ગ્રંથો લખ્યા છે.
શ્રેણી: ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:સાહિત્યકાર શ્રેણી:૧૯૦૧માં જન્મ શ્રેણી:૧૯૮૫માં મૃત્યુ
પાદેડી (રામપુર)
પાદેડી (રામપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા લુણાવાડા તાલુકાનું એક  ગામ છે. પાદેડી (રામપુર) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
વિનોદિની નીલકંઠ
સર્જન
એમણે શિશુરંજના (૧૯૫૦), મેંદીની મંજરી (૧૯૫૬), બાળકોની દુનિયામાં ડોકિયું, સફરચંદ (૧૯૬૪), પડછંદ કઠિયારો (૧૯૬૪) વગેરે બાળસાહિત્ય પણ આપ્યું છે. ઘરનો વહીવટ (૧૯૫૯), બાળસુરક્ષા (૧૯૬૧), મુક્તજનોની ભૂમિ (૧૯૬૬), સુખની સિદ્ધિ-સમાજવિદ્યા (૧૯૬૮) વગેરે એમનાં પ્રકીર્ણ પુસ્તકો છે.
સ્વાધ્યાય
ગીતામાં જણાવ્યા મુજબ દરેક વ્યક્તિએ પોતાનો અભ્યાસ આત્મવિકાસ માટે કરતા રહેવું જોઇએ. દરેક વ્યક્તિ જાણ્યે-અજાણ્યે સ્વાધ્યાય કરતી જ હોય છે. ધર્મ દ્વારા આ પ્રક્રિયાની વ્યાખ્યા કરવામાં આવે છે અને વ્યક્તિને કોઇ સ્થાપિત વિધી (પ્રક્રિયા) મુજબ માર્ગદર્શન આપવામાં આવે છે.
પાદેડી (મલેકપુર)
શ્રેણી:લુણાવાડા તાલુકો
નવી સિંગણાલી
નવી સિંગણાલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા લુણાવાડા તાલુકાનું એક  ગામ છે. નવી સિંગણાલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
વાપી તાલુકો
ઇતિહાસ
રાજ્ય સરકારના મહેસૂલ વિભાગના ૯ સપ્ટેબર ર૦૧૩નાં જાહેરનામા અનુસાર પારડી તાલુકાના ૮૧ ગામોમાંથી છુટા પાડીને ર૮ ગામોનો સમાવેશ વાપી તાલુકામાં કરવામાં આવ્યો. વર્ષ ર૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી અનુસાર તત્કાલિન પારડી તાલુકાની વસ્તી ૪,૯૩,૦૮૪ની હતી. જે પૈકી વાપી શહેર વિસ્તાર સહિતના ર૮ ગામોની વસ્તી ર૦૧૧ની ગણતરી મુજબ ૩,૦૭,૬૯૨ની થઈ.
રામનગર (તા. જોડિયા)
શ્રેણી:જોડિયા તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
નર્મદા કેનાલ ટોપ સોલાર પાવર પ્રોજેક્ટ
સૌપ્રથમ ગુજરાતમાં પ્રસ્થાપિત થયેલો કેનાલ ટોપ સોલાર પાવર પ્રોજેક્ટ ઊર્જાશક્તિ અને જળશક્તિના સમન્વય ગણાય છે. સરદાર સરોવર યોજનાથી બનેલ ૪૬૦ કી.મી. નહેરોના મથાળે સોલાર પેનલ લગાવી સૂર્યશક્તિની મદદથી વિધુતશક્તિ મેળવામાં આવે છે. ગુજરાત દ્વારા વિશ્વમાં સૌપ્રથમ પહેલ છે.
જાજપુર જિલ્લો
શ્રેણી:ઑડિશા
પાદેડી (તા. ઘોઘંબા)
શ્રેણી:ઘોઘંબા તાલુકો
સંત તુકારામ
જીવન
ભજન, કીર્તન, સ્મરણ, ઇશ્વરને વિનવણી અને પોતાનાં સુખ-દુ:ખ ઇશ્વરને કહેવાની તુકારામની ભૂમિકા સગુણભકિતની ભૂમિકા છે. આત્મ ઉન્નતિની લગની, વિશ્વનું કલ્યાણ અને દુર્જનોને ફટકારવાનું ઘ્યેય ‘ધર્મ રક્ષણાર્થે કરવું પડયું અમારે’ અથવા ‘અમે વિષ્ણુદાસ આવ્યા જ આ કારણે’ માંથી સ્વકર્તવ્ય અને પોતાની સમક્ષનો આદર્શ તુકારામે સ્પષ્ટ કર્યો.
