cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
નાઈટ્સ ટેમ્પ્લર
દંતકથા અને અવશેષો
પ્રાચીન સમયથી રહસ્યો અને ગૂઢ બાબતોની પસંદગીને લગતી દંતકથાઓનું જોડાણ નાઈટ્સ ટેમ્પ્લરો સાથે છે. ટેમ્પ્લરોના સમય દરમિયાન પણ અફવાઓ ઉડતી હતી. ફ્રીમાસોનીક લેખકે 19મી સદીમાં તેમનું પોતાનું અનુમાન પણ ઉમેર્યું અને જાણીતી નવલકથાઓમાં જેમ કે ઈવાન્હોઈ, ફોઉકાઉલ્ટસ પેન્ડુલમ  અને ધી ડા વિન્ચી કોડ , આધુનિક ફિલ્મો જેમ કે નેશનલ ટ્રેઝર  અને ઈન્ડિયાના જોન્સ એન્ડ ધી લાસ્ટ ક્રુસાડે  ઉપરાંત વિડિયો ગેમ જેમ કે બ્રોકન સ્વોડ  અને એસાસીન્સ ક્રીડ માં કાલ્પનિક ઉમેરા કરી તેને શણગારવામાં આવી.
ગૌરીગંજ
શ્રેણી:ઉત્તર પ્રદેશનાં શહેરો
નાસિક તાલુકો
શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર
તત્વમસિ
શીર્ષક
'તત્વમસિ' એ ચાર ઉપનિષદીય મહાવાક્યોમાંંનું એક છે. તેના વિશેનો ઉલ્લેખ છાંદોગ્ય ઉપનિષદમાં (૬.૮.૭) આવે છે અને શબ્દનો સંધિ-વિચ્છેદ કરતાં 'તત્', 'ત્વમ્' અને 'અસિ' શબ્દો છૂટા પડે છે. 'તત્'નો અર્થ 'તે', 'ત્વમ્'નો અર્થ 'તું', અને 'અસિ'નો અર્થ 'છે' થાય છે; 'તત્' શબ્દ 'સત્' એટલે કે અસ્તિત્વ પણ સૂચવે છે. આમ શીર્ષકનો અર્થ 'તે (સત્) તું છે' થાય છે.
નવલકથા
નવલકથાનો નાયક નર્મદા નદી ને કાંઠે રહે છે અને તે તેના જીવનની આસપાસ કેન્દ્રિત છે.
સેંદરડા (તા. સિહોર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રાંતના  ભાવનગર જિલ્લાના સિહોર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, પંચાયત ઘર તેમ જ દુધની ડેરી જેવી સગવડો છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
મોટી બરા
શ્રેણી:ફતેપુરા તાલુકો
મોટી ચારોલી
મોટી ચારોલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ફતેપુરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોટી ચારોલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
કૃષિ યુનિવર્સિટી, સરદારકૃષિનગર દાંતીવાડા
કૃષિ યુનિવર્સિટી, સરદારકૃષિનગર, દાંતીવાડા એ ખેતીવાડીલક્ષી શિક્ષણ આપતી સંસ્થાઓનું વ્યવસ્થાપન કરતી વિદ્યાપીઠ છે, જે ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લાના દાંતીવાડા ગામમાં સરદારકૃષિનગર ખાતે એક વિશાળ સંકુલમાં આવેલી છે. નજીકનું શહેર પાલનપુર લગભગ ૩૦ કિમી. દૂર આવેલું છે.
લીંબડી
લીંબડી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાનાં મહત્વના લીંબડી તાલુકામાં આવેલું એક નગર છે, અને તે તાલુકાનું મુખ્ય મથક પણ છે.
હાથબ (તા.ભાવનગર)
હાથબ બંગલા પારિસ્થિકી-પ્રવાસન સ્થળ
ભાવનગર રજવાડાંના સમયમાં અહીં ભાવનગરના રાજવીએ હાથબ ગામથી દોઢ કિ.મી.ના અંતરે સોનેરી રેતી વાળા દરિયા કિનારે એક બંગલો બનાવેલો જે હાથબ બંગલા તરીકે ઓળખાય છે. એ બંગલો હાલ જંગલખાતાનાં કબ્જા હેઠળ બંધ હાલમાં છે. એ પછી ૧૫ ઓગસ્ટ ૨૦૧૪ના દિવસે એ બંગલાના પરિસરની બાજૂમાં આવેલી જમીન પર હાથબ બંગલા પારિસ્થિકી-પ્રવાસન સ્થળ સંકૂલ બનાવવામાં આવ્યું છે જ્યાં પ્રવાસીઓ માટે રહેવા - જમવા સહીતની સુવિધાઓ છે.
મોટી ઢઢેલી
ગામમાં એક તળાવ આવેલું છે.
દેખન્ની
શ્રેણી:શાસ્ત્રીય નૃત્ય
માધુરી કાનિટકર
પ્રારંભિક જીવન
તેમનો જન્મ ૧૯૬૦માં કર્ણાટકના ધારવાડમાં એક ચિતપાવન બ્રાહ્મણ પરિવારમાં થયો હતો. તેમના દાદી અને દાદા બંને ડૉક્ટર હતા. તેઓ ૧૯૭૮માં આર્મ્ડ ફોર્સિસ મેડિકલ કોલેજ, પુણેમાં જોડાયા હતા. તેણીએ એમ.બી.બી.એસ.ના ત્રણેય તબક્કામાં પુણે યુનિવર્સિટીમાં પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું હતું. તેમને શિક્ષણમાં ઉત્કૃષ્ટતા માટે કલિંગા ટ્રોફી ઉપરાંત અભ્યાસક્રમ સિવાયની પ્રવૃત્તિઓમાં સ્નાતક પાંખના શ્રેષ્ઠ વિદ્યાર્થી માટે રાષ્ટ્રપતિ સુવર્ણ ચંદ્રક એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.
ઈશ્વરભાઈ પરમાર
ઈશ્વરભાઈ રમણભાઈ પરમારભારતીય રાજકારણી છે અને ગુજરાત સરકારમાં સામાજિક ન્યાય, પછાત વર્ગ વિકાસના વર્તમાન મંત્રી છે. તેઓ સુરતના બારડોલી વિધાનસભા મત વિસ્તારના ધારાસભ્ય છે અને ભારતીય જનતા પાર્ટીના રાજકારણી છે. તેઓ ૨૦૧૨ અને ૨૦૧૭ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ચૂંટાયા હતા.
સંદર્ભ
શ્રેણી:રાજકારણી શ્રેણી:૧૯૭૧માં જન્મ શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:જીવિત લોકો
ભોગીલાલ સાંડેસરા
કારકિર્દી
તેમનું અવસાન ૧૮ જાન્યુઆરી, ૧૯૯૫ના રોજ અમેરિકાના ન્યૂ જર્સીમાં થયું હતું.
સુબ્રમણ્યમ સ્વામી
શૈક્ષણિક કારકિર્દી
સ્વામી હવે કોચીમાં કમ્યુનિકેશન અને મેનેજમેન્ટ સ્ટડીઝ સ્કૂલના અધ્યક્ષ તરીકે સેવા આપે છે.
પ્રારંભિક રાજકારણ
1974 અને 1999 ની વચ્ચે તેઓ 5 વખત સંસદના સભ્ય તરીકે ચૂંટાયા હતા. તેમણે 1977 અને 1980 દરમિયાન, ઉત્તરપ્રદેશ અને તમિળનાડુ અને સંસદમાં બે વખત મુંબઇ ઉત્તર પૂર્વ શહેરનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું છે.
સ્વામી સત્રમાં હાજરી આપવા માટે સંસદમાં આવ્યા હતા અને સત્ર સ્થગિત થયા પછી ભારતથી ભાગી ગયા હતાં. વિરોધ પક્ષોની નજરમાં આ વિરોધની આ રીત સારી રીતે આવકારાઈ હતી.
અંગત જીવન
સ્વામીએ 10 જૂન, 1966 ના રોજ રોક્સના કાપડિયા સાથે લગ્ન કર્યા, અને તેઓને બે પુત્રીઓ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતીય હિન્દુઓ શ્રેણી:જીવિત લોકો શ્રેણી:૧૯૩૯માં જન્મ શ્રેણી:ચકાસણી કર્યા વગરના ભાષાંતરો
મોટી પાંડુલી (તા. મેઘરજ)
શ્રેણી:મેઘરજ તાલુકો
ગોકુળ
વસતી
ભારતની વસતી ગણતરી ૨૦૦૧ મુજબ, ગોકુળની વસતી ૪,૦૪૧ લોકોની છે. જેમાં ૫૫% પુરુષો અને ૪૫% સ્ત્રીઓ છે. ગોકુળનો શરેરાસ સાક્ષરતા દર ૬૦% છે જે રાષ્ટ્રીય શરેરાસ ૫૯.૫% કરતાં વધુ છે. પુરુષ સાક્ષરતા ૬૮% અને સ્ત્રી સાક્ષરતા ૪૯% છે. ૧૮% વસતી ૮ વર્ષથી નાના બાળકોની છે.
મુડશી (તા. મેઘરજ)
મુડશી (તા. મેઘરજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મેઘરજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મુડશી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
બુધ સભા
સંદર્ભો
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય માટે કાર્યરત સંગઠનો
વિનોદ જોશી
વિનોદ જોશી ગુજરાતી લેખક અને વિવેચક ગુજરાતી કવિ છે.
પ્રારંભિક જીવન
વિનોદ જોશીનો જન્મ 13 ઓગસ્ટ, 1955 ના રોજ ગુજરાતના અમરેલી જિલ્લાના ભોરીંગડા ગામમાં થયો હતો. તેમનું કુટુંબ બોટાદથી છે. તેમના પિતા, હરગોવિંદદાસ જોશી સંસ્કૃત વિદ્વાન હતા અને ગ્રામીણ સૌરાષ્ટ્રમાં પંચાયત મંત્રી તરીકે સેવા આપતા હતા. વિનોદ જોશી તેની માતા, લીલાવતી જોશીના લોકગીતથી પ્રભાવિત થયા છે.
ચોટીલા
સંદર્ભ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો શ્રેણી:ચોટીલા તાલુકો શ્રેણી:યાત્રાધામ
વાગાપધર (તા. અબડાસા)
સંદર્ભ
શ્રેણી:અબડાસા તાલુકો
મૃણાલિની કુંટે
મૃણાલિની કુંટે (મરાઠી: मृणालिनी कुंटे) (જ. ૧૯૭૩) એક ભારતીય ચેસ ખેલાડી અને વુમન ઇન્ટરનેશનલ માસ્ટર છે.
કાનાતળાવ (તા. ભાવનગર)
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભાવનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર શ્રેણી:ભાલ વિસ્તાર
રમણ સોની
‘કવિતાનું શિક્ષણ’ (અન્ય સાથે, ૧૯૭૮) કવિતાનાં આંતરબાહ્ય તત્વો વિશે સમજ આપતું પુસ્તક છે. પુસ્તિકા ‘ખબરદાર’ (૧૯૮૧)માં ખબરદાર વિશેનો સંક્ષિપ્ત પણ સમગ્રદર્શી અભ્યાસ તેમ જ તેમની કવિતા વિશે ફેરતપાસ કરતું સ્વતંત્ર મૂલ્યાંકન છે. મહાનિબંધ ‘ઉશનસ્-સર્જક અને વિવેચક’ (૧૯૮૪)માં એક અભ્યાસી વિવેચક તરીકેની એમની સંનિષ્ઠ અભ્યાસશીલતા અને સૂક્ષ્મ સંવેદનપટુતાનો પરિચય મળે છે. આ ઉપરાંત ‘ગુજરાતી વ્યાકરણવિચાર’ (અન્ય સાથે, ૧૯૮૪) પુસ્તક પણ પ્રગટ કર્યું છે. એમનાં સંપાદનોમાં સ્વ. ભૂપેશ અધ્વર્યુની વાર્તાઓનું ‘હનુમાન લવકુશ મિલન’ (૧૯૮૨) નામે અન્ય સાથે કરેલું સંપાદન તેમ જ ‘ગુજરાતીનો અધ્યાપક સંઘ’નાં વાર્ષિકો ‘અધીત’ -૭ (૧૯૮૩) અને ‘અધીત’ -૮ (૧૯૮૪)નાં અન્ય સાથેનાં સંપાદનો મુખ્ય છે.
