cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ખેરવાડા (તા. વિજયનગર)
શ્રેણી:વિજયનગર તાલુકો
મેડી (તા. જામનગર)
શ્રેણી:જામનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ગોળા ધોરો
ગોળા ધોરો સિંધુ ખીણની સંસ્કૃતિ સાથે સંબંધિત એક પુરાતત્વીય સ્થળ છે, જે ગુજરાતના કચ્છ જિલ્લાના બગસરા નજીક કચ્છના અખાતની ઉપર આવેલું છે. આ સ્થળ એક નાના કિલ્લા વડે ઘેરાયેલ આશરે ૫૦ x ૫૦ મીટરનો વિસ્તાર રહેણાંક અને ઉત્પાદન સ્થળોનો અંદર અને બહારની બાજુએ સમાવેશ કરે છે.
મહત્વ
આ સ્થળ ૧.૯૨ હેક્ટર જેટલું નાનું હોવા છતાં તેની ફરતી ૫.૨૦ મીટર જોડાઇની દિવાલ ત્રણ તબક્કાઓમાં બાંધવામાં આવી હતી અને અહીં સમૃદ્ધ હસ્તકલા અને વેપાર કેન્દ્ર હતું. ગોળા ઢોરોમાં શંખની બંગડીઓ અને અંશત: કિંમતી પથ્થરોની માળા તેમજ તાંબાની વસ્તુઓનું મુખ્ય ઉત્પાદન થતું હતું. મણકા ઉત્પાદનની પ્રક્રિયાઓ કોટ વિસ્તારની બહાર ધરવામાં આવતી હતી અને કોટની અંદર માત્ર વાસણો બનાવવાની ક્રિયાઓ થતી હતી. કોટ બહારનો વિસ્તાર વેપાર અને ઉદ્યોગનું કેન્દ્ર હતો. સંગ્રહ કરવાના મોટા કોઠારો વિદેશી વેપાર અહીં થતો હોવાનું સૂચવે છે, કારણ કે આવા કોઠારો માલ-સામાનને માગાન (હાલના ઓમાન) મોકલવા માટે વપરાતા હતા.
મતવા (તા. જામનગર)
શ્રેણી:જામનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
રથયાત્રા
ભારતમાં રથયાત્રા
જગન્નાથ (કૃષ્ણ), સુભદ્રા અને બલરામની મૂર્તિઓનું જગન્નાથ મંદિરમાં તો આખું વર્ષ પૂજન અર્ચન કરાય જ છે પણ વર્ષમાં એક વખત, અષાઢી બીજના દિવસે, ત્રણે મૂર્તિઓને મોટા મોટા રથમાં પધરાવી બડા ડન્ડા તરીકે ઓળખાતી પુરીની મુખ્ય બજારમાં થઈ આશરે ત્રણ કિ.મી. દૂર સ્થિત ગુંડિચા મંદિરે લવાય છે અને જાહેર જનતાને દર્શનનો લાભ આપવામાં આવે છે. આ તહેવાર "રથયાત્રા" તરીકે ઓળખાય છે. આ રથ ખુબ જ મોટાં પૈડાંવાળા, સંપૂર્ણ કાષ્ટનાં બનેલા હોય છે. જે દર વર્ષે નવા બનાવાય છે અને તેને ભાવિકજનો દ્વારા ખેંચીને લઈ જવાય છે. જગન્નાથજીનો રથ આશરે ૪૫ ફિટ ઊંચો અને ૩૫ ફીટનો ચોરસ ઘેરાવો ધરાવતો હોય છે જેને બનાવતા બે માસ જેટલો સમય લાગે છે. પુરીનાં કલાકારો અને ચિત્રકારો આ રથનાં વિશાળ પૈડાંઓ કાષ્ટમાંથી કોતરેલા રથ અને ઘોડાઓ પર ફૂલપાંખડીઓ અને અન્ય આકૃત્તિઓ ચીતરે છે તેમજ સુંદર રીતે શણગારે છે. રથના સિંહાસનની પીઠિકા પર પણ ઉલટા કમળફૂલોની આકૃત્તિઓ ચિતરવામાં આવે છે. આ રથયાત્રાને "ગુંડીચા યાત્રા" પણ કહેવામાં આવે છે.
એક અન્ય વિધિ મૂર્તિઓને શ્રી મંદિરમાંથી રથ પર પધરાવવાની હોય છે જે "પહાંદી વિજય" કહેવાય છે.
વધુમાં, સ્ટાર્ઝા નોંધે છે કે ઈ.સ. ૧૧૫૦ આસપાસ ગંગા સામ્રાજ્યનાં રાજકર્તાઓ મહાન મંદિરોની પૂર્ણતા સમયે રથયાત્રાનું આયોજન કરતા. હિન્દુઓનાં કેટલાંક તહેવારોમાંનો આ એક એવો તહેવાર છે જેનાથી પશ્ચિમી જગત બહુ પહેલેથી જાણકારી ધરાવતું હતું. અર્થાત, આ તહેવાર ખુબ જ જૂના કાળથી વિશ્વના અન્ય લોકોમાં પણ જાણીતો બનેલો છે. પોર્ડેનોનનાં ફરિયાર ઓડોરિક નામનાં પ્રવાસીએ ઈ.સ.૧૩૧૬-૧૩૧૮ દરમિયાન ભારતની મુલાકાત લીધેલી, માર્કો પોલો પછી આશરે ૨૦ વર્ષે. તેણે ૧૩૨૧માં લખેલી પોતાની યાત્રાનોંધમાં વર્ણવ્યું છે કે, લોકો પોતાનાં પુજ્યોને (મૂર્તિઓને) રથમાં પધરાવતા પછી રાજા, રાણી અને બધાં લોકો તેમને "ચર્ચ" (મંદિર)માંથી ગાતાં વગાડતા લઈ જતા.
ધમરાઈ જગન્નાથ રથયાત્રા (બાંગ્લાદેશ)
ધમરાઈ જગન્નાથ રોથ એ ધામરાઈ, બાંગ્લાદેશ ખાતે આવેલું, ભગવાન જગન્નાથજીને સમર્પીત, રથ મંદિર છે (બંગાળી ભાષામાં "રથ"નો પહોળો ઉચ્ચાર "રોથ" કરાય છે). અહીં દર વર્ષે યોજાતી રથયાત્રામાં હજારો લોકો ભાગ લે છે. બાંગ્લાદેશનાં હિન્દુ સમાજ માટે ધમરાઈમાં યોજાતી રથયાત્રા બહુ જ મહત્વનો ધાર્મિક તહેવાર છે. અહીં જે મૂળ ઐતિહાસિક રથ હતો તે પાકિસ્તાનનાં સૈન્ય દ્વારા ૧૯૭૧માં બાળી નાખવામાં આવ્યો હતો. ત્યાર પછી ભારતની સહાયથી નવા રથનું નિર્માણ કરાયું હતું.
કંથારીયા (તા. ચુડા)
કંથારીયા (તા. ચુડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ચુડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કંથારીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સૈયદ વંશ
સૈયદ વંશ (ઇસ.૧૪૧૪ - ઇસ. ૧૪૫૧) અને લોદીવંશ (ઇસ.૧૪૫૧ - ૧૫૨૬)
તુગલકવંશના શાસનના અંતબાદ ખીજ્રખાંએ સૈયદવંશનીસ્થાપના કરી. સૈયદવંશ બાદ બહલોલ લોદીએ લોદીવંશની સ્થાપના કરી.બહલોલ લોદી સલ્તનતનો પ્રથમ અફઘાન શાસક હતો. લોદીવંશનો અંતિમ બાદશાહ ઇબ્રાહિમ લોદી હતો. ઇ.સ.૧૫૨૬માં બાબર સામેપાણીપતના પ્રથમ યુદ્ધમાં તેનો પરાજય થયો અને સલ્તનતયુગનો અંત આવ્યો અને મુઘલ શાસનની શરૂઆત થઈ.
લાડીવાડા (તા. વિજયનગર)
લાડીવાડા (તા. વિજયનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિજયનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. લાડીવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
રંગપુર (તા. ધંધુકા)
રંગપુર ગુજરાત, ભારતના ધંધુકા તાલુકામાં ખંભાતના અખાત અને કચ્છના અખાતની વચ્ચે આવેલું પુરાતત્વીય સ્થળ અને ગામ છે. તે સિંધુ ખીણની સંસ્કૃતિના સમયગાળાનું સ્થળ છે અને લોથલથી ઇશાન દિશામાં આવેલું છે.
પ્રતાપપુરા (તા. સંજેલી)
શ્રેણી:સંજેલી તાલુકો
નગરપારકર જૈન મંદિરો
પૃષ્ઠભૂમિ
આ મંદિરોની વાસ્તુ શિલ્પકલા અને આર્થિક પ્રવૃત્તિઓમાં જૈન સમુદાયના પ્રદાનને અનુલક્ષીને ૨૦૧૬માં પાકિસ્તાન સરકાર દ્વારા સંભવિત વિશ્વ ધરોહર સ્થળમાં સમાવિષ્ટ કરવા માટે આવેદન કરવામાં આવ્યું હતું.
શીંગબાજ
શીંગબાજ જેને અંગ્રેજીમાં સ્કેલી-બ્રેસ્ટેડ મુનિયા અથવા સ્પોટેડ મુનિયા (લોન્ચુરા પંક્ટુલાટા) અને પાળેલા પ્રાણીઓના વેપારમાં જાયફળ મેનિકીન અથવા મસાલા ફિન્ચ તરીકે ઓળખાય છે તે ઉષ્ણકટિબંધીય એશિયામાં જોવા મળતું ચકલીના કદનુ દાણા ચણતા પંખીના કુળમાં સમાવાાયેલ પંખી છે. તેનું નામ છાતિ અને પેટ પર અલગ સ્કેલ જેવા પીછાઓના નિશાન પર આધારિત છે. પુખ્ત પંખી ઉપરના ભાગે ઘેરા તજીયા રંગનું હોય છે અને તેની ચાંચ શંકુ આકારની અને ઘેરા રાખોડી રંગની હોય છે. આ પ્રજાતિ તેની શ્રેણીમાં કદ અને રંગમાં અલગ અલગ હોય એવી ૧૧ પેટાજાતિઓ ધરાવે છે.
આ પ્રજાતિ એશિયામાં સ્થાનિક છે અને ભારત અને શ્રીલંકાની પૂર્વથી ઇન્ડોનેશિયા અને ફિલિપાઇન્સ (જ્યાં તેને માયાંગ પકિંગ કહેવામાં આવે છે) માં જોવા મળે છે. આ પંખીને વિશ્વના અન્ય ઘણા ભાગોમાં ફેલાવવામાં આવ્યા છે અને તેની જંગલી વસ્તી પ્યુઅર્ટો રિકો અને હિસ્પેનિયોલા તેમજ ઓસ્ટ્રેલિયાના ભાગો અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ઓફ અમેરિકામાં રહેવાસી થઈ છે. ઇન્ટરનેશનલ યુનિયન ફોર કન્ઝર્વેશન ઓફ નેચર (આઇયુસીએન) દ્વારા આ પક્ષીને ઓછામાં ઓછી ચિંતાના પક્ષી તરીકે સૂચિબદ્ધ કરવામાં આવ્યું છે.
હોલ્મેસી (દક્ષિણપૂર્વ બોર્નિયો) પેટાજાતિને કેટલીકવાર ઓળખવામાં આવે છે.
શંખ
સુશોભનમાં
ઘણી વખત શંખનો સુશોભનમાં પણ ઉપયોગ થતો જોવા મળે છે, મોટા શંખની અંદર શોભાનાં છોડ ઉગાડવામાં આવે છે, ક્યારેક તેનો ઉપયોગ રંગ ભરવા, શાહીનાં ખડીયા તરીકે, વગેરે. તેને વલયાકારે આડો કાપીને તેની તક્તિઓનો બંગડી તરીકે ઉપયોગ પશ્ચિમ બંગાળ અને બાંગ્લાદેશમાં આભુષણ તરીકે થાય છે. તેમાથી માથામાં નાંખવાનાં બકલો વગેરે પણ બનાવવામાં આવે છે.