તેમણે કર્મપ્રધાન ભકિતમાર્ગનો સમાજને ઉપદેશ આપ્યો. સમાજનું નેતૃત્વ કર્યું તેમજ વિશ્વબંધુત્વના યશોગીત દૃઢતાપૂર્વક ગાયાં. તુકારામનું સાહિત્ય સુઘ્ધાં તેમના અનેકવિધ ગુણ વૈશિષ્ટને કારણે મહત્ત્વનું બની રહ્યું. તુકારામનાં અભંગમાં ‘સંસૃતિ ટીકા’ આવી છે. દંભ, દર્પ, મદ, મત્સર પર તેમણે પ્રહાર કર્યા. મરાઠી માટીની ગંધમાંથી નિર્માણ થયેલ તેમની કવિતામાં ચૈતન્ય અને કલાત્મકતા સાથે જ સાંસ્કòતિક સંઘર્ષનો આશય જનસામાન્યને ગમ્યો, ગળે તર્યો, જીવન અને કાવ્યનું એકાત્મ, ગોળીબંધ રૂપ સાધનાર તેમના અભંગ પ્રદીર્ધ સમય સુધી પ્રભાવક નીવડયાં. આત્મનિષ્ઠ કાવ્યનો આવિષ્કાર, અનુભવની ઉત્કટતા. સૌમ્યતાપૂર્વક આવિષ્કòત થયેલો આશય, નિસ્પૃહ શૈલી જેવાં વિલોભનીય સ્વરૂપે રચાયેલાં તેમનાં કાવ્યો ચિરકાળ ટકી રહેનારાં નીવડયાં. મરાઠી સંસ્કòતિ, મરાઠી અસ્મિતા અને મરાઠી માટીના સાલંકòતદર્શન તુકારામે કરાવ્યો ‘અણુરેણુયા થોકડા-તુકા આકાશ એવઢા’ કહેનાર તુકારામનો મરાઠી સમાજે કવિ, સમાજચિંતક, વિચારક, દૃષ્ટા ,શિક્ષક, સૃષ્ટિ ટીકાકાર. માનવતાવાદી ગૃહસ્થ. લોકશિક્ષક જેવાં અનેકવિધ-સ્વરૂપોમાં સ્વીકાર કર્યો.
કલિંગનું યુદ્ધ
યુદ્ધની અસરો
કલિંગનુ યુદ્ધ અશોકના જીવન પરિવર્તન માટે નિર્ણાયક સાબિત થયું. આ યુદ્ધમાં થયેલા માનવસંહારે તેનું મન ગ્લાનિ અને વેદનાથી ભરાઇ ગયુ. પછીથી બૌદ્ધ ધર્મથી પ્રભાવિત થઇ તેને બૌદ્ધ ધર્મ અંગિકાર કર્યો હતો અને અહિંસા અને ધમ્મ-વિજયમાં (ધર્મ દ્વારા વિજય) પ્રવૃત થઈ ગયો. ત્યારબાદ તેના પ્રજાવત્સલ કાર્યોને કારણે તે પ્રિયદર્શી તરીકે ઓળખાય છે.
સોનીઓના મુવાડા (લુણાવાડા)
શ્રેણી:લુણાવાડા તાલુકો
પડવો
શ્રેણી:તિથિ
મુન્દ્રા
ઇતિહાસ
૨૦૧૪માં મુન્દ્રા બંદર માલ-સામાન પરિવહનમાં કંડલાને આંબી ગયું અને ભારતનું સૌથી મોટું અંગત માલિકીનું બંદર બન્યું.
કાટકોળા (તા. ભાણવડ)
કાટકોળા (તા. ભાણવડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભાણવડ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કાટકોળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
રૂદ્રમાતા (તા. ભુજ)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
બુદ્ધિસાગરસુરિ
બુદ્ધિસાગરસુરિ (૧૮૭૪-૧૯૨૫) જૈન સન્યાસી, દાર્શનિક અને બ્રિટીશ ભારતના લેખક હતા. હિંદુ કુટુંબમાં જન્મેલા, તે જૈન સાધુ દ્વારા પ્રભાવિત હતા અને પાછળથી તેને સંન્યાસની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી, અને બાદમાં આચાર્યની પદવી તરીકે ઉન્નતિ આપવામાં આવી હતી. તેમણે સો કરતા વધારે પુસ્તકો લખ્યા.