પદ્મા બંદોપાધ્યાય
એર માર્શલ પદ્મા બંદોપાધ્યાય (જ. ૪ નવેમ્બર ૧૯૪૪) એ ભારતીય વાયુસેનાના ભૂતપૂર્વ ફ્લાઇટ સર્જન છે. તેઓ ભારતીય વાયુસેનામાં એર માર્શલના પદ પર બઢતી મેળવનાર પ્રથમ મહિલા હતા. સર્જન વાઇસ એડમિરલ પુનિતા અરોરા પછી, તેઓ ભારતીય સશસ્ત્ર દળોના દ્વિતીય મહિલા હતા, જેમને થ્રી-સ્ટાર રેન્કમાં બઢતી આપવામાં આવી હતી.
સ્વામિનારાયણ ધામ
સ્વામિનારાયણ ધામ એ ગાંધીનગર શહેરમાં, ઇન્ફોસિટીની સામે આવેલું એક વિશાળ સંકુલ છે. આ એક જોવાલાયક સ્થળ છે. અહીં મંદિર ઉપરાંત બગીચો, ખેલ-રમત માટે ના સાધનો (જેવા કે લપસણી, હોડી, હીચકા, ટ્રેન વગેરે) બાળકો-કિશોરો માટે ગુરુકુળ, પાર્થના મદીર, ઇન્ટરનેશનલ સ્કુલ આવેલા છે. અહીં નાસ્તા તથા જમવાની વ્યવસ્થા માટે "ધર્મદેવ ઉપહાર ગૃહ" છે.
સરતાનપર (તા. ભાવનગર)
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભાવનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર શ્રેણી:ભાલ વિસ્તાર
નારણપુર (તા. મેઘરજ)
શ્રેણી:મેઘરજ તાલુકો
મણિલાલ નભુભાઈ: જીવનરંગ
પાર્શ્વભૂમિ
ધીરુભાઈએ આ ચરિત્ર લખવામાં પૂર્વે પ્રગટ થયેલ અને અંબુભાઈ પુરાણીએ લખેલ મણિલાલના જીવનચરિત્રનો ઉપરાંત આનંદશંકર ધ્રુવ પાસે સચવાયેલ મણિલાલના આત્મવૃત્તાંતનો તથા મણિલાલના પત્રો, ફાઈલો, વસિયતનામું, સ્વજનોની મુલાકાતો વગેરેનો ઉપયોગ કર્યો છે. આ સામગ્રીઓનો અભ્યાસ કરીને મણિલાલના જીવનના અગત્યના પાસાંઓ, જેને લીધે દંતકથાઓ અને અફવાઓ ચાલેલી હોય તેવા પાસાંઓ પર પ્રકાશ પાડવાનો લેખકે પ્રયત્ન કરેલો છે.
પુસ્તક સંક્ષેપ
પુસ્તકની શરુઆતમાં લેખકે મણિલાલના જન્મ સમયના યુગનો પરિચય આપ્યો છે. લેખકે બીજા પ્રકરણથી મણિલાલના જીવનની ક્રમશ: માહિતી આપી છે અને પ્રકરણવાર તેમના જીવનના પ્રસંગો, પ્રવૃત્તિઓ, આંતરજીવન અને જાહેરજીવન આલેખ્યું છે.
આવકાર
બહેચરભાઈ પટેલ નોંધે છે કે ધીરુભાઈ ઠાકરે આ ચરિત્ર દ્વારા 'મણિલાલના જીવનને 'ઊંચા પર્વત, ઊંડી ખીણ' તરીકે પ્રતિપાદિત કર્યું છે'. તેમજ અનંતરાય રાવળ કહે છે કે 'એમ કરવામાં તેમની વૈજ્ઞાનિક ચોક્સાઈ, તારતમ્યબુદ્ધિ, સમભાવ અને તાટસ્થ્ય જણાઈ આવે છે'.
કાજલ ઓઝા-વૈદ્ય
શિક્ષણ અને લેખન
કાજલ ઓઝા-વૈધે તેમની સ્નાતકની ઉપાધી અંગ્રેજી અને સંસ્કૃત વિષય સાથે ૧૯૮૬માં ગુજરાત યુનિવર્સિટીમાંથી પ્રાપ્ત કરી હતી. તેમણે અનુસ્નાતકની ઉપાધી એડવર્ટાઇઝીંગ મેનેજમેન્ટમાં સેંટ ઝેવિયર્સ, મુંબઇ ખાતેથી મેળવી હતી. તેમણે ૭ વર્ષના ટૂંકા સમયગાળામાં ૪૫ પુસ્તકો પ્રકાશિત કર્યા છે કે જેમાં નવલકથાઓ, ટૂંકી વાર્તાઓ, અનુવાદો, નિબંધો, નાટકો અને ૪ ઓડિયો પુસ્તકોના સંગ્રહનો પણ સમાવેશ થાય છે. તેમણે એક લેખક હોવા ઉપરાંત હિન્દી અને ગુજરાતી સિનેમા તેમજ ટેલિવિઝન ક્ષેત્રે કટાર લેખક, કવિ, અભિનેત્રી અને સંચાલક તરીકે પણ યોગદાન આપ્યું છે. આ ઉપરાંત તેમણે ગુજરાત યુનિવર્સિટીમાં અનુસ્નાતક કક્ષાના સ્ક્રિપ્ટ લેખન વિષયમાં મુલાકાતી શિક્ષક તરીકે કાર્ય કર્યુ છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:૧૯૬૬માં જન્મ
દિલ્હી
આખા દેશમાંથી સતત સ્થળાંતરિત થતા રહેતા લોકોને કારણે દિલ્હી એક સર્વદેશીય મહાનગર તરીકે વિકસ્યું છે. તેની વસતિની પ્રમાણમાં ઊંચી સરેરાશ આવક અને સાથોસાથ દિલ્હીના ઝડપી વિકાસ અને શહેરીકરણના કારણે દિલ્હીની કાયાપલટ થઈ ગઈ છે. આજે દિલ્હી એ ભારતનું મુખ્ય સાંસ્કૃતિક, રાજકીય અને વેપારી મથક છે.
ભૂગોળ
thumb|દિલ્હી નજીકની યમુના નદી thumb|ઈન્ડિયા ગેટ, નવી દિલ્હી ખાતે વીજળીક હડતાલજુલાઈથી ઑગસ્ટ દરમ્યાન રહેતા ચોમાસામાં દિલ્હીમાં તેનો મોટા ભાગનો વાર્ષિક વરસાદ થઈ જાય છે.
સરકાર અને રાજકારણ
પરિવહન અને તેના જેવી બીજી અન્ય સેવાઓ દિલ્હી સરકાર દ્વારા ચલાવવામાં આવે છે પરંતુ પોલીસ જેવી સેવાઓ કેન્દ્ર સરકારના સીધા નિયંત્રણ હેઠળ હોય છે. 1956 પછી પહેલીવાર 1993માં વિધાનસભા પુન:સ્થાપિત કરવામાં આવી હતી અને દિલ્હીમાં સીધું સમવાયી શાસન શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. આ ઉપરાંત, પંચાયત રાજ ધારાના એક ભાગરૂપે દિલ્હી મહાનગરપાલિકા(MCD) શહેરનો નગર વહીવટ પણ સંભાળે છે. નવી દિલ્હી, દિલ્હીનો શહેરી વિસ્તાર, એ દિલ્હીની રાજય સરકાર અને ભારત સરકાર એમ બંને સરકારોનું મુખ્ય મથક છે. ભારતનું સંસદભવન, રાષ્ટ્રપતિભવન અને ભારતનું સર્વોચ્ચ ન્યાયલય (સુપ્રિમ કોર્ટ) નવી દિલ્હી સ્થિત છે. દિલ્હીમાં કુલ 80 વિધાનસભા મતદારક્ષેત્રો છે અને 7 લોકસભા (ભારતની સંસદનું નીચલું ગૃહ) મતદારક્ષેત્રો છે.
પરિવહન
thumb|દિલ્હી મેટ્રો દરરોજ સરેરાશ 702,731 યાત્રીઓને લઈ જાય-લાવે છે અને અત્યારે ઓપરેશનલ નફા પર ચાલે છે.[163] thumb|ઈન્દિરા ગાંધી આંતરરાષ્ટ્રીય વિમાનમથક એ દક્ષિણ એશિયાના સૌથી વ્યસ્ત રહેતા વિમાનમથકોમાંનું એક છે.[164] અહીં વિમાનમથકનું ટર્મિનલ 1ડી જોઈ શકાય છે. દિલ્હીમાં જાહેર પરિવહન માટે ત્રણ વિકલ્પો ઉપલબ્ધ છે- બસ, ઓટોરિક્ષા અને મેટ્રો રેલ વ્યવસ્થા.
પરિવહન માટે બસ એ સૌથી લોકપ્રિય વિકલ્પ છે, જે શહેરની પરિવહનની આશરે 60% માગને પૂર્ણ કરે છે. રાજય-હસ્તક દિલ્હી ટ્રાન્સપોર્ટ કોર્પોરેશન (DTC) શહેરને મુખ્ય બસ સેવા પૂરી પાડે છે. ડીટીસી (DTC) વિશ્વના સૌથી મોટા, પર્યાવરણ મિત્ર એવી સીએનજી બસોના જૂથનું સંચાલન કરે છે. આંબેડકરનગર અને દિલ્હી ગેટ વચ્ચે બસ રેપિડ ટ્રાન્સિટ નેટવર્ક દોડે છે.
વસ્તી
2001ના ભારતના સેન્સસ પ્રમાણે, એ વર્ષની દિલ્હીની વસતિ 13,782,976 હતી. તેની સામે તેની વસતિની ગીચતા દર ચો. કિ.મી.એ 9,294 વ્યકિતઓનો હતો, જાતિનો ગુણોત્તર દર 1000 પુરુષોએ 821 સ્ત્રીઓ જેટલો હતો અને સાક્ષરતા દર 81.82%નો હતો. 2003 સુધીમાં, રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હી પ્રદેશની વસતિ 141 લાખ લોકો સુધી પહોંચી ગઈ, અને તે મુંબઈને વટાવીને ભારતનું સૌથી મોટું મહાનગર બન્યું. આ આંકડામાં નવી દિલ્હીમાં વસતા 295,000 લોકો અને દિલ્હી કેન્ટોન્ટમેન્ટમાં વસતા બીજા 125,000 લોકોને ગણવામાં આવ્યા છે. વર્ષ 2004 સુધીમાં, વસતિ 15,279,000 જેટલી અંદાજિત વધી હતી. એ વર્ષે, (દર 1000ની વસતિએ) જન્મ દર, મૃત્યુ દર અને બાળમૃત્યુ દર અનુક્રમે 20.03, 5.59 અને 13.08 હતો. અત્યારે શહેરની નગરવસતિ 170 લાખ થવાનો અંદાજ છે, જેના પરિણામે તે વિશ્વનું સૌથી ગીચ વસતિવાળું શહેર બનશે (પણ સૌથી ગીચ વસતિવાળું મહાનગર નહીં, તે ટોકયો છે). 1999–2000ના અંદાજ મુજબ ગરીબી રેખાની નીચે જીવતા, એટલે કે વ્યાખ્યા અનુસાર માસિક 11 ડૉલરની આજીવિકાને આધારે ગુજરાન ચલાવતા લોકોની કુલ સંખ્યા 1,149,000 હતી (સમગ્ર ભારતના 27.5% સાપેક્ષે, આ સંખ્યા તેની કુલ વસતિના 8.23% હતી). વર્ષ 2001માં સતત સ્થળાંતર કરીને આવતા લોકોના કારણે અને તે ઉપરાંત કુદરતી વસતિવધારાના પરિણામે દિલ્હીની વસતિ અનુક્રમે 285,000 અને 215,000 જેટલી વધી - જેના પરિણામે, દિલ્હી વિશ્વનાં સૌથી ઝડપથી વિકસતાં શહેરોમાં સ્થાન પામ્યું. વર્ષ 2015 સુધીમાં દિલ્હી, ટોકયો પછી વિશ્વની બીજા ક્રમની એકત્રિત વસતિ ધરાવતું સ્થળ બનશે.