રજત શર્મા
સંદર્ભ
શ્રેણી:પત્રકાર શ્રેણી:પદ્મભૂષણ પુરસ્કાર વિજેતા
સરતાનપર (તા. તળાજા)
સંદર્ભ
શ્રેણી:તળાજા તાલુકો શ્રેણી:ગુજરાતનાં બંદરો
માર્કો પોલો
મૃત્યુ
thumb|કેસ્ટેલ્લો ઓફ વેનિસમાં ધ સાન લોરેન્ઝો દિ વેનેઝીઆ ચર્ચ ઇમારત જ્યાં પોલોને દફનાવવામાં આવ્યા હતાં.ચર્ચ ફરીથી બંધાયા પછી ફોટો લેવામાં આવ્યો છે. 1323ની સાલમાં, પોલો બીમાર થતાં પથારીવશ થઇ ગયા. 1324માં 8 જાન્યુઆરીએ ચિકિત્સકોના તેમને સાજા કરવાના પ્રયત્નો છતાં પોલો મરણપથારીએ પડ્યા હતાં. તેમની વસિયત લખવા અને પ્રમાણિત કરવા માટે તેમના કુટુંબે સાન પ્રોકોલોના જીઓવાન્ની ગિયુસ્તિઆનિ નામના પાદરીને વિનંતી કરી. જેને પગલે તેમના પત્ની ડોનાટા અને ત્રણ દિકરીઓને સંયુક્ત વારસ તરીકે નીમવામાં આવ્યા. કાયદા પ્રમાણે ચર્ચને તેમની મિલકતમાંથી અમુક હિસ્સો મેળવવાનો અધિકાર હતો; તેમણે તેને મંજૂરી આપી અને વધારાની રકમ તેઓ જ્યાં અંતિમવિધિ ઇચ્છતા હતાં તે સાન લોરેન્ઝોના મઠને આપવા માટેનો આદેશ આપ્યો. તેમણે "તાર્તાર ગુલામ"ને પણ મુક્ત કર્યો જેને કદાચ તેમને એશિયાથી સાથ આપ્યો હતો.
વધુ શોધખોળ
thumb|પોલોના પુસ્તકની લેટિન આવૃત્તિ વિશે ક્રિસ્ટોફર કોલંબસની હસ્તલિખિત નોંધો. યુરોપના જીઓવાન્ની દા પિઆન ડેલ કાર્પાઇન જેવા અન્ય ઓછા જાણીતા શોધકર્તાઓએ પણ ચીનની સફર કરી હતી, પણ પોલોના પુસ્તકે સાબિત કરી દીધું હતું કે તેમનો પ્રવાસ વ્યાપક રીતે જાણીતો બન્યો હોય તેવો પ્રથમ પ્રવાસ હતો. ક્રિસ્ટોફર કોલંબસ પોલોના દૂરના પૂર્વના દેશોના વર્ણનોથી તે સ્થળોની જાતમુલાકાત લેવા સુધી પ્રેરાયા હતા; તેમના સામાનમાં હાથથી કરવામાં આવેલા ટીકાટિપ્પણવાળી તે પુસ્તકની નકલ રહેતી હતી. પૂર્વની ખ્રિસ્તી રાજાશાહી વિશેના પોલોના લખાણોથી પ્રેરાઇને બેન્ટો દ ગોઇસ ત્રણ વર્ષમાં આખું મધ્ય એશિયા ફરી વળ્યા હતા. તેઓ ક્યારેય કોઇ સામ્રાજ્ય શોધી શક્યા નહોતા પરંતુ 1605માં તેમનો પ્રવાસ મશહૂર, ચીનની દીવાલ પર પૂરો થયો અને તેમણે સાબિત કર્યું કે માટેઓ રિક્કી જેને "ચીન" કહેતા તે કેથે હતું.
ઉત્તર ૨૪ પરગણા જિલ્લો
શ્રેણી:પશ્ચિમ બંગાળ
મુંગણી (તા. જામનગર)
શ્રેણી:જામનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ભગત્રવ
ભગત્રવ (भगत्रव) સિંધુ ખીણની સંસ્કૃતિ સાથે જોડાયેલા એક નાનું પુરાતત્વીય સ્થળ છે. આર્કિયોલોજિકલ સર્વે ઓફ ઇન્ડિયા દ્વારા ડો. એસ. આર. રાવની આગેવાની હેઠળ અહીં ખોદકામ કરવામાં આવ્યું હતું. ભગત્રવ દક્ષિણ ગુજરાતના ભરૂચ જિલ્લાના હાંસોટ તાલુકામાં આવેલું છે. (સુરત: ૫૧ કિ.મી.) આ સ્થળ અરબી સમુદ્રના દરિયાકિનારા નજીક અને અકીકની ખાણો તેમજ નર્મદા અને તાપી નદીઓની ખીણો નજીક હતું.
મહત્વ
ભગત્રવ સૌથી દક્ષિણે આવેલી હડપ્પીય વસાહતોમાંની એક છે અને મંડા, જમ્મુમાં આવેલી સૌથી ઉત્તરી હડપ્પીય વસાહતો અને આ વસાહત વચ્ચે લગભગ ૧૩૫૦ કિ.મી.નું અંતર છે.
દુષ્કાળ
ભારતમાં પડેલા દુષ્કાળો
ભારતની ગુલામી કાળનો આ બંગાળ વિસ્તારમાં પડેલ અંતિમ દુષ્કાળ. જેમાં 15 લાખ લોકો માર્યા ગયા હતા.
બહારવટીયો
નિયમ
બહારવટે ચડેલા માણસના તથા તેના સાગરીતોને માટે કેટલાક મહત્ત્વના અલિખિત નિયમો હતાં. અને તે સ્વયંભૂ રીતે અને પોતાની માન્યતા પ્રમાણે કે પોતાના ધર્મ પ્રમાણે હોય છે.
હાઇડ્રોસ્ફીયર
જો પૃથ્વી પર જમીન એકસરખી સપાટ રીતે વિસ્તરેલી હોત તો પાણીની સપાટી 2.7 કિ.મી. કરતાં પણ વધુ ઊંચાઈએ હોત. [note ૧૫] આશરે 97.5% પાણી ખારું/ક્ષારયુકત છે જયારે બાકીનું 2.5% પાણી તાજું છે. આ તાજા પાણીનો મોટો ભાગ, આશરે 68.7%, અત્યારે બરફ સ્વરૂપે છે.[૯૪]
મહાસાગરો ગરમીના વિશાળ સંગ્રહસ્થાન (heat reservoir) તરીકે કામ કરતા હોવાથી [૯૭] દરિયાઈ તાપમાનના વિતરણમાં ફેરફારોથી આબોહવામાં નોંધપાત્ર બદલાવો આવે છે, જેમ કે અલ નીનો- દક્ષિણી આવર્તનો (El Niño-Southern Oscillation).[૯૮]
જુની મોરવડ (તા. ચુડા)
ભોગાવો નદીને કિનારે વસેલું અને પાકા રસ્તાઓની સુવિધા ધરાવતું આ એક સ્વચ્છ ગામ છે.
લોર્ડ માઉન્ટબેટન
બંને વિશ્વયુદ્ધોમાં સેવા આપતા માઉન્ટબેટનની નૌકાદળની એક વિશિષ્ટ કારકિર્દી હતી. બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન, તેમણે મહત્વપૂર્ણ નૌકાદળના આદેશો સંભાળ્યા હતા, અને તેમની વ્યૂહાત્મક કુશળતાને ખૂબ જ માનવામાં આવતું હતું. વિવિધ લશ્કરી કામગીરીમાં તેમની સફળતાએ તેમને એડમિરલ ઓફ ધ ફ્લીટનું બિરુદ મેળવ્યું. યુદ્ધ પછી, તેણે બ્રિટિશ સૈન્ય અને સંરક્ષણ વ્યૂહરચનામાં યોગદાન આપવાનું ચાલુ રાખ્યું.
પુરસોત્તમદાસ ટંડન
સ્વતંત્રતાની ચળવળમાં ફાળો
તેઓ ૧૮૯૯ની સાલથી વિદ્યાર્થી અવસ્થામાં જ કોંગ્રેસમાં જોડાયા હતાં. ૧૯૧૯નાં જલિયાંવાલા બાગ હત્યાકાંડ સમયે તેઓ કોંગ્રેસની સત્યશોધ સમિતિનાં સભ્ય હતાં. ૧૯૨૦ અને ૧૯૩૦ ના દાયકા દરમ્યાન તેઓ અસહકાર અને મીઠાના સત્યાગ્રહમાં ભાગ લઈને જેલવાસ ભોગવ્યો હતો. આ જ સમય દરમીયાન તેઓએ બિહાર કિસાનસભાનાં પ્રમુખ તરીકે કિસાનોનાં પ્રશ્નોને વાચા આપી હતી. ૧૯૨૧ની સાલમાં તેઓ લાલા લજપતરાય દ્વારા સ્થાપીત ભારત લોક સેવક મંડળનાં પ્રમુખ નિમાયા હતાં. ૧૯૩૭ની વચગાળાની સરકારની રચના બાદ પુરસોત્તમદાસ ટંડન ઉત્તરપ્રદેશની પ્રાંતિય વિધાનસભાના અધ્યક્ષની જવાબદારીઓ ૧૯૫૦ સુધી નીભાવી હતી. ૧૯૪૬ની બંધારણ સભાનાં પણ તેઓ સભ્ય હતાં.
બાહ્ય કડી
શ્રેણી:ભારત રત્ન પુરસ્કારના વિજેતા શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:૧૮૮૨માં જન્મ
કચ્છનો ઇતિહાસ
કચ્છ રજવાડું (૧૫૩૮-૧૬૯૭)
સિંધના થટ્ટા સમ્માઓની સત્તાને ઉથલાવનાર અરગુણ વંશ સાથે સોળમી સદીની શરૂઆતમાં કચ્છના રાજાને સારા સંબંધ ન હતા. સિંધી ઇતિહાસકારો અનુસાર લગભગ ઈ.સ. ૧૫૩૦માં સિંધનો શાહ હુસેન (ઈસ. ૧૫૨૨ -૧૫૪૪) કચ્છમાં દાખલ થયો અને રાઓને કરારી હાર આપી. આ સમયે જાડેજા કુળની ત્રણ શાખાઓનું કચ્છ પર રાજ હતું. તે શાખાઓના પ્રતિનિધિઓ હતા: જામ દાદરજી, જામ હમીરજી અને જામ રાવળ. આ ત્રણેમાંથી જામ હમીરજી અને જામ રાવળ પાડોશી અને તીવ્ર પ્રતિસ્પર્ધીઓ હતા. ઈ.સ. ૧૫૩૭માં જામ રાવળે મૈત્રીના ઓઠા હેઠળ જામ હમીરજીની કતલ કરી. જ્યારે હમીરજીની કતલ થઈ તે સમયે તેના ચાર માંનો મોટો પુત્ર અલીયાજી તેની બહેન જે ગુજરાત ના સુલતાન મહમદ બેગડાને પરણી હતી, તેને મળવા અમદાવાદ ગયો હતો તથા તેનો દ્વીતીય પુત્ર ખેંગારજી પારકરમાં આવેલા વીરવાહની મુલાકતે ગયો હતો. તેના નાના બે પુત્રો સાહેબજી અને રાયબજીને ગુપ્ત રીતે વાગડના રાપરમાં લઈ જવાયા હતા. પારકરથી પાછા આવી બંને નાના ભાઈઓને લઈ ખેંગારજી (પ્રથમ) અમદાવાદ ગયા અને ત્યાં તે તેમના કુટુંબીઓ અને અનુગામીઓને મળ્યા. એક અસમયે મહમદ બેગડા સાથે શિકાર પર જતા, ખેંગારજી (પ્રથમે) માત્ર તલવાર વડે વાઘને ફાડી નાખ્યો. માત્ર ચૌદ વર્ષની ઉંમર ધરાવતા ખેંગારજીની આવી બહાદૂરી જોઈ મહમદ બેગડો ખૂબ ખુશ થયો અને તેની જે ઇચ્છા હોય તે માગવા જણાવ્યું. ખંગારજી (પ્રથમ)એ રણને કાંઠે આવેલા મોરબીની જાગીર માંગી. તે જાગીર સાથે બેગડા પાસેથી તેને રાઓનો ખિતાબ અને સેના પણ મળી. ખેંગારજી (પ્રથમ) મોરબીથી જામ રાવળના મિત્ર એવા જામ દાદરજીના ગામડાઓ ઉપર આક્રમણ કર્યા કરતા હતા. ત્યાર બાદ તેમણે રાપરમાં વસવાની રજા માંગી, શરૂઆતમાં તે સફળ ન થયા પણ પછીથી રજા મળી. ત્યાર પછી તેમણે તેના હોથી સરદારની સહાય વડે રાપરના વડાને કિલ્લામાંથી બહાર બોલાવી તેનું અને તેના પુત્રને મારી નાંખ્યો અને તેની માલમત્તા પર કબજો કર્યો. આમ ચૌદ વર્ષના દાવપેચ પછી છેવટે ઈ.સ ૧૫૪૮માં તેમણે તેના પિતાના ખૂની જામ રાવળને કચ્છમાંથી બહાર કાઢી મૂક્યા. તેણે અન્ય સરદારો પર દયા રાખી તેમને પોતાની જાગીરો પર રહેવા રજા આપી અને પોતે કચ્છના રાજા તરીકે આરૂઢ થયા. જામ રાવળ કચ્છ પર બે દાયકા રાજ કરી કાઠિયાવાડ નાસી ગયા. ત્યાં તેમણે નવાનગર નામનું શહેર સ્થાપ્યું અને સ્વતંત્ર રાજ્ય બનાવ્યું. કચ્છના રાજા બનતા ખેંગારજીએ તેમના પિતા દ્વારા ઈસ. ૧૫૧૦માં સ્થાપેલ ભુજ શહેરને તેમની રાજધાની બનાવવાનો નિશ્વય કર્યો. આ ક્ષેત્ર લાંબા સમયથી બહારવટીયા અને ખૂનીઓનો આડ્ડો બન્યું હતું. તેમને ઘણાં પરિશ્રમથી હટાવવામાં આવ્યા અને છેવટે તેના સમર્થકો ત્યાં સ્થાયી થવા રાજી થયા અને રાજધાની વસી. ખેંગારજી (પ્રથમ)ને કચ્છ રાજ્યના સ્થાપક માનવામાં આવે છે. તેમણે ઈ.સ. ૧૫૪૮થી ૧૫૮૫ સુધી રાજ કર્યું. ખેંગારજી(પ્રથમ) એ માંડવી બંદરની પણ સ્થાપના કરી હતી.