માતંગિની હાઝરા
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતીય ક્રાંતિકારી શ્રેણી:૧૮૭૦માં જન્મ શ્રેણી:૧૯૪૨માં મૃત્યુ
આણંદજી કલ્યાણજી ટ્રસ્ટ
thumb| શેઠ આણંદજી કલ્યાણજી ટ્રસ્ટ દાનની રસીદ આણંદજી કલ્યાણજી ટ્રસ્ટ (ગુજરાતી શેઠ આણંદજી કલ્યાણજીની પેઢી) એ સૌથી મોટું અને સૌથી પ્રાચીન જૈન ટ્રસ્ટ છે, જેનું સંચાલન જૈનો દ્વારા કરવામાં આવે છે, તેનું મુખ્ય મથક અમદાવાદમાં છે જે ૧૨૦૦ થી વધુ જૈન મંદિરોનું સંચાલન કરે છે. કહેવામાં આવે છે કે મૂળ ચેરીટેબલ ટ્રસ્ટની સ્થાપના ૧૬૩૦-૪૦ ન દશકમાં ક્યારેક થઈ હતી અને ૧૭૨૦ ના દાયકાથી આણંદજી કલ્યાણજી ની પેઢી અથવા આણંદજી કલ્યાણજી ટ્રસ્ટ નામથી ચાલે છે.
ઇતિહાસ
ઉપલબ્ધ દસ્તાવેજીકરણ ટ્રસ્ટનો ઇતિહાસ સંવત ૧૭૭૭ (ઈ. સ, ૧૭૨૦) સુધી લઈ જાય છે.
કમળકોટિયા (તા. ગોંડલ)
શ્રેણી:ગોંડલ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
પાંચમ
ચંદ્રમાસના શુકલ પક્ષ કે સુદ અને કૃષ્ણ પક્ષ કે વદ એમ બંન્ને પક્ષનો પાંચમો દિવસ.
પીપળ (તા. વલ્લભીપુર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વલ્લભીપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
કારતક વદ ૧૨
સંદર્ભ
શ્રેણી:પંચાંગ શ્રેણી:સમય
એમ. જી. રામચંદ્રન
મરુથર ગોપાલા રામચંદ્રન (૧૭ જાન્યુઆરી ૧૯૧૭ - ૨૪ ડિસેમ્બર ૧૯૮૭) એક ભારતીય રાજકારાણી, તમિલનાડુનાં ભૂતપુર્વ મુખ્ય મંત્રી અને ફિલ્મ અભિનેતા હતા. તેઓ એમ.જી.આરના હુલામણાં નામથી જાણીતા હતા. તેઓને મરણોત્તર દેશનો સર્વોચ્ય પુરસ્કાર ભારત રત્ન એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.
ક્ષેમુ દિવેટિયા
જાણીતાં ગીતો
તેના કેટલાક જાણીતાં ગીતો છે:
મયુરભંજ જિલ્લો
પ્રવાસન
મયુરભંજ પ્રવાસન માટે ખુબ પ્રખ્યાત છે. ખાસ કરીને શીમિલિપાલ ટાઇગર રિઝર્વ આંતરરાષ્ટીય સ્તરે વિખ્યાત છે. તેની ખ્યાતી ૧૯૬૦ પછી વિષેશ વધી જ્યારે આ અભ્યારણના ડાઇરેક્ટરે ખૈરિ નામની વાઘણને દત્તક લિધી. બ્રિટિશ રાજ દરમિયાન મયુરભંજ સૌથી વિકાસશીલ જિલ્લો ગણાતો અને અહિંનાં રાજાએ પ્રજાનો ઉદ્દાર કરવા માટે સઘન પ્રયત્નો કરેલા.
બાપુસાહેબ યશવંતરાવ ગાયકવાડ
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
મૃદુલા સારાભાઈ
કોંગ્રેસ સાથે જોડાણ અને સ્વતંત્રતાસેનાની
૧૯૩૪માં, તેઓ ઓલ ઇન્ડિયા કોંગ્રેસ કમિટીમાં ગુજરાતના પ્રતિનિધિ તરીકે ચૂંટાયા હતા. જોકે, ત્યાર પછીના વર્ષોમાં તેમના સ્વતંત્ર વલણના કારણે અન્ય નેતાઓ સાથે તેમનું ઘર્ષણ થયું હતું. જ્યારે પક્ષે તેમના નામાંકનની ના પાડી ત્યારે તેઓ સ્વતંત્ર ઉમેદવાર તરીકે લડ્યા અને સૌથી વધુ મતોના ભેદથી ચૂંટાયા હતા.
શીરવણ (તા. તાલાલા)
એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના એક તાલુકા તાલાળા તાલુકામાં આવેલ એક ગામ છે. આ ગીર વિસ્તારનું ગામ કહેવાય છે. દુનીયાભરમાં પ્રખ્યાત કેસર કેરી એ આ ગામની મુખ્ય પેદાશ છે.