સંસ્કૃતિ
thumb|દિલ્લી હાટમાં પ્રદર્શનમાં મૂકેલું પરંપરાગત માટીકામ right|thumb|દિલ્હીના ભાત અને કઢાઈ ચીકન દિલ્હીની સંસ્કૃતિ પર તેના લાંબા ઇતિહાસ અને ભારતની રાજધાની તરીકેના તેના ઐતિહાસિક જોડાણનો પ્રભાવ રહ્યો હતો. શહેરમાંથી મળી આવેલાં ઘણાં નોંધપાત્ર સ્થાપત્યો/સ્મારકોના ઉદાહરણના આધારે તે સમજી શકાય છે; ભારત પુરાતત્ત્વ સર્વેક્ષણે (આર્કિયોલોજી સર્વે ઓફ ઈન્ડિયા) શહેરમાં 1200 ઈમારતોને હેરિટેજ બિલ્ડીંગનો દરજજો અને દિલ્હીના 175 સ્મારકોને રાષ્ટ્રીય હેરિટેજ સાઈટનો દરજજો આપ્યો છે. જૂનું શહેર એ એ જગ્યા છે જયાં મુઘલ અને તુર્કી શાસકોએ જામા મસ્જિદ (ભારતની સૌથી મોટી મસ્જિદ) અને લાલ કિલા જેવાં બેનમૂન સ્થાપત્યો બાંધ્યાં હતાં. લાલ કિલ્લો, કુતુબ મિનાર અને હુમાયુની કબર- આ ત્રણ વિશ્વ હેરિટેજ સ્થળો દિલ્હીમાં છે. અન્ય સ્થાપત્યો/સ્મારકોમાં ઈન્ડિયા ગેટ, જંતરમંતર (18મી સદીની વેધશાળા) અને પુરાના કિલા (16મી સદીનો લશ્કરી ગઢ)નો સમાવેશ થાય છે. લક્ષ્મીનારાયણ મંદિર, અક્ષરધામ અને બહાઈ લોટસ ટેમ્પલ એ આધુનિક સ્થાપત્યોના નમૂના છે. રાજ ઘાટ અને તેની સાથે સંલગ્ન સ્મારકોમાં મહાત્મા ગાંધી અને અન્ય નોંધપાત્ર વ્યકિતત્વોનાં સ્મારકો છે. નવી દિલ્હીમાં બ્રિટિશ સાંસ્થાનિક સ્થાપત્યના ગતકાલીન નમૂનારૂપ કેટલીક સરકારી ઈમારતો અને અધિકૃત રહેઠાણો છે. મહત્ત્વની ઈમારતોમાં રાષ્ટ્રપતિભવન, સચિવાલય, રાજપથ, સંસદભવન અને વિજય ચોકનો સમાવેશ થાય છે. સફદરજંગની કબરમાં મુઘલ બગીચા શૈલીનું પણ ઉદાહરણ મળે છે.
માધ્યમો
thumb|upright|દિલ્હી ખાતે પિતાંપુરા ટી.વી. ટાવર પ્રસારણ કાર્યક્રમ નવી દિલ્હી ભારતની રાજધાની હોવાથી રાજકીય અહેવાલો માટે તે મધ્યબિંદું સમાન છે, જેમાં ભારતીય સંસદના સત્રોનું નિયમિત પ્રસારણ પણ સમાવિષ્ટ છે. દેશભરમાં વ્યાપ્ત એવાં ઘણાં પ્રસાર-માધ્યમોની એજન્સીઓ દિલ્હી સ્થિત છે, જેમાં રાજય હસ્તકના પ્રેસ ટ્રસ્ટ ઓફ ઈન્ડિયા અને દૂરદર્શન પણ એક છે. શહેરમાં પ્રસારિત ટી.વી. પ્રોગ્રામોમાં દૂરદર્શનની બે નિઃશુલ્ક જમીન પરથી પ્રસારિત કરવામાં આવતી ટેલિવિઝન ચેનલો અને અનેક સિસ્ટમ ઓપરેટરો દ્વારા ચાલતી કેટલીક હિન્દી, અંગ્રેજી અને પ્રાદેશિક ભાષા ની કેબલ ચેનલો પરથી કાર્યક્રમો જોવા મળે છે. તેનાથી વિપરીત, શહેરમાં સૅટેલાઈટ ટેલિવિઝનને હજુ બહોળા પાયા પર ગ્રાહકોનો સ્વીકાર મળ્યો નથી.
સુપૌલ જિલ્લો
સુપૌલ જિલ્લો ભારત દેશના બિહાર રાજ્યના ૩૮ જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. સુપૌલ જિલ્લાનું મુખ્યાલય સુપૌલ ખાતે આવેલું છે. સુપૌલ જિલ્લો કોસી વિભાગ (પ્રમંડલ)ના પ્રશાસન હેઠળનો એક જિલ્લો છે.
નસીરુદ્દીન ચિરાઘ દહેલવી
નસીરુદ્દીન મહમુદ ચિરાઘ-દહેલવી (અંદાજે ૧૨૭૪-૧૩૫૬) ૧૪મી સદીના રહસ્યવાદી શાયર અને ચિશ્તીયા સંપ્રદાયના સૂફી સંત હતા. તેઓ અગ્રણી સૂફી સંત નિઝામુદ્દીન ઔલિયા ના મુરીદ(શિષ્ય) હતા, અને પછીથી તેમના અનુગામી બન્યા. તેઓ દિલ્હીમાંથી ચિશ્તીયા સંપ્રદાયના છેલ્લા પ્રખ્યાત સૂફી સંત હતા.
અધેવાડા (તા. ભાવનગર)
ભુગોળ
આ ગામ માલેશ્રી નદી (અથવા માલેશ્વરી) ના ઉત્તર કાંઠે આવેલું છે અને ભાવનગરથી ૩ માઇલ દક્ષિણે આવેલું છે.
ડોમેન નામ પ્રણાલી
ઇન્ટરનેટ બે મુખ્ય નેમસ્પેસેસ ની જાળવણી કરે છે, ડોમેન નામ વંશવેલો અને ઈન્ટરનેટ પ્રોટોકોલ (IP) એડ્રેસ છે. આ ડોમેન નામ સિસ્ટમ ડોમેઈન નામ વંશવેલો જાળવે છે અને તેને અને સરનામા જગ્યાઓ વચ્ચે અનુવાદ સેવાઓ પૂરી પાડે છે. ઈન્ટરનેટ નામ સર્વરો અને કોમ્યુનિકેશન પ્રોટોકોલને ડોમેઇન નેમ સિસ્ટમ અમલમાં છે. એક DNS નામ સર્વર જેમ કે સરનામું (A અથવા AAAA) રેકોર્ડ્સ, નામ સર્વર (NS) રેકોર્ડ, અને મેઈલ પરિવાહક તરીકે ડોમેન નામ માટે DNS રેકોર્ડ્સ સંગ્રહ કરે છે કે જે સર્વર, છે (MX) રેકોર્ડ્સ (DNS રેકોર્ડ પ્રકારની યાદી પણ જુઓ) ; એક DNS નામ સર્વર તેના ડેટાબેઝને સામે પ્રશ્નો જવાબો સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય ડોમેન નામો
DNS મર્યાદિત ASCII અક્ષરોને પરવાનગી આપતું હોવાથી ઘણી ભાષાઓના મૂળભૂત અક્ષરો કે સ્ક્રીપ્ટની રજૂઆતને અટકાવે છે.આને શક્ય બનાવવા માટે, ICANN જેના દ્વારા જેમ કે માન્ય DNS અક્ષર માં વેબ બ્રાઉઝર્સ, નકશો યુનિકોડ શબ્દમાળાઓ તરીકે વપરાશકર્તા કાર્યક્રમો, Punycodeની મદદથી સુયોજિત કરે છે, સિસ્ટમ કાર્યક્રમો માં Internationalizing ડોમેન નામો (IDNA)ને મંજૂરી આપી હતી. 2009 માં આઇસીએએનએન આંતરરાષ્ટ્રીયકરણ ડોમેન નામ કંટ્રી કોડ ટોપ લેવલ ડોમેન ના સ્થાપન મંજૂરી આપી હતી. વધુમાં, હાલનું ટોચ સ્તર ડોમેન નામો (TLD) ઓ ઘણા registries જો IDNA પદ્ધતિ અપનાવી છે.
સંદર્ભો
શ્રેણી:કમ્પ્યુટર વિજ્ઞાન
અકવાડા (તા. ભાવનગર)
ઇતિહાસ
અહીં અંકલેશ્વર મહાદેવનું પ્રાચીન મંદીર આવેલું છે. તેના નામ પરથી આ ગામનું નામ અકવાડા પડ્યું છે.
અપર્ણા સેન
અપર્ણા સેન (ઉર્ફ દાસગુપ્તા) (অপর্ণা সেন Ôporna Shen; જન્મ 25 ઓક્ટોબર 1945) ભારતની સમીક્ષકો દ્વારા પ્રશંસા પ્રાપ્ત કરી ચૂકેલી એક જાણીતી ફિલ્મ નિર્માતા, પટકથા લેખક અને અભિનેત્રી છે.તેણીએ અત્યાર સુધીમાં ત્રણ રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કારો અને આઠ આંતરાષ્ટ્રીય ફિલ્મ ઉત્સવોના પુરસ્કાર જીત્યા છે.
અપર્ણા એક દિગ્દર્શક તરીકે
2009માં, સેને તેની આવનારી બંગાળી ફિલ્મ ઇતિ મૃણાલીની ની ધોષણા કરી, જેમાં કોંકણા સેન શર્મા, અપર્ણા સેન, રજત કપૂર, કૌષિક સેન, અને પ્રિયાષુ ચેટર્જીને રજૂ કરવાના હતા. સેનની છેલ્લી બંગાળી ફિલ્મ પારોમિતા એક દિન (2000) હતી. પ્રથમ વાર પટકથા લેખન કરનારા રંજન ધોષ, ઇતિ મૃણાલીની ના ઉપ લેખક પણ હતા. આકસ્મિત રીતે આ અપર્ણા સેનની પહેલી તેવી ફિલ્મ છે જેમાં તે કોઇ લેખક કે ફિલ્મ સંસ્થાના અભ્યાસક્રમ સાથે જોડાઇને સંયુક્ત રીતે કરી રહી હોય. મુંબઇમાં આવેલી વીશલીંગ વુડ્સ ઇન્ટરનેશનલ ફિલ્મ શાળા ખાતે ઇતિ મૃણાલીની ની કથાને પટકથા લેખકોના અભ્યાસક્રમમાં એક કામ તરીકે લેવામાં આવી હતી. ભારતીય પટકથા લેખનમાં આવું પ્રથમ વાર બન્યું છે કે કોઇ ભારતીય ફિલ્મ સંસ્થા દ્વારા સોંપેલી કથા પર ખરેખરમાં એક ફિલ્મ બની રહી હોય. આ ફિલ્મ હાલ પૂર્વ નિર્માણમાં છે અને 2010ની મધ્યમાં તેની રજૂ થવાની શક્યતા છે.