કચ્છ રજવાડું (૧૬૯૮-૧૮૧૯)
ઈસ. ૧૭૧૮માં ગોડજી (પ્રથમ)ના મૃત્યુ પછી તેનો પુત્ર દેશળજી (પ્રથમ) ગાદીએ આવ્યો. તેના કાળ દરમ્યાન કચ્છની આવક ઘણી ઓછી હતી અને તે રાજા સાદું અને કરકસર ભર્યું જીવન જીવતો. એક મેક પ્રત્યેના આદરને કારાણે તેના સ્થાનીય સરદારો તેને માન આપતાં. મોગલ સલ્તનતના એક ભાગ તરીકે લગભગ સવા સદી સુધી (૧૫૮૩-૧૭૧૮) કોઈ પણ બાહ્ય આક્રમણથી મુક્ત હતું અને જહાંગીરે કરેલી ગોઠવણ અનુસાર મક્કા જનાર યાત્રાળુ મફતમાં કચ્છમાંથી પસાર થઈ શકતાં અને કચ્છને કોઈ ખંડણી ભરવી પડતી ન હતી. દેશળજીની હત્યા પછી મોગલ સૂબાએ મોટી સેના સાથે એક મોઝીમ બેગ નામના પઠાણને કચ્છ મોકલ્યો. તે આ ઐતિહાસિક ગોઠવણથી સંતુષ્ટ થયો અને તેણે સેના પાછી હટાવી દીધી. ઈ. સ. ૧૭૨૧માં નવાબ કેસર ખાને ફરી કચ્છ પર હુમલો કર્યો પણ હાર્યો અને ખુબ ખાના ખરાબી સાથે પીછે હઠ કરી. રાજ્યના મંત્રી દેવકરણ શેઠે યુદ્ધની યોજના ઘડી હતી. આ સાથે રાજ્ય કારભારમાં પણ તેમને પૂર્ણ સ્વતંત્રતા હતી. તેમણે રાજ્યની આવક વધારી અને તેની સીમામાં પણ વધારો કર્યો.
ઈ.સ. ૧૭૭૮માં રાયધણજી (દ્વીતીય) ગાદી પર આવ્યો. તે સમયે તેને ઉંમર પંદર વર્ષની હતી. રાજ્યમાં અરાજકતા હતી, યુદ્ધના ખર્ચાને કારણે રાજ્યનો ખજાનો તળિયે ગયો હતી. તેની માતાના અગ્રહથી તેણે આગળના રાજમાંના કારભારી દેવચંદને મુખ્ય મંત્રી બનાવ્યા. એક દિવસ રાઓની અંગરક્ષકોએ શંકાને કારાણે દેવચંદની અટક કરી અને તેને ફાંસીએ ચડાવ્યો. ત્યાર બાદ રાઓની માતા ટૂંક સમયમાં મૃત્યુ પામી અને રાજ્યમાં ફરી અરાજકતા ફેલાઈ.
દેવચંદના મૃત્યુ પછી રાવે ભુજના રાજ્યપાલ સીદી મેરીચને પ્રધાન બનાવ્યો. તેણે રાવની હત્યાનો પ્રયાસ કર્યો. જેના પરિણામે સીદી સૈનિકોને દેશવટો અપાયો. રાયધણની વર્તણૂંકને કારણે સૌ તેને નાપસંદ કરતાં હતાં. તેના મંત્રી વાઘા પારેખે તેની હત્યા કરાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો પણ તે બચી ગયો. આ સાથે રામજી ખવાસ હેઠળ માંડાવી, મેઘજી શેઠ હેઠળ અંજાર અને મુન્દ્રા, લખપત અને અન્ય નગરો સ્વતંત્ર બન્યા. મિયાણાંઓ બલિયારીમાં મોટાં જૂથોમાં જમા થવા લાગ્યાં અને તેમણે દરેક દિશામાં લૂંટ ચલાવી. રાયધણ (તૃતિય)ને ધર્માંધ બની ગયો હતો અને લોકોને બળજબરીથી ઈસ્લામમાં વટલાવતો હતો આને પરિણામે અંજારના મેઘજી શેઠની આગેવાની હેઠળ જમાદારોનો બળવો થયો અને રાયધણ (તૃતીય)ને પદભ્રષ્ટ કરવામાં આવ્યો.
મિંયા હુસેને બ્રિટિશ સરકારની શરણાગતિ સ્વીકારવાની મનાઈ કરતાં ૨૫ ડિસેમ્બર ૧૮૧૫ના દિવસે બ્રિટિશ સેનાએ કર્નલ ઈસ્ટના નેતૃત્વ હેઠળ વડોદરાના ગાયકવાડની સેના સાથે અંજાર પર હુમલો કર્યો. તેમણે પહેલા અંજારના કિલ્લા ઉપર અને પછી તુણાના કિલ્લા પર હુમલો કર્યો. ભુજ તરફ આગાળ વધતા આ સેનાએ ૩ જાન્યુઆરી ૧૮૧૬ના લાકોન્દમાં પડાવ નાખ્યો હતો. ૧૪મી જાન્યુઆરી ૧૮૧૬ના દિવસે રાવ ભારમલ (દ્વીતીય) એ શરણાગતિ સ્વીકારી અને કેપ્ટન મૅકમર્ડોની ભુજના બ્રિટિશ રેસિડેંટ અને અંજારના રાજ્યપાલ તરીકે નિમણૂક કરવામાં આવી. સાત વર્ષ સુધી અંજાર જિલ્લો સીધો બ્રિટિશ સેનાના તાબામાં રહ્યો હતો. ૨૫ ડિસેમ્બર ૧૮૨૨ના દિવસે એક કરાર નામા હેઠળ અંજારને પાછું કચ્છ રાજ્યમાં જોડી દેવામાં આવ્યું.
વંદે માતરમ્
વંદે માતરમ એ ભારત દેશનું રાષ્ટ્રીય ગાન છે. રાષ્ટ્રગીત જન ગણ મન પછી તેને એક મહત્વનો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે. ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં "વંદે માતરમ્" એક લોકપ્રિય સૂત્ર હતું.
વિવાદ
જોકે એવું નથી કે ભારતનાં બધાં મુસલમાનોને આ ગીત સામે વિરોધ છે કે બધાં હિંદુઓ એને ઉત્સાહથી ગાય છે. એ પણ ઉલ્લેખનીય છે કે થોડા વર્ષ પહેલાં સંગીતકાર એ. આર. રહમાને કે જે પોતે એક મુસલમાન છે, 'વંદેમાતરમ્' ગીતને લઈ એક આલ્બમ તૈયાર કર્યું હતું જે ખૂબ લોકપ્રિય થયું છે. બહુમતિ લોકોનું માનવું છે કે આ વિવાદ રાજનૈતિક વિવાદ છે. ધ્યાનમાં લેવા જેવી બાબત તો એ છે કે ખ્રિસ્તી લોકો પણ મૂર્તિ પૂજન નથી કરતા પણ તેઓ દ્વારા આ વિષે કોઈ વિવાદ નથી.
કાયદો
શું કોઈને કોઈ ગીત ગાવા માટે મજબૂર કરી શકાય કે નહીં? આ પ્રશ્ન સર્વોચ્ચ અદાલત સમક્ષ Bijoe Emmanuel Vs. State of Kerala AIR 1987 SC 748 [૨] વાદમાં ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો. આ વાદમાં અમુક વિદ્યાર્થિઓ ને સ્કૂલમાંથી એટલા માટે કાઢી મુકવામાં આવ્યાં હતા કેમ કે તેમણે રાષ્ટ્રગીત જન ગણ મન ગાવાની ના પાડી દીધી હતી. આ વિદ્યાર્થીઓ સ્કૂલમાં રાષ્ટ્રગીતનાં સમયે તેના સમ્માનમાં ઊભા તો થતાં હતાં તેનું સન્માન કરતાં હતાં પણ ગાતાં ન હતા. તેમને ગાવાનું કહેવામાં આવતાં માટે તેમણે ના પાડી હતી. સર્વોચ્ચ અદાલતે તેમની યાચિકા સ્વીકાર કરી અને તેમને સ્કૂલમાં પછા લેવાનું કહ્યું. સર્વોચ્ચ અદાલતનું કહેવું છે કે જો કોઈ વ્યક્તિ રાષ્ટ્રગીતનું સન્માન કરે છે પણ તેને ગાતો નથી તો એનો મતલબ એમ નથી કે તે એનું અપમાન કરી રહ્યાં છે. તેને ન ગાવા પર ન તો દંડિત યા ન તો પ્રતાડિત કરી શકાય. વંદેમાતરમ રાષ્ટ્રગાન છે તેને જબરજસ્તી ગાવડાવવા માટે મજબૂર કરવામાં પણ આ જ કાયદો/નિયમ લાગશે.
કોલંબો
પૂર્વ-પશ્ચિમના વિવિધ દરિયાઇ વેપાર માર્ગ પર તેના વિશાળ બંદર અને વ્યૂહાત્મક સ્થિતિને કારણે કોલંબો 2000 વર્ષ પહેલા પણ પ્રાચીન વેપારીઓમાં જાણીતું હતું. જોકે, તેને ટાપુનુ પાટનગર તો શ્રીલંકાને 1815માં બ્રિટિશ રાજને સોંપાયુ ત્યારે જ બનાવવામાં આવ્યું, તેની પાટનગર તરીકેની માન્યતા 1948માં દેશ સ્વતંત્ર થયો ત્યારે જાળવી રાખવામાં આવી હતી. 1978માં, જ્યારે વહીવટી કાર્યોને શ્રી જયવર્દનપુરા કોટ્ટે ખસેડવામાં આવ્યા બાદ કોલંબોને શ્રીલંકાના આર્થિક પાટનગર તરીકે ગણવામાં આવતું હતું.