કમાઢિયા (તા. ગોંડલ)
શ્રેણી:ગોંડલ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
સુબિર તાલુકો
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ શ્રેણી:ડાંગ જિલ્લો
સીતાફળ
સંદર્ભ
શ્રેણી:ફળ
મુળાની કાપડી
મુળાની કાપડી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે  આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા  ઘોઘંબા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મુળાની કાપડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર, ચણા તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
કલ્યાણપર (તા. ભાણવડ)
કલ્યાણપર (તા. ભાણવડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભાણવડ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કલ્યાણપર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
મહાબળેશ્વર
પ્રવાસ
thumb|right|મહાબળેશ્વરના વેન્ના તળાવમાં આવેલ હોડીઓ વેન્ના તળાવ એ મહાબળેશ્વરનું સૌથી લોકપ્રિય પ્રવાસી આકર્ષણ છે. આ તળાવ વૃક્ષોથી ઘેરાયેલું છે. શિયાળામાં મોડી સાંજના ધુમ્મસમાં નૌકા વિહાર કરવાનો એક અનેરો લાહવો મનાય છે. નૌકાવિહાર સાથે તળાવના કિનારે ઘોડેસવારેનો આનંદ પણ માણી શકાય છે.તળાવ્ઝની આસપાસ ખાદ્ય પદાર્થની ઘણી રેંકડીઓ છે. મહાબળેશ્વરના એસ ટી ષ્ટેંડ અને માર્કેટથી આ તળાવ બે કિમી દૂર છે. અહીં સુધી ચાલતા જવામાં આનંદ આવે છે. મોટા ભાગના પ્રયટન આયોજકો વેન્ના તળાવને પોતાના પર્યટનમં જરૂર શામેલ કરે છે. મોટાભાગની બસો, નિજી વાહનો મહાબળેશ્વર જતા જતા વેન્ના તળાવમાં રોકાય છે.
નરસિંહરાવ દિવેટિયા
બાહ્ય કડીઓ
એકંદરે શિષ્ટ સંસ્કારી ભાષાની ચારુતા અને પ્રૌઢિ તેમ જ વિવિધ ભાવસ્થિતિને કવિતામાં અપાયેલું અપૂર્વ મહત્વ એમને આર્વાચીન ઊર્મિકાવ્યના પિતા ગણવા પ્રેરે છે. એમનાં સઘળાં કાવ્યોમાંથી ચૂંટેલા કાવ્યોનો સંગ્રહ ‘કાવ્યકુસુમ’ (સં. સુસ્મિતા મ્હેડ) એમનાં કેટલાંક મહત્વનાં કાવ્યોનો આસ્વાદ આપે છે.
‘સ્મરણમુકુર’ (૧૯૨૬) ગુજરાતી સાહિત્યમાં રેખાચિત્રોના સ્વરૂપમાં પ્રથમ છે. એક બાજુ ઐતિહાસિક દ્રષ્ટિએ તેમાં લગભગ અર્ધી સદીના ગુજરાતી સામાજિક-સાંસ્કૃતિક ઇતિહાસનું આલેખન છે; તો બીજી બાજું ટૂંકાં, આછાં, માર્મિક આ રેખાચિત્રોમાં ક્યાંક એમનું વાંકદેખું મુકુર લેખકના અહમ્ ને છતો કરવા સાથે કેટલીક ક્ષોભકર, અરુચિકર હકીકતો પણ નોંધે છે.
વાઇ તાલુકો
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર
વાવ બેરાજા (તા. જામનગર)
વાવ બેરાજા (તા. જામનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જામનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાવ બેરાજા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જામનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
રોહિણી હટ્ટંગડી
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:અભિનેત્રી શ્રેણી:૧૯૫૫માં જન્મ
કાબરકા (તા. ભાણવડ)
કાબરકા (તા. ભાણવડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભાણવડ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કાબરકા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:ભાણવડ તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ખંભાલીડા (તા. ગોંડલ)
ગામ તાલુકા મથક ગોંડલથી આશરે ર૦ કિ.મી. જેટલા અંતરે આવેલું છે.
વેચતાના મુવાડા
શ્રેણી:લુણાવાડા તાલુકો
રમણલાલ મહેતા
જીવન
રમણલાલ ગુજરાતી હતા, જેમનો જન્મ ગુજરાત રાજ્યના સુરતમાં ૩૧ ઓક્ટોબર ૧૯૧૮ ના રોજ થયો હતો. કૉલેજ ઑફ્ ઇન્ડિયન મ્યુઝિક, ડાન્સ ઍન્ડ ડ્રામેટિક્સ/ ફેકલ્ટી ઑફ્ પર્ફોર્મિંગ આર્ટ્સ, મહારાજા સયાજીરાવ વિશ્વવિદ્યાલય, વડોદરા માં ઘણાં વર્ષો સુધી પ્રાચાર્ય (ડીન) રહ્યા બાદ તેઓ ૧૯૭૮માં નિવૃત્ત થયા. ૨૦૧૪માં ૯૫ વર્ષની વયે તેમનું અવસાન થયું.