ગૂગલ
બ્લોગસ્પોટ
પહેલા બ્લોગ્ર તરીકે જાણીતી સેવા જે પાયરા લેબ પાસેથી ૨૦૦૩માં ખરીદેલી સાઈટ પર પોતાના મનગમતા વિષય પર બ્લોગ બનાવવાની સગવડતા આપે છે, જે હાલમાં બ્લોગસ્પોટ નામે ઓળખાય છે. પોતાની જાહેરાત કરવાની છુટછાટથી બ્લોગસ્પોટ પર જાહેરાતોથી કમાણી પણ કરી શકાય છે.
અનુવાદ
ગૂગલ અનુવાદ જે (ગુગલ ટ્રાન્સલેટ) તરીકે ઓળખાય છે. તેમા લગભગ ૮૧ જેટલી ભાષાઓ છે. જેનો અનુવાદ તમે બીજી ભાષા સાથે કરી શકો છે. દા.ત. ગુજરાતી ભાષા નો અનુવાદ અંગ્રેજી માં
દલિત
સુધારણા ચળવળો
ઘણાં હિન્દુ દલિતોને સમાજમાં સમૃદ્ધિ પ્રાપ્ત થઈ છે. જો કે, કરોડો દલિતો હજુ ગરીબ છે. ખાસ કરીને ચંદ્રભાણ પ્રસાદ જેવા કેટલાક બૌદ્ધિકો એવી દલિલ કરે છે કે 1991ના આર્થિક ઉદારીકરણ બાદ ઘણાં દલિતોનું જીવન ધોરણ સુધર્યું છે અને ઘણાં ગુણાત્મક સર્વેક્ષણો મારફતે તેમના દાવાને સમર્થન મળ્યું છે. ભારતમાં જાતિ સબંધિત હિંસાની તાજેતરની ઘટનાઓ દલિત સમુદાય પર પ્રતિકૂળ અસર પાડી છે. શહેરી ભારતમાં દલિત વિરોધી ભેદભાવ સારા એવા પ્રમાણમાં ઘટ્યું છે પરંતુ ગ્રામ્ય દલિતો તેમની જાતને ઉપર લાવવા સંઘર્ષ કરી રહ્યાં છે. સરકારી સંસ્થાઓ અને એનજીઓ દલિતોને ન્યાય અપાવવા સક્રિય છે અને ઘણી હિન્દુ સંસ્થાઓ પણ તેમની તરફેળમાં બોલે છે. કેટલાક જૂથો અને હિન્દુ ધર્મના વડાઓ પણ જાહેરમાં જાતિ વ્યવસ્થાની વિરોધમાં બોલે છે. જો કે, દલિતો માટે મંદિર પ્રવેશના હકોની લડાઈ હજુ બંધ થઈ નથી અને હજુ પણ નવા વિવાદો ચાલુ છે. સુબ્રમણ્યમ ભારતી જેવા બ્રાહ્મણોએ દલિતોમાં બ્રાહ્મણપણું લાવ્યા હતા અને શિવાજીના મરાઠા સામ્રાજ્યમાં દલિત હિન્દુ યોદ્ધા હતા. (મહાર રેજિમેન્ટ)અનેસિંધિયા દલિત રાજ્ય. આધુનિક સમયમાં રામચંદ્ર વિરપ્પા અને ડૉ. સુરજ ભાણ જેવા ભારતીય જનતા પક્ષના નેતાઓ છે.
તાજેતરમાંજ નેપાળમાં દલિતોને પૂજારીના કામકાજ માટે સ્વિકારવામાં આવ્યાં છે. (જે પરંપરાગત રીતે બ્રાહ્મણો માટે અનામત છે). દલિત પૂજારીના આદેશને "પાન્દરમ" કહેવાય છે.
ખ્રિસ્તી ધર્મ
ભારતભરમાં ઘણા ખ્રિસ્તી સમુદાયો હજુ પણ જાતિ વ્યવસ્થાનું પાલન કરે છે. ઘણી વખત સામાજીક વ્યવસ્થામાં કોઈ ફેરફાર થતા નથી અને ગોઅન કેથોલિકના સમુદાયની જેમ કેટલાક સમુદાયોમાં હિન્દુ વ્યવસ્થાની સરખામણીએ વ્યવસ્થા જુદી જુદી હોય છે. ખ્રિસ્તી ધર્મમાં પરિવર્તિત થવાથી દલિતો જાતિ વ્યવસ્થાની મુક્ત નથી થતા. 1992માં તમિલનાડૂમાં કેથોલિક અંગે કરવામાં આવેલા એક અભ્યાસ પરથી જાણવા મળ્યું હતું કે દલિત ખ્રિસ્તીઓ અલગ ચર્ચો, સ્મશાન, સેવાઓ અને સરઘસની અલગ વ્યવસ્થાનો સામનો કરી રહ્યાં હતા. ખ્રિસ્તી બોધપાઠ છતાં ઉચ્ચ-જાતિના પાદરીઓ અને સંન્યાસિનીઓના ભેદભાવને લીધે દલિતો આર્થિક અને સામાજીક કષ્ટોનો સામનો કરે છે બામા ફોસ્ટિનાનું ઉપનામ ધરાવતા ખ્રિસ્તી દલિત કર્મશિલે પુસ્તકો લખ્યા છે જેમાં દક્ષિણ ભારતમાં ઉચ્ચ જાતિના પાદરીઓ અને સંન્યાસિનીઓ દ્વારા થતા ભેદભાવ અંગે પ્રત્યક્ષ વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. સામાજીક ઉદ્ધારના પગલાંની વાત આવે છે ત્યારે દલિત ખ્રિસ્તીઓને હિન્દુ અને નવ્ય-હિન્દુઓ સમાન દરજ્જો નથી ધરાવતા. તાજેતરના વર્ષોમાં ચર્ચ સત્તાઓ અને બોર્ડ્સના સમર્થન સાથે દલિત ખ્રિસ્તીઓએ માંગણી કરી હતી કે તેમને અન્ય દલિતોની જેમ સમાન લાભો મળવા જોઈએ.
અહમદશાહ
પ્રારંભિક જીવન
'મિરાત-એ-અહમદી' મુજબ, મુઝફ્ફરશાહે તેમની નાદુરસ્ત તબિયતને કારણે ૧૪૧૦માં તેમના પૌત્ર અહમદશાહની તરફેણમાં સિંહાસન છોડી દીધું હતું. પાંચ મહિના અને ૧૩ દિવસ પછી તેમનું અવસાન થયું. 'મિરાત-એ-સિકંદરી' મુજબ અહમદશાહ આશાવાલના કોળીઓના બળવાને શાંત પાડવા માટે એક અભિયાન તરફ જઈ રહ્યો હતો. પાટણ છોડ્યા બાદ તેમણે ઉલેમાઓની સભા બોલાવી અને પ્રશ્ન પૂછ્યો કે શું તેમણે પોતાના પિતાના અન્યાયી મૃત્યુનો બદલો લેવો જોઈએ. ઉલેમાઓએ તેમની તરફેણમાં જવાબો આપ્યા. તે પાટણ પાછા ફર્યા અને તેમના દાદા મુઝફ્ફરશાહને ઝેર પીવા માટે મજબૂર કર્યા. અહમદશાહે ૧૪૧૧માં ૧૯ વર્ષની ઉંમરે નાસિર-ઉદ-દુન્ય-વદ-દિન અબુલ ફતેહ નામનો ખિતાબ જીત્યો હતો.
વ્યક્તિત્વ
યુદ્ધ નેતા તરીકે તેમની બહાદુરી, કૌશલ્ય અને સફળતા તેમજ તેમની ધાર્મિકતા અને ન્યાય માટે તેમનું સન્માનિત કરવામાં આવે છે. તેમની ધાર્મિકતા ત્રણ મહાન ધાર્મિક શિક્ષકો પ્રત્યેના તેમના સન્માનમાં જોવા મળી હતી : શેખ મોઈનુદ્દીન ચિશ્તીના પ્રતિનિધિ શેખ રુક્ન-ઉદ-દિન, અજમેરના મહાન ખ્વાજા; શેખ અહમદ ખટ્ટુ, જે અમદાવાદના સરખેજ રોઝામાં દફનાવવામાં આવ્યા છે અને બુખારણ શેખ બુરહાન-ઉદ્‌-દિન જે શાહ આલમના પિતા કુત્બી આલમ તરીકે ઓળખાય છે.
દલિત
દલિતો અને સમકાલીન ભારતીય રાજકારણ
ભારતીય બંધારણમાં
અહમદશાહ
વ્યક્તિત્વ
અહમદશાહના ન્યાયમાંથી બે દાખલા નોંધવામાં આવ્યા છે. પોતાના મહેલની બારીમાં બેસીને સાબરમતી નદીને પૂરમાં જોઈ રહ્યા હતા ત્યારે અહમદશાહે એક મોટી માટીની બરણી તરતી જોઈ. બરણી ખોલવામાં આવી અને એક હત્યા કરાયેલી વ્યક્તિનો મૃતદેહ ધાબળામાં વીંટાળેલો મળી આવ્યો. કુંભારોને બોલાવી બરણીની ઓળખ કરાવવામાં આવી. બરણી બનવનારે તેને પડોશી ગામના મુખીને વેચવામાં આવી હોવાનું જણાવ્યું. તપાસ દરમિયાન મુખીએ અનાજના વેપારીની હત્યા કરી હોવાનું સાબિત થયું હતું અને તેને ફાંસી આપવામાં આવી હતી. અન્ય એક કિસ્સામાં અહમદશાહના જમાઈએ એક ગરીબ વ્યક્તિની હત્યા કરી હતી. કાજીએ રાજકુમારને હત્યાના ગુનામાં દોષિત ઠેરવ્યા અને દંડ ચૂકવીને રાજકુમારને છોડી મૂકવામાં આવ્યા. પોતાના જમાઈની મુક્તિની સુનાવણી કરતા અહમદશાહે જણાવ્યું કે અમીરોના ગુનાના કિસ્સામાં નાણાકીય દંડ એ કોઈ સજા નથી અને તેમના જમાઈને ફાંસી આપવાનો આદેશ આપ્યો હતો.
રાજુલા
રાજુલા ગુજરાત રાજ્યના અમરેલી જિલ્લામાં આવેલ શહેર અને રાજુલા તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
સ્વામી સચ્ચિદાનંદ
thumb|[[ગુજરાતી વિશ્વકોશના છઠ્ઠા ગ્રંથના વિમોચન પ્રસંગે ભોળાભાઈ પટેલ, નરહરિ અમીન, સ્વામી સચ્ચિદાનંદ, મનુભાઈ પંચોળી ‘દર્શક’, શ્રેણિકભાઈ કસ્તૂરભાઈ, ૮ ઓક્ટોબર ૧૯૯૪]] સ્વામી સચ્ચિદાનંદ ગુજરાતના જાણીતા સંત અને લેખક છે.
બુરહાનુદ્દીન ગરીબ
બુરહાનુદ્દીન ગ‌રીબ (ઉર્દુ: ) પ્રખ્યાત સૂફી સંત હતા. તેઓ ઇમામ અબુ હનીફાથી ઘણા પ્રભાવિત થયા હતા.