ડચ યુગ
1638માં ડચ લોકોએ (વલંદાઓ) કેન્ડીના રાજા રાજસિંહા બીજા   સાથે કરાર કરીને પોર્ટુગીઝો સામે યુદ્ધમાં મદદ કરવાનું વચન આપ્યું જેના બદલામાં તેમને ટાપુના મહત્વની ચીજવસ્તુના વેપાર પર ઇજારો આપવામાં આવ્યો. પોર્ટુગીઝોએ ડચ અને કેન્ડીયનોનો સામનો કર્યો, પરંતુ 1639થી ધીમેધીમે તેઓ પોતાના ગઢ મનાતા વિસ્તારોમાં હારવા લાગ્યા. 1656માં ડચ લોકોએ ઐતિહાસિક ઘેરાબંધી કરીને કોલંબો પર કબજો જમાવ્યો, જેના અંતે માત્ર 93 પોર્ટુગીઝોને જ કિલ્લામાંથી બહાર જવા માટે અભય પત્ર આપવામાં આવ્યો હતો. કબજો કરેલા વિસ્તારોને ડચોએ શરૂમાં તો સિંહાલી રાજાઓને પરત સોંપી દીધા, પરંતુ બાદમાં તેમને સુપરત કરવાની ના પાડીને ટાપુ પરની કોલંબો સહિતની તજની સમૃદ્ધ જમીનો પર કાબજો જમાવી દીધો. કોલંબોએ બાદમાં 1796 સુધી ડચ ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપનીના નેજા હેઠળ ડચોના દરિયાઇ પ્રાંતોના પાટનગર તરીકે કામ કર્યું.
બ્રિટિશ યુગ
બ્રિટિશ લોકોએ કોલંબો પર 1796માં કબજો કર્યો હોવા છતાં 1815માં કેન્ડીનું રાજ્ય તેમનામાં ભળ્યું ત્યાં સુધી તે બ્રિટિશ સેનાની દૂરની ચોકી જ રહ્યું અને બાદમાં તેમણે કોલંબોને તેમના નવા બનાવેલા તાજ સંસ્થાન સિલોનનું પાટનગર બનાવ્યું. તેમની પહેલા આવેલા પોર્ટુગીઝો અને ડચોએ કોલંબોનો ઉપયોગ સૈન્ય કિલ્લા તરીકે જ કર્યો હતો, પરંતુ તેનાથી વિપરીત બ્રિટિશોએ કિલ્લાની આસપાસ મકાનો અને અન્ય નાગરિક ઇમારતો બનાવવાનું શરૂ કર્યું અને હાલના કોલંબો શહેરનો પાયો નાખ્યો.
સ્વતંત્રતા પછીનો ગાળો
શહેરના રહેવાસીઓ અને દેશભરમાં આની જબરદસ્ત અસરને કારણે સંસ્થાનવાદને અંતે થયેલા ફેરફારો જોરદાર હતાં. એક આખી નવી સંસ્કૃતિ ઉભરી આવી હતી. કાયદા અને રીતરિવાજોમાં ફેરફાર, પહેરવેશની રીત, ધર્મો અને યોગ્ય નામો સંસ્થાનવાદ યુગના મહત્વના પરિણામો હતા. આ સાંસ્કૃતિક ફેરફારો બાદ ટાપુનું અર્થતંત્ર મજબૂત થયું. આજે પણ, કોલંબોના સ્થાપત્ય, નામ, પહેરવેશ, ખાણીપીણી, ભાષા અને વર્તનમાં પોર્ટુગીઝ, ડચ અને બ્રિટિશ અસર સ્પષ્ટ રીતે જોઇ શકાય છે. કોલંબોના સંઘર્ષભર્યા ભૂતકાળની યાદ અપાવતી ત્રણેય યુગની ઇમારતો તેની ભવ્યતા પ્રમાણે ઊભી છે. આ શહેર અને તેના લોકોના પહેરવેશ તેમજ જીવનશૈલીમાં યુરોપીયન અને સ્થાનિક રિવાજોનું રસપ્રદ મિશ્રણ જોવા મળે છે.
વસ્તી-વિષયક માહિતી
કોલંબો બહુ-વંશીય, બહુ-સાંસ્કૃતિક શહેર છે. કોલંબોની વસ્તી ઘણા બધા વંશીય જૂથો, મુખ્યત્વે સિંહાલી, મૂર અને તમિલનો સમૂહ છે. શહેરમાં ચાઇનીસ, પોર્ટુગીઝ, ડચ, મલય અને ભારતીય મૂળના લોકોના નાના સમુદાયો તેમજ ઘણા યુરોપના દેશ છોડીને આવેલા લોકો પણ વસે છે. કોલંબો શ્રીલંકાનું સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતું શહેર છે, જ્યાં શહેરની હદ વિસ્તારમાં 642163 લોકો વસે છે. 2001ની વસ્તી ગણતરી પ્રમાણે કોલંબોની વંશ પ્રમાણે વસ્તીની માહિતી નીચે મુજબ છે.
સ્થાનિક સરકાર
મિશન Organization achieving excellence in providing citizen centred services to the public / customer, optimizing the use of available resources through a competent, motivated and dedicated team.
કાયદાનો અમલ અને ગુનાખોરી
વિશ્વના અન્ય મોટા શહેરોની જેમ જ કોલંબો અમુક હદ સુધીના શેરી ગુના અને લાંચરૂશ્વતનો અનુભવ કરે છે. વધુમાં, 1980થી 2009 સુધી કેટલાય મોટા આતંકવાદી હુમલા પણ થયા. શહેરમાં થયેલા મોટાભાગના બોમ્બધડાકા અને હત્યાઓમાં LTTEનું નામ બહાર આવ્યું છે. કોલંબોમાં વેલિકાડા જેલ આવેલી છે અને તે દેશની મહત્તમ-સલામતી ધરાવતી મોટી જેલોમાંની એક છે.
કોલંબોનું બંદર
શ્રીલંકાનું સૌથી મોટું અને વ્યસ્ત બંદર કોલંબો હાર્બર આ શહેરમાં આવેલું છે. સંસ્થાનવાદ યુગમાં કોલંબોને પહેલા કૃત્રિમ બંદર સાથે બંદર શહેર તરીકે સ્થાપવામાં આવ્યું હતું, જેનો વર્ષો સુધી વિકાસ થતો રહ્યો. શ્રીલંકા નેવીએ આ બંદરની અંદર એસએલએનએસ રંગાલ્લા નૌકા થાણું સ્થાપ્યું છે. કોલંબો બંદરે 2008માં 3.75 મિલિયન વીસ-ફૂટ જેટલા યુનિટની કામગીરી કરી, જે 2007 કરતાં 10.6% વધુ હતી (જે પણ 2006 કરતા 9.7% વધુ હતી), જે વૈશ્વિક આર્થિક પ્રવાહોમાં ઉત્સાહજનક હતી. જેમાંથી 817,000 સ્થાનિક શિપમેન્ટ હતાં અને બાકીના વહાણ-બદલીના હતાં. આ બંદર કન્ટેનર વ્યવસ્થાપન ક્ષમતાની નજીક પહોંચી ગયું છે. સાઉથ હાર્બર નામનો વિસ્તરણ પ્રોજેક્ટ બંદરની ક્ષમતાઓમાં વધારો કરશે.
પરિવહન
કોલંબોમાં બસ આધારિત વ્યાપક જાહેર પરિવહન સેવા છે. બસ સેવાનું સંચાલન ખાનગી સંચાલકો અને સરકારની માલિકીનાં શ્રીલંકા ટ્રાન્સપોર્ટ બોર્ડ(એસએલટીબી) બંને દ્વારા થાય છે. શહેરની અંદરનું ટ્રેન પરિવહન મર્યાદિત છે કારણ કે મોટાભાગની ટ્રેનો કોલંબોથી કે કોલંબો સુધી પરિવહન માટે છે, નહીં કે શહેર માટે. અને આ ટ્રેનો હંમેશા ખીચોખીચ હોય છે. જોકે ટ્રેન અને બસ માટે અનુક્રમે સેન્ટ્રલ બસ સ્ટેન્ડ અને ફોર્ટ રેલવે સ્ટેશન  ટાપુના મહત્વના કેન્દ્રો તરીકે કાર્ય કરે છે. 1970ના વર્ષો સુધી શહેરમાં ટ્રામ સેવા હતી, જે બાદમાં બંધ કરવામાં આવી. પરિવહનના અન્ય માધ્યમોમાં ઓટો રિક્ષા (શ્રીલંકામાં સામાન્ય રીતે "થ્રી વ્હીલર્સ" તરીકે ઓળખાય છે) અને ટેક્સીકેબનો સમાવેશ થાય છે. થ્રી વ્હીલર્સ વ્યક્તિગત ધોરણે ચલાવવામાં આવે છે અને બહુ ઓછી નિયંત્રિત છે જ્યારે કેબ સર્વિસ ખાનગી કંપનીઓ ચલાવે છે અને તે મીટર આધારિત છે.
બ્રિટિશ યુગની ઇમારતો
thumb|સર એર્નેસ્ટ ડી સિલ્વાનું સિરિમાથિપયા મેન્શન જે હવે પ્રધાનમંત્રી કાર્યાલય છે અને બ્રિટિશ યુગના સ્થાપત્યનું ઉદાહરણ છે.
ફોર્ટ વિસ્તારની મોટાભાગની અને શહેરના અન્ય ભાગની જૂની ઇમારતો બ્રિટિશ સમયમાં બનેલી છે, જેમાં સરકારી, વેપારી ઇમારતો અને ખાનગી ઘરોનો સમાવેશ થાય છે. બ્રિટિશ સંસ્થાનવાદી સ્થાપત્યોમાં સમાવિષ્ટ કેટલીક નોંધપાત્ર સરકારી ઇમારતો છે; જૂનું સંસદ ભવન જે હવે પ્રમુખનું સચિવાલય છે, રીપબ્લિક બીલ્ડિંગ જેમાં અત્યારે વિદેશી બાબતોનું મંત્રાલય બેસે છે, જોકે તેમાં એક સમયે સિલોન લેજિસ્લેટિવ કાઉન્સિલ બેસતી હતી, જનરલ ટ્રેઝરી બીલ્ડિંગ, પ્રેસિડન્ટ્સ હાઉસની સામે આવેલી એડ્વર્ડિયન શૈલીની ઇમારત જૂની જનરલ પોસ્ટ ઓફિસ, પ્રાઇમ મિનિસ્ટર્સ ઓફિસ, યુનિવર્સિટી ઓફ કોલંબોનો ગણિત વિભાગ (જે પહેલા રોયલ કોલેજ, કોલંબો હતી), બ્રિટિશ યુગની નોંધપાત્ર વેપારી ઇમારતોમાં ગાલે ફેસ હોટેલ, કાર્ગિલ્સ એન્ડ મિલર્સ સંકુલ, ગ્રાન્ડ ઓરિએન્ટલ હોટેલનો સમાવેશ થાય છે. શહેરની કેટલીક જૂની ક્લબો બ્રિટિશોની ઘોડેસવારીની જીવનશૈલીની ઝાંખી કરાવે છે, જેમાં ઓરિએન્ટ ક્લબ, 80's ક્લબ, ધ કોલંબો ક્રિકેટ ક્લબનો સમાવેશ થાય છે.
તક્ષશિલા
વિશ્વવિદ્યાલય
કેટલાક સ્ત્રોત અનુસાર તક્ષશિલા વિશ્વની પ્રાચીનતમ વિશ્વવિદ્યાલયો પૈકીની એક છે. ઇ.સ.પૂ. ૫મી સદીમાં તેના વિનાશ સુધી તક્ષશિલા અભ્યાસ (બૌદ્ધ ધર્મની ધાર્મિક શિક્ષાઓ સહિત) માટેનું અગત્યનું સ્થળ રહ્યું હતું. સામાન્ય રીતે ૧૬ વર્ષની આયુ બાદ વિશ્વવિદ્યાલયમાં પ્રવેશ મેળવી શકાતો. અહીં કાયદો, ચિકિત્સા અને સૈન્ય વિજ્ઞાનની શિક્ષા આપવામાં આવતી હતી. આ ઉપરાંત તીરંદાજી, શિકાર, ઘોડેસવારી જેવા કૌશલ્ય પણ શીખવવામાં આવતા હતા. વારાણસી, કૌશાલી અને મગધ જેવા સુદૂર વિસ્તારોમાંથી વિદ્યાર્થીઓ શિક્ષણ માટે અહીં આવતા હતા.