લેખક અને વિવેચક
તેમણે સંગીતના વિવિધ પાસાં પર લખ્યું અને પ્રકાશિત કર્યું. તેમનાં પ્રકાશનોમાં શામેલ છે :
નોમ
ચંદ્રમાસના શુકલ પક્ષ કે સુદ અને કૃષ્ણ પક્ષ કે વદ એમ બંન્ને પક્ષનો નવમો દિવસ.
આલમપુરા (તા. વિરપુર)
આલમપુરા (તા. વિરપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિરપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આલમપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
જાવળી તાલુકો
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર
ફુલબાણી
Overview
Major landmarks in Phulbani are Lord Jagannath Temple, Madikunda Chaka, Govt. College, FCI, Stadium, Govt. Hospital (Medical), Collecterate office and Gopabandhu field (Coronation ground) for hosting annual events. Phulbani also has a Barrack for Orissa Reserve Police near river salunki.
Education
The town has a Government college for intermediate, under graduate and post graduate studies. Some of the well known schools AJO High School (Estd.: 1904), Govt. Girls High School, Police High School, Sri Satya Sai High School, Public School (English Medium), Kendriya Vidyalaya, Carmel English Medium School, Saraswati Shishu Vidya Mandira and Sri Aurobindo Integral Education & Research Centre. Carmel school is founded by carmeliti sisters of Kerela. Phulbani's oldest school AJO (Alfred James Olenbatch) High school was a Jail for central Orissa region during the British rule and was converted to a school soon after India got independent.
વીભાપર (તા. જામનગર)
વીભાપર (તા. જામનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જામનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વીભાપર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ખંડાળા તાલુકો
ખંડાળા તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના સાતારા જિલ્લાનો મહત્વનો તાલુકો છે. હવાખાવાના સ્થળ તરીકે જાણીતું ખંડાળા અથવા ખંડાલા ખાતે આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક આવેલું છે.
ગુજરાતનું સંગીત
લોક સંગીત
ગરબા, દાંડિયા રાસ, પઢાર, ડાંગી અને ટીપ્પણી જેવા પરંપરાગત નૃત્ય સ્વરૂપો સાથેના ગીતો અને સંગીત સ્વરૂપમાં અનોખા છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:સંગીત
પૂનમ
પૂનમના તહેવારો
શ્રેણી:તિથિ
કેન્દુઝર
કેન્દુઝર જિલ્લો ભારત દેશના પૂર્વ દિશાના દરિયાકાંઠે આવેલા  ઓરિસ્સા રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૩૦ (ત્રીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. કેન્દુઝર જિલ્લાનું મુખ્ય મથક કેન્દુઝર શહેર ખાતે આવેલું છે.
હમીરગઢ (વાંટડા)
સંદર્ભ
શ્રેણી:હિંમતનગર તાલુકો
ખંડાળા
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર
અમાસ
શ્રેણી:તિથિ
રંગપુર (તા. વલ્લભીપુર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વલ્લભીપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ગિરનાર
પરિક્રમાનાં સ્થળ
ત્રીજા દિવસે સવારથી જ નવી તાજગી સાથે યાત્રિકો જય ગિરનારી, જય ભોલેનાથ, હર હર મહાદેવ, જય ગુરૂદત જેવા નારા લગાવતા લગાવતા આગળ વધે છે. બપોરનો સમય થતા યાત્રિકો સાથે લાવેલો નાસ્તો કરે છે અથવા તો રસોઈ બનાવે છે. અને સાંજ પડતા જ જંગલનાં ગીચ ઝાડી હોવા છતાં ગમે ત્યાં જગ્યા મેળવીને પડાવ નાખે છે. આમ ત્રીજા દિવસનું રાત્રિ રોકાણ માળવેલા થાય છે. આ સ્થળ ગિરનારનાં જંગલનાં મધ્યમાં આવેલુ અતિ રમણીય છે. અહીં ખૂબજ ઉચી વેલો થાય છે. જયાં દિવસનાં સુર્યના કિરણો પણ પહોંચી શકતા નથી અને તેથીજ તેનુ નામ માળવેલા પડયું છે. જયાં પણ રાત્રે ભજનીકો દ્વારા ભજન અને રાસમંડળીની જમાવટ થાય છે. આમ યાત્રિકો પોતાનો થાક ભક્તિમય અને કુદરતી સૌંદર્યથી ભરપુર જગ્યાએ ઉતારે છે. આમ ચૌદશની સવારે બધા ત્યાંથી ચાલવાનું શરૂ કરે છે.