રમણિક અરાલવાળા
સ્ત્રોત
ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ
જયંત મેઘાણી
જયંત ઝવેરચંદ મેઘાણી (૧૦ ઓગસ્ટ ૧૯૩૮ - ૪ ડિસેમ્બર ૨૦૨૦) એ ભારત, ગુજરાતના સંપાદક, અનુવાદક અને પુસ્તક વિક્રેતા હતા. તેઓ ગુજરાતી લેખક ઝવેરચંદ મેઘાણીના દ્વિતીય પુત્ર હતા. ઝવેરચંદ મેઘાણીની અનેક કૃતિઓ તેમણે સંપાદિત કરી હતી.
આ પણ જુઓ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:૨૦૨૦માં મૃત્યુ શ્રેણી:૧૯૩૮માં જન્મ
વિજયાલક્ષ્મી પંડિત
જીવન પરિચય
તેમની પુત્રી ચંદ્રલેખાના લગ્ન અશોક મહેતા સાથે થયા હતા અને તેમને અર્જુન, મીનાક્ષી અને મંજરી એમ ત્રણ સંતાનો છે. તેમની બીજી પુત્રી નયનતારા સહગલ એક જાણીતા નવલકથાકાર છે. તેના લગ્ન ગૌતમ સહગલ સાથે થયા હતા અને તેને ત્રણ બાળકો હતા - નોનિકા, રણજિત અને ગીતા સહગલ. તેમની ત્રીજી પુત્રી રીટાના લગ્ન અવતાર કૃષ્ણધર સાથે થયા હતા અને તેમને બે સંતાનો ગોપાલ અને જ્યોતિ છે.
સંદર્ભ
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ શ્રેણી:૧૯૦૦માં જન્મ શ્રેણી:૧૯૯૦માં મૃત્યુ
સાવિત્રી ખાનોલકર
ભારતીય જોડાણ
સાવિત્રી ખાનોલકરે હિન્દુ પરંપરાઓ અને આદર્શો સાથે એટલી નજીકથી ઓળખ કરી હતી કે ભારતીય સમાજમાં તેમનું એકીકરણ સરળ અને સહજ હતું. તેઓ શાકાહારી હતા, અસ્ખલિત મરાઠી, સંસ્કૃત અને હિન્દી બોલતા શીખ્યા હતા અને ભારતીય સંગીત, નૃત્ય અને ચિત્રકામ પણ શીખ્યા હતા. તેઓ હંમેશાં દાવો કરતા કે તેઓ "ભૂલથી યુરોપમાં જન્મ્યા છે" કારણ કે તેમનો આત્મા ભારતીય હતો. તેઓ ભારતીય સંસ્કૃતિથી એટલા આકર્ષિત હતા કે તેમણે હિન્દુ ધર્મગ્રંથોનું વિસ્તૃત વાંચન કર્યું હતું અને ભારતના પ્રાચીન ઇતિહાસ અને દંતકથાઓનું ઊંડું જ્ઞાન મેળવ્યું હતું. આ જ્ઞાનને કારણે પરમ વીર ચક્રની ડીઝાઇન માટે મેજર જનરલ હીરા લાલ અટલે સાવિત્રી બાઈની મદદ માંગી હતી.
પરમ વીર ચક્રની ડિઝાઇન
યોગાનુયોગ, પ્રથમ પરમવીર ચક્ર તેમની મોટી પુત્રી કુમુદિની શર્માના બનેવી મેજર સોમ નાથ શર્માને એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. તેઓ ૧૯૪૭-૪૮ના ભારત પાકિસ્તાન યુદ્ધ વખતે શ્રીનગર હવાઈ મથક પરથી દુશ્મન ઘૂસણખોરોને ખદેડતી વખતે તેઓ શહીદ થઈ ગયા હતા.
જીવન ઉત્તરાર્ધ
સાવિત્રી ખાનોલકર હંમેશાં સામાજિક કાર્યો સાથે સંકળાયેલા રહ્યા હતા. તેમણે સૈનિકો અને તેમના પરિવારો તથા ભાગલા દરમિયાન વિસ્થાપિત થયેલા શરણાર્થીઓ માટે કામ કર્યું હતું. ૧૯૫૨માં પતિના અવસાન બાદ તેઓ આધ્યાત્મિકતા તરફ વળ્યા હતા અને શેષ જીવન રામકૃષ્ણ મઠમાં ગાળ્યું હતું. તેમણે મહારાષ્ટ્રના સંતો પર એક પુસ્તક લખ્યું હતું જે આજે પણ લોકપ્રિય છે.
હરિદાસ દત્ત
પ્રારંભિક જીવન
હરિદાસ દત્તનો જન્મ ૧૮૯૦માં બ્રિટિશ ભારતના ઢાકામાં થયો હતો. તેઓ વરિષ્ઠ બંગાળી ક્રાંતિકારી હેમચંદ્ર ઘોષના સંપર્કમાં આવ્યા અને મુક્તિ સંઘમાં જોડાયા હતા. ૧૯૧૨માં દત્ત અને ખગેન્દ્રનાથ દાસ કામદાર તરીકે જગતદલ નજીક એલેક્ઝાન્ડર જ્યુટ મિલમાં પ્રવેશ્યા હતા અને એક બ્રિટિશ એન્જિનિયરની હત્યા કરવા માટે ત્રણ મહિના સુધી ત્યાં કામ કર્યું હતું. પરંતુ તેઓ નિષ્ફળ ગયા અને ત્યાંથી ભાગી ગયા.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભારતીય ક્રાંતિકારી શ્રેણી:૧૯૭૬માં મૃત્યુ
મા. જે. પુસ્તકાલય
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:અમદાવાદ શહેરનાં સ્થાપત્યો
ગંગટોક
The town, with a population of thirty thousand belonging to different ethnicities such as Nepalis, Lepchas and Bhutia, is administered by various departments of the Government of Sikkim. Nestled within higher peaks of the Himalaya and enjoying a year-round mild temperate climate, Gangtok is at the centre of Sikkim’s tourism industry.
Geography
Most of Sikkim, including Gangtok, is underlain by Precambrian rock which contains foliated phyllites and schists; slopes are therefore prone to frequent landslides. Surface runoff of water by natural streams (jhora) and man-made drains has contributed to the risk of landslides. According to the Bureau of Indian Standards, the town falls under seismic zone-IV (on a scale of I to V, in order of increasing seismic activity), near the convergent boundary of the Indian and the Eurasian tectonic plates and is subject to frequent earthquakes. The hills are nestled within higher peaks and the snow-clad Himalayan ranges tower over the town from the distance. Mount Kanchenjunga (8,598 m or 28,208 ft)—the world's third-highest peak—is visible to the west of the city. The existence of steep slopes, vulnerability to landslides, large forest cover and inadequate access to most areas has been a major impediment to the natural and balanced growth of the city.
Economy
Gangtok's economy does not have a large manufacturing base, but has a thriving Cottage industry in watch-making, country-made alcohol and handicrafts. Among the handicrafts are the handmade paper industry made from various vegetable fibres or cotton rags. The main market in Gangtok provides many of the state's rural residents a place to offer their produce during the harvest seasons. The majority of the private business community is made up of Marwaris and Biharis. As part of Sikkim, Gangtok enjoys the status of being an income-tax free region as per the state's 1948 Income tax law. As Sikkim is a frontier state, the Indian army maintains a large presence in the vicinity of Gangtok. This leads to a population of semi-permanent residents who bring money into the local economy. The Sikkim government started India's first online lottery Playwin to boost government income, but this was later closed by a ruling from the Sikkim High Court. Ram Chandra Pradeep Kumar Jewellers located on Lall Market Road is a well renowned jewelery shop and by far the leading dealer of gold jewelery all over in Gangtok, including parts of South Sikkim. The firm was set up in the year 1962 and has been faring excellently in the jewelry industry in Gangtok.
Civic administration
Gangtok is within the Sikkim Lok Sabha constituency that elects a member to the Lok Sabha (Lower House) of the Indian Parliament. The city elects one member in the Sikkim state legislative assembly, the Vidhan Sabha. The Sikkim Democratic Front (SDF) won both the parliamentary election in 2004 and the state assembly seat in the 2004 state assembly polls.
Demographics
According to the 2001 census of India, the population of Gangtok "Notified Town Area" (a census unit) was 29,354. Males constituted 54% of the population and females 46%. The Gangtok subdivision of the East Sikkim district had a population of 179,376, of which 43,711 reside in urban areas of Gangtok and Tadong. Gangtok has an average literacy rate of 69.7%, higher than the national average of 59.5%: male literacy is 77.9%, and female literacy is 61.5%. In Gangtok, about 8% of the population is under 6 years of age. About 8% of Gangtok’s population live in the nine notified slums and squatter settlements, all on Government land. More people live in areas that depict slum-like characteristics but have not been notified as slums yet because they have developed on private land. Of the total urban population of Sikkim, Gangtok Notified Town Area has a share of 55.5%. Including Gangtok, East District has a share of 88% of the total urban population. The quality of life, the pace of development and availability of basic infrastructure and employment prospects has been the major cause for rapid migration to the city. With this migration, the urban services are under pressure, intensified by the lack of availability of suitable land for infrastructure development.
Culture
Apart from the major religious festivals of Diwali, Christmas, Dussera, Holi etc., the diverse ethnic populace of the town celebrates several local festivals. The Lepchas and Bhutias celebrate new year in January, while Tibetans celebrate the new year (Losar) with "Devil Dance" in January–February. The Maghe sankranti, Ram Navami, Chotrul Duchen, Buddha Jayanti, the birthday of the Dalai Lama, Loosong, Bhumchu, Saga Dawa, Lhabab Duechen and Drupka Teshi are some other festivals, some distinct to local culture and others shared with the rest of India, Nepal, Bhutan and Tibet.
A popular food in Gangtok is the momo, a steamed dumpling containing pork, beef and vegetables cooked in a doughy wrapping and served with watery soup. Wai-Wai is a packaged snack consisting of noodles which are eaten either dry or in soup form. A form of noodle called thukpa, served in soup form is also popular in Gangtok. Other noodle-based foods such as the chowmein, thanthuk, fakthu, gyathuk and wonton are available. Other traditional Sikkimese cuisine include shah-phaley (Sikkimese patties with spiced minced meat in a crisp samosa-like case) and Gack-ko soup. Restaurants offer a wide variety of traditional Indian, continental and Chinese cuisines to cater to the tourists. Churpee, a kind of hard cheese made from cow's or yak's milk is sometimes chewed. Chhang is a local frothy millet beer traditionally served in bamboo tankards and drunk through bamboo or cane straws. Alcohol is cheap due to low excise duty in Sikkim. Beer, whiskey, rum and brandy are frequently consumed by both locals and non-locals.
External links
શ્રેણી:સિક્કિમ
મેસોપોટેમીયા
મેસોપોટેમીયા (ગ્રીક Μεσοποταμία " નદીઓ વચ્ચેની [જમીન] ", અરબીમાં بلاد الرافدين bilād al-rāfidayn ) તરીકે જાણીતો વિસ્તાર તિગ્રિસ અને યુફ્રેટીસ નદીઓ સાથે તિગ્રિસ-યુફ્રેટીસ નદી વ્યવસ્થા સહિતના વિસ્તારનું નામ છે, જેમાં બહુધા આધુનિક ઇરાક, ઉપરાંત, ઉત્તર-પૂર્વીય સીરીયાના કેટલાક ભાગો, દક્ષિણ-પૂર્વીય તૂર્કીના કેટલાક ભાગો, અને દક્ષિણ-પશ્ચિમી ઇરાનના ખુઝેસ્તાન પ્રાંતના કેટલાક ભાગોનો સમાવેશ થાય છે.