વાતાવરણ
રચના
right|thumb|290x290px|પૃથ્વીના વાતાવરણમાં રહેલા [[વાયુ|વાયુઓ ને કારણે વાદળી પ્રકાશ અન્ય તરંગલંબાઇના પ્રકાશની સરખામણીમાં વધારે પરાવર્તન પામતો હોવાથી અવકાશમાંથી જોતા પૃથ્વી ફરતે એક વાદળી આભા જોવા મળે છે.]]
ગુજરાત સલ્તનત
ગુજરાત સલ્તનત એક મધ્યયુગીન ભારતીય મુસ્લિમ રાજપૂત રાજ્ય હતું, જે ૧૫મી સદીના પ્રારંભમાં ભારતના ગુજરાતમાં સ્થાપવામાં આવ્યું હતું. સત્તારૂઢ મુઝફ્ફર વંશના સ્થાપક ઝફરખાન (બાદમાં મુઝફ્ફર શાહ પ્રથમ)ને ૧૩૯૧માં ઉત્તર ભારતના મુખ્ય શાસક નાસિર-ઉદ્‌-દિન મોહમ્મદ બિન તુગલક ચોથા (દિલ્હી સલ્તનત) દ્વારા ગુજરાતના રાજ્યપાલ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. ઝફરખાનના પિતા સહારન ટંકા રાજપૂત હતા જેમણે ઇસ્લામ ધર્મ અંગીકાર કર્યો હતો. ઝફરખાને ઝફરખાને અણહિલવાડ પાટણ નજીક ફર્હાત-ઉલ-મુલ્કને હરાવીને શહેરને પોતાની રાજધાની બનાવી દીધી. તૈમુરના દિલ્હી પર આક્રમણ બાદ દિલ્હી સલ્તનત નોંધપાત્ર રીતે નબળું પડ્યું અને તેથી તેમણે ૧૪૦૭માં પોતાને સ્વતંત્ર જાહેર કર્યા અને ઔપચારિક રીતે ગુજરાત સલ્તનતની સ્થાપના કરી. પછીના સુલતાન, તેમના પૌત્ર અહમદશાહે ૧૪૧૧માં નવી રાજધાની અમદાવાદની સ્થાપના કરી હતી. તેમના ઉત્તરાધિકારી મોહમ્મદ શાહ બીજાએ મોટા ભાગના રાજપૂત પ્રમુખોને તાબામાં લીધા. મહમદ બેગડાના શાસનકાળ દરમિયાન સલ્તનતની સમૃદ્ધિ ચરમસીમાએ પહોંચી હતી. તેમણે મોટાભાગના રાજપૂત વડાઓને દબાવી દીધા હતા અને દીવના દરિયાકિનારે નૌકાદળનું નિર્માણ કર્યું હતું. ૧૫૦૯માં પોર્ટુગીઝોએ દીવના યુદ્ધ બાદ ગુજરાત સલ્તનતમાંથી દીવને પડાવી લીધું. ૧૫૨૬માં સિકંદર શાહની હત્યાથી સલ્તનતના પતનનો આરંભ થયો. મુઘલ સમ્રાટ હુમાયુએ ૧૫૩૫માં ગુજરાત પર હુમલો કર્યો અને થોડા સમય માટે તેના પર કબજો કરી લીધો. ૧૫૩૭માં સંધિ કરતી વખતે બહાદુર શાહની પોર્ટુગીઝોએ હત્યા કરી નાખી હતી. સલ્તનતનો અંત ૧૫૭૩માં આવ્યો, જ્યારે અકબરે પોતાના સામ્રાજ્યમાં ગુજરાતને જોડી દીધું. છેલ્લા શાસક મુઝફ્ફર શાહ ત્રીજાને કેદી તરીકે આગ્રા લઈ જવામાં આવ્યો. ૧૫૮૩માં તેઓ જેલમાંથી ભાગી ગયા અને ઉમરાવોની મદદથી થોડા સમય માટે ગાદી પાછી મેળવવામાં સફળ રહ્યા. છેવટે અકબરના સેનાપતિ અબ્દુલ રહીમ ખાન-એ-ખાનાએ તેમને હરાવી રાજ્ય પર કબજો મેળવી લીધો.
ખારી નદી (ઉત્તર ગુજરાત)
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતની નદીઓ
ખાવડા (તા. ભુજ)
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખાવડા પછ્છામ ટાપુની પશ્ચિમે કચ્છના મોટા રણમાં આવેલું છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શેવાલીયા (તા. તળાજા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તળાજા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
નાની બાણુગાર (તા. જામનગર)
નાની બાણુગાર (તા. જામનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જામનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નાની બાણુગાર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
શ્રેણી:જામનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
પી. ખરસાણી
જીવન
તેમના સંસ્મરણો ''પી. ખરસાણી નો વેશ'' જૂન ૨૦૧૫માં પ્રકાશિત થયા હતા.
૯૧ વર્ષની જૈફ વયે એમનું અવસાન અમદાવાદ ખાતે ૨૦ મે ૨૦૧૬ના રોજ થયું હતું.
ચલચિત્રો
લાખો ફૂલાણી, ગોરલ ગરાસણી, નારી તું નારાયણી, નર્મદાને કાંઠે, પત્તાંની જોડ, ભાથીજી મહારાજ, મેના ગુર્જરી, નસીબની બલિહારી, પ્રીત પાંગરે ચોરી ચોરી, માડી જાયાનું મામેરુ, હાલો ભેરુ અમેરિકા જેવી ૧૦૦ ચલચિત્રોમાં તેમણે અભિનય કર્યો હતો.
અમૃતા વિશ્વ વિદ્યાપીઠમ
કેમ્પસ
thumb|389x389px| અમૃતપુરી કેમ્પસ યુનિવર્સિટીના છ કેમ્પસ છે, જેમાં ચાર દક્ષિણ ભારતીય રાજ્યો - તમિલનાડુ, કેરળ અને કર્ણાટકમાં ગ્રામીણ અને શહેરી સ્થળોએ 15 ઘટક શાળાઓ છે. 1994માં સૌપ્રથમ કોઈમ્બતુર કેમ્પસની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી, જેમાં લગભગ 20 જેટલા ગામ એટ્ટીમડાઈ ખાતે અમૃતા સ્કૂલ ઑફ એન્જિનિયરિંગની શરૂઆત થઈ હતી. કોઈમ્બતુર શહેરની પૂર્વમાં કિ.મી. ઇડાપલ્લી, કોચીમાં અમૃતા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ મેડિકલ સાયન્સ (AIMS) નું ઉદ્ઘાટન 17 મે 1998 ના રોજ તત્કાલિન વડા પ્રધાન, અટલ બિહારી વાજપેયી દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. પાછળથી 2002 માં, બે કેમ્પસ ખોલવામાં આવ્યા, એક શહેરી કેમ્પસ ભારતની IT રાજધાની - બેંગલુરુમાં, અને એક ગ્રામીણ કેમ્પસ અમૃતપુરી ગામમાં, જે યુનિવર્સિટીનું સંચાલન કરતી માતા અમૃતાનંદમયી મઠનું મુખ્ય મથક પણ ધરાવે છે. 2019 માં, ચેન્નાઈ ખાતે એન્જિનિયરિંગ કેમ્પસ ખોલવામાં આવ્યું. હાલમાં, ફરીદાબાદ, હરિયાણા અને અમરાવતી, આંધ્રપ્રદેશ ખાતે બે નવા હેલ્થકેર કેમ્પસનું નિર્માણ કરવામાં આવી રહ્યું છે.
પિપળવા (તા. તાલાલા)
એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના એક તાલુકા તાલાળા તાલુકામાં આવેલ એક ગામ છે. આ ગીર વિસ્તારનું ગામ કહેવાય છે. દુનીયાભરમાં પ્રખ્યાત કેસર કેરી એ આ ગામની મુખ્ય પેદાશ છે.
અમૃતા વિશ્વ વિદ્યાપીઠમ
અમૃતા સ્કૂલ ઓફ કોમ્યુનિકેશન
શાળા કોમ્યુનિકેશનમાં (BA અને MA) ડિગ્રી પ્રોગ્રામ ઓફર કરે છે. આ કોર્સ વિદ્યાર્થીઓને પત્રકારત્વ, નવા મીડિયા /એનિમેશન અને શોર્ટ ફિલ્મ નિર્માણ અને જાહેરાતમાં કારકિર્દી માટે તૈયાર કરવામાં મદદ કરે છે. તે યુનેસ્કોની માર્ગદર્શિકા પર આધારિત છે. અમૃતા યુનિવર્સિટી યુનેસ્કો મોડલ અભ્યાસક્રમ અપનાવનાર પ્રથમ ભારતીય યુનિવર્સિટીઓમાંની એક હતી.
ઉત્તર દિનાજપુર જિલ્લો
ઉત્તર દિનાજપુર જિલ્લો ભારત દેશના પૂર્વ ભાગમાં આવેલા પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૧૯ (ઓગણીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. રાયગંજ શહેર ખાતે ઉત્તર દિનાજપુર જિલ્લાનું મુખ્ય મથક આવેલું છે. આ જિલ્લો પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યના કુલ ૩ (ત્રણ) વિભાગો પૈકીના એક એવા જલપાઈગુડી વિભાગના વહીવટી ક્ષેત્ર અંતર્ગત આવે છે.
સામઢી રાણાજીવાસ (તા. પાલનપુર)
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલનપુર તાલુકો
દાદુદાન ગઢવી
જીવન
૨૬ એપ્રિલ ૨૦૨૧ના રોજ તેમનું અવસાન થયું હતું.
ગોડી મંદિર, નગરપારકર
શૈલી
સમગ્ર મંદિરમાં જોવા મળતા ૨૪ કક્ષ જૈનોના ૨૪ તીર્થંકરોનું પ્રતિનિધિત્વ દર્શાવે છે.
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:મંદિરો શ્રેણી:પાકિસ્તાન શ્રેણી:જૈન તીર્થ
ઓસમાણ મીર
ઓસમાણ મીર જાણીતા ગુજરાતી લોક ગાયક છે.
કોડકી (તા. ભુજ)
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
રુદ્ર
વ્યુત્પત્તિ
The commentator Sayana suggests six possible derivations for rudra. However, another reference states that Sayana suggested ten derivations.
અન્ય દેવો
I propitiate with oblations the ramifications of that divine attainable , the showerer of benefits. Rudra, bestow upon us the magnificence of his nature. The  have come down to our dwelling abounding with (sacrificial) food.
ઋગ્વેદ સિવાય
A selection of these stanzas, augmented with others, is included in the Paippalāda-Saṃhitā of the Atharvaveda (PS 14.3—4). This selection, with further PS additions at the end, circulated more widely as the Nīlarudram (or Nīlarudra Upaniṣad).
સિક્કિમમાં
The 10th Sikh Guru, Guru Gobind Singh describes the incarnation of Lord Shiva in his book the Dasam Granth, the Canto is titled Rudra Avatar
દિનકરરાય કેશવલાલ વૈદ્ય
જીવન
ઈ.સ.૧૯૩૧ માં મંજુલાબહેન,(એમનું નામ મનોરમા પણ હતું.) સાથે લગ્ન થયા. પરંતુ ૧૯૫૬ વિધુર થયા અને કવિની કલ્પનાની પાંખ કપાઇ ગઈ. તેમને એક પુત્રી છે જેમનું નામ વર્ષાબહેન છે. કવિ પાસે કાયમ દૂરબીન રહેતું. વિશિષ્ટ્તા એ છે કે કવિએ પોતાના વતન ચુડા ગામમાં જ રહીને ખગોળ તથા પક્ષીઓનો અભ્યાસ કરી તેમના વિશે લખ્યું. બસ્સો થી વધુ પક્ષીઓને લગતી વિગતો શાસ્ત્રીય ઢબે એકત્ર કરી નોંધ કરેલ છે. તેમની અંગત લાઈબ્રેરી પંખીઓના તથા ખગોળ શાસ્ત્રના તેમજ થિયોસોફિના પુસ્તકોથી સમૃદ્ધ છે.