પરિક્રમામાં સેવાકીય પ્રવૃત્તિ
ગિરનાર ફરતે દર વર્ષે યોજાતી આ પાવનકારી પરિક્રમામાં લાખો લોકો આવતા હોવાથી તેમની વ્યવસ્થા જાળવવા માટે જુનાગઢનાં પોલીસ સ્ટાફ તરફથી સારી વ્યવસ્થા ગોઠવાય છે. પરંતુ આ ઉપરાંત મહત્વની બાબત એવી છેકે પરિક્રમામાં આવનાર યાત્રિકોને જમવાની તથા આરામ માટે સગવળતા મળે, આ કામ ઘણા વર્ષોથી સામાજીક સંસ્થાઓ કરી રહી છે.
રાવટી અને ઉતારા
સૌરાષ્ટ્રની ધાર્મિક જગ્યાઓ, સામાજીક સંસ્થાઓ અને તેને સહકાર આપતા દાતાશ્રીઓ પોતાનો કાફલો લઈને ભવનાથનાં શિવરાત્રિના આ મેળામાં લગભગ પાંચમથી જ આવી જાય છે. જે સંસ્થાઓ આ મેળામાં સેવા કરવા આવે છે તેની પહેલેથી કોઈ ચોકકસ જગ્યા નક્કી હોય છે તે લોકો દર વર્ષે ત્યાંજ પોતાનો મુકામ રાખે છે જેને બધા રાવટી અથવા ઉતારો બોલે છે. આ ઉપરાંત અલગ અલગ જ્ઞાતિ તથા ગામની જગ્યા તથા ઉતારા આવેલા હોય છે. આમ આ રાવટી તથા ઉતારા દ્વારા લોકોને જમવાનુ તથા રહેવાની સગવળ કરવામાં આવે છે.
નેમીનાથ દેરાસર
આ સિવાય સગરામ સોની અને માનસંગ ભોજરાજે બંધાવેલા દેરાસરો, સુર્યકુંડ, રા'ના સમયના અવશેષો, કુમારપાળે બંધાવેલું દેરાસર, સંપ્રતિ રાજાનું મંદિર, હાથીકુંડ, રાજુલની ગુફા વગેરે યાત્રિકો પ્રવાસીઓને આકર્ષે છે. ગિરનાર પર સૌથી કલાત્મક અને શ્રેષ્ઠ કારીગરીવાળા દેરાસરો તો વસ્તુપાલ અને તેજપાલે બંધાવ્યા છે. ઈ.સ.૧૨૩૨ થી ૧૨૪૨ વચ્ચે બંધાયેલા પાર્શ્ર્વનાથજીના આ દેરાસરો સ્થાપત્યકલાના ઉતમ નમુના છે. મંદિરમાં સાતેક અભિલેખો છે. જૈન શ્ર્વેતાંબર મુર્તિપુજક સંધના વહીવટ નીચે ગિરનારના દેરાસરો આવે છે. દિગંબરી સંધના પણ કેટલાક દેરાસરો છે. આમ શ્રી નેમીનાથજીના દેરાસરો ગિરનાર પર્વત પર ખૂબજ જુનાં વખતથી આવેલા છે.
સહ્સાવાન્ નમીનાથજીનાં દેરાસર
ભગવાન નેમિનાથની કલ્યાણક ભૂમી, અર્વાચીન મંદિર.
અંબાજીનું મંદિર
ગિરનારનાં દર્શને આવનાર દરેક યાત્રાળુઓ ઘણી વખત બધાજ શિખરો ઉપર ચડી શકતા નથી પરંતુ જમીનથી લગભગ ૩૩૦૦ ફુટની ઉંચાઈએ આવેલ શ્રી અંબાજી મંદિરે પહોંચીને ધન્યતા અનુભવે છે. ગિરનાર ચડતી વખતે પ્રથમ પગથિયાની આસપાસનાં સ્થળને ભવનાથ તળેટી કહે છે. ત્યાંથી ચડવાની શરૂઆત કરીએ એટલે પાંડવ ડેરી, હનુમાન વાલુની આંબલી, ધોળી ડેરી, કાળી ડેરી અને ભરથરીની ગુફા જેવાં સ્થાનો આવે છે. આ ભરથરીની ગુફા પાસે ગિરનારમાં બરોબર અર્ધચઢાણે માળી પરબની જગ્યા આવે છે. અહીં ૧૩મી સદીમાં બંધાયેલ કુંડ છે. તેની પાસે ખાંગો પાણો છે. ત્યાંથી ઉપરકોટ ટુક થઈને નેમીનાથજીનાં દેરાસર આવે છે. દેરાસર પછી હિંદુઓનાં દેવસ્થાનો શરૂ થાય છે, જેમાં પ્રથમ ભીમકુંડ આવે છે ત્યાંથી અંબાજી મંદિરે જતા એક રસ્તો સાતપુડાની ગુફાઓ તરફ જાય છે. જ્યાં જટાશંકરી ધર્મશાળા, નિર્મળ જળનો કુંડ, ગૌમુખી ગંગા આવે છે. ત્યાંથી થોડે દુર રામાનુજ સંપ્રદાયની પથ્થરચટ્ટી નામની જગ્યા આવે છે, બરોબર તેની સામે જ ભૈરવજપનો પથ્થર આવેલો છે ત્યાંની એક પ્રચલિત માન્યતા છેકે આ પથ્થર પરથી પડતુ મુકીને આપઘાત કરવાથી રાજપદ મળે છે. પણ અત્યારનાં સમયમાં આવુ બનતુ નથી. ભૈરવજપ પાસે ઈ.સ.૧૮૨૪ માં ગિરનારમાં આવીને વસેલા યોગી સેવાદાસજીની જગ્યા છે. અહીંથી નીચે ઉતરતા શેષાવન, ભરતવન, હનુમાન ધારાના સ્થાનકો આવે છે. ગિરનાર ઉપર ચડવાનો આ જુનો મારગ છે.