ઇતિહાસ
મેસોપોટેમીયામાં ઉરુક, નિપ્પુર, નિનેવેહ અને બેબીલોન ઐતિહાસિક મહત્વ ધરાવતા શહેરો તેમજ મા-અસેસ્બ્લુનું શહેર, અક્કાડ સામ્રાજ્ય ઉરનો ત્રીજો વંશ અને એશીરીયાઇ સામ્રાજ્ય જેવા મોટા પ્રાદેશિક રાજ્યો પણ આવેલા હતા. મેસોપોટેમીયાના કેટલાક મહત્વના ઐતિહાસિક નેતાઓમાં હતા જેમાં ઉર-નમ્મુ (ઉરનો રાજા), સારગોન (અક્કાડ સામ્રાજ્યનો સ્થાપક), હમ્મુરાબી (જુના બેબીલોન રાજ્યનો સ્થાપક), અને તિગલેથ-પાઇલેસર પહેલો (એશીરીયન સામ્રાજ્યનો સ્થાપક)નો સમાવેશ થાય છે.
સાહિત્ય અને પુરાણકથા
બેબીલોનીયન કાળમાં મોટાભાગના શહેરો અને મંદિરોમાં પુસ્તકાલયો હતા. એક જૂની સુમેર કહેવત પ્રમાણે, જે લહિયાની શાળામાં નિપુણ થાય, તેનો પરોઢ સાથે ઉદય થશે જ. સ્ત્રીઓ તેમજ પુરુષો વાંચવા-લખવાનું શીખતાં હતાં અને સેમિટિક બેબીલોનીયનો માટે આ શિક્ષણમાં લુપ્ત સુમેર ભાષા અને એક સંકુલ અને વ્યાપક વર્ણમાળાના જ્ઞાનનો સમાવેશ થતો હતો.
ગણિતશાસ્ત્ર
મેસોપોટેમીયાના લોકો 60 અંકને આધાર ગણનારી સેક્સાગેસિમલ અંકવ્યવસ્થાનો ઉપયોગ કરતા હતા. હાલના 60 મિનીટના કલાક અને 24 કલાકના દિવસ તેમજ 360 ડીગ્રી વર્તુળના મૂળ આ વ્યવસ્થામાં રહેલા છે. સુમેર પંચાંગમાં દરેક સાત દિવસના સપ્તાહની પણ સંકલ્પના કરવામાં આવી હતી. આ ગાણિતિક જ્ઞાનનો ઉપયોગ નકશાનિર્માણમાં થતો હતો.
રમતો
શિકાર એસ્સીરીયાના રાજાઓમાં લોકપ્રિય રમત હતી. કલામાં વારંવાર જોવા મળતા મુષ્ટિયુદ્ધ અને કુસ્તી તેમ જ પોલોનું એક સ્વરૂપ સંભવિતપણે લોકપ્રિય હતું, જેમાં માણસો ઘોડા પર બેસવાના બદલે અન્યના ખભા પર બેસતા હતા. તેઓ રગ્બી જેવી એક રમત મેજોરી પણ રમતા હતા, જે લાકડાના દડાથી રમાતી હતી. સેનેટ અને બેકગેમન જેવી બોર્ડગેઇમ પણ રમતા હતા, જે હવે "મા-અસેસ્બલુની શાહી રમત"ના નામે ઓળખાય છે.
મહેલો
પ્રારંભિક મેસોપોટેમીયાના અગ્ર વર્ગના મહેલો અત્યંત મોટા પરિસરો ધરાવતા હતા અને તેમને મોટે ભાગે વૈભવીપણે સુશોભિત કરવામાં આવતા હતા. ખફજાહ અને અસ્માર જેવા દિયાલા નદી ખીણના સ્થળોએથી મળેલા સૌથી પ્રારંભિક નમુના જાણીતા છે. ઇ.સ. પૂર્વેંની આ ત્રીજી સહસ્ત્રાબ્દિના મહેલો વિશાળ સ્તરની સામાજિક-આર્થિક સંસ્થાઓ તરીકે કામગીરી બજાવતા હતા, તેથી નિવાસી અને ખાનગી કામગીરીની સાથે સાથે તેમાં કારીગરોની કાર્યશિબિરો, અનાજ સંગ્રહાલયો, કર્મકાંડો માટેના ચોગાનો રહેતા અને મોટે ભાગે દેવળો સાથે જોડાયેલા રહેતા હતા. ઉદાહરણ તરીકે, જ્યાં ચંદ્ર દેવ નન્નાની પૂજારીણીઓ રહેતી હતી તેવું ઊર ખાતેનું કહેવાતું ગીપારુ (અથવા સુમેરમાં ગિગ-પાર-કુ) બહુવિધ ચોગાનો, અસંખ્ય ગર્ભગૃહો, મૃત પૂજારીણીઓને દફનાવવાના ખંડો, કર્મકાંડ માટેનો ભોજખંડ, વગેરે ધરાવતું વિશાળ સંકુલ હતું. મેસોપોટેમીયાના મહેલનું આવું જ સંકુલ ઉદાહરણ સીરીયામાં મારી ખાતે પ્રાચીન બેબીલોનીયન કાળનું ઉત્ખનનમાં મળી આવ્યું હતું.
ભારતીય પ્રૌદ્યોગિકી સંસ્થાન
ભારતીય પ્રૌદ્યોગિકી સંસ્થાન અધિનિયમ
ભારતીય પ્રૌદ્યોગિકી સંસ્થાન અધિનિયમ આજ સુધી આધાર તરીકે લેવામાં આવે છે. આ કાયદાએ મુખ્યત્વે થોડી આઈઆઈટીઓને રાષ્ટ્રીય મહત્ત્વની સંસ્થા તરીકે સ્વીકારી અને તેમને 'સોસાયટીઓ'થી યુનિવર્સિટીની સ્થિતિમાં રૂપાંતરિત કર્યા.
વરાહગીરી વેંકટગીરી
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:ભારત રત્ન પુરસ્કારના વિજેતા
શેરગઢ જડીયા (તા. ધાનેરા)
શેરગઢ જડીયા (તા. ધાનેરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધાનેરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. શેરગઢ જડીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
અલિયા બેટ
અલિયા બેટની લંબાઇ ૧૭.૭૦૫ કિમી અને પહોળાઇ ૪.૮૨૫ કિમી છે.
હુમાયુ
નસિર-ઉદ્-દિન મહોમ્મદ હુમાયુ એ (આખું નામઃ અલ સુલ્તાન અલ-આઝમ વલ ખકાન અલ મુકારમ, જામ-ઇ-સલ્તનત-ઇ-હકીકી વા મજાઝી, સઇદ અલ-સલાતિન, અબુ’લ મુઝફ્ફર નાસિર ઉદ-દિન મહોમ્મદ હુમાયુ પાદશાહ ગાઝી, ઝીલુ’આહ ) (17 માર્ચ 1508 – 4 માર્ચ 1556) (OS7 માર્ચ 1508 થી OS 22 ફેબ્રુઆરી 1556) અત્યારે અફઘાનિસ્તાનના નામથી ઓળખાતા પ્રદેશ, પાકિસ્તાન અને ઉત્તર ભારતના વિવિધ ભાગો પર 1530થી 1540 દરમ્યાન અને ફરીવાર 1555થી 1556 દરમિયાન શાસન કરનારો બીજો મુગલ શહેનશાહ હતો. તેના પિતા બાબરની જેમ, તેણે પણ શરૂઆતમાં પોતાનું રાજ્ય ગુમાવી દીધું હતું પણ પર્શિયનોની મદદથી તેણે પોતાનું રાજ આખરે પાછું મેળવ્યું તેમજ સાથે જ, પોતાનું રાજ્ય વિસ્તાર્યું. હુમાયુના મૃત્યુના સમયે મુગલ સલ્તનત દસ લાખ ચોરસ કિલોમીટર વિસ્તારમાં પથરાયેલી હતી.
વધુ પીછેહઠ
જ્યારે હુમાયુ મુસાફરી કરી રહ્યો હતો ત્યારે સિંધના આમિરે માલદેવના પિતાની હત્યા કરી, જેથી હુમાયુ પ્રત્યેનું પોતાનું મંતવ્ય બદલવા રાજા પ્રેરિત થયો. રણમાં વહેતી મિઠી વિરડી પાસે વસેલા ઉમરકોટમાં તેણે હુમાયુને મળવાનો નિર્ણય કર્યો. તેમને ઘોડા અને હથિયારો પણ અપાયા. તેમણે સાથે મળીને સિંધ સામે લડાઇ છેડી. આ લડાઇ માટેનું મુખ્ય કેન્દ્ર ઉમરકોટ બનવાનું હતું. અને 23 નવેમ્બર 1542ના રોજ 15 વર્ષની હમિદાએ તેના પહેલા પુત્રને જન્મ આપ્યો. તેનું નામ જલાલુદ્દીન(પાછળથી અકબર) રાખવામાં આવ્યું. 34 વર્ષના હુમાયુનો તે વારસ હતો.
મૃત્યુ અને વારસો
હુમાયુને અવકાશશાસ્ત્ર અને જ્યોતિષશાસ્ત્ર ખુબ ગમતા અને તેણે નિરીક્ષણગૃહો પણ બંધાવ્યા હતા જે સદીઓ સુધી ટકી રહ્યાં. તેમનું આખું જીવન તેમની બહેન ગુલબદન બેગમ દ્વારા લખાયેલા પુસ્તક હુમાયુ-નામા માં સ્હેજ ચરિત્રાત્મક શૈલીમાં વર્ણવવામાં આવ્યું છે. હુમાયુના પુત્ર અકબરે વિનંતી કરતાં ગુલબદન બેગમે આ પુસ્તક લખ્યું હતું. તેમનું છેલ્લું સૌથી વધુ અસરકારક અને લાંબા સમય સુધી ગણાનારું કોઇ કામ હોય તો તે ભારતીય શાસનમાં પર્સિયન વિચારોનો ઉમેરો. આ વિચારો તેમના પછીના સાશકોએ પણ અનુસરવાના ચાલુ રાખ્યા. સફાવિદ કળા વડે અંજાયા બાદ તેમણે કળાને ખુબ સહકાર આપ્યો અને પોતાના દરબારમાં ચિત્રકારોને સ્થાન આપ્યું જેમણે મુગલ શૈલીના ચિત્રો વિકસાવ્યા. હુમાયુનું સૌથી શ્રેષ્ઠ સ્થાપત્ય સર્જન હતું દિન-પનાહ (ધર્મની શરણ) દુર્ગ, જે દિલ્હીમાં પુરાના કિલ્લા તરીકે પણ જાણીતો છે. શેર શાહ સુરીએ તેને ધ્વંસ કર્યો હતો. હુમાયુ આજે તેની કબર હુમાયુ કા મકબરા માટે જાણીતો છે. આ મકબરો તેની વિધવાએ તેના મૃત્યુ બાદ 1562થી 1571માં બનાવડાવ્યો હતો. હુમાયુના મકબરાનું ખરેખરું મોડેલ તો સમરકંદમાં આવેલું ગુર-એ-આમિર છે. તાજમહેલની શૈલીની શરૂઆત કરનાર તે ગણાય છે. જો કે, ઘુમ્મટો અને ઇવાનો ની શૈલી અને તેની રચનાને કારણે તે તથા વસ્તુઓના રચનાત્મક ઉપયોગને કારણે તે ભારતમાં મુગલ સ્થાપત્યોમાંનું એક બેનમુન સ્થાપત્ય ગણાય છે.
ગાગરોનનો કિલ્લો
ગાગરોનનો કિલ્લો (હિંદી: गागरोन का किला) ભારતમાં રાજસ્થાનના ઝાલાવાડ જિલ્લામાં આવેલો એક કિલ્લો છે જે રાજસ્થાનના હડૌલી વિભાગના ગામ ગાગરોનમાં આવેલો છે. આ કિલ્લો ટેકરી પર અને પાણીની વચ્ચે બનેલા કિલ્લાનું એક ઉત્કૃષ્ટ ઉદાહરણ છે.