મસુર
પ્રકાર
મધ્યમ તાપ સુધી રાંધતા મસુરના દાણા આખા રહે છે. પણ છાલ વગરના મસુર રાંધતા એક ઘટ્ટ પ્રવાહી બની જાય છે.
શ્રી ગંગારામબાપુ
આપણ જુઓ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં સંતો શ્રેણી:વૈષ્ણવ સંપ્રદાય
કોટાય (તા. ભુજ)
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
ભમ્મરીયો કૂવો,મહેમદાવાદ
વિશેષતાઓ
આ કૂવાની આસપાસ ભૂગર્ભમાં નિવાસસ્થાનના ખંડો બનાવવામાં આવેલા છે. આ અષ્ટકોણાકાર કૂવો ૩૬ ફૂટ જેટલો વ્યાસ ધરાવે છે. હાલ જમીનમાં ત્રણ મજલાનું બાંધકામ છે, જેમાં ઉપરના બે મજલામાં ખંડો આવેલા છે, જ્યારે નીચેના મજલે સાંકડા પગથિયાં દ્વારા સીધા કૂવામાં જવાય છે. ખંડમાં જવા માટે ચાર સીડીઓ આવેલી છે તેમ જ બે સીડીઓ ગોળાકારે ફરતી બનાવવામાં આવેલી હોવાથી આ કૂવાનું નામ ભમ્મરીયો કૂવો પડ્યું હતું.
વૉલ્ટ વ્હિટમૅન
સાહિત્યિક પ્રદાન
અબ્રાહમ લિંકનના મૃત્યુ (૧૮૦૯)ના શોકમાંથી નીપજેલાં તેમના બે કરૂણપ્રશસ્તિ કાવ્યો 'વ્હેન લિલેક્સ લાસ્ટ ઈન ધ ડોરયાર્ડ બ્લૂઝ' અને 'ઓ કૅપ્ટન! માય કૅપ્ટન!' ૧૮૬૫માં પ્રસિદ્ધ થયેલા.
પોરબંદર રજવાડું
રાજચિહ્ન
રજ ચિન્હમાં હનુમાનનો સમાવેશ છે. ઉપરના ભાગમાં આખલો છે, અને તેને ટેકો દેનાર બે જંગલી બળદો છે તેનું સૂત્ર: "શ્રી વસુભ દ્વજ યા નમહ" (હું તેને પ્રણામ કરું છું જેની નિશાની તે આખલો છે)
સાંગરા (તા. પાલનપુર)
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલનપુર તાલુકો
અમરેલી જિલ્લો
જોવાલાયક સ્થળો
ગિરધરભાઇ સંગ્રહાલય, અમરેલી
કત્રી ગુરુદત્ત મંદિર
લાઠી તાલુકો
અંટાળીયા મહાદેવ
હનુમાનગાળા, ખાંભા
જે. આર. ડી. તાતા
મૃત્યુ
શ્રેણી:ભારત રત્ન પુરસ્કારના વિજેતા શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:૧૯૯૩માં મૃત્યુ શ્રેણી:૧૯૦૪માં જન્મ
અમરેલી જિલ્લો
જોવાલાયક સ્થળો
સાવરકુંડલા તાલુકો
બિધાન ચંદ્ર રોય
પ્રારંભિક જીવન અને શિક્ષણ
બિધાને ૧૮૯૭માં પટના કોલેજીએટ સ્કુલ ખાતેથી મેટ્રીકનો અભ્યાસ પૂરો કર્યો. બાદમાં પ્રેસિડેન્સી કોલેજ, કલકત્તા ખાતેથી આઈ.એ.ની પદવી મેળવી. પટના કોલેજમાંથી ગણિતશાસ્ત્ર વિષયમાં સ્નાતકની પદવી મેળવ્યા બાદ કલકત્તા મેડિકલ કોલેજમાં પ્રવેશ મેળવ્યો. બિધાનના કૉલેજ અભ્યાસ દરમિયાન જ બંગાળ વિભાજનની ઘોષણા કરવામાં આવી. લાલા લજપતરાય, લોકમાન્ય ટિળક અને બિપિનચંદ્ર પાલ જેવા રાષ્ટ્રવાદી નેતાઓના નેતૃત્ત્વમાં બંગાળ વિભાજનના વિરોધમાં આંદોલન ચલાવવામાં આવ્યું. જોકે, બિધાને ભાવનાત્મક નિર્ણય લેવાને બદલે પોતાની લાગણીઓને નિયંત્રિત કરી અભ્યાસ પર ધ્યાન આપ્યું. તેમનો સ્પષ્ટ મત હતો કે તેઓ પોતાના વ્યવસાયમાં સફળતા મેળવી રાષ્ટ્રની વધુ સારી સેવા કરી શકશે.
મંડા, જમ્મુ
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:સિંધુ સંસ્કૃતિનાં સ્થળો શ્રેણી:જમ્મુ અને કાશ્મીર
પિરામીડ
તાંજાવુરમંદિર પિરામિડ,તામિલ નાડુનાં મુખ્ય ગોપુરની વિગતો. ચોલા રાજાઓના રાજ દરમ્યાન ઘણાં મોટા ગ્રેનાઈટના મંદિર પિરામિડ બનાવવામાં આવ્યાં જેમાંના ઘણાં આજે પણ ધાર્મિક રીતે સક્રીય છે. તાંજાવુરનું બૃહદીશ્વર મંદિરૢ ગંગાઈકોંડાચોલીશ્વરમ્ મંદિર અને દારાસુરમનું ઐરાવતેશ્વર મંદિર આવાઅ પિરામિડના ઉદાહરણ છે. પરંતુ તમિળનાડુના શ્રીરંગમ માં આવેલ શ્રી રંગમ મંદિરનું પિરામિડ છે. યુનેસ્કો દ્વારા ૧૯૮૭માં બૃહદીશ્વર મંદિરને વિશ્વ ધરોહરમાં ઉમેરવામાં આવ્યો અને ૨૦૦૪માં ગંગાઈકોંડાચોલીશ્વરમ્ મંદિર અને દારાસુરમના ઐરાવતેશ્વર મંદિરને તેમાં ઉમેરવામાં આવ્યાં [૬]
મેસોઅમેરિકન પિરામિડ મેસોઅમેરિકન પિરામિડ પગથિયાં વાળાં હતાં જેની ટોચ પર મંદિર રહેતું. ઈજીપ્તના પિરામિડ કરતાં મેસોપોટેમિયાના ઝિગુરત (પિરામિડ) સાથે તેને વધુ સામ્ય હતું. કદની દ્રષ્ટીએ વિશ્વનું સૌથી મોટું પિરામિડ મેક્સિકોના પ્યુબ્લા રાજ્યમાં આવેલ ચોલુલા પિરામિડ છે. પિરામિડનું ખોદકામ હજીપણ ચાલુ છે. કૂકૂલ્કોમાં એક અ સામાન્ય એવું વર્તુળાકાર પિરામિડ છે. જે હાલમાં મેક્સિકો સિટીની અંદર છે અને પહલી સદીના ક્સીક્ટલીના જ્યાળા મુખીના લાવા નીચે દબાયેક છે. મેક્સિકોમાં પિરામિડ માનવ બલિ માટે વપરાતા હતાં.
કમ્બોડીયા ખેમરના શાસન દરમ્યાન વિકસેલી મહાન સભ્યતા(૮૦૨-૧૪૩૪) કોહ કેર કોમ્પલેક્ષમાં આવેલ પ્રસાત થોમ એ ૩૬મીટર ઊચું પ્રથમ પિરામિડ મંદીર રાજા જયવરમન-૬ દ્વારા ૯૨૪-૯૪૧ વચ્ચે બાંધવામાં આવ્યું,બીજું પ્રસિદ્ધ પિરામિડ મંદીર ફિમિનાકસ તરીકે ઓળખાય છે. તે યુનેસ્કોની ૧૯૯૨ની આંગકોર ભૂખનન ક્ષેત્રની મર્યાદામાં આવેલું છે. તાકેઓ તરીકે ઓળખાતું ચોથું પિરામિડ મંદીર જયવરમન-૫ દ્વારા ૯૭૪માં બાંધવામાં આવ્યું. બાફોઉન તરીકે ઓળખાતું અંતિમ અને સૌથી મોટા પિરામિડ મંદીરનો બાંધકામ સમય જ્ઞાત નથી પણ તેના નિર્માતાનું નામ ઉદયાદીત્યવર્મન-૨ હતું જેણે ૧૦૫૦-૧૦૬૬ વચ્ચે રાજ કર્યું.
થેરકા (તા. ઝાલોદ)
થેરકા (તા. ઝાલોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝાલોદ તાલુકાનું ગામ છે. થેરકા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.
પાંચોળી (તા. તાલાલા)
એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના એક તાલુકા તાલાળા તાલુકામાં આવેલ એક ગામ છે. આ ગીર વિસ્તારનું ગામ કહેવાય છે. દુનીયાભરમાં પ્રખ્યાત કેસર કેરી એ આ ગામની મુખ્ય પેદાશ છે.
વડોદરા રેલ્વે સ્ટેશન
સંદર્ભ
શ્રેણી:વડોદરા જિલ્લાનાં રેલ્વે સ્ટેશનો‎
પાવાગઢ ઉડનખટોલા
ઇતિહાસ
પાવાગઢ ઉડનખટોલા ૧૯૮૬માં શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો. બાંધકામ અને કામગીરીનું સંચાલન ઉષા બ્રેકો લિમિટેડ દ્વારા કરવામાં આવે છે.
૧૯ જાન્યુઆરી ૨૦૦૩ના રોજ ઉડનખટોલા અકસ્માતમાં સાત મૃત્યુ થયા હતા અને ૨૪ લોકોને ઈજા પહોંચી હતી.
સામાજિક પરિવર્તન
વ્યાખ્યા
વિદ્વાનો સામાજિક પરિવર્તનના ખ્યાલનો મર્યાદિત અર્થ કરી તેને સાંસ્કૃતિક પરિવર્તનના ખ્યાલથી અલગ પાડવાનો પ્રયત્ન કરે છે. પરંતુ કેટલાક વિદ્વાનો સામાજિક પરિવર્તન અને સાંસ્કૃતિક પરિવર્તન વચ્ચે ભેદ ન કરતાં બન્ને શબ્દોનો સમાન અર્થ કરે છે.
સાંપોઇ (તા. ઝાલોદ)
સાંપોઇ (તા. ઝાલોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝાલોદ તાલુકાનું ગામ છે. સાંપોઇ ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.
ટિકટોક
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:મોબાઇલ સોફ્ટવેર
ભદ્રેસર જૈન મંદિર
ઇતિહાસ
આ મંદિરને ભારતના સૌથી પ્રાચીન જૈન મંદિરોમાંનું એક માનવામાં આવે છે. અલબત્ સમય-સમય પર તેનું નવીનીકરણ અને પુનર્વસન કરવામાં આવ્યું છે. એવું માનવામાં આવે છે કે પ્રથમ વખત ભદ્રાવતીના રાજા સિદ્ધસેને ઈ.સ. પૂ. ૪૪૯માં આ મંદિરનો જીર્ણોદ્ધાર કરાવ્યો હતો. એવું માનવામાં આવે છે કે દેવચંદ્ર નામના એક સામાન્ય જૈન વ્યક્તિએ સદીઓ પહેલા આ મંદિરનો પાયો નાખ્યો હતો. વર્ષ ૧૧૨૫ માં, જગડુશા દ્વારા આ મંદિરનું મોટાપાયે નવીનીકરણ કરવામાં આવ્યું. આ મંદિર અને ભૂકંપ જેવી કુદરતી આપત્તિઓને કારણે ઘણી વખત ક્ષતિ પામ્યું છે. કચ્છના મિસ્ત્રીઓની વાર્તાઓ જણાવે છે કે તેઓ સ્થપતિઓ અને કસબીઓ હતા અને તેમણે ધરતીકંપો પછી ૧૮૧૯, ૧૮૪૪-૪૫ અને ૧૮૭૫માં મંદિરોનો જીર્ણોદ્ધાર કર્યો હતો.