વાઇ
વાઇ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના સાતારા જિલ્લાનું એક નગર છે. વાઇમાં વાઇ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
રંઘોળી નદી
રંઘોળી નદીના કિનારા પર આવેલાં ગામો
શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્રની નદીઓ
બટુકેશ્વર દત્ત
નોંધો
શ્રેણી:ભારતીય ક્રાંતિકારી શ્રેણી:૧૯૧૦માં જન્મ શ્રેણી:૧૯૬૫માં મૃત્યુ
હાજીપુર (તા. હિંમતનગર)
શ્રેણી:હિંમતનગર તાલુકો
માણ
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર
મઠ (તા. ઘોઘંબા)
મઠ (તા. ઘોઘંબા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે  આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા  ઘોઘંબા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મઠ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર, ચણા તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
ફલટણ
મહાનુભાવો
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર
કૃષ્ણ પક્ષ
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:પંચાંગ શ્રેણી:તિથિ
બાલવાખાંટના મુવાડા
બાલવાખાંટના મુવાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિરપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બાલવાખાંટના મુવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:વિરપુર તાલુકો
બૌદ્ધ ગુફાઓ, ખંભાલીડા
ખંભાલીડા બૌદ્ધ ગુફાઓ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લાના ગોંડલ તાલુકાના ખંભાલીડા ગામે આવેલી બૌદ્ધ ગુફાઓ છે. આ ગુફાઓ તાલુકા મથક ગોંડલથી આશરે ર૦ કી.મી. જેટલા અંતરે આવેલી છે.
હડીયોલ (તા. હિંમતનગર)
શ્રેણી:હિંમતનગર તાલુકો
વોકાટીયા કડો (તા. જામનગર)
શ્રેણી:જામનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ભારડકી (તા. જામજોધપુર)
ભારડકી એ ગામ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા  જામજોધપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ભારડકી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ત થયેલી છે.
ગામડી (તા. હિંમતનગર)
ગામડી (તા. હિંમતનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હિંમતનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગામડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
મહી કાંઠા એજન્સી
ઇતિહાસ
મહી કાંઠામાં ૧૮૯૯-૧૭૯૭ ના દુષ્કાળમાં ભારે આંચકો લાગ્યો હતો, અને દુષ્કાળને કારણે એજન્સીની વસ્તી ૧૮૯૧-૧૯૦૧ ના દાયકામાં ૩૮% ઘટી હતી. તેમાંના ઘણા લોકો ભીલ અને કોળી હતા. ૧૮૯૭ માં એક મીટર ગેજ રેલવેલાઈન અમદાવાદથી આંબલિયારા રાજ્ય પાસેના પ્રાંતિજ થઈને અહમદનગર સુધી લંબાવવામાં આવી હતી. સાદરા ખાતે બ્રિટિશ પબ્લિક સ્કૂલની તર્જ પર શાસકોના સંતાનોના શિક્ષણ માટે સ્કોટ કોલેજ હતી. સાદરા, માણસા અને ઇડર ખાતે અંગ્રેજી ભાષાની શાળાઓ શરૂ કરવામાં આવી હતી.