જામનગર
વસ્તી
જામનગર શહેરની વસ્તી ઇ.સ. ૧૮૭૨માં ૩૪,૭૪૪ હતી જે વધીને ઇ.સ. ૧૯૭૧ની વસ્તી ગણતરીમાં ૨,૧૪,૮૧૬ થઇ હતી. ઇ.સ. ૨૦૧૧માં થયેલી વસ્તી ગણતરી પ્રમાણે જામનગરની વસ્તી ૫,૨૯,૩૦૮ છે; જેમાં ૨,૭૬,૨૦૨ પુરુષો અને ૨,૫૩,૧૦૬ સ્ત્રીઓ છે. કુલ વસ્તીના ૮૨.૫૮% (પુરુષ:૮૬.૯૭% અને સ્ત્રી:૭૭.૮૩%) સાક્ષર છે.
વિલિંગડન ક્રેસન્ટ
પ્રભાવશાળી વિલિંગડન ક્રેસન્ટનું નિર્માણ જામ રણજિતસિંહે કરાવ્યું હતું, જે તેમના યુરોપીયન પ્રવાસથી પ્રેરિત હતું. મૂળતઃ અર્ધચંદ્રાકાર બજાર માટેની જગ્યા છે જેમાં ત્રિકોણીય કમાનોની હારવાળો રસ્તો આવેલો છે જેની ફરતે ભોંયતળીએ મોટા અને ઉપલા માળે નાના એવા વક્રાકાર દિવાલમાં જડેલા ચોરસ થાંભલાઓ અને ફરતે જમરૂખના આકારની નાની થાંભલીઓ ગોઠવેલી છે. જામ સાહેબની પ્રતિમા અર્ધચંદ્રાકારની મધ્યમાં આવેલી છે. ૨૦૦૧ના ગુજરાત ભૂકંપથી આ શોપિંગ વિસ્તારમાં થોડું નુકસાન થયું હતું.
ઉષા ઉપાધ્યાય
ઉષાબેન ઘનશ્યામભાઈ ઉપાધ્યાય ગુજરાતી સાહિત્યકાર છે.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી: ગુજરાતી સાહિત્યકાર શ્રેણી:૧૯૫૬માં જન્મ શ્રેણી:જીવિત લોકો
રણ કાચબો
રણ કાચબો પ્રચંડ ગરમી સહન કરી શકે છે. વધુ ગરમીના દિવસોમાં તે જમીનમાં ઉંડો દર કરીને ભુગર્ભમાં છ ફૂટ ઊંડે ચારથી પાંચ મહિના સુષુપ્તાવસ્થામાં રહે છે. આ કાચબાના શરીરમાં પાણીનો સંગ્રહ કરવાની ક્ષમતા હોય છેે.
મીનું એડનવાળા
સર્જન
અમેરિકાનાં ભૂતકાળ, બંધારણ, રાજ્યપદ્ધતિ, કુટુંબવ્યવસ્થા, ભારત-અમેરિકાની તુલના અને અજંપ, અધીરા, જિજ્ઞાસુ અમેરિકનોનો પરિચય કરાવતી પુસ્તિકા અમેરિકા આવું છે (૧૯૬૯) એમણે લખેલી છે.
તનસુખરાય ઓઝા
ઓઝા તનસુખરાય ઈચ્છાશંકર, 'શિવેન્દુ' (૨૦ ડિસેમ્બર ૧૯૨૭) ગુજરાતી કવિ છે. તેમનો જન્મ વતન ભાવનગર જિલ્લાના શિહોરમાં થયો હતો. ૧૯૪૭માં મૅટ્રિક અને ૧૯૫૨માં ગુજરાતી-અંગ્રેજી વિષયો સાથે ગુજરાત યુનિવર્સિટીમાંથી બી.એ. અને ૧૯૫૪માં એમ.એ. નું શિક્ષણ મેળવ્યા બાદ તેમણે શાળા અને કૉલેજોમાં શિક્ષણકાર્ય કર્યું હતું..
ભુંભલી (તા. ભાવનગર)
ભુંભલી સોલ્ડરિંગ કરવા માટેના પીળા રંગના રસાયણ માટે પ્રખ્યાત છે, જેની મોટાભાગે નિકાસ થાય છે. ભુંભલીથી લગભગ દોઢ કિ.મી.ના અંતરે કોળીયાક જવાના રસ્તે ભમરિયા કૂવો આવેલો છે, જે મોખડાજી ગોહિલે બનાવડાવ્યો હોવાનું કહેવાય છે, જે તેમના ઉંટોને ઘોઘા પર આક્રમણ કરતી વખતે ઉયોગમાં આવ્યો હતો.
સંદર્ભ
શ્રેણી:ભાવનગર તાલુકો શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
ગળી વિદ્રોહ
વિદ્રોહ
આ વિદ્રોહની શરૂઆત ગોબિંદપુર અને ચૌગાછા નામના ગામડાથી થઈ જે હાલમાં કૃષ્ણનગર, નદિયા જિલ્લામાં આવેલા છે. ત્યાં બિષ્નુચરણ બિશ્વાસ અને દિગમ્બર બિશ્વાસએ ખેડૂતોના વિદ્રોહનું સૌ પ્રથમ નેતૃત્વ કર્યું. ત્યાર બાદ આ વિદ્રોહ ઝડપથી મુર્શિદાબાદ, બીરભૂમ, બર્દવાન, પબના, ખુલના અને નરૈલમાં ફેલાયો. કેટલાક ગળી વાવેતર કરાવનારાઓને પર જાહેરમાં કામ ચલાવીને ફાંસીએ લટકાવી દેવામાં આવ્યા હતા. ગળીના ગોદામ બળી નાખવમાં આવ્યા હતા. ઘણા વાવેતરકારો પકડાય નહીં તે માટે ભાગી ગયા હતા. જમીનદારો પણ વિદ્રોહી ખેડૂતોના નિશાના પર હતા.
ભારતમાં બ્રિટીશ શાસકો પર તેની અસર
આખરે, નવાબ અબ્દુલ લતીફની પહેલને કારણે બ્રિટિશ સરકારે ઈન્ડિગો કમિશનિનની રચના કરી હતી, જેનો ઉદ્દેશ્ય ભારતની જનતા પર ગળી વાવેતર કરનારાઓના દમનને સમાપ્ત કરવાનો હતો.
જમૈકા
ભૂગોળ
જમૈકાનો કુલ વિસ્તાર ૧૦૯૯૦ ચોરસ કિ.મી જેટલો છે.ભૌગોલીક રીતે જમિકાનુ સ્થાન ક્યુબાની દક્ષિણે, હિસ્પેનોલીયાની( હાઇટી અને ડોમિનિકન રિપબ્લિકવાળો ટાપુ) પશ્ચિમે અને કેયમેન ટાપુની દક્ષિણ-પુર્વમા આવેલ છે. જમૈકા કેરેબિયન સાગરમા આવેલ ત્રીજો સૌથી મોટો ટાપુ છે.કિંગ્સટન અને મોન્ટેગો બે દેશના સૌથી મોટા બે શહેરો છે.જમૈકાની આબોહવા ઉષ્ણકટીબંધીય પ્રકારની ગરમ અને ભેજવાળી છે.
ઉદ્યોગો
જમૈકાના મુખ્ય પાકોમાં મકાઈ,શેરડી,કેળા,પ્લેન્ટૈન( કેળા જેવુ એક પ્રકારનુ ફળ),અનાનસ,નાળીયેર અને ખાટા ફળો છે આ ઉપરાંત જમૈકામા બોક્સાઇટ,જિપ્સમ( ચીરોડી) અને શીસુ જેવા ખનીજો મળે છે. શેરડીમાથી ખાંડ અને રમ ,સીમેન્ટ,ખાતર અને સોફ્ટવેર સેવાઓના ઉધ્યોગો પણ વીક્સેલ છે. પ્રવાસન ઉદ્યોગ દેશનો સૌથી મોટો ઉદ્યોગ છે અને મોન્ટેગો બે તેનુ બહુ જાણીતુ પ્રવાસન કેન્દ્ર છે.
ધનવંત ઓઝા
સ્ત્રોત
ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ
નવાગામ (ઇસારી)
નવાગામ (ઇસરી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મેઘરજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નવાગામ (ઇસરી) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
હડકવા
ગુજરાત અને હડકવા
હડકવા પ્રત્યે લોક જાગૃતી અને વલણ અંગે અભ્યાસ કરવાના હેતુથી આણંદ જિલ્લાના કરમસદ તાલુકા આસપાસના નવ ગામોના ૨૨૫ કુટુંબોનો અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો. તેના તારણો એવા નિકળ્યા કે, ૧૦૦% લોકો હડકવાના રોગ વિષે અવગત હતાં. ૯૮.૬% લોકો માહિતગાર હતાં કે કુતરૂં કરડવાથી હડકવા થાય છે. ફક્ત ૩ વ્યક્તિ આ બાબતથી અજાણ હતી, જેમાં બે અભણ ખેડુત અને એક શિક્ષિત સ્નાતક એવો નોકરીયાત આ બાબતે અજાણ હતાં કે હડકવા શા કારણથી થાય છે. કોઇ પ્રાણી કરડી જાય તો તમે શુ કરશો એવા પ્રશ્નના જવાબમાં ૩૧.૧% લોકોએ જણાવ્યુ કે તેઓ ઘાને સાફ કરવો, પટ્ટી લગાવવા જેવી પ્રાથમિક સારવાર લેશે. ૩૬.૪% લોકો ડૉક્ટર પાસે જશે, જ્યારે ૧૩.૪% લોકો કઈં જ નહી કરે. બાકીના ૧૯.૨% લોકો કેટલીક અંધશ્રદ્ધા ભરી સારવાર કરશે જેમકે, ઘા પર લાલ મરચું ભરી દેવુ, હડકાઈ માતાના મંદિરે જવું, વગેરે.
કારતક સુદ ૧૧
સંદર્ભ
શ્રેણી:પંચાંગ શ્રેણી:સમય શ્રેણી:એકાદશી
ઉત્પલ દત્ત
કારકિર્દી
દત્ત હિન્દી સિનેમામાં પણ અત્યંત પ્રસિદ્ધ રમુજી અભિનેતા હતા, તેમ છતાં તેમણે બહુ થોડી હિન્દી ફિલ્મોમાં જ અભિનય કર્યો હતો. તેમણે કોમેડી ફિલ્મોમાં અભિનય કર્યો હતો, જે પૈકી સૌથી વધુ નોંધપાત્ર ફિલ્મોમાં ગુડ્ડી, ગોલમાલ , નરમ ગરમ , રંગ બિરંગી અને શૌકીન નો સમાવેશ થાય છે. તેમણે ગોલમાલ, નરમ ગરમ અને રંગ બિરંગી  માટે ફિલ્મફેર બેસ્ટ કોમેડિયન પુરસ્કાર મેળવ્યો હતો.