સિદસર (તા. ભાવનગર)
ભૂગોળ
શ્રેણી:ભાવનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
વ્લાદિમીર લેનિન
જીવન
વ્લાદિમીર ઇલિચ લેનિનો જન્મ સિનિવર્સ્ક નામના સ્થળે થયો હતો અને તેનું અસલી નામ "ઉલ્યાનોવ" હતું. તેના પિતા શાળાઓનાં નિરીક્ષક હતા જેમનો ઝુકાવ લોકશાહી મંતવ્યો તરફ હતો. તેની માતા, જે ડૉક્ટરની પુત્રી હતાં, સારી શિક્ષિત મહિલા હતી. 1886 માં પિતાના અવસાન પછી, ઘણા પુત્રો અને પુત્રી ધરાવતા મોટા પરિવારનો ભાર લેનિનની માતા પર પડ્યો. આ ભાઈ-બહેનો શરૂઆતથી જ ક્રાંતિવાદના અનુયાયી બનવા લાગ્યા. વૃસ્ટર ભાઈ એલેક્ઝાંડરને ઝારની હત્યાના કાવતરામાં સામેલ થવા બદલ ફાંસી આપવામાં આવી હતી.
૧૯૦૦ માં દેશનિકાલથી પરત ફરતાં, તેમણે એક અખબાર સ્થાપવા માટે ઘણાં શહેરોની મુસાફરી કરી. ઉનાળામાં તે રશિયાની બહાર ગયો અને ત્યાંથી તેણે " ઇસ્ક્રા " (ચિંગારી) નામના અખબારનું સંપાદન કરવાનું શરૂ કર્યું. તેની સાથે રશિયન માર્ક્સવાદીઓ હતા, જેમણે "મજૂરોની મુક્તિ" કોશિશ કરી હતી, જેમને દેશની બહાર રહેવાની ફરજ પડી હતી..૧૯૦૨ માં તેમણે "આપણે શું કરવાનું છે" નામનું એક પુસ્તક તૈયાર કર્યું, જેમાં ભાર મૂક્યો હતો કે ક્રાંતિનું સંચાલન શિસ્તબદ્ધ પક્ષનું હોવું જોઈએ, જેનું મુખ્ય કાર્ય ક્રાંતિ માટે કામ કરવાનું છે. ૧૯૦૩ માં, રશિયન કામદાર સમાજવાદી લોકશાહી પાર્ટીની બીજી સભા યોજાઇ હતી. આમાં, લેનિન અને તેના સમર્થકોએ તકવાદી તત્વો સાથે સખત લડત લડવી પડી હતી. અંતમાં ક્રાંતિકારી યોજનાની દરખાસ્ત બહુમતી દ્વારા માન્ય કરવામાં આવી અને રશિયન સમાજવાદી લોકતાન્ત્રિક પાર્ટી બે શાખાઓમાં વહેંચાઇ ગઈ - બોલ્શેવિક જૂથ, ક્રાંતિના સાચા ટેકેદારો અને તકવાદી મેન્શેવિક્સની ગેંગ.
સંદર્ભ
શ્રેણી:૧૮૭૦માં જન્મ શ્રેણી:૧૯૨૪માં મૃત્યુ
જાદવજી કેશવજી મોદી
સંદર્ભ
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:રાજકારણી શ્રેણી:૧૯૯૪માં મૃત્યુ શ્રેણી:૧૯૦૪માં જન્મ
કોરડા (તા. ચુડા)
કોરડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ચુડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કોરડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, તલ, મગફળી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. ગામમાં બાપા સિતારામની મઢુલી પણ આવેલી છે.
ચમારડી (તા. વલ્લભીપુર)
સંદર્ભ
આ લેખ હવે પબ્લિક ડોમેનમાં રહેલા પ્રકાશન માંથી લખાણના અંશો ધરાવે છે.
કુરણ (તા. ભુજ)
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભુજ તાલુકો
સેદરાસણ (તા. પાલનપુર)
સંદર્ભ
શ્રેણી:પાલનપુર તાલુકો
જાંબુવનની ગુફા
નામ
જાંબુવન નામના રીંછ પરથી આ ગુફાનું નામ પડયું છે. જાંબુવન ભગવાન શિવનો અનન્‍ય ઉપાસક હતો. આ ગુફામાં જાંબુવને અનેક શિવલીંગની સ્‍થાપના કરી હતી, તેમાં પાતાળેશ્વર મહાદેવનું શિવલીંગ મુખ્‍ય છે તેના પર કુદરતી રીતે જલાભિષેક થાય છે.
વિશ્વ સાયકલ દિવસ
મહત્વ
વિશ્વ સાયકલ દિવસ હવે પ્રકાર ૧ અને ૨ ડાયાબિટીઝ વાળા લોકો માટે સ્વસ્થ જીવનશૈલીને પ્રોત્સાહન આપવા સાથે સંકળાયેલ છે.
ભારતીય અધિરાજ્ય
રચના
૧૯૪૬માં કેબિનેટ મિશન દ્વારા રાજકીય એકમ તરીકે 'યુનિયન ઑફ ઈન્ડિયા'નો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો, જેમાં બ્રિટિશ ભારત અને ભારતીય રજવાડા બંનેનો સમાવેશ થતો હતો. કેન્દ્ર સરકાર પાસે જે સત્તાઓ હતી તેના પર મતભેદોને કારણે મિશનની યોજના સફળ થઈ ન હતી. ૩ જૂન, ૧૯૪૭ના રોજ એવું નક્કી કરવામાં આવ્યું કે બ્રિટિશ ભારતનું બે સાર્વભૌમ રાજ્યોમાં વિભાજન કરવામાં આવશે, જેમાં મુસ્લિમ બહુમતી ધરાવતા પ્રદેશોનો પાકિસ્તાનમાં અને બાકીના પ્રદેશોનો ભારતમાં સમાવેશ થશે. ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસની ઇચ્છાના સંદર્ભમાં એ સ્વીકારવામાં આવ્યું હતું કે આ વિભાજનને ભારતથી અલગ થતા મુસ્લિમ બહુમતી ધરાવતા વિસ્તારો તરીકે ગણવામાં આવશે.
ભારતના પ્રદેશની અંદર આવેલા ૫૬૫ રજવાડાઓમાંથી મોટાભાગના રજવાડાઓએ ભારતના આધિપત્યનો સ્વીકાર કર્યો હતો. વર્તમાન ગુજરાતમાં આવેલા હિંદુ બહુમતી ધરાવતા જુનાગઢ રાજ્યના મુસ્લિમ નવાબ સર મોહમ્મદ મહાબત ખાન ત્રીજાએ પાકિસ્તાનમાં જોડાવાનો નિર્ણય કર્યો હતો. ભારત સરકારે તેને જનમતસંગ્રહના રાજદ્વારી પગલાં દ્વારા ભારતમાં જોડી દીધું હતું. એ જ રીતે હૈદરાબાદ રાજ્ય સ્વતંત્ર રહેવા માગતું હતું અને ૧૯૪૮માં ભારતે લશ્કરી કાર્યવાહી દ્વારા કબજો મેળાવી લીધો હતો.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારત સરકાર શ્રેણી:ભારતનો ઇતિહાસ
સુરકોટડા
thumb|સુરકોટડા અને સિંધુ સંસ્કૃતિના અન્ય સ્થળો દર્શાવતો નકશો સુરકોટડા એ ભારતમાં આવેલી સિંધુ ખીણના સંસ્કૃતિ ના કાળનું એક પુરાતાત્વીક સ્થળ છે. આ સ્થળ એક કિલ્લેબંધ નાના નગરના અવશેષો ધરાવે છે તેનો વ્યાપ ૧.૪ હેક્ટર (૩.૫ એકર)છે.
શહેર આયોજન અને સ્થાપત્ય અવશેષો
ગઢની દક્ષિણ દીવાલની મધ્યમાં બહાર તરફ ખુલતો દરવાજો છે. તે ૧૦ મીટર x ૨૩ મીટરનું માપ ધરાવે છે. તેની સાથે દાદરા અને ચઢાણ જોડાયેલા છે જે સાથે બે પહેરેદારના ઓરડા છે. તેમાં પ્રવેશ સુધી જવા ૧.૭ મીટરનો ગલિયારો છે. રહેણાંક ક્ષેત્રમાં ઘણાં મોટા ઘરો છે તેમાંના અમુક તો ૯ ખંડ ધરાવે છે. ગઢની પૂર્વ દીવાલમાં પણ ફરી એક પ્રવેશ દ્વાર છે જે ૧.૭ મીટર પહોળો છે. અહીંથી રહેણાંક ક્ષેત્રમાં પ્રવેશી શકાય છે.
ગોપેશ્વર
શ્રેણી:ઉત્તરાખંડ
અતિસાર
પ્રકાર
એક, જેમાં દિવસમાં પાંચ વાર થી અધિક મળ ત્યાગ કરવો પડે છે કે પતલું મળ આવે છે. આને ડાયરિયાની ગંભીર સ્થિતિ કહી શકાય છે. આનુપાતિક ડાયરિયામાં વ્યક્તિ સામાન્યતઃ જેટલી વાર મળ ત્યાગે છે તેનાથી અમુક વધુ વાર અને થોડું પતલું મળ ત્યાગે છે.
જીર્ણ અતિસાર - જીર્ણ (ક્રૉનિક) અતિસાર ઘણા કારણોં થી થઈ શકે છે. આમાશય અથવા અગ્ન્યાશય ગ્રંથિ ના વિકાસ થી પાચન વિકૃત થઈ અતિસાર ઉત્પન્ન કરી શકે છે. આંત્ર ના રચનાત્મક રોગ, જેવાકે અર્બુદ, સંકિરણ (સ્ટ્રિક્ચર) આદિ, અતિસાર ના કારણ હોઈ સકતે છે. જીવાણુઓં દ્વારા સંક્રમણ તથા જૈવવિષોં (ટૌક્સિન) દ્વારા પણ અતિસાર ઉત્પન્ન થઈ જાય છે. આ જૈવવિષો ના ઉદાહરણ છે: રક્તવિષાક્તતા (સેપ્ટિસીમિયા) તથા રક્તપૂરિતા (યૂરીમિયા). ક્યારેક નિઃસ્રાવી (એંડોક્રાઇન) વિકાર પણ અતિસાર ના રૂપમાં પ્રકટ થાય છે, જેમકે ઐડીસન ના રોગ અને અત્યવટુકતા (હાઇપર થાઇરૉયડિજ્મ). ભય, ચિંતા તથા માનસિક વ્યથાઓ પણ આ દશા ને ઉત્પન્ન કરી શકે છે. ત્યારે આને માનસિક અતિસાર કહી શકાય છે.
દાત્રેટીયા (તા. વલ્લભીપુર)
સંદર્ભ
શ્રેણી:વલ્લભીપુર તાલુકો
ભારત રત્ન
ઇતિહાસ
== પુરસ્કાર મેળવનાર મહાનુભાવોની યાદી ==
આંબેડકર જયંતિ
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકર
પદ્મવિભૂષણ
પદ્મવિભૂષણ પુરસ્કાર ભારત સરકાર દ્વારા વાર્ષિક ધોરણે આપવામાં આવતો દેશનો બીજા ક્રમનો સર્વોચ્ચ નાગરિક પુરસ્કાર છે, જે દેશના માટેના સૈનિકક્ષેત્ર સિવાયના ક્ષેત્રમાં અસાધારણ યોગદાન માટે એનાયત કરવામાં આવે છે.
બનાસકાંઠા જિલ્લો
બનાસકાંઠા ગુજરાતનો સૌથી ઉત્તરે આવેલ જિલ્લો છે. પાલનપુર તેનું મુખ્યમથક છે. બનાસકાંઠા જિલ્લો અંબાજી (યાત્રાધામ), ડીસા (બટાકા માટે પ્રખ્યાત, વેપારી મથક), પાલનપુર (મુખ્ય મથક, હીરા ઉધોગનું કેન્દ્ર) માટે પ્રખ્યાત છે. બનાસ નદી ઉપરથી આ જિલ્લાનું નામ બનાસકાંઠા પડેલ છે.