રજવાડાઓની યાદી
thumb|750x750px|મહી કાંઠા એજન્સીમાં રાજ્યો અને થાણા
ઉજળવાવ (તા. વલ્લભીપુર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વલ્લભીપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વલ્લભીપુર તાલુકો
પ્રદ્યુમ્ન કંચનરાય દેસાઈ
સર્જન
પ્રદ્યુમ્ન દેસાઈએ 'પ્રકૃતિ' સામયિકમાં પ્રાણીઓનો પરિચય કરાવતા લેખો પ્રસિદ્ધ કર્યા હતા. એમણે પક્ષીઓ અને પ્રકૃતિ વિષયે ગુજરાતી ભાષામાં જ્ઞાનપ્રદ પુસ્તકો લખ્યા છે. તેમના પુસ્તક "કુદરતની કેડીએ (ભાગ ૧-૨)"ને ગુજરાત રાજ્ય સાહિત્ય અકાદમીનો પ્રથમ પુરસ્કાર પ્રાપ્ત થયેલો. "શ્રેષ્ઠ શિકાર કથાઓ (ભાગ ૧-૨)"ને ગુજરાત રાજ્ય સાહિત્ય અકાદમીનો દ્વિતીય પુરસ્કાર પ્રાપ્ત થયેલો. તેમનું પુસ્તક "પંખી જગત", કે જેમાં ગુજરાતમાં જોવા મળતા ૪૩૧ પક્ષીઓની ઝીણવટીભરી વિગતો અપાયેલી છે, પ્રકૃતિવિદ્ રૂબિન ડેવિડે "પંખી જગતનું બાઇબલ" કહીને મૂલવ્યું હતું. આ ઉપરાંત તેમણે કુમાર જેવા માસિકો અને અન્ય કેટલાયે દૈનિકપત્રોમાં પક્ષીજગતને લગતું જ્ઞાન આપતા લેખો લખ્યા છે.
રાણાવાડા (તા. સમી)
શ્રેણી:સમી તાલુકો
જામ રાવલ
કચ્છના શાસક
ખેંગારજી પ્રથમ, જે હમીરજીનો પુત્ર હતો, હત્યાકાંડમાંથી ભાગી ગયો અને અમદાવાદમાં  ઉછર્યા હતો. તેણે મહેમૂદ બેગડાની સેનામાં પ્રવેશ મેળવ્યો હતો અને તેનો વિશ્વાસપાત્ર બન્યો હતો. ૧૫૩૮માં સુલતાન બેગડા દ્વારા મોરબીની જાગીર ખેંગારજી પહેલાને અપાઈ, પછી મુઘલો અને બેગડાના સૈન્યની મદદથી, કચ્છની ગાદી પાછી મેળવવા માટે જામ રાવલ સામે યુદ્ધ કર્યું. ખેંગારજી પ્રથમ, લગભગ અગિયાર વર્ષના યુદ્ધ પછી, ૧૫૪૮માં તેમની પાસેથી આખું કચ્છ ફરીથી મેળવ્યું.
નવાનગરની સ્થાપના
જામ રાવલ કચ્છની બહાર છટકી ગયો, કહેવાય છે કે તેમને આશાપુરા માતા એ સ્વપ્નમાં સલાહ આપી અને પછી તેમણે નવાનગરની સ્થાપના કરી. તે સૌરાષ્ટ્રના હાલાર વિસ્તારમાં તેના રસાલા  તેના પરિવાર અને તેમના વફાદાર સૈનિકો સાથે પહોંચ્યો. સંખ્યાબંધ સ્થાનિક આદિજાતિઓ અને પ્રજાતિઓ સાથેની અનેક લડાઇઓ પછી, દેદા પાસેથી જોડિયા અને આમરણ પરગણા, ચાવડાઓ પાસેથી ધ્રોલ, જેઠવા પાસેથી નાગનાથ બંદર, અને વાઘેલા પાસેથી ખંભાળિયાપર વિજય મેળવ્યો. તેણે સુરત પર પણ આક્રમણ કર્યું. આમ, તેમણે નવાનગર નવા રાજ્યની સ્થાપના કરી અને તેની રાજધાની જામનગરનો પાયો નાખ્યો, જે અગાઉ ઓગસ્ટ ૧૫૪૦માં બંદર શહેર  'નાગનાથ' તરીકે જાણીતું હતું અને નવાનગરના જામ સાહેંબનું બિરુદ મેળવ્યું. નવાનગર રજવાડું તેના પ્રદેશોને વિસ્તૃત કરવા માટે તેના પાડોશીઓ સાથે સ્થાપના થઇ ત્યારથી સતત યુદ્ધની સ્થિતિમાં હતું.
કુટુંબ
તેની અનેક પત્નીઓ હતી. પરંતુ તેના ચારેય પુત્રો તેમની મુખ્ય પત્ની મહારાણીના હતા, જે સોઢા રાજપૂત પરિવારની હતી.
શિવભદ્રસિંહ ગોહિલ
મહારાજા કુમાર શ્રી શિવભદ્રસિંહજી ગોહીલ ગુજરાતના એક જાણીતા પ્રકૃતિવિદ્ છે. તેઓ ભાવનગરના પ્રજાવત્સલ રાજવી મહારાજા શ્રી કૃષ્ણકુમારસિંહજી ગોહીલના પુત્ર છે.
બુટિયા (તા. વિરપુર)
બુટિયા (તા. વિરપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિરપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બુટિયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.