1964માં જ્યારે ઉત્પલ દત્ત જેલમાં હતા ત્યારે તેમણે લોહ માનબ (લોહપુરૂષ) લખ્યું. આ નાટક 1963માં ખ્રુશ્ચોવ દ્વારા મોસ્કોમાં ભૂતપૂર્વ પોલિતબ્યુરો સદસ્ય અને સ્ટાલિન તરફી એક માણસની વિરુદ્ધ ચાલેલા એક વાસ્તવિક ખટલા ઉપર આધારિત હતું. આ નાટક 1965માં સૌપ્રથમવાર અલીપોર જેલમાં પિપલ’સ લિટલ થિયેટર દ્વારા ભજવાયું હતું. તેમના જેલવાસ દરમિયાન નવા સમયનાં બળવાખોર અને રાજકીય દ્વષ્ટિએ સ્ફોટક નાટકો ઘડાયા, જેમાં આંશિકપણે પિગ્મેલિયન ઉપર આધારિત નાટક તિનેર તોલોઆર  (ટિનની તલવાર), દુશપનેર નગરી  (દુઃસ્વપ્નોનું નગર), 1931 સ્કોટ્સબોરો બોયઝ કેસમાં સ્કોટ્સબરો ખટલામાં થયેલા જાતિવાદી ભેદભાવ અને અન્યાયની વિરુદ્ધ બળવા ઉપર આધારિત મનુષેર ઓધિકારે  (માનવના અધિકાર), સૂર્ય-શિકાર  (સૂર્યનો શિકાર) (1978), મહા-બિદ્રોહ  (મહાન બળવો) (1989) અને સામ્યવાદના મોત વિશે વાત કરતા અને કાલ્પનિક ઇસ્ટ યુરોપિયન દેશની પૃષ્ઠભૂમિ ધરાવતા નાટક લાલ દુર્ગો  (લાલ કિલ્લો) (1990) (વિનાશની લાલ દેવી) તેમજ લાભ માટે ધર્મનો ઉપયોગ કરતા ભારતીય રાજકીય પક્ષો અંગે દુઃખ વ્યક્ત કરતા નાટક જનતાર અફીમ  (જનતાનું ઘેન) (1990)નો સમાવેશ થાય છે. ટૂંકમાં તેમણે 22 પૂર્ણ ફલકના નાટકો, 15 પોસ્ટર નાટકો અને 19 જાત્રા કથાનું લેખન કર્યું હતું, 1,000 જેટલા શૉમાં અભિનય કર્યો હતો અને 60થી વધુ નાટકોનું નિર્દેશન કર્યું હતું, આ ઉપરાંત તેમણે શેક્સપિયર, ગિરીશ ઘોષ, સ્ટેનિસ્લાવસ્કી, બ્રેખ્ત અને ક્રાંતિકારી થિયેટરના ગંભીર અભ્યાસોનું લેખન તથા શેક્સપિયર અને બ્રેખ્તની કૃતિઓનો અનુવાદ કર્યો હતો.
બ્યૂલા લૂઇસ હેનરી
કારકિર્દી
તેણીએ વેક્યૂમ આઈસ્ક્રીમ ફ્રિઝર, બોબીન વિનાનું સિલાઈ મશીન, આંખોનો રંગ બદલતી ઢીંગલી, પાણી છાંટવાનો ફુવારો, હેન્રી વાલ્વ, ટાઈપ રાઈટર માટે ડુપ્લિકેટ મશીન, ડુપ્લેક્ષ સાઉન્ડ પ્રોડયુસર જેવી કુલ ૧૧૦ જેટલી શોધ કરી હતી. તેણીની શોધો બહુ નોંધપાત્ર કે વિજ્ઞાાનના ઊંડા સિદ્ધાંતોને લગતી નહીં, પણ રોજિંદા જીવનમાં વપરાતાં સાધનોને વધુ સુવિધાજનક બનાવતી હતી. તેણીએ ૨૦ વર્ષની ઊંમરે પોતાની પ્રથમ પેટન્ટ નોંધાવી હતી. તેણીને બાળપણથી જ બધી ચીજોને બદલીને કંઈક નવું કરવાની ઈચ્છા હતી.
ખજુરાહો
ઇતિહાસ
મધ્યકાલીન સમયકાળના દરબારી કવિ ચન્દ્રવરદાયીએ પૃથ્વીરાજ રાસોના મહોબા ખંડમાં ચંદેલ વંશની ઉત્પત્તિનું વર્ણન કર્યું છે. એમણે લખ્યું છે કે કાશી નગરના રાજપંડિતની પુત્રી હેમવતી અપૂર્વ સૌંદર્યની સ્વામિની હતી. એક દિવસ તેણી ગરમીની ઋતુ વેળા રાતના સમયમાં કમળ-પુષ્પોથી ભરેલા તળાવમાં સ્નાન કરી રહી હતી. એની સુંદરતા જોઇને ભગવાન ચન્દ્ર તેણી પર મોહિત થઇ ગયા. તેઓ માનવ રૂપ ધારણ કરીને ધરતી પર આવી ગયા અને હેમવતીનું હરણ કરી ગયા હતા. દુર્ભાગ્યે હેમવતી વિધવા હતી. તેણી એક બાળકની માતા પણ હતી. તેણીએ ચન્દ્રદેવ પર પોતાનું જીવન નષ્ટ કરવાનો અને ચરિત્ર હનનનો આરોપ લગાવ્યો હતો.
ખજૂરાહો મધ્યયુગના સમયમાં બુંદેલખંડના ચંદેલા રાજપૂતોની રાજધાનીનું નગર હતું, પરંતુ હાલમાં આ સ્થળ છત્તરપુર જિલ્લાનું એક ગામ માત્ર છે.
સૂર્ય મંદિર
ખજુરાહોમાં એકમાત્ર સૂર્ય મંદિર છે, જેનું નામ ચન્દ્રગુપ્ત છે. ચન્દ્રગુપ્ત મંદિર એક જ ચબૂતરા પર સ્થિત હોય એવું ચોથું મંદિર છે. આ મંદિરનું નિર્માણ પણ વિદ્યાધરના સમયકાળમાં કરવામાં આવ્યું હતું. આ મંદિરમાં ભગવાન સૂર્યની સાત ફુટ ઊંચી પ્રતિમા કવચ ધારણ કરેલી સ્થિતિમાં જોવા મળે છે. આમાં ભગવાન સૂર્ય સાત ઘોડાઓના રથ પર સવાર છે. મંદિરની અન્ય વિશેષતા એવી છે કે એમાં એક મૂર્તિકારને કામ કરતાં કરતાં ખુરશી પર બેઠેલો દેખાડવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત એક અગિયાર મસ્તક વાળી વિષ્ણુ ભગવાનની મૂર્તિ દક્ષિણની દીવાલ પર સ્થાપિત છે.
કૃષ્ણકાન્ત કડકિયા
કૃષ્ણકાન્ત ઓચ્છવલાલ કડકિયા (૨૯ સપ્ટેમ્બર, ૧૯૪૦) નો જન્મ દેવગઢબારિયા, પંચમહાલમાં થયો હતો. તેઓ ગુજરાતી લેખક છે. નાટ્યશાસ્ત્રના નિષ્ણાત હોવાથી તેમણે ભવાઈ જેવા લોકનાટ્ય પર સંશોધન કર્યું છે અને નાટકોનું સંપાદન કર્યું છે.
નેસદા (તા. મેઘરજ)
નેસદા (તા. મેઘરજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મેઘરજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નેસદા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
કો-તક-ઇન
વિશાળ બુદ્ધ પ્રતિમા
નવી પ્રતિમા જેમાં હતી તે નવો ખંડ ૧૩૩૪માં આવેલ વાવાઝોડામાં નાશ પામ્યો. ફરી બનાવેલો ખંડ ૧૩૬૯ના વાવાઝોડામાં નાશ પામ્યો અને ફરી નવો ખંડ બાંધવામાં આવ્યો. અંતિમ ખંડ પણ ૨૦ સપ્ટેંબર૧૪૯૮ના સુનામી માં નાશ પામ્યો. ત્યારથી આ પ્રતિમા ખુલ્લા પરિસરમાં જ છે.
૧૯૨૩ના ભૂકંપમાં પ્રતિમાના આસનને નુકશાન થયેલું ૧૯૨૫માં સમારકામ કરવામાં આવ્યું. ૧૯૬૦-૧૯૬૧માં પ્રતિમાનું સમારકામ કરવામાં આવ્યું જે અંતર્ગત પ્રતિમાના ગળાની મજબૂતાઈ વધારવામાં આવી અને તેને ભૂકંપથી બચાવવાની વ્યવસ્થા પણ કરવામાં આવી.
બાહ્ય કડીઓ
શ્રેણી:જાપાન શ્રેણી:બૌદ્ધ ધર્મ શ્રેણી:સ્થાપત્ય
ઓક્ટોબર ૨૮
૨૮ ઓક્ટોબર નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૩૦૧મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૩૦૨મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૬૪ દિવસ બાકી રહે છે.
બેગૂસરાય જિલ્લો
બેગૂસરાય જિલ્લો ભારત દેશના  બિહાર રાજ્યના ૩૮ જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. બેગૂસરાય જિલ્લાનું મુખ્યાલય બેગૂસરાય ખાતે આવેલું છે. બેગૂસરાય જિલ્લો દરભંગા વિભાગ (પ્રમંડલ)ના પ્રશાસન હેઠળનો એક જિલ્લો છે.
અનંતનાગ
શ્રેણી:જમ્મુ અને કાશ્મીર શ્રેણી:જમ્મુ અને કાશ્મીરનાં જિલ્લા મથકો
રૂપશંકર ઓઝા
‘મહાબત વિરહ’ (૧૮૮૪) એ જૂનાગઢના નવાબ મહાબતખાનના મૃત્યુ નિમિત્તે મહાબતખાનના જીવનને આલેખતી ગદ્યપદ્યમિશ્રિત રચના એમના સહકર્તૃત્વની નીપજ છે. ‘સંચિત્ નાં કાવ્યો’ (૧૯૩૮)માં ભજન, ગઝલ, ખંડકાવ્ય પ્રકારનાં કાવ્યો છે, જેમાં ઈશ્વરભક્તિ, પ્રણય અને દેશભક્તિ મુખ્ય ભાવ છે. એમની ઘણી રચનાઓ પર કલાપીની અસર છે.
જશવંતપુર (તા. ભાવનગર)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
સ્નૂકર
રમત
thumb|સ્નૂકર ટેબલ પર ગોઠવાયેલા દડાઓ તેમની શરૂઆતની સ્થિતિમાં thumb|left|અડધા-કદના ટેબલ પર ચાલી રહેલી રમત.એક લાલ દડો કોથળીમાં ગબડવાની તૈયારીમાં.
એક, દડાઓની શરૂઆતની સ્થિતિમાંથી છેવટે જયાં સુધી છેલ્લો દડો ખાનામાં ન પડી જાય ત્યાં સુધી, તેને  કહેવામાં આવે છે. એક સામાન્ય રીતે પૂર્વનિર્ધારિત ચોકઠાંઓની સંખ્યાઓથી બનેલ હોય છે અને જે ખેલાડી સૌથી વધુ ચોકઠાં જીતે તે સમગ્ર મૅચનો વિજેતા ગણાય. મોટા ભાગની વ્યવસાયી મૅચોમાં ખેલાડીએ જીતવા માટે પાંચ ચોકઠાં જીતવા આવશ્યક હોય છે, અને તેને "બેસ્ટ ઓફ નાઈન (નવમાંના શ્રેષ્ઠ)" કહેવામાં આવે છે, કારણ કે સંભવિત ચોકઠાંઓ મહત્તમ આટલી જ સંખ્યામાં હોઈ શકે. ટુનાર્મેન્ટ ફાઈનલો સામાન્ય રીતે 17માંના શ્રેષ્ઠ અથવા 19માંના શ્રેષ્ઠ હોય છે, જયારે વિશ્વ ચેમ્પિયનશિપમાં વધુ લાંબી મૅચો હોય છે - પ્રવેશ મેળવનારા અને પહેલા રાઉન્ડમાં 19માંથી શ્રેષ્ઠથી શરૂ કરીને, 35 ચોકઠાંઓ સુધી (એકથી 18), અને તે બે દિવસ સુધી રમાય છે.