લોકસભા બેઠક
બનાસકાંઠામાં એક લોકસભા બેઠકનો સમાવેશ થાય છે.
તાવ
સાધારણ તાવના લક્ષણ
આના ઉપચાર હેતુ સરળ ઉપાયોનું પાલન કરો: રોગી ને સારા હવાદાર ઓરડામાં રખવો જોઈએ. તેને ઘણાં પ્રવાહી પદાર્થ પીવા દો. સ્‍વચ્‍છ એવં મુલાયમ વસ્‍ત્ર પહેરાવો, પર્યાપ્‍ત વિશ્રામ અતિ આવશ્‍યક છે. જો તાવ ૩૯.૫૦ ડિગ્રી સે. કે ૧૦૩.૦૦ ફેરેનહાઇટ થી અધિક હોય કે પછી ૪૮ કલાક થી અધિક સમય રહે તો ડૉક્‍ટર ની સલાહ લો.
રામસિંહ માલમ
ભારત પરત ફર્યા બાદ
મહારાવની મદદથી તેમણે તેમની કુશળતાને વધુ વિકસાવવા માટે બે વખત યુરોપની મુલાકાત લીધી. કેટલાક વિદ્યાર્થીઓ સાથે તેમણે વેનિસ અને ઑસ્ટ્રિયાની મુલાકાત લીધી હોવાનું કહેવાય છે. જ્યારે તેઓ પાછા ફર્યા ત્યારે તેમણે માંડવી નજીક એક તોપ બનાવવાની તેમજ ટાઇલ અને કાચની ફેક્ટરીઓ સ્થાપી કારણકે માંડવીમાં ઉત્પાદન માટે યોગ્ય રેતી મળતી હતી. ત્યાં તેમણે ઘડિયાળો બનાવી અને યુરોપિયન કૃતિઓ અને આકૃતિઓની ઝીણામાં ઝીણી નકલો બનાવી. તેમણે ભુજમાં હસ્તકલા શાળાની પણ સ્થાપના કરી. તેમની સેવા બદલ મહારાવ દ્વારા તેમને મુન્દ્રા નજીક કલ્યાણપુર ગામની જાગીર આપવામાં આવી હતી. તેઓ વૃદ્ધાવસ્થાને કારણે મૃત્યુ પામ્યા.
સ્થાપત્ય અને વારસો
ભુજમાં મહારાવ લખપતજી માટે ૮૦ લાખ કોરીના ખર્ચે તેમણે આયના મહેલની રચના અને સજાવટ કરી હતી. તે ઈન્ડો-યુરોપિયન શૈલીમાં બાંધવામાં આવ્યું હતું અને તેને કાચ, અરીસાઓ અને ચાઈના ટાઈલ્સથી શણગારવામાં આવ્યું હતું અને તેમાં એક આનંદ ખંડ પણ હતો. આ મહેલ હવે એક સંગ્રહાલયમાં ફેરવવામાં આવ્યો છે જેમાં ઘડિયાળો, વાસણો, યાંત્રિક રમકડાં, ચિત્રો અને ફોટા સહિત "યુરોપિયનરી" સંગ્રહ છે. તેમણે માંડવીમાં આવેલા જૂના મહેલ અને ભુજમાં દેશલજી અને લખપતજીના સ્મારક છત્રીઓ પણ તૈયાર કરી હતી. આ બાંધકામોની રચના અને શણગારમાં યુરોપિયન પ્રભાવ દેખાય છે. તેમના સ્થાપત્યમાં એક લાક્ષણિક નિશાની ચોક્કસ જોવા મળે અને એ છે વાઇનની બોટલ અને કપ સાથે મજા કરતા ડચ છોકરાઓ, જેમની પાસેથી તેમણે તેમની કુશળતાઓ શીખી હતી. પછી વર્ષોમાં આવેલાં ભૂકંપમાં આ ઇમારતોને નુકસાન થયું છે.
સ્વામીનારાયણ મંદિર, ગઢડા
ગોપીનાથજી મંદિર વિશે
ભગવાન સ્વામિનારાયણે ૯ ઓક્ટોબર ૧૮૨૮ ના રોજ આ મંદિરમાં મૂર્તિઓની સ્થાપના કરી હતી. મધ્યસ્થ મંદિરમાં ગોપીનાથ અને હરિકૃષ્ણ, પશ્ચિમ ધર્મસ્થળ પર ધર્મદેવ, ભક્તિમાતા અને વાસુદેવ અને પૂર્વ મંદિરમાં રેવતી-બળદેવજી, કૃષ્ણ અને સૂર્યનારાયણ. હરિકૃષ્ણની મૂર્તિને સ્વામિનારાયણની જેવોજ દેહ (કાળ-કાઠી) પણ છે.
શ્રીખંડ
શ્રીખંડ (મરાઠી:श्रीखंड) એ દહીંમાંથી બનાવવામાં આવતી એક ભારતીય મીઠાઈ છે. પારંપારિક ગુજરાતી ભોજન અને મરાઠી ભોજનનું આ એક મુખ્ય મિષ્ટાન છે. ગુજરાતી થાળી સાથે આને મિષ્ટાન તરીકે પીરસવામાં આવે છે. આ એક દુગ્ધ પદાર્થ છે, જેની બનાવટ એકદમ સહેલી છે પણ તેને બનતા ઘણી વાર લાગે છે. આની બનાવટમાં દહીંને એક પોટલીમાં બાંધીને લટકાવી દેવામાં આવે છે જેથી તેમાં રહેલું પાણી નીતરી જાય અને એક જાડું દહીં નિર્માણ થાય. તેમાં સૂકામેવા અથવા તાજા ફળો જેમકે કેરીનો રસ ઉમેરવામાં આવે છે. અન્ય ઉમેરાતા પદાર્થ છે સાકર[ખાંડ], એલચી[इलायची][ઈલાયચી] પાવડર, અને કેસર[केसर]. શ્રીખંડ પશ્ચિમ ભારતનાં રાજ્યો ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્રમાં પ્રખ્યાત છે.
ટાઢાગોળા
ટાઢાગોળા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝાલોદ તાલુકાનું ગામ છે. ટાઢાગોળા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.
શ્રેણી:ઝાલોદ તાલુકો
રાજધાની એક્ષપ્રેસ
રાજધાની
હાલમાં સમયમાં લગભગ ૧૫ જેટલી રાજધાની એક્ષપ્રેસ દોડાવવામાં આવે છે, જે નવી દિલ્હીને અમદાવાદ, બેંગલોર, ભુવનેશ્વર, બિલાસપુર, ચેન્નઈ, ગૌહત્તી/દિબ્રુગઢ, રાંચી, કોલકાતા, જમ્મુ, મુંબઇ, પટણા, સિકંદરાબાદ તથા તિરુવનંતપુરમ્  (ત્રિવેન્દ્રમ) સાથે જોડે છે.
બોટાદ તાલુકો
બોટાદ તાલુકો ગુજરાત રાજ્યના બોટાદ જિલ્લામાં આવેલો તાલુકો છે. આ તાલુકો ઓગસ્ટ ૨૦૧૩ પહેલાં ભાવનગર જિલ્લાનો ભાગ હતો. બોટાદ શહેર આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
ટાંડી (તા. ઝાલોદ)
ટાંડી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝાલોદ તાલુકાનું ગામ છે. ટાંડી ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.
પૂર્વ
શ્રેણી:દિશાઓ
બનાસ નદી
બંધ
બનાસ નદી પર ૧૦૫ કિ.મી.ના અંતરે દાંતીવાડા બંધ બાંધવામાં આવેલો છે, જેનો સ્‍ત્રાવ વિસ્તાર ૨,૮૬૨ ચોરસ કિ.મી. જેટલો છે. આ ઉપરાંત સીપુ નદી પર ૬૦ કી.મી.ના અંતરે સીપુ બંધ બાંધવામાં આવેલો છે. જેનો સ્ત્રાવ વિસ્તાર ૧,૨૨૨ ચોરસ કિ.મી. જેટલો છે.
શાપર (તા. જામનગર)
શાપર ગામનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે.
કાદુ મકરાણી
ઇતિહાસ
૧૯મી સદીના મધ્ય ભાગમાં કાદુ મકરાણી તેની ટોળી સાથે પોતાની માતૃભૂમિ બલોચિસ્તાનથી સ્થળાંતર કરી ગુજરાતના કાઠિયાવાડમાં આવ્યો હતો. નવાબોએ અન્ય બહારવટીયાઓને પકડાવવા માટે તેમને પોતાની સેવામાં રાખ્યા. કાદુ અને તેની જાતિના માણસો નવાબ માટે લડતા અને તેના બદલામાં જાગીરો મેળવતા. કાદુ અને તેની ટોળીનો વધતો જતો પ્રભાવ અંગ્રેજોને ભયજનક લાગતો હતો. તેને નિ:શસ્ર કરી રોકવા માટે અંગ્રેજો કારણોની શોધમાં હતાં, તેવા સમયે સરકારના વસ્તી ગણતરી કરનાર સ્વયંસેવકોને પોતાના ઘરમાં ન પેસવા દેતા, કાદુ મકરાણી વિરુદ્ધનું કારણ સરકારને મળી ગયું. રાજનૈતિક વાટાઘાટા સમયે તેમને શસ્ત્રો મુકવા અથવા તો લડી લેવાનો વિકલ્પ અપાયો. તેની ટોળીએ લડવાનો વિકલ્પ પસંદ કર્યો. બ્રિટિશ સેનાને બલોચ લડવૈયાના ગુણો પ્રમાણે આવા જ પ્રતિભાવની અપેક્ષા હતી. જ્યારે અંગ્રેજી સેનાએ કાઠીયાવાડના બલોચ ગામડાઓ ઉપર હમલો કર્યો ત્યારે પોતાની નાનકડી સેના અને સ્થાનીય લોકોની સહાયતા વડે કાદુએ તેમનો બહાદુરી પૂર્વક સામનો કર્યો. બંને પક્ષે ઘણી જાન હાનિ થઈ. ત્યાર બાદ ગેરિલા યુદ્ધનીતિ વાપરી કાદુએ અંગ્રેજોને અને તેમના પક્ષમાં રહેલા સ્થાનીય રાજવાડાને ઘણા હંફાવ્યા. તેમ છતાં પણ કાદુ હાથમાં ન આવતા તેને પકડનારને સરકારે તેના માથા સાટે રૂ. ૧૦૦૦/- અને ૨૦ સાંતી જમીનનો પુરસ્કાર જાહેર કર્યો હતો.
ઉચ્છંગરાય નવલશંકર ઢેબર
ઉચ્છંગરાય નવલશંકર ઢેબર (૧૯૦૫ -૧૯૭૭) એ ભારતના એક સ્વતંત્રતાસેનાની હતા. ભારતને સ્વતંત્રતા મળ્યા પછી બનેલા સૌરાષ્ટ્ર રાજ્યના પ્રથમ મુખ્યપ્રધાન તરીકે ૧૯૪૮ થી ૧૯૫૪ દરમ્યાન પદભાર સંભાળ્યો હતો. ૧૯૫૫થી ૧૯૫૯ સુધી તેઓ ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ ના પ્રમુખ રહ્યા હતા. ૧૯૬૨માં તેઓ લોકસભામાં રાજકોટ બેઠક પરથી ચૂંટાયા હતા.
ધનરાજ નથવાણી
શિક્ષણ
ધનરાજ નથવાણીએ ઈન્ટરનેશનલ બિઝનેસનો અભ્યાસ રીજેન્ટસ્ બિઝનેસ સ્કુલ, લંડનથી કર્યો છે. આ ઉપરાંત એમ.બી.એનો અભ્યાસ નેશનલ ઈન્સ્ટિટ્યુટ ઓફ્ મેનેજમેન્ટ એન્ડ ટેકનોલોજીથી કર્યો છે. સ્નાતક થયા બાદ, તેમને રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ લિમિટેડના ગ્રુપ પ્રેસિડેન્ટ બનાવવામાં આવ્યા હતા.